Eindrapport Strategie_werklocaties_Aalsmeer v2 def.pdf

78

Eindrapportage

Strategisch Beleidskader Economie Noord-Holland 2016-2019

BELANGRIJKSTE BELEIDSONTWIKKELINGEN

In het Strategisch Beleidskader Economie Noord-Holland 2016-2019 formuleert de provincie Noord-Holland de volgende missie: “wij maken ons sterk voor welvaart en welzijn in Noord-Holland door een duurzame, vernieuwende en ondernemende economie”. Er wordt door de provincie ingezet op zeven thema’s in het strategisch beleidskader Economie. Dat zijn: • Aantrekkelijke en duurzame werklocaties; • Goede Bereikbaarheid • Een veerkrachtige arbeidsmarkt • Een sterk innovatieklimaat • Uitstekende digitale infrastructuur • Aantrekken van internationale bedrijven • Een sterke en duurzame agrosector.

Aalsmeer werkt momenteel aan verschillende beleidskaders. De belangrijkste op gebied van ruimte en energie zijn: • De omgevingsvisie is een – verplicht door de gemeenteraad op te stellen – integrale visie met integrale en strategische hoofdkeuzen van beleid voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn waaronder de gewenste ontwikkelingen van bedrijfslocaties maar ook ten behoeve van de energietransitie. De Strategie Werklocaties is input voor de omgevingsvisie. Aalsmeer stelt in de komende maanden het Koersdocument voor de omgevingsvisie vast. • Transitievisie warmte (2021): maakt het tijdspad inzichtelijk wanneer welke wijken of buurten (tot 2030) van het aardgas kunnen worden afgekoppeld en of er mogelijke warmte-alternatieven voor die gebieden bekend zijn. Duurzame warmte oplossingen voor de tuinbouwsector zijn potentieel doorslaggevend voor (grote) delen van de gebouwde omgeving in Aalsmeer. • Kaders voor Zonne-Energie Aalsmeer (eind 2020): bedoeld om een antwoord te geven op de vraag op welke locaties in Aalsmeer zonne-energie opgewekt kan worden. Doel van deze visie is richting geven aan initiatiefnemers van zonne-energie • Regionale Energiestrategie Noord Holland Zuid (RES NHZ 1.0): De RES brengt (ook in Aalsmeer) zoekgebieden in beeld voor het opwekken van zonne- en windenergie en maakt afspraken over de verdeling van boven regionale warmte­ bronnen.

• Energievisie Concentratiegebied Glastuinbouw Kudelstaart / De Kwakel (2021): Voor Concentratiegebied Glastuinbouw Kudelstaart wordt een gebieds­ visie opgesteld waarin de ontwikkeling naar een klimaat neutrale energievoorziening is vastgesteld met een vertaling naar 2030 inclusief ruimtelijke ordening, onder- en bovengronds ruimtebeslag en versnelling van de ontwikke­ ling van businesscases voor de voorziening van CO₂, warmte en elektra.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Bijlage 2 Structuurvisie GPA

Strategie Werklocaties Aalsmeer

79

80

Eindrapportage

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Bijlage 3 Welvaart en Leefomgeving Scenario’s Aalsmeer

Strategie Werklocaties Aalsmeer

81

82

Eindrapportage

Prioritair Project/Actie

Scenario hoog AmstellandMeerlanden

Aanpassing basisvariant

Basisvariant

Aanpassingen plusvariant

Plusvariant

Sector

A

B

C=A+B

D

E=C+D

Landbouw en visserij

-0,8%

-0,8%

0,5%

-0,3%

Industrie en nutsbedrijven

-0,4%

-0,4%

0,5%

0,1%

Bouw

-0,1%

-0,1%

0,5%

0,4%

Groothandel

1,6%

-1,0%

0,6%

0,5%

1,1%

Detailhandel

1,4%

-0,5%

0,9%

0,5%

1,4%

Vervoer en opslag

0,2%

-2,5%

-2,3%

2,5%

0,2%

Horeca

1,4%

-1,5%

-0,1%

0,5%

0,4%

ICT

1,3%

1,3%

0,5%

1,8%

Financiële dienstverlening

0,6%

-2,0%

-1,4%

1,0%

-0,4%

Zakelijke dienstverlening

1,0%

-1,0%

0,0%

0,5%

0,5%

Openbaar bestuur

1,4%

-1,4%

0,0%

0,0%

Onderwijs

0,9%

0,9%

0,9%

Zorg

1,4%

-0,5%

0,9%

0,9%

Overige dienstverlening

0,6%

-0,5%

0,1%

Totaal

0,9%

0,2%

0,5%

0,6% 0,7%

Strategie Werklocaties Aalsmeer

83

Eindrapportage

Bijlage 4 Locatievoorkeuren en Terreinquotiënten

De gemeente Aalsmeer kent drie formele bedrijventerreinen: Bedrijventerrein Hornmeer, Green Park Aalsmeer en Royal FloraHolland Aalsmeer. Op deze bedrij­ venterreinen zijn per 2019 5.566 banen gevestigd, oftewel 40% van de Aalsmeerse werkgelegenheid bevindt zich op de bedrijventerreinen. De aandelen verschillen echter sterk per sector, met hoge percentages in onder meer vervoer en opslag, zakelijke dienstverlening en groothandel (zie bijlage 4). De locatievoorkeur voor bedrijventerreinen is in Aalsmeer tussen 2008 en 2019 afgenomen van 49% naar 40%. Steeds meer bedrijvigheid laat zich beter mengen binnen gemengde stedelijke gebieden en zijn daardoor niet meer gebonden aan vestiging op een bedrijventerrein. We verwachten voor de periode tot 2040 een verdere afname van de locatievoorkeur voor bedrijventerreinen voor de sectoren industrie en nutsbedrijven, bouw, zakelijke dienstverlening en ICT. Het aantal bedrijventerreinenbanen neemt tot 2040 in absolute zin toe in de basisva­ riant (+216) en de plusvariant (+962). In het coronascenario ’basisraming’ neemt het aantal bedrijventerreinenbanen toe met slechts 23 banen. De bedrijventerreinen van Aalsmeer hebben in 2020 een uitgegeven voorraad van 129 ha. Het ruimtegebruik (in m²) per baan, ook wel bekend als het terreinquo­ tiënt, bedraagt daarmee gemiddeld 206 m². Ook het ruimtegebruik per baan kent verschillen tussen de sectoren.

Deze sectorale verbijzondering van het terreinquo­ tiënt baseren wij op het gemiddelde ruimtegebruik per sector volgens het Sociaal Cultureel Planbureau, maar ijken wij op de feitelijke Aalsmeerse situatie per 2020. Wij veronderstellen tot 2040 een jaarlijkse toename van het terreinquotiënt (+0,3%/ jaar) voor de sectoren industrie en nutsbedrijven, bouw, groothandel en vervoer en opslag. Door robotisering en automatisering zijn er in deze kapitaalintensieve sectoren per hectare bedrijventerrein steeds minder banen.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

84

Locatievoorkeur werkgelegenheid Aalsmeer voor bedrijventerreinen in 2019

Bron: LISA; CBS

Eindrapportage

Werkgelegenheid en terreinquotiënt per sector voor bedrijventerreinen in Aalsmeer (2019) Sector

Banen

Terreinquotiënt (m² per baan)

Landbouw en visserij

51

110

Industrie en nutsbedrijven

406

275

Bouw

235

156

Groothandel

2.534

338

Detailhandel

91

305

Vervoer en opslag

325

293

Horeca

45

216

ICT

217

55

Financiële dienstverlening

8

88

Zakelijke dienstverlening

1.554

75

Openbaar bestuur

0

154

Onderwijs

10

99

Zorg

54

99

Overige dienstverlening

36

293

Totaal

5.566

206

Strategie Werklocaties Aalsmeer

85

Eindrapportage

Bijlage 5 Regionale vraag bedrijventerreinen

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Bron 1 “Werklocaties regio Amstelland-Meerlanden, inspelen op veranderende markten”, Bureau BUITEN in opdracht van de gemeenten regio Amstelland-Meerlanden, juli 2018 Conclusies (per juli 2018): • Tot aan 2030 is er sprake van een bescheiden ruimte-overschot op de markt voor bedrijventerreinen van ca. 8 ha. Binnen de segmenten ‘campus’, ‘gemengd regionaal’ en ‘logistiek overig’ is er echter sprake van een verwacht ruimtekort op bedrijventerreinen. • Tot aan 2030 treedt er in het scenario ‘hoog’ op de regionale kantorenmarkt in de AM-regio een tekort op dat kan oplopen tot 323.000 m². In het scenario ‘laag’ is hier geen sprake van. • Er is met name behoefte aan multimodale knooppunten nabij treinstations, innovatiedistricten en (mogelijk) aan internationale topmilieus.

86

Eindrapportage

Tabel 6: Vraag-aanbod-beeld bedrijventerreinen AM-regio naar AM segmenten inclusief De Ronde Venen en geactualiseerd beeld transformaties en vervangingsvraag (in ha netto)

% verdeling vraag over segmenten

A. Vraag 2018 t/m 2030 (scenario hoog)

B. Vervangingsvraag C. Totale vraag 2018 t/m 2030

D. Aanbod 2018 t/m 2030 hard

D. Saldo t/m 2030 (D-C)

Campus

5%

9,4

0,0

9,4

0,0

-9,4

Gemengd - Lokaal

10%

18,7

17,8

36,5

18,0

5,1

Gemengd - Regionaal

25%

46,8

66,1

112,8

12,6

-100,2

Hoogwaardig bedrijventerrein

15%

28,1

0,0

28,1

34,4

6,4

Industrieel bedrijventerrein

5%

9,4

0,0

9,4

49,3

40,0

Logistiek - luchthaven gerelateerd

15%

28,1

0,0

28,1

84,0

56,0

Logistiek - overig

20%

37,4

0,0

37,4

5,9

-31,5

Thematisch Greenport gerelateerd

5%

9,4

0,0

9,4

50,4

41,1

Thematisch PDV20

0%

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Totaal (inclusief De Ronde Venen)

186,0

83,9

269,9

278,2

8,3

Totaal (exclusief De Ronde Venen

156

80,8

236,8

276,4

39,6

Bron: Vraag US3.0 bewerking Bureau BUITEN, Aanbod Monitor Plabeka 2017/2018, De Ronde Venen op basis BCI 2016, verdeling vraag naar segmenten: bureauexpertise Bureau BUITEN. De vervangingsvraag (B) is op basis van gesprekken.

Strategie Werklocaties Aalsmeer

87

Eindrapportage

Tabel 13A: Vraag-aanbod-confrontatie kantorenlocaties AM-regio inclusief Enter NL-laag (m²)

A. Ruimtevraag 2018 t/m 2030

B. Leegstand op 1-1-2018

C. Transformatie 2018 t/m 2030

D. Planaanbod 2018 t/m 2030

Saldo 2018 t/m 2030 (E = B+D-A-C)

Functionele kantoorlocatie

46.735

141.579

185.660

106.700

-15.884

Innovatiedistrict

33.578

0

0

0

-33.578

Internationaal topmilieu

33.578

7.033

0

36.700

-10.155

Internationaal aantrekkelijk milieu

64.735

28.548

0

63.100

26.913

Multimodaal knooppunt met NS-Treinstation

33.578

71.218

99.393

0

-61.753

Multimodaal knooppunt met HOV/Metrohalte

33.578

12.508

0

100.000

78.930

Totaal alle segmenten

245.783

260.886

285.053

306.500

36.550

Tabel 13A: Vraag-aanbod-confrontatie kantorenlocaties AM-regio inclusief Enter NL-hoog (m²)

A. Ruimtevraag 2018 t/m 2030

B. Leegstand op 1-1-2018

C. Transformatie 2018 t/m 2030

D. Planaanbod 2018 t/m 2030

Saldo 2018 t/m 2030 (E = B+D-A-C)

Functionele kantoorlocatie

46.735

141.579

185.660

106.700

15.884

Innovatiedistrict

105.578

0

0

0

-105.578

Internationaal topmilieu

105.578

7.033

0

36.700

-61.845

Internationaal aantrekkelijk milieu

136.735

28.548

0

63.100

-45.087

Multimodaal knooppunt met NS­Treinstation

105.578

71.218

99.393

0

-133.753

Multimodaal knooppunt met HOV/Metrohalte

105.578

12.508

0

100.000

6.930

Totaal alle segmenten

605.783

260.886

285.053

306.500

-323.450

Strategie Werklocaties Aalsmeer

88

Eindrapportage

Bron 2 Actualisatie Vraagraming MRA, Bureau BUITEN, 2019. Conclusies (per juni 2019): • Er treedt een verwacht tekort op aan bedrijventerreinen AM-Regio (-36 ha in 0-scenario en -205 in hoog scenario) tot aan 2040 • Dit komt door autonome vraag én forse verwachte overloop vanuit Amsterdam • De MRA-kantorenmarkt is zowel in het lage als in het hoge scenario krap, maar op deelregionaal niveau treedt er alleen krapte op in Amsterdam (zonder de overloop van bedrijven uit Amsterdam naar de rest van de MRA mee te rekenen). Mogelijk kan – wanneer overloopeffecten wel worden meegerekend – echter wel ook krapte in de AM-regio ontstaan.

Sadlo tot 2o4o (in netto ha)

Overloop (in netto ha)

Saldo tot 240 inclusief overloop (in netto ha)

Sadlo tot 2o4o (in netto ha)

Overloop (in netto ha)

Saldo tot 240 inclusief overloop (in netto ha)

A

B

C=B-A

A

B

C=B-A

AL

120

49

71

AL

84

75

9

AM

13

49

-36

AM

-130

75

-205

Amsterdam

-153

-153

0

Amsterdam

-235

-235

0

G+V

-9

0

-9

G+V

-9

0

-9

H

7

0

7

H

7

0

7

IJ

11

0

11

IJ

-12

0

-12

ZW

88

24

63

ZW

60

38

22

MRA

77

-31

108

MRA

-234

-47

-187

Buiten MRA

31

Buiten MRA

47

* Er is gebruikt gemaakt van de laatst bekende planaanbodcijfers (276 ha in AM-Regio, 1-1-2018). Aanbodcijfers per 1-1-2019 volgen uit de monitor Plabeka (nog niet beschikbaar) Strategie Werklocaties Aalsmeer

89

Eindrapportage

Tabel 20: Vraag-aanbodconfrontatie kantoren per deelregio in 0-scenario

Uitbreidingsvraag 2017-2040 (in m²)

Leegstand per 1-1-2018 (in m²)

Transformatieplannen Planvoorraad (hard) (in m²) (in m²)

Saldo tot 2040 (in m²)

A

B

C

D

E=B+D-C-D

Almere­Lelystad

7.700

163.100

46.800

85.000

193.600

Amstelland­Meerlanden

83.900

294.400

285.100

306.500

232.000

Amsterdam

1.760.400

630.100

0

393.500

-736.800

Gooi en Vechtstreek

-

96.700

6.000

95.000

217.300

Haarlem

-

49.800

81.300

38.000

43.100

IJmond

-

20.400

0

0

26.200

Zaanstreek­Waterland

2.400

35.700

13.000

38.000

58.300

MRA

1.780.500

1.290.400

432.100

956.000

33.700

Strategie Werklocaties Aalsmeer

90

Eindrapportage

Tabel 21: Vraag-aanbodconfrontatie kantoren per deelregio in scenario hoog

Uitbreidingsvraag 2017-2040 (in m²)

Leegstand per 1-1-2018 (in m²)

Transformatieplannen Planvoorraad (hard) (in m²) (in m²)

Saldo tot 2040 (in m²)

A

B

C

D

E=B+D-C-D

Almere­Lelystad

28.100

163.100

46.800

85.000

173.300

Amstelland­Meerlanden

263.900

294.400

285.100

306.500

52.000

Amsterdam

2.944.300

630.100

0

393.500

-1.920.700

Gooi en Vechtstreek

12.800

96.700

6.000

95.000

173.000

Haarlem

1.200

49.800

81.300

38.000

5.300

IJmond

4.700

20.400

0

0

15.700

Zaanstreek­Waterland

22.200

35.700

13.000

38.000

38.600

MRA

3.277.100

1.290.400

432.100

956.000

-1.462.900

Strategie Werklocaties Aalsmeer

91

Eindrapportage

Figuur 32: Vraag-aanbodconfrontatie na overloop

Overloop kantoren: 2 varianten × 2 scenario's

Sadlo tot 2o4o (in netto ha)

Overloop (in netto ha)

Saldo tot 240 inclusief overloop (in netto ha)

Sadlo tot 2o4o (in netto ha)

Overloop (in netto ha)

Saldo tot 240 inclusief overloop (in netto ha)

AL

193.600

22.100

171.500

AL

173.300

57.600

115.700

AM

232.000

103.200

128.900

AM

52.000

268.900

-216.900

Amsterdam

-736.800

-147.400

-589.400

Amsterdam

-1.920.800

-384.100

-1.536.600

G+V

217.300

0

217.300

G+V

173.000

0

173.000

H

43.100

7.400

35.700

H

5.300

19.200

13.900

IJ

26.200

0

26.200

IJ

15.700

0

15.700

ZW

58.300

14.700

43.600

ZW

38.600

38.400

150

MRA

33.700

0

33.700

MRA

-1.462.900

0

-1462.900

Sadlo tot 2o4o (in netto ha)

Overloop (in netto ha)

Saldo tot 240 inclusief overloop (in netto ha)

Sadlo tot 2o4o (in netto ha)

Overloop (in netto ha)

Saldo tot 240 inclusief overloop (in netto ha)

AL

193.600

55.300

138.400

AL

173.300

144.100

29.200

AM

232.200

257.900

-25.900

AM

52.000

672.300

-620.300

Amsterdam

-736.800

-358.400

-368.400

Amsterdam

-1.920.800

-960.400

-960.400

G+V

217.300

0

217.300

G+V

173.00

0

137.000

H

43.100

18.400

24.700

H

5.300

48.000

-42.700

IJ

26.200

0

26.200

IJ

15.700

0

15.700

ZW

58.300

36.800

21.500

ZW

38.600

96.000

-57.500

MRA

33.700

-31

33.700

MRA

-1.462.900

0

-1.462.900

50% variant Strategie Werklocaties Aalsmeer

Scenario-hoog

0-scenario

80% variant

92

Eindrapportage

Bijlage 6 LIB Contouren en werklocaties AM-regio

Strategie Werklocaties Aalsmeer

Eindrapportage

Figuur: LIB-4 zone, werklocaties en glastuinbouw locaties Bron: lib-schiphol.nl; Monitor Plabeka 2017/2018, Bureau BUITEN 2018; Ruimtelijke Visie Greenport Aalsmeer, WB/Agrimaco/TI 2015

Strategie Werklocaties Aalsmeer

93

94

Colofon

Eindrapportage

Projectteam opdrachtgever (Gemeente Aalsmeer) Jane van Kampen-Zoutendijk, teamleider Economie en Duurzaamheid Femke van der Zanden, senior beleidsadviseur Economische Zaken, werklocaties Haydée Op ’t Veld, regiosecretaris Amstelland-Meerlanden/ senior beleidsadviseur Economische Zaken

Begeleidingsgroep opdrachtgever (Gemeente Aalsmeer) Martijn Prent, beleidsadviseur Economische Zaken, horeca en detailhandel Jean van der Hoeven, beleidsadviseur Economische Zaken, recreatie en toerisme Anne Kaiser, beleidsadviseur Economische Zaken, circulaire economie Dick Helsloot, accountmanager Economische Zaken Carl Riechelman, senior projectmanager Greenpark Aalsmeer Titia Witte, adviseur ruimtelijk beleid Alies Linschooten, senior beleidsadviseur ruimte/ Schiphol Rineke Jansen, adviseur ruimtelijk beleid, wonen Clement Jager, senior beleidsadviseur, ruimte/ mobiliteit André van der Poel, adviseur energietransitie

Opdrachtnemer: Bureau BUITEN Maarten Kruger, partner Bart van Rijkom, adviseur Wouter Maat, adviseur

Dit rapport is tot stand gekomen met behulp van de subsidie ‘Ondersteuning Toekomstbestendige Bedrijventerreinen’ (OTW) van de Provincie Noord-Holland. Strategie Werklocaties Aalsmeer