Jaarverslag-Meerlanden-2022
Tekst van het document
Hoogwaardig verwaarden van grondstoffen tegen maatschappelijk verantwoorde kosten. Duurzame Grondstoffenregisseur
InzameIen schone stromen Wij maximaliseren de hergebruikmogelijkheden door de grondstoffen en materialen zo schoon mogelijk in te zamelen. Dit is cruciaal voor onze bijdrage aan duurzame circulaire ketens. Recycling en hergebruik Wij verwaarden onze grondstoffen en besparen CO₂ door vanuit inzicht in de grondstoffenketens onze afvalstromen aantoonbaar, hoogwaardig, duurzaam en tegen aanvaardbare kosten maximaal te hergebruiken en recyclen. Projecten Wij brengen de circulaire samenleving in de regio dichterbij door het realiseren van strategische projecten met partners en externe partijen.
32
Key Performance Indicators • Kwaliteit van stromen • Volume • Vervuiling % • Recycling en hergebruik • C0₂ -besparing
Realiseren van een duurzamere en efficiëntere operatie. Excellente Bedrijfsvoering
Digitalisering en automatisering We zoeken naar een mogelijkheid waarbij alle registraties zo dicht mogelijk bij de bron direct worden vastgelegd in ICT-systemen. Dat willen we doen door het beschikbaar stellen van digitale hulpmiddelen die integreren met onze back-end systemen.
Key Performance Indicators • C0₂-uitstoot (emissiearm werken) • Geurklachten • Wagenpark (% groengas of elektrisch) • Financiële stabiliteit
Circulaire inkoop We bevorderen het gebruik van circulaire producten binnen de bedrijfs voering door heldere criteria te hanteren voor het aandeel nieuwe hernieuwbare grondstoffen in producten die worden ingekocht. Verduurzaming van bedrijfsactiviteiten We verminderen onze ecologische voetafdruk en emissies naar de omgeving door het verduurzamen van onze bedrijfsterreinen, -gebouwen en -middelen én het energiegebruik. Financiële stabiliteit We zijn een financieel gezonde organisatie en beschikken over voldoende middelen waarmee we onze dienstverlening op peil houden en continu verbeteren. Ook zorgen we voor financiële ruimte om te investeren, in te spelen op ontwikkelingen en te innoveren in de duurzame bedrijfsvoering van morgen. Aantrekkelijke, Inclusieve Werkgever
Vanuit goed werkgeverschap zorgen dat medewerkers in hun kracht staan. Excellente Bedrijfsvoering
Werving en behoud Bij de samenstelling van ons personeelsbestand gaan we uit van de benodigde capaciteit op basis van bedrijfsbehoeften. Om vacatures te vervullen en medewerkers voor het bedrijf te behouden zetten we in op optimale werving en onboarding.
Key Performance Indicators • IF-cijfer • Verzuim • Personeelsverloop • % Medewerkers met afstand tot arbeidsmarkt
Diversiteit en inclusie Meerlanden is een werkgever voor iedereen. Vanuit onze aandacht voor diversiteit en inclusie bieden we onze mensen gelijke kansen, ongeacht achtergrond, geslacht, levensovertuiging of seksuele voorkeur. We bieden volwaardig werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Goed werkgeverschap Een goede cao en arbeidsvoorwaarden, eerlijke en gelijke beloningen, en voldoende mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling zijn vanzelfsprekend voor een goede werkgever. Gezondheid en veiligheid Een veilige werkplek voor iedereen is voor ons een randvoorwaarde, zowel fysiek als mentaal. We hebben actief aandacht voor vitaliteit en de gezondheid van onze mensen.
33
6 Excellente dienstverlening Wij zetten ons elke dag in om onze dienstverlening
6.1.1 Dienstverlening in de zomermaanden
te verbeteren. Dat is zichtbaar in het beheer en
Veel sectoren in Nederland kampten het afgelopen jaar
onderhoud van de openbare ruimte, in het inzamelen
met een tekort aan arbeidskrachten. Ook voor Meerlanden
van afval- en grondstoffen, en in het schoonhouden
was het een grote uitdaging om voldoende personeel aan
van de leefomgeving. Door middel van een
te trekken voor het beheer van de openbare ruimte (groen
gezamenlijk stappenplan met gemeenten om onze
en onkruidbestrijding) en voor de afvalinzameling. Het
dienstverlening te verbeteren, geven we invulling
hoge ziekteverzuim onder onze medewerkers hielp daarbij
aan een excellente dienstverlening.
ook niet. In de periode rondom de zomervakantie was de personeelskrapte het meest merkbaar. Alles was erop gericht om onze dienstverlening volledig en onverminderd te kunnen
6.1 Ontwikkelingen in de dienstverlening
laten plaatsvinden. Medewerkers van kantoor werden ingezet in de operatie en de samenwerking met uitzendbureaus werd
We streven naar een steeds betere klantervaring, onder
geïntensiveerd. Externe bedrijven werden ingehuurd om ons
meer door de digitalisering van de communicatie met
te helpen. Ook hebben we, ondersteund door een intensieve
onze klanten en door in toenemende mate proces- en
arbeidsmarktcampagne, zoveel mogelijk beladers in dienst
datagestuurd te werken.
genomen en sneller eigen mensen opgeleid tot chauffeur. Daarnaast keerden we een extra beloning voor de gewerkte dagen in de zomermaanden uit. Alle inspanningen hebben
34
Prestatieoverzicht
gericht bij te kunnen sturen. Het afgelopen jaar is de
Jaarlijks onderzoeken we de klanttevredenheid onder
algemene klanttevredenheid toegenomen. De hoeveelheid
bewoners, bedrijven en gemeenten. We bevragen hen
ingezameld restafval is in 2022 in alle gemeenten
over allerlei aspecten van onze dienstverlening om een
afgenomen. Dit is deels een effect van corona, maar zeker
zo compleet mogelijk beeld te krijgen en waar nodig
ook het effect van steeds betere afvalscheiding.
Resultaten
WU
2022
2021
Klanttevredenheid bewoners
W
7,5
7,3
Klanttevredenheid gemeenten
8,0
-
Klanttevredenheid bedrijven
7,9
-
Scheidingspercentage bewoners
W
60%
58%
Gemiddeld Restafval per inwoner
U
151 KG
177 KG
beladers. Dit vergroot de inzetbaarheid van onze mensen en voertuigen en benut optimaal de gebiedskennis van onze medewerkers. Daarnaast krijgen de chauffeurs een tablet mee met daarop specifieke wijkgerichte informatie die hen helpt om de route te rijden en informatie geeft om het werk volledig af te ronden. Om onze medewerkers in de operatie optimaal te ondersteunen, voerden we tevens enkele organisatorische aanpassingen door; de planner en teamleider van de verschillende teams zijn nadrukkelijker aan elkaar gekoppeld en de werkvoorbereidingsactiviteiten en dagdagelijkse planactiviteiten zijn gesplitst. 6.1.2 Hergebruik stimuleren door VANG-beleid In het programma Van Afval Naar Grondstof (VANG) ertoe geleid dat we in de zomerperiode veel extra kosten
van het ministerie van Infrastructuur en Milieu staan de
hebben gemaakt, wat het geconsolideerde resultaat na
doelstellingen met betrekking tot het huishoudelijk afval in
belastingen negatief beïnvloed heeft.
Nederland. Het programma heeft tot doel het gebruik van grondstoffen te verminderen en hergebruik te stimuleren.
Desondanks hebben we moeten besluiten om in
Om de doelstellingen te behalen, voeren de gemeenten nieuw
Haarlemmermeer van 18 juli t/m 26 augustus de wekelijkse
afvalbeleid in. Meerlanden adviseert daarbij en zorgt voor de
inzameling van GFTe af te schalen naar eens in de twee
implementatie van het door de gemeente vastgestelde beleid.
weken. Dat betekende dat drie GFTe-rondes in de zomer
We monitoren de effecten van deze beleidsaanpassingen op
zijn geschrapt. Ook kwam het voor dat chauffeurs ingezet
de ingezamelde hoeveelheden, de reacties van bewoners en
werden in wijken of gemeenten die ze minder goed kennen,
de kwaliteit van de aangeboden grondstoffen. Op basis van
waardoor er soms minicontainers gemist werden. Dat is niet
al deze gegevens adviseren we hoe afvalscheiding verder
het niveau van excellente dienstverlening dat we voorstaan.
gestimuleerd kan worden.
Daarom hebben we maatregelen genomen om dit in de toekomst te voorkomen. Een robuuste organisatie bouwen
De VANG-doelstellingen voor afvalscheiding worden in 2025
is een proces dat voortdurend in beweging is. Zo investeren
opgevolgd door de Europese recyclingdoelstellingen uit de
we in meer medewerkers die chauffeur zijn of willen worden,
Kaderrichtlijnen Afvalstoffen. Het zwaartepunt in de nieuwe
zodat de voertuigen standaard bediend kunnen worden door
doelstellingen verschuift van afval scheiden naar recycling.
twee chauffeurs, in plaats van één chauffeur met één of twee
De doelstelling voor 2025 is 55% recycling en 65% in 2035.
35
Pictogrammen afvalscheiding
Sinds de start van het landelijke VANG-programma in 2014
van grondstoffen bereiken ons ook via de verwerkers. Het
hebben onze gemeenten Aalsmeer, Diemen, Haarlemmermeer,
gaat dan met name om PBD en GFTe. De vervuiling van het
Hillegom, Lisse en Noordwijk een nieuw afval- en grond
textiel neemt sterk af als de gemeente een overstap maakt
stoffenbeleid vastgesteld. Bloemendaal en Heemstede zijn
van ondergrondse containers naar bovengrondse containers
allebei een traject gestart om te komen tot een nieuw beleid.
die met de hand gelost worden. De vervuiling in de containers
In Diemen, Hillegom en delen van Haarlemmermeer, die in
voor OPK is minimaal.
2021 ‘over’ gingen, waren in 2022 de resultaten van het beleid zichtbaar en meetbaar in termen van verdere afname van de hoeveelheid afval én een betere scheiding. Dit leidde ertoe dat de grondstofstromen als plastic, blik en drinkpakken (PBD), oud papier en karton (OPK) en groente-, fruit-, tuinafval en etensresten (GFTe) verder in volume toenamen. Het succes van het inzamelsysteem valt of staat met het gebruik ervan. Als het systeem wijzigt – om afval scheiden beter te faciliteren - is communicatie aan de gebruikers dan ook erg belangrijk. We zorgen voor praktische informatie op huisadres, maar voeren daaromheen ook campagne over het belang van afval scheiden. Met onze ‘JA! Campagne’ hebben we een kant en klare aanpak klaarliggen. Met deze campagne moedigen we bewoners op een positieve manier aan afval beter te scheiden. We zetten daarvoor verschillende middelen in zoals bijvoorbeeld flyers, posters, borden, stickers, containerhangers, berichten op sociale media en video’s. Voor extra hulp, uitleg of maatwerk zetten wij grondstof coaches in. Zij zijn getraind in het aangaan van gesprekken, het omgaan met weerstand en zij hebben kennis van afvalen grondstoffen. Ze helpen inwoners graag bij het juist scheiden van hun afval, ze geven tips en ze denken mee over oplossingen die in de thuissituatie het best passen.
Ook zetten we onze grondstofcoaches op diverse andere manieren in. De kwaliteit van de grondstofstromen is van groot belang om het te hergebruiken of te recyclen en er uiteindelijk nieuwe producten van te maken. Bij vermoeden van vervuiling bekijkt Meerlanden in overleg met de gemeenten de situatie ter plekke. Dat kan aanleiding geven om een gerichte communicatiecampagne op te zetten. Signalen over vervuiling
36
In de onderstaande tabel zijn de resultaten van afvalinzameling van 2022 te vinden. De ontwikkelingen per gemeente en de resultaten hiervan worden in hoofdstuk 6.3 verder toegelicht. VANG in cijfers
Restafval
Grondstoffen
Afval scheiden
Doel
2022
2021
GFT
OPK
Glas
PBD
Textiel
Doel
2022
2021
Aalsmeer
100 KG
170
182
101
43
23
10
4,8
75%
59%
60%
Bloemendaal
100 KG
168
178
140
38
26
16
2,7
75%
62%
61%
Diemen
100 KG
183
202
30
29
16
14
2,7
75%
41%
40%
Haarlemmermeer
100 KG
141
185
93
35
22
28
4,6
75%
61%
56%
Heemstede
100 KG
162
183
98
38
34
15
4,3
75%
61%
60%
Hillegom
100 KG
100
118
108
50
26
32
3,1
75%
71%
68%
Lisse
100 KG
95
95
105
53
27
45
4,6
75%
75%
76%
Noordwijk*
100 KG
192
212
77
33
24
12
3,6
75%
53%
56%
Gemiddeld
100 KG
151
177
91
37
23
23
4,1
75%
60%
58%
*Vanaf 2022 fusiegemeente Noordwijk, tot en met 2021 kern Noordwijkerhout.
6.1.3 Samenwerken met de gemeenschappelijke regeling VAB in de Duin- en Bollenstreek
6.1.4 Toekomst verwerking huishoudelijk restafval Het contract voor de verwerking van het huishoudelijk
Het Vuilafvoerbedrijf Duin- en Bollenstreek (VAB) is een
restafval van onze gemeenten in Noord-Holland liep op
gemeenschappelijke regeling waarin de gemeenten
31 december 2022 af, de gemeenten verenigd in de GR VAB
Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen de overslag,
hebben nog een contract tot en met 31 december 2023.
het transport en de verwerking van hun restafval, grof
Tot op heden laten we ons restafval verwerken bij het AEB,
huishoudelijk afval (GHA) en GFTe hebben ondergebracht.
eigendom van de gemeente Amsterdam. In verband met de
Al sinds 2004 verzorgt Meerlanden de exploitatie van het
voorgenomen verkoop hebben wij ons geheroriënteerd op de
overslagstation van het VAB in Voorhout. Het huidige
verwerking van het huishoudelijk restafval. Daarbij waren er
overslagstation voldoet niet meer aan de hedendaagse
twee mogelijkheden: inbesteden bij een overheidsverwerker,
eisen en was ingericht voor overslag en aftransport per trein
of aanbesteden aan een private verwerker. Samen met een
via het naastgelegen spoor. Al sinds 2016 gebeurt dat per
groot aantal gemeenten in onze regio die voor dezelfde
vrachtwagen en de NS heeft inmiddels de spooraansluiting
keuze stonden, deden we onderzoek naar voor- en nadelen
definitief afgesloten. Daarom besloten de gemeenteraden van
van beide opties. Vervolgens hebben wij in de loop van 2022
de vijf samenwerkende gemeenten eind 2020 het terrein te
voor zes gemeenten de Europese aanbesteding voorbereid
gaan vernieuwen, herinrichten en optimaliseren. Vervolgens
en begeleid. Dat waren vier Meerlandengemeenten
zijn verschillende opties onderzocht voor samenwerking met
(Bloemendaal, Diemen, Haarlemmermeer en Heemstede) en
partners voor de bouw en exploitatie van het nieuwe terrein.
twee niet-Meerlandengemeenten (Amstelveen en Uithoorn).
Na een intensief traject heeft het bestuur van het VAB besloten
AEB heeft deze aanbesteding gewonnen. We zijn zeer
om samen met Meerlanden een gezamenlijke entiteit op te
tevreden met het resultaat, niet alleen vanwege de verhouding
richten met als werknaam MeerVAB. Deze samenwerking
prijs-prestatie, maar ook over het aspect duurzaamheid.
voorziet in de bouw en exploitatie van een nieuwe hal, het
Dankzij de hoge eisen die wij in de aanbesteding hadden
GFTe wordt door Meerlanden verwerkt. De verwerking van het
gesteld aan het terugdringen van CO₂-uitstoot, wordt het afval
restafval wordt zoals voorheen via een Europese aanbesteding
verwerkt in een centrale met een hoog energierendement.
op de markt gezet.
Bovendien zijn er voor het afval weinig transportkilometers nodig naar deze verwerker. De gemeente Aalsmeer heeft gekozen voor inbesteding van huishoudelijk restafval. Zij wordt
37
aandeelhouder bij Omrin en laat het huishoudelijk restafval
VANG
samen met het PBD via nascheiding door Omrin verwerken.
Met de meeste gemeenten hebben we afgesproken dat alle nieuwe minicontainers voorzien worden van chips. Indien
6.1.5 Harmonisering grofvuilbeleid
gemeenten informatie nodig hebben voor de verrekening
Gemeenten in de regio hanteren uiteenlopende regels
van de dienstverlening met de bewoners, leveren we aan de
voor zowel het aan huis ophalen als naar de milieustraat
betreffende belastingdienst, afhankelijk van de wijze waarop
wegbrengen van grofvuil. We zijn met de gemeenten een
de afvalstoffenheffing wordt berekend, gegevens over het
traject gestart om het grofvuilbeleid van de acht gemeenten
aantal en soort minicontainers en het aantal ledigingen. Ook
te harmoniseren en uniformeren. Hiermee willen we de
rusten we ondergrondse containers uit met een elektronische
eenduidigheid en service voor de inwoners vergroten, meer
toegangscontrole zodat de containers te openen zijn met
grondstoffen inzamelen en de bedrijfsvoering efficiënter
een pas. Over het gebruik van de ondergrondse containers
inrichten. Inmiddels is een nadere uitwerking opgesteld
kunnen we indien noodzakelijk data leveren aan de
die op één van de themabijeenkomsten is besproken. In
belastinginnende organisatie.
2023 wordt een eindvoorstel voor besluitvorming aan de gemeenten voorgelegd.
De chips en passen zijn gekoppeld aan huishoudens. Daarom hebben we met de betrokken gemeenten een
6.1.6 Milieustraat 3.0
verwerkersovereenkomst conform het VNG-model
De afgelopen jaren heeft Meerlanden een visie ontwikkeld
gesloten. Alle data die we verzamelen wordt afgestemd
voor de milieustraat van de toekomst: Milieustraat 3.0.
met onze gemeenten. Er wordt geen koppeling gemaakt
Door meer service en beleving op de milieustraten te
met individuele huishoudens of personen. Zie ook
bieden, creëren we meer bewustwording en een hogere
www.meerlanden.nl/privacyverklaring
afvalscheiding. Milieustraat 3.0 moet een informatieve plek worden vol beleving. Een aantrekkelijke omgeving waar
Meerlandenapp
bezoekers workshops volgen, de recyclewaarde van stromen
In 2022 hebben we de functies van de Meerlandenapp voor
zien, informatie delen, reparaties laten uitvoeren en natuurlijk
bewoners verder doorontwikkeld. Zo kunnen bewoners uit
grondstoffen achterlaten voor hergebruik. De bestaande
gemeente Noordwijk nu via de app een grofvuilafspraak
milieustraten zijn te klein om het concept Milieustraat 3.0
inplannen en via iDeal betalen.
volledig door te voeren. Daarom willen we uiteindelijk toe naar een aantal grotere regionale milieustraten, eventueel
Gemeenteportaal
aangevuld met enkele kleinere voorzieningen dichter bij
In samenwerking met HLTSamen en Bloemendaal hebben
huis. Onze milieustraat in Rijsenhout willen we komend jaar
we een nieuw digitaal portaal ingericht. In dit portaal
verplaatsen naar een aan te kopen terrein met meer ruimte,
kunnen wij documenten als beleidsstukken en rapportages
naast onze eigen locatie in Rijsenhout. Ook in Nieuw-Vennep
met beleidsadviseurs delen. Op dashboards zien gemeenten
en Noordwijk onderzoeken we of er locaties en mogelijkheden
overzichten en statistieken van bijvoorbeeld meldingen over
zijn om een nieuwe milieustraat te realiseren. En in Diemen
de verschillende soorten containers. Het plan is om dit in
ontwerpen we samen met de gemeente een nieuwe inrichting
2023 verder uit te breiden met meer dashboards, en naar
voor de milieustraat, die daar 'recycleplein' heet.
andere gemeenten.
6.1.7 Data en digitalisatie Om bewoners, gemeenten en bedrijven beter van dienst te zijn zetten we in op datamanagement en verdere digitalisatie van onze dienstverlening. Daarmee kunnen we de kwaliteit van onze dienstverlening verder verhogen en de efficiëntie vergroten. Het helpt ons ook bij het verwerken en analyseren van informatie, wat de besluitvorming ten goede komt.
38
6.1.8 Bijplaatsingen Hoewel de totale hoeveelheid ingezameld afval en grondstoffen na de coronaperiode weer is afgenomen, is het aantal bijplaatsingen binnen het verzorgingsgebied onveranderd hoog. Samen met onze gemeenten zullen we in 2023 hier een aanpak voor ontwikkelen en inzetten. Met deze aanpak ‘In de Wijk’, gaan we gezamenlijk met de gemeente, inwoners en partners uit de wijk aan de slag om de leefbaarheid in de wijk ten aanzien van schoon, heel en veilig te verbeteren.
belangrijk voor het gevoel van veiligheid. Bij beleving is dus niet alleen het onderhoudsniveau belangrijk, maar ook welke functies waar liggen. Het subjectieve tevreden gevoel van de inwoner en gebruiker van de openbare ruimte zijn pijlers waar het beheer zich op richt. Aan de hand van deze nieuwe inzichten ontwikkelen we een stappenplan om de buitenruimte in Aalsmeer niet meer op frequentie, maar op beleving te beheren. 6.1.10 Gladheidsbestrijding 6.1.9 Omslag naar belevingsgestuurd beheer in de
Tijdens de eerste drie maanden van het jaar was het relatief
Openbare Ruimte
zacht weer en is een aantal keren gladheid door opvriezing
In de afgelopen jaren wordt steeds meer duidelijk over andere
van natte weggedeelten bestreden. In het tweede deel van
vormen van onderhoud waarin de beleving leidend is. Deze
het seizoen hadden we in de tweede en derde week van
methoden hebben aantoonbaar positieve effecten op mens
december een koude periode. In de derde week was sprake
en milieu. Ook Meerlanden werkt aan pilots om deze omslag
van een aantal dagen overlast door ijzel waardoor er een
concreter te ontwikkelen, zoals in de gemeente Aalsmeer.
aantal dagen achtereen gestrooid moest worden. Dit leidde ook tot aanpassingen aan de inzamelactiviteiten. Zo hebben
Belevingsgestuurd beheer van de openbare ruimte is een ‘gevel-
we de inzameling op vrijdag 16 december moeten stilleggen.
tot-gevel’ aanpak waarbij zowel groenonderhoud (groen),
De inzamelingsactiviteiten van deze dag zijn op maandag en
waterbeheer (blauw) en bestratingen (grijs) onderhoud op
dinsdag ingehaald.
elkaar afgestemd zijn en de beleving centraal staat. Schoon, heel, veilig en functioneel zijn belangrijke aspecten die invloed hebben op de buitenruimte. Maar ook een goede samenhang in gebruik, inrichting en onderhoud zijn belangrijk. Hoe een inwoner de buitenruimte beleeft, wordt dus beïnvloed door verschillende factoren. Openbare ruimtes die groen, toegankelijk en zichtbaar zijn, een duidelijke functie uitdrukken en mogelijkheden bieden voor activiteiten, dragen bij aan positieve beleving en hogere waardering van de buitenruimte. Iedere bewoner wil een veilige plek voor zijn kinderen om te spelen, ziet liever beplanting dan braakliggende stukjes grond, houdt van een betrouwbare schone stoep en vindt verlichting
39
6.1.11 Uniforme tarieven Reiniging en Gladheid
Die focus past bij de duurzame propositie van Meerlanden en
In 2019 zijn we gestart met het hanteren van uniforme
draagt bovendien bij aan langdurige klantrelaties. We zijn een
tarieven voor huishoudelijke afvalinzameling, milieustraten en
samenwerking met Nedvang gestart om inzameling van plastic
grondstoffen. In de praktijk betekent dit dat iedere gemeente
verpakkingen, drinkpakken (PD) en/of glazen verpakkingen
eenzelfde tarief betaalt voor dezelfde werkzaamheden, met
uit het bedrijfsafval kosteloos mogelijk te maken. Nedvang is
dezelfde kwaliteit. Vervolgens is in 2020 een projectgroep
de uitvoeringsorganisatie van het Afvalfonds dat namens de
gestart om uniforme tarieven eveneens toe te passen voor
bedrijven die de verpakte producten op de markt brengen
de Reinigingswerkzaamheden en Gladheidbestrijding. Deze
verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van die
twee trajecten bevinden zich in hun eindfase en zullen naar
verpakkingen. Deze bedrijven financieren dit systeem door een
verwachting begin 2023 tot besluitvorming leiden.
bijdrage per verpakking af te dragen aan het Afvalfonds.
6.1.12 Heemskerk Heemskerk is actief in 22 gemeenten in Noord- en
6.2 Tevredenheid in dienstverlening
Zuid–Holland. De kernactiviteiten betreffen het machinaal en handmatig reinigen van straten en het bestrijden van
Voor onze gemeenten beheren wij de openbare ruimte en
onkruid op verharding. In toenemende mate houdt Heemskerk
verzorgen wij de inzameling en verwerking van afval en
zich ook bezig met het aanleggen, reconstrueren, inspecteren
grondstoffen. Daarnaast zijn wij voor hen samenwerkings
en onderhouden van pompen en rioolgemalen. Daarnaast
partner en adviseur.
pleegt Heemskerk onderhoud aan ondergrondse containers. Heemskerk levert onverminderd een wezenlijke bijdrage
6.2.1 Tevredenheid bewoners
aan het resultaat van Meerlanden door een sterke focus op
Uit het jaarlijkse bewonerstevredenheidsonderzoek blijkt
de klantbehoefte en een efficiënte en duurzame uitvoering
dat de algemene tevredenheid is iets verbeterd naar 7,21
van haar werkzaamheden. Dit levert tevens een hoge
(7,18 in 2021). We onderzoeken de tevredenheid van
klanttevredenheid op.
bewoners op drie onderdelen: afvalinzameling, openbare ruimte en communicatie en informatie.
6.1.13 Meerlanden voor bedrijven Meerlanden verzorgt voor 3.200 zakelijke klanten de
Afvalinzameling
inzameling en verwerking van hun afval. We blijven in
Bewoners waarderen onze dienstverlening op het gebied van
toenemende mate (ook digitaal) in contact met onze
afvalinzameling met een 7,5. We zien dat de tevredenheid
klanten en bewegen mee met de veranderende behoeften
van verzamelcontainers het meest is gestegen. Dit komt door
en specifieke vragen van opdrachtgevers. De aanvoer van
afname van het aantal bijplaatsingen in ons verzorgingsgebied.
grondstoffen komt langzaam maar zeker weer op het normale
Meest benoemde verbeterpunten van bewoners zijn dan
niveau van voor de lockdowns.
ook de netheid van ondergrondse verzamelcontainers en de netheid van de aanbiedplaats na het ledigen.
We werken onverminderd door aan onze ambitie ‘Samen
Bewoners waarderen de veiligheid van de milieustraat en
Sneller Circulair’. Juist ook bij bedrijven waar het zorgvuldig
de digitale afvalkalender.
scheiden van afvalstromen nog volop in ontwikkeling is. In de dienstverlening van Meerlanden voor de zakelijke markt
Onderdelen
2022
2021
ligt de nadruk op zero waste en die visie hebben we nu ook
Minicontainer
7,8
7,5
Ondergrondse container zonder pasje
7,0
6,9
de aanpak ‘Van A tot Zero’. Hierin worden klanten begeleid
Ondergrondse containers met pasje
7,5
7,3
en geadviseerd bij het beter scheiden van afval, maar ook bij
Plastic zakken
7,3
7,3
Bovengrondse verzamelcontainers
7,3
6,8
Milieustraten
7,9
7,9
Gemiddeld
7,5
7,3
bij onze kleinere en middelgrote opdrachtgevers actiever onder de aandacht gebracht. Meerlanden biedt haar klanten
het verminderen van de hoeveelheid afval. Dit doen we bij grotere opdrachtgevers steeds vaker intensief op locatie en bij overige geïnteresseerden brengen we het onder de aandacht middels nieuwsbrieven, op klantendagen, via webinars en online bijeenkomsten.
40
Openbare ruimte We verzorgen de gladheidsbestrijding, straatreiniging en het
Gebied
2022
2021
onkruidbeheer. We verhelpen storingen aan en doen het
Groenonderhoud
6,7
6,6
Onderhoud en reiniging straten
6,5
6,5
Straatmeubilair
6,9
7,0
Gemiddeld
6,7
6,7
onderhoud van pompen, gemalen en voeren rioleringswerken uit. Ook hebben we een eigen team voor plaag- en ongediertebestrijding. Voor een aantal gemeenten doen we ook het beheer en onderhoud van het groen en diverse servicetaken in de openbare ruimte.
Bewoners waarderen de afhandeling van ophalen van illegaal Bewoners waarderen onze dienstverlening op het gebied
gestort vuil, gladheidsbestrijding in de winter en het legen van
van het beheer van de openbare ruimte met een 6,7.
openbare prullenbakken. Voornaamste verbeterpunten die
Werkzaamheden in de afvalinzameling worden over het
bewoners benoemen, zijn het schoonvegen van straten, goten
algemeen hoger gewaardeerd dan onze werkzaamheden
en trottoirs en klein herstel aan bestrating in wijken.
met betrekking tot het beheer van de openbare ruimte. De tevredenheid over de openbare ruimte wordt
Communicatie en informatie
echter door meer factoren bepaald dan alleen onze
Bewoners waarderen onze dienstverlening op het gebied
onderhoudswerkzaamheden. Bewoners kijken naar
van publieksinformatie en communicatie gemiddeld
het algemene beeld van de buitenruimte, terwijl allerlei
met een 7,5 (7,5 in 2021). Het scheidingsgedrag van
verschillende factoren daar invloed op hebben, waaronder
bewoners heeft invloed op de kwaliteit van de afval- en
inrichting, beleidskeuze, kwaliteitsniveau en de uitvoering
grondstofstromen die wij inzamelen. Daarom zetten wij
van dienstverlening.
diverse communicatiemiddelen, zoals (online)campagnes, in om bewoners bewust te maken van het belang van en hen te informeren over hoe ze afval moeten scheiden. Publieksinformatie speelt een belangrijke rol in de afhandeling van klachten, vragen en opmerkingen van bewoners.
41
Het meest benoemde verbeterpunt is het structureel
Onze gemeenten ervaren de samenwerking met Meerlanden
nakomen van gemaakte afspraken. Bewoners waarderen
als goed. Twee redenen zijn daar het belangrijkst voor,
de duidelijkheid van de online afvalkalender.
namelijk de communicatie en het meedenken. Meerlanden begrijpt de uitdagingen binnen de gemeenten en zoekt
Gebied
2022
2021
bijpassende oplossingen. Ook geven gemeenten aan dat
Publieksinformatie
7,0
7,0
Meerlanden betrokken is, omdat we een gezamenlijk
Communicatie(middelen)
7,9
8,0
doel hebben.
Gemiddeld
7,5
7,5
Gemeenten geven aan dat ze rekenen op de kennis van Meerlanden als het gaat om circulariteit en de toekomst van
6.2.2 Tevredenheid gemeenten
het afvalbeleid. Hierin is transparante en open communicatie
Gemeenten waarderen onze samenwerking gemiddeld met
zeer belangrijk. Ook is het van belang dat Meerlanden doet
een 8,0. Onderstaand een overzicht van de tevredenheid
wat er wordt beloofd. Verder geven gemeenten aan dat
per gemeente.
daarbij rekening gehouden moet worden met de ‘couleur locale’, omdat de behoeften per gemeente nu eenmaal
42
verschillen. Duidelijke afstemming over wat wel en niet bij
Tevredenheid per gemeente
Cijfer
Heemstede
8,7
Haarlemmermeer
8,3
De beleidsmedewerkers zijn allen positief over de thema
Aalsmeer
8,3
bijeenkomsten die Meerlanden regelmatig organiseert. Zij
Lisse
8,2
Hillegom
8,0
Bloemendaal
7,6
Noordwijk
7,5
Diemen
7,2
Gemiddeld
8,0
onze werkzaamheden horen is daarbij noodzakelijk.
vinden het niet alleen waardevol om kennis op te doen over de verschillende thema’s, maar zien ook de meerwaarde van het netwerken met de andere gemeenten.
6.2.3 Tevredenheid bedrijven
De score promoters geeft het percentage van het aantal klanten
Voor ruim 3.200 bedrijven in onze regio zijn wij
weer dat de dienstverlening van Meerlanden voor bedrijven
verantwoordelijk voor het inzamelen en verwerken van
waardeert met een 9 of hoger. Een positieve NPS geeft aan
bedrijfsafval en het beheer van bedrijfsterreinen. Bedrijven
dat er meer klanten zijn die Meerlanden voor bedrijven actief
waarderen onze dienstverlening gemiddeld met een 7,9
aanbevelen dan klanten die je nauwelijks aanbevelen.
(7,6 benchmark Afvaldienstverlening). Onze klanten waarderen voornamelijk het nakomen van afspraken, de telefonische
6.3 Ontwikkelingen in onze gemeenten
bereikbaarheid en de correctheid van onze facturen. Tevredenheid
2022
We werken aan een excellente dienstverlening voor onze
Meerlanden voor bedrijven
7,9
gemeenten. Dit doen wij onder andere door hen te helpen
Benchmark
7,6
Loyaliteit van relaties
2022
Promoters
29%
NPS
+11
Benchmark
-5
met het behalen van de VANG-doelstellingen en het schoon, heel en veilig houden van de openbare ruimte.
43
Gemeente Aalsmeer
De samenwerking met Meerlanden wordt sinds 2022
met de aparte inzameling van PBD. In de plaats daarvan mag
aangestuurd door een nieuwe ambtelijke kernorganisatie, die
het PBD in de container voor restafval aangeboden worden.
dicht op het bestuur van Aalsmeer acteert. Het afgelopen jaar
De PBD-afvalstroom wordt vervolgens door de verwerker via
stond in het teken van op elkaar ingespeeld raken. Daarnaast
mechanische nascheiding weer uit het huishoudelijk restafval
is veel aandacht besteed aan hoe het contractmanagement
gehaald. Dit beleid is ingevoerd in september 2022. Ook bij
en het operationele toezicht op de uitvoering kunnen worden
deze omslag heeft Meerlanden ondersteund: we hebben
vormgegeven. Vanuit onze operationele kennis voerden we
11.565 nieuwe minicontainers voor restafval geplaatst, tien
gesprekken over het huidige contract en of dat nog past bij
ondergrondse containers voor PBD zijn omgebouwd naar
het beoogde resultaat in de openbare ruimte. Vervolgens
containers voor oud papier en karton, en de bovengrondse
werden enkele gezamenlijke inspiratiesessies gehouden om
containers voor PBD zijn weggehaald.
met elkaar te bespreken wat we belangrijk vinden en wat we gaan aanpakken. Als vervolg hierop is besloten om in een
De nascheiding wordt vanaf 1 januari 2023 uitgevoerd
pilotwijk over te schakelen naar belevingsgestuurd beheer
door Omrin, in Friesland, tot die datum door het AEB in
van de openbare ruimte. Dit houdt in dat we meer inzetten
Amsterdam. Aalsmeer is als aandeelhouder toegetreden
op beleving en kijken wat er daadwerkelijk nodig is in een
tot Omrin, waardoor de verwerking en nascheiding kon
specifiek gebied, dan dat we werken op basis van vaste
worden inbesteed.
frequenties. Vanuit ons advies- en kenniscentrum adviseerden we over diverse varianten voor een nieuw afvalbeleid. De politiek heeft gekozen voor service en gemak richting bewoners en stopt
44
1997
32.452
TOEGETREDEN
INWONERS
6,7
7,2
59%
170 KG RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
6,1
7,1
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
OPENBARE RUIMTE
PUBLIEKSINFORMATIE
6,7 IN 2021
6,7 IN 2021
6,1 IN 2021
7,7 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 400
185 61%
60%
350
180
300 250
175 60%
200
59%
170
150 100
165
50 160
2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
45
Gemeente Bloemendaal
Bloemendaal exploiteert, als enige van onze gemeenten,
de reguliere huis-aan-huisrondes. Bij de chauffeurs hebben
zelf een eigen milieustraat. Samen met Meerlanden is bekeken
we extra aandacht gegeven aan het opbouwen van
op welke wijze de inzameling van gescheiden stromen op de
gebiedskennis. Daarna liep het aantal meldingen over vergeten
milieustraat kan worden verbeterd. Dit heeft tot aanpassingen
rolcontainers snel terug. Tevens plaatsten we als pilot een
op de milieustraat in Overveen geleid. Zo vond een herindeling
eerste perscontainer voor papier in Bloemendaal.
van de containers plaats waardoor er meer verschillende bakken op het terrein passen. Daardoor kunnen nu meer
Zowel gemeente Bloemendaal als HLTSamen was in 2022
stromen worden gescheiden.
betrokken bij de totstandkoming van ons gemeenteportaal. In dit digitale portaal kunnen wij documenten als beleidsstukken
Het bedrijf dat jarenlang via Meerlanden in de gemeente
en rapportages met beleidsadviseurs delen. Op dashboards
Bloemendaal werd ingezet voor gladheidsbestrijding, stopte
zien gemeenten overzichten en statistieken van bijvoorbeeld
in 2022 met die activiteit. Meerlanden selecteerde in overleg
meldingen over containers. Dit concept gaan we komend jaar
met de gemeente een nieuwe partij die vanaf november, bij de
verder ontwikkelen en uitbreiden naar andere gemeenten.
start van het nieuwe strooiseizoen, naar tevredenheid met de werkzaamheden is gestart. In de loop van 2022 scherpten we op een aantal punten onze dienstverlening voor Bloemendaal aan. Zo werden rolcontainers voor GFTe bij hoogbouw soms vergeten in
46
2001/2009 TOEGETREDEN
23.732 INWONERS
7,6
62%
168 KG RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
7,9
7,0
7,4
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
REINIGING
PUBLIEKSINFORMATIE
7,4 IN 2021
7,2 IN 2021
6,8 IN 2021
7,4 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 500
185 62%
61%
180
400
175
300 62%
62%
170
200
165
100
160
2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
47
Gemeente Diemen
In 2021 heeft de gemeente Diemen haar VANG-beleid
reconstructies plaats moesten vinden aan de wegen. Alle
ingevoerd. Zo heeft Diemen gekozen voor meer service
woningen hebben een minicontainer voor restafval en een
voor grondstoffen en bronscheiding aan huis. Het beleid
voor GFTe gekregen. Een container voor OPK en voor PBD was
is erop gericht om bewoners te stimuleren afval te gaan
optioneel. Eind 2022 had 12% van de woningen een OPK-
scheiden door keuzevrijheid te geven: bewoners van
container en 16% een container voor PBD. In dit gebied zijn
laagbouwwoningen kunnen vrijwillig kiezen voor een
de tijdelijke bovengrondse containers voor restafval verwijderd
minicontainers voor OPK en/of PBD. Daarnaast kunnen ze ook
en zijn op een aantal centrale plekken containers geplaatst om
gebruikmaken van centrale verzamelcontainers. Tijdens het
grondstoffen aan te bieden.
VANG-project zijn er in 2021 bijna 700 containers voor OPK en 750 containers voor PBD uitgezet. Na het VANG-traject
In 2022 hebben we de effecten van het nieuwe afvalbeleid
liep dit nog door en kwamen er wekelijks aanvragen van
bekeken en beoordeeld. Er is een duidelijke reductie
bewoners binnen om minicontainers te leveren voor het apart
opgetreden van de hoeveelheid restafval en er wordt meer
houden van de grondstoffen. Inmiddels staan er in Diemen
GFTe separaat ingezameld. Per 1 januari 2023 nemen wij
1.679 minicontainers voor OPK en 2.099 minicontainers voor
de textielinzameling in Diemen over van een externe partij.
PBD. Tegelijk met de introductie van de containers voor PBD
In de loop van 2022 is dat besloten en voorbereid. Om de
en OPK, hebben de bewoners een minicontainer voor GFTe
VANG-doelstellingen te behalen zetten we verder in op de
ontvangen en is de inzameling van restafval verlaagd van één
dienstverlening en bewustwording onder bewoners.
keer in de week naar één keer in de twee weken. In 2022 hebben we in Diemen ook de herinrichting van het In Diemen hebben we in 2022 de 265 laagbouwwoningen
recycleplein doordacht en voorbereid. Het komende jaar wordt
in de wijk Nieuw West voorzien van minicontainers. In deze
dit uitgevoerd.
wijk was VANG eerder nog niet ingevoerd omdat er nog
48
2004
31.822
TOEGETREDEN
INWONERS
7,6
41%
183 KG RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
7,4
6,5
7,4
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
REINIGING
PUBLIEKSINFORMATIE
7,7 IN 2021
7,7 IN 2021
6,1 IN 2021
7,6 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 350
250 36%
300
232 34%
250
214
200 40% 150
196 41%
100
178 50 160
2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
49
Gemeente Haarlemmermeer
Haarlemmermeer heeft in 2022 bij laagbouw wijk voor wijk een
op. Deze huishoudens beschikken over minicontainers voor drie
gewijzigd afvalbeleid ingevoerd om de hoeveelheid restafval
verschillende stromen namelijk GFTe, PBD en restafval.
te beperken. Oude minicontainers werden opgehaald, nieuwe containers geplaatst en de bewoners kregen voorlichting. Bijna
Bij de hoogbouw werken we met ondergrondse containers die
40.000 huishoudens hebben de nieuwe set met containers
het gescheiden wegbrengen van grondstoffen makkelijker maken.
ontvangen, één voor restafval en één voor PBD. De laatste
Ook is ingezet op uitbreiding van de capaciteit voor papier en
4.000 huishoudens ontvingen hun containers pas begin
karton. Dat is een stroom die nog steeds toeneemt en waarbij
2023, omdat de onderaannemer verantwoordelijk voor de
vooral karton regelmatig zorgt voor bijplaatsingen. We plaatsten
containeracties in het veld eind 2022 failliet ging.
perscontainers voor papier en karton. Naar verwachting neemt hierdoor het aantal bijplaatsingen af en hoeft er minder vaak
Het VANG-beleid is in principe op iedereen van toepassing. Toch
geledigd te worden. In 2023 wordt het VANG-beleid uitgerold bij
zijn er altijd aanpassingen nodig voor individuele situaties. Dit
de hoogbouw.
noemen we maatwerkafspraken en de inhoud daarvan wordt per gemeente in beleid vastgelegd. Zo biedt Haarlemmermeer
Door de vakantieperiode in combinatie met oplopend
bewoners die vanwege omstandigheden meer afval hebben dan
ziekteverzuim kampten we in de zomer met een tekort aan
gemiddeld de mogelijkheid tegen betaling een 140 liter container
personeel. Als gevolg daarvan hebben we in Haarlemmermeer
te krijgen dan wel een 240 liter container te krijgen als het extra
in overleg met de gemeente moeten besluiten om de wekelijkse
afval niet te vermijden is. Denk daarbij aan bewoners met een
GFTe-inzameling gedurende een deel van de zomer, 18 juli t/m
medische aandoening, gezinnen met vijf of meer personen of
26 augustus, terug te brengen naar eens in de twee weken in
gezinnen met jonge kinderen in de luiers.
plaats van wekelijks.
De standaard minicontainer voor restafval in Haarlemmermeer is
In overleg met de gemeente is besloten te besparen op de onkruid
80 liter. Van alle huishoudens heeft 82% ook daadwerkelijk dit
bestrijding. Daarbij zijn een aantal opties uitgewerkt. Gekozen is
formaat. 6% van de huishoudens heeft een maatwerkcontainer
om vanaf 2023 op onderdelen een lagere beeldkwaliteit van de
van 240 liter en de overige huishoudens hebben een 140 liter
openbare ruimte te accepteren.
minicontainer gekozen tegen betaling van de extra jaarlijkse
50
afvalstoffenheffing. Voor PBD bieden we standaard een 140 liter
Tot slot zijn we aan de slag gegaan met de bestrijding van een
minicontainer aan en 80% van de mensen behoudt dit formaat.
invasieve mierensoort, ‘het mediterrane draaigatje’. Deze bestrijden
We halen nu bij de laagbouw eens in de vier weken het restafval
we met zo duurzaam mogelijke middelen als heet water en stoom.
1997
159.336
TOEGETREDEN
INWONERS
6,9
7,1
61%
141 KG RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
6,4
7,6
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
OPENBARE RUIMTE
PUBLIEKSINFORMATIE
7,0 IN 2021
7,2 IN 2021
6,3 IN 2021
7,7 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 400
220
350
54%
200
300
54%
56% 250
180
200 160
150 100
61%
140
50 120
2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
51
Gemeente Heemstede
Heemstede heeft nieuw afvalbeleid in voorbereiding
Met de gemeente zijn we in overleg om de verkeersveiligheid
waarbij wij de gemeente hebben ondersteund en
op de milieustraat in Heemstede te verbeteren. De particuliere
geadviseerd. In overleg met woningcorporatie Elan Wonen
en bedrijfsmatige logistieke stromen lopen nu nog door
zijn voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van
elkaar. Dit is een onwenselijke situatie. We onderzoeken in
ondergrondse containers voor restafval en GFTe in de
het kader van de veiligheid hoe we de logistieke stromen
Provinciënwijk. De ondergrondse containers van PBD en
kunnen scheiden.
Papier die in 2021 zijn geplaatst hebben positief resultaat geboekt. Er zijn 75% minder meldingen geweest over volle ondergrondse containers. In 2022 is daarom besloten om ook op Valkenburgerplein een perscontainer voor papier te plaatsen.
52
2001
27.557
TOEGETREDEN
INWONERS
7,3
7,2
61%
162 KG RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
6,9
7,8
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
OPENBARE RUIMTE
PUBLIEKSINFORMATIE
7,2 IN 2021
7,1 IN 2021
6,8 IN 2021
7,5 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 500
200 60% 188
176
400
60% 61%
300
61%
164
200
100
152
140
2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
53
Gemeente Hillegom
Met gemeente Hillegom sloten we in 2022 twee nieuwe
toegangsregulering. In 2022 zou de gemeente starten met
contracten af. Het contract voor alle taken in de openbare
Diftar maar er is besloten daarvan af te zien. De resultaten
ruimte is verlengd voor een periode van acht jaar. Het contract
van het huidige systeem zijn zo goed, dat een extra financiële
voor straatreiniging, onkruidbestrijding en gladheidbestrijding
prikkel vooralsnog niet nodig lijkt. 2022 werd daarom een
werd vastgesteld voor onbepaalde tijd en wordt vervangen
gewenningsjaar waarin we samen met de gemeente hebben
door het contract met geüniformeerde tarieven als het besluit
gewerkt aan het optimaliseren van het gebruik van het
tot invoering genomen is. We zijn blij met de waardering en
ingevoerde systeem.
het vertrouwen dat spreekt uit deze langdurige verbintenis. In 2021 zijn alle minicontainers voor restafval -bijna 9.000 stuks- omgewisseld voor een nieuwe circulaire minicontainer van 140 liter met chip en is de inzamelfrequentie verlaagd naar één keer in de vier weken. Ook hebben we, in nauwe samenwerking met de gemeente, 65 locaties ingericht met een ondergrondse restafvalcontainer en een semi ondergrondse GFTe-container. Beiden zijn voorzien van
54
2011
22.312
TOEGETREDEN
INWONERS
7,5
7,1
71%
100 KG RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
7,3
7,6
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
OPENBARE RUIMTE
PUBLIEKSINFORMATIE
7,3 IN 2021
7,7 IN 2021
7,2 IN 2021
7,3 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 400
200 180
59%
350
59%
300 160
250 200
140
100
71%
100 80
150
68%
120
50 2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
55
Gemeente Lisse
In 2022 continueerde Lisse haar beleid. Het scheidingsresultaat bleef ten opzichte van 2020 stabiel en komt uit op een mooi resultaat van onder de honderd kilo huishoudelijk restafval per inwoner. Zowel de gemeente Lisse als de gemeente Bloemendaal waren in 2022 betrokken bij de totstandkoming van het gemeenteportaal. In dit digitale portaal kunnen wij documenten als beleidsstukken en rapportages met beleidsadviseurs delen. Op dashboards zien gemeenten overzichten en statistieken van bijvoorbeeld meldingen over containers. Dit concept gaan we komend jaar verder doorontwikkelen en uitbreiden naar andere gemeenten.
56
2009
23.015
TOEGETREDEN
INWONERS
7,6
75%
95 KG
RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
7,7
7,0
7,6
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
REINIGING
PUBLIEKSINFORMATIE
7,3 IN 2021
7,4 IN 2021
6,6 IN 2021
7,4 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 400
120 100
77%
76%
350
75%
300 80 60
250 82%
200 150
40
100 20 0
50 2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
57
Gemeente Noordwijk
Sinds 2000 voeren wij de dienstverlening uit in de voormalige
In 2022 hebben we een vervangingsplan van ondergrondse
gemeente Noordwijkerhout. Na de gemeentelijke fusie
containers in de gemeente Noordwijk opgesteld. De huidige
van een aantal jaren geleden tussen Noordwijkerhout en
containers zijn aan het eind van hun levenscyclus gekomen.
Noordwijk hebben we vanaf 2022 ook de dienstverlening
Een aantal brengparkjes in Noordwijk wordt zes keer per week
in de voormalige kern Noordwijk overgenomen, inclusief
geledigd als gevolg van beperkte opslagcapaciteit. Daarom
personeel dat dezelfde taken kon blijven uitvoeren. Zij werken
stappen we over op ondergrondse perscontainers om een
nu vanuit onze locatie in Lisse. De gemeente Noordwijk heeft
capaciteitsverhoging te realiseren.
in 2022 een Uitvoeringsplan afval-en grondstoffen opgesteld. Meerlanden en de gemeente Noordwijk werken samen aan de implementatie hiervan. In 2022 de voorbereiding en in 2023 zullen de meeste deelprojecten ‘live’ gaan. In totaal zijn er zeven deelprojecten gericht op het verhogen van de service op de inzameling van grondstoffen en het verlagen van de inzet op de inzameling van restafval. De verschillende deelprojecten worden onderling zorgvuldig afgestemd, zodat de bewoner er minimaal overlast van heeft.
58
2000/2022 TOEGETREDEN
44.365 INWONERS
7,1
7,5
53%
192 KG RESTAFVAL (VANG)
SCHEIDING % (VANG)
6,4
7,3
TEVREDENHEID BEWONERS
AFVALINZAMELING
OPENBARE RUIMTE
PUBLIEKSINFORMATIE
7,2 IN 2021
6,9 IN 2021
6,0 IN 2021
7,4 IN 2021
VANG (KG per inwoner en % scheiding)
Inzameling Afval- en Grondstofstromen 500
240 55%
220 200
56%
55%
400 53%
300
180 200 160 100
140 120
2019
2020
2021
0
2022
n GFTe
Samenstelling Restafval in Gewicht
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
2019
2020
2021
n PBD
n Glas
n Papier
2022
n Restafval
Samenstelling Restafval in Volume
n Overig
n GFTe
n PBD
n Textiel
n Papier
n Glas
n Overig
*Overig bestaat uit niet-herbruikbare (Restafval) en wel-herbruikbare (AEEA, Hout etc.).
59
6.4 Kennispartner en adviseur
6.4.4 Beleidsmonitoring Wij monitoren jaarlijks de resultaten op het gebied van de
Naast onze dienstverlening op het gebied van afval en
inzameling en recycling van huishoudelijk afval. We toetsen
openbare ruimte, zetten we ook onze kennis en ervaring in
de prestaties aan de VANG-doelen en onderzoeken de
voor onze gemeenten. In het kader van kennisdeling hebben
samenstelling van het restafval om te zien welke grondstoffen
we verschillende projecten opgepakt.
hierin zitten die nog (beter) gescheiden kunnen worden. Met deze kennis adviseren wij onze gemeenten over hoe de
6.4.1 Themabijeenkomsten
scheiding verbeterd kan worden.
Meerlanden organiseerde in 2022 twee themabijeenkomsten voor beleidsmedewerkers van onze gemeenten. Onderwerpen die aan de orde kwamen, zijn onder andere harmonisering van het grofvuilbeleid, ontwikkelingen op het gebied van producentenverantwoordelijkheid en de voortgang van het gemeentelijk VANG-beleid (Van Afval Naar Grondstof). 6.4.2 Meerlandencongres Woensdag 30 november sloten we de festiviteiten rondom ons 25-jarig jubileum af met een klein congres voor bestuurders, beleidsmakers en uitvoerders van onze aandeelhoudende gemeenten. Dat deden we op Landgoed Groenendaal in Heemstede, in het hart van ons verzorgingsgebied. De twee sprekers, Hilda Feenstra en Dick Swaab, daagden de aanwezigen uit om na te denken over een aantal ingrijpende transities die op ons afkomen: die
6.5 Voor de samenleving
naar een circulaire en klimaatadaptieve samenleving en de energietransitie. Lokale overheden en bedrijven als het onze
Meerlanden zet zich samen met haar gemeenten en andere
krijgen daar hoe dan ook mee te maken en moeten daarop
partners in voor een mooie en duurzame samenleving,
inspelen. De middag stond onder de dynamische leiding van
vandaag en morgen. Onder andere met het Festival voor
dagvoorzitter Nathan de Groot en werd door de nieuwslezers
Hernieuwen, waar we mensen inspireren om groener en
van De Speld ludiek afgesloten.
duurzamer te leven. Met het Meerlandenfonds steunen we jaarlijks vele maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan
6.4.3 Programma Samen Sneller Circulair
een mooiere leefomgeving en het welzijn van mensen. Verder
Meerlanden draagt met de strategie ‘Samen Sneller Circulair’
delen we compost uit onze Groene Energiefabriek uit aan
bij aan de transitie naar een circulaire economie. In 2022 is de
bewoners. Daarmee bedanken we hen voor het scheiden
derde actualisatie van het programma Samen Sneller Circulair
van GFTe. Om kinderen en jongeren te leren over het belang
verschenen. Hierin zijn alle onderzoeken, initiatieven en
van duurzaamheid, afvalscheiding en circulariteit bieden we
projecten opgenomen die Meerlanden in samenwerking met
lesprogramma's voor scholen en diverse activiteiten gericht op
gemeenten en ketenpartners onderneemt. Het programma
deze jongere doelgroep.
bevat een inventarisatie van de grondstofstromen in de regio, een overzicht van VANG-activiteiten en onderscheidt vijf
6.5.1 Festival voor Hernieuwen
strategische grondstofstromen waar veel winst te behalen valt
Van duurzaam je huis inrichten tot zelf grondstoffen uit een
in de transitie naar een circulaire economie: biogrondstoffen,
laptop halen. Van voetballen met bladblazers tot je vergapen aan
afgedankte apparaten, PBD (plastic verpakkingen, blik
grote wagens. En van papier scheppen tot een rondleiding in
en drinkpakken), textiel en luiers. Meer informatie over
de Groene Energiefabriek. Het kon allemaal op het Festival voor
de uitwerking hiervan is te vinden in de resultaten van
Hernieuwen op 24 augustus. Tijdens deze bijzondere open dag
Duurzame Grondstoffenregisseur.
maakten 1.700 bezoekers kennis met de mensen, het materieel en de activiteiten van Meerlanden. Via een mooie mix van demo’s, theater, rondleidingen en workshops ontdekten ze op
60
een interactieve manier de wereld áchter de inzameling van afval
Moestuin’ gestart. We stellen compost beschikbaar voor
en inrichting en onderhoud van de openbare ruimte. Er waren
moestuinverenigingen om op die manier moestuinders nut
natuurlijk lekkere lokale hapjes en gezellige gesprekken in de met
en noodzaak van een goede kwaliteit GFTe-compost te laten
tweedehands meubels ingerichte zithoeken op het terrein. Zo
ervaren. Deze natuurlijke bodemverbeteraar maken we zelf
vierde Meerlanden niet alleen het jubileum met de bezoekers,
in de Groene Energiefabriek van GFTe dat bij huishoudens en
maar boden we hen ook inspiratie om groener en duurzamer te
bedrijven in de regio wordt ingezameld. Door de MeerCompost
leven. Ofwel, om hun eigen leefwereld te hernieuwen.
uit te delen, sluit Meerlanden samen met bewoners en gemeenten de lokale voedselketen; van organisch afval opnieuw naar voedsel. Ook dit jaar bezorgden we weer bij ruim honderd buurtmoestuinen, volkstuincomplexen, pluk- en schooltuinen in de regio in totaal 300.000 kilo gratis MeerCompost.
6.5.2 Meerlandenfonds Als maatschappelijke organisatie sponsoren wij verschillende projecten in de regio. Ons Meerlandenfonds gaf dit jaar 130 verenigingen en goede doelen een steuntje in de rug. Bij de aanvragen let het Meerlandenfonds speciaal op initiatieven die
6.5.4 Educatie en voorlichting
zich inzetten voor een mooie en duurzame leefomgeving. Het
Meerlanden introduceerde in 2013 het recycle educatie
bestuur geeft de voorkeur aan projecten of activiteiten die het
programma om het scheiden van grondstoffen binnen scholen
milieu bevorderen en het welzijn van mensen vergroten. Dit
te bevorderen én het scheidingsgedrag onder leerlingen
jaar honoreerde het Meerlandenfonds ook initiatieven die zich
te stimuleren, zowel op school als thuis. Het streven is om
inzetten om mensen die de eindjes lastig aan elkaar kunnen
leerlingen te leren zo goed mogelijk te scheiden en zo weinig
knopen te ondersteunen.
mogelijk restafval over te houden. Deelnemende scholen
Na twee jaar van digitale uitreikingen konden we in 2022
krijgen What’s up – just bin it aangeboden. Dit lesprogramma
de cheques weer overhandigen op een live event. In het
is voor Meerlanden ontwikkeld door de stichting NMCX om
jaar van het 25-jarig jubileum organiseerden we twee live
het onderwerp afvalscheiding op een leerzame en leuke
events om zo meer vrijwilligers te kunnen horen vertellen
wijze te behandelen.
over de bestemming van het geldbedrag. Op 14 december overhandigden de wethouders van Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer en Ouder-Amstel cheques aan vrijwilligers uit die gemeenten in het Oude Raadhuis in Hoofddorp. Op 15 december deden de wethouders van Bloemendaal, Heemstede, Hillegom, Katwijk, Lisse, Noordwijk en Teylingen dit in Nederzandt in Noordwijk. Alle donaties zijn te zien op www.meerlanden.nl/fonds 6.5.3 Dag van de Moestuin In navolging van de Landelijke Compostdag zijn we een aantal jaren geleden het kleinschalige initiatief ‘Dag van de
61
7 Duurzame Grondstoffenregisseur In onze regio kennen bewoners ons vooral van
Per grondstof maken wij een afweging over de invulling van
onze dienstverlening in afvalinzameling, beheer
onze rol. Voor sommige grondstoffen verzorgen we alleen
van de openbare ruimte en gladheidsbestrijding.
de inzameling en het vermarkten. Andere grondstoffen
Minder zichtbaar, maar net zo belangrijk, zijn onze
sorteren en demonteren we zelf of verwerken we tot
activiteiten om afvalstromen te vermarkten en te (laten)
nieuwe producten. Bovendien gebruiken we onze kennis
verwerken. Om invulling te geven aan onze circulaire
van de stakeholders om te adviseren over optimalisering
ambitie richten we ons op hoogwaardig en duurzaam
van de inzameling, om nieuwe technische oplossingen te
hergebruik van grondstoffen uit de huishoudens in de
implementeren en om voorlichting te geven aan bewoners,
Meerlandenregio, het groenafval uit de buitenruimte
bedrijven en gemeenten.
en ook het afval vanuit bedrijven en maatschappelijke instellingen dat op afval van huishoudens lijkt.
62
Prestatieoverzicht
partijen betrokken in de textielketen uitgewerkt.
In onze Groene Energiefabriek produceerden we
Deze wordt in 2023 ingevoerd en heeft als doel de
zes producten waaronder 2.600.000 M3 groengas
mogelijkheden voor hoogwaardig hergebruik van
en 1.850.000 zakken compost. De kwaliteit van het
textiel te vergroten en daarmee de milieu-impact van
ingezamelde GFTe is iets lager dan vorig jaar. De
kledingindustrie te verkleinen. Voor de luierstroom
hoeveelheid PBD steeg naar ruim 10.000 ton. Op het
onderzoekt Meerlanden met Elsinga de bouw van een
gebied van AEEA is vanuit de landelijke doelstelling
innovatieve verwerkingsfabriek voor luiers. Tot slot zijn
om de e-waste sector meer circulair te maken, een
we met Circulair West gestart met de pilot van het
veelbelovende pilot gestart met een fabrikant van was
project kringloop bouwmaterialen op een bouwproject
machines. Naast beter hergebruik van onderdelen kijkt
en is samen met Nationaal Park Hollandse Duin een
deze fabrikant tegelijkertijd ook naar de mogelijkheden
Gebiedsgerichte aanpak Stikstof gelanceerd.
van een duurzamer ontwerp. In 2022 is de UPV met Resultaten
WU
2022
2021
W = =
2,1%
1,9%
-
-
-
-
U W W U =
58.511 TON
63.496 TON
10.006 TON
8.100 TON
1.246 TON
1.150 TON
1.233 TON
1.249 TON
-
-
14.575.000
13.805.000
Kwaliteit ingezamelde stromen aandeelhoudende gemeenten • GFTe en Etensresten • PBD • Textiel Van gemeenten en bedrijven • GFTe en Etensresten • PBD • Textiel • AEEA • Luiers Besparing C02
W
• GFTe en Etensresten
Gebruiker bewoners, bedrijven, gemeenten
Producenten
Inzameling
Meerlanden en marktpartijen
Meerlanden en gemeenten
Hergebruik en recycling
Sortering
Meerlanden en marktpartijen
Meerlanden en gemeenten
Gebruikscyclus. Meerlanden wil zo hoogwaardig hergebruik mogelijk maken van producten dus rechtstreeks vanuit hergebruik weer naar de gebruiker. Informatie en terugkoppeling om de keten te optimaliseren.
63
7.1 Biogrondstoffen: GFTe
Hoe schoner een grondstofstroom is, hoe hoogwaardiger de hergebruikmogelijkheden zijn. Vanuit monitoring en marktsituaties van grondstoffen informeren wij gemeenten
Biogrondstoffen is een verzamelnaam voor organische
over deze activiteiten. Bovendien gebruiken we onze kennis
restproducten. Meerlanden verzamelt en verwerkt
van de stakeholders om te adviseren over optimalisering
GFTe (groente-, fruit-, tuinafval en etensresten) en bio-
van de inzameling, om nieuwe technische oplossingen te
reststromen (takken en snoeiresten) uit de openbare ruimte.
implementeren en om voorlichting te geven aan bewoners,
Biogrondstoffen zijn van nature circulair en hernieuwbaar.
bedrijven en gemeenten. De kwaliteit van de ingezamelde
Ze zijn een duurzame bron van organische stof en koolstof
grondstofstromen speelt met name een rol bij GFTe, PBD
waardoor deze niet langer uit fossiele grondstoffen of de
en Textiel.
natuur gehaald hoeven te worden. Hiermee levert het een belangrijke bijdrage aan het reduceren van CO2-emissies.
Wij verwaarden onze grondstoffen en besparen C2 door vanuit inzicht in grondstoffenketens onze afvalstromen,
7.1.1 Inzameling
hoogwaardig, duurzaam en tegen maatschappelijk
De kwaliteit van GFTe dat wij inzamelen kent drie gradaties;
aanvaardbare kosten maximaal te hergebruiken.
schoon, vervuild en afkeur. GFTe is vervuild wanneer er meer dan gemiddeld niet-organische materialen in deze stroom zitten,
De rol in de keten gaat twee kanten op. We volgen de
zoals plastic verpakkingen en blik. Vervuiling kan er voor een
gebruikscyclus waarbij we zo hoogwaardig hergebruik
groot deel uitgehaald worden door een extra verwerkingsstap
mogelijk maken van producten. En koppelen informatie en
uit te voeren. Wanneer het GFTe dermate vervuild is en we
feedback terug in de keten om te optimaliseren. We zoeken
dit niet meer kunnen recyclen, wordt het afgekeurd en alsnog
daarbij naar strategische kansen met partners en producenten
afgevoerd naar een afvalverbrandingsinstallatie. Helaas zagen
om de circulaire economie samen te versterken.
we het afgelopen jaar opnieuw een toename van de vervuiling van het bij ons aangeboden GFTe. Met name bij de inzameling in ondergrondse containers komt meer vervuiling voor.
Inzamelresultaten GFTe
Ton (2022)
Vervuild (2022)
Vervuild (2021)
Aalsmeer
3.288
52
3.255
38
Bloemendaal
3.322
7
3.472
8
952
89
818
35
Haarlemmermeer
14.838
534
16.012
586
Heemstede
2.693
6
3.098
13
Hillegom
2.412
-
2.086
-
Lisse
2.417
-
2.667
-
Noordwijk
3.406
-
3.826
-
Totaal aandeelhoudende gemeenten
33.328
688 (2,1%)
35.234
680 (1,9%)
Andere gemeenten en commercieel
25.183
28.262
Totaal
58.511*
63.496*
Diemen
*Een deel is verwerkt in onze Groene Energiefabriek en een deel hebben we bij collega’s laten verwerken.
64
Ton (2021)
7.1.2 Potentie
groengas en duurzaam opgewekte warmte. In 2022 heeft
Het ingezamelde restafval bevat gemiddeld nog 30% tot 40%
de fabriek stabiel gedraaid en daarmee hebben we iets
GFTe. Er is dus nog veel potentie om meer GFTe in te zamelen
meer groengas geproduceerd dan vorig jaar. Sinds de start
en te verwerken. Meer GFTe uit het restafval halen zorgt per
van de Groene Energiefabriek hebben we nu in totaal meer