Inspraaknota Uitnodigingskader zon wind.pdf

9. Ingekomen op 5 november 2020, 9 november 2020, 4 maart 2021, 4 maart 2021, 6 april 2021 en 14 april 2021 Inhoud van de inspraakreactie a. Insprekers geven aan dat de gemeente op het gebied van communicatie een onvoldoende scoort. Als dit onderwerp als zeer belangrijk wordt bestempeld moet de gemeente dit op een andere manier gaan communiceren. Het gebied rondom het natuurgebied het Goor is bestempeld als de enige plek waar windmolens geplaatst kunnen worden. Het is minstens opmerkelijk te noemen dat omwonenden van het gebied waar windmolens geplaatst kunnen worden (het Goor) niet persoonlijk uitgenodigd zijn. Met alleen een uitnodiging in Aalten Actueel is schromelijk tekortgeschoten. Of het is omdat u weet hoe groot de gevoeligheid ligt gezien de bezwaren destijds tegen het huidige windmolenpark Hagenwind. b. Het is een prima ambitie van de gemeente Aalten om in 2030 energieneutraal te zijn. De gemeente neemt totaal ten onrechte de RES-opgave over. Deze gaat uit van een verdeling van de opgave op basis van grondoppervlak in plaats van het aantal huishoudens. Dit betekent dat de gemeente Aalten veel meer moet bijdragen ten opzichte van andere gemeenten.

Vanwege solidariteit? Moet de gemeente Aalten, die zelf al energieneutraal is, andere gemeenten in de Achterhoek gaan helpen? Gemeenten die in de afgelopen jaren, bijvoorbeeld de gemeente Doetinchem, nagelaten hebben energiemaatregelen te nemen. Hoe u als gemeente dit advies klakkeloos kunt volgen als uitgangspunt blijft een raadsel. De landelijke overheid geeft toch duidelijk aan dat de gemeenten de ambitie moeten hebben zelfvoorzienend te zijn en dus niet voor een regio. c. Het huidige energiepark Hagenwind is met 32GWh opbrengst meer dan zelfvoorzienend. Hagenwind geeft aan dat alle huishoudens in de gemeente Aalten voorzien kunnen worden van elektriciteit en bij meer wind dan normaal, ook nog eens Lichtenvoorde en Winterswijk. De huidige jaarlijkse opbrengst van Hagenwind, zonnepark Dinxperlo en van zon op grote daken is 38,9 GWh. Als hierbij de ambitie van grote zonnedaken en particulier initiatief geteld wordt, voldoet de gemeente ruimschoots aan haar ambitie om energieneutraal te zijn. Vijf windmolens zijn geheel niet nodig. De gemeente wil met de windmolens die ze wil plaatsen 4 x voorzien in de eigen energie. Het lijkt er op dat hier een commercieel belang achter steekt. d. Zon op dak toe wordt toegejuicht, omdat het landschap daardoor niet wordt aangetast. e. De gemeente gaat ten onrechte voorbij aan de opbrengsten van particuliere initiatieven van zonnepanelen.

Vele Aaltense burgers hebben immers veel geld geïnvesteerd in zonnepanelen. De gemeente heeft aangegeven geen zicht te hebben op het aantal daken en panelen, terwijl de landelijke overheid daar enorm veel waarde aan hecht. f. De gemeente gaat nu al uit van een aangewezen plek voor windmolens met een ashoogte van 180 meter en een tiphoogte van 250 meter nabij en aangrenzend aan het natuurreservaat ‘het Goor’. Voor de beeldvorming: 180 meter ashoogte met een tiphoogte van 250 meter. Dus maar 50 meter minder hoog dan de Eiffeltoren. En dan vijf van deze windturbines geplaatst in de directe nabijheid van een natuurreservaat. g. De gemeente houdt maar een hindercirkel aan van 400 meter, waar in de rest van Europa 10 keer de tiphoogte wordt aangehouden. Dat is dus 2500 meter. h. Bij helder weer zijn deze molens zichtbaar op een afstand van 53 km, wat aanzicht- en landschapsvervuiling betekent. i. De plek van plaatsing is nu al bekend, omdat er al 8 molens staan en de mensen daar er toch al aan gewend zijn. En waarom neemt de gemeente de omwonenden hier dan niet mee? En er zijn nog

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 28 van 128

andere locaties die aangeduid worden als ‘grootschalig functioneel landschap’? De beste locatie zou trouwens het industrieterrein zijn. Dit is met vaak onooglijke bouwwerken de aangewezen plek voor productieondernemingen. j. De gemeente wil ook de mensen de kans geven om mee te investeren in dit project zodat ze zelf ook stakeholder kunnen worden. Dit lijkt een plan om de gemeenschap mee te krijgen om zo protesten in dit traject tegen te gaan. k. Slagschaduw geeft het effect van een knipperende lamp. Daarnaast heeft elke windmolen een groot knipperend licht, wit en rood wat tot in de verre omtrek is te zien. l. Windturbines veroorzaken geluidshinder. Het is een zoemend en zoevend geluid op de achtergrond en dat voor op z’n minst 15 jaar lang. Vooral ‘s nachts is dit gezoem hinderlijk en irriterend, omdat ander omgevingsgeluid wegvalt en door het vallen van de wind aan de grond, terwijl de wind aanwakkert in de hoge luchtlagen, zeker op 250 meter. Gevolg is slaapstoornissen en gezondheidsklachten.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat windturbines: • mens en dier (ernstig) ziek maken, bijvoorbeeld ten gevolge van het laagfrequente geluid en de trillingen; • meer slaapgebrek, overdag meer vermoeidheid en slechtere prestaties veroorzaken bij omwonenden; • een verhuisbehoefte veroorzaken bij 75% van de omwonenden als gevolg van de klachten; De Gezondheidsraad bevestigt dat de klachten over de invloed van windturbines op de gezondheid en de levenskwaliteit gegrond zijn. m. De jurisprudentie wijst uit dat de WOZ-waarde van woningen wel tussen de 10% en 50% lager kan worden. Aanvulling, ingekomen op 9 november 2020 n. Een belangrijk punt in het Uitnodigingskader Zon en Wind is de eventuele komst van vijf windturbines met een ashoogte van 180 meter en een totale hoogte van 250 meter. De voorkeur voor de plaatsing van deze windturbines is in het buurtschap Dale, in de directe nabijheid van natuurreservaat het Goor en het huidige windpark Hagenwind. o. De inspraakreactie is gepubliceerd, er is aandacht aan gegeven in de Aalten Vooruit en er zijn voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd met een zeer beperkte opkomst, uiteindelijk zijn twee van de vier geannuleerd. Jammer genoeg heeft de gemeente geen persoonlijke uitnodiging gestuurd naar omwonenden in Dale en Barlo. Dit is slechte communicatie. De gemeente moet bewoners proactief benaderen.

Velen hebben het stuk in de Aalten Vooruit niet gelezen. Er heerst grote onrust onder bewoners over de mogelijke komst van deze windturbines. De termijn om te reageren op de inspraakreactie van de gemeente bedraagt zes weken na publicatie in de Aalten Vooruit, een veel te korte termijn voor zo’n belangrijk onderwerp. Inwoners moeten de kans krijgen om te overleggen met elkaar, met wethouders en de politiek. Bijeenkomsten zijn niet mogelijk vanwege corona. Het ontwerp Uitnodigingskader moet uitgesteld worden tot na de coronacrisis om een juiste beslissing te kunnen nemen. We hebben tijd tot 2030, dus uitstel met een aantal maanden is te overzien. Stap 1 is dan overleg met inwoners. Aanvulling, ingekomen op 4 maart 2021 p. Inspreker maakt bezwaar tegen het digitaal organiseren van de informatiebijeenkomsten voor het Uitnodigingskader Zon en Wind via Microsoft Teams, omdat: a. het grootste deel van de inwoners niet wordt bereikt; b. veel inwoners, met name ouderen, niet de middelen en ervaring hebben om digitaal te vergaderen; c. dit geen mogelijkheid biedt om vragen te stellen of een verdiepende discussie te voeren. Inspreker verzoekt om de digitale bijeenkomsten te veranderen in fysieke bijeenkomsten zodra dit weer mogelijk is. Betrokkenheid en burgerparticipatie is van groot belang, neem daar de tijd voor. Aanvulling, ingekomen op 4 maart 2021 q.

Inspreker heeft via de gemeente Oost Gelre vernomen dat Hagenwind 2.0 een principeverzoek heeft neergelegd bij de gemeente Aalten voor het bouwen van 7 tot 10 windturbines. Hierin staat vermeld dat over dit onderwerp diverse keren is gesproken met wethouders Veldhuizen en Kok. Dit terwijl beide heren tijdens bijeenkomsten hebben verklaard dat er nog niets van de plannen omtrent Hagenwind en windturbines bekend is. Er is hierdoor weinig vertrouwen. Aanvulling, ingekomen op 6 april 2021

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 29 van 128

r.

Het door Aalten gewenste op te wekken vermogen is na voortschrijdend inzicht mogelijk met maximaal 4 windmolens met een ashoogte van 125 meter. In de gewenste energiemix 50/50 zon/wind voor een stabiel netwerk blijven er twee windmolens over. Dit is onder te brengen aan de grens met Duitsland of op de bedrijventerreinen in Aalten of Dinxperlo. Opties in de hele gemeente moeten benoemd worden in het Uitnodigingskader om te voorkomen dat mensen op een later tijdstip onaangenaam verrast worden en geen invloed meer hebben. Nu is het grootste deel van de inwoners van Aalten niet op de hoogte. Als het Uitnodigingskader geen doelredenatie is zoals wethouders Veldhuizen en Kok beweren, is het vreemd dat er geen andere kansrijke gebieden worden benoemd. s. Werkgroep Hagenwind 2.0 heeft, nog voor het Uitnodigingskader, al landeigenaren benaderd om hier een windmolen te mogen plaatsen zonder dat buurtbewoners dit wisten. Het naoberschap in de buurt is hierdoor kapot. Dit is het gevolg van zeer slechte communicatie waar de gemeente en raadsleden medeverantwoordelijk voor zijn. t. Inspreker is van mening dat het eenvoudiger is om draagvlak te vinden voor twee windmolens en 44 hectare zonnevelden. Daarvoor zijn meer opties om ze te plaatsen en 44 hectare is een klein percentage van het totaal beschikbare oppervlak in Aalten.

Daarbij kan er eerst zo veel mogelijk energie op daken gestimuleerd worden. Waarom communiceert de gemeente dit niet duidelijker? Waarom wordt de zonneladder niet gevolgd? u. Laten we Hagenwind oproepen om te investeren in de verbetering van het rendement van de huidige molens in plaats van het bouwen van nieuwe mega windmolens in een natuurgebied. Aanvulling, ingekomen op 14 april 2021 v. Het Uitnodigingskader blijft een doelredenatie om windturbines in en om het Goor te plaatsen. Hierin wordt voorbij gegaan aan de overlast van de huidige windmolens voor omwonenden en de natuur en de landschapsvervuiling van het coulisselandschap. w. Het is vreemd dat Hagenwind in dit stadium al met een plan komt voor 7 tot 10 windturbines in en om het Goor. Nadrukkelijk wordt erop gewezen dat dit met wethouders Veldhuizen en Kok is besproken. Dit wordt afgewezen met raadsmededeling 42, echter blijft de achterkamerpolitiek bestaan. Dit plan heeft onrust veroorzaakt in Dale, Barlo en Flierbeek. x. Alleen het Goor wordt genoemd als kansrijk gebied. Waarom? Er staan al 8 molens in Dale. Het streven zou moeten zijn gemeente breed. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.2 Communicatie eerste inspraakperiode. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.6 Informeren omwonenden Hagenwind. b.

De verdeling van de RES-opgave en hoe hoog de gemeentelijke energieopgave wordt, is een discussie die plaatsvindt tussen gemeenten en die op dit moment nog speelt. Inzet van het Aaltense college in die discussie is gerelateerd aan onze ambitie om energieneutraal te zijn in 2030. c. In 2030 is 32 GWh aan opgewekte elektriciteit met de windmolens op Hagenwind lang niet genoeg. Om energieneutraal in 2030 te kunnen worden, moeten we ‘van het gas af gaan’. Omdat er dan veel gebouwen in Nederland elektrisch verwarmd worden, moet er te zijner tijd veel meer dan het huidige elektriciteitsverbruik in onze gemeente opgewekt worden. Het college handelt in deze naar een maatschappelijk belang van de energietransitie en heeft geen commercieel belang. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.4 Opbrengst windpark Hagenwind. d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.16 Liever zonnepanelen. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.9 Zon op particuliere daken. f. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind? g. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.13 Milieuafstand. h. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. i. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.15 Al gewend aan windmolens. j. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.8 Financiële participatie. k. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.12 Knipperlicht op windmolens. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. l.

Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. m. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. Financiën zijn belangrijk, maar een lagere belastingopbrengst is onze laatste zorg in dit dossier. n. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind?

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 30 van 128

o. Zie onze beoordeling van uw inspraakreactie onder a. Inmiddels zijn we met onder andere het Platform wind en zon ’t Goor ook het gesprek aangegaan. p. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.3 Informatiebijeenkomsten via Teams. q. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind? r. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.17 Op bedrijventerrein Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.18 Langs de Duitse grens. s. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.7 Gesprek grondverwerving Hagenwind. Als er gesprekken zijn gevoerd om windmolens te plaatsen zijn deze gesprekken voor rekening van Hagenwind en niet voor rekening van de gemeente. Wij kunnen Hagenwind niet verbieden te praten met wie dan ook. Als gemeente hebben wij een andere positie en nemen, zoals u kunt lezen in deze nota, bij in een aantal opzichten een ander standpunt in dan Hagenwind. t. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.16 Liever zonnepanelen. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.3 Zonneladder. Wij staan open voor elk plan dat past in het Uitnodigingskader, dat bijdraagt aan onze energieopgave, dat een goed woon- en leefklimaat waarborgt en omgevingskwaliteiten niet significant aantast. u. Nieuwe molens in het natuurgebied ’t Aaltense Goor zijn niet mogelijk op basis van ons Uitnodigingskader. v. Zie onze beoordeling van uw inspraakreactie onder k, l en t. w. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind? x.

Zie onze beoordeling van uw inspraakreactie onder r. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

10. Ingekomen op 6 november 2020 en 8 april 2021 Inhoud van de inspraakreactie a. Inspreker zegt dat bij de landschapsindeling in het ontwerp Uitnodigingskader geen rekening is gehouden met de huidige belasting van o.a. de recreatieve en agrarische sector op omwonenden en op de natuur. b. Gemeente Aalten mag de RES-opgave ook buiten de gemeentegrens realiseren, dus kan ze ook participeren op zee. c. Bij de RES was geen inwoner van de gemeente Aalten betrokken, terwijl die wel het probleem mogen oplossen. d. Aalten moet niet de hele energieopgave voor de regio opwekken. e. 55% gas besparen is kansloos, omdat minder fossiele brandstofgebruik leidt tot een hoger elektriciteitsverbruik. f. De milieuafstand van 400 m van een windmolen tot een woning is veel te klein. g. Overlast door slagschaduw, geluid en trillingen kunnen mensen ziek maken. h. 30% waardedaling door windmolens. i. Extra windmolens of zonneparken in ’t Klooster zijn niet nodig omdat de bewoners zich hier al maximaal ingespannen hebben voor de opwekking van duurzame energie. j. Zonnevelden zijn een optie in landbouwgebied, als de natuur er niet onder te lijden heeft. k. Het lukraak plaatsen van zonnepanelen en wildgroei van windmolens heeft een funest effect op de mooie Aaltense natuur. l.

Andere initiatieven worden afgewezen omdat het niet past in de omgeving en bestemmingsplan, maar zonneparken en windmolens worden toegestaan. Aanvulling, ingekomen op 8 april 2021 m. Inspreker is het opgevallen dat tijdens de online bijeenkomsten vooral betrokkenen en aanwonenden reageerden. Alle burgers die niet in het buitengebied wonen zal het niet uit maken wat de gemeente doet. De gemeente maakt energieopwekking een probleem van de aanwonenden van wind- of zonneparken. Initiatiefnemers zullen samen met aanwonenden eruit moeten komen, dit creëert onenigheid en burenruzies.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 31 van 128

n. Het is discutabel dat bestaande zonnepanelen op huizen van particulieren niet worden meegenomen in de berekening. Als dit wel wordt meegenomen, zijn grote windmolens/zonneparken overbodig. Zo kan de Achterhoek zijn landelijke karakter, rust en vrede behouden. Stimuleer zonnepanelen op particuliere woningen en stallen in het buitengebied. o. Volg de landelijke trends en bezwaren. In heel Nederland worden plannen uitgesteld vanwege slagschaduw, geluidsoverlast, gezondheidsproblemen en schade voor vogels en andere dieren. Deze overlast is nog niet voldoende onderzocht. p. Ook is de afstand van windmolens tot woningen bediscussieerbaar. q. Inspreker zou graag willen dat de huidige windmolens voldoende zijn en er geen nieuwe initiatieven komen op de kale plekken op de kaart. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Er ligt van rijkswege een grote opgave voor de winning van duurzame energie, maar we willen verantwoord omgaan met ons waardevolle landschap. Vandaar dat er gebieden zijn aangewezen waar geen- en waar wel grootschalige mogelijkheden zijn: het grootschalig functioneel landschap. In het algemeen zijn dit agrarische gebieden. Windmolens hebben inderdaad invloed op het landschap. b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.5 Alternatieven voor wind- en zonne-energie. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.8 Geothermie als alternatief. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.20 Op zee. c.

In de RES 1.0 moet het Achterhoekse bod van 1,35 TWh concreet worden gemaakt. Dat gebeurt aan de hand van een participatieproces met maatschappelijke partijen waarin samen met belanghebbenden de mogelijkheden (ruimtelijke alternatieven) worden verkend. Dit zorgt er volgens de RES Achterhoek voor dat verschillende perspectieven, kennis, belangen, wensen en bezwaren snel op tafel komen en meewegen bij de keuzes die gemaakt moeten worden. Daarnaast kan participatie zorgen voor (meer) begrip, acceptatie en draagvlak voor de energietransitie. Voor wat betreft het maatschappelijk draagvlak heeft de RES Achterhoek de volgende groepen betrokken: - Professionele belanghebbenden: ondernemers, (maatschappelijke) organisaties, agrariërs, inwonerorganisaties, etc. Zij worden voor de diverse sessies uitgenodigd om inhoudelijke inbreng te leveren op regionaal niveau. - Inwoners worden in de fase van RES 1.0 betrokken op regionaal niveau. In de RES 2.0 zal inwonersparticipatie ook weer meer lokaal uitgevoerd worden via de gemeenten; in die fase gaat het vooral om de locaties waar duurzame energie opgewekt kan worden. - Jongeren (< 35 jaar) worden primair betrokken door JongRES Achterhoek. Deze club zet zich in om de stem van jongeren mee te laten klinken in de RES Achterhoek. Zij organiseren eigen events en zetten eigen tools in om jongeren te betrekken. d.

Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.1 Energieopgav. e. Een belangrijk onderdeel dat bijdraagt aan de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn is besparing. Het isoleren van woningen is hiervan het belangrijkste onderdeel. f. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.13 Milieuafstand. g. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.8 Trillingen. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. h. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. i. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.9 Zon op particuliere daken. j. Net als windmolens kennen ook zonnepanelen nadelen. Een goede combinatie van zonne- en windenergie draagt bij aan een stabiele duurzame energiewinning. k. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. Wij willen net als inspreker niet dat zonnepanelen lukraak geplaatst worden en er wildgroei van windmolens ontstaat. l. Voor duurzame energiewinning ligt er een grote maatschappelijke opgave die elke Nederlandse gemeente heeft. Dit is niet te vergelijken met andere (particuliere) initiatieven. m. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.10 Welzijn. n. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.9 Zon op particuliere daken. o. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. p. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.13 Milieuafstand.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 32 van 128

q. De visie van inspreker staat genoteerd. Besluit: De inspraakreactie wordt niet overgenomen.

11. Ingekomen op 6 november 2020 en 1 april 2021 Inhoud van de inspraakreactie a. Inspreker vraagt hoe ‘de regio’ geïnterpreteerd moet worden bij mede-eigenaarschap (financiële participatie). b. Vraagt of er voldoende investeringsbereidheid onder de Aaltense bevolking is om 50% van de investering voor haar rekening te nemen? In de premature tenderfase is het nog niet mogelijk om aan te geven of 50% (of meer) lokaal eigenaarschap gerealiseerd kan worden. Daarvoor moet eerst draagvlakonderzoek plaatsvinden om te zien of het initiatief ruimtelijk en financieel haalbaar is. c. Bomen in een zonnepark kunnen een groot effect hebben op het rendement van de zonnepanelen. Vanuit efficiënt ruimtegebruik wordt gesuggereerd om hier een nuance in aan te brengen. d. Bij zonnevelden groter dan 2 hectare is enkel een geheel onverharde ondergrond toegestaan. De brandweer moet de transformatoren en bouwwerken in het zonnepark altijd goed te kunnen bereiken. Dit vereist dat (bijvoorbeeld) een intern puinpad wordt aangelegd. Aanvulling, ingekomen op 1 april 2021 e. In de presentatie van 22 maart 2021 was er in de kaart met landschapstypen een cirkel van vijf kilometer rondom onderstation Dale opgenomen, deze was niet opgenomen in het Uitnodigingskader. Er werd vermeld dat initiatieven enkel binnen een straal van vijf kilometer kunnen worden gerealiseerd in verband met de financiële haalbaarheid.

Inspreker is het niet eens met deze aanname, bij een groter park kan een grotere afstand worden overbrugd. De initiatiefnemer moet zelf uitzoeken of het een rendabele businesscase is, anders kan geen SDE++ subsidie worden aangevraagd. Inspreker verzoekt om geen beperkingen of eisen ten aanzien van de afstand tot een onderstation in het Uitnodigingskader op te nemen. De opname van een maximale afstand ten opzichte van het onderstation zondert het grootste gedeelte van de gemeente uit, terwijl daar wellicht locaties liggen met meer draagvlak. De vrees van de inwoners uit Dale dat de complete opgave van Aalten daar wordt gerealiseerd is hiermee terecht. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Met de regio wordt de regio Achterhoek bedoeld. b. Bij de ontwikkeling van grootschalige duurzame-energieprojecten gaan we er van uit dat er minimaal 50% financieel geparticipeerd wordt doorparticipanten uit de omgeving. Een hogere of lagere participatiegraad leidt tot een respectievelijk hogere of lagere waardering van het plan, zie pagina 4.3 van het Uitnodigingskader. Ervaringen bij andere grootschalige duurzaamheidsprojecten in de Achterhoek leert dat die 50% reëel haalbaar is. c.

In het ontwerp Uitnodigingskader is over bomenkap het volgende opgenomen: ten behoeve van de realisatie van duurzame energie projecten worden in beginsel geen landschapselementen aangetast (waar onder: bomen kappen) om het rendement van zonnepanelen te optimaliseren. Hiervan is eventueel af te wijken als er sprake is van een totaalplan voor landschappelijke inpassing, waarbij er sprake is van natuurlandschappelijke versterking en waarbij waardevolle landschapselementen behouden blijven. De beoordeling van dat plan gebeurt door een specialist op het gebied van natuur en landschap. d. We passen het Uitnodigingskader hier op aan. De minimale noodzakelijke voorzieningen in verband met brandveiligheid zijn toegestaan, één en ander ter beoordeling van de veiligheidsregio. e. Wij volgen de adviezen van Liander op dit punt. Deze zijn opgenomen op pagina 6 en 7 van ons ontwerp Uitnodigingskader. Wij merken dat deze uitgangspunten steeds vastere vormen krijgen in RES-verband. . Besluit: De inspraakreactie wordt overgenomen op het punt van brandveiligheid.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 33 van 128

12. Ingekomen op 6 november 2020 a. Insprekers geven aan dat de gemeente op het gebied van communicatie een dikke onvoldoende scoort. Het gebied rondom het natuurgebied het Goor wordt bestempeld als de enige plek waar windmolens van 250 m geplaatst kunnen worden, pal naast hun woning. Gezien de historie met Hagenwind had de gemeente eerst in gesprek moeten gaan met omwonenden voordat het in de krant kwam te staan. De kwestie ligt zeer gevoelig. b. Het is een nobel streven van de gemeente Aalten om in 2030 energieneutraal te zijn. De gemeente neemt totaal ten onrechte de RES-opgave over. Deze gaat uit van een verdeling van de opgave op basis van grondoppervlak in plaats van het aantal huishoudens. Dit betekent dat de gemeente Aalten een grotere bijdrage moet leveren ten opzichte van andere gemeenten. Vanwege solidariteit? Insprekers begrijpen niet dat de gemeente Aalten, die zelf al energieneutraal is, andere gemeenten in de Achterhoek wil gaan helpen. c. Het huidige energiepark Hagenwind levert met 32GWh opbrengst meer dan voldoende energie, dat zelfs ook omliggende gemeenten ervan kunnen profiteren. En daarnaast zijn er ook nog plannen om 22,7 GWh op te wekken op grote daken. Hierdoor kan het mooie natuurlandschap gevrijwaard blijven van vervuiling.

Om anno 2030 energieneutraal te zijn, wil nog niet zeggen dat er daarvoor 2 x het aantal GWh opgewekt moet worden om dit te bereiken. d. De aanwas van particuliere zonnepanelen is hier nog niet eens in meegenomen. De gemeente gaat namelijk ten onrechte voorbij aan de opbrengsten van particuliere initiatieven van zonnepanelen. Vele Aaltense burgers hebben immers veel geld geïnvesteerd in zonnepanelen. De gemeente heeft aangegeven geen zicht te hebben op het aantal daken en panelen, terwijl de landelijke overheid, met haar subsudiebeleid daar enorm veel waarde aan hecht. e. Vier jaar geleden zijn insprekers verhuisd vanuit Lichtenvoorde naar de Engelandsdijk om hier oud te worden en te genieten van de gigantisch mooie natuur. Hebben door hun hobby (paarden) dagelijks plezier van het Goor en de de Vennebulten. Het bestaande windmolenpark nemen ze op de koop toe, omdat deze er al was voordat ze er kwamen wonen. Deze bezorgen echter wel overlast door de slagwind en het geluid. f. Afgelopen jaar is er voor honderd duizenden euro’s geïnvesteerd om het Goor terug te brengen in de oorspronkelijke staat, nieuwe planten ontstaan, het wild komt steeds meer terug, wandelaars en fietsers zie je zichtbaar genieten. De gemeente is respectloos tegenover haar inwoners, omwonenden van het Goor.

De windmolens zijn slecht voor het toerisme, zoals camping Goorzicht en de boerencampings aan de Romienendiek. g. Een windturbine van 250 meter heeft enorme impact. Wat een landschapsvervuiling! h. Worden de windmolens hier geplaatst omdat het makkelijk is en de mensen zijn het toch al gewend om er hinder van te ondervinden? i. Er zijn voldoende andere locaties zijn die onder de noemer ‘grootschalig functioneel landschap’ door kunnen gaan. Waarom niet op het industrieterrein aangezien daar de grootste afnemers van energie zitten en deze gebouwen toch al geen architectonische hoogstandjes zijn. j. Overlast door een groot knipperend licht die in de wijde omtrek is te zien en slagschaduw. k. Windmolens geven een continue zoevend geluid: 24 uur per dag, 15 jaar lang. Verwezen wordt naar een artikel in De Gelderlander waarin artsen alarm slaan voor het effect van windmolens. De klachten worden voornamelijk veroorzaakt door het geluid van de draaiende rotorbladen. Hierdoor ontstaat een constant, laagfrequent geluid dat slaapstoornissen, concentratieverlies, hartritmestoornissen, hoofdpijn en een verzwakt immuunsysteem kan veroorzaken. Dit heeft ervoor gezorgd dat gemeente Bronkhorst wel gevoelig is voor dit onderwerp en windmolens opnieuw aan een onderzoek onderwerpt en wel in gesprek gaat met de bewoners.

Zelfs de Gezondheidsraad heeft bevestigd dat de gezondheidsklachten betreffende de invloed van windturbines gegrond zijn. l. De jurisprudentie wijst uit dat de WOZ-waarde van woningen wel tussen de 10% en 50% lager kan worden. m. Er zijn, achter een ieders rug om, al verregaande afspraken met grondeigenaren gemaakt. Insprekers kunnen zich volgens hen voorbereiden op 5 windturbines op 400 meter van hun huis. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.2 Communicatie eerste inspraakperiode. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.6 Informeren omwonenden Hagenwind. b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.1 Energieopgav. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.4 Opbrengst windpark Hagenwind. d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.9 Zon op particuliere daken.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 34 van 128

e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. We betreuren het dat insprekers hun droom in duigen zien vallen. f. Het grootschalige ontginningsgebied ten noorden en oosten van het Aaltense Goor is in het ontwerp Uitnodigingskader benoemd als kansrijk gebied voor windmolens. Het natuurgebied Aaltense Goor valt hier niet onder. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.11 Natuurschade. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.24 Windmolens en recreatiesector. g. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. h. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.15 Al gewend aan windmolens. i. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.19 Meer gebieden geschikt. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.17 Op bedrijventerrein j. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.12 Knipperlicht op windmolens. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. k. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.6 Laagfrequent geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. l. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. m. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind? Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

13. Ingekomen op 8 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Insprekers vinden de term ‘windmolens’ te onschuldig klinken. Het gaat om technisch hoogwaardige windturbines op industriële schaal in een landelijk gebied. b. Overlast van het geluid van de bestaande windturbines, laat staan als deze vervangen worden door exemplaren van 180 m hoog. c. Slagschaduw op omliggende woningen. d. Gezondheidsklachten en slaapstoornis door het laagfrequente geluid van draaiende rotorbladen. Veel plannen worden momenteel stil gelegd vanwege het gebrek aan duidelijkheid rondom de gezondheidseffecten. Verwijst naar een artikel in de Gelderlander. e. Het uitzicht verandert voor velen in de wijk. f. Aanzienlijke waardedaling van woningen in de wijk. g. De gemeente Aalten is in het proces van het Uitnodigingskader nu zelf ernstig tekort geschoten de participatie die zelf voorschrijft. Insprekers hadden eerder geïnformeerd willen worden over deze voornemens. h. Grote turbines kunnen niet gefinancierd worden door kleine particuliere investeerders. Waardoor de lusten zijn voor grote investeerders en de lasten voor rekening van de omgeving. i. Willen nader en tijdig geïnformeerd worden over de vervolgstappen en om de gemeente Oost Gelre hierbij actief te betrekken. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Een windturbine is een moderne windmolen; beide benamingen zijn dus mogelijk. b.

Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.6 Laagfrequent geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. f. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. g. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.2 Communicatie eerste inspraakperiode. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.6 Informeren omwonenden Hagenwind. h. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.8 Financiële participatie.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 35 van 128

i. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.4 Verdere inspraak. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

14. Ingekomen op 9 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Insprekers vragen waarom de daadwerkelijke cijfers van Hagenwind niet opgenomen zijn in het Uitnodigingskader b. Waarom worden de mogelijkheden van andere technieken om in 2030 energieneutraal te zijn, zoals waterkracht, waterstof, kernenergie en geothermie pas later onderzocht? Onderzoek naar alternatieve energiebronnen zoals kernenergie wordt te makkelijk afgewimpeld. Vanaf maart 2021 zit er wellicht een andere regering die wel voorstander is van alternatieve mogelijkheden. Wachten lijkt daarom beter. c. Waarom is Daals Belang niet bij het eerste gebiedsgesprek betrokken? Dat is heel nalatig want Hagenwind staat immers gedeeltelijk op Daals grondgebied. d. Het verzekeren van een schuur met zonnedaken blijkt in de praktijk niet altijd te lukken. Kan de gemeente met verzekeraars gaan praten? Of eventueel zelf garant staan? e. Is de afstand van 400 m tussen een woning en een windmolen gebaseerd op een windmolen van 100 m? Moet dan bij een windmolen van 180 m bijna 800 m afstand tot woning in acht genomen moet worden? f. Het benoemen van een kansrijk gebied voor intensivering van de winning van duurzame energie ten noorden en oosten van het Aaltense Goor als kansrijk gebied wordt gezien als manipulerend. Dat zelfde geldt voor de stelling van ‘Liever minder hoge dan meer lage windmolens’ g.

Waarom is het gebied vlakbij de Duitse grens ten zuidoosten van kern Aalten niet genoemd in het Uitnodigingskader als een gebied waar ruimte voor windmolens is? Door dit niet te onderzoeken worden andere locaties en initiatieven bij voorkeur al uitgesloten. Een combinatie van zonnepanelen en drie mega windmolens hier behoort ook tot de mogelijkheid. h. Overlast van windmolens ondervinden de buren er wel degelijk van. Zeker bij plannen van vijf windmolens bijna als Eiffeltorens zo hoog. i. Een grote windmolen past niet binnen regels voor natuur, milieu en landschap (landschapsvervuiling, gehaktmolens voor vogels). j. Insprekers willen niet worden opgezadeld met vijf enorme windmolens ter grootte van de Eifeltoren. Ze zijn veel te groot en de impact hier is veel te ingrijpend. Er wordt te veel de nadruk op deze vijf megagrote windmolens gelegd. Makkelijk voor de gemeente Aalten omdat dan meteen het criterium wordt gehaald en is aan de eis van de opwekking van nog eens 47,6 GWh voldaan. De leefsituatie voor ons als omwonenden wordt kapot gemaakt, daar wordt totaal niet bij stilgestaan. Sommige omwonenden hebben er slapeloze nachten van, ze worden er bang van. k. Waarom realiseert de gemeente niet alleen zonnepanelen, omdat daar omwonenden tenminste geen last van hebben. l.

Waarom zijn de RES-regio’s zo star verdeeld? Waarom niet windmolenparken in zee realiseren en transporteren naar het binnenland? Bij en op zee is veel meer wind dan in het binnenland. Bovendien wonen in zee geen mensen die overlast ondervinden. m. Er is slecht gecommuniceerd en er zijn informatieavonden afgezegd. Er zijn ook mensen die ivm corona en alle maatregelen daaromtrent niet naar bijeenkomsten durven te gaan. Wij pleiten voor uitstel en meer informatie. n. Het Uitnodigingskader is niet alleen niet neutraal, maar er zijn al vergaande plannen voor de megagrote windmolens hier in het Goor. Het vertrouwen in de lokale volksvertegenwoordigers is ernstig geschaad. Daarom pleiten we minstens voor uitstel en we eisen meer en eerlijker informatie zodat iedereen wie er rechtstreeks mee te maken krijgen weten wat de plannen zijn en er eventueel op kan reageren. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 36 van 128

a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.22 Rendement Hagenwind. b. Waterstof als alternatief, antwoord 2.1.9 Kernenergie als alternatief, antwoord 2.1.7 Biomassacentrale als alternatief en en antwoord 2.1.8 Geothermie als alternatief. In het gebied van Waterschap Rijn en IJssel (dus het hele Aaltense grondgebied) blijken negen stuwen in de Berkel en Oude IJssel het meest kansrijk. Op deze locaties is er voldoende verval (hoogteverschil) en voldoende wateraanbod op lange en/of middellange termijn. Het waterschap meldt dat het iets kleinere stuwen niet uitsluit en het is daarmee aan initiatiefnemers om af te wegen of een installatie interessant is. De inschrijving is echter momenteel gesloten en op alle stuwen is ingeschreven. Het waterschap is nu in gesprek met de inschrijvers (bron: www.wrij.nl). c. Volgens onze gegevens was Daals Belang niet aanwezig bij het gebiedsgesprek van 13 juli, maar wel op die van 28 september (zie de verslagen op www.aalten.nl/gebiedsgesprek). Daals Belang is voor beide bijeenkomsten uitgenodigd. Voor de gebiedsgesprekken zijn de bij ons bekende organisaties met betrokkenheid in het platteland uitgenodigd, aangevuld met partijen als Liander en de Commissie Cultureel Erfgoed. We hebben er voor gekozen om daar geen omliggende gemeenten voor uit te nodigen.

Wel hebben we in de huis-aan-huisbladen van omliggende gemeenten de inspraak op het Uitnodigingskader aangekondigd. d. Een verzekeraar kunnen we als deskundige beschouwen op het gebied van risico’s. De gemeente heeft die deskundigheid niet, terwijl het financiële risico op schade substantieel genoeg zal zijn om het niet te verzekeren. Het is niet verstandig dat de gemeente deze risico’s op zich neemt. Vergoeding van schade gebeurt dan met maatschappelijk geld. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.13 Milieuafstand. f. In het uitnodigingskader worden keuzes gemaakt om, ondanks de opgave van winning van duurzame energie, ons waardevolle landschap zoveel mogelijk te ontzien. Deze keuzes zijn niet manipulerend. g. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.18 Langs de Duitse grens. h. Bij nieuwe ontwikkelingen met betrekking windenenergie beoordelen wij of er een goed woon- en leefklimaat gewaarborgd kan worden ter plaatse van (omliggende) woningen. i. Of een windmolen voldoet aan regels op het gebied van natuur, milieu en landschap hangt af van zijn exacte locatie, de afstand ten opzichte van omliggende gevoelige functies, de specifieke eigenschappen van het gebied betreffende gebied en de eigenschappen van de windmolen zelf. j. Grote windmolens hebben invloed op het landschap. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind? k. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.16 Liever zonnepanelen. l.

Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.20 Op zee. De invloed van een gemeente op de indeling van de RESregio’s is minimaal, maar wij voelen ons comfortabel in de regio Achterhoek. m. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.2 Communicatie eerste inspraakperiode. n. In het uitnodigingskader worden keuzes gemaakt om, ondanks de opgave van winning van duurzame energie, ons waardevolle landschap zoveel mogelijk te ontzien. Het wijst het gebied rond Hagenwind aan als kansrijk gebied voor intensivering van de winning van duurzame energie en daar zijn goede argumenten voor die voor elke andere willekeurige locatie in Aalten niet limitatief gelden. Of dat neutraal is, mag eenieder zijn mening over hebben. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

15. Ingekomen op 9 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie Indienster is tegen 250 meter hoge windmolens in Dale en in directe nabijheid van natuurgebied het Goor, De komst is onverantwoord vanwege de volgende negatieve effecten op de woon- en leef omgeving: a. Het plan wordt te mooi voorgespiegeld: het betreft technisch hoogwaardige windturbines voor opwekking van stroom op industriële schaal. b. Nu is er al geluidsoverlast door het indringende geluid van de wieken. c. Voor velen geeft de slagschaduw ook veel overlast. Als ze dan ook nog hoger worden, is er ook meer overlast.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 37 van 128

d. e. f. g. h.

Negatieve effecten van windturbines op lichaam en geest van omwonenden. Waardevermindering van de woningen in de buurt als gevolg van windturbines. Hoge windturbines doen afbreuk aan het landschap van onze mooie Achterhoek. Gemeente Oost Gelre/Lichtenvoorde heeft last van de beslissingen die in Aalten genomen worden. Wil op de hoogte gehouden worden gehouden van de voortgang van de verdere procedure.

Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Sec uit deze inspraakreactie kunnen wij niet opmaken waarom indienster van mening is dat wij het kader te mooi voorstellen, maar we herkennen de grief uit andere inspraakreacties vanuit Lichtenvoorde. U wordt naar onze beoordeling van die reacties verwezen. b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. f. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. g. Ruimtelijke effecten van planologische keuzes kunnen doorwerken tot over de gemeentegrens. h. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.4 Verdere inspraak. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

16. Ingekomen op 9 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Inspreker heeft de bezochte avonden als sturend ervaren. Al snel werd duidelijk dat er qua windenergie richting Hagenwind wordt gekeken vanwege de locatie en de restlevensduur van de bestaande windmolens. b. Liander werkt al aan verzwaring van de verbinding tussen onderstation Barlo en locatie Hagenwind. c. Met windmolens met een ashoogte van 180 m en een tiphoogte van 270 m zal de geluidshinder toenemen. d. Hinder door de noodzakelijke verlichting op de molens zal toenemen. e. Nadelige gevolgen voor omwonende buiten een straal van 400 m werd op de informatieavonden gebagatelliseerd. f. Volgens het Europese Hof van Justitie en twee artsen kunnen windturbines leiden tot gezondheidseffecten bij omwonenden. g. Moeten bewoners in de buitengebieden concluderen dat een prettig woonklimaat slechts voorbehouden is aan bewoners in de kernen als in het Uitnodigingskader aangeeft dat in de kernen een prettig woonklimaat voorop staat. h. Schadelijke vogelhakselaars (windmolens) naast het natuurgebied Aaltense Goor, waar door de provincie miljoenen euro’s in worden gestopt. i. Positiever ten aanzien van zonne-energie, omdat deze in het algemeen minder zichtbaar zijn. j. Kijk ook naar nieuwe technieken, zoals geothermie, die het landschap minder beschadigt. k.

Oproep om te streven naar behoud van het fantastische landschap van het buitengebied van Aalten. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. De levensduur van de bestaande windmolens speelt voor ons geen rol bij de waardering van het gebied te noorden en ten oosten van het Aaltense Goor als kansrijk gebied voor windmolens. Wij hebben het eerste gebiedsgesprek in juli als inventariserend bedoeld en ervaren. In het tweede gebiedsgesprek en bij de twee informatiebijeenkomsten hebben wij onze visie gepresenteerd. Wellicht is dat als sturend ervaren. b. Liander is momenteel het middenspanningsnet in Lichtenvoorde aan het verzwaren, dat (net als Hagenwind) gevoed wordt vanuit onderstation Dale in Barlo. Dit heeft dus niks te maken met eventuele uitbreiding van een windpark, maar met de versterken van het lokale net in Oost Gelre (bron: Liander). c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 38 van 128

d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.12 Knipperlicht op windmolens. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.13 Milieuafstand. f. De essentie van de uitspraak van het Europees Hof van Justitie was dat milieuaspecten als slagschaduw, veiligheid en geluid niet goed zijn gewogen in de planvorming bij windmolens in Vlaanderen. Bij een eventueel plan voor windmolens moet met deze uitspraak rekening gehouden worden. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. g. Verwezen wordt naar een beschrijving van de gebiedsbeschrijving van een woonwijk. Omdat een woonwijk een verdicht geheel van woningen is, staat een prettig woonklimaat voorop. In het buitengebied is er meer sprake van een mix aan functies, zoals wonen, agrarisch, bos, bedrijf, recreatie, etc. Bij planontwikkeling moet er, ook bij woningen in het landelijk gebied, sprake zijn van een goed woon en leefklimaat. h. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.11 Natuurschade. i. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.16 Liever zonnepanelen. j. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.5 Alternatieven voor wind- en zonne-energie en antwoord 2.1.8 Geothermie als alternatief. k. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen.

Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

17. Ingekomen op 9 november 2020 en 12 april 2021 Inhoud van de inspraakreactie a. De communicatie van gemeente naar bewoners in Dale is slecht. Het is schandalig dat Daals Belang zo laat in het proces via het gebiedsgesprek” is betrokken. b. De gemeente geeft al aan (zie uitnodigingskader) om Hagewind te willen uitbreiden naar oost en noord. Het uitbreiden van Hagenwind is lekker makkelijk en goedkoop: Dit park is er al, de infrastructuur is er al, en schakelstation Barlo is in de buurt. Hoge windmolens zijn zeer zware industriële installaties die horen op bedrijventerreinen en niet in de nabijheid van kostbare schaarse natuur. Ze tasten bij Hagenwind waardevol landschap ook aantasting van het landschap dat onder categorie “waardevol” valt. Inspreker stelt voor om geen 180 m hoge molens te ontwikkelen. Geen uitbreiding Hagenwind. Buurtschappen Dale en Barlo nu ontzien. We stellen spreiding van de lasten voor. Bijvoorbeeld: 6 molens van 100 meter in de buurt van Lintelo en 6 molens van 100 meter nabij de Duitse grens ten zuiden van Aalten. Als dat niet haalbaar is dan kan men die molens op het Aaltens industrieterrein plaatsen. c. Aalten dumpt haar energieprobleem rond Dale en Barlo. En de bevolking hier wordt opgezadeld met horizonvervuiling, geluidsoverlast, gezondheidsklachten en gedaalde huizenprijzen. d.

De quota die in het RES besluit worden berekend zijn gerelateerd aan het grondoppervlak en niet aan de bevolkingsdichtheid. Dit betekent dat er veel meer energie moet worden opgebracht dan alleen voor de plaatselijke bevolking nodig is. We gaan dus ook energie leveren aan de steden. Hierbij degradeert de gemeente intussen buurtschap Dale tot een wingewest volgens “nieuw koloniaal” gebruik. Enkelingen verdienen hier dus op kosten van de lokale gemeenschap. Aanvulling, ingekomen op 12 april 2021 e. Uit de extra inspraakrondes lijkt het vast te liggen dat het windpark in Dale uitgebreid moet worden. Insprekers hebben de indruk dat het volgen van de tijdsplanning veel zwaarder weegt dan het meenemen van de angsten van burgers. In hoeverre kunnen wij u als bestuurders vertrouwen? f. Tijdens de inspraakrondes werd genoemd dat de afstanden van molens tot overslagstation Barlo niet meer dan 5 km mogen zijn, maar dit werd niet onderbouwd. g. In 2007 bij de start van Hagenwind werden bewoners nauwelijks gehoord. De nieuwe moleneigenaren praten niet met omwonenden, maar liever met de gemeente. De beoogde participatie in energiecoöperaties zal bestaan uit windmolen- en zonneweide-eigenaren met buitensluiting van omwonenden die wel met de verwoesting van de buurt te maken krijgen.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 39 van 128

h. Tijdens de bijeenkomst gaf u aan dat er een rapport is dat aangeeft dat onze bodemgesteldheid de methode van geothermie niet toelaat. Wij zouden dit rapport graag willen inzien. Geothermie heeft geen enkele schade aan landschap en natuur. i. Er worden de laatste tijd veel onderzoeken gepubliceerd over gezondheidsrisico’s van windmolens zoals depressies, slaapstoornissen en hartklachten. De gehanteerde geluidslimiet van 47dB blijkt een te hoge en ongezonde waarde te zijn. j. Uit de jurisprudentie blijkt dat de waarde van een huis tot 50% kan dalen in het gebied tussen 400 en 1000 meter rondom een windmolen van 100 meter hoog. Het doorgaan van de plannen zal leiden tot veel schadeclaims richting gemeente en moleneigenaar. k. Er is behoefte aan 48GWh/jaar aan zon en wind. Bij een fifty-fifty regeling zou het aandeel aan windmolens 24 GWh/jaar kunnen zijn. Twee windmolens met een vermogen van 6.5 MW en ashoogte van 125m zouden hier op land dit aandeel moeten kunnen leveren. Plaats deze molens op een andere plek dan in Dale, zodat het geen wingewest wordt. l. Insprekers raden aan om, net als de buurgemeenten, geen overhaaste beslissingen te nemen. Het kennisgebied omtrent windmolens verandert bijna dagelijks. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.2 Communicatie eerste inspraakperiode.

Volgens onze gegevens was Daals Belang niet aanwezig bij het gebiedsgesprek van 13 juli, maar wel op die van 28 september (zie de verslagen op www.aalten.nl/uitnodigingskader). Daals Belang is voor beide bijeenkomsten uitgenodigd. Voor de gebiedsgesprekken zijn de bij ons bekende organisaties met betrokkenheid in het platteland uitgenodigd, aangevuld met partijen als Liander en de Commissie Cultureel Erfgoed. We hebben er voor gekozen om daar geen omliggende gemeenten voor uit te nodigen. Wel hebben we in de huis-aan-huisbladen van omliggende gemeenten de inspraak op het Uitnodigingskader aangekondigd. b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind? Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.11 Natuurschade. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.18 Langs de Duitse grens. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.19 Meer gebieden geschikt. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.17 Op bedrijventerrein c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.1 Energieopgav. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.2.8 Financiële participatie. f. Als beheerder van het elektriciteitsnetwerk geeft Liander de 5 km norm aan. g.

In paragraaf 4.2 van ons ontwerp Uitnodigingskader geven we aan hoe we willen dat omgegaan wordt met participatie bij een concreet ruimtelijk plan. Van een dergelijk plan is op dit moment nog geen sprake. h. Inspreker kan het betreffende rapport downloaden via https://kennisbank.ebn.nl/wpcontent/uploads/2020/09/1.-Detailstudie-potentie-aardwarmte-Achterhoek-WARM2020.pdf i. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. j. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. k. Een energieopgave ligt niet vast en is nog onderdeel van gesprek in het kader van de RES. Elke vertaling naar een oppervlakte zonneveld of aantal en hoogte windmolens is om te laten zien waar we het ongeveer over hebben. Wij vonden en vinden het van belang om deze weer te geven binnen deze discussie, maar ze zijn dus indicatief. l. Voor de RES-samenwerking is het noodzakelijk om op korte termijn richting te geven op dit onderwerp. Desondanks volgen wij de ontwikkelingen op de voet, zeker wanneer die niet de nadelen kennen van zonne- en windenergie. De wereld staat niet stil en we willen kansen benutten als die zich voor doen. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen.

Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 40 van 128

18. Ingekomen op 9 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Insprekers signaleren op bladzijde 20 van het ontwerp Uitnodigingskader dat Het Klooster gezien kan worden als mogelijke locatie voor windmolens gezien zou kunnen worden. Mocht deze locatie daadwerkelijk aangewezen worden, dan willen ze graag de volgende bezwaren kenbaar maken. b. genoemde afstand in het plan tussen windmolen en bebouwing is onvoldoende c. te grote invloed op natuurelementen, zoals leefgebieden van wild en (roof)vogels, trekvogelroutes, vleermuizenstand etc. d. horizonvervuiling e. geluids-, licht- en slagschaduwoverlast f. invloed op welzijn en gezondheid g. waardevermindering van omringende woonhuizen h. vermindering recreatieve waarde van buurtschap 'Het Klooster' Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Het gebied bij Het Klooster in Aalten beoordelen wij niet heel kansrijk, omdat: • dit gebied dichter bevolkt is; zie de kaart op pagina 20 van het ontwerp Uitnodigingskader; • hier nog geen windmolens staan. • dit in het Nationaal Landschap ligt. b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.13 Milieuafstand. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.11 Natuurschade. d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.12 Knipperlicht op windmolens. f.

Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. g. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. h. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.24 Windmolens en recreatiesector. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

19. Ingekomen op 6 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Insprekers geven aan al last te hebben van het huidige windpark. Werkt veel in de avond en nacht en bij thuiskomst is het zoefgeluid, door de rust in de omgeving, goed te horen. Meer geluid erbij is zeker niet nodig.

Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 41 van 128

20. Ingekomen op 9 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Als een investeerder wil kan er zonder beperkingen op agrarische gronden een zonnepark gerealiseerd worden. De gemeente mag niet toestaan dat op de beste agrarische gronden zonnevelden worden gerealiseerd. Om een vitaal platteland te behouden zijn alle gronden nodig voor de huidige en toekomstige generatie Voor het produceren van voedsel. Alle grond die onttrokken wordt aan de agrarische sector heeft een kostprijsverhogend effect. De ontwikkeling van de landbouwstructuur staat stil als er een grootschalig zonnepark tussen agrarische bedrijven in ligt. b. De grond onder een zonneveld zal nooit meer terugkeren naar de oorspronkelijke functie, omdat dat het bodemleven af breekt. c. Er wordt wel gesproken over het volgen van de zonneladder maar alleen in vrijwillige termen. De gemeente moet in het uitnodigingskader verplicht stellen dat daken, incourante en overige gronden vol gezet moeten worden met zonnepanelen. d. Verzoek aan college om te staan voor het behoud van een mooi vitaal agrarisch buitengebied met veel natuurwaarden daarin en zonder uitgestrekte glasvelden. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.1 Zonnevelden op waardevolle grond. b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.6 Bodembiodiversiteit. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.3 Zonneladder. d.

In het Uitnodigingskader maken we keuzes om, ondanks de opgave van winning van duurzame energie, ons waardevolle landschap zoveel mogelijk te ontzien. Besluit: De inspraakreactie wordt in zoverre overgenomen dat extra nadruk gelegd wordt op bodemleven bij de beoordeling van de tenders voor grootschalig zon.

21. Ingekomen op 10 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Een grootschalig zonnepark wordt bijna met open armen ontvangen en dan ook nog op de beste agrarische gronden in de gemeente. Om een vitaal platteland te behouden zijn alle gronden nodig voor de huidige en toekomstige generatie Voor het produceren van voedsel. Alle grond die onttrokken wordt aan de agrarische sector heeft een kostprijsverhogend effect. De ontwikkeling van de landbouwstructuur staat stil als er een grootschalig zonnepark tussen agrarische bedrijven in ligt. In de verkiezingsprogramma’s voor de komende landelijke verkiezingen wordt veelvuldig gesproken over natuurinclusief, kringlooplandbouw, biologisch, etc. Dit houdt in dat er meer grond nodig is. Dit strookt niet met grootschalige zonneparken. b. De grond onder een zonneveld zijn verloren voor de voedselproductie, omdat dat het bodemleven af breekt. c. Er wordt wel gesproken over het volgen van de zonneladder maar alleen in vrijwillige termen. Verzoekt het college te kijken naar daken, braakliggende gronden op het industrieterrein en incourante percelen. d. Verzoek aan college om niet te kiezen voor de makkelijkste en populairste oplossing maar te staan voor een vitaal buitengebied met natuur en niet met glas. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.1 Zonnevelden op waardevolle grond. b.

Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.6 Bodembiodiversiteit. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.4.3 Zonneladder. d. In het Uitnodigingskader maken we keuzes om, ondanks de opgave van winning van duurzame energie, ons waardevolle landschap zoveel mogelijk te ontzien.

Inspraaknota ontwerp Uitnodigingskader zon en wind

Pagina 42 van 128

Besluit: De inspraakreactie wordt in zoverre overgenomen dat extra nadruk gelegd wordt op bodemleven bij de beoordeling van de tenders voor grootschalig zon.

22. Ingekomen op 10 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Insprekers zijn geschrokken van de voornemens om 5 enorme windturbines erbij te plaatsen. b. Dergelijke windmolens passen totaal niet in het landschap. c. Vrezen voor overlast door geluid en slagschaduw. d. Gevolgen voor de gezondheid zijn nog niet goed onderzocht. e. Negatief effect op de natuur. f. De windmolens moeten veel verder weg van woningen staan en dat gaat in dit gebied niet. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.1 Uitbreidingsplan Hagenwind? b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.4 Landschap en uitzicht. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.5 Geluid. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.7 Slagschaduw. d. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. e. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.11 Natuurschade. f. De afstand tussen woningen en windmolens wordt bepaald door de vraag of een goed woon- en leefklimaat ter plaatse van woningen gewaarborgd kan worden. Dit vraagt om onderzoek en de betreffende rapportages worden in een ruimtelijke procedure openbaar gedeeld, als het zover komt. Voor inspreker is relevant dat het Kansrijk gebied voor duurzame energie aanmerkelijk wordt verkleind, zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.25 Kansrijk gebied verkleinen. Besluit: De inspraakreactie wordt inhoudelijk niet overgenomen, al wordt het kansrijk gebied wel aanmerkelijk verkleind.

23. Ingekomen op 10 november 2020 Inhoud van de inspraakreactie a. Tegen het bestaande windmolenpark was flink weerstand, maar het werd gewoon gerealiseerd. Dit gebeurt geen tweede keer. En al helemaal niet wanneer ze dichterbij komen en twee keer zo hoog zijn. Het woongenot moet beschermd worden. b. Windmolens hebben schadelijke gevolgen voor de gezondheid en voor de natuur. c. De gemeente krijgt de rekening voor alle schade die wordt ondervonden. d. Verwacht briljante oplossingen voor het energievraagstuk als de burgers van Aalten wordt gevraagd. Beoordeling inspraakreactie door college van B&W a. Wij hebben het gebied rond het huidige Hagenwind een kansrijk gebied voor grootschalige duurzame energieopwekking genoemd. Of de windmolens er komen, twee keer zo hoog worden en dichterbij woningen is de vraag. De afstand tussen woningen en windmolens wordt bepaald door de vraag of een goed woon- en leefklimaat ter plaatse van woningen gewaarborgd kan worden. Dit vraagt om onderzoek en de betreffende rapportages worden in een ruimtelijke procedure openbaar gedeeld, als het zover komt. b. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.3.9 Gezondheidsklachten. Bij een aanvraag voor windmolens moet aan de hand van onderzoek aangetoond worden dat natuurwaarden niet onevenredig aangetast worden. c. Zie hoofdstuk 2, antwoord 2.1.11 Planschade. d.