Eindrapport Strategie_werklocaties_Aalsmeer v2 def.pdf

Eindrapportage

Ruimtelijke analyse en aandachtspunten In een online focusgroep met ondernemers is stilgestaan bij het economisch functioneren en de ruimtelijke kwaliteit van Green Park Aalsmeer. De uitkomsten hiervan vormen – samen met de schouw die op locatie is uitgevoerd – de basis voor de ruimtelijke analyse. De fysiek-ruimtelijke kwaliteit van Green Park is hoog. Er is veel groen op het bedrijventerrein aanwezig en ook enig blauw, met een aantal brede sloten. Er is een aantal trekkers op het bedrijventerrein op gebied van duurzaamheid. Omdat het een betrekkelijk nieuw bedrijventerrein is, is de staat van het vastgoed en van wegen goed. Het bedrijventerrein heeft maximale milieuhindercategorie 3. Het is een gemengd bedrijventerrein waar nog verschillende kavelgroottes opneembaar zijn, tussen 1.500m² en 3 ha. De ondernemers zijn op Green Park standaard (en verplicht) lid van de parkmanagementorganisatie. Dat maakt dat ondernemers elkaar goed kennen, dat er enige sociale controle is en dat ondernemers zich goed kunnen organiseren wanneer dat nodig is. Dat is een belangrijk pluspunt voor de kwaliteit van het terrein en het behoud er van.

De belangrijkste ruimtelijke aandachts- en/of verbeterpunten zijn de vindbaarheid van bedrijven en de bewegwijzering op het bedrijventerrein, de fiets/wandelverkeersveiligheid, de ontsluiting van Green Park per fiets en voet (met name aan de kant van de Machineweg)en de OV-bereikbaarheid. Dit wordt onderschreven door verschillende ondernemers op Green Park. Er wordt momenteel gewerkt aan een scan voor circulaire economie op Green Park. Uit de analyse komt naar voren dat er op gebied van de circulaire economie nog veel te winnen valt. Het blijkt dat bedrijven welwillend staan tegenover aangrijpen van kansen die de circulaire economie biedt. Concreet kan gewerkt worden aan efficiënter grondstoffenverbruik, aanleg van PV panelen, onderzoeken van het delen van duurzame (rest)warmte en gemeenschappelijk omgaan met reststromen.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Ruimtelijke ontwikkelingen Een deel van Green Park (deelgebied 5; zie bijlage 2) is in de Structuurvisie voor het gebied uit 2011 (update 2016) voorzien als ‘Green Square’: het centrumgebied van het bedrijvenpark, met programma voor ‘hotels met congresfaciliteiten, opleidingen en kantoren’, (ook) te ontwikkelen in relatie toe het cluster ‘Home, Gift, and Garden’ op Green Park Aalsmeer (zie bijlage 2). Het cluster trekt relatief grote aantallen bezoekers vanuit de hele wereld die hun collecties inkopen. Binnen het cluster is Green Square voorzien als de “centraal gelegen plek waar de bedrijven en bezoekers elkaar kunnen ontmoeten.”, waarbij ook ruimte wordt geboden aan retail (Structuurvisie 2016, p. 36). De gesprekken tussen de gemeente, ontwikkelaar en Green Park Aalsmeer Gebiedsontwikkeling over de invulling van het Green Square zijn op dit moment volop gaande. Er is een bestemmingsplan vastgesteld dat voorziet in de ontwikkeling van 500 hotelkamers op Green Park (Bestemmingsplan Hotel De Zwerm, herziening GPA, Middenweg en dg 3, 5 en 7). Ook zijn er op Green Park plannen om kantoren toe te voegen. In de structuurvisie zijn de deelgebieden 4 en 6 hier als zoekgebieden voorzien (N201 bij de kruising met de Middenweg), evenals Green Square. Het gaat om 5.000m² harde planvoorraad in deelgebied 6 en ca.

15.000m² – 20.000m² zachte planvoorraad in deelgebied 4.⁸ Deelgebied 2 is bestemd voor gemengde bedrijvigheid. Bij deelgebied 2 bevindt zich is ook het zoekgebied detailhandel, wonen en voorzieningen voor uitgeplaatste bedrijven die niet langer passend zijn in de lintbebouwing.

⁸ Zacht planaanbod houdt in: de ontwikkeling is nog niet planologisch verankerd, noch in regionaal verband afgestemd binnen het Platform Bedrijventerreinen en Kantoren. Strategie Werklocaties Aalsmeer

43

44

4.1.2 Hornmeer Economisch functioneren gebied Hornmeer is één van de oudere bedrijventerreinen van de gemeente Aalsmeer. Het is een gemengd lokaal bedrijventerrein waar in totaal 960 mensen werken. De belangrijkste sectoren op het bedrijventerrein zijn de groot- en detailhandel en de industrie. Er zitten veel lokale MKB bedrijven, wat groothandels (PDV/GDV) en bouwbedrijven. Er zijn op Hornmeer ook wat andere functies gevestigd (zoals een tankstation & een snackbarretje). Daarnaast zit er ook woonfunctie op het gebied. Huisvesting van arbeidsmigranten is er mogelijk. Ook kent het gebied één kavel met mogelijkheden voor hotelontwikkeling; op dit moment zijn er echter geen hotels aanwezig. De werkgelegenheid schommelt rond de 1.000 banen maar is tussen 2018 en 2019 wel enigszins afgenomen. Ondernemers zijn er matig georganiseerd. Er is geen parkmanagementorganisatie. Er is wel een aantal ondernemers van Hornmeer lid van Ondernemend Aalsmeer. Figuur 4.2: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid (2015-2019)

Eindrapportage

Ruimtelijke analyse en aandachtspunten Het bedrijventerrein is behoorlijk ‘versteend’ (weinig groen, mede door de hoge bebouwingsgraad van kavels) waardoor klimatologische problemen zoals hittestress of waterbergingsproblematiek op de loer liggen. In algemene zin oogt het bedrijven­ terrein niet zo aantrekkelijk. Er zijn kleine en middelgrote kavels aanwezig (tot max. 1 ha). Er zijn geen kavels opneembaar op Hornmeer, maar er is wel enige leegstand (zie 3.3.2.). Hornmeer ligt in LIB4-gebied, daardoor is het als woonlocatie niet geschikt. Enkele andere aandachtspunten bij Hornmeer zijn het gebrek aan samenhang tussen verschillende bedrijfspanden (wat leidt tot gebrekkige uitstraling) en de veroudering van sommige (leegstaande) panden waar niet naar omgekeken wordt. Het feit dat het terrein nauwelijks aparte voet- en fietspaden kent, kan soms tot gevaarlijke verkeerssituaties leiden aangezien er veel scholieren over het terrein fietsen. Er blijkt uit de schouw ruim voldoende parkeerruimte te zijn op het terrein, wellicht een overschot. We concluderen in elk geval dat er van de restruimte op de kavels doorgaans parkeerterrein gemaakt is. Ten slotte is afval en de groenvoorziening (vanwege veel onkruid) een aandachtspunt.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

45

Eindrapportage

Ruimtelijke ontwikkelingen Er is vanuit de gemeente Aalsmeer in samenwerking met ondernemers eerder een poging gedaan om de herstructurering van het terrein van de grond te krijgen. Vanuit de provinciale HIRB-subsidie voor herstructurering van bedrijventerreinen is daartoe een bijdrage gereserveerd. Hieruit zijn welke enkele maatregelen in de openbare ruimte gefinancierd, maar het is niet gelukt om ondernemers zelf te actief te betrekken en onderling te laten samenwerken voor de herstructurering. Het project heeft daardoor geen volledige doorgang gevonden. Er zijn geen andere ruimtelijke ontwikkelingen op het terrein of beleidsvorming gaande.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

46

Eindrapportage

4.1.3 Royal FloraHolland Economisch functioneren gebied Royal FloraHolland is een privaat terrein, in beheer van Royal FloraHolland. Economisch gezien functioneert het gebied goed, al daalt het aantal geregistreerde banen op de locatie in recente jaren licht. Op het terrein van Royal FloraHolland zijn verschillende bedrijven gevestigd, met name in de groot- en detailhandel en in de zakelijke dienstverlening, zoals bij uitzendbureaus (waarvan de medewerkers evengoed in de sierteelt actief zijn). Het terrein is thematisch sierteelt-gerelateerd met ca. 140 bedrijven en ruim 3.225 banen. De sierteeltsector werd aanvankelijk hard getroffen door de coronacrisis, maar na anderhalve maand is de vraag in de meeste bedrijven en niches binnen de sierteelt bijna terug op het oude niveau. Figuur 4.3: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid (2015-2019)

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Ruimtelijke ontwikkelingen Er is 14 ha planvoorraad gerapporteerd voor dit terrein (Royal FloraHolland Oost). Dit is gebied is ook onderdeel van de Structuurvisie Green Park Aalsmeer (Deelgebied 8) maar wordt in dit rapport als onderdeel van bedrijventerrein Royal FloraHolland beschouwd. Royal FloraHolland denkt ook aan (her)ontwikkeling van bedrijfsruimte, waarvoor de planvorming nog gaande is. Ook de (middellange/ lange termijn) impact van de coronacrisis houdt verband met de ontwikkelplannen. Het segment van Royal FloraHolland is gerelateerd aan de handelspositie van de veiling. Het is de bedoeling dat dit segment vastgehouden wordt, want het ruimte­ lijk beleid van de gemeente Aalsmeer rondom Green Park is hierop ook geënt. Royal FloraHolland en Green Park werken samen, met name om de juiste segmentering te kunnen vasthouden. De bereikbaarheid van het Royal FloraHolland terrein is goed bereikbaar, zowel met de auto als met de bus. Daarnaast investeert Royal FloraHolland ook nog in de bereikbaarheid voor vrachtverkeer: de Ongestoord Logistieke Verbinding (OLV), die nu in een vergevorderde planfase is, wordt naar verwachting binnen de komende twee jaar gerealiseerd.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

47

48

4.2

Eindrapportage

INFORMELE WERKLOCATIES (GEMENGD / GLASTUINBOUW)

Tabel 4.1

Glastuinbouwgebieden Aalsmeer en RO-ontwikkelingen GTC Aalsmeer

Status ruimtelijke visie Greenport Aalsmeer, 2015

Planologische status en RO-ontwikkelingen

Schinkelpolder⁸

Categorie 2 (kleinschalig toekomstbestendig glastuin­ Geen actuele gebiedsvisie of planvorming gaande bouw), tot 2 ha agrarische niet-glasbebouwing toegestaan.

Aalsmeer Oost (Oosteindedriehoek, Schinkeldijkje, Hornwegdriehoek)

Categorie 5 (transformatie)

Structuurvisie Landelijk Gebied Oost en ruimtelijk raamwerk opgesteld

Bovenlanden Oosteinderweg

Categorie 5 (transformatie)

Visie in voorbereiding, nota van uitgangspunten (NvU) vastgesteld.

Tussen de Linten

Categorie 5 (transformatie)

Visie in voorbereiding, NvU opgesteld

Cactuslaan-Bachlaan e.o.

Categorie 4 (maatwerk)

Geen actuele gebiedsvisie of planvorming gaande

Glastuinbouwgebied Kudelstaart¹⁰

Categorie 1 (grootschalig toekomstbestendig)

Geen actuele gebiedsvisie of planvorming gaande

⁹ Dit gebied geldt als toekomstbestendig glastuinbouwgebied in de Ruimtelijke Visie Greenport Aalsmeer. Aangezien Schinkelpolder door verkleuring overwegend niet meer als monofunctioneel en toekomstbestendig glastuinbouw-concentratiegebied functioneert, is de verwachting echter dat de gemeente aan de Greenport zal voorstellen het gebied de status van transformatiegebied toe te kennen (Glastuinbouwdefinitie 3.0, Bureau BUITEN in opdracht van Greenport Aalsmeer, 2019). ¹⁰ Het gebied ten zuiden van de Mijnsherenweg is aangewezen als categorie 1-gebied (grootschalig toekomstbestendig), samen met het ten zuiden hiervan gelegen glastuinbouwgebied Uithoorn. Hier is geen sprake van andere economische functies dan primaire glastuinbouw. Het gebied ten noorden van de Mijnsherenweg (Cactuslaan/Bachlaan) geldt in de Ruimtelijke Visie GPA als een gebied met maatwerkopgave (categorie 4). Strategie Werklocaties Aalsmeer

49

Eindrapportage

4.2.1

Schinkelpolder

Economisch functioneren gebied Schinkelpolder is als toekomstbestendig glastuinbouwgebied bestempeld in de Ruimtelijke Visie Greenport Aalsmeer (2015). In praktijk zijn de meeste telers echter uit het gebied verdwenen en is er vooral (sierteelt-gerelateerde) groothandel en logistieke functies gevestigd. Dit is ook toegestaan, tot een grootte van 2 ha (zie ook de kadertekst op de volgende pagina). Het gebied Schinkelpolder functioneert (en oogt!) hierdoor inmiddels als een bedrijventerrein, maar is het niet. Qua werkgelegenheid zit Schinkelpolder ongeveer op het niveau van de werklocaties Green Park en Hornmeer. In de Schinkelpolder zijn in totaal 982 mensen werkzaam bij in ca. 160 vestigingen. Figuur 4.4: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid (2015-2019)

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Ruimtelijke analyse en aandachtspunten • Het planologische kader van Schinkelpolder gaat uit van het behoud van het gebied als locatie voor glastuinbouw en aanvullende agrarische bebouwing, maar uit de analyse van het gebied (data, schouw, ruimtelijke analyse van kaart 4.1), uit de gespreksronde en uit eerder onderzoek (Green Port Glastuinbouwbestemming 3.0, 2019) blijkt het volgende: - Er zijn sterke aanwijzingen dat het gebied geen toekomstbestendig glastuin­ bouwgebied meer is. Een aantal telers zijn uit het gebied verdwenen en er zijn ook veel niet-glastuinbouw functies gevestigd. - In de Schinkelpolder is ‘bedrijfsterrein en opslag t.b.v. agrarische bedrijfs­ voering’ mogelijk op een bouwperceel van max. 2 ha (Glastuinbouwdefinitie 3.0 Greenport Aalsmeer, p. 21). De ruime bebouwingsmogelijkheden hebben ertoe geleid dat zich daar bedrijven gevestigd hebben die actief zijn in de handel en logistiek van bloemen en planten, maar geen eigen teelt hebben. - Het gebied functioneert de facto als bedrijventerrein en deze ontwikkeling zal – gezien de investeringen die bedrijven hebben gedaan in de panden (zoals kantoren, grote logistieke units en moderne toekomstbestendige panden) – zeer lastig terug te draaien zijn.

- Ook komt uit de analyse naar voren dat het gebied – gezien zijn ligging, snelle wegverbinding naar Schiphol en de A9, en de braakliggende ruimte – potentie heeft om in de toekomstige ruimtebehoefte van bedrijven in Aalsmeer en omgeving te voorzien. - Het gebied oogt aantrekkelijk en redelijk nieuw. Wat uit de schouw blijkt, is dat een groot deel van het vastgoed van bedrijven toekomstbestendig (en betrekkelijk nieuw; zie foto’s volgende pagina) is. Dat geldt niet overal voor de glastuinbouwbedrijven. - Opvallend is dat er nog veel onbenutte ruimte in de vorm van braakliggende kavels tussen de bedrijven te vinden is. Uit kaart 4.1 blijkt dat Schinkelpolder ongeveer 137 ha groot is, waarvan 20 ha bedrijfspanden zijn, 32 ha glastuin­ bouw, 46 ha overige kavels en ongeveer 30 ha groen/weidelandschap tussen de bedrijfspanden en kassen.

50

Eindrapportage

- De ontsluiting van Schinkelpolder is een aandachtspunt. Schinkelpolder brengt (nu al) te grote vrachtverkeersstromen teweeg voor het omliggende gebied (met name de linten). Wel is het gebied via de N231 (Bosrandweg) en de N232 goed aangesloten op het snelwegennetwerk (A9/A4).

Ruimtelijke ontwikkelingen Er is geen actuele gebiedsvisie voor de Schinkelpolder. Het gebied wordt beschouwd als categorie-2 in de ruimtelijke visie van de Greenport Aalsmeer (kleinschalig toekomstbestendige glastuinbouw). Een toelichting op het actuele ruimtelijke kader is hiernaast te vinden. Vanwege de te grote verkeersstromen denkt Aalsmeer in de Visie voor Bovenlanden Oosteinderweg na over een betere benutting van de Ringvaart en de afsluiting van de Oosteinderweg voor vrachtverkeer, dat dan moet worden ontsloten via de Bosrandweg.

Bestemmingsplan Schinkelpolder Aalsmeer Schinkelpolder is in de Ruimtelijke Visie van de Greenport Aalsmeer uit 2015 aangeduid als een kleinschalig, toekomstbestendig GTC-gebied, maar er wordt onder voorwaarden ook andere (niet-glastuinbouw) bebouwing toegestaan. Het bestemmingsplan staat (via een wijzigingsbevoegdheid) bebouwing tot 2 ha voor ‘agrarisch aanverwante bedrijven’ toe. Dit zijn bedrijven die “uitsluitend of overwegend zijn gericht op het leveren van diensten, waaronder het opslaan, bewerken, verpakken en sorteren, en/of het overslaan/leveren/verhandelen van producten van/aan andere agrarisch (aanverwante) bedrijven in het buitengebied, waar nodig met behulp van werktuigen en apparatuur of op het verrichten van werkzaamheden tot onderhoud of reparatie van werktuigen en apparatuur (bedrijven zoals agrarische hulp-, loon-, neven- en toeleveringsbedrijven)” De gemeente toetst aanvragen van initiatiefnemers aan het bestemmingsplan en de wijzigingsbevoegdheden die daarbinnen zitten, waarbij aanvragers zelf onderbouwen waarom zij aan de voorwaarden (o.a. wat betreft marktontwikkelingen en economische uitvoerbaarheid) voldoen. Daarnaast zijn er ook andere, niet-agrarische bedrijven in het gebied gevestigd. Deze situatie heeft een historische achtergrond.

Het gebied is van oudsher een glastuinbouwgebied, maar in de loop der jaren is de focus verschoven van enkel primaire productie naar een gemengde invulling met handelskwekerijen en agrarische handelsondernemingen. In 2013 is het bestem­ mingsplan van de Schinkelpolder geactualiseerd. Het vorige bestemmingsplan stamde grotendeels nog uit 1969 en deed geen recht meer aan de feitelijke situatie. Met de actualisering is zoveel mogelijk aangesloten bij de feitelijke situatie, met een rechtstreekse bestemming voor percelen die onvoldoende geschikt zijn voor moderne glastuinbouw en met een wijzigingsbevoegdheid voor het overige gebied.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Figuur 4.5: Ruimtegebruik Schinkelpolder

Strategie Werklocaties Aalsmeer

51

52

Eindrapportage

4.2.2 Bovenlanden Oosteinderweg Economisch functioneren gebied De informele werklocatie Bovenlanden Oosteinderweg betreft een gebied met lintbebouwing met een gemengd functieaanbod. Er zijn woningen, retail, glastuin­ bouwbedrijven en andersoortige bedrijvigheid gevestigd. In dit gebied zijn 1.135 mensen werkzaam, bij in totaal 198 bedrijfsvestigingen. De grootste sector in het gebied is de industrie. Dat komt door de vestiging van Groep Koninklijke De Vries Scheepsbouw (446 banen). Dat is tevens de grootste werkgever in het gebied. De economische kracht van het gebied is groot (en qua werkgelegenheid vergelijk­ baar met Green Park) en de economische kracht groeit nog steeds. De groei zit met name bij De Vries Scheepsbouw (zie figuur 4.6; industrie en nutsbedrijven). Er is een veelheid aan functies in het gebied gevestigd, waaronder kleine zakelijke diensten, horeca, leisure en meer.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

53

Eindrapportage

Figuur 4.6: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid (2015-2019)

Ruimtelijke ontwikkelingen Er is een visie voor Bovenlanden Oosteinderweg opgesteld in 2019 , waarbij het ontwikkelperspectief voor dit gebied duidelijk is gemaakt. De visie heeft een aantal doelen: • Vergroten van de leefbaarheid (voor bewoners); • Bieden van een duidelijk perspectief aan ondernemers in het gebied; • Verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit; • Vergroten van de natuurwaarde; • Vergroten van de recreatieve waarde.

Ruimtelijke analyse en aandachtspunten De kracht van het gebied is de diversiteit aan economische functies (met veel recreatieve trekkers), gecombineerd met de rijke cultuurhistorie en de veelzijdige natuur. Het historische landschap met de trekheestercultuur is veelal verborgen en kan beter beleefbaar worden gemaakt. De bereikbaarheid en verkeersveiligheid staat onder druk door vrachtverkeer van- en naar bedrijven. Er is veel ergernis ten aanzien van doorgaande en ladende/lossende vrachtwagens, zo komt naar voren in de actuele visie voor de BovenlandenOosteinderweg (zie hiernaast).

Strategie Werklocaties Aalsmeer

In de visie staat beschreven dat er ruimte wordt geboden aan transformatiemogelijkheden voor verouderd glas en andere bebouwing direct achter het lint naar recreatief verblijf, kleinschalige bedrijvigheid, ateliers, horeca, mantelzorgwoningen, pluktuinen en jachthavens, mits kleinschalig. Deze kleinschalige nieuwe functies vormen echter niet of nauwelijks financiële dragers. Gezien de verkeersproblemen wordt vrachtverkeer over de Oosteinderweg in de toekomst hoogstwaarschijnlijk afgeschaald (er is nog geen definitief besluit genomen). De in dit gebied te faciliteren ruimtelijke ontwikkeling moeten passend zijn bij de functie van de weg. Ten aanzien van de verkeersintensiteit wordt een stand-still nagestreefd. Zo wordt ook de verkeersveiligheid voor voetgangers en fietsers verbeterd.

54

Eindrapportage

4.2.3 Tussen de Linten

Ruimtelijke analyse en aandachtspunten

Economisch functioneren gebied

Bedrijven hebben in het gebied weinig uitbreidingsmogelijkheden; er is intensief ruimtegebruik en er zijn geen kavels uitgeefbaar. Bovendien staan de ontsluitings­ wegen geen verdere intensivering van auto- en vrachtverkeer toe.

De informele werklocatie Tussen de Linten betreft een verouderd glastuinbouwgebied met verschillende functies van wonen en werken. De voornaamste economische functies zijn retail (groot- en detailhandel) en glastuinbouw. Het gebied grenst aan bedrijventerrein Green Park (deelgebied 2). De bedrijvigheid in Tussen de Linten functioneert (vooralsnog) goed; dat blijkt ook uit de stabiele werkgelegenheid in de jaren 2015-2019. In dit gebied zijn 327 mensen werkzaam. De gebiedskwaliteit is onlangs verbeterd: er is geïnvesteerd in de autoweg en het fietspad aan de Aalsmeerderweg. Hierdoor is de uitstraling en de verkeersveiligheid van het gebied beter geworden. De economische kracht van het gebied zit in de diversiteit aan economische functies en de ruimte die het gebied biedt voor kleinschalige gemengde bedrijvigheid. Figuur 4.7: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid (2015-2019)

De kracht van het gebied is de diversiteit aan economische functies, gecombineerd met cultuurhistorie, natuur en enkele recreatieve trekkers. Wel vervult het gebied een functie voor startende en overwegend kleinere bedrijven.

Ruimtelijke ontwikkelingen Dit gebied is categorie-5 glastuinbouwgebied in de ruimtelijke visie van de Greenport Aalsmeer. Dat houdt in dat het een transformatiegebied is. Er wordt door BRO een toekomstplan gemaakt voor Tussen de Linten. De doelen van het toekomstplan zijn het bieden van kansen voor een ruimtelijk-economisch toekomstbestendige ontwikkeling; het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en het bieden van gebiedsgericht maatwerk voor bewoning en bedrijvigheid.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

55

Ten aanzien van economische functies geeft het toekomstplan het volgende aan: • De economische kracht van de werklocatie is nog sterk, maar op termijn moet werken een ondergeschikte rol krijgen aan de woonfunctie die dit gebied heeft. • Als passende economische functies worden onder andere gezien: stille opslag, ambachtelijke bedrijvigheid, teelt- en agrarische sector gerelateerde kleinschalige bedrijvigheid en kleinschalige verkoop, stadslandbouw, zakelijke- en persoonlijke dienstverlening, kleinschalige recreatief-toeristische functies en initiatieven in de duurzame energiesector (bio- of zonne-energie, geen windmolens). • Bedrijven die passend zijn voor het gebied zijn bedrijven die qua aard, omvang en uitstraling bij een woonomgeving kunnen passen (Visie Tussen de Linten). • Nieuwe bedrijfsfuncties, en het invulling geven aan resterende uitbreidingsmogelijkheden op basis van het bestemmingsplan, dienen zich te voegen binnen de kaders van de Notitie van Uitgangspunten (BRO, 2019) en het ruimtelijke kwalitatieve kader van het Lintenbeleid (geldend voor het gebied dat een visuele relatie heeft met het lint). • Voor alle ontwikkelingen geldt als voorwaarde dat er geen sprake mag zijn van onevenredig grote verkeersaantrekkende werking.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

56

Eindrapportage

4.2.4 Aalsmeer-Oost Economisch functioneren gebied Het voormalig glastuinbouwgebied Aalsmeer-Oost heeft de afgelopen jaren een daling van de werkgelegenheid laten zien (met uitzondering van 2019 ten opzichte van 2018). De economische kracht staat er onder druk. Er staat veel vastgoed leeg, wat blijkt uit overgroeiing en verval van panden en kavels. In Aalsmeer-Oost zijn in totaal 278 mensen werkzaam bij 69 vestigingen. Figuur 4.8: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid (2015-2019)

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Ruimtelijke analyse en aandachtspunten De gebiedskwaliteit van Aalsmeer-Oost is wisselend. Er zijn verouderde en leegstaande glastuinbouw kassen op de terreinen achter het lint. Verder is het gebied betrekkelijk slecht toegankelijk; er lopen geen wegen doorheen en er staan hekken voor de kavels. Het gebied oogt verrommeld. De locatie springt in het oog als het gaat om woningbouw. Dat past in ruimtelijk-functionele zin ook bij de omliggende gebieden, want daar staan al veel woningen.

Ruimtelijke ontwikkelingen Dit gebied is een categorie-5 glastuinbouwgebied in de ruimtelijke visie van de Greenport Aalsmeer. Dat houdt in dat het een niet-toekomstbestendig glastuin­ bouwgebied is. Het gebied wordt in de toekomst getransformeerd. Voor dit gebied is een Ruimtelijk Raamwerk voor Aalsmeer Oost (deelgebied Oosteindedriehoek) gemaakt. Het doel van het Ruimtelijk Raamwerk Aalsmeer Oost is ruimtelijke kaders te bieden aan private partijen om voornamelijk woningbouw in het deelgebied mogelijk te maken. De economische consequenties daarvan zijn gering, gezien er enkel verouderde en leegstaande panden worden getransformeerd naar wonen.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

57

58

Eindrapportage

4.2.5 Glastuinbouwgebied Kudelstaart & Bachlaan/Cactuslaan Economisch functioneren gebied Glastuinbouwgebied Kudelstaart splitsen we in de analyse op in twee delen: het zuidelijk deelgebied en het deelgebied Bachlaan/Cactuslaan (zie ook figuur 1.1). Er is namelijk een duidelijke scheiding tussen de twee gebieden. Het zuidelijk deelgebied is een toekomstbestendig glastuinbouwgebied met in totaal 140 banen. De werkgelegenheid is tussen 2016-2018 gegroeid; in 2019 weer iets gedaald. Uit de economische analyse blijkt ook dat de zuidkant meer levensvatbaar is dan de noordkant (Bachlaan/Cactuslaan). In het noordelijk gelegen gebied neemt de werkgelegenheid af, in he zuidelijk gelegen gebied is de werkgelegenheid (en daarmee de economische kracht) stabiel. Figuur 4.9: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid in Glastuinbouwgebied Kudelstaart (2015-2019)

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Figuur 4.10: Sectorale ontwikkeling van de werkgelegenheid Bachlaan/Cactuslaan (2015-2019)

Ruimtelijke analyse en aandachtspunten Het zuidelijk deelgebied ziet er toekomstbestendig uit en er vindt geen of weinig verrommeling of verkleuring plaats. Het gebied maakt in ruimtelijk-functionele zin deel uit van glastuinbouwgebied Uithoorn. Het deelgebied aan de Bachlaan en Cactuslaan is minder toekomstbestendig. Het gebied ziet er wat verrommeld uit op sommige plaatsen. Het gebied is verder slecht toegankelijk door de typische structuur van lintbebouwing met daar achter de glastuinbouwbedrijven.

Ruimtelijke ontwikkelingen Het zuidelijke gebied geldt als kleinschalig toekomstbestendig glastuinbouwgebied. Het noordelijke gebied is als ‘categorie-4’ aangewezen in de ruimtelijke visie van de Greenport Aalsmeer, wat wil zeggen dat het een maatwerkgebied is. In beide gebieden spelen geen grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen en er is momenteel geen ruimtelijke planvorming gaande. Strategie Werklocaties Aalsmeer

59

60

Eindrapportage

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

STRATEGIE WERKLOCATIES AALSMEER

Strategie Werklocaties Aalsmeer Eindrapportage Strategie Werklocaties Aalsmeer

61

62

Eindrapportage

Strategie Werklocaties Aalsmeer

63

Eindrapportage

5

Strategie werklocaties Aalsmeer

5.1

HOOFDLIJNEN STRATEGIE WERKLOCATIES AALSMEER

In dit hoofdstuk behandelen we de zes hoofdlijnen van de strategie werklocaties Aalsmeer. 1 Vraag op Green Park accommoderen, Green Square ontwikkelen ten dienste van economisch profiel, en Green Park nóg sterker maken De vraag naar bedrijventerreinen in Aalsmeer groeit. Tot 2040 is er een totale uitbreidingsvraag aan bedrijventerreinen geraamd van 11 tot 34 ha, met name in het gemengd regionaal segment. De onzekerheid is gezien de coronacrisis groot, maar te verwachten valt dat op (middel)lange termijn de vraag zal blijven groeien vanuit Aalsmeerse bedrijven. Er is momenteel in Aalsmeer nog 44 ha uitgeefbaar, waarvan 30 ha op Green Park en 14 ha op Royal FloraHolland Oost. Dit lijkt op het eerste oog voldoende om de verwachte uitbreidingsvraag te accommoderen, maar op een deel van dit aanbod liggen echter al opties en reserveringen, zodat dit niet vrij beschikbaar is. Een ander deel van het planaanbod is op dit moment niet terstond (direct) uitgeefbaar door versnipperd particulier grondbezit. Daar komt bij dat de vraag wellicht hoger uitvalt, door een aanvullende vervangingsvraag van bedrijven die niet langer passend zijn in de linten (gebieden Tussen de Linten, Bovenlanden Oosteinderweg, Aalsmeer Oost), en door een mogelijke vervangingsvraag van bedrijven uit Amsterdam en directe omgeving.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

64

Kortom, de situatie op de Aalsmeerse markt voor bedrijventerrein kan richting 2030 en daarna krap worden. Het is niet de vraag óf Green Park uitverkocht raakt, maar wanneer. De strategie is daarom om de komende jaren de vraag naar bedrijventerreinen te accommoderen op Green Park Aalsmeer - inclusief RFH Oost – maar ook vast verder te kijken: wat te doen als Green Park vol zit? Hierover onder strategische lijn 2 meer. De strategie is om de ontwikkeling van het Green Square – waar in de Structuurvisie ruimte voorzien is voor een mix van functies – in het teken te stellen van de economische versterking van het gebied. Het is van belang om zuinig te zijn op de beschikbare bedrijfsruimte op Green Park, als enige grootschalige ontwikkellocatie voor bedrijven in Aalsmeer. Het inmiddels vastgestelde bestemmingsplan ‘Herziening GPA, Middenweg en dg 3, 5 en 7 – Hotel de Zwerm’ blijft van kracht, maar voor het overige blijft de huidige bedrijfsbestemming het uitgangspunt. Afwijkende bestemmingen moeten in beginsel bijdragen aan het lokale vestigings­ klimaat voor bedrijven in Aalsmeer in het algemeen en op Green Park in bijzonder. Functies die verder los staan van het economisch profiel van Green Park of die niet direct iets toevoegen aan de economische kracht van het gebied zijn vanuit werklocatie-perspectief niet wenselijk.

De ontwikkeling van de Green Square kan de identiteit van Green Park Aalsmeer versterken als innovatief gebied voor (inter)nationale koplopers in logistiek, handel en kennis binnen de sierteelt en daarbuiten. De huidige identiteit van het gebied en de kansen voor verdere profilering van Green Park ten opzichte van andere Aalsmeerse en regionale bedrijventerreinen zijn samengevat in tabel 5.1.

Eindrapportage

Ook op de rest van het terrein Green Park Aalsmeer liggen nog kansen. Het terrein is al modern en hoogwaardig, maar het ruimtelijk-economisch perspectief kan nog verder worden versterkt. Veel ondernemers hebben zelf duurzaamheidsinveste­ ringen uitgevoerd of zien hier kansen toe. En er liggen kansen om ruimte te bieden aan circulaire activiteiten; de uitkomsten van de kansenscan Circulaire Economie kunnen aanknopingspunten bieden. Ook een betere (H)OV-busverbinding kan het vestigingsklimaat verder versterken, evenals betere vindbaarheid van bedrijven en verbeterde de fiets- en voetgangersroutes en -verbinding met de woonwijk Nieuw Oosteinde. 2 Verder kijken: waar accommoderen we de lokale vraag als Green Park is ontwikkeld? En wat past waar? Om de vraag naar bedrijventerreinen op de langere termijn te kunnen blijven accommoderen in Aalsmeer zijn de volgende drie lijnen het uitgangspunt: I. Accommoderen bedrijven die aansluiten op identiteit en profiel van de Aalsmeerse werklocaties en die van belang zijn voor de lokale economie Elk van de formele Aalsmeerse werklocaties heeft een eigen identiteit en profiel.

Green Park Aalsmeer geldt als hoogwaardig en groen ingericht terrein voor (inter) nationale partijen in de logistiek, handel en sierteelt, waarbij het deelgebied Royal FloraHolland-Oost specifiek ontwikkelruimte biedt voor bedrijven die direct aan de veiling gerelateerd zijn. Hornmeer biedt als binnenstedelijk terrein ruimte aan kleinschalige, lokaal georiënteerde bedrijven, en Schinkelpolder – nu nog een glastuinbouwgebied met agrarisch-gerelateerde bedrijvigheid – wordt gekenmerkt dooreen ruime opzet, ligging nabij het Amsterdamse Bos en een goede verbinding met Schiphol en het snelwegennet. De overige informele werklocaties – Aalsmeer Oost, Tussen de Linten, Bovenlanden-Oosteinderweg en Glastuinbouwgebied Kudelstaart hebben ieder hun eigen identiteit, maar hebben gemeen dat ze voorheen veel ruimte boden aan sierteelt, veelal nu in transformatie zijn en nu een mix van werken, wonen, recreatie en andere functies aan het lint herbergen.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Uit de onderscheidende identiteit en de kenmerken van de gebieden volgt ook dat niet elk bedrijf binnen elk deelgebied past of wenselijk is. Voor Aalsmeer is daarbij de centrale vraag: welke partijen – zittende bedrijven die willen verhuizen of uitbreiden én nieuwe vestigers – sluiten goed aan bij het economisch profiel en kunnen zich vestigen in Aalsmeer? En welke soorten bedrijven passen daarbij op welke werklocatie? Om deze vraag te beantwoorden, is voor de drie formele werklocaties – Green Park, Hornmeer, Royal FloraHolland Oost – én voor Schinkelpolder als mogelijke uitbreidingslocatie voor bedrijvigheid (zie strategische lijn 3) de huidige identiteit van het gebied, de aanwezige bedrijven én de kansen voor toekomstige profilering van de werklocaties uiteengezet in tabel 5.1. In het bijzonder voor Hornmeer en de Schinkelpolder is er een proces met partijen in het gebied nodig om de identiteit van het gebied en het gezamenlijke toekomstperspectief scherp te stellen. De uitkomst hiervan kan benut worden voor de positionering van de werklocaties richting lokale en (boven)regionale bedrijven, regionale overheden en andere partners.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

65

In het verlengde hiervan – en aansluitend op de doelen uit de economische agenda zijn de volgende bedrijven voor Aalsmeer van strategisch belang om in de eigen gemeente te huisvesten: • (Inter)nationaal georiënteerde bedrijven in het sierteeltcluster die een belangrijk onderdeel vormen voor de waardeketen en waarvoor de directe nabijheid van Royal FloraHolland van belang is. Denk aan toeleveranciers, value-added logistics, logistiek, dienstverlening ten behoeve van telers, etc. Met name Royal FloraHolland-Oost biedt hier ruimte voor. • (Inter)nationaal georiënteerde moderne handels- en maakbedrijven die kunnen bijdragen aan kennis en innovatie in de sierteelt en aan de verduurzaming, versterking en/of zichtbaarheid van de Greenport Aalsmeer. Deze bedrijven passen onder meer op Green Park Aalsmeer. • Kleine en middelgrote regionale en (inter)nationale bedrijven in de logistiek en groothandel voor wie de nabijheid van Schiphol en (vracht)autobereikbaarheid van belang is. Ook hiervoor is Green Park Aalsmeer een geschikte locatie. • Lokaal georiënteerde bedrijven, die een voorkeur hebben voor vestiging in Aalsmeer zelf, en die van belang zijn voor het functioneren van de gemeente Aalsmeer en de lokale economie en samenleving. Denk aan lokale bouw-, onderhouds-, techniek-, en installatiebedrijven die vooral in Aalsmeer zelf actief zijn.

Vooral Hornmeer is het terrein waar deze bedrijven een plek kunnen vinden, maar ook het planaanbod op Green Park deelgebied 2 (zie bijlage 2) is bestemd voor een kleinschaliger, lokaal segment bedrijven. • Leisure-functies passen goed in het toeristisch-recreatief profiel van Aalsmeer (bloemendorp, waterrecreatie) en het DNA van Aalsmeer in brede zin, maar vestiging op bedrijventerreinen van leisure-functies ligt niet voor de hand. Wel kunnen bedrijven in bijvoorbeeld de maakindustrie die als toeleverancier het leisureprofiel van Aalsmeer versterken een plek krijgen, zoals watersportbouwers. • Bedrijven die de Aalsmeerse economie helpen verbreden, diversifiëren en innoveren, in uiteenlopende sectoren, mits het bedrijfsfuncties betreft die ruimtelijk gezien op een bedrijventerrein passen. Typen bedrijven die niet op een Aalsmeers bedrijventerrein passen zijn in de volgende paragraaf benoemd. Vanuit economisch belang is het de strategie om de beschikbare ruimte op bedrijventerreinen primair voor deze bedrijven te benutten.

66

II. Regionale afstemming: wat past wel in Aalsmeer, en wat past beter elders? Het is in algemene zin van belang om regionaal afstemming te zoeken over het werklocatiebeleid, vanuit het doel om als regio een gezamenlijk een complementair aanbod van werklocaties te bieden dat aansluit op het regionaal economisch profiel. De inzet is daarom om in de regionale samenwerking met de andere AM-gemeenten de hoofdlijnen uit de Strategie Werklocaties Aalsmeer – en dan in het bijzonder de kwalitatieve positionering en identiteit van de Aalsmeerse werklocaties – te delen. Een bijkomend onderdeel van de strategie is om oog te hebben voor het regionale kwalitatieve aanbod aan werklocaties. Immers zijn er in de nabije omgeving van Aalsmeer op bedrijventerreinen als Amstelveen Zuid (BTAZ), Schiphol Trade Park, De Liede of De President (Haarlemmermeer) nog forse planvoorraden beschikbaar. Mogelijk passen hier bedrijven die niet goed in het ruimtelijk-economisch profiel van Aalsmeer passen en/of waar Aalsmeer geen geschikt werkmilieu voor kan bieden.

Eindrapportage

III. Beter benutten beschikbare ruimte op de formele werklocaties en Schinkelpolder Binnen Aalsmeer zelf zijn er twee mogelijkheden voor het beter benutten van de beschikbare ruimte. Allereerst is er nog sprake van leegstaande bedrijfsruimte. Een inventarisatie van het huidige aanbod leert dat er ca. 57.000m² bedrijfsvastgoed (vooral bedrijfshal; ca. 5 ha van het totaal) beschikbaar is op verschillende typen bedrijfspanden. Deze bedrijfspanden kunnen (deels) gebruikt worden om de groei van de vraag naar bedrijfspanden te accommoderen. Het is ook mogelijk dat een deel van de leegstand incourant is, en dus niet meer goed aansluit bij de wensen van de markt. Ten tweede biedt de locatie Schinkelpolder kansen als nieuw zoekgebied voor economische en andere functies ten behoeve van de Aalsmeerse economie en kan het mogelijk op termijn ruimte bieden voor extra bedrijfshuisvesting. Hierover in de volgende strategische lijn meer.

Het gaat dan onder meer om de volgende typen bedrijven: • Grootschalige bedrijven (>5 ha); deze zijn niet goed in te passen in de huidige ruimtelijke structuur van Aalsmeer en de bestaande werklocaties. Denk aan grootschalige distributiecentra, datacenters, grootschalige industrie. Met name bedrijventerreinen in Haarlemmermeer bieden hier ruimte voor (Schiphol Trade Park, Schiphol Logistics Park, De President). • Bedrijven in een hoge milieucategorie (4 of hoger); hier is geen (milieu)ruimte voor in Aalsmeer, maar onder meer op De Liede en Polanenpark (Haarlemmer­ leer) is hier nog ruimte voor in de regio. • Bedrijven die afhankelijk zijn van een excellente multimodale bereikbaarheid via Intercitystations en/of die een voorkeur hebben voor hoogstedelijke milieus (denk aan internationale hoofdkantoren); vestiging in Amsterdam (Zuid/WTC, centrum), Haarlemmermeer en direct op Schiphol ligt hier meer voor de hand dan in Aalsmeer zelf.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

67

Eindrapportage

3 Schinkelpolder: duidelijk toekomstperspectief schetsen, en economische potentie van het gebied benutten Schinkelpolder staat nu bekend als ‘toekomstbestendig, kleinschalig glastuinbouw­ gebied’ in de Ruimtelijke Visie Greenport Aalsmeer (categorie 2), maar functioneert in praktijk grotendeels als (glastuinbouwgerelateerd) bedrijventerrein. Dat vraagt om een gedragen toekomstperspectief: wat is een geschikte invulling van Schinkelpolder voor de middellange en lange termijn? De huidige identiteit van het gebied – groen, ruim opgezet, goed verbonden voor autoverkeer – en de kansen voor de ontwikkeling van het profiel die in tabel 5.1 zijn genoemd, kunnen hierbij als vertrekpunt dienen. Aangezien er ook nog steeds primaire sierteelt in het gebied lijkt plaats te vinden, is het van belang dat ook lokale sierteeltondernemers en partners in de Greenport Aalsmeer zich kunnen vinden in een dergelijk perspectief. Aanvullend hierop is er aanleiding om te onderzoeken of het deel van Schinkelpolder dat momenteel als glastuinbouwgebied geldt, maar nu niet bebouwd is, als uitbreidingslocatie voor bedrijven in Aalsmeer in aanmerking kan komen. In het gebied is immers nog ca. 30 ha aan braakliggend gebied (tussen de bestaande bebouwing) te vinden (zie figuur 4.5).

Bovendien ligt het gebied strategisch in Aalsmeer, aan de rand van de gemeente en via de N231 (Bosrandweg) en de N232 goed verbonden met het snelwegennetwerk (A9/A4) en Schiphol. Ook is de Schinkelpolder goed bereikbaar met het OV en met de fiets vanuit zowel Aalsmeer als Amstelveen.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Overigens zijn er ook andere functies denkbaar in het gebied, die eveneens voorzien in een lokale en regionale behoefte. Denk aan de (tijdelijke) huisvesting van personeel/arbeidsmigranten (de Schinkelpolder is hier al een zoekgebied voor binnen Aalsmeer), energieopwekking, maatschappelijke functies, groen en meer. Ook zijn er de nodige de randvoorwaarden op het gebied van bereikbaarheid (en de druk die verkeersbewegingen teweegbrengen op de Linten), duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en afspraken over regionale afstemming op de werklocatie­ markt in Plabeka-verband en over afstemming met de Greenport Aalsmeer. In een toekomstperspectief kunnen integrale afwegingen worden gemaakt, waarbij ook fasering c.q. de tijdelijke invulling van beschikbare ruimte mogelijk is. Wel moet voorkomen worden dat een eventuele verdere benutting van de Schinkelpolder als bedrijfslocatie zorgt voor concurrentie met andere bedrijven­ terreinen in de regio en met Green Park Aalsmeer in het bijzonder. Een eventuele (gedeeltelijke) ontwikkeling van Schinkelpolder als bedrijventerrein is daarom alleen aan de orde als Green Park Aalsmeer volledig ontwikkeld is – of wanneer dit binnen afzienbare tijd lijkt te gebeuren. Ook is het van belang de regionale marktsituatie hierbij te betrekken en hierbij ook de regionale effecten van corona op de werklocatiemarkt van de MRA en de AM-regio mee te nemen.

68

4 Kwaliteitsimpuls en betere organisatiegraad nodig op Hornmeer Hornmeer voorziet in een behoefte aan ruimte voor kleinschalige en gemengde bedrijven. De gemeente Aalsmeer zet in op instandhouding van Hornmeer als lokaal kleinschalig gemengd bedrijventerrein. Het kan in de toekomst nog verder worden geprofileerd als de lokale Aalsmeerse werkplaats voor gemengde, stadsverzorgende bedrijvigheid. Het gebied heeft een belangrijke economische functie, en er is behoefte aan ruimte voor lokale ondernemers in Aalsmeer. Uitbreiding van permanente woonfuncties – aanvullend op de bedrijfswoningen op het terrein – ligt hier mede gezien de ligging in de LIB-zone niet voor de hand. Om Hornmeer ook in de toekomst een goede vestigingsplaats te houden, is een revitaliseringsslag op het bedrijventerrein gewenst. Dit blijkt uit de schouw en de gesprekken in het gebied, maar ook uit het feit dat de werkgelegenheid hier in recente jaren is gedaald. In het verleden is al ingezet op revitalisering, maar niet met het gewenste resultaat. De ruimtelijke kwaliteit is op enkele plaatsen matig en er is aandacht nodig voor het opwaarderen van de openbare ruimte, het toevoegen van groen, klimaatadaptieve inrichting en verduurzaming van het gebied. Daarbij zijn er zowel goede als minder goede delen zijn op Hornmeer. De kwaliteit verschilt per straat. Ook handhaving m.b.t.

afval en te hard rijdende auto’s over het terrein is gewenst, terwijl de fietsveiligheid en fietsbereikbaarheid op het terrein te wensen over laat.

Eindrapportage

5 Planvoorraad kantoren in stand houden, maar niet direct op de markt brengen en behoefte post-corona goed onderzoeken De zachte planvoorraad voor kantoren op Green Park (ca. 15.000m² – 20.000m² zachte planvoorraad in deelgebied 4) zal vooralsnog in stand gehouden worden, maar de gemeente zet niet op korte termijn in op realisatie van de kantorenmeters. Het is nog uiterst ongewis wat ‘corona’ gaat doen met de regionale kantorenmarkt in de MRA. Bovendien zijn de regionale tekorten kwalitatief gezien vooral binnen de segmenten ‘multimodale knooppunten’ (nabij treinstations), innovatiedistricten en (mogelijk) internationale topmilieus, en dit zijn niet de segmenten waarbinnen Green Park Aalsmeer zich bevindt. Bovendien is de ruimte op Green Park Aalsmeer gelimiteerd, terwijl de ‘sectoren van strategisch belang’ om in Aalsmeer te huisvesten (zie strategische lijn 1) vaak juist niet kantoorhoudend zijn. Dit is aanleiding om de komende jaren nog geen werk te maken van (grootschalige) kantoorontwikkeling op Green Park. Wanneer de regionale marktontwikkelingen hier – ook post-corona – wel aanleiding toe geven, stemt de gemeente volgens afspraakaf met de overige AM-gemeenten. De harde planvoorraad (ca. 5.000m² in deelgebied 6) kan wel de komende jaren tot ontwikkeling worden gebracht zoals voorzien; ook hierover wordt regionaal afgestemd.

Misschien wel het belangrijkste aandachtspunt voor de Hornmeer is de organisatiegraad van ondernemers. Meer sociale cohesie en samenwerking kan zorgen voor meer betrokkenheid bij het gebied – waardoor kavels beter onderhouden worden en er meer sociale controle is. De waardevermeerdering die revitalisering kan opleveren, valt ook ten bate aan de gebruikers en eigenaren. Het principe ‘wie rendement wil, moet investeren’, geldt hier. Daarnaast zijn er ook maatschappelijke opgaven waar het bedrijventerrein een bijdrage aan kan leveren. Er is daarom een publiek en privaat belang gediend met investeren in de ruimtelijke kwaliteit en de organisatiegraad van Hornmeer. Strategie Werklocaties Aalsmeer

69

Eindrapportage

6 Strategie voor de overige formele en informele werklocaties Overige formele werklocaties: • Royal FloraHolland (RFH) is een privaat terrein; de publieke rol in de ruimtelijke kwaliteit is beperkt. De eigenaar is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het terrein. RFH investeert volop in de ontwikkeling van het gebied, met een nieuw en duurzaam kantoor en de plannen voor de Ongestoord Logistieke Verbinding. Ook kent het terrein met FloriWorld een nieuwe toeristisch-recreatieve trekker. Zo blijft Royal FloraHolland een sterkere internationale hotspot voor groothandel, logistiek en zakelijke diensten in de sierteeltsector. De belangrijkste inzet van de gemeente is om de huidige bedrijfsbestemming van het terrein te behouden. In het kader van werklocatiebeleid is onderlinge afstemming belang­ rijk tussen Royal FloraHolland, GPAG en de gemeente over de ontwikkeling van RFH-Oost (Deelgebied 8 van Green Park) en de rest van Green Park. Royal Flora­ Holland wil er voor zorg dragen dat de ontwikkeling van Aalsmeer Oost de fysieke marktplaats en het sierteeltcluster versterkt. Dit sluit aan op het college­ programma 2018-2022 van de gemeente Aalsmeer: 'op economisch vlak zet de gemeente Aalsmeer onder meer in op Greenport Aalsmeer en het versterken van de sierteeltsector'.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Overige informele werklocaties: • De strategie voor Bovenlanden Oosteinderweg sluit aan op de gebiedsvisie voor deze locatie, qua mogelijkheden voor bedrijven. De gebiedsvisie gaat op termijn uit van een ondergeschikte rol van de werkfunctie aan de woonfunctie. Dit betekent niet dat werken hoeft te verdwijnen. Er is ruimte voor transformatie ten behoeve van kleinschalige bedrijvigheid die niet voor extra verkeersdruk zorgt. • Ook voor Tussen de Linten sluit de strategie aan op het toekomstplan voor het gebied dat momenteel wordt ontwikkeld. Dit houdt in: behoud van de economische functies in het gebied is mogelijk, mits de impact op de bereik­ baarheid niet te groot is, maar grootschalige uitbreiding of vestiging van bedrijven op deze locatie kan niet. • Voor Aalsmeer Oost is de strategie, in lijn met het ruimtelijk kader voor het gebied, om hier geen grootschalige uitbreiding of vestiging van nieuwe bedrijven toe te staan. • Glastuinbouwgebied Kudelstaart & Bachlaan/Cactuslaan. - De strategie is om in het zuidelijk deelgebied (toekomstbestendig glastuinbouw; gebied tussen de Mijnsherenweg en de Hoofdweg) de glastuin­ bouwfunctie te behouden. Uit de economische analyse, maar ook uit de Ruimtelijke Visie Greenport Aalsmeer, blijkt ook dat de zuidkant levensvatbaar is voor sierteelt.

- Aan de noordkant van het gebied, rondom de Bachlaan en Cactuslaan, vindt verrommeling plaats en neemt de economische kracht van het gebied af. Dit vraagt om onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de glastuin­ bouwfunctie, samen met lokale ondernemers en partijen in de Greenport Aalsmeer. Op het eerste gezicht lijkt grootschalige bedrijvigheid (nietglastuinbouw) hierbij overigens niet opportuun, met het oog op de bereikbaarheid van het gebied en mogelijke concurrentie die ontstaat met Green Park Aalsmeer en andere formele bedrijventerreinen. • Wanneer bedrijven in de informele werklocaties hun groeiplannen niet (meer) in het gebied kunnen uitvoeren, ligt vestiging op Green Park Aalsmeer of naar andere geschikte locaties voor de hand.

70

5.2

Eindrapportage

UITVOERING VAN DE STRATEGIE WERKLOCATIES

De gemeente Aalsmeer gaat de komende jaren uitvoering geven aan de Strategie Werklocaties. Daarvoor gaat de gemeente separaat een Uitvoeringsprogramma opstellen, als dynamisch ‘werkdocument’. Dit programma bevat de belangrijkste acties die Aalsmeer de komende jaren onderneemt om uitvoering te geven aan de Strategie Werklocaties. Het Uitvoeringsprogramma kent een gedeeld eigenaarschap. Op bijna alle thema’s geldt dat de gemeente de samenwerking met andere partijen moet opzoeken. Het gaat hierbij om stakeholders op verschillende schaalniveaus: lokaal (Ondernemend Aalsmeer, ondernemers, maatschappelijke instellingen, belangenverenigingen, etc.) en regionaal (AM-regio, Greenport Aalsmeer, MRA, provincie, etc.).

Strategie Werklocaties Aalsmeer

71

Eindrapportage

Tabel 5.1

Gebiedsidentiteit, bedrijvigheid en kansen voor toekomstige identiteit en profilering werklocaties Aalsmeer Werklocatie

Green Park Aalsmeer

Identiteit gebied en kenmerken anno 2020

Toekomstbestendig gemengd regionaal Kleinschalig traditioneel gemengd lokaal bedrijvenpark met hoge gebiedsbedrijventerrein, met lage organisatiekwaliteit en organisatiegraad. Er is nog graad. 30 ha ontwikkelruimte op het groene en grootschalige terrein beschikbaar.

Aanwezige Bedrijvigheid anno 2020

(Inter)nationale en regionale bedrijvig­ heid in de logistiek, groothandel, industrie en bouw. Veel sierteeltgerelateerde bedrijvigheid.

Kansen toekomstige identiteit en profilering gebied (2030)

Duurzaam en innovatief gebied voor (inter) Aalsmeerse werkplaats voor lokale nationale koplopers in logistiek, handel en bedrijven. Profilering nader te bepalen met partijen in het gebied. kennis binnen de sierteelt en daarbuiten • Voorbeeld voor kennis en innovatie in (sierteelt-gerelateerde) logistiek en daarbuiten • Duurzaam en hoogwaardig ingericht gebied (kansen energie, klimaat, circulair worden benut) • Green Square: gevarieerd econo­ misch programma, hotspot voor innovatie en start-ups in sierteelt en logistiek • Multimodaal bereikbaar gebied • per OV, fiets en te voet

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Hornmeer

Lokaal divers MKB, GDV/PDV, groothandel, industrie.

•

• • •

Royal FloraHolland-Oost

Schinkelpolder

RFH geldt als grootschalige internationale sierteelt-hotspot met de veiling en verwante handel en diensten. Nog 14 ha ontwikkelruimte beschikbaar op RFH Oost.

Verkleurd glastuinbouwgebied waar verouderd glas, moderne logistieke en gemengde bedrijvigheid en braakliggende kavels elkaar afwisselen. Zoekgebied voor huisvesting en voorzieningen arbeidsmigranten.

(Inter)nationale bedrijven en sierteeltgerelateerde groothandel, met directe verbinding met de veiling. Ook veel zakelijke diensten.

Regionale bedrijven in de logistiek en groothandel, soms gecombineerd met sierteelt.

Ontwikkelruimte voor RFH als internationale sierteelt-hotspot.

Kansen voor economische (en andere) functies, door groene uitstraling, ruime opzet en gunstige ligging t.o.v. Amsterdamse bos, regio en Schiphol. Toekomstige identiteit en profilering nader uitwerken met lokale en regionale partners, als onderdeel van een toekomstperspectief.

• Direct veiling-gerelateerde bedrijven Werkplaats voor lokaal voor handel, logistiek, innovatie georiënteerde gemengde en stads­ diensten en veredeling in de sierteelt verzorgende bedrijven, soms met een • Optimaal bereikbaar dankzij zelfrauw randje rijdend vervoer, ongestoorde logistie­ Ruimtelijke uitstraling is op orde ke verbinding naar Schiphol en directe Hoge organisatiegraad en betrokken verbinding met de veiling ondernemers bij het gebied Kansen voor verduurzaming en klimaatadaptatie van gebied en bedrijven

• Gebied in transformatie, waar permanente functies en tijdelijkheid elkaar afwisselen • Kansen voor logistiek en handel dankzij gunstige ligging en autobereikbaarheid. • Kansen voor duurzame energie, passend bij het landschap en de lokale gemeenschap

72

Eindrapportage

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

BIJLAGEN

Strategie Werklocaties Aalsmeer Eindrapportage Strategie Werklocaties Aalsmeer

73

74

Eindrapportage

Strategie Werklocaties Aalsmeer

75

Eindrapportage

Bijlage 1 Beleidsanalyse

BELEID LOKAAL

Economische Agenda Aalsmeer Eind 2019 is de nieuwe Economische Agenda van Aalsmeer vastgesteld. Het hoofddoel van de economische agenda is het versterken van de economische en toeristisch-recreatieve structuur in Aalsmeer. Twee van de vier speerpunten uit de Economische Agenda zijn relevant voor de Strategie Werklocaties. Dit zijn: • Versterken lokale en regionale vestigingsklimaat voor bedrijven. Aalsmeer heeft de ambitie om het aanbod van werklocaties kwantitatief en kwalitatief aan te laten sluiten op de markt, zodat gevestigde bedrijven kunnen doorgroeien en uitbreiden en bedrijven van buitenaf zich willen vestigen in Aalsmeer. • Sterk, toekomstbestendig en duurzaam ondernemerschap stimuleren. Aalsmeer heeft op dit speerpunt de ambitie om de samenwerking met ondernemers te intensiveren, de dienstverlening van de gemeente te optimaliseren, de verduurzaming van de economie te stimuleren en om de positie van de Greenport Aalsmeer te ondersteunen.

College (Uitvoerings-) programma 2018-2022: Vol vertrouwen vooruit! In het Collegeprogramma spreekt het College van B&W van Aalsmeer uit dat er wordt ingezet op het versterken van de kernkwaliteiten van de gemeente Aalsmeer. Dat betekent blijven investeren in de leefomgeving, veiligheid, goed onderwijs, voldoende woningen en het op pijl houden van de (zorg)voorzieningen. Tegelijkertijd wil Aalsmeer de economische positie in de MRA versterken, werkgelegenheid bevorderen en bereikbaar blijven in de regio. Op economisch vlak zet de gemeente Aalsmeer in op: • Visit Aalsmeer, het merk Aalsmeer regionaal en internationaal versterken (toerisme en recreatie) • Greenport Aalsmeer: versterken van de sierteeltsector • Samen werken aan verduurzaming • Afval is grondstof: nieuw afvalplan Strategie Werklocaties Aalsmeer

76

Aan het Collegeprogramma is een concreet uitvoeringsprogramma (gekoppeld, waarin het College verschillende concrete acties onderneemt om stappen te zetten op de bovenstaande thema’s. Een van de doelen is om de agenda’s van Economische Zaken en Recreatie en Toerisme te evalueren, samen te voegen en te herijken. De voorliggende rapportage is hiervan het resultaat.

Detailhandelsnota Aalsmeer 2017 In de Detailhandelsnota Aalsmeer 2017 wordt het Aalsmeerse winkelaanbod in onderlinge samenhang beschouwd. De hoofdwinkelstructuur van de gemeente Aalsmeer wordt opgebouwd uit de winkelconcentraties van het Centrum, de Ophelialaan, Nieuw Oosteinde en Kudelstaart. De nota verschaft daarbij duidelijkheid over de gewenste ontwikkelingsrichting voor de detailhandel en dient als toetsingskader voor nieuwe initiatieven die een gemeentelijke goedkeuring of medewerking eisen. Ook is het bedoeld om marktpartijen te prikkelen om in te spelen op de kansen die de Aalsmeerse markt hen biedt. In de Detailhandelsnota Aalsmeer wordt uitgegaan van de volgende ambities: • Het bieden van een kwalitatief hoogwaardig en volledig voorzieningenniveau voor bewoners; • Het beschikken over een aantrekkelijk centrumgebied dat als visitekaartje van de gemeente dient met een winkelfunctie voor alle bewoners; • Het verkrijgen van een vitaal winkelaanbod dat ondernemers tot een gezonde bedrijfsvoering in staat stelt. • In de Detailhandelsnota wordt ingezet op het versterken van het winkelaanbod in het centrum en het behouden van de wijkverzorgende functie van de winkel­ centra. Er wordt ingezet in grootschalig aanbod clusteren en verspreid aanbod afbouwen.

Eindrapportage

Centrumvisie Aalsmeer Aalsmeer Centrum fungeert nu al als hart van het dorp en plek waar voorzieningen op het gebied van detailhandel, cultuur, maatschappelijke functies en horeca bij elkaar komen. De gemeente heeft in de (ontwerp-)Centrumvisie van 2019 de ambitie uitgesproken om het centrum nog aantrekkelijker, herkenbaarder en karakteristieker te maken, door de retailstructuur te versterken, te investeren in de openbare ruimte en bereikbaarheid, het voorzieningenaanbod te vergroten en de leegstand te verminderen. Hoewel centrumontwikkeling en retailbeleid buiten de directe scope van deze economische agenda valt, is een aantrekkelijk dorpshart van belang voor het vestigingsklimaat voor bedrijven, werknemers en bezoekers, en heeft het centrum een duidelijke economische functie; hier is veel werkgelegenheid gevestigd.

BELEID - REGIONAAL EN PROVINCIAAL

Economische Agenda Amstelland-Meerlanden 2017 De zeven Amstelland-Meerland gemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn en Ronde Venen) werken samen op gebied van Economische Zaken. Zij hebben gezamenlijk de Economische Agenda Amstelland-Meerlanden gemaakt. Deze agenda is gericht op het creëren van een economisch vitale omgeving in de regio Amstelland-Meerlanden, voor een economie die zich daarin voortdurend verder weet te ontwikkelen.De gezamenlijke visie van de zeven Amstelland-Meerland gemeenten is om “de kracht van de deelregio nog beter te benutten, voor de deelregio Amstelland-Meerlanden zelf en voor de MRA”. De regio Amstelland-Meerlanden heeft zes prioritaire actiepunten geselecteerd die met nadruk worden gevolgd. Deze zijn: • Duurzame en circulaire economie • Toerisme • Plabeka • Greenport • Schiphol • Starters en arbeidsmarkt Strategie Werklocaties Aalsmeer

77

Eindrapportage

De wethouders economische zaken van de AM-regio bepalen per jaar welke speerpunten prioriteit krijgen. Sinds 2019 is de samenwerking gericht op werklocaties (Plabeka) en de relatie met de transformatieopgave glastuinbouwgebieden (Greenport).

Ruimtelijke Visie Greenport Aalsmeer 2015-2025 Voor het behoud van het sierteeltcluster in de regio Aalsmeer speelt de productie van bloemen en andere sierteeltproducten een belangrijke rol. In de ruimtelijke Visie Greenport Aalsmeer 2015-2025 komt de regio Greenport Aalsmeer met een strategie en uitvoeringsprogramma om er voor te zorgen dat de productie van sierteeltproducten in de regio sterk blijft. De Greenport Aalsmeer wil inzetten op de kansen: • Een regionale ruimtelijke strategie / visie om investeringen te sturen; • Zorgen voor voldoende grootschalig kwalitatief goed en modern glasareaal; • Ondernemers met niches / specialisaties ruimte geven. Deze versterken de handelsfunctie; • Inzetten op duurzaamheid: CO₂ en duurzame (rest)warmte gebruiken in kansrijke gebieden. Lagere energielasten zijn belangrijk voor de productie (groot deel van de uitgaven). De Greenport Aalsmeer onderscheidt in de Ruimtelijke Visie 5 categorieën gebieden waarin Glastuinbouwgebieden kunnen vallen. Categorie 1 Bestaand modern grootschalig glastuinbouwgebied Categorie 2 Bestaand kleinschalig (glas)-tuinbouwgebied (specialistische teelt en niche producten) Categorie 3 Nieuw grootschalig glastuinbouwgebied Categorie 4 Tuinbouwgebieden met maatwerkopgave Categorie 5 Transformatiegebieden en verspreid glas

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Platform Bedrijventerreinen en Kantoren (Plabeka) Binnen Plabeka worden afspraken gemaakt binnen de MRA over de ontwikkeling van werklocaties (bedrijventerreinen, kantoren en gemengde woon-werklocaties). Binnen Aalsmeer zijn de bedrijventerreinen Hornmeer en Green Park Aalsmeer de aangewezen ontwikkellocaties. Op Green Park Aalsmeer is tevens nog extra ontwikkelruimte beschikbaar. Het andere bedrijventerrein van de gemeente Aalsmeer is van Royal FloraHolland.

De Westas In het programma Westas werken partijen samen aan een versnelling naar een nieuwe, circulaire, economie aan de westkant van Amsterdam. In deze samenwerking werken de Luchthaven Schiphol, Haven van Amsterdam, Greenport Aalsmeer en Digital Gateway Amsterdam samen met de gemeenten Amsterdam, Haarlemmermeer en Aalsmeer, de provincie Noord-Holland en de ministeries van Economie en van Infrastructuur en Waterstaat. De Westas heeft geleid tot een nieuwe regionaal beleidsstuk, namelijk de Ruimtelijk-Economische Verkenning: De Circulaire Westas. Hierin zijn vier transitiepaden benoemd: • Grondstoffen: Bouw & Biomassa • Energie: Warmte en CO₂ • Logistiek • Informatie Binnen deze visie is het Green Park Aalsmeer als één van de circulaire werklocaties uit de circulaire Westas aangewezen. Dat betekent dat hier de komende jaren verschillende projecten worden ondernomen om circulariteit en duurzaamheid op het bedrijventerrein te vergroten.