Bijlage 1 - Rapport tekomstvisie zwemmen Aalten inclusief bijlagen
Tekst van het document
preventie. Toch kampen gemeenten met financiële druk, wat uitvoering bemoeilijkt. De
aandacht is voor de sportieve en de sociale functie.
dalende zwemvaardigheid onder kinderen leidt tot gerichte maatregelen, zoals meer
In de vergrijzende samenleving zijn zwembaden bij uitstek geschikte accommodaties
instructeurs en betaalbare zwemlessen buiten schooltijd. Er wordt door de
om een gevarieerd aanbod voor senioren te ontplooien. Zwemmen is vrij van
Rijksoverheid niet ingezet op het opnieuw invoeren van schoolzwemmen. Investeringen
schokbelasting en zwemmen wordt steeds vaker ingezet voor preventieve zorg en
blijven noodzakelijk om sport en bewegen voor iedereen toegankelijk en veilig te maken.
revalidatie. Naast banen zwemmen kun je hierbij denken aan aquafitness. De zwemsport en recreatief zwemmen is meer iets voor jongvolwassenen. In de levensfase
5.2.2
Trends in zwembadbezoek
Qua ontwikkelingen met betrekking tot zwembaden zien we het volgende: In de Database SportAanbod (DSA) staan bijna 1.900 zwembaden geregistreerd. Een zwembad wordt door negen op de tien Nederlanders gezien als een basisvoorziening in de gemeente. Het Brancherapport Sportaccommodaties signaleert een daling van
die hierop volgt, wordt er meer gezwommen met kinderen. Instructiezwemmen (zwemles) blijft een kerntaak van zwembaden en is stabiel in behoefte. Hieraan stellen bezoekers steeds hogere eisen. Dat betreft vooral de kwaliteit van de instructeurs, de communicatie en de lengte van de wachtlijsten. Nieuwe baden zijn daarom vaker functioneel en minder gericht op recreatief zwemmen.
het aantal openbare zwembaden per hoofd van de bevolking. In dichtbevolkte gebieden zijn vaker grotere zwembaden. Ongeveer de helft van de zwembaden beschikt uitsluitend over één of meerdere binnenbassins. Een derde van de zwembaden (33%) heeft alleen één of meerdere 22
5.3
Lokaal beleid gemeente Aalten
de fysieke, mentale en sociale gezondheid van inwoners. Bewegen en sport worden
5.3.1
Sportbeleid
ingezet voor verkleining van gezondheidsverschillen, vermindering van risicofactoren,
Gemeente Aalten heeft een visie voor het belang van bewegen en sporten: ‘Centraal staat dat bewegen en sporten bijdragen een gelukkige en gezonde inwoners.’ Gezondheid en welzijn: sport draagt eraan bij dat iedereen kan blijven meedoen aan de
bevordering van een gezonde leefstijl, stimulering van sociale interactie en gemeenschapsvorming en verbetering van de mentale gezondheid. De positionering van zwemwater heeft een belangrijke rol bij de inrichting van een toekomstbestendig beweeg- en sportlandschap.
samenleving; Samenwerking: door samen te werken, kunnen sportfaciliteiten worden gerealiseerd;
5.3.2
Inclusie en diversiteit: een toekomstbestendig sportlandschap moet toegankelijk zijn
Hiervoor zijn tien (uitgangs)punten benoemd, waarvan de punten 1, 2, 3 en 5 de
Adviesnota toekomstbestendig sportlandschap
voor iedereen;
uitgangspunten zijn en de punten 4, 6, 7, 8, 9 en 10 de actielijnen. Waarom er op elk punt
Duurzaamheid: accommodaties moeten duurzaam en betaalbaar worden beheerd en
actie vereist is en op welke manier dit het beste kan worden gedaan is in de Adviesnota
geëxploiteerd.
Toekomstbestendig sportlandschap uitgewerkt. Hierin wordt per deelonderwerp ingegaan op de probleemstelling en gewenste maatregelen. De deelontwerpen zijn als volgt:
Het domein sport en bewegen, in combinatie met de uitgangspunten, levert een bijdrage
Positionering verenigingsondersteuning en Vitaal BAD (6 en 7);
aan de Sustainable Development Goals (SDG’s) als weergegeven in figuur 12:
Bewegen en sport in de omgevingsvisie (4); Situatieschets en behoefte t.a.v. sportvoorzieningen (9); Herijken subsidies, tarieven en huurvoorwaarden (8); Visie op zwemwater en zwembaden (10). De visie op zwemwater maakt geen onderdeel uit van de adviesnota Toekomstbestendig sportlandschap. Er is voor gekozen om dit thema in onderhavige rapportage mee te nemen.
5.4
Regionale ontwikkelingen
Er is binnen Achterhoek in Beweging onderzocht of er samengewerkt kan worden in de Achterhoek op gebied van zwembaden. Hieruit is gekomen dat keuzes en beleid vanuit deelnemende gemeenten op elkaar worden afgestemd. Voor de volgende stappen in samenwerking (bovenlokaal samenwerken en toegang tot zwemwater zien als regionale opgave) is geconstateerd dat dit op dit moment nog niet aan de orde is. Zeker de laatste Figuur 12. Sustainable Development Goals (SDG's) van de gemeente Aalten
stap (regionale opgave) wordt gezien als stip op de horizon (2040) .
Uitgangspunten
Regionale ontwikkelingen op het gebied van zwembaden in omliggende gemeenten, zijn:
Gemeente Aalten heeft tien uitgangspunten geformuleerd voor de actualisatie van het
Diverse gemeenten verrichten onderzoek naar overdekte zwembaden, onder andere
sport- en beweegbeleid. Door het stimuleren van bewegen en sport wordt bijgedragen aan
Berkelland, Doetinchem, Montferland en Oost-Gelre;
23
Verschillende gemeente zijn voornemens het bestaande zwembad te renoveren of
5.5.2
verduurzamen;
Een vakantiepark exploitant werkt in samenwerking met een projectontwikkelaar aan
Vakantiepark exploitant
Zwembad Jaspers in Winterwijk: in januari 2025 is krediet beschikbaar gesteld voor
herontwikkeling van camping ‘t Walfort tot een kleinschalig vakantiepark. Het park zal
renovatie van het zwembad;
bestaan uit 116 huisjes en een voorzieningengebouw. Voor een eigen zwembad is park te
Zwembad De Beemd in Lochem: de accommodatie is in 2024 gerenoveerd;
kleinschalig. De focus voor het vakantiepark is de natuurliefhebber. Er komt een aansluiting
Zwembad Oude IJsselstreek in Varsseveld is bezig met de voorbereiding van
op het fietsknoop-puntnetwerk en wandelpaden in de directe omgeving van het park. Voor
renovatie en verduurzaming.
de exploitant is het belangrijk dat er een zwemmogelijkheid op loopafstand van het park is. Het is belangrijk dat het zwembad netjes wordt onderhouden en kwalitatief goede
5.5
Participatie
voorzieningen heeft. De huidige kwaliteit van ‘t Walfort is voor het vakantiepark aan de
5.5.1
Verenigingen en overige vaste gebruikers overdekt zwembad ‘t Walfort
ondergrens. De exploitant ziet mogelijkheden in gebruik van zowel het overdekte als het
Met de verenigingen en andere vaste huurders is over de toekomst gesproken. Daarbij ging het zowel om de verwachte ontwikkeling van het aantal leden c.q. zwemuren, als om de
buitenbad bij ‘t Walfort, exclusieve toegang voor gasten van het vakantiepark is niet noodzakelijk. Verrekening van kosten kan via vaste afname van een aantal
voor de betreffende partijen noodzakelijke dan wel wenselijke voorzieningen in een
toegangskaartjes, een gereduceerd tarief per bezoeker of een vast tarief per huisje per jaar.
(ver)nieuw(d) zwembad. Zoals in § 2.4.1 is vermeld, zijn de vaste gebruikers tevreden over
De laatste heeft de voorkeur voor de exploitant.
de gebruiksuren van het zwembad. De meeste gebruikers gaan uit van een stabiel ledenbestand, er wordt geen groei voorzien.
5.5.3
Gebruikers en belanghebbenden buitenbad Het Blauwe Meer
Dinxpers Belang heeft aangegeven dat het behoud van de bassins van het zwembad in Ten aanzien van het benodigde zwemwater zijn tijdens de gesprekken door één of meerdere partijen de volgende punten benoemd: Er is behoefte aan zowel warm als koud, alsmede diep en ondiep zwemwater:
Dinxperlo van belang is. Zij geven aan dat: Een zwembad een noodzakelijke voorziening is voor de zwemvaardigheid van kinderen en andere doelgroepen;
Een wedstrijdbad met minimaal 6 banen dat conform de richtlijnen van de KNZB
Zwemmen een laagdrempelige en gezonde manier van bewegen is;
geschikt is voor regionale zwemwedstrijden en waterpolo;
De nabijheid van een zwembad ervoor zorgt dat inwoners van Dinxperlo eenvoudig
Een doelgroepenbad met een hoge watertemperatuur, beweegbare bodem en
toegang hebben tot een zwemvoorziening;
voorzien van hulpmiddelen voor gebruik door mindervaliden.
Zij een rol voor de gemeenschap zien in het beheer en de exploitatie van het zwembad.
Ten aanzien van de aanvullende voorzieningen zijn onder andere genoemd:
Ten aanzien van het laatste punt roept het voorstel om het beheer van het zwembad
Faciliteiten voor specifieke doelgroepen en mindervaliden:
grotendeels bij de gemeenschap te leggen de nodige vragen en potentiële risico’s op.
Kleedruimte met mindervaliden toilet en douche;
Professioneel beheer vraagt om specialistische kennis, structurele inzet en waarborging
Hellingbaan in doelgroepenbad.
van veiligheid en kwaliteit. Deze verantwoordelijkheid volledig neerleggen bij inwoners kan
Voldoende bergruimte voor het opbergen van sporttechnische inventaris en diverse
leiden tot overbelasting en risico’s voor continuïteit en kwaliteit. Een meer realistische
hulpmiddelen;
benadering is om bewoners te betrekken bij programmering of advies, zonder hen
Een bassin met voldoende waterdiepte voor duiktraining (minimaal 3,0 meter).
verantwoordelijk te maken voor het dagelijks beheer en/of toezicht.
24
Naast bovengenoemde belangen heeft Dinxpers Belang een idee uitgewerkt voor de
5.5.5
toekomst van Het Blauwe Meer om het aantrekkelijker te maken. Dit idee bevat de volgende
In een enquête hebben huidige gebruikers van het zwembad en inwoners van de gemeente
suggesties:
Aalten aangegeven welke voorzieningen zij het liefst zien in een zwembad. De meerderheid
Enquête
Bassins scheiden van het zwemmeer, zodat het zwembad veilig gebruikt kan worden;
van de respondenten geeft aan dat een toekomstig zwembad ten minste moet beschikken
Uitbreiden van de bassins met een dieper bassin met een duikplank;
over een recreatiebad en instructie- en doelgroepenbad. Naast deze twee type bassins
Het buitenterrein inrichten met een natuurspeelveld, pannaveld en bankjes;
worden een glijbaan en peuterbad ook wenselijk geacht.
Samenwerken met de naastgelegen fitness (Dinxper gym).
5.6 5.5.4
Optisport
De huidige exploitant (Optisport) ziet op lange termijn geen toekomst in Het Blauwe Meer.
Bevindingen trends, ontwikkelingen en ambitie
De belangrijkste trends en ontwikkelingen die relevant zijn voor zwemmen in gemeente Aalten zijn:
De voorkeur gaat uit naar een gecombineerde binnen- en buitenaccommodatie in Aalten. Voor de doorontwikkeling van zwembad ‘t Walfort denkt Optisport aan een modernisering van het voorzieningenaanbod. Daarbij valt te denken aan een volledig beweegbare bodem, een apart doelgroepenbad en aanvullende recreatieve elementen zoals een glijbaan, sauna en peuterbad. Dergelijke toevoegingen kunnen de aantrekkelijkheid voor gezinnen met jonge kinderen vergroten, met name op recreatieve momenten zoals in het weekend. Tegelijkertijd wordt opgemerkt dat het gebruikspatroon sinds de coronapandemie is verschoven: banenzwemmen blijft een belangrijkere functie innemen, terwijl recreatief zwemmen enigszins afneemt in populariteit. De visie van de exploitant op de verschillende scenario’s is als volgt: Nieuwbouw biedt mogelijkheden voor een efficiëntere exploitatie en een betere aansluiting op de huidige en toekomstige wensen van gebruikers. Renovatie kan perspectief bieden, mits gericht wordt op toekomstbestendigheid. Zo is het huidige recreatiebad bijvoorbeeld niet geschikt voor het geven van groepslessen. Sluiting wordt beschouwd als een bestuurlijke afweging. De exploitant spreekt zich hierover niet uit, aangezien dit primair een verantwoordelijkheid van de gemeente is. Maar de exploitant heeft niet de ambitie om nieuw te bouwen.
Demografische ontwikkelingen De prognosecijfers laten de komende jaren (2024-2039) een lichte daling van het inwonerstal zien (-6%). Los van het ontwikkeling van het aantal inwoners is de verwachting dat de ingezette vergrijzing van de bevolking ook de komende jaren zal doorzetten. Opvallend is dat de leeftijdsgroep 0-12 jaar de komende jaren weer iets zal toenemen (+5%). Trends Aandacht voor gezond leven en bewegen blijft toenemen. Vooral 55-plussers nemen aanzienlijk vaker deel aan sportieve activiteiten dan in het verleden. Dit biedt gezien de demografische ontwikkeling kansen voor het overdekt zwembad. De verwachting is dat deelname aan activiteiten voor specifieke doelgroepen nog licht kan groeien; Leszwemmen blijft een kerntaak van zwembaden. Door individualisering neemt het aandeel van de ongeorganiseerde sport toe. Als sportaccommodaties hierop weten in te spelen, biedt dat een kans voor bijvoorbeeld een activiteit als banenzwemmen. Gebruikers en exploitant Er is behoefte aan diverse soorten zwemwater dat is afgestemd op de verschillende doelgroepen: sporters, recreanten en mindervaliden;
25
In de enquête is duidelijk geworden dat gebruikers waarde hechten aan recreatieve elementen zoals een glijbaan en peuterbad, wat de gezinsvriendelijkheid van het zwembad zou moeten vergroten; Veranderend gebruikspatroon na corona: sinds de coronapandemie is er een verschuiving zichtbaar van recreatief zwemmen naar banenzwemmen. Dit beïnvloedt de prioriteiten in het ontwerp van toekomstige voorzieningen. Zwembad ‘t Walfort heeft een stabiel gebruikspatroon door het gebruik van verenigingen en vaste gebruikers. In Dinxperlo is er behoefte aan een zwembad voor zwemvaardigheid en gezondheid. Optisport ziet op lange termijn geen toekomst in Het Blauwe Meer en pleit voor het samenvoegen van overdekt en onoverdekt zwemwater op één locatie in Aalten.
26
DEEL II TOEKOMSTVISIE SCENARIO’S
EN
27
6.
Toekomstvisie op zwemmen
6.2
Visie op zwemmen
De ambitie is vertaald naar de gemeentelijke toekomstvisie op zwemmen in gemeente Op basis van de analyse van de huidige situatie met betrekking tot zwemmen in gemeente
Aalten met behulp van de volgende bouwstenen:
Aalten en de relevante trends en ontwikkelingen uit de vorige hoofdstukken is de toekomstvisie op zwemmen in gemeente Aalten geformuleerd.
Iedereen zwemvaardig In een waterrijke omgeving is het belangrijk dat iedereen zwemvaardig is. Het is daarom
De visie verwoordt wat voor de gemeente belangrijke uitgangspunten zijn voor de toekomst
belangrijk dat er voldoende en divers aanbod is op het gebied van leszwemmen, waarbij
van het zwemmen in gemeente Aalten, in de volle breedte. Dat is dus meer dan een visie
gebruik kan worden gemaakt van voldoende en geschikt zwemwater. Om de aangeleerde
op de toekomst van een zwembad (voorziening), de rol van exploitant en verenigingen
zwemvaardigheid te behouden, is het belangrijk dat het zwemwater met name voor jonge
(organisatie), of de hoogte van een gemeentelijke bijdrage (financiën).
kinderen (en hun ouders) aantrekkelijk is om ook recreatief te gebruiken.
6.1
Toegankelijk aanbod
Ambitie zwemmen
Een gezonde leefomgeving en sport- en beweging worden landelijk en lokaal steeds meer
Zwemmen moet toegankelijk zijn voor alle inwoners; er mag geen sprake zijn van letterlijke
onderdeel van een domeinoverstijgend beleid. Zwemwater neemt hier een belangrijke
of figuurlijke drempels die mensen weerhouden. Dat vertaalt zich in betaalbaarheid, ook
positie in. Een zwembad past op meerdere manieren binnen het beleid van gemeente
voor minder draagkrachtige inwoners. Tarieven liggen in lijn met tarieven van vergelijkbare
Aalten. In het gemeentelijk sportbeleid staat dat de gemeente mensen zoveel mogelijk in
zwembaden in de omgeving. De zwemaccommodatie is voor iedereen toegankelijk, ook
beweging willen laten komen en kinderen zo divers mogelijk met sport in aanraking willen
voor verenigingen, voor mensen met een beperking en andere doelgroepen, zoals senioren
laten komen. Ook is het in een waterrijk land als Nederland belangrijk dat alle mensen, het
en inwoners met migratieachtergrond. Toegankelijk betekent ook dat de openingstijden van
liefst zo jong mogelijk, een zwemdiploma kunnen halen. Verder wordt een gezonde leefstijl
het zwembad aansluit bij de behoefte van de inwoners.
gestimuleerd en recreatief of in verenigingsverband zwemmen zijn gezonde en populaire vrijetijdsbestedingen. Veel inwoners en verenigingen hebben baat bij zwemmen of beleven
Focus op de basis
plezier aan zwemmen.
Breedtesport heeft de prioriteit voor de gemeente Aalten. Talenten en topsporters vinden elders in de regio hun weg. Wel is er aandacht voor talentherkenning en doorgeleiding door
Zwemwater is een belangrijk thema binnen het gemeentelijk sportbeleid en de
kwalitatief goed kader en via Achterhoek in beweging. De configuratie van het zwembad is
omgevingsvisie. Er kan alleen gezwommen worden als er zwemvoorzieningen beschikbaar
gericht op het kunnen accommoderen van de breedtesport.
zijn. Het realiseren en exploiteren van een zwembad is bovendien een tak van sport die veel specifieke kennis vereist. Er zijn strenge veiligheids- en kwaliteitseisen. Hoewel
Grip op maatschappelijk aanbod
mensen steeds mobieler worden, willen ze hun sportvoorzieningen graag dichtbij hebben.
Vanwege de grote maatschappelijke waarde van een zwembad, is het belangrijk dat de
Het exploiteren van een zwembad kost geld en publieke zwembaden komen zelden zonder
gemeente invloed en grip heeft op het maatschappelijk aanbod in het zwembad. Dat wil
steun van de gemeente op welke wijze dan ook tot stand komt.
echter niet zeggen dat eigendom en/ of exploitatie een gemeentelijke verantwoordelijkheid moeten zijn. Samenwerken met een externe partij, vanuit een goed opdrachtgever- en opdrachtnemerschap, is ook een mogelijkheid.
28
Passend in de regio
De watertemperatuur: de ene activiteit heeft wat kouder zwemwater nodig, terwijl voor
We houden rekening met de zwembaden in de omgeving en ontwikkelingen daarin. Dit
de andere een wat hogere watertemperatuur gewenst is;
betekent vooral dat we oog hebben voor het aanbod en de programmering van zwemwater
De waterdiepte: er moet zowel diep als ondiep zwemwater aanwezig zijn, aangezien
in de regio. Het is belangrijk dat een basisvoorziening, als een zwembad, goed bereikbaar
voor verschillende activiteiten een verschillende waterdiepte nodig is.
is en blijft. Vanuit deze visie op de toekomst van zwemmen in gemeente Aalten is in het vervolg van dit rapport een uitwerking gegeven van een zwemwaterbehoefte (§ 6.3) en mogelijke scenario’s om daarin te voorzien (hoofdstuk 7 en 8).
6.3
Toekomstige zwemwaterbehoefte
Op basis van de animocijfers in de afgelopen jaren, de resultaten van de tijdens het onderzoek gevoerde gesprekken, de uitkomsten van de enquête, de demografische ontwikkelingen en de trends is een inschatting gemaakt van de toekomstige zwembehoefte. Het bezoekerspotentieel is geraamd op ongeveer 50.000 bezoekers, hetgeen een animocijfer van 1,94 oplevert (gemiddeld aantal zwembadbezoeken per inwoner). Dit zit onder de bandbreedte van vergelijkbare zwembaden. Dit is verklaarbaar door de aanwezigheid en nabijheid van zwembaden in omringende gemeente. Een bezetting van 225 tot 250 bezoeken per vierkante meter binnenzwemwater (exclusief peuterbad) geldt als landelijke benchmark voor een voldoende verhouding tussen bezoek en zwemwater (zie § 2.3.3). Op basis van 50.000 bezoekers een capaciteit van 200 tot 225 m² volstaan. Dit betekent dat de toekomstige behoefte aan zwemwater lager ligt dan het huidig oppervlak in het zwembad. In de scenario’s wordt daarom waar mogelijk rekening gehouden met een beperking van de watercapaciteit ten opzichte van de huidige situatie (533 m²). Dit doet recht aan het meer in evenwicht brengen van de benodigde watercapaciteit op basis van het bezoekerspotentieel. De hoeveelheid zwemwater zegt nog niets over de bassins, waaruit het zwembad moet bestaan.
Er dient immers rekening te worden gehouden met onder andere: Het type gebruik: in elk geval (verenigings)sport, banenzwemmen, doelgroepactiviteiten, leszwemmen en vrij zwemmen; 29
7.
Scenario’s overdekt zwembad
7.2 De
7.1
Uitgangspunten scenario’s
Veranderingen ten opzichte van de bestaande situatie dienen passend te zijn bij de wensen van de doelgroep, rekening te houden met ontwikkelingen in de bevolkingssamenstelling en trends op het gebied van vrijetijdsbesteding en zwembaden. Om een passende configuratie voor het nieuwe zwembad te kunnen bepalen worden hieronder uitgangspunten geformuleerd met betrekking tot de benodigde afmeting, functionaliteit en het gebruik van het nieuwe zwembad. Met betrekking tot het verwachte gebruik c.q. de te verwachten bezoekers van het nieuwe zwembad gelden de volgende uitgangspunten: Het zwembad is te kenschetsen als een functioneel zwembad waarmee de exploitant in staat is activiteiten als banen zwemmen, zwemles en aquasporten aan te bieden en te voorzien in de behoefte van de zwemvereniging. Met het oog op de mogelijkheid tot banen zwemmen, eisen van het meest gehanteerde zwemdiploma (NRZ) en de wensen van de zwemvereniging is het wenselijk dat er in de toekomst sprake is van een 25-meter wedstrijdbassin. Voor verenigingen geldt dat het wenselijk is dat er voldoende voorzieningen zijn om regionale zwemwedstrijden te organiseren die voldoen aan de KNZB-standaarden. De watertemperatuur is passend voor het type gebruiker.
Dit kan door binnen één bassin een gemiddelde temperatuur te hanteren en door slim programmeren de temperatuur met maximaal 1°C aan te passen óf door het realiseren van twee bassins met verschillende temperaturen. Duurzaamheid scenario’s In de scenario’s geldt de realisatie van een duurzaam gebouw als uitgangspunt. Dit betekent dat in het renovatiescenario wordt uitgegaan van uitgebreide verduurzaming en het gasloos maken van het gebouw. In de nieuwbouw scenario’s betekent dit een all-electric (aardgasloos) en bijna energieneutraal (BENG) gebouw een circulair ontwerp met koppeling aan een online materialen databank (zoals Madaster) en natuurinclusief en klimaatadaptief.
Scenario 1: Renoveren en verduurzamen afgelopen
jaren
zijn
in
zwembad
‘t Walfort
in
Aalten
verschillende
onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd, waarbij de accommodatie esthetisch en technisch een kwaliteitsimpuls heeft gekregen. Het zwembad is daarmee te kenschetsen als redelijk tot goed onderhouden. In dit scenario blijft de bestaande functionaliteit van het zwembad met de bestaande bassins behouden en wordt de technische levensduur van ‘t Walfort met 20 tot 25 jaar verlengd. Uitgangspunt daarbij moet zijn de bedrijfsvoering en gebruik van het zwembad zo min mogelijk te belasten. Daarom is het advies om, als gekozen wordt voor duurzaam in stand houden van ‘t Walfort een grote renovatie uit te voeren. Hierbij worden alle essentiële elementen vervangen op basis van de bestaande configuratie. Eventuele uitbreiding en/of verandering van de indeling van het zwembad maakt geen onderdeel uit van dit scenario. Waar mogelijk worden conventionele elementen vervangen voor een duurzame oplossing. Om de mogelijkheden op het gebied van duurzaamheid te onderzoeken is door Synarchis een energiescan uitgevoerd. Deze heeft gezamenlijk plaatsgevonden met de technische gebouwscan voor het onderhoud. In dit scenario is geen rekening gehouden met het aanpassen van de configuratie van het zwembad, bijvoorbeeld door het sluiten en slopen van de recreatiebassin.
Dit is een dermate ingrijpende bouwkundige en technische aanpassing dat de kosten hiervan niet opwegen tegen de levensduurverlening met maximaal 25 jaar. Benodigde renovatiemaatregelen De basis voor de renovatie vormt het bestaande meerjaren onderhoudsplan (MJOP) en de gebouwscan. De komende jaren staan grote vervangingen gepland. Deze vervangingen worden in dit scenario geclusterd om in één renovatie uit te voeren. De verwachting is dat het zwembad gedurende de renovatie (van ongeveer een jaar) gesloten zal zijn. Effect op gebruik en bezoek Dit scenario is feitelijk qua functionaliteiten een continuering van de bestaande exploitatie. De verwachte ontwikkeling van het gebruik en bezoek volgt daarmee de toekomstige zwembehoefte (50.000 bezoekers) zoals in paragraaf 6.3. weergegeven. 30
7.3
Ook is voorzien in goede voorzieningen voor het personeel en een beperkte
Scenario 2: Nieuwbouw
Op basis van de toekomstige zwembehoefte zijn drie nieuwbouwscenario’s uitgewerkt met
horecavoorziening (aansluitend op de kassa/receptie). Het oppervlak van het nieuwe
een aantal optionele toevoegingen. In alle scenario’s is sprake van een beperking van de
zwembad bedraagt 1.500 m² bvo met een zwemwateroppervlak van 260 m².
watercapaciteit ten opzichte van de huidige situatie (530 m2). Dit doet recht aan het meer in evenwicht brengen van de watercapaciteit op basis van het bezoekerspotentieel.
In dit scenario beschikt het zwembad over de volgende faciliteiten: Een 4-baans wedstrijdbad met een lengte van 25 meter en een breedte van 10,4 meter.
Onderscheid is gemaakt tussen de volgende drie scenario’s:
Het bad heeft een netto diepte van 2 meter en beschikt over een beweegbare PPE-
Een 4-baans wedstrijdbad van 25x10,4 meter (260 m2);
bodem over de helft van het zwemwateroppervlak. Deze beweegbare bodem kan
a.
b. Een 4-baans wedstrijdbad van 25x10,4 meter gecombineerd met een doelgroepen-/
worden ingesteld van 0,0 tot 2,0 meter waardoor het bad ook geschikt is voor jonge kinderen. De bodem is geschikt om recreatieve elementen aan te brengen.
instructiebad van 10x8 meter (totaal 340 m2); c. Een 6-baans wedstrijdbad van 25x15,4 meter (385 m²).
Het wedstrijdbad kent een aparte hellingbaan voor mindervalidentoegang. De watertemperatuur is gemiddeld 29°C en kan door slim programmeren voor
Afhankelijk van de ambitie van de gemeente kan het nieuwbouwprogramma worden
zwemwedstrijden naar de maximaal toelaatbare 28°C en voor warmwateractiviteiten
aangevuld met een aantal wensen (opties). Hierin is vooralsnog niet voorzien.
naar 30°C gebracht worden. Het bad voldoet aan de normen voor een D-accommodatie wedstrijdzwemmen
Er is nog geen concrete locatie voor nieuwbouw van het zwembad voorzien. Het
(handboek KNZB).
uitgangspunt van de scenario’s is dat de nieuwbouw gerealiseerd wordt in de nabijheid van
Het bad voldoet niet aan de normen voor het organiseren van waterpolowedstrijden
het bestaande zwembad met voldoende gratis parkeergelegenheid.
(minimaal 25x15,4 meter). In nieuw gerealiseerde zwembaden is het niet mogelijk om dispensatie te krijgen voor de afmeting van het zwembad.
7.3.1
Scenario 2a: 4-baans wedstrijdbad
Het zwemoppervlak wordt in dit scenario verkleind
Effect op gebruik en bezoek
ten opzichte van de huidige situatie doordat het
Dit scenario zorgt voor een zwemwateraanbod dat qua omvang past bij het huidige gebruik
recreatiefbassin
van ‘t Walfort en het toekomstige verwachte bezoek. Het toevoegen van de beweegbare
recreatieve
vervalt.
zijn
geen
bodem maakt het wedstrijdbassin functioneel geschikt voor allerlei activiteiten. Qua
het
bodem
met
watertemperatuur ligt er een uitdaging in het programmeren. Waar zwemverenigingen
recreatieve mogelijkheden en het aanbieden van
normaliter in water tussen de 26 en 28 graden zwemmen, wordt voor zwemles en
van
een
opgenomen.
vaste
Met
realiseren
elementen
Er
beweegbare
losse speelelementen en opblaasbare attracties kan voldaan worden aan de behoefte van gezinnen met (jonge) kinderen. Er zijn twee groepskleedruimten en diverse omkleed- en gezinscabines.
doelgroepen 29 tot 30 graden als prettig ervaren. Voor aquasporten hangt de temperatuur af van het aanbod (actief of passief). Onderstaande tabel geeft een raming van het bezoek bij scenario 2a. De verwachting is gerechtvaardigd dat in een 1-baden concept de bezoekersaantallen enigszins terug zullen lopen tot 43.000.
31
Tabel 5: Raming bezoekers scenario 2a
Scenario 2a: 4-baans
Huidig
Ontwikkeling
Behoefte
Recreatief/ banenzwemmen
21.500
-25%
16.100
Doelgroepen
5.000
5%
5.300
Leszwemmen
17.000
7%
18.200
Verenigingen
4.500
-15%
3.800
Totaal
48.000
43.400
In dit scenario vervalt het recreatieve bassin met glijbaan, peuterbad en ondiep instructiebassin. De vraag naar vrij zwemmen zal daardoor fors afnemen. Het aantal banenzwemmen kan gelijk blijven. Met de beweegbare bodem heeft het wedstrijdbassin een goede functionaliteit die aansluit bij een divers aanbod aan aquasporten. Lessen waarvoor warmer water gewenst kunnen minder aantrekkelijk zijn. Met inachtneming van de eerdergenoemde ontwikkelingen en de beperktere beschikbaarheid van zwemwater blijft het aantal deelnemers aan aquasporten gelijk; De groeiende aandacht voor zwemles kan het aantal bezoekers laten stijgen; Het 4-baanswedstrijdbad is niet geschikt voor waterpolowedstrijden. Daardoor zal het aantal verenigingsbezoeken afnemen.
Het
Scenario 2b: 4-baans wedstrijdbad met doelgroepen/ instructiebad zwemoppervlak
gezinscabines. Ook is voorzien in goede voorzieningen voor het personeel en een beperkte horecavoorziening (aansluitend op de kassa/receptie). Het oppervlak van het nieuwe zwembad bedraagt 1.930 m² bvo met een zwemwateroppervlak van 340 m². In dit scenario beschikt het zwembad beschikt over de volgende faciliteiten: Een 4-baans wedstrijdbad met een lengte van 25 meter en een breedte van 10,4 meter. Het bad heeft een netto diepte van 2 meter zonder beweegbare bodem. De
Toelichting op de tabel:
7.3.2
met (jonge) kinderen. Er zijn twee groepskleedruimten en diverse omkleed- en
wordt
in
dit
scenario verkleind ten opzichte van de
watertemperatuur is 28°C. Het bad voldoet aan de normen voor een D-accommodatie wedstrijdzwemmen (handboek KNZB). Een doelgroepen-/ instructiebad van 10 bij 8 meter met een volledig beweegbare PPEbodem. De diepte kan worden ingesteld van 0,0 tot 2,0 meter. De watertemperatuur bedraagt 30°C. Het doelgroepen-/ instructiebad heeft een hellingbaan voor mindervalidentoegang. Effect op gebruik en bezoek Door het toevoegen van een beweegbare bodem wordt het doelgroepenbad volwaardig bruikbaar. Meer dan in de huidige situatie kunnen daar activiteiten in plaatsvinden die vragen om ondiep water en/of een hoge watertemperatuur, waardoor er meer ruimte voor andere activiteiten in het wedstrijdbad ontstaat. De bassins kunnen ieder een eigen watertemperatuur krijgen waardoor beter aangesloten kan worden op eventuele wensen van specifieke doelgroepen. Daarbij komt dat een nieuwe, moderne accommodatie een positieve invloed op het bezoek heeft.
huidige situatie doordat er geen ruimte
Tabel 6: Raming bezoekers scenario 2b
is voor een recreatiebad. Dit wordt
Scenario 2b: 4-baans + instructie
vervangen door een instructiebassin
Recreatief/ banenzwemmen
21.500
-10%
19.400
met PPE-beweegbare bodem voor
Doelgroepen/ aquasporten
5.000
25%
6.300
recreatieve
het
Leszwemmen
17.000
15%
19.600
aanbieden van losse speelelementen
Verenigingen
4.500
-15%
en opblaasbare attracties in het 4-
Totaal
48.000
elementen.
Met
Huidig
Ontwikkeling
Behoefte
3.800 49.100
baanswedstrijdbad kan verder voldaan worden aan de behoefte van gezinnen
32
Tabel 6 geeft een raming van het bezoek bij scenario 2b. Dit scenario zorgt voor een
In dit scenario beschikt het zwembad over de volgende faciliteiten:
bredere functionaliteit van zwemwater. De verwachting is gerechtvaardigd dat in een 2-
Een 6-baans wedstrijdbad met een lengte van 25 meter en een breedte van 15,4 meter.
baden concept kan voorzien in de toekomstige behoefte.
Het bad heeft een netto diepte van 2 meter en beschikt over een beweegbare PPE-
In dit scenario vervalt het recreatieve bassin met glijbaan en peuterbad. Het
bodem over de helft van het zwemwateroppervlak. Deze beweegbare bodem kan
instructiebassin vervult de functie van ondiep recreatief water. Het recreatief zwemmen
worden ingesteld van 0,0 tot 2,0 meter waardoor het bad ook geschikt is voor jonge
en banenzwemmen licht afnemen.
kinderen. De bodem is geschikt om recreatieve elementen aan te brengen.
De functionaliteit van het instructiebassin gaat er fors op vooruit. Het aanbod van
Het wedstrijdbad kent een aparte hellingbaan voor mindervalidentoegang.
aquasporten kan uitgebreid worden. Ook bestaat er de mogelijkheid in beide bassins
De watertemperatuur is gemiddeld 29°C en kan door slim programmeren voor
aquasporten te geven. In combinatie met de vergrijzing kan het bezoek voor
zwemwedstrijden naar de maximaal toelaatbare 28°C en voor warmwateractiviteiten
aquasporten met 25% stijgen.
naar 30°C gebracht worden.
Vergeleken met scenario 1 stijgt het animo voor zwemlessen licht door de overall
Het bad voldoet aan de normen voor een C-accommodatie wedstrijdzwemmen en
aantrekkingskracht van het zwembad.
waterpolowedstrijden (handboek KNZB).
Het tweebadenconcept zal naar verwachting niet leiden tot een stijging van het gebruik door verenigingen en groepen ten opzichte van scenario 2a. Het aantal bezoekers zal
Effect op gebruik en bezoek
dalen doordat er geen waterpolowedstrijden meer georganiseerd kunnen worden.
Ook in dit scenario kunnen knelpunten gaan ontstaan bij voortzetting van het huidige activiteitenaanbod,
met
name
de
zwemlessen.
Dit
scenario
zorgt
voor
een
Scenario 2c 6-baans wedstrijdbad
zwemwateraanbod dat beter aansluit bij de behoefte aan m² zwemwater. Met het realiseren
Het scenario 2c gaat uit van een 1-badenconcept met
van een accommodatie met alleen een wedstrijdbad beschikt het zwembad niet langer over
een 6-baanswedstrijdbad. Het zwemoppervlak wordt
uitgebreide recreatieve voorzieningen. De verwachting is gerechtvaardigd dat in dit
in dit scenario verkleind ten opzichte van de huidige
scenario de bezoekersaantallen af zullen nemen.
7.3.3
situatie doordat het recreatiefbassin vervalt. Er zijn geen vaste recreatieve elementen opgenomen. Met het realiseren van een beweegbare bodem met recreatieve mogelijkheden en het aanbieden van losse speelelementen en opblaasbare attracties kan voldaan worden aan de behoefte van gezinnen met (jonge) kinderen. Er zijn twee groepskleedruimten en
Tabel 7: Raming bezoekers scenario 2c
Scenario 2c: 6-baans Recreatief/ banenzwemmen
Huidig
Ontwikkeling
Behoefte
21.500
-25%
16.100
Doelgroepen/ aquasporten
5.000
5%
5.300
Leszwemmen
17.000
7%
18.200
Verenigingen
4.500
0%
Totaal
48.000
4.500 44.100
diverse omkleed-/ en gezinscabines. Ook is voorzien in goede voorzieningen voor het personeel en een beperkte horecavoorziening (aansluitend op de kassa/receptie). Het oppervlak van het nieuwe zwembad bedraagt 1.765 m² bvo met een zwemwateroppervlak van 385 m².
Toelichting op de tabel: In dit scenario vervalt het recreatieve bassin met glijbaan, peuterbad en ondiep instructiebassin. De vraag naar vrij zwemmen zal daardoor fors afnemen. Het aantal banenzwemmen kan gelijk blijven.
33
Met de beweegbare bodem heeft het wedstrijdbassin een goede functionaliteit die
Buitenbad met ligweide
aansluit bij een divers aanbod aan aquasporten. Lessen waarvoor warmer water
Ligweide met droge en natte speeltuin en te openen pui
gewenst kunnen minder aantrekkelijk zijn. Met inachtneming van de eerdergenoemde
naar
ontwikkelingen en het grotere wedstrijdbassin neemt het aantal deelnemers aan
aantrekkelijke omstandigheden gecreëerd voor binnen
aquasporten beperkt toe;
zwemmen
De groeiende aandacht voor zwemles kan het aantal bezoekers laten stijgen;
speelvoorzieningen
Het 6-baanswedstrijdbad is geschikt voor waterpolowedstrijden. Daardoor zal het aantal
aantrekkelijke ligweide worden gerealiseerd, waar geen toezicht nodig is.
zwemzaal: en
met
een
buiten en
te
openen
recreëren. een
spraypark
pui
worden
Met wordt
droge een
verenigingsbezoeken gelijk blijven. Tabel 8: Raming extra bezoekers per optie
7.3.4
Opties bij nieuwbouw
Bij elk van de omschreven nieuwbouwscenario’s is het mogelijk om een of meerdere recreatieve opties toe te voegen. Gedacht kan worden aan de opties om het zwembad aantrekkelijker te maken voor de recreatieve bezoeker (gezinnen met jonge kinderen). Peuterbad Het toevoegen van een klein peuterbad (circa 30 m²) met speelelementen zorgt voor een aantrekkelijker zwembad voor gezinnen met jonge kinderen. Glijbaan Een eenvoudige glijbaan zorgt voor enig extra recreatief bezoek van de basisschooljeugd en als een verbetering van het voorzieningenniveau voor bezoekers. Daarbij gaat het niet alleen om recreatieve zwemmers: ook bij de zwemlessen kan de glijbaan worden ingezet. Dit zorgt echter niet meteen voor meer bezoek. Whirlpool Een whirlpool heeft vooral meerwaarde voor het recreatieve bezoek, bezoekers van doelgroepactiviteiten en het bezoek van de VAVA. Voor de overige bezoekers vormt het vooral een verbetering van het voorzieningenniveau.
Opties
Potentieel extra bezoek
Peuterbad
1.250
Glijbaan
2.000
Whirlpool
1.000
Ligweide met droge en natte speeltuin
5.200
7.4
Beschouwing: sluiten overdekt zwembad
Indien het huidige zwembad wordt gesloten en er geen nieuw bad wordt gebouwd, moeten de bezoekers op zoek naar een alternatief. Het is de vraag of die alternatieven over voldoende capaciteit beschikken om de totale toekomstige zwembehoefte te kunnen accommoderen. Ook wanneer dat het geval is, betekent dit niet dat alle zwemmers ook bereid en/of in staat zijn om de overstap naar de alternatieven te maken. Mogelijke alternatieven In paragraaf 2.2 zijn de zwemvoorzieningen in de omgeving van gemeente Aalten in kaart gebracht. Daaruit bleek dat er vanaf ‘t Walfort binnen 15 autominuten en/of autokilometers de zwembaden in Lichtenvoorde, Winterswijk en Varsseveld met overdekt zwemwater kunnen worden bereikt. De zwembaden zijn voor alle activiteiten met uitzondering van het vrij zwemmen het dichtstbijzijnde alternatief. Voor specifiek recreatief overdekt zwemwater kunnen zwemmers in Bahia (Bocholt, DL) en Marveld (Groenlo) terecht. Overstappers en uitvallers Dat de alternatieven er zijn, betekent niet dat bezoekers van ‘t Walfort allemaal naar die andere zwembaden gaan ‘overstappen’. Een deel van hen is daar mogelijk niet toe bereid 34
en/of in staat en zal niet of minder vaak gaan zwemmen. Uit vergelijkbare onderzoeken blijkt dat een deel van de bezoekers zal stoppen met zwemmen en een deel overstapt naar een ander zwembad, maar daar wel minder vaak gaat zwemmen. Slechts een zeer beperkt deel van bezoekers zal even vaak blijven zwemmen. De verwachting is dat sluiting voor een groot deel van de bezoeker tot vraaguitval zal leiden. Consequenties sluiting Sluiting van zwembad ‘t Walfort zorgt er niet alleen voor dat een deel van de huidige bezoekers niet meer of minder vaak gaat zwemmen. Sluiting kan namelijk ook gevolgen hebben voor de realisatie van de gemeentelijke beleidsdoelen op het gebied van gezondheid, maatschappelijke participatie, sociale cohesie en het verenigingsleven. Hoewel een deel van de bezoekers die niet of minder vaak gaan zwemmen wellicht voor andere vormen van sporten en bewegen zal kiezen, zal een deel dat ook niet doen. Daarbij gaat het veelal om de wat oudere zwemmers of de kwetsbare doelgroepen. Anders dan veel andere vormen van sporten en bewegen is zwemmen immers een activiteit die nog tot op hoge leeftijd kan worden beoefend. Niet iedereen stopt dus daadwerkelijk met sporten en bewegen, maar wel die groepen die qua leeftijd en/of in sociaal-maatschappelijk opzicht kwetsbaarder zijn. Daarbij komt dat het zwembad niet alleen een plek is om te sporten, maar ook om te ontmoeten.
Deze sociale functie gaat bij sluiting verloren. Het is de vraag in hoeverre vooral deze doelgroep elkaar zonder zwembad nog zullen ontmoeten. Tevens worden de verenigingen bij sluiting in hun voortbestaan bedreigd. Voor de lange termijn beleidsdoelen op het gebied van de (zwem)veiligheid zijn de consequenties van sluiting niet direct tot uitval leiden, aangezien het overgrote deel van de bezoekers van de zwemlessen naar andere baden zal overstappen. De meeste ouders vinden het immers belangrijk dat hun kind leert zwemmen en zullen eerder bereid zijn uit te wijken naar een zwembad buiten gemeente Aalten. Toegang tot zwemlessen in omliggende gemeenten is echter wel afhankelijk van de beschikbaarheid en eventuele wachtlijsten. Langere wachttijden voor leszwemmen betekent wel dat kinderen en nieuwkomers op latere leeftijd zwemvaardig zullen zijn.
35
8.
Scenario’s buitenzwembad
Benodigde renovatiemaatregelen en voorgestelde functionele uitbreiding Toevoegen van een diep bassin (10x10 meter) met duikplank van 1 meter hoog;
8.1
Toevoegen van een waterspeeltuin voor (jonge) kinderen;
Scenario 3: Renovatie Het Blauwe Meer
Renovatie van de bestaande bassins, kassagebouw, kleedvoorzieningen en sanitair;
De afgelopen jaren zijn in zwembad Het Blauwe Meer in Dinxperlo verschillende
Vervangen (zwembad) installaties;
onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Het zwembad is daarmee te kenschetsen als
Vervangen en bijplaatsen hekwerk ter afsluiting van zwembad en zwemmeer;
redelijk onderhouden. In dit scenario wordt uitgegaan van het instandhouden van het
Herstel en herinrichting terrein en ligweide.
zwembad na 2032, waarbij onderscheid is gemaakt in twee scenario’s: a. Instandhouden zwembad zonder functionele aanpassingen; b. Renovatie zwembad met functionele aanpassingen. In beide scenario’s is uitgegaan dat het zwemmeer afgescheiden wordt van het zwembad, vanwege de PFAS en Blauwalg problematiek in het zwemmeer. 8.1.1
Scenario 3a: Instandhouden zwembad Het Blauwe Meer
In dit scenario blijft de functionaliteit van het zwembad met de bestaande bassins behouden en wordt door middel van het uitvoeren van jaarlijks onderhoud de levensduur van het
Figuur 13: Uitbreiden functionaliteit buitenbad Het Blauwe Meer en voorbeeld waterspeeltuin
zwembad met 10 tot 15 jaar verlengd. Uitgangspunt daarbij moet zijn dat de bedrijfsvoering en gebruik van het zwembad bij uitvoering van het onderhoud zo min mogelijk wordt belast. In dit scenario wordt dus niet uitgaan van een eenmalige investering in verbetering en upgrade van het zwembad, maar er wordt ingezet op het instandhouden van het zwembad. Er wordt niet aanvullend geïnvesteerd in verduurzaming van het zwembad.
Effect op gebruik en bezoek Het zwembad wordt aantrekkelijker voor inwoners van het verzorgingsgebied6. Rekening houdend met een gemiddeld animocijfer van tussen de 0,6 en 1,1 voor een buitenbad zonder uitgebreide recreatieve voorzieningen kan het verwachte bezoek tussen de 5.000 en 9.100 liggen. Het bezoek is sterk afhankelijk van de weersomstandigheden.
Effect op gebruik en bezoek Dit scenario is feitelijk qua functionaliteiten een continuering van de bestaande exploitatie. De verwachte ontwikkeling van het gebruik en bezoek volgt daarmee het huidige bezoek van tussen de 1.000 en 3.000 per jaar.
8.2
Scenario 3: Revitaliseren buitenbad ‘t Walfort
In dit scenario wordt het bestaande buitenbad bij ‘t Walfort in Aalten gerevitaliseerd zodat het zwembad weer in gebruik genomen kan worden. De afgelopen jaren is het zwembad niet in gebruik geweest en is er weinig tot geen onderhoud uitgevoerd.
8.1.2
Scenario 3b: Renoveren en uitbreiden zwembad Het Blauwe Meer
In dit scenario wordt de functionaliteit van het zwembad uitgebreid en wordt de bestaande accommodatie gerenoveerd en verduurzaamd. 6
Benodigde revitalisatiemaatregelen Om het zwembad weer in gebruik te kunnen nemen zijn de volgende maatregelen nodig:
Voor het verzorgingsgebied van Het Blauwe Meer is de kern Dinxperlo als uitgangspunt gehanteerd.
36
Herstel van de betonnen bassins en de perrons;
8.3
Herstel van de drie waterbronnen;
Als het bestaande buitenbad in Dinxperlo wordt gesloten en het natuurbad in Aalten niet
Vervangen van de startblokken en duikplank;
gerevitaliseerd wordt, zullen de bezoekers van Het Blauwe Meer voor recreatief buiten
Herstel van het horeca uitgiftepunt, kleedruimte en sanitaire voorzieningen
zwemmen op zoek gaan naar een alternatief buitenbad of alternatieve vrijetijdsbesteding.
Beschouwing: sluiten buitenbad
Herstellen en gebruiksgereed maken van het terrein (onder andere hekwerk, verlichting, zandstrand en ligweide.
Mogelijke alternatieven In paragraaf 2.2 zijn de zwemvoorzieningen in de omgeving van gemeente Aalten in kaart gebracht. Daaruit blijkt dat er in de omgeving van gemeente Aalten verschillende aantrekkelijke recreatieve buitenbaden zijn, zoals Bahia (Bocholt, DL), Laco Oude IJsselstreek, Marveld in Groenlo en het Strandbad Winterswijk. Ook zijn er in gemeente Aalten en de directe omgeving zwemplassen waar inwoners kosteloos buiten kunnen zwemmen, zoals de Slingeplas in Bredevoort en ’t Hilgelo in Winterswijk. Zwembad Het Blauwe Meer is met name gericht op gezinnen met jonge kinderen en kinderen in de basisschool leeftijd binnen het verzorgingsgebied Dinxperlo. Voor deze doelgroep zijn er voor een recreatief uitje op een zomerse dag ook andere alternatieven dan een zwembadbezoek. Denk bijvoorbeeld aan een pretpark, dierentuin, waterspeeltuin of museum. Een grotere afstand tot een recreatief buitenzwembad door het sluiten van Het Blauwe Meer zal ertoe leiden dat deze doelgroep mogelijk naar een andere invulling van vrijetijdsbesteding zal zoeken. Consequenties sluiting Sluiting van zwembad Het Blauwe Meer kan gevolgen hebben voor de realisatie van de gemeentelijke beleidsdoelen op het gebied van zwemvaardigheid, maatschappelijke
Figuur 14: Buitenbad bij ‘t Walfort in Aalten
Effect op gebruik en bezoek Uitgaand van een gemiddeld animocijfer7 van tussen de 0,6 en 1,1 voor een buitenbad zonder extra recreatieve voorzieningen kan het verwachte bezoek tussen de 10.000 en
participatie en sociale cohesie. De nabijheid van een zwembad voor inwoners van Dinxperlo biedt de mogelijkheid voor kinderen om de zwemvaardigheid op peil te houden en om dichtbij huis een recreatieve vrijetijdsbesteding te hebben. Daarbij komt dat het zwembad ook een plek is waar inwoners van Dinxperlo elkaar kunnen ontmoeten. Deze sociale functie gaat bij sluiting verloren.
14.000. Het bezoek is sterk afhankelijk van de weersomstandigheden.
7
Voor het verzorgingsgebied van het buitenbad ‘t Walfort is de kern Aalten als uitgangspunt gehanteerd.
37
9.
Financiële uitwerking overdekt zwembad
Investeringskosten opties bij scenario 2 Nieuwbouw Bij scenario 2: nieuwbouw zijn verschillende opties voor het toevoegen van recreatieve
In dit hoofdstuk zijn de financiële consequenties in globale investeringskosten en
voorzieningen in beeld gebracht. De in tabel 10 gepresenteerde investeringskosten gelden
exploitatiebegroting van de toekomstscenario’s voor het overdekte zwembad in Aalten in
als aanvullende investering bij het realiseren van een nieuw zwembad.
beeld gebracht. In deze onderzoekfase zijn de kosten voor de scenario’s geraamd op basis van kengetallen. De bedragen geven een indicatief beeld van de verwachtte kosten per scenario. Aan de genoemde bedragen kunnen geen rechten worden ontleend.
9.1
Globale investeringskosten
Investeringskosten scenario’s
Tabel 10: Globale investeringskosten opties bij nieuwbouwscenario’s
Opties bij nieuwbouw
Peuterbad
Glijbaan
Whirlpool € 150.000
Ligweide
Bouwkosten excl. btw
€ 310.000
€ 400.000
€ 230.000
Bijkomende kosten
€ 110.000
€ 150.000
€ 50.000
€ 90.000
Investering excl. btw
€ 420.000
€ 550.000
€ 200.000
€ 320.000
Investering incl. btw
€ 508.000
€ 666.000
€ 242.000
€ 387.000
Voor alle scenario’s zijn de bouw- en investeringskosten berekend. Met het oog op de onderzoeksfase waarin de planvorming zich bevindt zijn de investeringskosten afgerond op
Uitgangspunten investeringskostenraming
10.000-tallen. Het bruto vloeroppervlak en de bouw- en investeringskosten zijn in de
Voor de investeringskostenramingen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
volgende tabel samengevat.
Alle gepresenteerde kosten hebben prijspeil 2025. Omdat niet bekend is op welke termijn de scenario’s uitgevoerd worden is geen rekening gehouden met prijsstijgingen.
Tabel 9: Globale investeringskosten per scenario
De afgelopen periode is de prijsontwikkeling grillig geweest en laat zich daardoor lastig
Scenario 2: Nieuwbouw
Scenario 1: Renoveren
2a: 4-baans
2b: 2-baden
2c: 6-baans
25 jaar
40 jaar
40 jaar
40 jaar
1.931 m²
1.516 m²
1.938 m²
1.764 m²
De renovatiekosten voor het zwembad (scenario 1) zijn gebaseerd op de noodzakelijke
Bouwkosten excl. btw
€ 6.280.000
€ 6.620.000
€ 7.630.000
€ 7.850.000
maatregelen om de accommodatie de komende 20-25 jaar op een acceptabel niveau
Bijkomende kosten
€ 1.200.000
€ 1.600.000
€ 1.850.000
€ 1.900.000
in stand te houden. Na deze periode zal een nieuwe afweging moeten worden gemaakt:
€ 750.000
€ 620.000
€ 710.000
€ 730.000
Investering excl. btw
€ 8.230.000
€ 8.840.000
€ 10.200.000
€ 10.470.000
In de bouwkosten zijn bij scenario 2a, 2b en 2c infrakosten voor de aanleg van het
Investering incl. btw
€ 9.960.000
€ 10.700.000
€ 12.340.000
€ 12.670.000
benodigd aantal parkeerplaatsen opgenomen. Er zijn geen kosten opgenomen voor
Scope scenario m² bvo
Onvoorzien
voorspellen. Gemiddeld genomen moet rekening worden gehouden met een bouwkostenontwikkeling van 3,5% per jaar.
een nieuwe kwaliteitsimpuls in de vorm van renovatie of nieuwbouw.
herinrichting van het terrein rond het zwembad. Opmerkingen op de tabel: Er is een verschil in levensduur en scope van de scenario’s. Bij renovatie is uitgegaan
Het verschil tussen de bouwkosten en investeringskosten zijn de bijkomende kosten. Er is rekening gehouden met volgende bijkomende kosten:
van een levensduurverlenging van 20-25 jaar. Na deze periode moet opnieuw een
Projectpost onvoorzien: 10% bij renovatie, 7,5% bij nieuwbouw;
afweging gemaakt worden tussen renoveren of nieuwbouw inclusief bijbehorende
Honoraria en projectbegeleiding (extern);
investering. Bij nieuwbouw geldt de scope van 40 jaar.
Aansluitkosten en legeskosten;
Bij de nieuwbouwscenario’s is geen rekening gehouden met eventuele grondkosten voor een locatie en de sloopkosten van het bestaande zwembad.
Kosten losse inrichting zwembad. De ramingen zijn exclusief:
38
Interne projectbegeleidingskosten van de gemeente;
Afschrijvingsperiode: 25 jaar in scenario 1 en 40 jaar in scenario 2a, 2b en 2c. Voor de
Kosten voor aankoop grond (scenario 2a, 2b en 2c);
opties peuterbad en glijbaan is een afschrijvingsperiode van 40 jaar gehanteerd omdat
Sloopkosten van het bestaande zwembad (scenario 2a, 2b en 2c);
voor deze opties uitbreiding van het gebouw in m² noodzakelijk is. Voor de opties
Asbestsanering (scenario 1): er is geen asbestinventarisatie gedaan waardoor er
whirlpool en ligweide is 15 jaar gehanteerd omdat dit inrichtingselementen betreft.
geen beeld is van een eventuele asbestbesmetting; Specifieke locatie gebonden aspecten, zoals bodemverontreiniging en archeologie; De kosten voor bouwrijp maken en terreininrichting openbare ruimte;
9.3
Exploitatieraming
Exploitatieraming scenario’s
Historische kosten tot en met deze toekomstvisie.
In het volgende overzicht is een raming opgesteld voor de renovatie en voor de nieuwbouwscenario’s, zoals eerder in de vorige hoofstukken uitgewerkt. Vooralsnog is
9.2
Kapitaallast
rekening gehouden met een begroting exclusief BTW, oftewel met de mogelijkheden om
Op basis van de investeringskosten zijn in tabel 11 de kapitaallasten berekend. Hiervoor
de BTW te compenseren met een SPUK-regeling.
zijn de uitgangspunten van het gemeentelijke activeringsbeleid gehanteerd. Omdat de gemeente lineair afschrijft, neemt de kapitaallast af gedurende de afschrijvingstermijn.
Tabel 12: Exploitatieraming per scenario
Scenario 1
Daarom zijn de kapitaallast in jaar 1 en de gemiddelde kapitaallast per jaar weergegeven.
2a: 4-baans
2b: 2 baden
2c: 6-baans
Opbrengsten
Tabel 11: Kapitaallast per scenario
Scenario 1
Scenario 2 Nieuwbouw
Zwembad
€ 383.000
€ 342.000
€ 384.000
€ 348.000
Horeca
€ 30.000
€ 17.000
€ 20.000
€ 18.000
40 jaar
Overige inkomsten
€ 3.000
€ 2.000
€ 3.000
€ 2.000
€ 444.000
€ 456.000
Totaal opbrengsten
€ 416.000
€ 361.000
€ 407.000
€ 368.000
€ 612.000
€ 628.000
Kosten Personeel
€ 270.000
€ 235.000
€ 264.000
€ 239.000
Energie en water
€ 124.000
€ 72.000
€ 92.000
€ 103.000
Onderhoud
€ 176.000
€ 169.000
€ 193.000
€ 203.000
Renovatie
2a: 4-baans
2b: 2 baden
2c: 6-baans
Afschrijvingstermijn
25 jaar
40 jaar
40 jaar
Gemiddelde kapitaallast
€ 473.000
€ 385.000
Kapitaallast jaar 1
€ 617.000
€ 530.000
Opties bij nieuwbouw Afschrijvingstermijn
Renovatie
Scenario 2 Nieuwbouw
Peuterbad
Glijbaan
Whirlpool
Spraypark
40 jaar
40 jaar
15 jaar
15 jaar
Belasting en verzekeringen
€ 24.000
€ 23.000
€ 28.000
€ 27.000
Gemiddelde kapitaallast
€ 18.000
€ 24.000
€ 18.000
€ 29.000
Overige kosten
€ 125.000
€ 104.000
€ 120.000
€ 108.000
Kapitaallast jaar 1
€ 25.000
€ 33.000
€ 20.000
€ 33.000
Totaal kosten
€ 719.000
€ 603.000
€ 697.000
€ 680.000
Exploitatieresultaat
-€ 303.000
-€ 242.000
-€ 290.000
-€ 312.000
Kapitaallast (gemiddeld)
€ 473.000
€ 385.000
€ 444.000
€ 456.000
Bijdrage
-€ 776.000
-€ 627.000
-€ 734.000
-€ 768.000
-€ 16
-€ 14
-€ 15
-€ 17
Uitgangspunten kapitaallastberekening De kapitaallasten zijn gebaseerd op de investeringen exclusief btw waarbij onderstaande afschrijvingssystematiek is gehanteerd: Lineaire afschrijving;
Bijdrage per bezoeker
Rekenrente 3,5%;
39
Exploitatieraming opties
De onderhoudskosten betreffen zowel het dagelijks als het groot onderhoud. Belangrijk
Voor de in § 7.3.4 omschreven opties bij nieuwbouw is een exploitatieraming opgesteld. De
uitgangspunt is dat in de scenario’s is uitgegaan van instandhouding voor 25 jaar
kosten en opbrengsten moeten bij het reguliere nieuwbouwscenario worden opgeteld.
(renovatie scenario 1) en 40 jaar (nieuwbouw scenario’s 2). Het dagelijks onderhoud is gebaseerd op kengetallen (0,75% van de bouwkosten).
Tabel 13: Exploitatieraming opties bij nieuwbouwscenario
Opties bij nieuwbouw
Peuterbad
Glijbaan
Whirlpool
Ligweide
Totaal opbrengsten
€ 8.000
€ 13.000
€ 8.0000
€ 24.000
Totaal Kosten
€ 19.000
€ 25.000
€ 14.000
€ 51.000
Exploitatieresultaat
-€ 11.000
-€ 12.000
-€ 6.000
-€ 27.000
Kapitaallast (gemiddeld)
€ 18.000
€ 24.000
€ 18.000
€ 29.000
Bijdrage
-€ 29.000
-€ 36.000
-€ 24.000
-€ 56.000
-€ 23
-€ 18
-€ 24
-€ 11
Bijdrage per bezoeker
Het groot onderhoud is gebaseerd op gemiddelde jaarlijkse kosten op basis van een meerjarenonderhoudsplan. Dit betreft een jaarlijkse vaste dotatie in een onderhoudsvoorziening
voor een
periode
van
40
jaar.
Dit
is
inclusief
vervangingsinvesteringen. De belastingen zijn gebaseerd op de tarieven van gebruikers van niet-woningen vermenigvuldigd met de WOZ-waarde (aanname: bouwkosten van het betreffende scenario) en aangevuld met diverse gemeentelijke belastingen zoals rioolbelasting en afvalstoffenheffing. De kostenpost wordt aangevuld met voor de exploitatie gebruikelijke verzekeringen
als
een
wettelijke
aansprakelijkheid,
inventaris
en
Uitgangspunten en toelichting bij exploitatieramingen
ongevallenverzekering;
Bij het opstellen van de exploitatieramingen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:
De inkoop van de horeca bedraagt 35% van de omzet, een gebruikelijk percentage in
Alle bedragen zijn exclusief btw (waar van toepassing);
de zwembranche;
De exploitatieraming is gebaseerd op een genormaliseerde exploitatie welke in praktijk
De schoonmaakwerkzaamheden worden uitbesteed. De bedragen zijn gebaseerd op
gemiddeld in het derde jaar na (her)opening van het zwembad gerealiseerd kan worden;
kengetallen van Synarchis;
Het prijspeil is 2025. Dat betekent dat geen rekening is gehouden met indexering van
De overige kosten zijn onder andere kantoorkosten, marketing en promotiekosten,
de baten, de lasten en dus de benodigde exploitatiebijdrage;
automatiseringskosten en een deel onvoorzien. De omvang sluit aan bij vergelijkbare
De baten van de zwemactiviteiten zijn gebaseerd op de in hoofdstuk 7 voor de
zwembaden.
verschillende scenario’s geraamde bezoekcijfers, in combinatie met de in 2025 gehanteerde tarieven in zwembad ‘t Walfort: De horecaomzet volgt de ontwikkeling van het geraamde bezoek; De personele inzet is gebaseerd op een efficiënte openstelling. Voor de personeelskosten is van gemiddelde kosten van € 55.000 per fte uitgegaan. Personeelskosten lopen op naarmate een zwembad meer bezoekers heeft en er meerdere bassins zijn in het zwembad. De kosten van energie en water zijn in de toekomstscenario’s geraamd op basis van kostenkengetallen van Synarchis. Met als uitgangspunt een forse verduurzaming van het bestaande zwembad en minder zwemwater in de nieuwbouwscenario’s is sprake van sterk dalende kosten ten opzichte van de huidige situatie. Er is gerekend met een op dit moment in de energiemarkt gangbare energieprijs van € 0,25 / kWh.
Uitgangspunt voor de doorrekening van de scenario’s is dat de exploitatie van het zwembad uitbesteed is aan een commerciële exploitant. Bij het berekenen van alle opbrengsten en kosten is daarom het uitgangspunt dat er btw-belast kan worden verhuurd en geëxploiteerd, dan wel dat eventuele btw-nadelen kunnen worden gecompenseerd. Met ingang van 1 januari 2019 valt sport onder de btw-vrijstelling. Dit betekent dat op de lasten de btw niet meer aftrekbaar en dat over de baten geen btw meer verschuldigd is. Om gemeenten voor het nadelig effect te compenseren is vanuit het Rijk de SPUK-regeling in het leven geroepen (Specifieke Uitkering Sport). De uitkering bedraagt 18% van alle in de begroting opgenomen investeringen inclusief btw. De regeling geldt voor de periode tot met 2025. Voor de jaren daarna is nog niet duidelijk hoe de compensatie voor de btw-vrijstelling er precies uit komt te zien. 40
10. Financiële uitwerking buitenbad
Er is geen rekening gehouden met kosten voor het saneren van het zwemmeer. In
In dit hoofdstuk zijn de financiële consequenties in globale investeringskosten en
het zwembad.
scenario 3 is er vanuit gegaan dat het zwemmeer geen onderdeel meer uitmaakt van
exploitatiebegroting van de toekomstscenario’s voor een buitenbad in gemeente Aalten in beeld gebracht. De uitgangspunten die zijn gehanteerd bij de kostenramingen zijn
10.2
toegelicht in hoofdstuk 9.
Op basis van de investeringskosten zijn in de kapitaallasten berekend. Hiervoor zijn de
Kapitaallasten
uitgangspunten van het gemeentelijke activeringsbeleid gehanteerd.
10.1
Globale investeringskosten
Voor alle scenario’s zijn de investeringskosten berekend. Zowel de renovatie als
Tabel 15: Kapitaallast per scenario buitenbad
Scenario 3: Het Blauwe Meer
nieuwbouwscenario’s. Met het oog op de onderzoeksfase waarin de planvorming zich
3a: Instandhouden
bevindt zijn de investeringskosten afgerond op 10.000-tallen. Het bruto vloeroppervlak en de bouw- en investeringskosten zijn in de volgende tabel samengevat. Bij scenario 3a zijn geen investeringskosten opgenomen. In dit scenario is uitgegaan van
3b: Renoveren
Scenario 4: Revitalisatie ‘t Walfort
Afschrijvingstermijn
n.v.t.
25 jaar
25 jaar
Gemiddelde kapitaallast
n.v.t.
€ 195.000
€ 59.000
Kapitaallast jaar 1
n.v.t.
€ 245.000
€ 74.000
instandhouden van het buitenbad door middel van jaarlijks onderhoud. Er is dus geen sprake
van
een
eenmalige
investering
in
de
accommodatie.
De
jaarlijkse
onderhoudskosten zijn meegenomen in de exploitatieraming (zie § 10.3).
Uitgangspunten kapitaallastberekening De kapitaallasten zijn gebaseerd op de investeringen exclusief btw waarbij onderstaande afschrijvingssystematiek is gehanteerd:
Tabel 14: Globale investeringskosten per scenario buitenbad
Scenario 3: Het Blauwe Meer 3a: Instandhouden Scope
3b: Renoveren
Scenario 4: Revitalisatie ‘t Walfort
10-15 jaar
20-25 jaar
20-25 jaar
Bouwkosten excl. btw
n.v.t.
€ 2.440.000
€ 760.000
Bijkomende kosten
n.v.t.
€ 520.000
€ 150.000
Investering excl. btw
n.v.t.
€ 300.000
€ 90.000
Investering incl. btw
n.v.t.
€ 3.260.000
€ 980.000
Lineaire afschrijving; Rekenrente 3,5%; Afschrijvingsperiode: 25 jaar.
10.3
Exploitatieraming
In het volgende overzicht is een raming opgesteld voor de scenario’s voor een buitenbad in gemeente Aalten zoals eerder in hoofdstuk 9 uitgewerkt. Vooralsnog is rekening gehouden met een begroting exclusief BTW, oftewel met de mogelijkheden om de BTW te compenseren met een SPUK-regeling. De exploitatieramingen zijn gebaseerd op een
Opmerkingen op de tabel: Er moet rekening worden gehouden met het verschil in levensduur en scope van de
genormaliseerde exploitatie welke in praktijk gemiddeld in het derde jaar na (her)opening van het zwembad gerealiseerd kan worden.
scenario’s. Bij instandhouden (scenario 3a) is uitgegaan van een scope van 10-15 jaar. Na deze periode moet opnieuw een afweging gemaakt worden tussen renoveren of nieuwbouw inclusief bijbehorende investering. Bij renoveren (scenario 3b) en revitaliseren (scenario 4) geldt de scope van 20-25 jaar. 41
Tabel 16: Exploitatieraming per scenario buitenbad
Scenario 3: Het Blauwe Meer 3a: Instandhouden
3b: Renoveren
Scenario 3: Revitalisatie ‘t Walfort
Opbrengsten Zwembad
€ 8.000
€ 33.000
€ 47.000
Horeca
€ 1.000
€ 3.000
€ 12.000
Totaal opbrengsten
€ 9.000
€ 36.000
€ 59.000
Personeel
€ 28.000
€ 41.000
€ 67.000
Energie en water
€ 18.000
€ 13.000
€ 12.000
Onderhoud
€ 62.000
€ 57.000
€ 9.000
Kosten
Belasting/verzekering
€ 5.000
€ 5.000
€ 5.000
Overige kosten
€ 10.000
€ 11.000
€ 19.000
Totaal kosten
€ 123.000
€ 127.000
€ 112.000
Exploitatieresultaat
-€ 114.000
-€ 91.000
-€ 53.000
Kapitaallast (gemiddeld) Bijdrage Bijdrage per bezoeker
€0
€ 195.000
€ 59.000
-€ 114.000
-€ 286.000
-€ 112.000
-€ 57
-€ 34
-€ 10
Uitgangspunten en toelichting bij exploitatieramingen Bij het opstellen van de exploitatieramingen zijn grotendeels dezelfde uitgangspunten gehanteerd als bij de exploitatieramingen voor het overdekte zwembad: Alle bedragen zijn exclusief btw (waar van toepassing); Het prijspeil is 2025. Dat betekent dat geen rekening is gehouden met indexering van de baten, de lasten en dus de benodigde exploitatiebijdrage; De baten van de zwemactiviteiten zijn gebaseerd op de in hoofdstuk 8 voor de verschillende scenario’s geraamde bezoekcijfers, voor de buitenbaden is gerekend met een tarief van € 4 per bezoek.