3. VNOG Regionaal beleidsplan, risicoprofiel en dekkingsplan 2025-2028 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Defensie, waterschappen, Rijkswaterstaat, nutsbedrijven en andere
op een verantwoorde manier in beeld gebracht worden. Dit betrouwbare
partners. Het treffen van maatregelen is immers een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle partijen in de functionele ketens.
risicobeeld van de omgeving kunnen we in de advisering, voorbereiding en beleidsbepaling gebruiken. Dit project krijgt in de komende beleidsperiode een vervolg en sluit daarbij aan op het aandachtsgebied ‘versterking
In deze beleidsperiode is ook veel aandacht gegaan naar de coronapandemie en de opvang van ontheemden na de uitbraak van de oorlog n Oekraïne. Dit heeft er mede toe geleid dat we ‘langdurige
crises’ hebben toegevoegd aan de trends en ontwikkelingen in dt regionaal risicoprofiel.
informatievoorziening’.
Regionaal
Risicoprofiel 2025-2028
veligheisregie
Np
3 Verstoring elektriciteitsvoorziening In verband met de energietransitie en de (nog onbekende) risico's die dt
4.2 Beleidsprioriteiten 2025-2028
met zich meebrengt is verstoring elektriciteitsvoorziening geprioriteerd. Het
Het regionaal risicoprofiel en het regionaal beleidsplan zijn samenwerkende documenten. Het regionaal risicoprofiel geeft het risicobeeld van onze regio
tempo waarop de energietransitie verloopt neemt een enorme vlucht. Het is daarom belangrijk hier aandacht voor te houden. In de beleidsperiode
weer aan de hand van de vragen:
2021-2024 hebben we in samenwerking met Oost-5 gewerkt aan een
1
coördinatieplan. Doel hiervan is het ondersteunen van de operationele inzet van de hulpdiensten en de gemeenten in geval van (dreigende) verstoring
2 Hoe erg is dat?
Wat
kan ons overkomen?
van vitale voorzieningen. Hiervoor is inmiddels ook een multidisciplinaire
Het regionaal beleidsplan gaat in op hoe wij omgaan met deze risico's aan de
informatiekaart opgesteld. Ons programmateam Veilige Energietransitie heeft gewerkt aan het opdoen
hand van de vragen:
van kennis over dit onderwerp en het beschikbaar maken ervan voor de
1 Wat doen we er al aan en willen we continueren?
2 Waar willen we extra op investeren?
verschillende afdelingen en teams. Onze focus ligt in deze beleidsperiode op de inzet op een aantal generieke 4 Verstoring telecommunicatie en ICT
processen, namelijk:
De samenleving wordt steeds afhankelijker van informatie- en communicatietechnologie. Daarmee neemt het belang toe om ons goed
« Crisisbeheersing « Grensoverstijgende samenwerking
voor te bereiden op uitval daarvan. In de oefencyclus die aangeboden
« Informatievoorziening
wordt aan alle gemeenten in onze regio is aandacht besteed aan beoefening van een scenario met een cyberaanval op de gemeente. We hebben
« Het risicobewust maken van de samenleving
daarnaast geïnvesteerd in het opstellen van een VNOG-Continuiteitsplan
Het inzetten op deze processen levert een bijdrage aan de beheersing en
en vermindering van de kwetsbaarheid van (ICT-systemen. Hierin hebben we de leerervaringen verwerkt die we hebben opgedaan tijdens de hack op
bestrijding van meerdere risico's. Daarnaast is één specifiek incidenttype benoemd als speerpunt, namelijk
onze systemen, in 2020. In regionaal risicoprofiel 2025-2028 hebben we een
natuurbrandbeheersing.
scenario voor dit thema uitgewerkt. Tot slot investeren we in onze arbeidsmarktpositie, om de continuiteit ervan te verstevigen. Door blijvende inzet voor onze kerntaken en specifiek
aandacht te besteden aan deze beleidsprioriteiten werken we aan het (nog) beter beheersen van de risico's in onze regio. In het regionaal beleidsplan zijn de inhoudelijke beleidsprioriteiten voor de komende jaren vastgesteld en verder uitgewerkt.
Regionaal Risicoprofiel 2025-2028
N EOS
°
velligheidsregio
BIJLAGE: ONTWIKKELINGEN
De
deri
het klit
t heeft
ienlijke
invloed op d
tu r.
Uit
onderzoek van onder andere de Vlnderstichting en Natuurmonumenten
In deze bijlagen worden zes prominente ontwikkelingen beschreven die
blijkt dat planten- en dierengemeenschappen zich weliswaar aanpassen aan het klimaat, maar met vertraging: ze ‘raken achterop’. Met deze snelheden
de komende jaren van invloed zijn op de fysieke leefomgeving binnen
doen ze er tien jaar over om zich aan te passen aan de jaarlijkse verandering
onze regi « Klimaatverandering
in temperatuur.
* Energietransitie
Ten slotte neemt door stijgende temperaturen het aantal brandgevoelige
* Demografie Sociale verhoudingen
dagen toe en daarbij de kans op natuurbranden.
Data en technologie * Langdurige crises
Bronnen Klimaatverandering: *
KNMI-
KNM’23-klimaatscenario's
De ontwikkelingen zijn uitgewerkt op basis van een literatuurstudie.
* NIPV Natuurbrandsignaal 2023
De samenvatting is weergegeven in paragraaf 2.2 van dit document.
« Nieuwsbericht KNMI: Hooikoorts beïnvloed door klimaatverandering « Boek NIPV: lessen uit crises en minicrises klimaatverandering en
Klimaatverandering
extreem weer
« Rijksbrede Risicoanalyse 2022
Het klimaat verandert nu sneller dan in de laatste 2000 jaar, met grotere temperatuurstijgingen n kortere perioden dan voorheen is gedacht.
* Artikel Wageningen University & Research: Biodiversiteit en klimaatverandering
Vergeleken met de periode waarin er nog nauwelijks industrie was
« Artikel: Hoe onze flora en fauna veranderen door klimaatverandering
(1850-1900), is het wereldwijd gemiddeld 1,2°C warmer. In Nederland zelfs gemiddeld al 2,3°C. Klimaatverandering leidt tot een stijgende zeewaterspiegel, toenemende droogteperioden, vaker voorkomende en intensere hittegolven en een toename van zware regenbuien. Dit heeft
gevolgen voor onze veiligheid, gezondheid en natuur. Klimaatverandering brengt ook gezondheidsrisico's met zich mee. Volgens het KNMI kunnen de langere groei- en bloeiseizoenen een toename van luchtwegallergieën veroorzaken. Daarnaast kunnen langdurige hitteperioden
leiden tot gezondheidsklachten, met name bij kwetsbare groepen.
Regionaal
Risicoprofiel
2025-2028
veligheisregie
ME
di
Energietransitie
brandstoffen geproduceerd. Bij grijze waterstof wordt de CO, uitgestoten
naar de atmosfeer, wat bijdraagt aan klimaatverandering. De vrijgekomen Het doel van de energietransitie is om energieneutraal te worden, door de overgang van fossiele brandstoffen naar duurzame en hernieuwbare energie-
CO, van blauwe waterstof wordt afgevangen en opgeslagen. Beide manieren van produceren zijn niet groen.
bronnen. Door het terugdringen van het gebruik van fossiele brandstoffen wil Nederland het klimaat beschermen en de gevolgen van klimaatverandering beperken. In de Klimaatwet van Nederland is opgenomen dat Nederland
De productie van groene waterstof op de markt neemt toe. Dit wordt geproduceerd met bijvoorbeeld wind- of zonne-energie en is dus ook aan
streeft naar een reductie van broeikasgassen met 55% in 2030 ten opzichte
de productiekant duurzaam. Naast de voordelen brengen de ontwikkelingen
van 1990, en een volledige CO-neutrale elektriciteitsproductie in 2050. De volledige overstap naar duurzame energiebronnen zal nog jaren duren.
rondom energietransitie ook risico's voor de fysieke veiligheid van
Daarom wordt de komende jaren zowel met fossiele brandstoffen als alter-
inwoners in onze regio. Dat zijn voornamelijk ontwikkelingen rondom waterstofactiviteiten en de toepassing van energie. Vanaf 2021 moeten
natieve energievormen gewerkt.
bijvoorbeeld gebouwen duurzaam worden gebouwd conform de eisen van
Duurzame energiebronnen zijn zonne-energie, aardwarmte en windenergie.
Bijna EnergieNeutrale Gebouwen. Van de brandweerdiensten zal het extra capaciteit en nieuwe expertise vragen, omdat het type brand verandert
Voorbeelden hiervan zijn: zonnepanelen, windturbines, waterstofauto's
en het brandgedrag onvoorspelbaar wordt. Het grootste probleem wordt
of lithium-ion-accu's. Het gebruik van elektriciteit blijft toenemen in alle sectoren en leidt tot toename in opslag, productie en transport van
voorzien in de bestaande bouw die energieneutraal is gemaakt.
elektriciteit. Ook zijn er sector-overstijgende ontwikkelingen rondom
Bij vraagstukken rondom de energietransitie, ruimtelijke veranderingen en
de energietransitie. Bijvoorbeeld een fysieke en digitale koppeling van energiesystemen om fluctuaties in vraag en aanbod van energie in balans
veiligheid hebben de lokale bestuurders een belangrijke rol. Zij besluiten immers welke initiatieven binnen de gemeente worden uitgevoerd. Om die
te houden, clustering en decentralisatie van de energieketen en het
reden is het van belang dat bestuurders hierbij door de omgevingsdiensten,
experimenteren met nieuwe technieken om ervaring op te doen.
veiligheidsregio's en het bedrijfsleven worden geadviseerd om mogelijke gevolgen van energietransitie te kunnen overzien en de belangen af te
Het gebruik van waterstof zal eveneens de komende jaren toenemen,
wegen.
voornamelijk in de industriële sector. Waterstofis inmiddels geïdentificeerd als het alternatief voor gebruik van fossiele brandstoffen in de industrie en en als brandstof voor bijvoorbeeld stadsbussen, binnenvaartschepen en
vrachtwagens. Waterstof wordt op veel plekken in de wereld gemaakt, maar transporteren ervan is een complexe taak. Onderweg gaat al veel energie verloren. Er wordt aan oplossingen gewerkt. Stikstof, als drager van waterstof
in de vorm van ammoniak, kan de energietransitie een flinke duw in de rug geven. Dit betekent wel dat het vervoer van ammoniak over het spoor als
Bronnen Energietransitie: * Onderzoek NIPV: De doorwerking van de energietransitie op
omgevingsveiligheid « Rapport NIPV: Toekomstverkenning Crisisbeheersing « Whitepaper Energietransitie en veiligheid: Anticiperen op het onbekende
drager van waterstof zal toenemen.
«
Klimaatwet
Waterstof heeft voorlopig nog één nadeel: het is vaak grijze of blauwe waterstof, geen groene. Grijze en blauwe waterstof worden met fossiele
* Overeenkomst van Parijs (EUR-Lex) * Klimaatplan 2021-2030 Ministerie van Economische Zaken en Klimaat
Regionaal
Risicoprofiel
2025-2028
veligheisregie
ME
di
Demografie De demografie van Nederland is aan veranderingen onderhevig. De bevolkingsgroei wordt beïnvloed door buitenlandse immigratie en
stijgende levensverwachting. Naar verwachting zal de bevolkingsgroei met
Bronnen Demografie: « Nieuwsartikel CBS: Zal vergrijzing leiden tot een tekort aan arbeidskrachten
name in grote steden plaatsvinden. De Nederlandse bevolking vergrijst. Binnen onze regio is het percentage
« Regiobeeld bevolkingsontwikkeling veiligheidsregio Noord- en
van vergrijzing hoger dan het landelijke gemiddelde. De vergrijzing van de
* Brief Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid: Verkenning
bevolking heeft allerlei gevolgen. Eén daarvan is toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Dit raakt meerdere sectoren. Voor de brandweer
kan het
betekenen dat het werven van brandweervrijwiligers lastiger wordt.
Oost-Gelderland
bevolking 2050
* Nieuwsartikel CBS: Bevolking in 2022 bijna twee keer zo snel gegroeid als een jaar eerder « Document Sociaal en Cultureel Planbureau: Trends n de ouderenzorg
Vergrijzing betekent ook een toenemende vraag naar zorg, met name in combinatie met een tekort aan personeel in de zorgsector. De continuïteit
* Nieuwsartikel Planbureau voor de Leefomgeving: Prognose: in 2035 vooral meer inwoners in en om grotere gemeenten
van zorg loopt hiermee een risico, wat een langdurig probleem is.
« Nieuwsartikel CBS: Prognose:
De inspectie Gezondheidszorg en Jeugd roept zorgaanbieders in de (ouderen) zorg daarom op om actief te zoeken naar andere manieren om de zorg te
* Dashboard CBS: Groei en krimp per gemeente * Achterhoek Monitor 2022/23
organiseren, zodat deze houdbaar blijft in de toekomst.
« Themapagina Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd: Personeels-
tekorten in de zorg Eveneens is er een tekort aan personeel n ICT en technische beroepen. Daar komt bij dat door de automatisering van processen binnen de vitale
infrastructuur veel kennis over de processen verloren gaat. In het geval van uitval van processen worden de terugvalmogelijkheden op handmatige bediening hierdoor beperkt. Het tekort aan arbeidskrachten en expertise in
de technische sector vormt op langere termijn een risico voor de continuïteit van
processen.
meer inwoners door migratie
Regionaal
Risicoprofiel 2025-2028
velligheidsregio
NEOS
Sociale verhoudingen
Sociale media spelen een belangrijke rol n de veranderende verhoudingen
tussen mensen, doordat ze de tegenstellingen tussen groepen versterken. De sociale verhoudingen in onze maatschappij zijn aan het veranderen. De sociale ongelijkheid tussen groepen wordt groter. Dit heeft te maken opleiding en inkomen, en daarmee de grip van personen op hun leven. Het CBS verwacht dat ongelijkheid in inkomen en het vermogen van personen
De aanbevelingsalgoritmes op sociale media bepalen welke informatie aan de gebruikers getoond wordt. Deze algoritmes tonen de informatie die aan hun voorkeuren voldoet, wat hun beeld versterkt. Informatie die de andere kant belicht wordt niet getoond en daardoor niet opgenomen. Een snelle verspreiding van desinformatie kan dit probleem versterken. Dit leidt tot
om zich aan te passen aan de snel veranderende omgeving de komende
verdere toename van polarisatie.
met de leefomstandigheden van de personen die worden beïnvloed door
jaren blijft groeien. Naast de sociale ongelijkheid is er toename in ‘wij-zij
denken’, oftewel polarisatie. De individualisering wordt sterker. In Nederland is voornamelijk sprake van een ‘affectieve polarisatie’, een polarisatie waarin
Bronnen Sociale verhoudingen
gevoelens van afkeer en onbegrip tussen inwoners toenemen.
« Trendrapport NIPV: Toekomstverkenning Crisisbeheersing « NCTV Rijksbrede Risicoanalyse 2022
Een andere ontwikkeling is het afgenomen vertrouwen in de overheid sinds
* Rapport Vlaams Vredesinstituut: Polarisatie, conflict en vrede
de coronapandemie. De tegenstellingen tussen inwoners onderling en tussen
inwoners en overheid zijn nu zichtbaar rond vraagstukken over bijvoorbeeld het vluchtelingebeleid, klimaatbeleid en de energietransitie. In de afgelopen jaren hebben wij n Nederland veel protesten gehad. De excessen rondom
protesten kunnen een voedingsbron zijn voor polarisatie. Er wordt steviger actie ondernomen om aandacht te vragen voor problematiek. Dit heeft harder overheidsingrijpen tot gevolg.
Regionaal
Risicoprofiel 2025-2028
velligheidsregio
NEOS
Data en technologie De ontwikkelingen rondom data en technologie nemen in hoog tempo toe. Mensen verwerken en analyseren steeds meer data en worden afhankelijker
Risico's rondom data en technologie kunnen worden veroorzaakt door moedwillig handelen, technisch falen, menselijke factoren of door natuurlijke
van informatie en technologieën. Deze ontwikkelingen werken door op
oorzaken. Bij moedwillig handelen kan gedacht worden aan cyber crime en
tal van terreinen, zoals gezondheidszorg, maatschappelijke dynamiek, klimaatverandering en arbeidsproductiviteit. De samenleving wordt
gedigitaliseerde criminaliteit, zoals phishing. Hierbij wordt desinformatie online verspreid of een cyberaanval gedaan op de vitale infrastructuur.
gekenmerkt als een ‘datagedreven samenleving’; een samenleving waarin
Een snelle verspreiding van desinformatie kan tot polarisatie in de samen-
data essentieel is in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken.
leving leiden en tot wantrouwen in de overheid. Bij een cyberaanval kunnen
meerdere vitale diensten tegelijkertijd uitvallen en kunnen incidenten langer Het gebruik van sensortechnologie en ‘internet of things' kunnen betere zorg
duren.
en veiligheid bieden. Ze kunnen echter ook een gevaar voor de samenleving
vormen vanwege de steeds groter wordende afhankelijkheid van het internet waaraan apparaten verbonden zijn en dataopslag in de 'cloud’. Het leidt tot
Bronnen Data en technologie:
privacyvraagstukken en sociale onrust, bijvoorbeeld bij de verspreiding van
« Trendrapport NIPV: Toekomstverkenning Crisisbeheersing
nepnieuws.
e NCTV Rijksbrede Risicoanalyse 2022 (p.47) * Strategisch omgevingsbeeld 2021 (Ministerie van Justitie en Veiligheid)
Technologie kan ook leiden tot onvoorzienbare effecten. Bijvoorbeeld in het
geval van Artificial Intelligence: een systeem dat analyses uitvoert en deels autonoom beslissingen neemt. De effecten van deze technologie zijn niet eenvoudig te overzien en te reguleren.
Regionaal
Risicoprofiel 2025-2028
velligheidsregio
NEOS
Langdurige crises De afgelopen jaren werd Nederland geconfronteerd met grenzeloze en sluimerende crises. COVID-19 en de vluchtelingencrisis zijn de meest recente
Bronnen Langdurige crises: * Blog Berenschot: Crisisbesluitvorming op niveau
voorbeelden hiervan. Kenmerkend voor een nieuwe crisis
° Rapport gemeente Utrecht: Grote stad, langdurige crisis - Leren van
is een lange
duur, een grensoverstijgend karakter (zowel fysiek als beleidsmatig) en een opeenstapeling van verschillende typen crises die elkaar beïnvloeden.
twee jaar Utrechtse Corona-ervaringen ° Evaluatie Wet veiligheidsregio’s 2020
Nieuwe crises zijn geen vervanging voor traditionele crises, zoals flitsrampen.
«
Ze ontstaan naast de traditionele crises. Deze veranderingen vergen
aanpassingsvermogen van ons als veiligheidsregio en van het landelijke crisisstelsel als geheel. Daarnaast dient verdere professionalisering plaats te vinden, om adequaat op de nieuwe ontwikkelingen te kunnen reageren.
In 2022 werd duidelijk, met de invasie van Oekraïne door Rusland, dat de verslechterde mondiale veiligheidssituatie directe gevolgen heeft voor de
veiligheid van Europa en Nederland. Deze verslechtering speelt al langer. Verschuivende machtsverhoudingen in de wereld, hybride dreigingen en cyber, de impact van klimaatverandering,
de toenemende instabiliteit aan de
randen van Europa, maar ook directe dreigingen tegen vitale infrastructuur vormen een steeds grotere bedreiging voor de Nederlandse (veiligheids) belangen.
In de huidige verslechterde geopolitieke context is daarom een sterk en modern defensieapparaat noodzakelijk voor geloofwaardige afschrikking en verdediging. Dit was voor het kabinet reden om structureel fors extra te
investeren in Defensie. Doel hiervan was het verhogen van de operationele gereedheid, inzetbaarheid en de wendbaarheid van de organisatie.
Rijksjaarverslag 2022 Ministerie van Defensie
veiligheidsregio
…
veiligheidsregio
Noord- en OostGelderland
REGIONAAL BELEIDSPLAN
2025-2028
INHOUDSOPGAVE 3. Waar gaan we voor: beleidsdoelstellingen 2025-2028
Voorwoord
1. Waar staan we voor
1.1. Missie, visie, kernwaarden
1.2. Regio in kenmerken en in beeld 1.3. Organogram
2. Trends en ontwikkelingen 2.1. 'VNOG
in de wereld’
2.2. Risico's en risicodiagram
S 10
12
3.1. Inleiding
12
3.2. Speerpunten
15
Speerpunt 1. Crisisbeheersing
15
Speerpunt 2. Grensoverstijgende samenwerking
17
Speerpunt 3. Informatievoorziening
19
Speerpunt 4. Arbeidsmarkt
21
Speerpunt S. Natuurbrandbeheersing (excelleren)
23
Speerpunt 6. Risicobewustzijn en Veilig Gedrag (excelleren) 3.3. Ontwikkeling organisatie VNOG
26
A. Innoverend vermogen
26
8. Duurzaamheid
28
3.4. Uitvoering Speerpunten
29
Bijlagen:
1. Wettelijke bepalingen
31
2. Operationele prestaties crisisorganisatie
37
3. Overzichtstabel acties voor uitvoering speerpunten
39
4. Dekkings- en spreidingsplan
41
VOORWOORD Veiligheid is een randvoorwaarde voor een samenleving waarin mensen
We houden elkaar scherp en zetten zo samen stappen voorwaarts. Als
in vrijheid en vertrouwen vorm kunnen geven aan hun leven en aan hun
organisatie veerkrachtig en schokbestendig zijn is belangrijker dan ooit. Dat
relaties met elkaar. De mate waarin mensen veiligheid ervaren draagt zelfs bij aan het welzijn.
vraagt voortdurende ontwikkeling en innovatie binnen onze drie kerntaken: brandweerzorg, crisisbeheersing en informatievoorziening.
In Nederland zijn we goed voorbereid op rampen en incidenten, daarom komt de juiste hulp snel tot stand. Onze organisatie, Veiligheidsregio Noord-
Wie zich zorgen maakt over onverwachte gebeurtenissen kan zich in elk geval
en Oost-Gelderland (VNOG), is primair ingericht om juist dan hulp te bieden. Met ons werk zijn we van wezenlijk belang voor ieder als individu en voor de hele samenleving. Met ons accurate en slagvaardige optreden tijdens
Maatschappelijke veerkracht alvast voorbereiden. En wie risico's wil beperken, vertellen wij hoe veilig te wonen, werken en recreëren. Dat doen we met voorlichtingscampagnes en het bieden van handelingsperspectief. Voorbereid zijn geeft een veilig gevoel
voor onze inwoners en draagt voor ons bij aan een goede aanpak van een
branden, verkeersongevallen en andere (opgeschaalde) incidenten. Maar
incident of crisis.
ook bij langdurige crises. Uit de manier van ons optreden blijkt de waarde van onze operationele organisatie. Ik verwacht zelfs dat we in de toekomst
Ten slotte
meer hulpvragen krijgen, misschien zelfs op een breder terrein dan we nu
actief zijn.
In dit Regionaal Beleidsplan 2025-2028 geven wij een beeld van waar we voor staan, welke trends en ontwikkelingen er spelen en waar we voor gaan
met onze beleidsdoelstellingen voor deze beleidsperiode. Afgestemd met
Veranderende omgeving De wereld is op dit moment zeer onrustig, daar ervaren we in ons land ook
onze belangrijkste stakeholders: de gemeenteraden in Noord- en OostGelderland. In gezamenlijkheid zijn we verantwoordelijk voor veilig en
gevolgen van. Daarnaast hebben we te maken met de energietransitie en
gezond wonen, werken en recreëren in deze prachtige regio.
de gevolgen van klimaatverandering. De dreigingen en risico’s veranderen, de samenleving verandert en daarom moeten we ook de manier waarop
wij werken aanpassen. Het is voorstelbaar dat we de grenzen van de hulpverlening kunnen bereiken. Daarom moeten we werken aan de weerbaarheid van de samenleving.
Er kan altijd een beroep op ons gedaan worden, Wij staan dag en nacht klaar om hulp te bieden als het nodig is, wij kijken vooruit naar wat in de toekomst op ons afkomt aan risico’s en wij handelen daarnaar en we bieden
handelingsperspectief. Met elkaar geven we deskundig, daadkrachtig en met passie uitvoering aan onze missie: Samen werken aan veiligheid.
Afstemming is cruciaal. We intensiveren de samenwerking: internationaal,
nationaal, regionaal en lokaal; met onze gemeenten, de GGD, onze buurveiligheidsregio's in Oost-5, tot landelijke partners zoals het Nederlands
Hartelijke groet,
Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV) en met de Duitse collega's.
Ton
Heerts
Voorzitter Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland
1. WAAR
STAAN
WE VOOR
1.1. Missie, visie, kernwaarden
Visie en Missie
VNOG helpt mens en dier in nood en ondersteunt om gevaarte voorkomen. Alles wat we doen is erop gericht om de twee primaire vragen uit de samen-
leving te beantwoorden:
‘Help mij als ik in nood ben’ en ‘Vertel mij hoe veilig
Vragen van de samenleving
en gezond te wonen, werken en recreëren’.
De samenleving stelt primair twee vragen aan VNOG: « Help mij als ik in nood ben (bij brand, ongevallen, rampen, crises).
Samen werken wij aan veiligheid. Wij
« Vertel mij hoe veilig en gezond te wonen, werken en recreëren.
weermensen en 120 beroeps-brandweermensen helpen wij dag en nacht bij brand, ongevallen, rampen en crises. Wij zijn de GHOR: we coördineren de
Inwoners, bedrijven, instellingen en andere overheden stellen deze vragen aan ons. Wij beantwoorden deze vragen vanuit onze wettelijke taken en verantwoordelijkheden uit de Wet veiligheidsregio's.
zijn de Brandweer: vanuit een
mazig netwerk van 56 brandweerposten, met bijna 1300 vrijwillige brand-
geneeskundige hulpverlening bij rampen en crises. Wij zijn Crisisbeheersing:
samen met de operationele diensten, met crisispartners en met gemeenten (bevolkingszorg) zorgen wij ervoor dat we zijn voorbereid op crises en wanneer
deze zich voordoen dat ze adequaat worden aangepakt. Wij zijn
Risicobeheersing: wij helpen inwoners, bedrijven en gemeenten om hun zelfredzaamheid te vergroten en goede vergunningen te kunnen verlenen
Opgaven
en stimuleren veilig gedrag. We verzamelen, monitoren, analyseren en
Met onze Opgaven beantwoorden wij de twee vragen van de samenleving:
duiden data. Met deze informatie beoordelen we risico's en we gebruiken die informatie bij onze voorlichting, advisering en bij het bestrijden van branden, ongevallen, rampen en crises.
Opgave 0 Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en (langdurige) crises (maatschappelijke opdracht) Opgave 1 Zelfredzaam & risicobewust Opgave 2 Vakbekwaam & deskundig Opgave 3 Sterke informatiepositie Opgave 4 Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde, gezonde bedrijfsvoering)
De Opgaven vormen de rode draad in alle beleidsdocumenten van VNOG, waaronder de opgavegerichte begroting.
Met bijna 300 medewerkers voeren wij alle ondersteunende werkzaamheden voor onze taken uit. Zo oefenen wij al ons personeel en ons netwerk, we leiden mensen op, we kopen en onderhouden al ons materieel en materiaal
en we voeren alle achterliggende administratie uit. We werken veelwuldig met allerlei partners samen, zoals: met onze gemeen-
ten, GGD, zorgpartners, waterschappen, andere veiligheidsregio's (zoals met de vier andere veiligheidsregio's in het oosten van het land in de Oost-5
samenwerking), Defensie, landelijke partners (zoals het NIPV, het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid) en ook met onze Duitse buren. Met daadkracht, deskundigheid, en passie -onze kernwaarden- geven wij zo samen met partners uitvoering aan onze missie: “Samen werken aan veiligheid”.
We staan altijd paraat.
N
6E
veligheidsregio
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
eldernd
MISSIE Samen werken aan veiligheid OPGAVEN
©
-VNOG
eperte s edenen
Brand
Crisis
°D) BRANDWEER
{
s
GHOR
‚en rampen (Opgave 0}
e Is vakbekwaam en deskundig
Ikheb
hulp nodig!
VNOGLEVERT
EE
(Opgave 2) « Werkt
vanuit een
* Een compacte en slagvaardige brandweer, GHOR en multidisciplinaire sterke
crisisorganisatie.
informatiepositie (Opgave 3)
* Passend materieel met bijbehorend goed opgeleide en getrainde medewerkers. * Duidelijke informatie, die VNOG verzamelt, duidt en verspreidt waardoor zorg
Ongeval
Ramp
en hulp verbeteren.
OPGAVEN - VNOG
Veilig wonen
* Vo rkomt risico’s (Opgave 0} * Stimuleert zelfredzaamheid
Leer mij gevaarte
risicobewustzijn (Opgave 1)
voorkomen.
e Is deskundig (Opgave 2} « Werkt vanuit een sterke informatiepositie (Opgave 3)
en
VNOGLEVERT
0
o
@
Voorlichting _ Risico-analyse/ _ Risicogerichte _ Dataen informatie-duidi dviseri
uiding
advisering
VNOG * Informeert en stimuleert inwoners, bedrijven en organisaties. * Biedt handelingsperspectief (wat kan ik zelf doen).
Veilig recreëren
E
* Verzamelt, duidt en verspreidt informatie.
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
W&
1.2. Regio in kenmerken en in beeld
Wij houden rekening met maatschappelijke ontwikkelingen. Een van deze
ontwikkelingen is een toenemende druk op de zorg door een vergrijzende Met een oppervlak van 3.000 km? en een inwonertal van 842.000 is de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland een van de grotere
bevolking en noodzakelijke veranderingen in het toekomstig zorglandschap door een toenemende disbalans tussen zorgvraag en zorgaanbod. De
veiligheidsregio’s in Nederland. Het gebied kenmerkt zich door veel natuur
zorgsector is met onder andere het Integraal Zorgakkoord in beweging
(waaronder bos en heide op de Veluwe en in de Achterhoek, maar ook
water), agrarisch- en recreatief gebied. Onze regio wordt doorkruist door
gezet. Er is sprake van een toename van het toerisme in natuurgebieden. Daarnaast wordt ons gebied geconfronteerd met de gevolgen van de
meerdere transportassen over weg (A1/A18/A28/A50), water (IJssel en
klimaatverandering in de vorm van een grotere kans op overstromingen
randmeren) en spoor. Het gebied van onze veiligheidsregio kent veel (grote)
en natuurbranden. De kans op infectieziekten, die zich in potentie kunnen
evenementen en recreatieparken. In de zomer verblijven circa 0,9 miljoen recreanten op de Veluwe en circa 0,5 miljoen in de Achterhoek. We liggen
ontwikkelen tot een pandemie, heeft zich met de uitbraak van het coronavirus in 2020 daadwerkelijk voorgedaan. Ook moedwillig handelen, wat
aan de grens met Duitsland en kennen veel zorgorganisaties, ook in de
zich kan uiten in terrorisme, digitale verstoringen en ondermijning, draagt
natuur. De regio telt verschillende risicovolle milieulocaties, waaronder circa tien Seveso-inrichtingen. Dit zijn bedrijven waar grote hoeveelheden
bij aan het veranderende risicobeeld. Deze aspecten zijn van invloed op onze taakuitoefening en spelen een belangrijke rol bij het inrichten van de
gevaarlijke stoffen aanwezig zijn boven een bepaalde drempelwaarde en die
organisatie. Ons risicoprofiel is leidend vooral onze activiteiten.
vallen onder de werking van de Omgevingswet, waarin de Europese Seveso 3-richtlijn is uitgewerkt.
(geanonimise rd) oge0s
22 gemeenten
3.000 km? oppervlakte 842.000
inwoners
0,9 miljoen recreanten 25%
bos en heide
1 regionaal vliegveld
4 snelwegen 15 categorie C-evenementen 5 ziekenhuizen 400 huisartsen
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
E e
1.3. Organogram De ambtelijke organisatie van VNOG is belast met het uitvoeren van de taken en werkzaamheden die door de wet en het bestuur aan haar zijn
De leidinggevenden maken bij de uitoefening van hun taak gebruik van de bevoegdheden di zij daarvoor van het bestuur, rechtstreeks danwel via
opgedragen. Onze organisatie is opgebouwd vanuit de principes van
de algemeen directeur, ontvangen. De effectiviteit van de besluitvorming
een lijnorganisatie: taken zijn opgedeeld in logische, bij elkaar horende afdelingen waarbij elke medewerkerin zijn of haar basiswerkzaamheden
wordt versterkt vanuit het principe, dat de bevoegdheden zo decentraal als mogelijk en zo centraal als nodig in de organisatie worden belegd.
wordt aangestuurd door een leidinggevende. Uitzondering hierop is de algemeen directeur, die direct verantwoording aflegt aan het bestuur.
‚naal
commandant
Meldkamer MKON-MKBM
Beleid Communicatie Vastgoed, en
Services
Projecten
l
HRM
Informatie Middelen
Staf Brandweerzorg District Veluwe District Midden
Brandveiligheid Oost
et Achterhoek Noord |
District Achterhoek
Ì M&L
West
MBL
Oost
Omgevings Brandveiligheid West
Zuid
beheersing
2. TRENDS 2.1.VNOG
EN ONTWIKKELINGEN
in de wereld”
Het versterken van de democratische legitimatie voor het optreden van veiligheidsregio’s is belangrijk, zeker nu in algemene zin het vertrouwen van de burgerin de overheid onder druk staat. Gemeenten en andere
belanghebbenden vragen om goede informatie en verantwoording Ontwikkelingen a Het risicoprofiel verandert komende jaren door klimaatverandering,
en willen betrokken worden. De verhouding tussen het Rijk en de veiligheidsregio's wordt mede bij de komende update van de Wet
de energietransitie, demografie, sociale verhoudingen, data en
veiligheidsregio's (naar aanleiding van de wetsevaluatie) herijkt.
technologieën en langdurige crises. Nieuwe risico's en typen crises vragen om een andere inzet van VNOG als brandweer, GHOR en
samenwerking is en blijft belangrijk: met de gemeenten en keten-
b
c
d
e
crisisorganisatie, samen met partners. In het regionaal risicoprofiel
partners, GGD, bovenregionaal (Oost-5)?, nationaal (NIPV, Nederlands Instituut Publieke Veiligheid) en internationaal (Duitsland). Crises
is dit beschouwd.
beperken zich immers niet tot bestuurlijke grenzen; langduriger crises
Erwordt steeds meer naar veiligheidsregio's gekeken 0.a. bij langduriger crises. De regio's moeten zich hierop voorbereiden,
al helemaal
Technologische ontwikkelingen en technologische innovaties bieden
met getrainde medewerkers, bredere functies en flexibele
kansen, zoals gebruik van business intelligence en Al. De afhankelijkheid
organisatievormen, sterke informatiepositie en goede informatieverbinding op (inter)regionaal en landelijk niveau.
van technologie is echter evenzeer een risico (storing of crimineel gebruik). De governance op I(C)T moet (bovenregionaal) versterkt
Landelijke en wereldwijde omstandigheden hebben invloed op de uitvoering van taken, zoals gestegen prijzen door schaarste (en daardoor meerkosten), het onderzoek naar de toekomst van de inrichting van het vrijwillige brandweerbestel en crisisbeheersing in de zorg die in beweging is.
worden, zeker als de veiligheidsregio's op termijn tot de vitale infra-
niet.
structuur’ gerekend gaan worden. De arbeidsmarkt is krap, in het bijzonder voor professionals in de (informatie)technologie. Duurzame inzetbaarheid van medewerkers is en
Toenemende geopolitieke dreiging, en daarmee een toenemend risico
blijft een belangrijk thema. Dus meer accent op maatwerk, persoonlijke ontwikkeling en nieuwe innovatieve vormen van opleiding en training.
op een grootschalige bovenregionale of internationale crisis, vragen
Voor de brandweer speelt het thema "Toekomstbestendige Brandweer”.
om het versterken van een weerbare samenleving. VNOG werkt samen met de andere veiligheidsregio's en het Rijk aan een nationaal
Specifieke uitdagingen zijn het verloop onder vrijwillig personeel, het bekwaam houden van personeel en het borgen van kennis.
programma.
Veiligheidsregio's ontwikkelen expertise op eigen (passende) thema's
Eris sprake van maatschappelijke ontwikkelingen die aandacht voor (brand)veiligheid zeer noodzakelijk maken. In combinatie met een
(bijv. vanwege haar risicoprofiel) en delen hun opgedane kennis en ervaring landelijk.
terugtredende overheid, aandacht voor prestatieverbetering van de
overheid en behoefte aan nieuwe risicogerichte (advies)vaardigheden van de veiligheidsregio's. 1
Het Rijk faciliteert sinds 2023 een versterking van de crisisbeheersing en informatiepositie door een stapsgewijze substantiële ophoging van de rijksbijdrage (BDuR) aan de veiligheidsregio's.
Oost-5 s de samenwerking tussen de vif veiligheidsregio's in Gelderland en Overijssel. 0.a. hebben zij samen de verantwoordelijkheid voor een onderdeel van Meldkamer Oost-Nederland. Op vele terreinen wordt n Oost-5 samen-gewerkt.
k
Innovatie in brede zin is een belangrijk thema. Overal in VNOG wordt
geïnnoveerd zoals rondom scenariodenken, informatie, samenwerkingen (bijv. met startups), inzet van gedragswetenschap, nieuw materieel en
inzettechnieken (bijv. drones). Deze lijn zetten we voort en versterken we. Duurzaamheid: we staan voor een grote opgave voor de leefbaarheid op onze planeet. VNOG volgt de landelijke eisen en zet, binnen (financiële)
kaders, een stap verder. Denk aan een andere manier van (realistisch) oefenen voor de brandweer: minder gebruik van (vervuilende) materialen, waar mogelijk meer virtueel oefenen.
Wetgeving gaat veranderen / is recent veranderd: 0.a. Wet veiligheidsregio’s, Omgevingswet, Energiewet, Wijziging Wet publieke gezondheid, Nieuwe inrichting vrijwillig brandweerbestel, veranderende financiële
wetgeving, Verzamelwet gegevensbescherming, etc.
oeederland
2.2. Risico's en risicodiagram Het regionaal risicoprofiel en het regionaal beleidsplan zijn samenwerkende documenten. Het regionaal risicoprofiel geeft het risicobeeld van onze regio
REGIONAAL
RISICOPROFIEL
2025-2028
weer aan de hand van de vragen: 1. Wat kan ons overkomen? En 2. Hoe erg is dat?
Het regionaal risicoprofiel omvat een overzicht van de aanwezige risicovolle situaties en de soorten incidenten die zich kunnen voordoen in de regio. 3} °
Het gaat hierbij om risico's op rampen, crisis of grote branden, waardoor maatschappelijk ontwrichtende effecten op vitale belangen optreden en een gecoördineerd optreden van de crisisorganisatie noodzakelij is.
De herziening voor 2025-2028 heeft plaatsgevonden met vertegenwoordigers van hulpdiensten, gemeenten (bevolkingszorg) en crisispartners.
Hierbij s gebruik gemaakt van landelijke handreikingen, landelijk geduide risicos en de laatste inzichten zoals trends en ontwikkelingen. De opvallendste wijzigingen in het risicobeeld zijn gerelateerd aan de
klimaatveranderingen en onrust in de samenleving. Ook is voor een aantal risico's gebruik gemaakt van een moderner scenario zoals een energieneutrale woning met verminderd zelfredzamen en een cyberaanval op een gemeente.
In de Rijksbrede Risicoanalyse zijn op landelijk niveau exceptionele risico's
in beeld gebracht. Dit zijn dreigingen die onze samenleving kunnen ontwrichten. Deze risico's vergen een landelijke en/of bovenregionale voorbereiding, waarbij wij in afstemming met betrokken partijen onze
rol pakken. Uiteraard bereiden de kolommen zich ook voor op dagelijkse incidenten die niet leiden tot ernstige ontwrichting op vítale belangen of een gecoördineerd optreden vereisen.
Impact
Zorgrisicoprofiel VNOG In aanvulling op het regionaal risicoprofiel heeft onze GHOR een zorgrisicoprofiel VNOG opgesteld. Dit identificeert en beschrijft de meest
aannemelijke risico's voor de continuiteit van spoedeisende medische hulpverlening en publieke geneeskundige gezondheidszorg. De basis van het zorgrisicoprofiel wordt gevormd door de crisistypen uit het regionaal risicoprofiel. Die zijn geëvalueerd door zorgorganisaties binnen
Het zorgrisicoprofiel dient als eerste stap om de risico's en knelpunten die de zorgcontinuiteit bedreigen te analyseren en te prioriteren. De geïdentificeerde risico's worden vertaald naar concrete acties om de
zorgcontinuiteit te waarborgen. Met het zorgrisicoprofiel gaan wij opgavengericht in op de risico's ten aanzien van medische hulpverlening en zorgcontinuiteit verder uit te diepen.
VNOG op basis van waarschijnlijkheid, impactop de zorgorganisatie en
Het regionaal risicoprofiel en zorgrisicoprofiel zijn nauwkeurig op elkaar
effect op de keten. Daarbij hebben we ook goed gekeken naar lokale en landelijke ontwikkelingen (zie ook paragraaf 2.1.). Met name de volgende
afgestemd. Ze sluiten op een cyclische wijze op elkaar aan. Het Zorgrisicoprofiel fungeert als een brug tussen het regionaal risicoprofiel en de
crisistypen worden als een groot tot zeer groot risico voor zorgorganisaties
geneeskundige keten, waarbij wij in samenwerking met zorginstellingen en
aangemerkt: bedreiging volksgezondheid en ziektegolf, verstoringen ICT en telecommunicatie, uitval van energievoorziening, en klimatologische
-aanbieders de relevantie van de geneeskundige keten verhelderen richting onze veiligheidspartners en het algemeen bestuur.
extremen zoals hitte en droogte.
3. WAAR GAAN WE VOOR: BELEIDSDOELSTELLINGEN 2025-2028 3.1. Inleiding Onze reguliere taken binnen de vijf Opgaven beschrijven wij hieronder. Binnen deze Opgaven hebben we zes speerpunten benoemd
met extra ambities. In paragraaf 3.2. zijn deze uitgewerkt. Bij twee speerpunten willen wij excelleren. Op die punten willen wij, vanuit een toonaangevende positie in Nederland, onze opgebouwde
expertise uitbreiden en met partners delen.
Reguliere taken op de Opgaven Wij voeren de volgende reguliere taken uit op onze Opgaven: Opgave 0 Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en
(langdurige) crises Onze afdeling Brandweerzorg staat altijd paraat om incidenten af te handelen. We hebben een compacte en slagvaardige brandweer in een
fijnmazig netwerk, met vakbekwame medewerkers, passend en betrouwbaar materieel en goede logistiek. Onze afdeling Risico- & Crisisbeheersing voorziet bij incidenten, rampen en crises in de crisisorganisatie die flexibel,
slagvaardig en resultaatgericht optreedt. De gestegen rijksbijdrage vanaf 2023 geeft een impuls ten behoeve van de kwaliteit en flexibiliteit van crisisbeheersing en informatievoorziening. Onze GHOR is een netwerk-
De acties die in de speerpunten worden genoemd zijn in bijlage 3 op hoofdlijnen nader beschreven. Waar nodig worden de acties
organisatie en coördineert de geneeskundige zorg bij incidenten, rampen en crises. De GHOR draagt bij aan de voorbereiding van de geneeskundige
verder geconcretiseerd en uitgewerkt, in afstemming met partners.
hulpverleningsorganisatie. Dit vereist veel afstemming met ketenpartners uit
Besluitvorming daarover volgt de komende jaren. Wij zetten onze middelen slim in en door samenwerking binnen en buiten de regio,
de zorgsector, met de gemeenten en andere diensten, onder regie van het openbaar bestuur.
Oost-5 &n landelijk, maken we handig gebruik van ervaringen elders. Opgave 1 Zelfredzaam
& risicobewust
Onze afdelingen Risico- & Crisisbeheersing en de GHOR zijn primair met
deze opgave bezig. VNOG stimuleert inwoners, instellingen en bedrijven tot zelf en samenredzaamheid en het nemen van eigen verantwoordelijkheid bij incidenten, rampen en crisis en het voorkomen daarvan. VNOG informeert
inwoners en bezoekers over risico’s en biedt handelingsperspectieven (als incidenten zich voordoen, maar ook om risico's te voorkomen). In onze advisering richten wij ons op de grootste risico’s in onze regio,
met als basis het regionaal risicoprofiel. Dit risicogerichte werken, werkt door in al onze processen, waaronder de advisering aan gemeenten, bedrijven/instellingen en ketenpartners. In bijlage 1, over onze wettelijkeen niet-wettelijke adviesrol, lichten wij dit toe. Op basis van een gedegen informatiepositie en analyse bepalen wij waar deze risico's zich bevinden en op welke wijze invloed uitgeoefend kan worden op de mate van veiligheid.
Opgave 2
Opgave3
Vakbekwaam & deskundig
sterke informatiepositie
Alle afdelingen van VNOG zijn bij deze opgave betrokken. Met de
Alle afdelingen van VNOG zijn bij deze opgave betrokken. We werken vanuit een sterke informatiepositie. Door het verzamelen, monitoren, analyseren,
inspanningen voor vakbekwaamheid borgen wij de kwaliteit van onze mensen binnen brandweer, crisisbeheersing en GHOR. Tal van
duiden en verspreiden van duidelijke informatie worden veiligheid en ons
ontwikkelingen vragen extra aandacht voor de vakbekwaamheid van
optreden verbeterd, zowel in de koude als in de warme fase (link met
de brandweer (zoals klimaatverandering). De impuls uit de rijksbijdrage versterkt de vakbekwaamheid van de crisisorganisatie.
Opgave 0). Inwoners weten waar relevante informatie te vinden en wat zij zelf kunnen doen (link met Opgave 1). Ook de interne informatievoorziening is van belang, inclusief informatie, verantwoording en communicatie naar
onze partners. De extra rijksbijdrage betekent een impuls op deze opgave. Opgave 4
Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers (randvoorwaarde) Deze Opgave is een randvoorwaarde die voor alle afdelingen geldt. De afdeling Bedrijfsvoering ondersteunt hierin met diverse diensten, zoals
financiën, communicatie, inkoop, HRM en informatie.
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
eelderland
44 CRISISBEHEERSING “We moeten ons voorbereiden op steeds complexer wordende crises, dat vraagt flexibiliteit en veerkracht van onze mensen. Zowel binnen VNOG als de mensen die zich vanuit gemeenten bezighouden met crisisbeheersing” Gerben Karssenberg, coördinerend gemeentesecretaris
\
3.2. Speerpunten
Verhogen vakbekwaamheid crisisfunctionarissen
Speerpunt 1. Crisisbeheersing
om n te kunnen spelen op de nieuwe risico's. Functionarissen zijn zelf verantwoordelijk voor het op pijl houden van de eigen vakbekwaamheid.
Flexibiliteit en improvisatievermogen zijn competenties die nodig zijn
Wat
willen
we
De veiligheidsregio faciliteert en ondersteunt 0.a. door het aanbieden van
bereiken
digitale leeromgevingen en specifieke trainingen zoals scenario denken. Belangrijk focuspunt is het trainen van de deelnemers van crisisteams
Wij streven naar een kwalitatief hoogwaardige crisisorganisatie die
in multidisciplinaire samenwerking onder (tijds)druk. Crisisbeheersing
voorbereid is op de toekomst. Het prepareren en faciliteren hiervan
registreert de vakbekwaamheid in een managementsysteem.
vindt plaats onder regie van de teams crisisbeheersing en GHOR. Bij flitsincidenten en rampen treedt de crisisorganisatie slagvaardig
Samenwerken
op. Daarnaast versterken wij onze crisisorganisatie om adequaat in
Netwerkmanagement wordt als belangrijke pijler van de professie van
te kunnen spelen op de ontwikkeling naar nieuwe typen crises die complex en langdurig van aard zijn en die zich steeds vaker tegelijkertijd
risico- en crisisbeheersing verder vormgegeven, waarbij duidelijk wordt voor welke zaken de regio als netwerkplatform kan fungeren. We leveren
voordoen (stapeling van crises). Wij willen zo georganiseerd zijn dat wij
een bijdrage aan landelijk crisis- en informatiemanagement en versterken
flexibel in kunnen spelen op ieder type incident, ramp of crisis. Daarbij
de samenwerking met Duitsland op het gebied van crisisbeheersing.
wordt gewerkt vanuit een stevige 24/7 informatiepositie t.a.v.
in het netwerk
risico's,
rampen en (dreigende) crises, die de crisisbesluitvorming ondersteunt.
Organiseren slagkracht bij langdurige crises
Het team crisisbeheersing is in staat om de landelijke uitdagingen op te pakken en speelt een actieve rol in de samenwerking in Oost-5.
Het team crisisbeheersing levert een deskundige en solide basis voor langdurige crises. De robuustheid wordt georganiseerd door een nog op te richten flexibele schil. Deze flexibele schil bestaat in eerste instantie
Wat gaan we doen om daar
te komen
uit collega-VNOG'ers. Daarnaast wordt naar gelang de crisis-specifieke expertise ingehuurd en is een noodfonds crisisbeheersing om waar nodig uit te kunnen putten.
« Versterken preparatie crisisbeheersing Inspanningen van publieke en private crisispartners op het gebied van
Versterken processen Bevolkingszorg en Crisiscommunicatie
risico-inventarisatie, analyse en planvorming worden geharmoniseerd.
De behoefte aan doorontwikkeling en professionalisering van Bevolkings-
Daarbij ligt de focus op de crisistypen uit ons regionaal risicoprofiel en de daarin gesignaleerde trends en ontwikkelingen zoals de klimaat-
zorg en Crisiscommunicatie wordt wettelijk gedefinieerd. Landelijk is een uniform kwaliteitsniveau Bevolkingszorg ingevoerd. De gemeenten binnen
verandering en de energietransitie.
VNOG kijken hierbij nadrukkelijk naar ons om hier regie op te voeren. Samen optrekken Ook voor de GHOR betekent de toenemende complexiteit van crises
een uitdaging. We trekken dan ook daar waar mogelijk organisatiebreed gezamenlijk op om processen eenduidig in te richten. De kennis en ervaring die bij VNOG aanwezig is, wordt ingezet om ook de nafase te ondersteunen.
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
44 GRENSOVERSTIJGENDE SAMENWERKING “De Nederlands-Duitse samenwerking op het gebied van crisisbeheersing is structureel en gebaseerd op vertrouwen. De komende jaren zullen wij de systemen slim aan elkaar koppelen.” Dr. Elisabeth Schwenzow, Lid van het bestuur van het Kreis Borken
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
W&
Speerpunt 2. Grensoverstijgende samenwerking Bestuurlijk overleg Wat
willen
we
Bestuurders weten elkaar te vinden, maar nog te weinig in gezamenlijkheid met alle betrokkenen binnen het veiligheidsdomein. Dat zou een veel
bereiken
structureler en regulier karakter moeten krijgen met een vaste agenda. Grensoverstijgende samenwerking is voor ons altijd al van belang
Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor betrokken (crisis)functionarissen.
geweest, omdat incidenten en crises natuurlijk niet ophouden bij de grens en VNOG een groot grensgebied met Duitsland heeft. Al jaren bestaat er
Informatie uitwisselen en gezamenlijk optrekken
een intensieve samenwerking. Deze samenwerking geven wij een verdere
Het uitwisselen van informatie, scenariodenken, snelheid van opschaling,
impuls. In de afgelopen jaren is namelijk het belang van een goede samenwerking, coördinatie, afstemming en kennis van elkaars structuren,
maar ook afstemming van expertise, voertuigen, inzetten kan nog verbeteren. Het nadenken over toekomstscenario's zou in gezamenlijkheid
werkwijzen en cultuur nog meer op de voorgrond komen te staan. Niet
moeten plaatsvinden.
in de |aatste plaats doordat de langdurige en verstrekkende gevolgen van bijvoorbeeld de coronacrisis en alle daaruit voortvloeiende onverwachte
Bovenregionale samenwerking en met kolommen en partners
effecten en problemen ons hebben geleerd dat grensoverstijgende
Naast ons buurland hebben we natuurlijk ook onze veiligheidsregio-buren
samenwerking niet vanzelf gaat of een vanzelfsprekendheid is. Daarnaast is de interregionale samenwerking in Oost-5 verband een belangrijk
en de andere hulpdiensten (politie, ambulance) en partners (bijv. GGD, ministeries). Ook op dit terrein willen we de samenwerking (bijv. op Oost-5
thema binnen VNOG. Ook op de schaal van Oost-5 werken we al jaren intensief samen; dit breiden we verder uit en intensiveren we.
niveau en met Flevoland) nog verder versterken. We willen op uitvoerend
Wat gaan we doen om daar
te komen
« Werkwijzen, plannen, convenanten
niveau, maar ook bestuurlijk niveau, steeds verdere samenwerking zoeken. Nieuwe ontwikkelingen en innovaties willen we eigenlijk alleen nog maar in gezamenlijkheid doen en we willen kennis en kunde nog meer
uitwisselen. Een mooi voorbeeld hiervan is de natuurbrandbeheersing (zie speerpunt 5) waarbij we samenwerken met de andere Gelderse veiligheidsregio's (VRGZ en VGGM) en de provincie.
VNOG heeft een groot grensgebied met Duitsland en de gevolgen van een opgeschaalde situatie maakt het nodig dat we elkaar goed kennen, elkaars structuren begrijpen en operationele uitvoering goed met elkaar
afstemmen. Daarvoor zijn al veel zaken ingericht maar nog onvoldoende in werkwijzen en plannen vastgelegd. Dat gaan we regelen en maakt onderdeel uit van de samenwerking binnen .. ERMWIC? en het convenant met Kreis Borken en Veiligheidsregio Twente.
3
ERMWIC staat voor ‘Euregionale Rijn-Maas-Waal Incidentbestrijding en Crisisbeheersing’. Het is een somenwerking tussen aan de Nederlandse kant Veiligheidsregio Limburg-Noord (leadpartner) Veiligheidsregio Gelderland-Zuid, Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden en Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland en aan Duitse kant de Bezirksregierung Düsseldorf, Kreis Viersen en Kreis Kleve. Het project is gestart in 2023 en gaat zich met name richten op het versterken van de internationale samenwerking op het gebied van brandbestrijding, hulpverlening, ambulancehulpverlening, rampenbestrijding en crisisbeheersing in het stroomgebied Rijn-Maas-Waal. De Europese subsidieregeling INTERREG VI ondersteunt ERMWIC financieel samen met de co-financierders provincie Limburg, provincie Gelderland en de deelstaat Nordrhein-Westfalen gedurende de looptijd van vier jaar.
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
de
44 N
NAeeraaNINe
“Vanuit de visie ‘Oost-NL in verbinding’ spelen we als politie samen met onze partners in op de veranderende behoeften van de samenleving. We zien daarbij dat de digitale component binnen alle veiligheidsthema's een steeds belangrijkere positie heeft. Het spreekt voor zich dat wij als één
overheid
relevante
informatie
met elkaar delen.
“
Saman Hassan, sectorhoofd politie district Noord- en Oost-Gelderland
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
Speerpunt 3. Informatievoorziening Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) Wat
willen
we
bereiken
VNOG versterkt het VIK voor informatiesturing bij onszelf en onze crisispartners. Er is een continu en actueel risicobeeld beschikbaar, dat geduid
wordt ten behoeve van (bestuurlijke) besluitvorming en operationeel We brengen op een (cyber)veilige manier informatie bij elkaar, duiden
deze en stellen die beschikbaar aan medewerkers, partners en de omgeving, in de juiste vorm, op het juiste moment. VNOG trekt daarbij
handelen. Ons regionale VIK hangt samen met de ontwikkeling van Informatiegestuurde Veiligheid Oost-5 ten behoeve van de landelijke voorziening KCR2.
op met strategische partners in de regio, interregionaal, nationaal en internationaal.
Data bij inzetten gebruiken De Brandweer, GHOR en Crisisbeheersing maken steeds meer gebruik
u Wat gaan we doen om daare komen
van real-time data bij inzetten (bijv. sensoren, drones, info uit publiek).
+ Steeds het schaalniveau afwegen
een vergelijkbare crisis in Nederland, om in de warme fase te kunnen
VNOG besluit steeds bewust welke informatievoorziening zelf wordt
Een virtuele assistent komt beschikbaar om informatie over de omgeving bij een crisis snel te ontsluiten, inclusief lessen uit het verleden bij
ontwikkeld (eigen expertise, vooroplopen en/of snelle slagen willen gaan
toepassen. Daarnaast zijn er ook partners die waardevolle informatie voor een inzet kunnen hebben (bijvoorbeeld de Politie, gemeenten of
maken), welke beter in gezamenlijkheid met partners kan of dat we het
de omgevingsdiensten), die om redenen niet altijd met ons gedeeld kan
uitbesteden. Robuuste samenwerking met de partners n Oost- ligt vaak voor de hand, omdat er ook een gezamenlijke meldkamer is met Oost-5.
worden.
In sommige gevallen moet er landelijk worden opgetrokken onder regie
Internationale informatie-uitwisseling
van het Rijk.
VNOG heeft de opschaling/informatie-uitwisseling met het buitenland (Duitsland) verder ingericht. In Duitsland is de meldkamer kleinschaliger
+ Informatie gestuurd werken
georganiseerd dan in Nederland. Dit vraagt om flexibiliteit in onze eigen
We werken informatie gestuurd. De afdelingen hebben hun eerste analyses en dashboards gerealiseerd en in gebruik genomen. Dit wordt de
meldkamer, werkprocessen en inrichting.
komende jaren verder uitgebouwd. Hierbij wordt het principe gehanteerd
Cyberweerbaarheid/informatieveiligheid VNOG participeert in landelijk programma Informatieveiligheid, waaronder
dat er gebruik gemaakt wordt van centrale, goed beheerde data voorzieningen, gecombineerd met externe bronnen. De komende jaren ligt
de inrichting van een sectorale SOC/CERT (beveiligingssystemen/-teams).
de focus op een beter beheer en ontsluiting van deze voorzieningen,
zowel intern als richting ketenpartners.
Vaardigheden medewerkers De medewerkers hebben dusdanige informatievaardigheden opgebouwd datzij flexibel mee kunnen komen met de nieuwe technologieën.
Men weet van wetgeving (privacy) en beveiliging. Er worden bewuste, ethische afwegingen gemaakt bij introductie van nieuwe technologieën.
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
s
eederland
ARBEIDSMARKT “VNOG heeft ons niet alleen een goede start na onze studies geboden, maar is ook een veelzijdige omgeving waar we volop ruimte hebben gekregen om onszelfte ontwikkelen en nieuwe dingen te ontdekken/ Leonie Segers en Janine Brand Managementsecretaris en procesregisseur multidisciplinaire processen
Diversiteit
We streven naar meer diversiteit. We gaan langs bij scholen om studenten te informeren over de inhoud van ons werk. In onze publicaties
weerspiegelen we dat we werkgever voor iedereen (willen) zijn. We maken gebruik van de ervaringen van bijv. de politie op dît punt. VNOG is dé werkgever voor mensen die willen werken met maatschappe-
lijke impact op het gebied van veiligheid. Ons werk is interessant en doet ertoe, de collega's zijn deskundig, betrokken en bevlogen, de werksfeer
Verbinding met de naaste partners en onderwijsinstellingen
is prettig en veilig. We stimuleren dat medewerkers hun talenten kunnen
en collega veiligheidsregio's (alliantie). We kijken of we hun trainee-
ontwikkelen en blijvend kunnen werken aan hun vakkennis en vaardigheden. De cultuur is eerlijk, kritisch en open naar elkaar, op alle niveaus.
programma's ook kunnen invoeren of hierop kunnen meeliften. Waar
Het personeelsbestand is een weerspiegeling van de samenleving.
kwetsbaarheid te verkleinen. We onderzoeken of bepaalde generieke
Wat gaan we doen om daar te komen
We zoeken de verbinding met onze directe partners: gemeenten, GGD
mogelijk delen we zeldzame/specialistische functies samen, om de taken wellicht gezamenlijk kunnen worden ingericht. Verder kijken we naar mogelijkheden om geregeld functionarissen uit te wisselen met onze partners, voor meer onderling inzicht en begrip. We zoeken ook naar meer
strategische personeelsplanning
bestuurlijke samenwerking. Er zijn regelmatig stagiairs actief en de link met de opleidingsinstellingen is intensief. Stagiairs en ervaren collega's
We voorzien een grotere uitstroom van het kantoorpersoneel door
willen van
elkaar
leren.
pensioneringen vanaf het laatste jaar van dit beleidsplan. Daar gaan we nu actie op ondernemen. VNOG heeft de komende uitstroom
Duurzame inzetbaarheid/vitaliteit, Ieiderschapsontwikkeling en veilige
aan kennis, vaardigheden, beschikbare en benodigde (toekomstige)
werkomgeving
competenties scherp. Functies worden flexibeler. Daarbij hebben we ons vrijwilligersbestand ook in beeld. Door interessante content en via voorlichting/demonstraties proberen we niet alleen de actief zoekenden te enthousiasmeren om bij ons te komen. Voor de brandweer kennen we de gewenste en daadwerkelijke poststerkte, de leeftijdsopbouw en zijn we voorbereid op de (komende) uitstroom. Op basis daarvan gaan we werven. iligers korter blijven, terwijl de opleiding lang duurt. We zetten ons landelijk in om de opleiding compacterte krijgen,
Vanwege duurzame inzetbaarheid heeft de leidinggevende aandacht voor de medewerker: thuissituatie, loopbaanfase, levensfase en werk en daar
met mogelijkheden voor differentiatie in opleidingsduur en taken.
spreken zij regelmatig over. Voor de leidinggevenden is er doorlopend
aandacht voor hun leiderschapscompetenties en ontwikkeling daarvan. Dat begint bij aanstelling met een assessment, waarvan de rapportage gedurende de loopbaan wordt ingezet voor verdere ontwikkeling. VNOG
staat voor een fysiek, mentaal en sociaal veilige werkomgeving. Dat vinden we belangrijk, stimuleren we en dat dragen we uit. Voor nieuwe medewerkers is het fijn om te kunnen kiezen voor een werkgever die daar
doorlopend oog voor heeft. Werken bij VNOG: secundaire voorwaarden
Potentiële nieuwe medewerkers kijken niet (alleen) naar beloning, maar ook en vooral naar secundaire voorwaarden. Medewerkers bij VNOG kunnen zelf keuzes maken, bijv. via het IKB (Individueel Keuze Budget), voor scholing, ontwikkeling en eventueel gericht op doorstroming.
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
£"à““.‚ GR derand
NATUURBRANDBEHEERSING “We moeten nu de versnelling inzetten om onbeheersbare natuurbranden te voorkomen, gelukkig wordt de samenwerking met onze belangrijkste partners zoals provincie, ministeries, gemeenten en grondeigenaren voor preventieve acties steeds beter.” Klaas Noorland, regisseur Natuurbrand
Regionaal Beleidsplan 2025-2028
E e
Speerpunt 5. Natuurbranden beheersen en bestrijden (excelleren)
' Wat willen we bereiken Natuurbrandbeheersing i een actueel, urgent en prominent onderwerp
en wordt dat steeds meer, ook gelet op de klimaatverandering. We willen samen met partners werken aan het voorkomen, beperken en bestrijden
Wat gaan we doen om daar te komen
Voorbereid zijn op natuurbranden
Provincie, gemeenten, veiligheidsregio's, inwoners, recreanten en gebruikers van natuurgebieden zijn voorbereid op (onbeheersbare) natuurbranden en de impact ervan. Daartoe versterken we het bestuurlijk
inzicht en handelingsperspectief voor integrale natuurbrandbeheersing
van (onbeheersbare) natuurbranden. Naast de veiligheid voor mensen is
en verhogen we de bewustwording bij gebruikersgroepen (natuur, infra,
aandacht voor bescherming van natuurwaarden en continuïteit in vitale infrastructuur van noodzakelijk belang om maatschappelijke ontwrichting
recreatie, zorg, wonen en werken) op het gebied van gewenste handeling en gedrag in en nabij natuur.
en grote economische schade te voorkomen. Dit is een thema dat
binnen de verantwoordelijkheid van vele partijen valt (lokaal, regionaal, provinciaal en nationaal, publiek en privaat) en alleen samen kunnen we
Een gecoördineerde, afgestemde en structurele aanpak van
het oppakken. VNOG staat middenin het netwerk en spreekt anderen
Met deze aanpak worden samen met partners de natuurbrandrisico’s
aan op hun verantwoordelijkheid. VNOG investeert in samenwerkingen en wil Ieren van anderen en zich blijven ontwikkelen. We hebben op
in de regio acceptabel gehouden en (onbeheersbare) natuurbranden zo veel mogelijk beperkt. We zorgen, samen met partners, voor monitoring
dit moment een specialisme als het gaat om de natuurbrandbestrijding
van de realisatie van maatregelen vanuit de gebiedsgerichte aanpak. En
en -beheersing. Dat is ook nodig, gelet op de Veluwe (grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland) di zich grotendeels in VNOG
we bereiden een effectieve beheersing van natuurbranden voor, door optimalisatie van bereikbaarheid, berijdbaarheid en bestrijdbaarheid.
natuurbrandrisico's
bevindten de vele kleinere natuurgebieden in de Achterhoek. Om die
reden is dit onderwerp voor ons belangrijk en zijn we het aan onze stand verplicht om op natuurbrandbeheersing onze verantwoordelijkheid
Natuurbranden effectief bestrijden En als er dan toch een natuurbrand ontstaat, dan hebben we goed
te nemen (te excelleren). Wij willen kennis en expertise delen en
materieel en materiaal, goed gepositioneerd op strategische posities
gezamenlijk met partners optrekkent.
(optimalisatie slagkracht door efficiënt gebruik). We hebben de informatiepositie verbeterd door toepassing van innovatieve technieken op het gebied van detectie en technieken voor snelle en slimme beeldvorming