Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - 2a.Commissie Maatschappij en Bestuur Beeldvormend van 21 maart 2024 0.1 1 2 3 4 5
6
7
8
Afsprakenlijst beeldvormende commissie Maatschappij en Bestuur van 21 maart 2024 AFSPRAKENLIJST Beeldvormende Commissie Maatschappij en Bestuur 21-03-2024 Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Vaststelling van de agenda Agenda Beeldvormende commissie M&B 21-03-2024 Actieve informatie uit het college Mededelingen vanuit de fracties Presentatie Veiligheidsbeeld 2023 Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Vergaderorde: Na de presentatie is er gelegenheid tot het stellen van vragen. 20240320 Memo bij stukken RVR Trendbeeld Cie MenB 210324 20240319 Beeldvormende Commisie MenB Participatie visie Aalsmeer 2024 Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van de participatievisie is, om bij ontwikkelingen in zowel het sociaal als fysiek domein, een kader te scheppen hoe we participatie op een passende manier vormgeven en duidelijkheid te geven over wat Aalsmeerders op het gebied van participatie van de gemeente mogen verwachten. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v.
de beantwoording door de portefeuillehouder Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240227 Getekend raadsvoorstel participatievisie (1) raadsbesluit participatievisie ALS_visie_op_participatie_2024_def Advisering aan het Commissariaat voor de Media over de aanwijzing van de lokale omroep Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is het aanwijzen van een lokale omroep voor de inwoners van Aalsmeer die aansluit en voldoet aan de wensen van de Aalsmeerse samenleving. Om dit mogelijk te maken is het opnieuw uitgeven van een uitzendlicentie aan Stichting Lokale Omroep Aalsmeer aan de orde. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240227 Getekend raadsvoorstel_ lokale omroep Aalsmeer 20240212 RAADSBESLUIT Lokale Omroep Aalsmeer aangepast besluit 1.20240115 Brief advies (gemeente Aalsmeer__959602__ 2.20230420 Brief commissariaat voor de media Subsidieaanvraag 2023 - Radio Aalsmeer Verordening bekostiging Leerlingenvervoer gemeente Aalsmeer 2024 Portefeuillehouder: L.B.
Kabout Het doel van het vaststellen van de nieuwe Verordening bekostiging Leerlingenvervoer Aalsmeer 2024 is het aansluiten bij de uitgangspunten uit de Strategienota Sociaal Domein waaronder de menselijke maat en het zorgdragen voor de betaalbaarheid van het stelsel. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240305 Getekend raadsvoorstel verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Aalsmeer 2024 raadsbesluit verordening bekostiting Leerlingenvervoer gemeente Aalsmeer 2024 20240304 Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Aalsmeer 2024
9
10 11 12
was wordt lijst verordening bekostiging Leerlingenvervoer Conceptregeling van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2024 (GR OD NZKG). Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is de huidige Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied te wijzigen om te voldoen aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel 20240213 Getekend raadsvoorstel Ontwerp GR OD NZKG 1-2-2024 Raadsbesluit Ontwerp GR OD NZKG v31-1-24 1. Aanbiedingsbrief Ontwerp Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2. Gemeenschappelijke regeling omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2024 3. GR OD NZKG Was-Wordt Tabel Regionale Samenwerking Besloten deel Sluiting
AFSPRAKENLIJST BEELDVORMENDE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR D.D. 21 MAART 2024 BEELDVORMENDE COMMISSIE M&B Aanwezig: Voorzitter: mevrouw G. Holtrop Griffier: de heer M. Swagemakers Leden: CDA: VVD: Absoluut Aalsmeer: D66: GroenLinks: PvdA: FlorAalsmeer:
de dames M. van Diemen, T. van der Meer en de heren P.F. van den Nouland, D. van Willegen, G.J.H. Winkels en B.P. Adema de dames E.S.I. Mijwaart, M. Vleghaar en C.A.M. Simon-van Oosterhout en de heren J.G.E. Bouwmeester en J. de Vries mevrouw D.M. Prent Bouten en de heren W.T.J.M. Koster en D. Kuin mevrouw M.J. Geisler en de heren S.J.R. de Vries en J. van der Tol mevrouw J.I. Koopmann-Trawinski de heer J.H. Buisma mevrouw J. Keessen en de heer D.J. Biesheuvel
Portefeuillehouders: de heren G.E. Oude Kotte, L.B. Kabout, W. Kikkert en S.A.S. Spaargaren
Agenda punt 1.
Onderwerp Opening door de voorzitter, mevrouw G. Holtrop Griffier: M. Swagemakers
Afspraak
2.
Vaststelling van de agenda
Wethouder Spaargaren verzoekt het besloten deel, waarin de stand van zaken Lakenblekerstraat zal worden besproken, te agenderen. Met inachtneming van deze toevoeging wordt de agenda vastgesteld
3.
Actieve informatie uit het college
Er is geen actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
Mevrouw Keessen van de fractie FlorAalsmeer deelt mee dat: 1.de fractie FlorAalsmeer, naar aanleiding van de raadsbrief behandeling bestemmingsplan Waterfront, een mail heeft gestuurd aan de agendacommissie; 2.In de oordeelsvormende commissie Ruimte van 5 maart 2024 heeft FlorAalsmeer toegezegd een initiatiefvoorstel inzake de Drechtdoorsteek op te willen stellen. Inmiddels is gebleken dat de gemeente geen financiële verplichtingen heeft aangaande het onderzoek. Dit ligt geheel bij de Provincie NoordHolland. Er is voor de fractie FlorAalsmeer nu geen reden meer om een initiatiefvoorstel op te stellen.
5.
Presentatie Veiligheidsbeeld 2023 Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte
Mevrouw Höing roept de aanwezigen op haar te informeren als blijkt dat: 1.de wachttijd bij de meldkamer Amsterdam onevenredig lang is; 2.men het gevoel heeft dat meldingen inzake illegale bewoning op bootjes niet worden opgepakt.
Er worden presentaties en toelichtingen gegeven door de heer Bart Schmidt, afdelingshoofd Openbare Orde en Veiligheid Aalsmeer, mevrouw Tanja Höing, van de basisteamleiding politie en mevrouw H. Hiemstra, teamleider handhaving openbare ruimte Toezeggingen: Bij de terugblik volgend jaar over dit lopende jaar zal speciaal worden gekeken naar
een (eventuele) toename van het aantal verwarde/onbegrepen personen. 6.
Vaststellen Participatievisie Aalsmeer 2024 Portefeuillehouder: W. Kikkert
Door naar de oordeelsvormende commissie van 04-04-2024 op verzoek van de fractie Absoluut Aalsmeer
Er wordt ingesproken door de heer S. Essaim Toezeggingen: 7.
Advisering aan het Commissariaat voor de Media over de aanwijzing van de lokale omroep Portefeuillehouder: W. Kikkert
Toezeggingen: -
Door naar de raadsvergadering van 1804-2024 als akkoordstuk Wethouder Spaargaren en de dames Geisler en Keessen verlaten de vergadering in verband met betrokkenheid. De heer Kuin roept de gemeenteraad op om in de programmering van radio Aalsmeer de politiek meer aan de orde te laten stellen.
8.
Vaststellen Verordening bekostiging Leerlingenvervoer gemeente Aalsmeer 2024 Portefeuillehouder: L.B. Kabout
Door naar de oordeelsvormende commissie van 04-04-2024
Toezeggingen: 1.Er wordt onderzocht of het programma ‘Reiskoffer’ een toegevoegde waarde heeft voor de gemeente Aalsmeer; 2.de portefeuillehouder zal de raad blijven informeren over mogelijke problemen bij het leerlingenvervoer. 9.
Conceptregeling Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst NoordzeeKanaalgebied (GR OD NZKG) Portefeuillehouder: W. Kikkert Toezeggingen: -
Door naar de raadsvergadering van 1804-2024 als akkoordstuk
10.
Regionale samenwerking
11.
Besloten deel inzake stand van zaken Lakenblekerstraat
12.
Sluiting
Er zijn geen mededelingen met betrekking tot de regionale samenwerkingen
De voorzitter wijst de raadsleden op: 1.het werkbezoek aan de bibliotheek vrijdagmiddag om 15,00 uur en 2.de eerste vergadering van de commissie Luchtvaartzaken dinsdag 26 maart 2024 om 20.00 uur. De voorzitter sluit de openbare vergadering om 22.15 uur
AGENDA VOOR DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE MAATSCHAPPIJ EN BESTUUR op donderdag 21 maart 2024, 20.00 uur BEELDVORMEND Fracties kunnen hun vragen indienen tot 12 uur op de vrijdag voor de vergadering. Het college beantwoordt de vragen op de dinsdag daarna. Het doel van een beeldvormende vergadering is dat alle deelnemers dezelfde informatie hebben over een voorstel.
Tijd 20.00
Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Maatschappij en Bestuur, mevrouw G. Holtrop Griffier: M. Swagemakers
20.02
2.
Vaststelling van de agenda
3.
Actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
5.
Presentatie Veiligheidsbeeld 2023 Portefeuillehouder: G.E. Oude Kotte Vergaderstukken worden op een later moment toegevoegd aan de vergaderstukken.
20.05
Vergaderorde: Na de presentatie is er gelegenheid tot het stellen van vragen. 21.05
6.
Vaststellen Participatievisie Aalsmeer 2024 Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van de participatievisie is, om bij ontwikkelingen in zowel het sociaal als fysiek domein, een kader te scheppen hoe we participatie op een passende manier vormgeven en duidelijkheid te geven over wat Aalsmeerders op het gebied van participatie van de gemeente mogen verwachten. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel
21.30
7.
Advisering aan het Commissariaat voor de Media over de aanwijzing van de lokale omroep Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is het aanwijzen van een lokale omroep voor de inwoners van Aalsmeer die aansluit en voldoet aan de wensen van de Aalsmeerse samenleving. Om dit mogelijk te maken is het opnieuw uitgeven van een uitzendlicentie aan Stichting Lokale Omroep Aalsmeer aan de orde. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel
22.00
8.
Vaststellen Verordening bekostiging Leerlingenvervoer gemeente Aalsmeer 2024 Portefeuillehouder: L.B. Kabout Het doel van het vaststellen van de nieuwe Verordening bekostiging Leerlingenvervoer Aalsmeer 2024 is het aansluiten bij de uitgangspunten uit de Strategienota Sociaal Domein waaronder de menselijke maat en het zorgdragen voor de betaalbaarheid van het stelsel. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel
22.25
9.
Conceptregeling Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (GR OD NZKG) Portefeuillehouder: W. Kikkert Het doel van dit voorstel is de huidige Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied te wijzigen om te voldoen aan de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel
22.45
10.
Regionale samenwerking
22.55
11.
Sluiting
Uw contact B. Schmidt/OOV bart.schmidt@aalsmeer.nl
Aan de leden van Beeldvormende Commissie Maatschappij en Bestuur
Postbus 253, 1430 AG Aalsmeer Vermeld bij reactie ons kenmerk en datum van deze brief
Datum Betreft
20 maart 2024
Presentatie OOV, Politie en HOR n.a.v. de Regionale Veiligheidsrapportage 2023 In uw commissievergadering van 21 maart a.s. willen de portefeuillehouder tezamen met de basisteamleiding politie Aalsmeer en de hoofden openbare orde en veiligheid én handhaving openbare ruimte, met u terug- en vooruitblikken m.b.t. de veiligheid in Aalsmeer en uw eventuele vragen beantwoorden. Tevens sturen wij u ook de Regionale Veiligheidsrapportage 2023 toe. Dit nog onder embargo van vaststelling door het bestuur van de veiligheidsregio volgende week. RVR 2023: De Regionale Veiligheidsrapportage 2023 (RVR 2023) schetst de voortgang op de veiligheids thema’s uit het Regionaal Veiligheidsplan 2023-2026 (RVP) op basis van informatie van de gemeenten, OM en politie. Hoewel de intensiteit en complexiteit van de veiligheidsproblematiek in de Amstellandgemeenten (op onderdelen) verschilt, zijn er zes regionale veiligheidsthema’s benoemd die prioriteit hebben en waar extra aandacht voor moet zijn. Die thema's zijn: 1. Georganiseerde, ondermijnende (drugs)criminaliteit en het effect op wijken; 2. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit; 3. Kwetsbare groepen; 4. Radicalisering, extremisme en geweld; 5. Discriminatie; 6. Jeugdoverlast en -criminaliteit. In de RVR 2023 worden de belangrijkste veiligheidscijfers in relatie gebracht tot het gevoerde veiligheidsbeleid.
De gemeentelijke afdelingen openbare orde en veiligheid, handhaving openbare ruimte en de politie eenheid Amsterdam blikken terug op de belangrijkste ontwikkelingen binnen het veiligheidsdomein en kijkt met u vooruit.
Bijlagen: 2
Gemeentehuis Raadhuisplein 1 1431 EH Aalsmeer T
(0297) 38 75 75
www.aalsmeer.nl IBAN NL28 BNGH 0285 0000 12
100/F000/ICT
[]
Presentatie Beeldvormende Commissie Maatschappij en Bestuur - Portefeuillehouder Burgemeester Gido Oude Kotte - Politie Basisteamleiding Aalsmeer-Uithoorn Tanja Höing - Gemeente Hoofd Openbare Orde en Veiligheid Bart Schmidt - Gemeente Hoofd Handhaving Openbare Ruimte Heidi Hiemstra
Crisisbeheersing, Openbare Orde en Veiligheid - Openbare Orde en Veiligheid algemeen - Ondermijning Programma ‘Weerbare sierteelt’ Mensenhandel Arbeidsmigranten Facilitators - Jeugdaanpak - Waterveiligheid (OOV/HOR) en evenementen - Crisisbeheersing / Ontheemden
Basisteam Aalsmeer – Uithoorn, wie zijn wij… - Speerpunten Teamplan Politie Aalsmeer - Uithoorn - Jeugd - Waterveiligheid - Ondermijning - Zorg en Veiligheid
Bron: Veiligheidsmonitor 2023
Handhaving Openbare Ruimte
WATERVEILIGHEID 2022 125 100
59
75
Processen-verbaal
71
Officiële waarschuwingen
50 25 0
1 17 2020
62 35 2021
2022
TOP 3 PV'S/WAARSCHUWINGEN: Overschrijding van de toegestane snelheid Geen geldig klein vaarbewijs Schipper niet bekwaam of jonger dan 16 jaar
AANTAL MELDINGEN 2022: 67 INZETBARE UREN 2021: 2604 INZETBARE UREN 2022: 2983
AANTAL MUTATIES: 1.000
750
500
250
0
2020
2021
2022
Dank voor uw aandacht!
{{signer1}} 28/02/2024 12:08:29 CET
Signed By: Kabout, L.B. (Bart) <bart.kabout@aalsmeer.nl> ID: 782af116-ba07-4f92-9342-6ea982839971
RAADSVOORSTEL
Auth: Scribble
{{signer2}} 28/02/2024 11:36:12 CET
Signed By: Simonse, P. (Petra) <petra.simonse@aalsmeer.nl> ID: 782af116-ba07-4f92-9342-6ea982839971 Auth: Scribble
Zaaknummer:
D24-047805
Voorstel van:
college van burgemeester en wethouders
Datum: Portefeuillehouder:
Behandelend ambtenaar:
S. Snoek 06-49885899 s.snoek@amstelveen.nl Communicatie
27 februari 2024 Wethouder W. Kikkert
Onderwerp
Participatie visie Aalsmeer Raadsbesluit
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:
de “Participatievisie Aalsmeer” vast te stellen. Samenvatting
Inwoners, ondernemers en andere organisaties/partners in Aalsmeer beschikken samen over een rijke kennis en ervaring. Bij de keuzes die de gemeente maakt, biedt hun inbreng een grote maatschappelijke meerwaarde. Als gemeente willen wij die inbreng graag benutten. Participatie van inwoners, ondernemers en organisaties speelt een belangrijke rol bij besluitvorming. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het belang van effectieve participatie alleen maar groter geworden. Het wetsvoorstel “participatie op decentraal niveau” wil daarnaast de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid versterken. Doel
Deze visie is bedoeld om bij ontwikkelingen in zowel het sociaal als fysiek domein een kader te scheppen hoe we participatie op een passende manier vormgeven en wat Aalsmeerders op het gebied van participatie van de gemeente mogen verwachten. Prestatie
De gemeente geeft met deze visie richting aan het vroegtijdig betrekken van zoveel mogelijk doelgroepen binnen de verschillende fases van participatie. Daarom benoemen we in deze visie wat we bedoelen met participatie, welke waarden daarbij van belang zijn, welke ambities hierbij horen en hoe een participatieproces er dan uit zou moeten zien. Ook waarderen we initiatieven van inwoners en willen wij deze ondersteunen. Uitgangspunt is het algemeen belang. Individuele belangen worden tegen elkaar en het algemeen belang afgewogen. Bij de inzet van participatie speelt maatwerk een belangrijke rol. Daarnaast vindt het vroegtijdig plaats, representatief en rekening houdend met de juiste doelgroepen. In de visie zijn ook concrete meetindicatoren opgenomen om de participatie te kunnen beoordelen. Voorgeschiedenis en context
Deze nieuwe participatievisie zal samen met het nieuwe participatiebeleid fysieke leefomgeving (vastgesteld door de raad op 5 oktober 2023) de bouwstenen voor de Aalsmeerse participatie vormen. De raad heeft in haar Raadsprogramma 2022-2026 om een participatie 0-meting gevraagd die in de zomer van 2023 is uitgevoerd door een onafhankelijk bureau. In 2024 zal er een participatie verordening worden gemaakt die deze bouwstenen in lokale regelgeving vastlegt.
[.docx] 101/F105a/ICT
Pagina
2 van 3
De Omgevingswet stelt wettelijke eisen aan gemeenten op het gebied van participatie binnen de fysieke leefomgeving. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) stelt eisen aan gemeenten wat betreft het hebben van een adviesorgaan voor het gehele sociale domein. Het wetsvoorstel “participatie op decentraal niveau” wil daarnaast de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid versterken. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
Zowel in het raadsakkoord als in het collegeprogramma komt duidelijk naar voren dat participatie van belang is bij de ontwikkelingen in Aalsmeer. Om meer en beter te kunnen inspelen op deze ontwikkelingen en de toenemende behoefte aan participatie is het wenselijk om een volledige scope te bieden als het gaat om de Aalsmeerse participatie waar deze visie richting aan geeft. Keuzemogelijkheden/alternatieven
N.v.t. Participatie
De participatie 0-meting bestond uit een vragenlijst voor inwoners en ondernemers en diepte interviews met o.a. de Adviesraad Sociaal Domein (ASD), de wijkoverleggen en Nieuw Aalsmeer. De resultaten en aanbevelingen hiervan hebben als basis gediend voor een concept visie. Over deze conceptvisie is in december 2023 en januari 2024 gesproken met deze verschillende participatie groepen. Daarnaast heeft de gemeenteraad input geleverd tijdens een bijeenkomst met raadsleden in januari 2024. De uitkomsten van de 0-meting en de inbreng vanuit de participatie over de concept versie zijn meegenomen in de visie. Kanttekeningen en risico’s
1. Alhoewel we als gemeente graag van onze bewoners weten hoe zij kijken naar de ontwikkelingen in Aalsmeer is het belangrijk dat gerealiseerd wordt dat inwoners wellicht geen interesse hebben om te participeren. Zeker als het thema’s betreft die voor hen niet relevant zijn. Dat wil niet zeggen dat we er geen moeite voor hoeven doen. 2. Specifieke doelgroepen zijn lastig te bereiken. Ook hierbij geldt dat het feit dat het lastig is geen argument is om er niet in te investeren. Juist door middel van inzet van specifieke participatiemiddelen is meer mogelijk dan tot op heden wordt gedaan. 3. Participatie is in AA organisatie nog in ontwikkeling. Bij bepaalde afdelingen is nog een verbeterslag nodig. Deze nota helpt daarbij ter ondersteuning. De fase waarin iedereen hiermee op de juiste manier aan de slag gaat vergt vanzelfsprekend tijd. Financiën
De komende 2 jaar willen we zoals in die visie staat beschreven meer middelen voor participatie om andere inwoners beter te leren kennen en te betrekken. Dit zullen we als een pilot van 2 jaar doen. We gaan evalueren hoe ook dit bijdraagt bij de resultaten van de 1- meting in 2026. De kosten voor de uitvoering van participatie dienen zoveel mogelijk binnen het beleid en/of een project te worden meegenomen, zowel als het gaat om het sociaal domein, het fysiek domein of het veiligheidsdomein. De kosten hiervoor kunnen gefinancierd worden uit het CUP budget voor participatie dat bij de kernorganisatie Aalsmeer beschikbaar is voor participatie.
Pagina
3 van 3
Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
In de visie zijn de volgende zaken benoemd die de gemeente als vervolgstap gaat uitvoeren: 1. Vergroten van de bekendheid van het participatieplatform onder inwoners en bedrijven 2. Inzetten op communicatie en participatie met speciale groepen, zoals: jongeren en laaggeletterden 3. Inwoners leren kennen op basis van leefstijlen met daarbij passende communicatie en participatie 4. Inzetten op een effectieve participatiecultuur binnen de gemeentelijke organisatie dmv training, kennis en begeleiding Evaluatie
Deze visie vormt samen met het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving een pijler voor de Aalsmeerse participatie. Deze nota willen we eind 2026 evalueren door middel van een zogenoemde ‘1-meting’, om de opgedane ervaringen mee te kunnen geven aan een nieuwe gemeenteraad. Dit laatste is in aansluiting op het Raadsprogramma 2022-2026 Aan de Slag voor Aalsmeer! Duurzaamheidsaspecten
N.v.t. Bijlagen
-
Participatievisie Aalsmeer
De secretaris,
De voorzitter,
drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 27 februari 2024, zaaknummer; D24-047805 gelet op het Wetsvoorstel versterking participatie op decentraal niveau
Besluit
de “Participatievisie Aalsmeer” vast te stellen
Aldus besloten in de openbare vergadering van 18 april 2024. De plv.griffier, Drs. O.F. Matheijsen
De voorzitter, mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
[.docx] 101/F105/ICT
PARTICIPATIEVISIE AALSMEER
Inhoudsopgave Voorwoord
3
1
Aanleiding
4
2
Huidige stand van zaken 2.1 Huidige participatie beleid 2.2 Evaluatie
5 5 6
3
Hoe is deze visie tot stand gekomen? 3.1 Nulmeting participatie; samenvatting van de resultaten 3.1.1 Wie waren de deelnemers? 3.1.2 Hoe zijn inwoners en ondernemers benaderd? 3.1.3 Hoe beoordelen inwoners en ondernemers participatie in Aalsmeer? 3.1.4 Hoe kijken de advies organen naar participatie in Aalsmeer?
7 7 7 7 8 9
4
Wat willen we bereiken? 4.1 Definitie van participatie 4.2 Doelen van participatie 4.3 Duidelijke afspraken 4.4 Waarden 4.5 Ambities 4.6 Maatwerk
11 11 11 11 12 12 13
5
Participatieproces 5.1 Voorbereiding 5.1.2 Mate van invloed en rollen 5.2 Participatieplan 5.3 Uitvoering 5.4 Evaluatie 5.4.1 Moment van evaluatie
14 14 14 16 16 17 17
6
Ruimte voor initiatieven in de samenleving 6.1 Right to challenge 6.2 Wijkoverleggen
18 18 19
7
Het vervolg 7.1 Participatie paragraaf 7.2 Communicatie en participatie met speciale groepen 7.3 Inwoners leren kennen 7.4 Participatiecultuur: training, kennis en begeleiding 7.5 Bekendheid participatieplatform 7.6 Evaluatie
20 20 20 20 21 21 21
8
Financiën
22
Bijlagen: 1. Toolbox 2. Resultaten 0 meting
23 26 2
Voorwoord Participatie; er wordt veel wordt over gesproken. Ook in Aalsmeer. Het is namelijk bij beleidsontwikkelingen en projecten van belang om te horen wat onze inwoners en ondernemers denken; Welke belangen zijn er? Hoe zwaar wegen deze belangen? En regelmatig komen we tot de conclusie dat het lastig is om tegenstrijdige belangen af te wegen. Dat is echter wel onze taak. Maar dat kunnen we alleen doen als we een goed participatieproces hebben gevolgd en de verwachtingen over dit proces goed hebben gemanaged. Dat leidt dan hopelijk tot begrip over de keuzes die we als gemeente maken, tegelijkertijd is het vanzelfsprekend dat dit niet altijd het geval zal zijn. In Aalsmeer maken we de samenleving samen. De gemeente is niet de enige die initiatief neemt. Zeker de grote opgaves als klimaatbeleid en woningbouw kunnen we alleen in gezamenlijkheid oppakken. Dus we staan open voor initiatieven van inwoners, ondernemers, partners, organisaties en andere overheden. Ambtenaren en bestuurders denken mee met de initiatiefnemer over of en hoe we zijn plan uitvoerbaar kunnen maken. Op die manier voelt iedereen zich verantwoordelijk voor het prettig samenleven. We hebben er vertrouwen in dat deze participatie visie Aalsmeer de komende jaren helpt om tot een goede en waardevolle dialoog te komen. En dat het een stevige pijler wordt onder de verdere ontwikkeling van onze mooie gemeente.
Wethouder Willem Kikkert
3
1
Aanleiding
De samenleving verandert in een steeds sneller tempo en er zijn een flink aantal grote uitdagingen waar we voor staan. Die veranderende samenleving vraagt om een flexibele houding van de gemeente om in te kunnen spelen op nieuwe situaties. Grote vraagstukken als de energietransitie en klimaatverandering kunnen we alleen in gezamenlijkheid oppakken. Steeds meer inwoners, ondernemers en organisaties willen invloed hebben op de kwaliteit van hun fysieke of sociale leefomgeving en hier een bijdrage aan leveren. Door de komst van online participatie is dit eenvoudiger en toegankelijker dan voorheen. Online participatie is echter niet altijd de beste oplossing en zeker niet voor iedereen een passende manier. Passende participatie vereist begrip van de diverse rollen die belanghebbenden (willen) hebben, duidelijke afspraken hierover en de toepassing van de juiste participatievormen.
Waarom participatie?
voortdurend in ontwikkeling is. Door de veranderingen vanuit de samenleving, veranderen wij bij participatie mee. De insteek blijft echter hetzelfde, namelijk de (vaak tegenstrijdige) maatschappelijke en particuliere belangen goed in beeld brengen en meewegen om zo tot een weloverwogen, transparant en gemotiveerd besluit te komen. Kortom, een doorlopend leerproces.
Inwoners, ondernemers en andere organisaties/partners in Aalsmeer beschikken samen over een rijke kennis en ervaring. Bij de keuzes die de gemeente maakt, biedt hun inbreng een grote maatschappelijke meerwaarde. Als gemeente willen wij die inbreng graag benutten. Participatie van inwoners, ondernemers en organisaties speelt voor ons dan ook een belangrijke rol bij besluitvorming.
Doel en opzet van deze visie Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het belang van effectieve participatie alleen maar groter geworden. Daarom is in het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving vastgelegd hoe we bij ruimtelijke ontwikkelingen omgaan met participatie en wat we hierbij verwachten van initiatiefnemers met een ruimtelijk plan. Het wetsvoorstel “participatie op decentraal niveau” wil daarnaast de betrokkenheid van inwoners bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid versterken. Ook voor het sociaal domein is participatie van belang. Inwoners passend ondersteunen gaat immers het beste als je weet wat inwoners nodig hebben en van belang vinden. Alleen dan kun je adequaat beleid maken en uitvoeren.
Deze visie is bedoeld om bij ontwikkelingen in zowel het sociaal als fysiek domein een kader te scheppen hoe we participatie op een passende manier vormgeven. Met een visie op participatie willen we duidelijk maken wat Aalsmeerders van de gemeente mogen verwachten. Ook maken we in deze visie helder hoe we initiatieven van inwoners ondersteunen. Daarom benoemen we in deze visie wat we bedoelen met participatie, welke waarden daarbij van belang zijn, welke ambities hierbij horen en hoe een participatieproces er dan uit zou moeten zien. In deze participatievisie gaan we daarnaast onder andere ook in op initiatieven vanuit de Aalsmeerse samenleving. En in de bijlage hebben we onder meer een Toolbox met participatiemiddelen opgenomen.
Participatie is maatwerk doordat een grote variatie van omstandigheden bepalen welke randvoorwaarden er zijn. Hierdoor is geen enkel participatietraject hetzelfde. Verder is participatie een vakgebied dat
4
2
Huidige stand van zaken
De samenleving verandert in een steeds sneller tempo en er zijn een flink aantal grote uitdagingen waar we voor staan. Die veranderende samenleving vraagt om een flexibele houding van de gemeente om in te kunnen spelen op nieuwe situaties. Grote vraagstukken als de energietransitie en klimaatverandering kunnen we alleen in gezamenlijkheid oppakken. Steeds meer inwoners, ondernemers en organisaties willen invloed hebben op de kwaliteit van hun fysieke of sociale leefomgeving en hier een bijdrage aan leveren. Door de komst van online participatie is dit eenvoudiger en toegankelijker dan voorheen. Online participatie is echter niet altijd de beste oplossing en zeker niet voor iedereen een passende manier. Passende participatie vereist begrip van de diverse rollen die belanghebbenden (willen) hebben, duidelijke afspraken hierover en de toepassing van de juiste participatievormen.
2.1 Huidige participatiebeleid Het huidige participatiebeleid in Aalsmeer is gebaseerd op hieronder opgesomde beleidsstukken.
Het Stappenplan Participatie (2012) Dit Stappenplan is een hulpmiddel om te bepalen of het starten van een participatieproces wenselijk is en op welke wijze het proces kan worden ingericht.
De Algemene Inspraak- en Participatieverordening Aalsmeer 2010 Deze verordening benoemt doelstellingen, uitgangspunten en spelregels voor participatie en formuleert een aantal aanbevelingen voor het concreet vormgeven van participatie in de praktijk.
Dit stappenplan is in de basis een goede start voor het vormgeven van participatie maar geeft geen indicatoren over wanneer we de participatie goed vinden en biedt ook geen richtlijnen met betrekking tot het terugkoppelen van de inbreng van participanten en wat geëvalueerd moet worden.
Deze verordening biedt een stevige en goede basis. Echter op basis van het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving en het wetsvoorstel participatie op decentraal niveau zijn er wijzigingen nodig. Dit staat gepland voor 2024. De Rapportage Burgerparticipatie en Wijkaanpak (2011) Deze rapportage beschrijft dat burgerparticipatie als instrument goed aansluit bij het wijkgericht werken, daar waar het gaat om beleid dat van invloed is op de leefbaarheid in de wijken en buurten. Dit rapport is met name beschrijvend en biedt te weinig houvast als het gaat om te komen tot een participatie aanpak voor beleid of ontwikkelingen die wijk overstijgend zijn of juist op een kleiner deelgebied of specifieke groep zijn gericht of bij ontwikkelingen van sociaal maatschappelijke aard.
5
Uitvoeringskader Right to Challenge (2021) Bij Right to Challenge kunnen initiatiefnemers taken van overheden overnemen als zij denken het slimmer, beter, goedkoper of anders te kunnen doen. Met het uitvoeringskader maken we duidelijk welke kaders hiervoor gelden.
overheden worden gesteld aan participatie. Daartoe is ook de motie Nooren aangenomen2 . Deze motie verzoekt overheden een participatiebeleid op stellen waarin vorm wordt gegeven aan participatie en de lokale eisen met betrekking tot participatie die daarbij gelden.
Participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving (oktober 2023) Het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving geeft richtinggevende kaders en spelregels voor participatie bij ruimtelijke ontwikkelingen aan alle initiatiefnemers met daarin veel handvatten voor de vormgeving en inrichting van de participatie.
2.2 Evaluatie Aan het begin van 2023 is het bestaande participatiebeleid opnieuw beoordeeld. We concludeerden dat aanscherping en verbetering nodig is. Vanwege de komst van de Omgevingswet is eerst het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving opgesteld (vastgesteld in oktober 2023). Vervolgens is gewerkt aan de revisie van de rest van het participatiebeleid door deze samen te brengen, aan te scherpen en te verbeteren. Met uitzondering van het Uitvoeringskader Right to Challenge kunnen de oude beleidsstukken van voor 2023 vervallen. Deze visie vormt dus samen met het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving de twee (nieuwe) bouwstenen voor de Aalsmeerse participatie.
Dit beleid is in het kader van de Omgevingswet opgesteld en dient als een van de bouwstenen voor participatie samen met deze visie. Er staat gepland om een jaar na indiensttreding van de Omgevingswet te evalueren hoe dit beleid in de praktijk werkt. Het adequaat vormgeven van participatie is een essentieel onderdeel van de Omgevingswet. Het is belangrijk voor de inwoners en initiatiefnemers om inzicht te hebben in de eisen die door lokale
6
3
Hoe is deze visie tot stand gekomen?
Om tot een participatie visie te komen is het uiteraard waardevol om de beoordeling van Aalsmeerders over participatie in kaart te brengen. Voorafgaand aan het opstellen van deze visie heeft het college aansluitend op het raadsakkoord dan ook een participatie nulmeting gedaan. Als we weten hoe inwoners van Aalsmeer de participatie op dit moment beoordelen, kunnen we ook volgen hoe dit zich ontwikkelt en ervan leren. Door een onafhankelijk onderzoekbureau is onderzoek gedaan om inzichtelijk te maken waar we ons als gemeente op moeten focussen. De uitkomsten en aanbevelingen die hieruit zijn voortgekomen vormen de basis voor deze visie. Aalsmeer is wereldbekend door de bloementeelt en vooral de bloemenveiling. De veiling - de grootste bloemenveiling ter wereld - is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Aalsmeer. Aalsmeer kent een hoge percentage ondernemers en logischerwijs een kwekerscultuur. De inwoners van Aalsmeer zijn vaak aan het werk of indirect betrokken bij in deze sector. Dit economische succes van Aalsmeer is te danken aan gedreven ondernemers. Daarom is, naast de mening van inwoners, in het onderzoek ook expliciet gevraag naar de mening van de Aalsmeerse ondernemers.
3.1 Nulmeting participatie; samenvatting van de resultaten
3.1.2 Hoe zijn inwoners en ondernemers benaderd? Via het participatieplatform; participatie. aalsmeer.nl Aankondigingen op sociale media Advertenties in de krant Flyers op diverse locaties Brievencampagne onder inwoners via een a-selecte steekproef Via de ondernemersverenigingen
3.1.1 Wie waren de deelnemers? In juli en augustus 2023 konden inwoners uit Aalsmeer meedoen aan het onderzoek over participatie in de gemeente. 494 mensen hebben de vragenlijst compleet ingevuld. 275 inwoners die geen lid zijn van het participatieplatform van de gemeente 167 inwoners die wel lid zijn van het participatieplatform van de gemeente 52 ondernemers die werkzaam zijn binnen de gemeente Wijkoverleggen, Adviesraad Sociaal Domein en Nieuw Aalsmeer Er is gebruik gemaakt van een vragenlijst voor inwoners en een aparte vragenlijst voor ondernemers (voor de volledige rapportage verwijzen wij naar de bijlage). Tevens zijn er kwalitatieve interviews gehouden met afgevaardigden van diverse advies organen.
7
3.1.3 Hoe beoordelen inwoners en ondernemers participatie in Aalsmeer? Zowel inwoners als ondernemers zijn van mening dat ze weinig worden betrokken bij de plannen van de gemeente. Zo zegt 62% van de inwoners en 85% van de ondernemers die hebben deelgenomen aan het onderzoek dat ze nooit worden betrokken bij plannen van de gemeente.
Wordt u weleens door de gemeente betrokken bij plannen?
Bij welke onderwerpen wilt u door de gemeente betrokken worden? - Top 3 Woningbouw: 59%
Ja, vaak: 2%
Aanpassingen openbare ruimte: 51%
Ja, soms: 36% Nee, nooit: 62%
Natuur: 44%
Ook geeft bijna 40% van de deelnemende inwoners aan dat er nu niet genoeg manieren zijn om mee te denken met de gemeente. Inwoners geven nu het rapportcijfer 5,2 voor het betrokken worden bij plannen door de gemeente. Ondernemers geven nu een 4,5 als cijfer voor het betrokken worden bij plannen door de gemeente. Van de ondernemers geeft 15% aan vaak of soms betrokken te worden bij plannen. Inwoners willen voornamelijk betrokken worden bij woningbouw en aanpassingen in de openbare ruimte door de gemeente.
Kan de gemeente Aalsmeer nog wat verbeteren aan het betrekken van inwoners?
Gemiddelde rapportcijfers voor de gemeente voor...:
Ja: 62%
6.0
...het informeren van inwoners
5.2
...het betrekken van inwoners
Nee: 4% Weet ik niet/ geen mening: 34%
Van de inwoners die lid zijn van het participatieplatform van de gemeente Aalsmeer wordt ruim de helft (54%) soms of vaak door de gemeente betrokken bij plannen. Van de inwoners die geen lid zijn van het participatieplatform is dit ruim een kwart (26%). Op welke manier wilt u zelf betrokken worden door de gemeente? - Top 3
Hoe kan de gemeente u het beste bereiken om te betrekken bij een onderwerp? - Top 3
Mening geven: 77%
Brief huis-aan-huis: 51%
Meebeslissen: 36%
Digitale nieuwsbrief: 48%
Adviseren: 26%
Online platform: 43%
8
Voor het informeren van inwoners krijgt de gemeente van de inwoners gemiddeld een voldoende (6.0). Leden van het participatieplatform zijn iets positiever (6.3) dan niet-leden (5.8). De gemeente krijgt van ondernemers gemiddeld een onvoldoende (4.7) als het gaat om het informeren van ondernemers. 57% geeft een onvoldoende (5 of lager).Voor het betrekken van inwoners krijgt de gemeente van de inwoners gemiddeld een onvoldoende (5.2). 51% geeft een onvoldoende. Leden van het participatieplatform zijn iets positiever (5.5) dan niet-leden (5.1). De gemeente krijgt van ondernemers ook gemiddeld een onvoldoende (4.5) als het gaat om het betrekken van ondernemers. 62% geeft een onvoldoende.
Bent u bekend met participatie.aalsmeer.nl?
Welk rapportcijfer geeft u participatie. aalsmeer.nl? - Gemiddelde
Ja en ben ook lid: 14% Ja, weet wat het is, maar ben geen lid: 14%
6.5
Ja, maar weet niet waarvoor het is: 11% Nee: 62%
Vergeleken met ondernemers hebben inwoners vaker meegedacht en/of meegedaan met de gemeente, met name inwoners die lid zijn van het participatieplatform. De belangrijkste reden voor inwoners om met de gemeente mee te denken of doen bij een plan is om de eigen woonomgeving te verbeteren en op te komen voor de belangen van de buurt(gemeenschap). Inwoners die hebben meegedacht of meegedaan, deden dit vooral via bewoners- of inspraak-avonden, terwijl ondernemers dit via individuele gesprekken met werknemers van de gemeente deden. 3.1.4 Hoe kijken de advies organen naar participatie in Aalsmeer? Bij de interviews met de adviesorganen zijn belangrijke punten naar boven gekomen. De rollen en impact van participatie van de geïnterviewde partijen verschilt. Dat komt deels omdat de context van de partijen divers is. Dit zie je ook terug in hun beschrijving over wat hun rol is op het gebied van participatie. Zo zijn er verschillen tussen de wijken en we zien dit terug in de gesprekken. Ieder wijkoverleg beschrijft haar rol op een andere manier. Ook het contact met de gemeente verschilt daarin. In de gesprekken blijkt ook dat iedereen participatie anders definieert en operationaliseert. Het ene wijkoverleg ziet het meer als een informerende rol en andere willen meer.
Over het algemeen willen alle geïnterviewde partijen meer betrokken worden bij projecten en plannen die spelen in de gemeente Aalsmeer. Het niveau waarop en hoe de partij de samenwerking voor zich ziet, verschilt wel. Duidelijke communicatie, vroegtijdige betrokkenheid, actief gebruik van input en een terugkoppeling zijn algemene thema’s die partijen als wens uitspreken voor wanneer zij betrokken worden door de gemeente.
9
Bent u bekend met het wijkoverleg of de dorpsraad bij u in de buurt en weet u wat voor werk zij doen?
Welk rapportcijfer geeft u het wijkoverleg of de dorpsraad bij u in de buurt? - Gemiddelde
Ja en weet wat ze doen: 25%
6.8
Ja, maar weet niet wat ze doen: 32% Nee: 42%
In de interviews komt naar voren dat wijkoverleggen kunnen fungeren als een brug tussen inwoners en gemeente, waarbij ze signalen van inwoners kunnen doorgeven aan de gemeente. Samenwerking met inwoners en de gemeente zien ze wel als een belangrijke succesfactor. Tegelijkertijd ervaren de wijkoverleggen dat het lastig is om medebewoners te enthousiasmeren voor deze vrijwilligersrol. Zo is het ook nu de situatie dat er in Stommeer geen wijkoverleg is. Door elke partij wordt aangegeven dat de waardering voor inbreng, transparante communicatie, streven naar co-creatie en actief betrekken van inwoners bijdraagt aan succesvolle participatie. Na het onderzoek zijn de resultaten en aanbevelingen van de nul meting gepresenteerd aan de Adviesraad Sociaal Domein en de Gemeenteraad waarbij de concept is visie gedeeld. Ook met Nieuw Aalsmeer en de wijkenoverleggen is een bijeenkomst geweest met een toelichting op de resultaten en aanbevelingen. De inbreng die tijdens deze bijeenkomsten is opgehaald is meegenomen in deze visie.
10
4
Wat willen we bereiken?
Zoals uit de nulmeting blijkt is er nog voldoende ruimte voor verbetering en is de belangrijkste vraag wat we willen bereiken met participatie. Om daar antwoord op te geven is het van belang eerst duidelijk te maken welke betekenis we geven aan dit begrip.
4.1 Definitie van participatie
particuliere belangen en komen we tot een weloverwogen en gemotiveerd besluit. En met dat besluit hoeft en kan niet iedereen het eens zijn. Een zorgvuldig participatieproces kan wel bijdragen aan meer acceptatie van de uitkomst.
Participatie is meedoen en gaat over samenwerken met elkaar. Meedoen met een initiatief van de gemeente of meedoen met een initiatief van inwoners. In Aalsmeer onderscheiden we twee vormen van participatie:
Participatie zorgt ervoor dat de gemeente zo goed mogelijk rekening kan houden met de belangen van de Aalsmeerders. Maar participatie is geen tovermiddel: het kan er niet voor zorgen dat iedereen het eens is met alle ontwikkelingen. Tegengestelde belangen zijn niet altijd met elkaar in overeenstemming te brengen, dus niet iedereen zal altijd blij zijn met de uiteindelijke oplossing. Het is goed dat steeds te blijven benoemen. Tegelijkertijd is het van belang om wel zoveel mogelijk ruimte te creëren voor dialoog en de nadruk te leggen op het de waarde van de inbreng van belanghebbenden. In een dialoog wordt namelijk duidelijkheid verkregen over ieders meningen en gevoelens, over achterliggende motivaties en vooronderstellingen waardoor uiteindelijke keuzes in een zo volledig mogelijke context kunnen worden gemaakt.
1.
Overheidsparticipatie - Ruimte geven aan initiatieven uit de samenleving (initiatief ligt bij inwoners/organisaties). Hier komen we in hoofdstuk 6 op terug; 2. Inwonersparticipatie - Samen met inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden beleid maken, uitvoeren en evalueren (initiatief ligt bij de gemeente).
4.2 Doelen van participatie Aan het begin van elk participatieproces is het nodig om na te denken over de doelen ervan. Wat wil je met de participatie bereiken? Dat kunnen verschillende dingen zijn, bijvoorbeeld een zorgvuldige besluitvorming bevorderen, een inhoudelijk beter plan maken, een kwalitatief betere beslissing nemen, het verkleinen van de kloof tussen overheid en samenleving, het vergroten van de legitimiteit van besluitvorming, de relatie met betrokkenen behouden of versterken, de eigen kracht van de samenleving vergroten, een meer geïntegreerd beleid opstellen, vergroten van gemeenschaps gevoel enzovoort.
4.3 Duidelijke afspraken De samenleving verandert in een steeds sneller tempo. Die veranderende samenleving vraagt om duidelijke afspraken en inzicht in de verschillende rollen die iedereen daarin heeft. Het vraagt ook om een flexibele houding van de gemeente om in te kunnen spelen op nieuwe situaties. Grote vraagstukken als energietransitie en klimaatverandering kunnen we alleen in gezamenlijkheid oppakken. Steeds meer inwoners, ondernemers en organisaties willen invloed hebben op en een bijdrage leveren aan de kwaliteit van hun fysieke of sociale leefomgeving.
Goede participatie heeft niet als eerste doel om absoluut draagvlak te realiseren, of bezwaar en beroep te voorkomen. Met participatie wegen we de (vaak tegenstrijdige) maatschappelijke en
11
Het Masterplan Energie is een voorbeeld van hoe we de komende jaren in co-creatie met inwoners en ondernemers aan de slag gaan met het beperken van energieverbruik en het opwekken van energie en warmte.
De samenleving maken we samen. De gemeente is niet de enige die initiatief neemt. Zeker de grote opgaves als klimaatbeleid en woningbouw kunnen we alleen in gezamenlijkheid oppakken. In Aalsmeer staan we open voor initiatieven. Ambtenaren en bestuurders denken mee met de initiatiefnemer over de uitvoerbaarheid van het plan. Op die manier voelt iedereen zich verantwoordelijk voor het prettig samenleven.
om aan te sluiten bij de verschillen in behoefte van deze groepen. Deliberatie: besluitvorming doen we op basis van dialoog; we luisteren naar verschillende meningen Transparantie: hoe komt de gemeente tot afwegingen en besluiten, we leggen dit helder uit. Betrouwbaar: de afspraken die we voor de participatie maken komen we na.
We ‘hangen’ onze visie op aan waarden waarvan Aalsmeerders hebben aangegeven deze belangrijk te vinden. Wat we doen en willen bereiken, toetsen we aan deze waarden. Op deze manier kunnen we toetsen of we volledig zijn in onze aanpak of dat er blinde vlekken zijn.
4.5 Ambities De waarden die we belangrijk vinden bij participatie zijn geformuleerd op basis van de inbreng van de inwoners en ondernemers. Tegelijkertijd zijn er ook nog belangrijke doelen die wij nastreven: 1. Iedereen, die dat wil, kan participeren; door middel van participatie op maat is er gelegenheid om op dynamische wijze Aalsmeerders de gelegenheid te geven mee te doen; 2. We streven bij al het beleid en alle projecten naar ruimte voor participatie, anders motiveren we waarom we geen ruimte zien; 3. Ambtenaren en bestuur maken bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van beleid en projecten goed inzichtelijk hoe proces en besluitvormingstraject eruit zien;
4.4 Waarden Toegankelijkheid: tijdens het participatie proces en in de communicatie zijn we zowel vooraf, tijdens en na afloop zichtbaar, bereikbaar, bekend en begrijpelijk. Inclusiviteit: we betrekken diverse groepen in de samenleving gericht maar ook breed, we doen dit effectief en we gebruiken hiervoor combinaties van verschillende participatie instrumenten
12
4. De houding van ambtenaren en bestuur ten opzichte van initiatieven van inwoners, organisaties en bedrijven is in de basis ‘ja mits’; 5. We maken zoveel mogelijk gebruik van een mix van online en offline participatie voor een zo groot mogelijk bereik van inwoners en ondernemers; 6. We zetten in op participatie van jongeren.
andere woorden; we vinden het belangrijk dat het participatieproces relevant is. Daarom moeten we steeds weer bewust stilstaan bij de volgende vragen: Welke ruimte is er voor invloed? Wie zijn de belanghebbenden en welk belang hebben zij bij het project of de beleidsontwikkeling en welke invloed hebben/krijgen zij? Hoeveel tijd, geld, capaciteit en expertise is beschikbaar? Stemt college en/of raad in met het voorgestelde participatieniveau? Hoe verhoudt dit participatieproces zich tot andere lopende of toekomstige participatie processen?
4.6 Maatwerk Om mensen mee te laten praten en denken, moeten we ons ervan bewust zijn dat we te maken hebben met heel verschillende groepen in de samenleving. Op informatieavonden zien we vaak dezelfde gezichten. We moeten als gemeenschap ons best doen om de verschillende doelgroepen op verschillende manieren te bereiken en maatwerk te leveren. Niet alle projecten en onderwerpen lenen zich even goed voor participatie. Als een plan niet aangepast kan worden, heeft het geen zin om mensen te vragen naar hun inbreng. Als de gemeente moet handhaven omdat er een onveilige situatie is, is participatie niet op zijn plaats. Tegelijkertijd is het belangrijk waakzaam te zijn voor “participatiemoeheid” waarbij er sprake is van overvragen. Met
Bij het opstellen van een participatieaanpak is het goed om te bedenken dat er een zogenaamde participatie paradox is. Daarmee bedoelen we dat mensen zich meestal meer betrokken voelen bij concrete plannen in de buurt (en dus bij een aanvraag voor een omgevingsvergunning) dan bij het vaststellen van een visie voor een gebied. En dat terwijl een visie de plannen wel of niet mogelijk maakt. Invloed daarop is dus een stuk groter. Het is belangrijk onze doelgroepen daarover goed te informeren.
De optelsom van alle elementen (paragraaf 4.1 t/m 4.6) vraagt om een goede begeleiding. Daarom hebben we een gestroomlijnd participatie proces nodig. 13
5
Participatieproces
Elk participatieproces begint met het helder krijgen van een gemeenschappelijk doel en het bepalen van de urgentie. Er is een gedragen ambitie om een gebied mooier te maken en leefbaar te houden. Of er leeft een gedeelde zorg. De kennis, expertise en steun van anderen is nodig. Als we de voorbereiding af hebben kunnen we het participatieplan opstellen, wie betrekken we wanneer en op welke manier en met welke boodschap/vraag. Dit wordt voor akkoord bij de wethouder, college of raad voorgelegd afhankelijk van impact van het plan of de ontwikkeling. De uitvoering doen we vervolgens zoals afgesproken. We blijven wel flexibel, situaties veranderen en dat vergt soms een aanpassing in het plan. Na afloop van de participatie evalueren we.
Evaluatie (monitoren)
Voorbereiding (analyse)
Uitvoering
Participatieplan
5.1.2 Mate van invloed en rollen Verschillende groepen belanghebbenden kunnen op een ander participatie niveau deelnemen tijdens een traject. Ook is er een relatie tussen de rol van de gemeente en de invloed van de deelnemers. Als de wens is om belanghebbenden meer invloed te geven vraagt dit om een toenemende inhoudelijke openheid. Of andersom. Er is niet één specifieke manier die goed is voor participatie. Een intensieve participatie met veel invloed lijkt vaak beter en volwaardiger. Echter, niet iedereen is of voelt zich in staat om intensief te participeren. En bij een dijkdoorbraak moeten we als gemeente natuurlijk gewoon handelen. Daarom kan beperkt participeren met weinig invloed ook volstaan. Voor een volledige stakeholderanalyse werken we met onderstaande kwadrant om de belanghebbenden in te delen in de juiste participatierol. Het kwadrant is ingedeeld op twee assen. De mate van invloed en de mate van belang.
5.1 Voorbereiding In de voorbereiding wordt duidelijk:
Invloed
doel participatieproces; soort (beleid, project) en aard van het onderwerp (abstract, concreet); reikwijdte (wijk, buurt, gemeente breed of – overstijgend) stakeholderanalyse; wie heeft welke mate van invloed en belang?; in welke fase(n) van project of beleidsvorming;
BEINVLOEDER
SLEUTELFIGUUR Belang
TOESCHOUWER
14
BELANGHEBBENDE
Toeschouwer: De toeschouwer komt meestal in aanmerking voor het geringste participatieniveau “beperkte participatie”. Toeschouwers hebben weinig invloed en weinig belang. Het kan wel waardevol zijn hen in ieder geval te informeren en eventueel te raadplegen om plannen en ontwikkelingen te verrijken.
Sleutelfiguur: Deze persoon of groep heeft veel invloed én een groot belang bij de plannen of ontwikkeling. Hen betrekken we nauw bij de totstandkoming van een plan of visie. We consulteren hen, en vragen hen gericht mee te denken of met ons te co-creëren. Sleutelfiguren komen meestal in aanmerking voor het hoogste participatieniveau “intensieve participatie”. Als er van hun advies wordt afgeweken, moet het bestuur dit goed onderbouwen.
Beïnvloeder: Deze groep heeft veel invloed, maar geen hoog belang bij de ontwikkelingen of plannen. We halen informatie bij hen op en zorgen ervoor dat onze plannen in lijn zijn met de wensen/ belangen van deze partijen. Zo zorgen we voor verrijking van het plan, medewerking en zo min mogelijk weerstand. De beïnvloeders zullen met name actief zijn op het participatie niveau “gemiddelde participatie”.
Een bijzondere positie is er voor de samenwerkingspartner. Een samenwerking ontstaat wanneer het bestuur samen met de betrokkenen een plan ontwikkelt. Het kan zijn dat dit binnen vooraf vastgestelde kaders gebeurt. Het bestuur gaat mee met de keuze van de partijen die het plan ontwikkeld hebben. Betrokkenen gaan in nader overleg om de uitkomsten van het participatieproces om te zetten in een convenant of samenwerkingsovereenkomst waarin zij de gemaakte afspraken vastleggen.
Belanghebbende: Belanghebbenden hebben een groot belang, maar niet altijd invloed. Het is de uitdaging de juiste middelen in te zetten om hen nauw te betrekken in de participatie. Afhankelijk van de participatie ruimte is het participatie niveau “beperkt” of “gemiddeld”. Het kan dus zijn dat het bestuur anders besluit dan de voorkeur van de geraadpleegde betrokkenen.
De participatieniveaus die we hanteren zijn conform de niveaus die in het participatiebeleid voor de fysieke leefomgeving benoemd zijn: Beoordelingscriteria
Beperkte participatie
Gemiddelde participatie Intensieve participatie
Participatieadvies
Informeren & raadplegen: Direct betrokkenen informeren, de mogelijkheid geven om te reageren en vragen naar wensen en zorgen
Raadplegen & adviseren: Belanghebbenden laten meedenken en belanghebbenden laten adviseren
15
Adviseren, Coproduceren & meebeslissen: Belanghebbenden laten meedenken, meewerken en meebeslissen over (een deel van) het plan en breed informeren
Als het gaat om “raadplegen en adviseren” is het wellicht vanzelfsprekender dat er spelregels en randvoorwaarden zijn. Tegelijkertijd geldt juist ook bij co-produceren (ook wel co-creatie) het belang van spelregels en kaders. Als er ‘carte blanche’ wordt gegeven leidt dit namelijk vaak tot langdurige trajecten omdat diverse stakeholders een ander belang hebben en de volledige ‘vrijheid’ van co-produceren komt dan tot stilstand.
2. Communicatie: Het participatieplan is ook een communicatieplan. We maken duidelijk op welke manieren het participatieproces verloopt. Het gaat dan om zowel het bekend maken van het participatieproces bij de belanghebbende als ook de inzet van de verschillende participatie instrumenten zoals bijvoorbeeld het online participatieplatform of een bewonersavond. Ook de juiste toon om specifieke groepen te benaderen wordt hierin opgenomen.
Ook de Gemeenteraad speelt een belangrijke rol in het participatieproces, niet als stakeholder maar in haar drie kerntaken: kaderstellend, volksvertegenwoordigend en controlerend. Ze variëren wel per fase van het participatieproces. Ze zijn terug te vinden in de fase van voorbereiding, uitvoering en evaluatie.
3. Transparantie: De aard, omvang, reikwijdte en verwachte opbrengst van het participatieproces zijn helder beschreven in het plan. Het participatieplan legt ook verwachtingen en afspraken vast, waarop binnen en buiten het project kan worden teruggevallen. Zo wordt de kans op misverstanden, teleurstellingen, en discussie over het participatieproces verkleind.
Rol in de voorbereidende fase:
5.3 Uitvoering
Kaderstellend De raad kan kaders voor het proces meegeven. De raad kan ook inhoudelijke kaders meegeven. Wat ligt er vast en waar zit de (inhoudelijke) ruimte voor de participatie? Dit kan aan de orde zijn bij grote, complexe en gevoelige onderwerpen.
De uitvoering hebben we zorgvuldig voorbereid. Zo blijven we flexibel. Situaties veranderen en dat vergt soms aanpassingen. Het kan ondanks een zorgvuldige stakeholderanalyse toch voorkomen dat een ‘nieuwe’ belanghebbende zich meldt. Of dat er een thema wordt aangestipt dat niet van te voren in het kader voor de participatie is meegenomen maar wel relevant blijkt.
Volksvertegenwoordigend Worden alle belangen in het proces meegenomen? Zijn er groepen (nog) niet benoemd die ook betrokken moeten worden? Hoe kunnen initiatieven vanuit de samenleving worden gestimuleerd?
Tijdens de uitvoering is de rol van gemeenteraad: Controlerend: De raad ziet toe op een goed proces. De raad kan ervoor kiezen om aanwezig te zijn tijdens de participatiesessies, waardoor meer transparantie en inzicht ontstaat dan via het verslag dat van het participatieproces wordt gemaakt.
De elementen die door de gemeenteraad worden meegegeven zijn terug te vinden in het participatieplan.
5.2 Participatieplan In het participatieplan maken we voor iedereen helder te maken hoe de participatie uitgevoerd gaat worden. Elk participatieplan kent een aantal doelen:
Volksvertegenwoordigend: De raad stimuleert de samenleving actief om mee te doen of mee te denken in de participatie. De raad maakt hier gebruik van zijn brugfunctie tussen de gemeente en de inwoners.
1. Doordacht planningsproces: Door een participatieplan op te stellen wordt duidelijk welke participatiemomenten er zijn voor de verschillende belanghebbenden hoe dit aansluit op de mijlpalen, besluitvormingsmomenten en de fasen die het project doorloopt.
16
5.4 Evaluatie Hoe bepalen we uiteindelijk of de participatie goed is verlopen? We kunnen met een aantal criteria de participatie beoordelen. Hierbij is het van belang een onderverdeling te maken tussen het participatieproces en de ervaring van deelnemers. Evaluatie maakt het mogelijk om de participatie continue te verbeteren Beoordelingscriteria
Onvoldoende
Voldoende
Goed
Wat is de ruimtelijke en maatschappelijke impact?
De ruimtelijke en maatschappelijke gevolgen voor betrokkenen zijn niet onderzocht en/of onvoldoende beschreven.
Het is in grote lijnen duidelijk wat de ruimtelijke en maatschappelijke gevolgen zijn voor betrokkenen.
Er is een breed en volledig beeld van de ruimtelijke en maatschappelijke gevolgen voor betrokkenen gegeven.
Is het gekozen participatie niveau passend en onderbouwd?
Er is geen onderbouwde keuze of een onjuiste keuze gemaakt voor een specifiek participatieniveau.
Er is een keuze gemaakt voor een specifieke participatieniveau en deze is toegepast in het initiatief.
Er is een onderbouwde keuze gemaakt voor een specifieke participatieniveau die passend is bij de impact.
Hoe is omgegaan met de inbreng van deelnemers?
De inbreng van betrokkenen is niet of onvoldoende beschreven.
De inbreng van betrokkenen is beschreven.
De inbreng van betrokkenen is in kaart gebracht en gemotiveerd. En het is duidelijk wat deze kan toevoegen.
Hoe is de verslaglegging van de participatie?
Geen of onvoldoende verslaglegging.
Er is een volledig verslag van de participatie aanwezig.
Er is een volledig verslag van participatie en de resultaten leiden tot verdere stappen.
Hoe tevreden zijn de deelnemers over hoe zij zijn betrokken?
Deelnemers zijn ontevreden over de manier waarop zij zijn betrokken.
Deelnemers zijn gedeeltelijk tevreden over hoe zij zijn betrokken
Deelnemers zijn volledig tevreden over hoe zij zijn betrokken
Hoe tevreden zijn deelnemers over de uitkomsten van de participatie?
Deelnemers zijn ontevreden over de uitkomsten van de participatie.
Deelnemers zijn gedeeltelijk tevreden over de uitkomsten van de participatie.
Deelnemers zijn volledig tevreden over de uitkomsten van de participatie.
Na afloop van de participatie tijdens het evaluatieproces heeft de gemeenteraad de volgende rollen:
Controlerend: De raad controleert mede aan de hand van het verslag of het afgesproken proces goed is uitgevoerd. Ook controleert de raad of er een goede belangenafweging is gemaakt. Tenslotte kijkt de raad of de afweging voldoende transparant is.