Jaarverslag-Meerlanden-2022
Tekst van het document
20 22 Jaarverslag Meerlanden Holding N.V.
20 22 2
Inhoud 1. Voorwoord
4
9. Aantrekkelijke, inclusieve werkgever 80
2. 2022 in een overzicht
9.1
Werving en behoud
80
6
9.2
Diversiteit en inclusie
82
2.1
Kerncijfers 2022
6
9.3
Goed werkgeverschap
83
2.2
2022 in het kort
8
9.4
Gezondheid en veiligheid
84
2.3
Meerlanden 25 jaar!
10
3. Over Meerlanden 3.1
De ondernemingsraad
14
10. Corporate Governance
86
88
Onze rol in de keten
14
3.2
Ontwikkelingen
17
10.1 Governance
88
3.3
Stakeholders en materialiteit
20
10.2 Compliance
90
4. Waardecreatie bij Meerlanden
10.3 Risicomanagement
92
24
10.4 Verslag van RVC
96
4.1
Input
26
4.2
Businessmodel
27
4.3
Output
27
4.4
Outcome/impact
27
5. Strategie
11 Jaarrekening
100
12 Bijlagen
150
12.1 GRI-tabel
150
30
12.2 Stakeholderlijst
153
5.1
Missie en visie
30
12.3 Over dit verslag
154
5.2
Strategie
30
12.4 Certificering
155
5.3
Van strategie naar resultaat
31
12.5 Begrippen en afkortingen
156
6. Excellente dienstverlening
34
6.1
Ontwikkelingen in de dienstverlening
34
6.2
Tevredenheid in dienstverlening
40
6.3
Ontwikkelingen in onze gemeenten
43
6.4
Kennispartner en adviseur
60
6.5
Voor de samenleving
60
7. Duurzame Grondstoffenregisseur 62 7.1
Biogrondstoffen: GFTe
64
7.2
PBD
67
7.3
Textiel
67
7.4
AEEA
69
7.5
Luiers
69
7.6
Circulair West
70
8. Excellente bedrijfsvoering
72
8.1
Digitalisering en automatisering
72
8.2
Circulaire Inkoop
73
8.3
Verduurzaming bedrijfsactiviteiten
75
8.4
Financiële stabiliteit
79
3
1 Voorwoord Ik was het al bijna vergeten, Corona. Toch kenden de
De lente luidde ontmoetingen in. Fysiek weer bij elkaar komen
eerste maanden van 2022 nog coronamaatregelen. Het
en elkaar ontmoeten. Vanaf deze periode leek het dagelijks
officiële 25 jaar bestaan van Meerlanden, op maandag
leven tot aan de zomer ook weer grotendeels ‘normaal’ te
17 januari, vierden we noodgedwongen online met
worden. Desondanks bleef de druk op onze mensen hoog.
onze medewerkers. Goed om bij dit prachtige moment
Vooral de zomer was voor veel collega's in de operatie pittig en
met elkaar stil te staan, maar natuurlijk niet hoe we
we konden merken dat hier en daar de rek er echt wel uit was.
dat wilden.
Daarbij kenden wij net als veel andere sectoren in Nederland een grote uitdaging om voldoende medewerkers te vinden. Met op onderdelen krapte tot gevolg. Daarnaast lag het verzuim hoger dan voorafgaande jaren. De dienstverlening naar onze gemeenten en haar inwoners en naar bedrijven is daardoor op onderdelen niet geweest van wat men van ons gewend is. Naast onze operationele uitdagingen, zagen we op het Europese vasteland iets verschrikkelijks gebeuren. Oorlog in Oekraïne. Ook in Nederland waren de effecten voelbaar. Stijgende prijzen zorgden voor extra druk op de betaalbaarheid
4
van het leven. Dit leidde ertoe dat mensen, en dus ook onze
De waardering van onze dienstverlening is opnieuw goed
medewerkers, zich zorgen maakten. Meerlanden had daarom
beoordeeld. Bij bewoners en bedrijven ging de waardering
ook op dit vlak het afgelopen jaar extra aandacht voor het
omhoog. Door onze gemeenten werden we maar liefst met
welzijn van haar medewerkers.
een 8 beoordeeld! Fijn om van hen te horen dat zij graag en goed met ons samenwerken. Nu en naar de toekomst toe.
De prijsstijgingen en schaarste van grondstoffen, materialen en brandstof hadden uiteraard ook effect op de organisatie.
Het financiële resultaat stond door voorgenoemde operationele uitdagingen, de gestegen brandstofkosten en
Ondanks deze ingrijpende ontwikkelingen bleef Meerlanden
de inflatie flink onder druk. Door onze grote diversiteit aan
op koers, op weg naar een inclusieve en circulaire regio. Met
activiteiten hebben we deze extra kosten dit jaar weten op te
innovaties, investeringen en pilots zetten we continu stappen
vangen zonder deze door te belasten naar onze gemeenten.
naar een mooie en duurzame leef- en werkomgeving. We zijn dan ook blij te zien dat verantwoord omgaan met beschikbare
25 jaar Meerlanden, we staan aan het begin. De ontwikkelingen
materialen en grondstoffen en hergebruik nog meer de norm
op gebied van circulariteit, klimaatadaptatie en energietransitie
wordt, ondersteund door nationale en Europese wetgeving
zullen de komende jaren in een stroomversnelling raken. Dit
zoals de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV).
vraagt om een robuuste organisatie, financieel veerkrachtig,
Ook de aandacht voor biodiversiteit, klimaatadaptatie en
flexibel en toekomstgericht. Zo kunnen we sneller reageren in
inclusiviteit laat een stijgende lijn zien. Mede ingegeven
een veranderende omgeving. Samen met onze gemeenten,
doordat steeds meer bedrijven en instellingen de duurzame
bewoners, bedrijven en samenwerkingspartners gaan we de
ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties omarmen. De
stap voorwaarts aan.
Europese richtlijn om te rapporteren over de impact die je activiteiten hebben op mens en milieu dragen ook bij aan een
Ik dank onze partners en relaties voor de samenwerking,
betere leefomgeving voor onze bewoners. En dit sluit volledig
het geduld en het oplossend vermogen het afgelopen
aan bij onze visie en strategie.
jaar. Ondanks de turbulente tijd kijk ik optimistisch en met vertrouwen naar het komende jaar, waarin wij met elkaar
Als spil in de materialen- en grondstoffenketen nemen we
telkens weer een stap vooruit zullen zetten naar een nog
hierin graag het voortouw, samen met onze aandeelhouders
betere dienstverlening en een nog mooiere en duurzamere
en partners. Zo hebben we in Aalsmeer en in Haarlemmermeer
leefomgeving. Vandaag en morgen.
(voor minicontainers) de systeemwijzigingen in inzameling (VANG) succesvol weten af te ronden, met inzet van onze
‘Samen Sneller Circulair’
JA!-campagne en grondstofcoaches. En zagen we de effecten van deze wijziging in 2021 in Diemen, Hillegom en delen van
Rijsenhout, 10 mei 2023
Haarlemmermeer afgelopen jaar terug in betere resultaten in afvalscheiding en in minder restafval. Met Noordwijk, waarvan
Angeline Kierkels
we de dienstverlening in 2022 onder onze hoede kregen, zijn
Algemeen directeur
we de voorbereidingen gestart om ook hier het komende jaar VANG te implementeren. De kwaliteit van de gescheiden reststromen wordt steeds belangrijker om ze zo waardevol mogelijk te benutten. Daarom zijn we ook gestart met de voorbereidingen op een verbeterde logistiek en overslag die hieraan in de toekomst bijdragen. En ben ik zo blij dat we van start kunnen met de bouw van onze nieuwe grondstoffenhal. We onderzoeken ook de bouw van een innovatieve verwerkingsfabriek voor luiers. En we zijn een pilot gestart met een toonaangevende producent van wasmachines om de e-waste sector meer circulair te maken.
5
2 2022 in een overzicht 2.1 Kerncijfers 2022 Hiernaast zijn onze belangrijkste financiële cijfers weergegeven. Voor een compleet overzicht verwijzen wij naar onze jaarrekening in dit verslag.
6
Financieel vermogen (bedragen x €1.000)
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
Omzet aan derden
83.390
78.668
76.553
74.665
70.892
66.156
63.662
62.615
58.990
59.062
EBITDA
8.615
10.759
9.290
9.608
9.366
9.381
9.332
9.228
9.330
9.006
In % van omzet
10,3
13,7
12,1
12,9
13,2
14,2
14,7
14,7
15,8
15,2
Resultaat na belastingen
534
2.599
1.259
2.215
2.687
2.525
2.694
3.077
3.011
2.601
In % van de omzet
0,6
3,3
1,6
3,0
3,8
3,8
4,2
4,9
5,1
4,4
Netto rentedragende schuld
7.666
8.614
8.334
12.032
14.874
18.531
17.038
14.633
13.769
16.545
Gem. netto geïnvesteerd vermogen*
39.359
37.746
38.619
40.994
42.907
43.314
41.320
39.531
39.997
42.730
Balanstotaal
62.138
61.241
57.193
53.835
54.674
56.611
55.661
52.643
51.535
53.936
Eigen vermogen
33.276
31.265
29.464
29.092
28.220
27.049
26.140
25.292
24.474
22.504
893
1.565
798
886
1.344
1.516
1.616
1.846
2.259
1.040
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
Solvabiliteitsratio (in %)*
52,4
48,8
50,1
52,4
49,2
45,1
44,1
44,5
43,1
39,8
Liquiditeitsratio*
0,58
0,63
0,61
0,49
0,60
0,68
0,47
0,36
0,40
0,40
Rentabiliteit op eigen vermogen (in %)
1,6
8,7
4,4
7,9
10,0
9,9
11,0
13,1
13,6
12,1
Rentabiliteit op netto geïnvesteerd vermogen (in %)
1,4
6,9
3,3
5,4
6,3
5,7
6,5
7,8
7,5
6,1
Net Senior Debt*/EBITDA
1,0
0,9
1,0
1,3
1,7
2,1
1,8
1,6
1,5
1,8
Debt Service Coverage Ratio
2,3
3,0
2,1
2,2
2,1
1,7
3,1
3,6
1,5
2,9
(bedragen x €1)
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
Eigen Vermogen*
206,28
207,57
199,16
195,96
186,72
177,39
170,38
162,89
154,34
149,12
Resultaat na belastingen
3,38
18,06
8,75
15,39
18,67
17,54
18,72
21,38
20,92
18,07
Dividend
4,54
9,64
5,54
6,16
9,34
10,53
11,23
12,83
15,69
7,23
Dividend*
Kengetallen
Per gewoon aandeel
*Na verwerking voorstel winstdeling.
7
2022 in het kort*
AFVALINZAMELING VAN:
MEERLANDENFONDS
€ 55.000
365.000
UITGEKEERD AAN
130
INWONERS
VERENIGINGEN EN GOEDE DOELEN
OMZET 2022
€ 83,4 mln NETTO RESULTAAT 2022
€ 0,5 mln EBITDA 2022
€ 8,6 mln
3.200 BEDRIJVEN
DIVIDEND 2022
300.000 KG MEERCOMPOST UITGEDEELD AAN RUIM
€ 0,9 mln SOLVABILITEIT 2022
52,4%
NA RESULTAATBESTEMMING DIENSTVERLENING IN
27
8
GEMEENTEN
100
WAARVAN AANDEELHOUDEND
MOESTUINLOCATIES
386
MEDEWERKERS WAARVAN VERZUIMPERCENTAGE
11,2%
€ 13.000
IF-RATE
9,2 *Genoemde getallen worden in dit jaarverslag nader toegelicht.
8
SPONSORING
359 FTE EN TEVENS
78
MEDEWERKERS AAN HET WERK MET AFSTAND TOT DE ARBEIDSMARKT
10,0
KTON PBD TOTAAL
25,9
KTON PAPIER EN GLAS TOTAAL
64%
VAN HET WAGENPARK OP GROENGAS
151
KILO RESTAFVAL PER INWONER
517.000 KILO MATRASSEN
63,2
KTON RESTAFVAL TOTAAL
51,2
KTON GFTE-AFVAL HIERMEE PRODUCEERDEN WE:
1,85
MILJOEN ZAKKEN MEERCOMPOST
1,75
MILJOEN M3 GROENE CO2
1.155.000
LITER WATER VOOR PEKELWATER
2,6
MILJOEN M3 GROENGAS VOOR WEGVERKEER
2,8
MILJOEN KWH WARMTE VOOR GLASTUINBOUW
500.000
LITER WATER VOOR STRAATVEGEN
9
Meerlanden 25 jaar! Intreden gemeenten Aalsmeer
Noordwijkerhout
Haarlemmermeer
1997
2000
Bennebroek,
Haarlemmerliede
Heemstede
en Spaarnwoude
2001
2002
2004
Activiteiten in groei De fusie van afvalinzameling en reiniging tussen gemeenten
Kringloopwinkel Meerwinkel Meerwinkel is de kringloopwinkel van Meerlanden
Aalsmeer en Haarlemmermeer
in Hoofddorp waar participatiemedewerkers
was het begin van het ontstaan
die een duwtje in de rug kunnen gebruiken een
van Meerlanden.
passende werkplek hebben. Meerlanden zet zich actief in om mensen passend, duurzaam en naar vermogen mee te laten doen op de arbeidsmarkt.
Groeiresultaten
VAN
2 8
NAAR AANDEELHOUDENDE GEMEENTEN
VAN
130.000 365.000
NAAR BEWONERS VANUIT ONZE AANDEELHOUDENDE GEMEENTEN
VAN
2 27
NAAR GEMEENTEN WAAR WE DIENSTVERLENEND AAN ZIJN
10
VAN
1 11
NAAR WERKLOCATIES
VAN
50 467
NAAR MEDEWERKERS TOTAAL
VAN
80 3.200
NAAR RUIM BEDRIJFSKLANTEN
Diemen
Lisse (intreden),
Hillegom
Bennebroek en Bloemendaal (fusie)
2007
2009
2011
2014
2018
Overname
Starten van
Realisatie van
Exploitatie
Heemskerk
beheeractiviteiten
De Groene Energie
overslagstation
in de openbare
fabriek voor de
VAB in Voorhout.
ruimte in Lisse
verwerking van
en Aalsmeer.
GFTe en de productie van groengas.
Regionaal Sorteercentrum Schiphol (RSC) van Electrische VAN
9 32
en elektronische apparaten (AEEA) Met het Regionaal Sorteercentrum
NAAR AFVALSTROMEN
Schiphol geven Meerlanden en Stichting Open een stimulans aan
WAARVAN WE NU
286.000
TON VAN INZAMELEN OM TE RECYCLEN
zowel de circulaire als de sociale economie in de regio. Medewerkers sorteren en demonteren jaarlijks 7 miljoen kilo afgedankte elektrische apparaten (e-waste) en volgen
VAN NAAR
27.911 55.000
tegelijkertijd een re-integratietraject. Start Pro-MeTer, Programma TON
GFTE-VERWERKING TOT COMPOST VERWERKING NAAR 6 NIEUWE PRODUCTEN UIT DE EIGEN GROENE ENERGIEFABRIEK
Meerlanden Terreinvisie Het terrein in Rijsenhout wordt conform de ontwikkelde visie herontwikkeld. Alle overslagactiviteiten worden inpandig gebracht in een nieuwe
VAN
€ 11,5 € 83,4
NAAR OMZET
grondstoffenhal, de mileustraat MLN MLN
wordt verplaatst en het kantoor verduurzaamd. Het doel is om onze emissies van geluid, fijnstof en geur naar de omgeving zover mogelijk terug te dringen.
11
Intreden gemeenten Noordwijk en Noordwijkerhout (fusie)
2019
2022
2021
Activiteiten in groei Invoering uniforme tarieven op
Aanpassing van kapitaalstructuur
Nieuw kantoor Schiphol-Rijk
de afvalinzameling voor alle
De onderlinge aandelenverhoudingen
Circulair/modulair kantoor, in
aandeelhouders
worden sinds de aanpassing gebaseerd
het kader van ‘practice what
De individuele tariefafspraken per
op het aantal aansluitingen per
you preach’ is in dit kantoor
gemeente zijn vervangen door een
gemeente. Tegelijk zijn de onderlinge
gebruikgemaakt van vele
uniform tarievenstelsel dat – met
samenwerkingsafspraken vernieuwd.
circulaire, modulaire elementen.
inachtneming van specifieke kenmerken
Deze aanpassing maakt het voor
per activiteit – voor alle gemeenten
bestaande aandeelhouders aantrekkelijk
gelijk is.
om te blijven en voor nieuwe aandeelhouders om toe te treden.
Januari
Januari
Digitale Opening
Meerlanden Journaal
Op 17 januari bestonden we exact 25 jaar. Een mijlpaal
Aansluitend op deze digitale borrel introduceerden we het
die we ondanks de geldende coronamaatregelen niet
Meerlanden Journaal. Gedurende het jubileumjaar gaven
voorbij konden laten gaan. Tijdens een gezamenlijk
we elke maand met een speciale uitzending een kijkje in
online moment hebben we de 25 jaar toch gevierd
onze keuken. En die van onze partners, met wie we samen
en vooruitgekeken op de geplande festiviteiten van
iedere dag aan een mooie en duurzame morgen werken.
“Meerlanden 25 jaar”. Een geslaagde opening van ons
Maar ook om campagnes voor het voetlicht te brengen en
jubileumjaar!
kijkers te inspireren met voorbeelden en tips om zelf ook bewuster te leven. Voor de eerste aflevering bracht onze algemeen directeur taarten rond bij de burgemeester en wethouders. Maar ook bij omwonenden, onze nieuwe collega's vanuit Noordwijk en een oud-commissaris.
12
September
Evenementen in het kader van 25 jaar
Bedrijfsfeest Uiteraard vierden we ook met onze eigen medewerkers, partners en vrijwilligers een mooi en gezellig feest ter ere van ons 25-jarig bestaan. Het organiserend comité pakte groots uit op het terrein van Taets in Zaandam.
November
Augustus
Festival voor Hernieuwen
Meerlandencongres
Van duurzaam je huis inrichten tot zelf grondstoffen uit
Woensdag 30 november sloten we de festiviteiten
een laptop halen. Van voetballen met bladblazers tot je
rondom ons 25-jarig jubileum af met een klein congres
vergapen aan grote wagens. En van papier scheppen tot
voor bestuurders, beleidsmakers en uitvoerders van onze
een rondleiding in de Groene Energiefabriek. Het kon
aandeelhoudende gemeenten, op Landgoed Groenendaal
allemaal op het Festival voor Hernieuwen op 24 augustus.
in Heemstede, in het hart van ons verzorgingsgebied.
Tijdens deze bijzondere open dag ontmoetten naar
Twee interessante sprekers, Hilda Feenstra en Dick Swaab,
schatting 1.700 bezoekers onze medewerkers, kregen
daagden de aanwezigen uit om na te denken over een
ze een kijkje in onze voertuigen en namen we ze mee
aantal ingrijpende transities die op ons afkomen: de
in de activiteiten van Meerlanden. Via een mooie mix
transitie van een lineaire naar een circulaire economie,
van demo’s, theater, rondleidingen en workshops
de energietransitie en klimaatadaptatie en biodiversiteit.
ontdekten onze bezoekers op een interactieve manier
Lokale overheden en bedrijven krijgen daar hoe dan
de wereld áchter de inzameling en verwerking van afval
ook mee te maken en moeten daarop inspelen. Het
en de inrichting en het onderhoud van de openbare
congres stond onder de dynamische leiding van
ruimte. Met het Festival voor Hernieuwen vierden we
dagvoorzitter Nathan de Groot en werd door De Speld
ons jubileum met bewoners én inspireerden wij hen om
ludiek afgesloten.
duurzamer en groener te leven.
13
3 Over Meerlanden We staan volop in verbinding met de buitenwereld.
leefomgeving. Daarnaast leveren we energie en warmte
Inwoners, bedrijven, (aandeelhoudende)
en zetten we ons actief in voor duurzaam beheer van de
gemeenten, partners in de keten en sectortrends en
openbare ruimte. Dagelijks zetten vijfhonderd medewerkers,
ontwikkelingen hebben invloed op de manier waarop
inclusief uitzendkrachten en ongeveer tachtig medewerkers
wij opereren. Daarom zijn wij voortdurend met onze
met een afstand tot de arbeidsmarkt, zich in voor een
stakeholders in gesprek én houden we onze markt in
schone, hele en veilige openbare ruimte. Als aanjager,
de gaten. Relevante ontwikkelingen vertalen we naar
kenniscentrum en adviseur zetten we ons in om, gezamenlijk
concrete strategische projecten en initiatieven om nu
met producenten en andere partners in de keten, de
en in de toekomst van waarde te zijn.
materiaalkringloop te sluiten. De infographic hiernaast visualiseert onze positie in de
3.1 Onze rol in de keten
waardeketen en onze verbondenheid met onze stakeholders, terwijl we werken aan onze missie.
Meerlanden is een maatschappelijke en innovatieve onderneming die op inclusieve en vooruitstrevende wijze producten, afval- en grondstoffen inzamelt, verwerkt, hergebruikt en recyclet. In onze regio nemen we actief het voortouw om te werken aan een duurzame en mooie
14
Meerlanden in de waardeketen
Kennis en advies • Beleids- en communicatieadvies • Advisering aan bedrijven • Educatie aan scholen en scholieren
Informatie en terugkoppeling om te optimaliseren
Afvalinzameling • Inzamelen van grondstoffen en restafval voor gemeenten, bedrijven en maatschappelijke instellingen
Bewoners
Bedrijven
Informatie en terugkoppeling om te optimaliseren
Gemeenten
Informatie en terugkoppeling om te optimaliseren Grondstoftoevoer
Beheer openbare ruimte • Beheren van milieustraten • Beheer en onderhoud van openbare ruimte • Gladheidsbestrijding • Straatreiniging • Plaag- en ongediertebestrijding • Rioleringswerken • Martkbeheer
Verwerking en hernieuwen • Verwerken van GFTe tot zes nieuwe producten • Sorteren en demonteren van e-waste • Kringloopwinkel
Maatschappelijke instellingen
Leveren aan de markt
Grondstoftoevoer
3.1.1 Onze klanten en partners
• Kennisontwikkeling en advies • Beleids en communicatieadvisies aan gemeenten • Advisering aan bedrijven Bewoners • Educatie aan scholen en scholieren
Samen met gemeenten, bedrijven, maatschappelijke
Bij 365.000 bewoners in onze regio halen we grondstoffen
instellingen en bewoners werken we aan onze missie ‘Samen
en restafval op. Daarvoor zetten we in de dienstverlening de
Verwerking Sneller Circulair’. Samen betekent voor ons ook échtensamen; hernieuwen we zijn partner van onze klanten en gaan partnerships aan
meestOpenbare efficiënte middelen in. Om bewoners bewust te maken van hetruitme belang van schone afvalstromen en het verminderen
met andere bedrijven. Zo kunnen onze klanten op ons rekenen
van afval, communiceren we actief met hen en zoeken we
en steven we in al onze activiteiten naar een excellente
naar slimme oplossingen om hun gedrag te beïnvloeden.
dienstverlening. Bedrijven Gemeenten
Afval- Voor ruim 3.200 bedrijven in onze regio zijn wij inzameling
Onze aandeelhouders zijn acht gemeenten in Noord- en Zuid-
verantwoordelijk voor het inzamelen en verwerken van
Holland: Aalsmeer, Bloemendaal, Diemen, Haarlemmermeer,
bedrijfsafval en het beheer van bedrijfsterreinen.
Heemstede, Hillegom, Lisse en Noordwijk. Dit zijn tegelijk ook onze belangrijkste klanten. Wij ontzorgen hen op het
Partners
gebied van afvalinzameling en –verwerking en beheer van de
Samen maken we meer impact. Daar waar het een
openbare ruimte. Ook adviseren we regelmatig over innovaties
wederzijds voordeel oplevert werken we intensief samen
en relevante ontwikkelingen, zoals de circulaire economie.
met anderen. Zo zoeken we constant naar nieuwe partners
Daarnaast verrichten we werkzaamheden voor andere
en samenwerkingen om innovatieve en duurzame projecten
gemeenten in de regio.
op te zetten.
15
Verwerking en hernieuwen In onze Groene Energiefabriek verwerken we GFTe tot groengas, C0₂, warmte, water, compost en citrusbrandstof. Ook sorteren en demonteren we e-waste zodat onderdelen van producten opnieuw gebruikt kunnen worden. Afgedankte spullen krijgen een tweede leven in onze kringloopwinkel. Het is voor ons van groot belang om zorgvuldig om te gaan met wat we hebben en terug te winnen wat van waarde is. Kennisontwikkeling en advies Vanuit onze rol als kennis- en adviespartner staan we gemeenten bij met beleids- en communicatieadvies. Met ons programma van A tot Zero adviseren we bedrijven hoe zij duurzaam kunnen ondernemen, bijvoorbeeld over betere inzameltechnieken, communicatie en manieren van hergebruik. Verschillende stakeholders voorzien we regelmatig van rapportages en resultaten. Daarnaast helpen we hen bij uiteenlopende vraagstukken. Met onze educatieprogramma’s bereiken we een groot aantal leerlingen op diverse scholen in de regio.
3.1.3 Eén Meerlanden, drie logo's
3.1.2 Producten en diensten De omzet van Meerlanden wordt gegenereerd door de
Al onze activiteiten zijn gericht op onze missie:
dienstverlening aan gemeenten en bedrijven en door de
Samen Sneller Circulair. In de regio worden we gekend en
afzet van producten uit onze verwerking van GFTe, onze
herkend in onze rol. Naast ons algemene logo gebruiken
kringloopwinkel en uit het regionaal sorteercentrum. Aan
we twee daarvan afgeleide logo's voor specifieke
onze klanten bieden wij vanuit onze elf bedrijfslocaties in ons
doelgroepen en activiteiten:
verzorgingsgebied de volgende diensten: Afvalinzameling voor hernieuwen
We werken aan een wereld waarin we grondstoffen niet uitputten, maar opnieuw gebruiken. We zamelen grondstoffen
Voor hernieuwen: We geven met ons bedrijf nieuw
en restafval in voor gemeenten, bedrijven en maatschappelijke
leven aan reststromen afkomstig uit de openbare ruimte,
instellingen. Daarnaast beheren we in onze gemeenten
huishoudens, scholen en bedrijven. We richten ons op:
de milieustraten.
Re-use (hergebruiken), en Re-cycle (iets nieuws maken van iets ouds).
Beheer openbare ruimte Voor een aantal gemeenten doen we het beheer en onderhoud van de openbare ruimte. Daarnaast verzorgen we de gladheidsbestrijding en straatreiniging. We
16
voor bedrijven
plegen onderhoud aan pompen en gemalen, en voeren
Voor bedrijven: Voor onze commerciële klanten doen we
rioleringswerken uit. Bij overlast zetten we in op plaag- en
inmiddels veel meer dan alleen afvalinzameling. We zijn
ongediertebestrijding.
adviseur en partner voor het bedrijfsleven in de regio.
3.1.4 Vennootschappelijke structuur De volgende vennootschappen behoren tot de Meerlanden groep:
Meerlanden Holding N.V.
De Meerlanden Afvalinzamelin & Reiniging B.V.
De Meerlanden Infrabeheer B.V.
Krijgloopbedrijf Meerlanden B.V.
De Meerlanden Compostering B.V.
De Meerlanden Bedrijfsafval B.V.
J.J.M. Heemskerk B.V.
Meerlanden Circulaire Economie B.V.
Meerlanden B.V.
Groen Gas Haarlemmermeer V.O.F.
De werkmaatschappen worden meegenomen in de geconsolideerde jaarrekening. De Meerlanden Compostering B.V. is medevennoot van Groen Gas Haarlemmermeer V.O.F. Dit is een 50% deelneming en wordt naar rato meegenomen in de geconsolideerde jaarrekening.
3.2 Ontwikkelingen
inflatie als gevolg. Ook heeft deze oorlog (en daarvoor al de coronaperiode) ons laten zien dat de toegang tot grondstoffen
De sectoren en markten waarin wij actief zijn, zijn dynamisch
cruciaal is en daadwerkelijk een probleem kan vormen als
en de ontwikkelingen daarbinnen brengen zowel kansen
leveringszekerheid niet gegarandeerd is. Het sluiten van
als bedreigingen met zich mee voor Meerlanden. Bij het
lokale grondstofketens om zo meer zelfvoorzienend te zijn, is
realiseren van onze missie ‘Samen Sneller Circulair’, zien wij de
daarmee nog eens extra onder de aandacht gekomen.
volgende ontwikkelingen en uitdagingen voor de regio, voor Meerlanden en haar klanten.
3.2.2 Emissiearm werken Maatschappelijk groeit het besef wat de gevolgen van
3.2.1 De noodzaak van een circulaire economie wordt
klimaatverandering zijn en welke impact we daarvan (zullen)
zichtbaarder: Nederland Circulair in 2050
ondervinden. Vanuit onder andere het klimaatakkoord
De Rijksoverheid streeft voor 2050 naar een volledig circulaire
van de Rijksoverheid worden bedrijven, zoals Meerlanden,
economie. Voor 2030 is een tussendoelstelling geformuleerd:
nadrukkelijk aangesproken om hun bijdrage te leveren aan de
50% minder grondstofgebruik dan in 2017. Meerlanden
doelstellingen. Zo heeft Meerlanden de ambitie om versneld
draagt op verschillende manieren bij om deze doelen te
emissiearme vervoersmiddelen aan te schaffen en worden
bereiken. Onder andere door ingezamelde grondstoffen op
bedrijven, waaronder Meerlanden, in de toekomst wettelijk
een hoogwaardigere manier te verwerken en te recyclen.
verplicht te rapporteren over duurzaamheid. Naast de uitstoot
Maar ook door vaker hernieuwbare materialen in te kopen
uit vervoersbewegingen is ook bij recycling of hergebruik van
dan wel te kiezen voor schonere brandstoffen.
grondstoffen vaak sprake van C0₂-uitstoot ergens in de keten.
In 2022 is de noodzaak tot een circulaire economie zicht baarder geworden. Niet alleen brak de oorlog in Oekraïne uit, met alle humanitaire gevolgen van dien, we ondervonden ook hier in Nederland direct de gevolgen daarvan. De kosten van brandstoffen, energie en aardgas stegen enorm, met een hoge
17
3.2.3 Schaarste
Schaarste op de energiemarkt
Schaarste is en wordt een steeds belangrijker thema. We zien
De kosten van energie en gas zijn sinds 2021 explosief
hierin een aantal ontwikkelingen:
gestegen. Daarnaast groeit de vraag naar elektriciteit sneller dan het netwerk aan kan. Bij het ontwikkelen van nieuwe
Schaarste van grondstoffen: hergebruik gaat
activiteiten houdt Meerlanden nadrukkelijker dan voorheen
voor recycling
rekening met de eventueel benodigde elektriciteit en wanneer
Door geopolitieke spanningen en de kwetsbaarheid van
deze beschikbaar is. Ook bij versnelling van de elektrificatie
de global supply chain zet Europa meer en meer in op
van ons wagenpark speelt de beschikbaarheid van elektriciteit
grondstoffenzekerheid. De voorraad grondstoffen is eindig;
een rol.
inzet op het afremmen van de vraag van grondstoffen door levensduurverlenging wordt meer en meer belangrijk.
Schaarste in de ruimte
Meerlanden onderzoekt welke activiteiten ontwikkeld
Het kabinet staat voor grote opgaven op het gebied van de
kunnen worden om hergebruik verder te bevorderen.
leefomgeving. Met name in het drukker bezette stedelijk
Een voorbeeld is de pilot met Circulair West als het gaat
West-Nederlands gebied waar Meerlanden haar werk uitvoert,
over tweedehands bouwmaterialen en de pilot met een
heerst schaarste in de ruimtelijke omgeving. Dat betekent dat
wasmachine leverancier voor het leveren van onderdelen voor
onder andere de zoektocht naar nieuwe woningbouwlocaties,
een refurbished wasmachine.
locaties voor industrie, ruimte voor de natuur en de realisatie van energietransitie elkaar soms in de weg zitten. De vierkante
In zijn algemeenheid werkt Meerlanden met de R-ladder.
meter kan in West Nederland nu eenmaal slechts een keer
De R-ladder geeft de mate van circulariteit aan in een
uitgegeven worden, terwijl er meerdere functies een beroep
zestal treden die verschillende strategieën van circulariteit
op doen.
weergeven. Strategieën hoger op de R-ladder besparen meer grondstoffen. Onderstaand een overzicht van circulaire
De Circulaire economie vraagt om extra ruimte voor opslag
economie, ecodesign en efficiënt materiaalgebruik.
en recycling van materialen. Door levensduurverlenging van goederen en recycling is er meer ruimte nodig voor bedrijven
R-ladder met strateggieën van circulariteit
zoals Meerlanden met een hogere milieucategorie. Dit betekent dat locaties voor de uitbreiding van milieustraten,
R1. Refuse R1. Afzien van producten of producten en rethink intensiever gebruiken R2. Producten efficiënter fabriceren of efficiënter maken in het gebruik
een tweede verwerkingslocatie voor GFTe of de luierfabriek.
Innovatie in • Productontwerp • Technologie • Businessmodel
Meerlanden concurreert in het gebied met andere functies.
R2. Refuce
R3. Hergebruik van een product
Schaarste op de arbeidsmarkt De sector staat voor een belangrijke uitdaging: de krapte op
R3. Reuse
Gebruik
R4. Repair en remanufacterung
R4. Reparatie en hergebruik van productonderdelen
R5. Recycling
de arbeidsmarkt. Vanuit de branche is er veel aandacht om de sector aantrekkelijk te maken voor een bredere doelgroep in kader van goed werkgeverschap zo was er voor de het tweede jaar ‘De Week van de Afvalhelden’ waarbij alle medewerkers
R5. Verwerken en hergebruiken van materialen R6. Energie terugwinnen uit materialen
R6. Recover Bron: PBL
werkzaam in de branche uitgebreid in het zonnetje zijn gezet. Meerlanden heeft aan alle medewerkers werkzaam in buitenruimte aandacht besteed. Daarnaast is er door de NVRD, waarbij Meerlanden
Uiteindelijk komen in een circulaire economie zo min mogelijk
een actieve bijdrage heeft geleverd, een wegwijzer
materialen bij recover’ terecht. Meerlanden richt zich met
‘inclusief ondernemerschap’ ontwikkeld om bedrijven
name op reuse, reduce en recycle.
meer inzicht te geven hoe zij medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen inzetten. Ook heeft Meerlanden actief geparticipeerd in het programma ‘traineeship Circulaire Economie’. Wij zetten veel effort op het werven en een goede onboarding van nieuwe medewerkers.
18
3.2.4 Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid
producenten in de voorgaande drie jaren in Nederland in
(UPV)
de handel is gebracht. Gemeenten en Meerlanden moeten
In Nederland bestaat voor een aantal producten een uitgebreide
zorgdragen voor:
producentenverantwoordelijkheid (UPV). Dit houdt in dat
• Gescheiden inzameling van AEEA van particuliere
producenten of importeurs (mede)verantwoordelijk zijn voor het afvalbeheer van de producten die door hen op de markt
huishoudens • Voldoende brengvoorzieningen om AEEA in te nemen
worden gebracht. Wij ondersteunen dit instrument. UPV is een belangrijk dossier dat het belang van de gemeenten raakt. Niet
Afgifteplicht
alleen de bestaande UPV- constructies zoals verpakkingen en
Er komt een wettelijke afgifteplicht (omgevingswet) die
AEEA, maar ook de nieuwe UPV's voor matrassen, textiel en de
verplicht dat het ingenomen e-waste aan een partij wordt
Europese richtlijn Single Used Plastics (SUP) waarbinnen de UPV
afgegeven die het laat recyclen conform de CELENEC-
voor zwerfafval is opgenomen. Uit het juridisch onderzoek van
standaarden. Meerlanden heeft in samenwerking met
de Universiteit van Utrecht naar de rol van de gemeenten en
coöperatieve vereniging Midwaste een contract met Stichting
inzamelorganisaties, zoals Meerlanden, in relatie tot de UPV is
Open, waarin dit is opgenomen. Stichting Open lobbyt dat
duidelijk geworden dat de gemeenten en de inzamelorganisatie
de gemeentelijke drempel voor inzameling van AEEA van
te weinig worden betrokken. Zowel de brancheorganisatie
consumenten en klein MKB wordt verlaagd (bijvoorbeeld
NVRD, waar de algemeen directeur van Meerlanden in het
langere openingstijden, nieuwe inzamelconcepten).
bestuur zit, als de VNG de conclusies en aanbevelingen onder de aandacht gebracht van het Ministerie, de staatssecretaris en
UPV matrassen
de Kamer en hebben deze al geleid tot verschillende moties.
De UPV matrassen is sinds 2022 een feit. Vanaf 1 januari 2023 krijgen gemeenten 60% van hun kosten vergoed.
UPV AEEA
Dit percentage wordt in 2024 naar 100% verhoogd. De
AEEA is de snelst groeiende afvalstroom. Door de
matrassen moeten wel droog aangeleverd worden, wil er een
energietransitie en de elektrificatie neemt de vraag naar
vergoeding tegenover staan.
grondstoffen toe. De doelstelling van de producenten is het
Om dat te realiseren zorgt Meerlanden voor een aparte
inzamelen en verwerken van minimaal 65% van het gemiddeld
grofvuilroute voor matrassen en elektrische apparaten (vanuit
gewicht van elektrische en elektronisch apparatuur die door
de UPV AEEA). Op de milieustraat staan er containers waar
19
de droge matrassen separaat worden ingezameld van de vuile
te danken). Ook krijgen consumenten informatie over het
matrassen. Ook communiceren wij hierover richting inwoners.
gevolg van dit plastic afval op het milieu.
UPV textiel
Vanaf 2023 betalen producenten mee voor de kosten van
De UPV Textiel is uitgesteld en zal naar verwachting in 2023 in
het opruimen van zwerfafval. De implementatie van de SUP
werking treden.
heeft op die manier, naar verwachting, gevolgen voor de samenstelling van het zwerfafval dat wordt ingezameld. De
UPV Luiers
verwachting is dat er minder plastic wegwerpartikelen worden
De staassecretaris heeft aangegeven ook aan de slag te gaan
gevonden, minder plastic drinkflessen en minder blikjes.
met een UPV voor luiers- en incontentiemateriaal. Dit is een belangrijke ontwikkeling in het stimuleren van afvalscheiding
3.2.5 VANG
en verwerking van luiers- en incontinentiemateriaal.
Om gebruik van (schaarse) grondstoffen te verminderen en hergebruik te stimuleren, ontwikkelde het ministerie
Verpakkingen (PBD)
van Infrastructuur en Milieu het programma Van Afval
In 2022 waren en veel discussies over de kwaliteit van PBD
Naar Grondstof (VANG). In dit VANG-programma staan de
en dan met name de kosten en de samenstelling en wat dit
doelstellingen met betrekking tot het huishoudelijk afval
betekent voor de vergoedingen. Uiteindelijk zijn er afspraken
in Nederland voor 2020 en 2025. Dit programma is een
gemaakt voor een voorlopige bronscheidingsvergoeding voor
belangrijk kader voor afvalbeleid bij onze gemeenten en voor
2022. Vanwege het groot aantal openstaande discussiepunten
de dienstverlening van Meerlanden. Op 10 maart 2022 is de
met het Afvalfonds is door de Stuurgroep PKO (platform
herijking van het Uitvoeringsprogramma VANG (opgesteld door
Ketenoptimalisatie Verpakkingen) een commissie nieuwe
RWS, VNG, Ministerie I&M en NVRD) Huishoudelijk Afval tot en
Ketenafspraken, commissie Eringa in het leven geroepen.
met 2025 aan de Tweede Kamer aangeboden. De kwaliteit van afvalstromen (schone stromen) wordt steeds belangrijker.
Europese Single Used Plastics: Zwerfafval De Europese Commissie heeft een richtlijn opgesteld om
3.2.6 Beheer van de openbare ruimte
plastic vervuiling te verminderen. De belangrijkste maatregelen
In de afgelopen jaren wordt steeds meer duidelijk over
uit de SUP-richtlijn zijn:
andere vormen van onderhoud van de openbare ruimte.
• Vanaf 2024 moeten doppen en deksels vastzitten aan
De ontwikkeling van frequentie gestuurd beheer naar meer
plastic flessen en drankverpakkingen. Daardoor worden ze
belevingsgestuurd beheer is actueel en concreet opgepakt
automatisch ingeleverd voor recycling.
bij de gemeente Aalsmeer. Naast beleving van de openbare
• Vanaf 2025 moeten PET-flessen voor minstens 25% uit
ruimte zijn ontwikkelingen rondom biodiversiteit en
gerecyclede kunststoffen bestaan. In 2030 moet dit
klimaatadaptatie onverminderd belangrijk gebleven.
minstens 30% zijn. • Producenten worden verantwoordelijk gehouden voor (zwerf)afval van een aantal van hun producten. Dit gaat
3.3 Stakeholders en materialiteit
over onder andere drank- en voedselverpakkingen, drinkbekers, lichte plastic tassen, vochtige doekjes,
Samenwerken met onze stakeholders en doelen realiseren,
tabaksproducten (met filters), ballonnen en vistuig.
die er voor onze stakeholders toe doen, vinden we belangrijk.
Producenten moeten onder meer zorgen voor de
Daarom is het aangaan van relaties met omgevingspartijen
inzameling, het vervoer en de verwerking van die
breed verankerd binnen Meerlanden. We zijn continu op
plastic producten. En voor bewustwording van
verschillende manieren en op verschillende niveaus met onze
de consument.
stakeholders in gesprek. Daardoor begrijpen we niet alleen
• In 2025 moet minimaal 77% van alle plastic drinkflessen tot drie liter worden ingezameld. • In 2029 moet dit minimaal 90% zijn.
hun belangen beter, maar ook hoe onze activiteiten invloed hebben op hun besluitvormingsproces. Zo zetten we sámen in op maximale win-winsituaties.
• De overheid gaat consumenteninformatie geven over
20
herbruikbare alternatieven voor deze plastic producten.
Als maatschappelijke organisatie identificeren we verschillende
En over mogelijkheden voor goed afvalbeheer (hoe afval af
groepen stakeholders, zoals aandeelhoudende gemeenten,
Lijst belanghebbenden • Medewerkers • Aandeelhoudende gemeenten • Niet aandeelhoudende klantgemeenten
• Bewoners • Sociale werkbedrijven en -organisaties
• Niet aandeel houdende klant gemeenten • Brancheorganisaties
• Medewerkers • Aandeelhoudende gemeenten • Financiers • Omwonenden • Bevoegd gezag
• Scholen
• Coöperaties • Media en pers • Bedrijven & instellingen
• Afval en grondstof verwerkers en recyclebedrijven • Samenwerkings- en ketenpartners • Leveranciers van personeel
• Bedrijven & instellingen • Financiers • Omwonenden • Bewoners • Bevoegd gezag • Brancheorganisaties • Coöperaties • Samenwerkings- en ketenpartners • Leveranciers en aannemers • Kennispartners • Sociale werkbedrijven en organisaties
• Kennispartners
• Leveranciers van producten en aannemers
recyclebedrijven • Scholen • Media en pers
Mate van behoefte
• Afval- en grondstofverwerkers en
Mate van invloed
bedrijfsmatige klanten, medewerkers, financiers, bevoegd
Hoogwaardige verwerking, hergebruik en recycling*
gezag, omwonenden, bracheorganisaties en diverse groepen
We streven naar het hoogwaardig verwerken van
leveranciers en samenwerkings- en ketenpartners.
grondstofstromen waarbij Meerlanden in de keten een betekenisvolle rol speelt. Hetzij in de inzameling ervan, of door
3.3.1 Materiële onderwerpen
invloed uit te oefenen in de keten, dan wel het zelf opzetten
In het verleden hebben we met behulp van een onafhankelijk
van een keten. Door in te zetten op het hoogwaardig
onderzoeksbureau een materialiteitsanalyse uitgevoerd. We
hergebruiken en recyclen van ingezameld afval, onder andere
brachten in kaart wat onze impact op de omgeving is en wat
door het scheiden van grof huishoudelijk afval, willen wij
de relevantie daarvan is voor verschillende stakeholders. De
versnelling brengen richting de circulaire economie. Hierin
materiële thema’s zijn in 2022 opnieuw gegroepeerd door de
nemen wij regionaal en in onze sector het voortouw.
ESG-lens, waarbij wordt gekeken naar milieu, maatschappij en goed bestuur. Zo hebben we een beter beeld van de
Financiële stabiliteit en continuïteit
impact van de verschillende materiële onderwerpen. Op basis
Om onze dienstverlening op het gewenste niveau te houden
van het onderzoek definieerden we de volgende materiële
en continu te verbeteren, en daarnaast te kunnen innoveren
onderwerpen waar we ons op focussen:
en anticiperen op ontwikkelingen, is het van belang dat
• Hoogwaardige verwerking, hergebruik en recycling*
Meerlanden een financieel gezonde organisatie is. Met het
• Financiële stabiliteit en continuïteit
creëren van een goed financieel resultaat en het sturen op
• Veilige en gezonde werkomstandigheden
financiële prestatie-indicatoren zorgen we ervoor dat de
• Klanttevredenheid
bedrijfscontinuïteit wordt gewaarborgd.
• Aantrekkelijke werkgever • Geur, geluid- en fijnstofemissies *Samenvoeging van hoogwaardig hergebruik en recycling en hoogwaardige verwerking van vijf strategische stromen.
21
Materialiteitsmatrix Zeer relevant
Milieu 1 Hoogwaardig hergebruik en recycling 3 Hoogwaardige verwerking van vijf strategische grondstofstromen 7 Geur-, geluid- & fijnstofemissies 9 Klimaatverandering en adaptatie 11 Circulaire bedrijfsvoering 12 Energieverbruik en transitie
Relevantie voor stakeholders
1
4
Maatschappij
6
2 3
9
Gemiddeld relevant
11 12
4 Veilige en gezonde werkomstandigheden 6 Aantrekkelijke werkgever 8 Diversiteit & sociale participatie 13 Beheer van openbare ruimte 15 Regionale werkgelegenheid
5
8 7
10
13
Goed bestuur 15
Gemiddeld impactvol
14
Zeer impactvol
Impact van Meerlanden op de omgeving
2 Financiële stabiliteit en continuïteit 5 Klanttevredenheid 10 Kennis, advies en expertise 14 Digitalisering en automatisering
Veilige en gezonde werkomstandigheden
enkel met eerlijke beloning en goede arbeidsvoorwaarden.
Onze medewerkers moeten altijd veilig en zonder
Ook bieden we onze mensen voldoende ontwikkel- en
gezondheidsrisico's hun werk kunnen uitvoeren. Daarom
doorgroeimogelijkheden. Onze duurzame strategie en visie
is het creëren van een veilige en gezonde werkomgeving
op circulariteit maakt ons voor veel groepen een interessante
voor Meerlanden van groot belang. Hierbij is er structureel
werkgever.
aandacht voor het vergroten van het veiligheidsbewustzijn bij alle medewerkers, onder andere zodat (potentieel) onveilige
Geur, geluid en fijnstofemissies
situaties op tijd gemeld worden en ongevallen kunnen
Geur-, geluid- en fijnstofemissies zijn een gevolg van onze
worden voorkomen. We hebben ons veiligheidsbeleid en
activiteiten. Om overlast voor en negatieve impact op zowel
-plan gebaseerd op de Prestatie Indicator Top (PIT) methode
omwonenden als het milieu te verminderen en voorkomen,
als veiligheidsinstrument.
zetten we in op het reduceren van deze emissies. Door te innoveren en investeren in schonere methodes en
Klanttevredenheid
brandstoffen zetten we hier voortdurend stappen in.
De kwaliteit van onze dienstverlening draagt bij aan leefbaarheid en beleving in de woon- en werkomgeving en
3.3.2 Stakeholderimpact
openbare ruimte. De klanttevredenheid van gemeenten,
De materiële onderwerpen, die door onze stakeholders het
bewoners en bedrijven is voor Meerlanden een belangrijke
meest relevant worden geacht, reflecteren waar wij op de
graadmeter en motivatie om te blijven verbeteren en
lange termijn heen willen én waar we de meeste impact
innoveren.
op willen maken. Zo spelen de materiële onderwerpen een belangrijke rol in de invulling van onze strategie. Daarom
Aantrekkelijke werkgever
brachten we van alle materiële onderwerpen het belang en
De kracht van Meerlanden zit in onze medewerkers. Goed
de impact per key-stakeholder in kaart. Op die manier kunnen
werkgeverschap is voor ons vanzelfsprekend en juist in de
we onze stakeholders beter begrijpen en tegelijkertijd onze
huidige krappe en veranderende arbeidsmarkt is het een
impact op onze stakeholders en de samenleving beter sturen.
basisvoorwaarde. We vinden het belangrijk om medewerkers
Meer informatie over onze strategie en strategische pijlers is
in hun kracht te zetten. Meerlanden is een werkgever voor
te vinden in hoofdstuk 5.
iedereen. Vanuit onze aandacht voor diversiteit en inclusie bieden we onze mensen gelijke kansen. Dat doen we niet
22
Onderwerpen waar Meerlanden impact op heeft Lage impact
Hoge impact
1
2
3
4
Hoogwaardig hergebruik en recycling
5 €
Financiële stabiliteit en continuïteit
€
Hoogwaardige verwerking van vijf strategische grondstoffen
€
Veilige en gezonde werkomstandigheden
€
Klanttevredenheid
€
Aantrekkelijke werkgever
€
Geur, geluid en fijnstofemissie
€
Diversiteit en sociale participatie
€
Klimaatverandering en adaptie
€
Kennis, advies en expertise
€
Circulaire bedrijfsvoering
€
Energieverbruik en transitie
€
Beheer van openbare ruimte
€
Digitalisering en automatisering
€
Regionale werkgelegenheid
Stakeholders:
Gemeenten
€
Medewerkers
Bewoners
€
Financier
Branche
23
4
Waardecreatie bij Meerlanden n Sneller Circula e m ir Sa
Input
Sch
Im
o ro
ag
lg
o
aa
W
jn sto f
t
te
Financieel kapitaal Natuurlijk kapitaal Geproduceerd kapitaal Menselijk en intellectueel kapitaal
24
ij ijz
Sociaal en relationeel kapitaal
n
on
sb
ew
ust
Cor
va n
M e d e w e r k e rs
porate
de im
Go vern a
nce
pact van d e uitstoot van
CO o.a.
2, g
en d i elu
fi
Excellente Dienstverlening • Tevredenheid bewoners 7.5 • Tevredenheid gemeenten 8.0 • Tevredenheid bedrijven 7.9 • 60% scheidingspercentage bewoners • 151 kilogram restafval per bewoner Duurzame Grondstoffenregisseur • Zes producten uit de Groene Energiefabriek • Realisatie van Luierfabriek • Pilot Wasmachines • Pilotproject Kringloop Bouwmaterialen Excellente Bedrijfsvoering
Output
• C02-uitstoot van 4.536 TON
Outcome
• 10 Geurklachten • 64% van wagenpark rijdt elektrisch of groengas • Financiële stabiliteit (zie 8.4) Aantrekkelijke, inclusieve werkgever • IF-rate van 9.2 • Verzuim van 11,2% • Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt (20,2%) • Personeelsverloop van 7,96%
Milieu
Maatschappij
Goed bestuur
Een meer circulaire en
Een aantrekkelijk en sociaal inclusief
Een mooie, schone leefomgeving
klimaatneutrale samenleving
werkklimaat
(tervreden klanten)
25
Als maatschappelijke en inclusieve onderneming verwerken
de leningen die we van de Rabobank en de BNG Bank hebben
wij op innovatieve en vooruitstrevende wijze producten,
ontvangen en het werkkapitaal: het saldo van het ontvangen
afval- en grondstoffen. Daarnaast leveren wij energie en
leverancierskrediet en het verstrekte krediet aan klanten. De in
warmte, en zetten we ons continu in voor een schone, hele,
2021 aangepaste kapitaalstructuur stelt ons nog beter in staat
veilige en duurzame openbare ruimte. Op deze manier levert
onze regierol in de regio te versterken en te werken aan een
Meerlanden in de regio een bijdrage aan een mooie en
toekomstbestendige, financieel gezonde organisatie.
circulaire leefomgeving, voor vandaag en morgen. 4.1.3 Natuurlijk kapitaal We hebben onze dienstverlening gemodelleerd op basis
Natuurlijk kapitaal is de voorraad natuurlijke hulpbronnen,
van de richtlijnen van de ‘International Integrated Reporting
zoals lucht en water, die we inzetten om onze diensten te
Council’ (IIRC). Het waardecreatiemodel helpt ons om
kunnen leveren. Voor Meerlanden gaat het ook om organische
inzichtelijk te maken hoe wij waarde creëren, waarde
grondstofstromen, zoals hout en GFTe, voor het opwekken en
behouden en waar waarde verloren gaat. Ons jaarverslag
gebruik van groengas en groene elektriciteit. Niet-hernieuwbare
is de samenvattende rapportage waarin wij aangeven hoe
brandstoffen als diesel en in toenemende mate hernieuwbare
wij duurzaam opereren en hoe onze strategie, governance,
brandstoffen als HVO vallen hier ook onder. Wij streven ernaar
prestaties en vooruitzichten maatschappelijk waarde opleveren
al deze hulpbronnen niet uit te putten, maar zorgvuldig en
voor de korte, middellange en lange termijn. Dit is gekoppeld
zo duurzaam mogelijk te benutten en het gebruik van niet-
aan de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde
hernieuwbare brandstoffen uit te faseren.
Naties voor impact op de lange termijn (SDG's). Je leest het model van links naar rechts.
4.1.4 Geproduceerd kapitaal Dit zijn de geproduceerde fysieke objecten (in tegenstelling tot natuurlijke fysieke objecten) die gebruikt worden door
4.1 Input
Meerlanden. Onze gebouwen en terreinen, voertuigen en inzamelmiddelen en gereedschappen voor het beheer van de
Voor onze dienstverlening gebruiken we verschillende
openbare ruimte. Maar ook diverse installaties voor vergisting
kapitaalstromen als input.
en compostering, en sorteer- en demonteerinstallaties voor afgedankte elektrische en elektronische apparaten. Tot slot
4.1.1 Sociaal en relationeel kapitaal Elke dag komen we in contact met vele stakeholders. We
vallen ook de andere roerende zaken die ten dienste staan van de bedrijfsvoering onder geproduceerd kapitaal.
hechten dan ook veel waarde aan de relatie die Meerlanden heeft met de buurt, bedrijven, gemeenten, branchegenoten
4.1.5 Menselijk en intellectueel kapitaal
en kennisinstituten en het vermogen om informatie te delen,
Ons menselijk kapitaal verwijst naar de kwaliteiten die onze
omdat dat van invloed is op ons vermogen om in de loop
386 medewerkers en 78 medewerkers met afstand tot de
van de tijd waarde te creëren. Vanuit gedeelde normen en
arbeidsmarkt meebrengen om het werk uit te voeren; hun
gemeenschappelijke waarden en gedrag (onze waarden
collectieve competenties, capaciteiten en ervaring. Maar ook naar
afgekort in Samen Verder) ontwikkelen en onderhouden we
hun motivatie om te innoveren, loyaliteit en vermogen om samen
die relaties. Verder maken immateriële activa die verband
te werken, leiding te geven en te managen. Samengebracht in
houden met het merk en de reputatie van Meerlanden, onze
gedeelde waarden en ondersteund door goed bestuur. Onder
license to operate en het faciliteren van sociale arbeids
intellectueel kapitaal verstaan we de (immateriële) activa van de
participatie deel uit van het sociaal en relationeel kapitaal.
organisatie. Dit stelt onze mensen in staat vanuit onze strategie diensten te leveren en waarde toe te voegen voor onze klanten
4.1.2 Financieel kapitaal
26
en omgeving. Het omvat intellectueel eigendom, zoals de
Dit zijn de financiële middelen die Meerlanden gebruikt voor
verwerkingstechniek voor GFTe, het sorteren en demonteren
haar activiteiten. We zetten dit financiële kapitaal in voor de
van AEEA en het Grondstofkompas. Ook processen, impliciete
dagelijkse bedrijfsvoering, alsmede voor investeringen om te
kennis, protocollen en systemen horen hierbij. Het menselijk en
groeien en op duurzame wijze waarde te creëren voor onze
intellectueel kapitaal zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
stakeholders. Het eigen vermogen dat bestaat uit door de acht
Als geheel dragen ze bij aan een excellente bedrijfsvoering, onze
aandeelhouders gestort kapitaal en de ingehouden winsten,
innovatiekracht en het realiseren van onze missie.
4.2 Businessmodel
4.4 Outcome/impact
Ons bedrijfsmodel en onze strategie stellen ons in staat om
Als een organisatie die midden in de samenleving staat, kijken
onze (kern)activiteiten te sturen en de gewenste output te
we verder dan naar alleen onze eigen resultaten en richten
genereren. Alles wat we doen, doen we in het kader van onze
we ons ook op de impact die we maken. We hebben een
missie ‘Samen Sneller Circulair’. Vanuit onze strategie werken
positieve impact op het verwaarden van grondstoffen, maar
we aan vier strategische doelen. Voor elke doelstelling hebben
oefenen ook druk uit op het milieu door gebruik van ruimte en
we aandachtsgebieden benoemd die ons helpen de strategie
uitstoot van C0₂ en fijnstof. Vanuit onze resultaten is de lange
uit te voeren. Ook blijven onze materiële thema’s sturend in
termijn impact op de samenleving drieledig: de waarde die we
onze strategie om ervoor te zorgen dat we ons richten op het
behouden en toevoegen aan een mooie, schone leefomgeving
creëren van relevante waarde voor onze stakeholders (output).
(tevreden klanten), een meer circulaire en klimaatneutrale
Meer informatie over onze strategie en doelstellingen is te
samenleving en een aantrekkelijk, inclusief werkklimaat.
vinden in hoofdstuk 5. In 2020 hebben we een nulmeting uitgevoerd en een koppeling gemaakt tussen onze resultaten en impact en de
4.3 Output
SDG’s, de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties. Hierdoor weten we waar we staan en welke bijdrage
De output bestaat uit onze resultaten, opgesplitst in twee
we kunnen leveren aan elk ontwikkelingsdoel. We hebben
groepen. Enerzijds de concrete producten en diensten,
zeven SDG-doelen en enkele subdoelen geïdentificeerd
zoals de zes producten uit de Groene Energiefabriek en de
waarop wij met onze bedrijfsactiviteiten de grootste impact
aandeelhouderswaarde. Anderzijds gaat het om minder
leveren. Deze zijn opgenomen in het waardecreatiemodel:
tastbare bijdragen, zoals die van kennisontwikkeling, tevreden medewerkers en klanten, en het leveren van een bijdrage aan
• Goede gezondheid en welzijn (SDG 3)
de verdere ontwikkeling van een duurzame integrale keten.
• Kwaliteitsonderwijs (SDG 4)
Denk hierbij aan onze strategische grondstofstromen en
• Eerlijk werk en economische groei (SDG 8)
inspanningen voor de luierfabriek. Onze resultaten zijn terug
• Ongelijkheid verminderen (SDG 10)
te vinden in hoofdstuk 6 t/m 9.
• Duurzame steden en gemeenschappen (SDG 11) • Verantwoorde consumptie en productie (SDG 12) • Partnerschap om doelstellingen te bereiken (SDG 17)
27
4.4.1 Vooruitgang boeken De SDG’s helpen ons om onze impact goed zichtbaar te maken. Ook kunnen we onze impact beter vergelijkbaar maken met andere organisaties in onze branche en daarbuiten. Om de SDG’s meer op Meerlanden te betrekken hebben we de relevante subdoelen van de gekozen SDG’s in kaart gebracht en gedefinieerd hoe we hierop inspelen.
Impact op Milieu
SDG
SDG-target Wat wij doen 11.6 12.2
11.6 Realiseren van schone afvalstromen en deze hoogwaardig verwerken om C0₂ en grondstoffen in de keten te besparen. 12.2 Ecologische voetafdruk van eigen bedrijfsprocessen structureel verminderen.
Maatschappij
3.6; 3.9
3.6 Geen auto- en/of werkongelukken tijdens werkzaamheden.
4.4; 4.7
3.9 Faciliteren van een veilige inzameling en opslag volgens de
8.5; 8.8 10.2
ADR-richtlijnen. 4.4 Bieden van traineeships en mbo-werkplaatsen. 4.7 Bieden van educatie aan basis- en middelbare scholieren. 8.5 Bieden van werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. 8.8 Vanuit goed werkgeverschap zorgen dat medewerkers in hun kracht staan. 10.2 Bieden van gelijke kansen en beloningen voor onze medewerkers.
Goed bestuur
8.4
8.4 Bewerkstelligen van de circulaire economie.
12.5; 12.6;
12.5 Adviseren van gemeenten over (afval)beleid en inzamelmethodes.
12.7
12.6 Adviseren van bedrijven om hun duurzaamheidsbeleid
17.14; 17.17
te concretiseren. 12.7 Gemeenten adviseren om landelijke beleidslijnen te realiseren en behalen. 17.14 Kennisdeling over duurzame ontwikkelingen met (aandeelhoudende) gemeenten. 17.17 Samen met partners duurzame projecten opzetten om de circulaire economie te bevorderen.
28
4.4.2 Impact maken
werkgever hebben wij een werkplek aangeboden aan 78 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hiermee
Milieu
bieden wij hen vergelijkbare kansen als onze reguliere
Op weg naar een circulaire en klimaatneutrale samenleving
medewerkers. De impact die wij maken, rapporteren wij
hebben wij een belangrijke bijdrage geleverd door sinds
conform de richtlijnen van de internationale duurzame
2014 1.718 ton CO₂ minder uit te stoten met onze
ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties, de Sustainable
zakelijke voertuigen (64% rijdt op groengas of elektrisch)
Development Goals (SDG’s). We hebben de koppeling gelegd
en bedrijfsprocessen. Met de productie van 1,85 miljoen
tussen onze dienstverlening en deze SDG’s. Zo maken we
zakken compost hebben we organische stof behouden
onze impact goed zichtbaar en laten we zien wat wij deden
en teruggebracht naar (moes)tuinen en akkers. Deze
om van de wereld een mooiere plek te maken.
worden daardoor meer weerbaar tegen de effecten van klimaatverandering, zoals droogte en hevige regenval en leveren
Goed bestuur
meer en gezondere producten op, zoals bloemen, groenten en
We ontzorgen gemeenten op het gebied van afvalinzameling
fruit. Met de productie van 2,6 miljoen m3 groengas hebben
en openbare ruimte. Ook adviseren we gemeenten om de
wij een hernieuwbaar product geboden als alternatief voor
landelijke beleidslijnen te realiseren en behalen met onder
fossiel aardgas. Op deze manier is 2,6 miljoen m3 minder fossiel
andere (afval)beleid en inzamelmethodes. Tegelijkertijd werken
aardgas gebruikt. Door het aanbieden van 2,8 miljoen kWh aan
we samen om de circulaire economie verder tot stand te
warmte aan de Arendshoeve, heeft deze 350.000 m3 minder
laten komen. Zo delen we bijvoorbeeld kennis over duurzame
fossiel aardgas gebruikt om in zijn warmte te voorzien. Door
ontwikkelingen bij Circulair West. Ook ontzorgen we bedrijven
1,6 miljoen liter proceswater te gebruiken voor pekelwater
om hun duurzaamheidsbeleid te concretiseren.
en straatreiniging hebben wij voorkomen dat wij eenzelfde hoeveelheid drinkwater moeten gebruiken.
De tevredenheid van onze klanten in 2022 over onze dienst verlening is ten opzichte van 2022 gegroeid van een 7,3
Maatschappij
naar een 7,5 onder bewoners. Gemeenten waarderen onze
Met verschillende initiatieven, zoals ‘Lekker in je werk’ en
dienstverlening met gemiddeld een 8,0. Bedrijfsmatige klanten
‘Lekker bezig!’ hebben wij onze medewerkers ondersteund
waarderen onze dienstverlening met een 7,6
in hun vitaliteit, gezondheid en welbevinden. Als inclusief
29
5 Strategie Samen Sneller Circulair. Dát is de missie van Meerlanden
5.2 Strategie
die het kompas vormt voor onze strategie 2020-2024. We hebben strategische doelstellingen gedefinieerd die
Bij bewoners en bedrijven en via het beheer van de openbare
gericht zijn op het creëren van waarde voor klanten,
ruimte zamelen wij waardevolle grondstoffen in. Door het
onze mensen, het milieu en onze aandeelhouders.
hoogwaardig benutten van die grondstoffen dragen we bij aan een duurzame en mooie leefomgeving. In de transitie naar een circulaire samenleving lopen wij in onze regio
5.1 Missie en visie
voorop. Om sneller te kunnen inspelen op ontwikkelingen en maatschappelijke eisen, werken we het liefst samen.
Met gemeenten, bewoners en bedrijven in onze regio zoeken
Om invulling te geven aan onze missie en strategie
we voortdurend naar kansen om nog sneller en slimmer de
handelen we vanuit drie verschillende pijlers.
circulaire economie te bevorderen. Dat vatten wij samen in onze
30
missie: ‘Samen Sneller Circulair’. De strategie van Meerlanden
5.2.1 Excellente dienstverlener
is gericht op het creëren en onderhouden van een duurzame
We houden de openbare ruimte schoon en heel, en zamelen
en mooie leefomgeving, vandaag en morgen. We zijn pas
waardevolle grondstoffen in. Bij al die activiteiten streven we
tevreden als we in onze regio zó leven en ondernemen, dat het
naar excellente dienstverlening. Wij zijn in ons werk transparant
leefgebied schoon is, het afval wordt ingezameld en omgezet
en betrouwbaar. Daardoor kunnen gemeenten, bedrijven,
in nieuwe producten en dat straten, buurten en wijken schoon
instellingen en bewoners altijd van ons op aan. We streven naar
en heel zijn en duurzaam worden onderhouden. Zo blijft de
hoge klanttevredenheid tegen maatschappelijk aanvaardbare
Meerlandenregio ook voor de volgende generaties een fijne plek.
kosten. Dat realiseren we in hechte en soepele samenwerking
met onze gemeenten en haar inwoners en met onze
mensen toerusten. We zetten daarbij in op technologische
bedrijfsmatige klanten. We stellen onze medewerkers in staat
ontwikkelingen, zoals digitalisering, automatisering en gericht
uitstekend werk te leveren door hen te voorzien van de juiste
gebruik van data, en op ontwikkeling van kennis en duurzame
kennis, vaardigheden, informatie, systemen en materieel.
inzetbaarheid van onze medewerkers. Op die manier zorgen we ervoor dat onze basis op orde is en dat de uitvoering van
5.2.2 Duurzame grondstoffenregisseur
de dienstverlening duurzaam en efficiënt verloopt, waarbij
Als regionale dienstverlener kijken wij over de grenzen van
veilig werken voorop staat. Het bereiken van deze ambities
de gemeenten heen en signaleren we kansen en oplossingen
kunnen wij alleen samen met al onze medewerkers. Hier
voor het hoogwaardig verwaarden van grondstoffen die
besteden wij ook op verschillende manieren extra aandacht
afkomstig zijn uit huishoudens, bedrijven en de openbare
aan, zoals het creëren van veilige werkomstandigheden en
ruimte. We optimaliseren hergebruik en recycling, en besparen
voor onze mensen een aantrekkelijke, inclusieve werkgever
CO₂. Proactief adviseren wij onze klanten bij het vinden
te zijn. Daarom nemen we de resultaten over en van onze
van waardevolle toepassingen voor de grondstoffen. Door
mensen op in een afzonderlijk, vierde hoofdstuk.
het delen van ‘best practices’ sluiten wij regionaal zoveel mogelijk de materiaalkringlopen en brengen wij de circulaire samenleving in de Meerlandenregio dichterbij.
5.3 Van strategie naar resultaat
5.2.3 Excellente bedrijfsvoering
De onderstaande infographic laat zien hoe we vanuit onze
Om onze ambities te realiseren is het van belang dat we
strategische pijlers werken aan onze vier doelstellingen en
onze interne bedrijfsprocessen hierop aanpassen en onze
aandachtsgebieden.
Strategische pijlers Doelstellingen en focuspunten
Excellente Dienstverlener
Gemeenten, bewoners en bedrijven waarderen onze dienstverlening. • Ontwikkelingen in de dienstverlening • Resultaten in de dienstverlening • Ontwikkelingen in onze gemeenten • Kennispartner en adviseur • Voor de samenleving
Hoogwaardig verwaarden van grondstoffen en C02 in de keten besparen. • Inzamelen schone stromen • Recycling en hergebruik • Projecten Duurzame Grondstoffenregisseur
Excellente Bedrijfsvoering
Duurzame en efficiënte operatie • Digitalisering en automatisering • Circulaire inkoop • Verduurzaming van bedrijfsactiviteiten • Financiële stabiliteit Vanuit goed werkgeverschap zorgen dat medewerkers in hun kracht staan • Werving en behoud • Diversiteit en inclusie • Goed werkgeverschap • Gezondheid en veiligheid
31
Gemeenten, bewoners en bedrijven waarderen onze dienstverlening. Excellente Dienstverlener
Ontwikkelingen in de dienstverlening We streven naar een steeds betere klantervaring, onder meer door de digitalisering van de communicatie met onze klanten en door in toenemende mate proces- en datagestuurd te werken. Resultaten in de dienstverlening Wij leveren een excellente dienstverlening aan bewoners, gemeenten en bedrijven doordat wij hen ontzorgen met een adequate, soepele en vriendelijke uitvoering van onze dienstverlening.
Key Performance Indicators • Klanttevredenheid • Bewoners • Gemeenten • Bedrijven • Resultaten VANG • Restafval • Scheidings percentage
Ontwikkelingen in onze gemeenten Met onze gemeenten streven we naar het behalen van de VANGdoelstellingen. Kennispartner en adviseur Wij versterken onze rol als proactieve adviseur en kennispartner door continu op de hoogte te zijn van relevante trends en innovaties, en onze klanten te ontzorgen in de analyse van deze trends, innovaties en veranderende beleidskaders en wetgeving. Voor de samenleving Meerlanden zet zich samen met haar gemeenten en andere partners in voor een mooie en duurzame samenleving, vandaag en morgen. We zetten ons in en geven terug aan de regio.