Agendabundel

invloed is. Als er een langere tijd zit tussen de participatie en bijvoorbeeld de realisatie van de inrichting van een speeltuin waar omwonenden over konden meedenken, dan is het risico dat als we vragen naar de tevredenheid bij inwoners dit negatiever is in een periode voor realisatie dan als we het geruime tijd vragen na realisatie. De kinderen en ouders zijn op dat moment namelijk al gebruiker en ervaren dan in de praktijk hoe het speelveld is.

 Kaderstellend: Wanneer blijkt dat meerdere participatietrajecten niet goed zijn verlopen, kan de raad erop aandringen de methodiek onder de loep te laten nemen. De raad stuurt hiermee op hoofdlijnen en niet op casusniveau.

Tegelijkertijd hebben de deelnemers dan wellicht niet meer zo helder hoe de participatie is verlopen. Afhankelijk van het thema, abstractieniveau en de planning is het dus nodig goed na te denken over de timing van de evaluatie.

5.4.1 Het moment van evaluatie We hebben concrete criteria om te bepalen hoe de participatie is verlopen. Het is ook belangrijk om te bedenken dat het moment van evaluatie ook van

17

6

Ruimte voor initiatieven in de samenleving

Aalsmeer is een levendige gemeente, waar veel gebeurt. Als gemeente zien we veranderingen in de wijken langzaam ontstaan: individualisering, eenzaamheid, elkaar minder ontmoeten en kunnen en willen helpen. Tegelijkertijd zijn veel Aalsmeerders creatief en ondernemend. Nieuwe ideeën ontstaan en inwoners willen in hun eigen omgeving taken van de overheid oppakken. Inwoners die leuke, slimme of bijzondere ideeën voor hun buurt of straat hebben kunnen die samen met de verschillende Wijkoverleggen voorleggen bij de Coordinator Participatiegroepen. Deze ideeën moeten dan wel in lijn zijn met het omgevingsplan. In Aalsmeer is tevens vanaf 2024 een wijkregisseur aan de slag om vanuit de gemeente de sociale samenhang en het welzijn van onze inwoners te verbeteren. De Coördinator Participatiegroepen en de Wijkregisseur werken waar nodig samen om initiatieven tot stand te laten komen.

6.1 Uitdaagrecht

De gemeente is van oudsher gewend om zelf het beheer en onderhoud van voorzieningen te organiseren. Zij geeft opdracht aan derden via aanbestedingsprocedures of voert de werkzaamheden zelf uit. Met het uitdaagrecht hebben bewoners het recht de gemeente uit te dagen om gemeentelijke taken over te nemen. Zo heeft de Stichting Behoud Seringenpark de gemeente uitgedaagd om het onderhoud van het Seringenpark over te nemen.

Het uitdaagrecht, ook wel Right to challenge genoemd, wordt gedefinieerd als 'het recht om uit te dagen'. In deze context krijgen de bewoners de mogelijkheid om de gemeente uit te dagen op een taak die de gemeente uitvoert. Het verschil met een bewonersinitiatief is dat het bij een bewonersinitiatief niet per se om een taak hoeft te gaan die de gemeente al uitvoert. Een bewonersinitiatief kan ook een nieuwe activiteit zijn, zoals het organiseren van een buitenspeelmiddag in de buurt.

18

De werkgroep Behoud Seringenpark heeft begin 2020 een Right to challenge ingediend bij de gemeente Aalsmeer om het onderhoud van het Seringenpark op zich te nemen. Vanaf 1 mei 2020 is de werkgroep gestart met het beheer van het park. De Werkgroep Behoud Seringenpark is in 2011 opgericht en nauw betrokken geweest bij de renovatie van het park in 2015. Het doel van de Right to challenge van de werkgroep is om het groenonderhoud van het Seringenpark voor hetzelfde budget naar een hoger niveau te tillen. De werkgroep is met een hovenier aan de slag gegaan om verbeteringen in het onderhoud van het Seringenpark aan te brengen.

6.2 Wijkoverleggen

gemeente. De gemeente biedt hierbij voldoende vrijheid aan de wijkoverleggen om hier zelf invulling aan te geven. Bijvoorbeeld over concrete ruimtelijke ontwikkelingen of brede thema’s waar ze bij betrokken willen worden maar ook op het gebied van sociale samenhang en het stimuleren van ontmoeting.

In Aalsmeer zijn er wijkoverleggen actief die op verschillende niveaus participeren. Gemeente Aalsmeer vindt het belangrijk om ruimte te geven aan de eigenheid van elk wijkoverleg. Waar het ene wijkoverleg vooral een informerende rol ziet weggelegd voor zichzelf, wil een ander wijkoverleg ook een rol spelen in andere vormen van participatie. Het streven is om per wijkoverleg een samenwerking te realiseren met concrete afspraken en verwachtingen. Dit zal de Coördinator Participatiegroepen nog verder uitwerken op basis van de inspiratiesessie die bij de gemeente Gooische Meren heeft plaatsgevonden.

Het wordt steeds lastiger om nieuwe enthousiastelingen te vinden die willen deelnemen aan buurtinitiatieven. Deze trend is voornamelijk te wijten aan dat steeds minder bewoners mogelijkheden zien om zich als vrijwilliger in te zetten. Bij participatie willen wij de wijkoverleggen daarom ondersteunen bij het vinden van nieuwe bestuursleden door bijvoorbeeld meer in te zetten op diverse communicatiekanalen. We zien echter het wel als de verantwoordelijkheid van de huidige wijkoverleggen om de continuïteit te borgen.

Hierin kan de rolopvatting scherp worden gesteld en worden vastgelegd welke verwachtingen de wijkoverleggen mogen hebben ten opzichte van de

19

7

Het vervolg

Het opstellen van een visie en ambities is de eerste stap, maar daarmee zijn we nog niet klaar. Er valt veel te verbeteren. Toch is het belangrijk om focus aan te brengen en slim te kiezen bij welke projecten de participatie de meeste impact heeft. Ook kijken we bij lopende projecten nog eens goed naar of en hoe de participatie gaat en stellen we bij waar nodig. Door op korte termijn kleine stappen te maken boeken we toch vooruitgang. Alle beschreven uitgangspunten hebben een doorwerking binnen de gemeentelijke organisatie. In dit hoofdstuk staat welke er al zijn en welke stappen na het vaststellen van deze beleidsvisie nog gezet worden.

7.1 Participatieparagraaf

Inwoners met een beperking of laaggeletterden zijn vaak moeilijk te bereiken. Er zijn hier wel verschillende methoden voor beschikbaar zoals beeldbrieven en Steffie (www.steffie.nl). Bij de afwegingen die in de voorbereiding rondom een participatieproces worden gemaakt moeten dergelijke communicatie middelen ter overweging worden besproken.

Willen we participatie verankeren in onze werkwijze, dan moeten we bij de start van elk project of beleidsontwikkeling nadenken over of en hoe we de participatie vormgeven. Dit moeten we vervolgens vastleggen in de (project)aanpak, bijvoorbeeld in een participatieparagraaf. Het betekent ook dat in voorstellen aan het college of de raad staat wat er aan participatie gedaan is, wat de uitkomsten daarvan waren en wat we met die uitkomsten hebben gedaan. Of hoe we het participatietraject gaan vormgeven en wat we met de uitkomsten gaan doen. Inclusief de besluitvorming door college en/of raad. Het kan zijn dat participatie niet van toepassing is. Ook dat leggen we uit in een participatieparagraaf.

7.3 Inwoners leren kennen Elk persoon is uniek. Een eenheidsworstaanpak motiveert niet iedereen om mee te werken aan plannen. Om verschillende mensen te bereiken zijn er verschillende profielen ontwikkeld. Een daarvan is het BSR-model (Brand Strategy Research model). Dit model biedt inzicht in wat de mens drijft. Op basis van postcode zijn inwoners te verdelen in leefstijlprofielen. Het helpt inspelen op hun behoeften met de juiste communicatieve aanpak en passende participatie. Op basis van de leefstijlprofielen is te achterhalen welke groep wanneer betrokken wil worden bij de participatie. En hoe deze mensen effectief te bereiken en betrekken.

7.2 Communicatie en participatie met speciale groepen De ambitie voor brede participatie brengt uitdagingen met zich mee. Er is een aantal bewonersgroepen die speciale aandacht vereist.

BSR kan ingezet worden voor specifieke thema’s zoals de energietransitie, wonen, mobiliteit, levensloopbestendigheid en recreatie. Voor gebruik van de database van Aalsmeer moet dit aangeschaft worden (zie hoofdstuk financiën).

Jongeren: samen met de gemeenteraad wordt gekeken naar het opzetten van een Jongerenraad. Samen met maatschappelijke partners willen we jongeren actiever betrekken bij wat er speelt in Aalsmeer. Daarnaast kent Aalsmeer al een kinderraad en een kinderburgermeester. Zij leveren bijvoorbeeld input voor onderwerpen als armoede onder kinderen.

20

7.4 Participatiecultuur: training, kennis en begeleiding

7.5 Bekendheid participatieplatform Het participatieplatform van Aalsmeer biedt de mogelijkheid om de inwoners van Aalsmeer te betrekken. Uit het onderzoek bleek dat de bekendheid van het platform nog beperkt is terwijl de ervaring met het platform wel positief is. Daarom zullen we inzetten op het vergroten van de bekendheid hiervan. Zowel intern als extern.

Steun van de politiek is enorm belangrijk voor het succes van participatie-initiatieven en het creëren van een participatiecultuur. Als de vertegenwoordigers prioriteit geven aan inwonersparticipatie, kunnen ze het managementniveau inspireren en de juiste context scheppen - zoals voldoende middelen uittrekken - voor een continue en zinvolle dialoog met de inwoners.

7.6 Evaluatie

Wat ook van cruciaal belang is voor het creëren van een participatiecultuur, is een goede samenwerking van de interne organisatie. Dit is soms een uitdaging, omdat onderdelen vaak los van elkaar werken, elk gericht op hun eigen doelen. De collega’s van participatie zetten zich in om dit te ontwikkelen door middel van het delen van kennis, training en begeleiding bij het opzetten van participatieprocessen.

Door focus aan te brengen willen we bij de volgende 1-meting een substantieel hoger cijfer behalen dan de huidige 5,2 dat als rapportcijfer is gegeven voor het betrekken van inwoners. Dat betekent dat we inzetten op zorgvuldige participatie trajecten bij projecten die een grote invloed hebben op de directe leefomgeving. Deze visie vormt samen met het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving een pijler voor de Aalsmeerse participatie. Deze nota willen we eind 2026 evalueren, om onze ervaringen mee te kunnen geven aan een nieuwe gemeenteraad.

Er is voor de ambtenaren van de gemeente Aalsmeer een participatiegarage ingericht. De participatiegarage is de plek voor collega’s om expertise, kennis en tools over participatie te vinden. Hier kunnen zij terecht met participatievragen aan de experts. Er is een toolbox beschikbaar met een overzicht van alle beschikbare werkvormen die passen bij verschillende fases van participatie. Om de juiste werkvorm te selecteren is de toolbox ingericht op participatie niveau, participatiedoel, doelgroep, schaalgrootte, online en offline. De volledige toolbox is te vinden in de bijlage.

21

8

Financiën

Voor burgerparticipatie Aalsmeer is budget beschikbaar. Een deel hiervan is voor de subsidies van de diverse participatiegroepen (ASD en wijkenoverleggen) en een deel voor overige uitgave. De laatste jaren is zowel van het budget subsidies als van het budget overige geld overgebleven. Voor de subsidies komt dit doordat de groepen minder geld uitgeven dan voorheen (o.a. door de Corona tijd) en nu ook doordat wijkoverleg Stommeer niet langer bestaat. Voor de overige uitgave is dit omdat er geen duidelijk beleid was over waar op ingezet moet worden om de participatie te verbeteren. In het CUP is budget voor participatie beschikbaar van € 50.000,per jaar (2023, 2024, 2025). In 2023 is de participatie 0-meting hiervoor uitgevoerd en participatie voor de nota sociaal domein. Voor deze participatievisie zijn middelen nodig om de ambities te behalen:

Kosten participatie

2024

2025

2026

Pilot BSR leefstijlen (2 jaar, bij geslaagde pilot vervolgen)

11.000

11.000

11.000

Innovatieve participatie methoden

15.000

15.000

15.000

Bekenheid participatie.aalsmeer.nl

10.000

7.500

5.000

Evaluatie participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving*

15.000

Participatie 1 meting (beschikbaar en toegekend vanuit het CUP voor 2025 )** Totaal benodigd voor uitvoering nieuwe participatiebeleid

15.000 36.000

48.500

46.000

Subsidies

50.100

50.100

50.100

Overig participatie

30.300

30.300

30.300

80.400

80.400

80.400

Subsidies

36600

36600

36600

Overig participatie

14000

14000

14000

Vrije ruimte bestaand budget (burgerparticipatie Aalsmeer)

16.300

16.300

16.300

Vrije ruimte bestaand budget (subsidies participatiegroepen)

13.500

13.500

13.500

Beschikbaar***

Begroting Lasten

CUP voor participatie 1 meting (overhevelen naar 2026)

15.000

Totaal beschikbaar

29.800

29.800

44.800

Tekort

-6.200

-18.700

-1.200

* Zoals opgenomen bij vaststelling ** Zoals opgenomen in het CUP en raadsvoorstel *** Voor de bedragen van 2025 en 2026 gaan we uit van een zelfde budget als 2024

Er ontstaat dan een tekort in alle jaren. Het voorstel is om deze bedragen van het KOA voor participatie over te hevelen naar burgerparticipatie Aalsmeer om de uitvoering mogelijk te maken.

22

Bijlagen: De toolbox In onze toolbox vinden jullie een overzicht van alle beschikbare werkvormen. Het schema is onderverdeeld in een aantal categorieën. Om de juiste werkvorm te selecteren wordt aangeraden om als eerst het moment in proces te bepalen. Vervolgens maak je een keuze tussen fysieke of online participatie. Daarna selecteer je het niveau, participatiedoel, doelgroep en schaal van jouw participatieproject. Sommige werkvormen zijn in verschillende fases inzetbaar. Kom je er niet uit en heb je hulp nodig? Neem dan contact op met een van onze participatieadviseurs.

# deelnemers

Niveau's

Participatiedoelen

Doelgroepen

Schaal

Informeren Raadplegen Adviseren Co-produceren Meebeslissen Bewustwording Verbinden Kwaliteit verbeteren Betrokkenheid Jongeren Senioren Experts Laaggeleterden Buurt Wijk Gemeente Tussen regio's Provincie

10

x

∞

x

x

200

x

x

x x

x x x x

x x x x x x

x x x x x x

x x x x x

10

x

x

x x x x x x x x

120

x

x x x x x x x

x

15

x x

20

x x x

x

x

10

10

x x x

x x x

x x x

x x

x x

x x

x x x x

x x x x

x x x x x x

x x x x x x

x x x x x x

x x x x x x

x x x x x

x x

x x x x x x x

x

x

x x x x x x x x

30

∞

30

200

15

∞

20

x

x

x x x x x x x x

x x x x x x x x x x x

x x

10

x x

x

300

x x

x

x

x

x

x

x x x

x x x x x

x x x x x

x x x x x x x x x

x x x x x x x x x x

50

👥👥

50

Swip ocrati e

us-ga min

g

👥👥

Serio

👥👥

10

Video zuil

👥👥

x

x

x x x x x x x x

👥👥

15

Speciale werkvormen

Klank bord groep

👥👥

∞

Vrage nlijst

👥👥

men

etspe l

ussie

Evualeren

Piram idedis c

👥👥

15

Stem

👥👥

100

x

x

23

👥👥

10

Budg

👥👥

10

Scho uw

fel Expe rtta

👥👥

10

Keuzes maken

Desig n wo rksho p

peilin g

thode

👥👥

10

Scena rio m e

👥👥

20

Klank bord groep

llings kame r

👥👥

15

Bood schap penli jstje

👥👥

Versn e

👥👥

∞

loting

jubelm uur

👥👥

20

Stads gespre k via

👥👥

∞

Klaag en

ox

Inloo pavo nd

👥👥

∞

Ideee nb

Werkvormen Werkvormen

= online 👥👥= fysiek

Plan Plan uitwerken uitwerken

Plan en proces uitwerken

Delib eratie ve

Verkennen

Mind -map ping

Moment in proces

👥👥

∞

20

x x x x

x x x x x x x x

x

x x x x x x x x x x

Verkennen: informatie en suggesties bij bewoners ophalen

Boodschappenlijstje: Bewoners noteren hun eerste gedachten met betrekking tot het gespreks­ onderwerp terwijl ze naar een opdracht of doel van het participatie­project luisteren. Na de luistersessie besprek je in groepjes wat ieder belangrijk of interessant vond.

Mind-mapping: Een creatieve en logische manier voor het maken van aantekeningen over een bepaald thema. Het eindresultaat is een natuurlijke structuur door het gebruik van lijnen en symbolen.

Klankbordgroep: Een select groepje deelnemers (vrijwillig of ingeloot) die meedenken en adviseert over hoe een project of plan zich zou moeten ontwikkelen.

Ideeën-box: Een ideeënbus waar bewoners hun suggesties, plannen, voorstellen of ideeën kunnen achterlaten. Een ideeën-box kan overal geïnstalleerd worden.

Plan uitwerken: samen met bewoners in grote lijnen bepalen hoe het project zich ontwikkelt

Inloopavond: Een bijeenkomst waar geïnteresseerden de gelegenheid te geven om zich op eigen initiatief te laten informeren over toekomstige (beleid,-)plannen.

Scenario-methode: Het uitvoeren van een scenario-analyse vraagt tijd, mankracht en expertise. Met deze methode kun je samen met de deelnemers in gesprek gaan over verschillende scenario’s.

Klaag,- en jubelmuur: De muur is een manier om te inventariseren wat leeft. De deelnemers kunnen de situatie analyseren en op deze manier nadenken over oplossingen.

Experttafel: Er worden experts of professionals uitgenodigd om met elkaar in gesprek te gaan over projectontwikkelingen en de bijbehorende uitdagingen. De betrokkenen brengen na het gesprek een passend advies uit.

Stadgesprek: Tijdens een stadsgesprek kunnen inwoners met elkaar in gesprek over hun standpunten. Hierdoor wordt het duidelijk waar er overeenkomsten als verschillen zijn.

Deliberatieve peiling: Het werkt als volgt: Leg deelnemers een vragenlijst voor over een bepaald onderwerp waarna ze worden uitgenodigd voor een bijeenkomst. Dan komen de deelnemers samen waarbij ze in kleine discussiegroepen met elkaar in gesprek gaan en deskundigen vragen kunnen stellen over het onderwerp. Aan het eind worden opnieuw de opinies van de deelnemers geregistreerd waarmee het verschil in kaart wordt gebracht tussen opinies voor en na deliberatie.

Plan en proces uitwerken: verdieping van reeds opgehaalde informatie uitwerken Versnellingskamer: Deelnemers worden gevraagd om mee te denken of hun mening te geven zodra er een stelling of onderwerp op het computerscherm verschijnt. Deelnemers kunnen elkaars reacties zien en ook anoniem op elkaar reageren.

24

Design workshop: Deelnemers worden gezien als expert en uitgedaagd om in een creatieve pressure cooker een ontwerpo­plossing te maken.

Klankbordgroep: Een select groepje deelnemers (vrijwillig of ingeloot) die meedenken en adviseert over hoe een project of plan zich zou moeten ontwikkelen.

Schouw: Bij een schouw bespreken ambtenaren, bewoners en experts ter plaatseproblemen, knelpunten en klachten. De achterliggende gedachte van een schouw is dat problematiek meer gaat leven door ter plaatse te zien wat er in een wijk aan de hand is. Hiermee verhoog je de kwaliteit van beleid of uitvoering van projecten.

Speciale werkvormen Videozuil: Bewoners spreken met een microfoon een boodschap in voor de camera. Ze kunnen ideeën, wensen of klachten delen. Na afloop kun je hier een leuk filmpje van maken. Tip: plaatst de videozuil op een druk bezochte plek.

Keuzes maken: samen met bewoners werken om tot een gezamenlijk doel te komen

Serious-gaming: Met serious games kun je dialoog aanzwengelen, toekomstscenario’s verkennen of testen, behoeften peilen en bewustwording creëren. De deelnemers verplaatsen zich in een personage of een verhaallijn en komen langs verschillende keuzemomenten of uitdagingen. De spelvorm stimuleert de spelers om op een informele manier in gesprek te gaan over het onderliggende vraagstuk. Spelers delen op een laagdrempelige en prikkelende manier hun behoeften, zorgen én ideeën voor hoe het beter kan.

Budgetspel: Tijdens dit spel krijgen de deelnemers een budget die vrij in te zetten is. Hiermee kopen de deelnemers als ware bepaalde attributen die zij graag in een project willen hebben. Stemmen: Een methode om te bepalen welk onderwerp, plan of idee de voorkeur van de deelnemers heeft. Dit betreft hetgeen met de meeste stemmen.

Swipocratie: Met behulp van stellingen en beelden kun je de voorkeuren van bewoners in kaart brengen. Bewoners ‘swipen’ vervolgens hun favoriete stelling of beeld. Dit is met name onder jongeren een bekende vorm en kan daarom als plezierige participatie worden ervaren.

Piramide-café: Alle deelnemers krijgen een vraag voorgelegd die zij in kleine groepjes beantwoorden en tot een beslissing komen. Daarna fuseren twee sub groepjes tot een nieuwe groep, waarin ze opnieuw een beslissing nemen. Herhaal tot er een twee of drietal groepen over zijn.

Evalueren: vaststellen of het doel is bereikt Vragenlijst: Een enquête waarin vragen over een bepaald onderwerp gesteld worden.

25

Rapportage Participatie

Gemeente Aalsmeer

Rapportage Participatie

Definitief Datum: 22-9-2023 Projectnummer: 21533

Gemeente Aalsmeer

Auteurs: Joyce Berentsen, Projectmanager/Onderzoeker Danique Rietman, Onderzoeker Nienke Berghuis, Onderzoeker Moventem BV T 0575 84 3738 E info@moventem.nl W www.moventem.nl Moventem werkt conform de Gedragscode voor Onderzoek & Statistiek van de Nederlandse Marktonderzoek Associatie (MOA) en mag het Fair Data Keurmerk voeren, waarmee wordt aangetoond dat op verantwoorde wijze met data en persoonsgegevens wordt omgaan. Tevens is Moventem aangesloten bij de Europese Vereniging voor Marktonderzoek (ESOMAR) en wordt voldaan aan de Internationale Code voor Markt- en sociaalwetenschappelijk onderzoek. Dit rapport is met grote zorg samengesteld. Desondanks kan het voorkomen dat informatie fout en/of onvolledig is. Moventem is niet aansprakelijk voor enige directe of indirecte schade die zou kunnen ontstaan door het gebruik van de aangeboden informatie.

2

Inhoudsopgave

1 Management samenvatting 1.1 Vragenlijst 1.2 Interviews

Pagina 4 Pagina 5 Pagina 7

2 Inleiding vragenlijst 2.1 Onderzoeksopzet

Pagina 8 Pagina 9

3 Resultaten vragenlijst 3.1 Binding met de gemeente Aalsmeer 3.2 Mening over participatie 3.3 Participeren 3.4 Voorwaarden participatie 3.5 Wijkoverleg/dorpsraad 3.6 Participatie.aalsmeer.nl 3.7 Inwonerinitiatieven

Pagina 10 Pagina 11 Pagina 12 Pagina 30 Pagina 36 Pagina 38 Pagina 41 Pagina 43

4 Inleiding interviews 4.1 Onderzoeksopzet

Pagina 50 Pagina 51

5 Resultaten interviews

Pagina 52

6 Bijlagen

Pagina 61 Pagina 62 Pagina 65

Bijlage l Achtergrondvariabelen Bijlage ll Onderzoeksverantwoording

Inhoudsopgave

3

Management Samenvatting

Management samenvatting vragenlijst Binding met gemeente Aalsmeer De grote meerderheid (97%) van de respondenten is inwoner in de gemeente Aalsmeer. 10% is ondernemer. Zij hebben de vragen beantwoord die voor de ondernemers bestemd waren.

het participatieplatform zijn iets positiever (5.5) dan niet-leden (5.1). De gemeente krijgt van ondernemers ook gemiddeld een onvoldoende (4.5) als het gaat om het betrekken van ondernemers. 62% geeft een onvoldoende. Inwoners willen het liefst via digitale participatie (participatie.aalsmeer.nl) betrokken worden.

Mening over participatie Van de inwoners die lid zijn van het participatieplatform wordt ruim de helft (54%) soms of vaak door de gemeente betrokken bij plannen. Van de inwoners die geen lid zijn van een participatieplatform is dit ruim een kwart (26%). Van de ondernemers geeft 15% aan vaak of soms betrokken te worden bij plannen. Inwoners willen voornamelijk betrokken worden bij woningbouw en aanpassingen in de openbare ruimte door de gemeente. Zowel inwoners als ondernemers willen het liefst betrokken worden door de gemeente middels het geven van hun mening (bijvoorbeeld via een vragenlijst) en vooral als het plannen zijn voor de eigen buurt, straat of het eigen dorp. Inwoners die lid zijn van het participatieplatform geven aan het best bereikbaar te zijn via een online platform (62%). Inwoners die geen lid zijn, zijn het beste te bereiken via een brief die huis-aan-huis bezorgd wordt (58%). Ondernemers geven de voorkeur aan een digitale nieuwsbrief (54%). Voor het informeren van inwoners krijgt de gemeente van de inwoners gemiddeld een voldoende (6.0). Leden van het participatieplatform zijn iets positiever (6.3) dan niet-leden (5.8). De gemeente krijgt van ondernemers gemiddeld een onvoldoende (4.7) als het gaat om het informeren van ondernemers. 57% geeft een onvoldoende (5 of lager).

Voor het betrekken van inwoners krijgt de gemeente van de inwoners gemiddeld een onvoldoende (5.2). 51% geeft een onvoldoende. Leden van

Zowel inwoners als ondernemers vinden dat de gemeente nog wat kan verbeteren aan het betrekken van inwoners en ondernemers. Dit is onder andere op het gebied van betrokkenheid, transparantie, communicatie en luisteren.

Participeren Vergeleken met ondernemers hebben inwoners vaker meegedacht en/of meegedaan met de gemeente, met name inwoners die lid zijn van het participatieplatform. De belangrijkste reden voor inwoners om met de gemeente mee te denken/doen bij een plan is om de eigen woonomgeving te verbeteren en om op te komen voor de belangen van de buurt(gemeenschap). Inwoners die hebben meegedacht of meegedaan, deden dit vooral via bewoners-/inspraakavonden, terwijl ondernemers dit via individuele gesprekken met mensen van de gemeente deden. Ondernemers zijn meer tevreden over de communicatie van de gemeente als ze meedenken of meedoen bij plannen dan inwoners. Inwoners die lid zijn van het participatieplatform vinden vaker dat de gemeente goed laat weten wat het resultaat is van participatie dan niet-leden.

Management samenvatting

5

Management samenvatting vragenlijst Wijkoverleg/ dorpsraad Participatieplatformleden zijn vergeleken met niet-leden beter bekend met het wijkoverleg of de dorpsraad bij hen in de buurt. Onder de leden van het participatieplatform is 65% bekend met het wijkoverleg, terwijl dit onder de niet-leden 53% is. Inwoners die bekend zijn met het wijkoverleg/de dorpsraad geven dit gemiddeld een voldoende (6.8), waarbij de participatieplatformleden iets positiever zijn (7.0) dan niet-leden (6.5). Het wijkoverleg/ de dorpsraad moet volgens inwoners vooral de mening van inwoners verzamelen en advies geven aan de gemeente.

Onder inwoners blijkt nog wat verwarring te zijn waar ze terecht kunnen met hun ideeën. 40% is het namelijk (helemaal) oneens met de stelling ‘Ik weet waar ik met mijn ideeën terecht kan’. 39% van de inwoners geeft aan dat de gemeente nog wat kan verbeteren aan het ondersteunen van ideeën van inwoners. Een aantal verbetersuggesties zijn: betere communicatie en informatievoorziening, luisteren naar inwoners en ideeën serieus nemen. De ruime meerderheid (89%) is niet bekend met het Right to Challenge. Met name niet-leden zijn hier niet mee bekend (93%).

Participatie.aalsmeer.nl Van de inwoners die niet via het participatieplatform waar ze lid van zijn hebben deelgenomen, geeft de meerderheid (62%) aan niet bekend te zijn met participatie.aalsmeer.nl. 39% is er wel mee bekend en daarvan is 14% zelf ook lid van het platform. De inwoners die bekend zijn met participatie.aalsmeer.nl geven dit gemiddeld een voldoende (6.5). 16% geeft een onvoldoende (5 of lager) en 83% een voldoende (6 of hoger).

Inwonerinitiatieven De gemeente moet bij ideeën van inwoners vooral helpen door betrokkenheid te tonen en kennis te delen.

Management samenvatting

6

Management samenvatting interviews De Adviesraad Sociaal Domein, Nieuw Aalsmeer en de geïnterviewde wijkoverleggen hebben verschillende opvattingen over participatie in gemeente Aalsmeer.

Rollen op het gebied van participatie In de interviews komt naar voren dat hun rollen en impact variëren. Daarnaast zijn verschillen duidelijk in hoe de partijen participatie definiëren en uitvoeren. Zo noemt de Adviesraad Sociaal Domein dat hun rol goed is ingeregeld. Nieuw Aalsmeer heeft een minder formele rol. De wijkoverleggen zien hun rol allemaal anders en definiëren participatie ook op een andere manier. Het ene wijkoverleg ziet hun rol meer als informerend, terwijl een ander wijkoverleg ook hogere niveaus van participatie erkent. Elk wijkoverleg geeft wel duidelijk aan in de interviews dat ze behoeften hebben aan meer betrokkenheid en ondersteuning van de gemeente.

Doorontwikkeling wijkoverleg Proactiviteit en zelfsturing variëren per wijkoverleg, maar een vast contactpersoon bij de gemeente stimuleert proactief werken en participatieontwikkeling. De wijkoverleggen hebben verschillende percepties over hun rol bij inwonersideeën en hun positie op de participatieladder. Tevens ervaren wijkoverleggen wat onzekerheden als er wordt gekeken naar de toekomst. Vooral de betrokkenheid van inwoners, met name jongeren, baart hen zorgen en wordt als cruciaal gezien voor het voortbestaan van de wijkoverleggen.

Wensen voor samenwerking Duidelijke communicatie, vroege betrokkenheid, het gebruik van de input en een terugkoppeling van resultaten zijn gemeenschappelijke wensen voor de samenwerking met de gemeente. Vrijwel elke partij geeft in een bepaalde mate aan hier meer behoefte aan te hebben. De Adviesraad Sociaal Domein en Nieuw Aalsmeer willen effectievere participatie en hebben daarbij concrete verbeteringsideeën, bijvoorbeeld een burgerberaad. Wijkoverleggen zien zichzelf als brug en schakel tussen inwoners en gemeenten. Zij vinden een goede informatievoorziening vanuit de gemeente hiervoor cruciaal.

Aspecten van succes in participatie In de interviews is gesproken over wanneer participatie geslaagd is en wanneer het niet geslaagd is. Daaruit is een aantal succesfactoren en risico’s gekomen. Gedeelde succesfactoren zijn waardering voor inbreng, transparante communicatie, co-creatie en actieve betrokkenheid van inwoners. Risico's voor mislukte participatie omvatten slechte opvolging, beperkte gemeentelijke betrokkenheid, lage inwonersparticipatie, ontevredenheid in de samenleving en beperkte impact.

Management samenvatting

7

Inleiding vragenlijst Kwantitatief onderzoek

Onderzoeksopzet Benaderen doelgroep In opdracht van gemeente Aalsmeer heeft Moventem een onderzoek over participatie in de gemeente uitgevoerd onder inwoners van de gemeente, leden van het participatieplatform en ondernemers. Deelnemers hebben de mogelijkheid gehad om de vragenlijst in te vullen tussen 3 juli en 28 augustus 2023. De doelgroep is benaderd via het participatieplatform, sociale media, advertenties in de krant en een brievencampagne onder inwoners die via een a-selecte steekproef geselecteerd zijn.

Deelnemers In totaal hebben 494 deelnemers de vragenlijst volledig ingevuld, waarvan 442 inwoners en 52 ondernemers. De deelnemers van het onderzoek zijn verdeeld in de volgende groepen: • 275 inwoners die geen lid zijn van het participatieplatform • 167 inwoners die wel lid zijn van het participatieplatform

De resultaten van ondernemers zijn te herkennen aan het lichtgrijze achtergrondvlak. De resultaten van de inwoners worden weergegeven in drie groepen: een groep inwoners die lid is van het participatieplatform van gemeente Aalsmeer en dus al bezig is met participatie, een groep inwoners die hier geen lid van is en het totaalbeeld van de inwoners. Door routes in de vragenlijst en vragen waarbij meerdere antwoorden mogelijk zijn, kan het voorkomen dat het aantal respondenten en/of het aantal antwoorden niet overal gelijk is in deze rapportage. Om deze redenen wordt ter volledigheid bij de resultaten aangegeven hoeveel respondenten (‘n’) de betreffende vraag hebben beantwoord. Door afrondingsverschillen telt niet alles op tot 100%. Bij sommige vragen konden respondenten meerdere antwoorden geven. Het totale percentage komt dan hoger dan 100% te liggen. In bijlage 1 van deze rapportage staan de achtergrondgegevens van de respondenten weergegeven. Deze bijlage is aan het einde van deze rapportage te vinden.

• 52 ondernemers die werkzaam zijn binnen de gemeente Met het totaal aantal respondenten (494) kunnen met een betrouwbaarheid van 95% en een foutmarge van 4,61% uitspraken worden gedaan over de populatie. De resultaten zijn representatief over leeftijd en woonplaats.

In bijlage 2 van deze rapportage wordt nader ingegaan op de betrouwbaarheid, nauwkeurigheid en representativiteit van de resultaten. Deze bijlage is aan het einde van deze rapportage te vinden.

Resultatenweergave De resultaten van dit onderzoek worden in het voorliggende document beschreven middels diagrammen en tabellen. De resultaten van de groepen inwoners en ondernemers worden in aparte diagrammen en tabellen weergegeven. Indien een respondent zowel ondernemer als inwoner is, wordt deze bij de resultaten van de ondernemers getoond.

Er is een aantal open vragen gesteld aan de respondenten. Alle open antwoorden worden getoond in ‘Bijlagenboek bij Rapportage Participatie’.

Inleiding

9

Resultaten vragenlijst Kwantitatief onderzoek

De grote meerderheid van de respondenten is inwoner in de gemeente Aalsmeer

Wat is uw binding met gemeente Aalsmeer? (n=505) Meer antwoorden mogelijk

Ik ben inwoner in de gemeente Aalsmeer

Ik ben een ondernemer in de gemeente Aalsmeer

Geen van beide

97%

10%

In de vragenlijst is er onderscheid gemaakt in de vragen voor inwoners en ondernemers. Als de respondent zowel inwoner als ondernemer is dan heeft hij/zij de vragen voor ondernemers gekregen. Als de respondent 'geen van beide' aangeeft, dan is de vragenlijst gestopt.

3%

Binding met gemeente Aalsmeer

11

Leden van het participatieplatform worden meer betrokken bij plannen dan niet-leden en ondernemers

Wordt u weleens door de gemeente betrokken bij plannen?

Wordt u als ondernemer weleens door de gemeente betrokken bij plannen? (n=52)

1% Ja, vaak

Ja, vaak

3%

2%

2%

25% Ja, soms

Ja, soms

51%

13%

36%

73% Nee, nooit

85%

46%

Nee, nooit

62%

Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)

Mening over participatie

12

Inwoners willen met name bij woningbouw betrokken worden door de gemeente

Bij welke onderwerpen wilt u door de gemeente betrokken worden? (n=442) Meer antwoorden mogelijk Geen lid Lid participatie- Inwoners totaal participatieplatform (n=167) (n=442) platform (n=275) Woningbouw 53% 68% 59% Aanpassingen in de 46% 59% 51% openbare ruimte Natuur 43% 46% 44% Veiligheid 39% 47% 43% Recreatie en 38% 45% 41% toerisme Milieu 32% 36% 34% Sport en bewegen 30% 38% 33% Duurzaamheid 31% 34% 32% Zorg, welzijn, Wmo 31% 30% 30% Jeugd en jongeren 24% 30% 27% Onderwijs 24% 24% 24% Kunst en cultuur 23% 16% 20% Werk en inkomen 15% 16% 16% Schuldhulpverlening 9% 8% 9% Minimaregelingen 10% 6% 9% Anders, namelijk: 12% 7% 10% Weet ik niet 3% 1% 3% Ik wil nergens bij 4% 4% 4% betrokken worden Bij ‘Anders, namelijk:’ wordt energietransitie genoemd.

onder

andere

verkeer(sveiligheid)

Bij welke onderwerpen wilt u als ondernemer door de gemeente betrokken worden? Bij welke onderwerpen wilt u meedenken of meedoen?

De gegeven antwoorden zijn onder te verdelen in drie onderwerpen en een ‘Overig’. Onder ieder onderwerp staat een quote als voorbeeld. Algemeen ondernemersklimaat: “Alle voor ondernemers van belang zijnde onderwerpen en dan kunnen wij zelf kiezen wat voor ons wel of niet relevant is.” Inrichting en leefbaarheid van Aalsmeer: “Alles wat met de inrichting en leefbaarheid van Aalsmeer te maken heeft.” Bereikbaarheid en Infrastructuur: “Verkeer, wegwijzers, bereikbaarheid en vergunningen.” Overig: “De nieuwbouw omliggend vluchtelingenopvang.”

aan

ons

terrein

en

de

en

Mening over participatie

13

Toelichting van inwoners en ondernemers waarom ze niet betrokken willen worden

Waarom wilt u nergens bij betrokken worden?

Waarom wilt u nergens bij betrokken worden?

“Een drukke baan en hobby’s waardoor ik weinig vrije tijd overhoud.”

“Als inwoner wil ik dat wel. Als ondernemer houd ik kantoor aan huis.”

“Geen behoefte aan.”

“De gemeente maakt medewerking en participatie zeer lastig.”

“Ik acht mijzelf niet kundig genoeg om zinvolle input te kunnen geven.”

“Mijn werk heeft geen relatie met de gemeente.”

“Ik ben al op leeftijd, het wordt me al gauw te veel allemaal.”

“Ik kan nu niks bedenken waar ik bij betrokken had willen worden..”

“Ik heb het erg druk met mijn werk. Daarnaast doe ik nog bestuurszaken voor een vereniging. Geen tijd voor meerdere activiteiten.”

“Mijn fiscaal agrarische onderneming is niet van belang gezien de grootte.”

Mening over participatie

14

Inwoners en ondernemers willen met name betrokken worden door hun mening te geven

Op welke manier wilt u zelf betrokken worden door de gemeente? Meer antwoorden mogelijk

72%

Ik wil mijn mening geven (bijvoorbeeld via een vragenlijst)

86% 77%

26% 26% 26%

Ik wil adviseren

18% 17% 18%

Ik wil samen met de gemeente plannen opstellen

56%

Ik wil meebeslissen (binnen de gestelde kaders van de gemeente)

51%

Ik wil samen met de gemeente plannen opstellen

49%

Ik wil zelf initiatief nemen

4% 2% 3% 11% 2% 7%

80%

Ik wil adviseren

10% 8% 10%

Ik wil zelf initiatief nemen

Weet ik niet

Ik wil mijn mening geven (bijvoorbeeld via een vragenlijst)

32% 42% 36%

Ik wil meebeslissen (binnen de gestelde kaders van de gemeente)

Ik wil op geen enkele manier betrokken worden

Op welke manier wilt u zelf betrokken worden door de gemeente? (n=41) Meer antwoorden mogelijk

Anders, namelijk

Ik wil op geen enkele manier betrokken worden

29%

7%

0%

Geen lid participatieplatform (n=275) Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)

Mening over participatie

15

Inwoners willen vooral betrokken worden bij plannen in de eigen buurt

Soms gaat een plan over iets dat zich dichtbij u afspeelt, soms over iets wat zich verder weg bij u afspeelt. Wanneer wilt u betrokken worden door de gemeente? Meer antwoorden mogelijk 70% 71% 70%

Bij plannen voor mijn eigen buurt

Aan ondernemers is deze vraag niet gesteld.

56% 58% 56%

Bij plannen voor mijn eigen straat

50% Bij plannen voor mijn eigen dorp

61% 55% 41% 33% 38%

Bij plannen voor de hele gemeente

20% 23% 22%

Bij plannen voor een specifiek thema of onderwerp dat mij interesseert, namelijk:

Weet ik niet

Hier wordt onder andere genoemd: woningbouw, natuur en milieu, verkeer en openbaar vervoer.

1% 0% 0%

Geen lid participatieplatform (n=235) Lid participatieplatform (n=160) Inwoners totaal (n=395)

Mening over participatie

16

Leden zijn het beste te bereiken via een online platform, niet-leden via een papieren brief

Hoe kan de gemeente u het beste bereiken als ze u willen betrekken bij een onderwerp? Meer antwoorden mogelijk 58% 42% 51% 41% 57% 48%

Brief huis-aan-huis bezorgd

Digitale nieuwsbrief

28%

Online platform (participatie.aalsmeer.nl)

43% 29% 37% 32%

Advertentie in lokale weekblad

20% 18% 19% 19% 16% 18%

Sociale media, namelijk:

Website van de gemeente

Anders, namelijk:

Oproep via Radio Aalsmeer

Weet ik niet

62%

9% 8% 9% 2% 5% 3% 1% 0% 0%

Hoe kan de gemeente u het beste bereiken als ze u willen betrekken bij een onderwerp? (n=41) Meer antwoorden mogelijk

Digitale nieuwsbrief

54%

Brief huis-aan-huis bezorgd

44%

Online platform (participatie.aalsmeer.nl)

37%

Advertentie in lokale weekblad

24%

Sociale media, namelijk:

O.a. Facebook en Instagram

22%

Website van de gemeente

12% O.a. Facebook en Instagram

Oproep via Radio Aalsmeer

7%

O.a. via e-mail Anders, namelijk:

22%

Geen lid participatieplatform (n=235) Lid participatieplatform (n=160) Inwoners totaal (n=395)

Mening over participatie

17

Een groot deel van de inwoners heeft genoeg vertrouwen om samen te werken met de gemeente

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Inwoners totaal (n=442)

De gemeente doet wat ze zegt

Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%

15%

27%

De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen

15%

25%

Helemaal eens

Eens

Niet eens/ niet oneens

23%

17%

Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente 5%

Oneens

26%

26%

19%

De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners

Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente 3%

20%

39%

11%

36%

Helemaal oneens

Mening over participatie

25% 32% 29% 29%

22%

7%

14%

11% 15%

18% 13%

14% 10% 14%

18% 6%

10%

Weet ik niet/ geen mening

18

Bijna de helft van de niet-leden vindt niet dat de gemeente inwoners genoeg betrekt bij plannen

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Geen lid participatieplatform (n=275)

De gemeente doet wat ze zegt

10%

Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%

38%

13%

25%

20% 27%

De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners

11%

26%

25%

De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen

11%

24%

31%

15%

Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente

Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente

Helemaal eens

Eens

Niet eens/ niet oneens

23%

5%

35%

Oneens

Helemaal oneens

Mening over participatie

7%

23%

13%

19%

17%

21%

18%

27%

12%

27%

12%

16% 21% 8%

13%

Weet ik niet/ geen mening

19

Meeste leden hebben genoeg vertrouwen in de gemeente om met hen samen te werken

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Lid participatieplatform (n=167)

De gemeente doet wat ze zegt

Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%

De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners

20%

28%

De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen

22%

27%

Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente

6%

Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente 3%

Helemaal eens

Eens

Niet eens/ niet oneens

Oneens

26%

32%

38%

Helemaal oneens

Mening over participatie

33%

8% 13%

12% 7%

33%

22%

21%

8%

24%

27%

30%

20%

7%

21%

41%

12%

9%

6%

14%

16%

4% 5%

Weet ik niet/ geen mening

20

De helft van de ondernemers vindt dat de gemeente ondernemers niet genoeg betrekt

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Ondernemers (n=52)

De gemeente doet wat ze zegt

15%

Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente 4%

De gemeente luistert naar de mening van haar ondernemers 2%

De gemeente betrekt ondernemers genoeg bij haar plannen

27%

Eens

Niet eens/ niet oneens

33%

13%

Oneens

10%

35% 19%

33%

Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente 4%

Helemaal eens

27% 19%

17%

8%

Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente 4%

37%

6% 10% 12%

17%

42% 29%

21%

8% 10%

31%

Helemaal oneens

Weet ik niet/ geen mening

13%

10%

23%

31%

Mening over participatie

12%

12%

10%

21

Toelichting ontevredenheid inwoners en ondernemers

Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:

Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:

De gemeente doet wat ze zegt:

De gemeente doet wat ze zegt:

Inwoners geven vooral aan dat ze negatief zijn over de responsiviteit, transparantie en uitvoering van plannen door de gemeente. De gemeente komt volgens de respondenten haar beloftes vaak niet na en ze vinden dat er wel eens een gebrek is aan effectieve communicatie en het nemen van verantwoordelijkheid.

Ondernemers geven onder andere aan dat er toezeggingen worden gedaan maar niet nagekomen, meningen worden verzameld maar niet gebruikt. De ervaringen zijn dat de gemeente uiteindelijk haar eigen plan volgt.

Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente:

Ik weet hoe ik mee kan denken of doen met de gemeente:

Inwoners geven onder andere aan niet te weten hoe ze kunnen deelnemen en hoe hun mening kan bijdragen aan de beslissingen van de gemeente. Ze noemen dat ze vaak niet op de hoogte zijn van de beschikbare kanalen voor betrokkenheid en hebben het gevoel dat de gemeente geen duidelijke informatie verstrekt over hoe men deel kan nemen. Er is een perceptie dat de gemeente niet luistert naar de meningen van inwoners, en zelfs wanneer kansen voor participatie zich voordoen, komen deze vaak te laat in het besluitvormingsproces volgens inwoners. Sommigen hebben geprobeerd contact op te nemen met de gemeente of bijeenkomsten bij te wonen, maar men geeft aan dat hun inspanningen hebben geleid tot weinig of geen reactie. Over het algemeen is er een wens voor meer toegankelijke en effectieve middelen om betrokkenheid bij de gemeente te realiseren.

Ondernemers hebben onder andere frustratie ervaren bij hun pogingen om in contact te komen met de gemeente. Sommigen hebben deel uitgemaakt van stuurgroepen zonder tastbare resultaten te merken. Ondernemers vertrouwen vaak op lokale verenigingen voor communicatie met de gemeente, maar deze verenigingen vertegenwoordigen mogelijk niet altijd alle belangen gelijkwaardig. Het benaderen van de gemeente voor dialoog leidt vaak tot onduidelijke reacties en het gevoel van het kastje naar de muur te worden gestuurd. Velen geven aan dat ze niet goed weten hoe ze kunnen deelnemen en zijn gedemotiveerd door onduidelijke communicatie vanuit de gemeente. Sommigen vermelden een kloof tussen de taal die door de gemeente wordt gebruikt en die van de ondernemers. Over het algemeen is er behoefte aan betere communicatiekanalen en duidelijkere informatie om betekenisvolle deelname mogelijk te maken.

Mening over participatie

22

Toelichting ontevredenheid inwoners en ondernemers

Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:

Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:

De gemeente luistert naar de mening van haar inwoners:

De gemeente luistert naar de mening van haar ondernemers:

Er is een duidelijk gevoel van frustratie en teleurstelling bij de inwoners van Aalsmeer over hoe de gemeente omgaat met hun zorgen, suggesties en inspraak. Ze willen meer betrokkenheid, een luisterend oor en actie van de gemeente bij belangrijke kwesties die hun leefomgeving beïnvloeden.

De gemeente lijkt meer te luisteren naar grote ondernemers dan naar kleine bedrijven volgens respondenten. Dit blijkt uit voorbeelden waarbij brieven van grote ondernemers veel aandacht krijgen. Er is kritiek op het gebrek aan luisteren naar inspreekavonden en het gebrek aan een integraal verkeersplan. De gemeente lijkt meer rekening te houden met fietsers dan met ondernemers volgens de respondenten. De winkeliersvereniging zou volgens ondernemers handelen in eigenbelang en kleine ondernemers minder serieus nemen. De gemeente lijkt geen interesse te tonen in individuele bedrijfssituaties, waardoor sommige ondernemers problemen ervaren met bijvoorbeeld de verkoop van hun agrarische bedrijven. Over het algemeen ervaren de inwoners dat de gemeente niet naar hen luistert en weinig met hun input doet.

De gemeente betrekt inwoners genoeg bij haar plannen: De inwoners ervaren dat de gemeente hen onvoldoende betrekt bij plannen en beslissingen. Er wordt genoemd dat er een gebrek is aan informatie en betrokkenheid bij diverse projecten, zoals de aanleg van rotondes, verkeersmaatregelen en bouwprojecten. Inwoners ervaren dat belangrijke plannen vaak in een laat stadium aan inwoners worden gecommuniceerd, waardoor er weinig ruimte is voor inspraak. De gemeente lijkt soms al beslissingen te hebben genomen voordat inwoners worden ingelicht. Inwoners voelen zich niet gehoord en vinden dat hun inbreng te weinig wordt meegenomen in de uiteindelijke besluitvorming.

De gemeente betrekt ondernemers genoeg bij haar plannen: De ondernemers ervaren dat de gemeente hen onvoldoende betrekt bij haar plannen en beslissingen. Ze noemen een gebrek aan communicatie en betrokkenheid, vooral richting kleine ondernemers. De gemeente lijkt vaak al besluiten te hebben genomen voordat er inspraak mogelijk is en de inspraak lijkt weinig effect te hebben.

Mening over participatie

23

Toelichting ontevredenheid inwoners en ondernemers

Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:

Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak:

Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente:

Er zijn genoeg manieren om mee te denken of doen bij plannen van de gemeente:

Inwoners geven aan dat de gemeente hen onvoldoende betrekt bij verschillende aspecten van beleids- en planontwikkeling. Er is behoefte aan duidelijke communicatie over hoe inwoners kunnen participeren en mee kunnen denken. Veel respondenten zijn niet op de hoogte van de beschikbare participatiemogelijkheden en geven aan dat ze niet weten waar ze terecht kunnen om hun mening te uiten. Veel inwoners twijfelen aan de effectiviteit van hun inspraak en voelen zich niet serieus genomen. Enkele respondenten wijzen op specifieke mislukte initiatieven waarbij de betrokkenheid en discussies moeizaam verliepen. Over het algemeen wordt er opgeroepen tot meer transparantie, duidelijkheid en actievere betrokkenheid vanuit de gemeente om inwoners daadwerkelijk te laten meedenken en participeren.

Ondernemers noemen dat de gemeente helder moet communiceren over wat participatie inhoudt en dat er onduidelijkheid bestaat over de mate van invloed die ze daadwerkelijk hebben. Er wordt kritiek geuit op het feit dat sommige inspraakmogelijkheden beperkt lijken tot oppervlakkige aspecten, zoals de kleur van zitbankjes. Men ervaart weinig participatie bij belangrijke zaken waar ondernemers echt invloed op willen uitoefenen. Respondenten delen dat er te weinig concrete actie volgt op de inbreng van ondernemers. Er wordt gepleit voor meer daadwerkelijke betrokkenheid, bijvoorbeeld via burgerberaden, waarbij een selecte groep bewoners/ondernemers hun inbreng kan doen bij belangrijke besluiten. Ook wordt opgemerkt dat persoonlijk contact en directe communicatie wenselijk zijn.

Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente: Inwoners uiten scepsis over het vermogen van de gemeente om oprecht samen te werken en naar hun belangen te luisteren. Men ervaart weinig vertrouwen, waarbij inwoners opmerken dat beloftes vaak niet worden nagekomen en dat inspraak vaak lijkt te leiden tot weinig tot geen concrete veranderingen. Er wordt kritiek geuit op de transparantie van de gemeente, de onduidelijkheid rondom plannen en de hoeveelheid aan samenwerking.

Ik heb genoeg vertrouwen in de gemeente om samen te werken met de gemeente: Verschillende ondernemers geven aan dat hun pogingen tot overleg met de gemeente resulteerden in onduidelijke antwoorden en weinig concrete antwoorden. Ze voelen zich niet serieus genomen en ervaren dat de gemeente hun vragen ontwijkt. Het gebrek aan samenwerking en overleg wordt genoemd. Men hoopt dat de gemeente in de toekomst meer betrokkenheid zal tonen, maar er is wel wat terughoudendheid en scepsis.

Mening over participatie

24

Ondernemers geven een onvoldoende voor het informeren, inwoners geven net een voldoende

Welk rapportcijfer geeft u de gemeente op de volgende punten? (Rapportcijfer 1=zeer slecht; 10= uitstekend) Informeren van inwoners 29%29%29% 12% 4%

1% 3% 1

3%

0% 2% 2

3% 1% 2% 3

7% 6% 7%

4

18% 14% 12%

9% 11%

5

Geen lid participatieplatform (n=254)

33%30% 28%

6

7

Lid participatieplatform (n=162)

8

1% 2% 1%

1% 0% 0%

9

10

Inwoners totaal (n=416)

Informeren van ondernemers - Ondernemers (n=47)

19%

17%

21%

21%

11% 6%

4% 1

2

3

4

5

6

Mening over participatie

7

0%

0%

0%

8

9

10

25

De gemeente scoort gemiddeld een onvoldoende voor het betrekken van inwoners/ ondernemers

Welk rapportcijfer geeft u de gemeente op de volgende punten? (Rapportcijfer 1=zeer slecht; 10= uitstekend) Betrekken van inwoners 29%

25% 20%

18% 14% 11%

7% 2% 1

5%

3% 1% 2% 2

28%26% 24% 17%15% 14% 6%

6% 4% 5% 3

4

5

Geen lid participatieplatform (n=238)

6

7

Lid participatieplatform (n=155)

9% 7%

8

0% 1% 0%

0% 0% 0%

9

10

Inwoners totaal (n=393)

Betrekken van ondernemers - Ondernemers (n=45)

20%

22%

20% 16% 11% 7%

4% 1

2

3

4

5

6

Mening over participatie

7

0%

0%

0%

8

9

10

26

Inwoners willen het liefst digitaal betrokken worden

Op welke manier wilt u het liefst betrokken worden door de gemeente bij plannen? Met andere woorden; hoe wilt u meedenken of meedoen? Meer antwoorden mogelijk 48% Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, 67% vragenlijsten, etc) 56% 45% Bewoners-/inspraakavond(en) 41% 43% 36% Sociale media enquêtes/ peilingen 45% 40% 30% Schouw (bewoners gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over 35% specifieke plekken en problemen die hun opvallen) 32% 31% Gesprek(ken) met mensen van de gemeente 25% 28% 29% Informatie-/inloopmarkt(ten) 18% 25% 22% Dorpstafel/dorpsraad/stadsraad (inwoners en vertegenwoordigers van verenigingen en 22% organisaties zetten zich samen met steun van de gemeente in voor de samenleving) 22% 18% Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema 23% 20% 17% Overleg-/project-/werkgroep(en) 17% 17% 14% Vragenlijst op straat 14% 14% 4% Anders namelijk: 2% 3% 4% Ik wil niet betrokken worden door de gemeente 0% 2% 4% Weet ik niet 6% 5% Geen lid participatieplatform (n=239)

Lid participatieplatform (n=148)

Inwoners totaal (n=387)

Mening over participatie

27

Ondernemers willen het liefst individuele gesprekken met mensen van de gemeente

Hoe wilt u meedenken of meedoen? – Ondernemers (n=41) Meer antwoorden mogelijk Individuele gesprek(ken) met mensen van de gemeente

59%

Ronde tafelgesprekken

54%

Ondernemers-/inspraakavond(en)

49%

Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema

46%

Overleg-/project-/werkgroep(en)

34%

Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, vragenlijsten, etc)

34%

Schouw (ondernemers gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over specifieke plekken en problemen die hun opvallen)

32%

Sociale media enquêtes/ peilingen

20%

Informatie-/inloopmarkt(ten)

17%

Anders namelijk:

12%

Mening over participatie

28

De gemeente kan nog wat verbeteren aan het betrekken van inwoners en ondernemers

Kan de gemeente Aalsmeer nog wat verbeteren aan het betrekken van inwoners?

61% 64% 62%

Ja

Nee

2% 6% 4%

Weet ik niet/ geen mening

Kan de gemeente Aalsmeer nog wat verbeteren aan het betrekken van ondernemers? (n=52)

Ja

Nee

92%

8%

37% 30% 34%

Geen lid participatieplatform (n=239) Lid participatieplatform (n=148) Inwoners totaal (n=387)

Inwoners geven als verbetersuggesties dat ze meer betrokkenheid, transparantie, respect en daadwerkelijke actie van de gemeente verwachten. Ze willen dat hun stem wordt gehoord en serieus wordt genomen bij beslissingen die hun woonomgeving en levenskwaliteit beïnvloeden.

Er is een behoefte aan verbeterde communicatie tussen de gemeente en ondernemers. Daarnaast noemen ondernemers het belang van het nakomen van beloften en afspraken door de gemeente. Meer actieve en oprechte betrokkenheid van de gemeente, duidelijkheid en informatieverstrekking, inclusiviteit, luisteren, transparantie, eerlijkheid en minder bureaucratie zijn ook nog vaker genoemde verbetersuggesties.

Mening over participatie

29

Vergeleken met ondernemers hebben inwoners vaker meegedacht en/of meegedaan met de gemeente

Bent u zelf weleens betrokken geweest bij een onderwerp? Dus heeft u zelf meegedacht en/of meegedaan met de gemeente?

Heeft u als ondernemer weleens samengewerkt met de gemeente aan een plan? Dus heeft u zelf meegedacht en/of meegedaan? (n=52)

34% Ja

50%

Ja, namelijk over:

25%

41%

66% Nee

Nee

50%

75%

59%

Geen lid participatieplatform (n=275)

Hier wordt met name genoemd dat ze hebben meegedacht en/of meegedaan met (nieuw)bouwplannen.

Lid participatieplatform (n=167) Inwoners totaal (n=442)

De helft van de leden van het participatieplatform geeft aan nog nooit zelf meegedacht en/of meegedaan te hebben met de gemeente. Wellicht dat zij zich alleen hebben ingeschreven maar vervolgens niet actief zijn.

Participeren

30

Belangrijkste reden om mee te denken/doen is om de eigen woonomgeving te verbeteren Aan ondernemers is deze vraag niet gesteld Wat is/zijn voor u de belangrijkste reden(en) om met de gemeente mee te denken of mee te doen bij een plan? Meer antwoorden mogelijk 75% 85% 80%

Het verbeteren van mijn eigen woonomgeving

63% 58% 61%

Opkomen voor de belangen van de buurt(gemeenschap)

46% 47% 47%

Het delen van mijn kennis, ideeën en ervaringen

Een nuttige besteding van mijn tijd

5% 6% 6%

Het ontmoeten van nieuwe mensen

6% 5% 6% 12% 17% 15%

Anders namelijk:

Weet ik niet/ geen mening

1% 0% 1%

Bij ‘anders namelijk’ worden uiteenlopende antwoorden gegeven als; Beschermen van de woonomgeving, opkomen voor de belangen van mijn generatie, bijdragen aan de samenleving, maar ook de interesse in specifieke thema’s als wonen, verkeer, bereikbaarheid en veiligheid worden genoemd.

Geen lid participatieplatform (n=104) Lid participatieplatform (n=96) Inwoners totaal (n=200)

Participeren

31

Inwoners dachten vooral mee via inspraakavonden en ondernemers via individuele gesprekken

Hoe heeft u meegedacht of meegedaan? Meer antwoorden mogelijk

Bewoners-/inspraakavond(en) Gesprek(ken) met mensen van de gemeente

Geen lid participatieplatform (n=104) 46% 37%

Hoe heeft u meegedacht of meegedaan? (n=41) Meer antwoorden mogelijk

Lid participatieInwoners platform totaal (n=200) (n=96) 52% 49% 37%

37%

Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, vragenlijsten, etc)

15%

53%

33%

Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema

20%

23%

22%

Dorpstafel/dorpsraad/stadsraad (inwoners en vertegenwoordigers van verenigingen en organisaties zetten zich samen met steun van de gemeente in voor de samenleving)

15%

Sociale media enquêtes/ peilingen

20%

20%

20%

Overleg-/project-/werkgroep(en)

16%

22%

19%

Informatie-/inloopmarkt(ten)

8%

14%

11%

Schouw (bewoners gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over specifieke plekken en problemen die hun opvallen)

7%

13%

10%

Vragenlijst op straat

1%

5%

3%

Anders namelijk:

13%

8%

10%

Weet ik niet (meer)

2%

0%

1%

26%

20%

%

Individuele gesprek(ken) met mensen van de gemeente

59%

Ronde tafelgesprekken

54%

Ondernemers-/inspraakavond(en)

49%

Werkgroepen/ conferenties over een specifiek thema

46%

Overleg-/project-/werkgroep(en)

34%

Digitale participatie: Participatie.aalsmeer.nl (ideeën aandragen, online discussies, vragenlijsten, etc)

34%

Schouw (ondernemers gaan met mensen van de gemeente de wijk in om te vertellen over specifieke plekken en problemen die hun opvallen)

32%

Sociale media enquêtes/ peilingen

20%

Informatie-/inloopmarkt(ten)

17%

Anders namelijk:

12%

Participeren

32

Ondernemers zijn meer tevreden met de communicatie over participatie in vergelijking met inwoners

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Totaal inwoners (n=200)

Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan

14%

Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen

13%

31% 26%

Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen

20%

De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking

19%

Helemaal eens

Eens

Niet eens/ niet oneens

28%

Oneens

32% 27%

15%

15%

14%

29%

24%

11%

28%

Helemaal oneens

11%

12%

13%

15%

Weet ik niet/ geen mening

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Totaal ondernemers (n=13)

Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen

8%

De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking

8%

Helemaal eens

Eens

Niet eens/ niet oneens

46%

31%

Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen

23%

31% 8%

Oneens

Participeren

15%

46%

15%

23%

46%

31%

Helemaal oneens

Weet ik niet/ geen mening

15%

8%

15%

8%

8%

8% 8%

33

Leden vinden vaker dat de gemeente goed laat weten wat het resultaat is van participatie dan niet-leden

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Geen lid participatieplatform (n=104)

Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen

11% 7% 14%

De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking

11%

Eens

Niet eens/ niet oneens

23%

29%

Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen

Helemaal eens

33% 24% 31%

19%

17%

23%

Helemaal oneens

17%

20% 21%

28%

Oneens

15%

16%

20%

18%

Weet ik niet/ geen mening

Wat vindt u van de volgende uitspraken over participatie in de gemeente Aalsmeer? - Lid participatieplatform (n=96)

Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen

17% 18%

30%

33%

22%

40%

Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen

26%

23%

De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking

27%

20%

Helemaal eens

Eens

Niet eens/ niet oneens

Oneens

Participeren

Helemaal oneens

14%

6% 9%

4% 7%

38% 33%

8%

6%

12%

Weet ik niet/ geen mening

34

Toelichting ontevredenheid inwoners

Kunt u uitleggen waarom u het niet (helemaal) eens bent met de uitspraak: Er wordt genoeg met mijn ideeën of die van andere deelnemers gedaan:

De gemeente laat goed weten wat het resultaat is van de samenwerking:

Inwoners benoemen onder andere hun teleurstelling over de opvolging en communicatie bij participatie. Ze geven aan twijfels te hebben over de effectiviteit van participatie. Ze vinden dat er niet altijd genoeg geluisterd wordt en voldoende actie is vanuit de gemeente.

Inwoners die het hier niet mee eens zijn, geven onder andere aan dat ze het idee hebben dat besluiten vaak al genomen zijn voordat ze de kans krijgen om deel te nemen aan participatieprocessen. Daarnaast voelen ze zich niet geïnformeerd over veranderingen of plannen die plaatsvinden na inspraakmomenten. Ze wensen betere communicatie, terugkoppeling en transparantie bij besluitvorming en uitvoering van plannen.

Het is duidelijk hoeveel invloed ik heb als ik meedenk of meedoe bij plannen: Uit de opmerkingen van inwoners blijkt vooral dat er vaak twijfel, onzekerheid en teleurstelling is over de mate van bewonersinvloed. Ook hier wordt het gebrek aan opvolging en communicatie vanuit de gemeente genoemd. Ik ben tevreden over de communicatie van de gemeente als ik meedenk of meedoe bij plannen: Inwoners noemen onder andere dat er weinig terugkoppeling en communicatie vanuit de gemeente is na participatie. Ook voelen ze zich niet altijd gehoord en serieus genomen en twijfelen ze over de effectiviteit van participatieprocessen.