Agendabundel

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

12 / 60

kostenoverwegingen en heeft een directe impact op het bezettingscijfer. Zie voor een verdere verdieping op dit onderwerp onderstaande paragraaf buitenbad. Wanneer we het bezoek verhouden met het aantal vierkante meter binnenwater, dan heeft De Waterlelie een gemiddelde bezetting van 227 bezoeken per vierkante meter. Een landelijke richtlijn voor binnenzwembaden ligt tussen de 225 en 250 bezoeken per vierkante meter. Vanaf ongeveer 300 bezoeken per vierkante meter wordt van een (vrijwel) ‘vol’ bad gesproken. Met een gemiddelde van 227 bezoeken per vierkante meter valt De Waterlelie binnen de bandbreedte. Buitenbad Het buitenbad is geopend van medio mei tot eind augustus / begin september, mede afhankelijk van het weer. Het buitenbad wordt alleen opengesteld bij een buitentemperatuur van 23 graden Celsius met volle zon of bij 25+ graden Celsius. Het uitgangspunt van dit openstellingsbeleid is: kostenbeheersing. Dit heeft ook weer directe invloed op de bezoekersaantallen van het buitenzwembad. Een thema dat eveneens invloed heeft op het bezoek van het buitenbad is de mogelijke aanwezigheid van blauwalg in de nabijgelegen plassen. Niet alleen vormt blauwalg een potentieel gevaar voor de gezondheid, met risico's zoals huidirritatie, maagklachten en ademhalingsproblemen, maar vaak wordt het - bij constatering op een betreffende locatie - ook ontraden om te zwemmen.

Voor alle officiële zwemwaterlocaties wordt informatie bijgehouden over de kwaliteit van het zwemwater. In de gemeente Aalsmeer gaat het dan met name om de locatie Vrouwentroost (het Waterfront) en de Herenweg (Kudelstaart). De lokale omgevingsdienst ziet toe op de kwaliteit van het zwemwater. Zo heeft de locatie Vrouwentroost in 2022 tweemaal een waarschuwing gekregen in verband met blauwalgen en in het jaar 2023 was dit eenmaal het geval. In beide jaren is er echter geen negatief zwemadvies afgegeven vanwege blauwalgen. Voor de locatie vrouwentroost wordt het vanaf 12 juli 2024 ontraden om te zwemmen vanwege blauwalgen en geldt er een negatief zwemadvies 1.

1 Bron: Zwemwater.nl, medio juli

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

13 / 60

3.3.1

Herkomst bezoek en animocijfer

Het animocijfer geeft het gemiddeld aantal bezoeken per inwoner per jaar aan van het verzorgingsgebied en is een valide prestatie-indicator. Een combibad heeft doorgaans ook een bovenlokale functie. Een bovenlokale functie houdt in dat het verzorgingsgebied van De Waterlelie ruimer is dan louter de inwoners uit de gemeente Aalsmeer (het primaire verzorgingsgebied). Om inzicht te krijgen in de herkomst van het bezoek is er een postcodeanalyse uitgevoerd op basis van geregistreerd bezoek. De activiteiten met het bijbehorende bezoek die de receptie registreert zijn bij het gebruik van de meerbadenkaart ten behoeve van het banen- en recreatiefzwemmen, bij het leszwemmen en bij het doelgroepenzwemmen. Uit figuur 3.7 blijkt dat 49% van de bezoekers uit Aalsmeer afkomstig is en 51% uit andere gemeenten. Zo vertegenwoordigen de gemeente Uithoorn (20%) en de gemeente Amstelveen (13%) een significant deel in het totaal geregistreerde bezoek. Het aantal observaties binnen de analyse betreft: 6049 postcodes. Figuur 3.7: Herkomst bezoek De Waterlelie (geregistreerde bezoekers)

Op basis van de herkomst van het bezoek uit Aalsmeer en de regiogemeenten resulteert dit in raming zoals weergeven in tabel 3.8. Tabel 3.8: Raming animocijfers, De Waterlelie

Afgeleid animo Aalsmeer Inwoners Aalsmeer Aandeel bezoek obv postcode onderzoek Bezoek uit Aalsmeer Animo

2018 31.728 49% 94.304 2,97

2019 31.728 49% 75.891 2,39

2022 32.452 49% 96.449 2,97

2023 33.063 49% 86.953 2,63

De jaren 2020 en 2021 zijn vanwege de coronaperiode buiten beschouwing gelaten. Een animocijfer voor zwembaden in grootstedelijk gebied ligt rond de 2,5. Zoals af te lezen in de bovenstaande tabel, ligt het gemiddelde

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

14 / 60

animocijfer van De Waterlelie over de jaren 2018 tot en met 2023 (2,74) boven deze landelijke bandbreedte. Het animocijfer van het zwembad is dus marktconform.

3.3.2

Openstelling en activiteitenrooster

Het zwembad is het gehele jaar geopend, met uitzondering van nieuwjaarsdag, beide paasdagen, koningsdag, Hemelvaartsdag, beide pinksterdagen en de beide kerstdagen. In tabel 3.9 is het activiteitenrooster van zwembad De Waterlelie in aantal uur per week weergeven. Tabel 3.9: Activiteitenrooster zwembad De Waterlelie in uren per week Uren per week 2023-2024

Wedstrijdbad Recreatiebad Instructiebad

Recreatief zwemmen Banenzwemmen

5,00

5,00

53,50

Totaal 10,00 53,50

Doelgroepen

1,25

14,75

9,75

25,75

Leszwemmen

8,00

21,75

21,75

51,50

Verenigingen

20,00

3,00

Scholen Totaal

82,75

23,00

5,75

1,00

6,75

50,25

37,50

170,50

Het merendeel van de uren binnen het rooster komen voor rekening van het banenzwemmen (53,5 uur) en het leszwemmen (51,5 uur). Het wedstrijdbad wordt vooral gebruikt voor het banenzwemmen en de activiteiten van verenigingen. Het recreatiebad wordt ingezet om het leszwemmen en de doelgroepen te faciliteren. Het aantal openstellingsuren voor recreatief (gezins)zwemmen is met 10 uur per week vrij beperkt. In het instructiebad wordt overwegend het leszwemmen aangeboden, dit ligt ook in lijn met het karakter van het bassin. Het bad is namelijk door de beperkte diepte niet geschikt voor andere activiteiten.

3.4

Financiële exploitatie

In onderstaande tabel is de financiële exploitatie van zwembad De Waterlelie over de jaren 2022, 2023 en begroting 2024 weergegeven.

3.4.1

Opbrengsten zwembad

Opbrengsten zwembad recreatief opbrengsten totaal zwemlessen/doelgroepen verenigingen en groepen onderwijs en overig Totaal opbrengsten zwembad

2022 € 321.555 € 710.475 € 168.848 € 63.938 € 1.264.816

2023 € € € €

2024 begroot

269.656 € 342.221 673.107 € 799.545 175.748 € 174.559 58.311 € 23.162 1.176.823 € 1.339.487

De opbrengsten schommelen afhankelijk van het bezoek zo rond de € 1,2 miljoen per jaar. In de begroting 2024 wordt uitgegaan van een omzet van € 1,34 miljoen. Het zwembad en de bijbehorende exploitatie maakt onderdeel uit van sportcentrum De Waterlelie. In de verdere uitwerking wordt uitgegaan van het integrale sportcentrum.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

15 / 60

3.4.2

Baten en lasten

Exploitatie sportcentrum De Waterlelie

2022

2023

2024 begroot

Opbrengsten opbrengsten zwembad opbrengsten horeca

€ 1.264.816 € € 204.707 €

opbrengsten sporthal

€

Totaal Opbrengsten Inkoopkosten Brutoresultaat Kosten personeel energie, gas, water, chemicaliën onderhoud (groot en dagelijks) huisvestingskosten huur kapitaallasten overige bedrijfsvoeringskosten Totaal Kosten Saldo

€ 1.551.545 € 1.516.705 € 1.732.292 € 97.303 € 116.950 € 87.340 € 1.454.242 € 1.399.755 € 1.644.952

Exploitatiebijdrage Resultaat

€ 571.578 € € -268.492 €

573.506 € -187.843 €

Berekening financiele dekkingsgraad Bruto resultaat

2022 € 1.454.242 €

2023 2024 begroot 1.399.755 1.644.952

Huur Groot onderhoud / kapitaallasten

€ €

205.749 € 239.619

Totaal kosten ex huur en groot onderhoud

€ 1.846.414 €

Financiële dekkingsgraad

82.023 €

1.176.823 € 246.003 €

1.339.487 281.436

93.879 €

111.369

€ 1.295.777 € 1.254.598 € 1.498.724 € 315.383 € 215.732 € 175.343 € 307.953 € 329.165 € 320.054 € 27.133 € 66.613 € 50.038 € 196.888 € 205.749 € 213.772 € 68.039 € 56.648 € 66.045 € 83.139 € 32.599 € 144.896 € 2.294.312 € 2.161.104 € 2.468.872 € -840.070 € -761.349 € -823.920

196.888 € 251.010 €

79%

520.332 -303.588

213.772 249.016

1.715.736

2.006.084

82%

82%

In de beoordeling van de financiële exploitatie wordt de financiële dekkingsgraad herleid. De financiële dekkingsgraad geeft aan in welke mate de kosten worden gedekt door de opbrengsten. Het kengetal dat hieruit voortvloeit vormt een belangrijke prestatie‐indicator. Voor de berekening van de financiële dekkingsgraad worden de subsidie en de huur en kosten groot onderhoud/kapitaallasten buiten beschouwing gelaten. Dit zijn voor de exploitant doorgaans geen of beperkt beïnvloedbare posten. Uit benchmarkcijfers blijkt dat de gemiddelde dekkingsgraad van vergelijkbare sportaccommodaties schommelt rond de 70%. Regionaal en lokaal zijn er echter grote verschillen afhankelijk van aard en karakter van de accommodatie, de activiteiten en de tariefstelling. Met een financiële dekkingsgraad die varieert tussen de 79% en de 82%, realiseert sportcentrum De Waterlelie een bovengemiddeld resultaat ten opzichte van de benchmark. In de

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

16 / 60

uitwerking van de scenariostudie is het effect op de financiële dekkingsgraad een cruciale indicator in de keuze van een voorkeursvariant. De exploitatie van het sportcentrum sluit met een negatief exploitatieresultaat, mede onder invloed van de toegenomen energie-, onderhouds- en personeelskosten. In een parallel proces met de toekomstvisie van zwembad De Waterlelie zijn gemeente Aalsmeer en sportbedrijf ESA in gesprek over herijking van de huur-, dienstverlening en subsidie afspraken die moeten leiden tot nieuwe overeenkomsten.

3.4.3

Gemeentebegroting

Het is van belang om - naast de resultatenrekening van de exploitant – ook de boekwaarden, baten en lasten in de gemeentebegroting weer te geven. De uitkomsten van de scenariostudie hebben immers ook effect op de baten en lasten in de gemeentebegroting. Boekwaarden

Sportcentrum De Waterlelie in de gemeente begroting Zwembad - binnenbad Zwembad - buitenbad Sporthal, horeca, receptie en kantoren Totaal opstallen De Waterlelie

Boekwaarde Boekwaarde Boekwaarde Kapitaallast 31-12-2024 31-12-2027 31-12-2023 2024 € 71.603 € 3.339 € 68.264 € 58.247 € 275.374 € 34.806 € 240.567 € 136.149 € 3.113.615 € 151.989 € 2.964.888 € 2.508.920 € 3.460.591 € 190.134 € 3.273.719 € 2.703.316

Zoals af te lezen in bovenstaande tabel, is de boekwaarde van het binnenbad op 31 december 2023 afgerond €72.000,-. Het binnenzwembad is daardoor grotendeels economisch afgeschreven. De afschrijvingsperiode van het buitenzwembad en de sporthal, horeca, receptie en kantoren betreft nog meerdere jaren. In de scenariostudie dient met deze boekwaarden en kapitaallasten rekening te worden gehouden. Baten en lasten gemeentebegroting

Sportcentrum De Waterlelie - baten en lasten gemeentebegroting

Begroot 2024

Huuropbrengsten

€

-213.772

Kapitaallasten bestaand (prijspeil 2026) Belastingen, verzekeringen en beheerkosten Exploitatiebijdrage Begroot exploitatietekort De Waterlelie Saldo (afgerond)

€ € € € €

190.134 30.625 520.000 303.588 831.000

Binnen de begroting van de gemeente zijn voor sportcentrum De Waterlelie de volgende baten en lasten opgenomen De huuropbrengst vertegenwoordigt de huur die ESA betaalt aan de gemeente. De bestaande kapitaallasten zijn gelijk aan de kapitaallasten 2024 (zie tabel boekwaarden). Daarnaast is er een post belastingen, verzekeringen en beheerskosten die de gemeente jaarlijks verschuldigd is. In de begroting van 2024 is dit een bedrag van ruim € 30.000,-. De exploitatieprognose van sportcentrum De Waterlelie heeft in 2024 een exploitatietekort van € 303.500,-. Dit tekort wordt gedekt uit de eenmalige bijdrage van € 350.000,- die ESA in 2024 heeft ontvangen. Daarmee bedraagt het saldo van de baten en lasten in de gemeentebegroting 2024 afgerond € 831.000,-, inclusief het exploitatietekort.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

17 / 60

3.5

Conclusies

Op basis van voorgaande paragrafen is het volgende te concluderen: • Met ruim 177.000 bezoekers in 2023 is het bezoek weer op het ‘oude’ niveau van voor de coronaperiode. Het bezoek van zwemlessen, doelgroepen en verenigingen is over de jaren als stabiel te bestempelen. Het recreatieve bezoek fluctueert over de jaren. Dit komt doordat het recreatieve bezoek aan het buitenbad sterk wordt beïnvloed door de weersomstandigheden gedurende de zomerperiode. • De bezetting van het zwembad, ligt met gemiddeld 227 bezoekers per vierkante meter binnenwater, binnen de bandbreedte van de landelijke benchmark (225 - 250 bezoekers per vierkante meter). Het zwembad heeft - met het ondiepe instructiebad (13,7 x 8,5 meter) - ook minder functioneel zwemwater ter beschikking. Bezoek en bezetting van de buitenbaden is door het openstellingsbeleid (open bij >23 graden) beperkt. • Zwembad De Waterlelie heeft een gemiddeld animocijfer van 2,74. Het zwembad bevindt zich in een grootstedelijk gebied waar het animocijfer doorgaans rond 2,5 ligt. Het gemiddelde zwembadbezoek is daarmee in De Waterlelie marktconform in vergelijking met de landelijke benchmark. • Sportcentrum De Waterlelie realiseert in de begroting van 2024 een financiële dekkingsgraad van 82%. Uit benchmarkcijfers blijkt dat de gemiddelde dekkingsgraad van vergelijkbare sportaccommodaties schommelt rond de 70%.

Sportcentrum De Waterlelie realiseert hiermee een bovengemiddeld resultaat ten opzichte van de benchmark. • De totale boekwaarden van sportcentrum De Waterlelie zijn ultimo 2023 circa €3,3 miljoen. Het binnenzwembad is zo goed als economisch afgeschreven. Het nieuwbouw gedeelte (sporthal, horeca, receptie en kantoren) dat gebouwd is in 2017, vertegenwoordigt met ruim 3,2 miljoen het gros van de boekwaarden van het sportcentrum. • Uit de postcode analyse blijkt dat 49% van de bezoekers afkomstig is uit Aalsmeer. De overige bezoekers komen met name uit Uithoorn en Amstelveen (vertegenwoordigen gezamenlijk een derde van het bezoek).

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

18 / 60

4

Technisch en bouwkundig onderzoek

4.1

Technische inspectie

Het bestaande zwembad is zowel bouwkundig als installatietechnisch geïnspecteerd. Wij verwijzen naar het technisch bijlageboek voor een volledige (foto-)rapportage van de inspectie. Hoewel het zwembad in eerste instantie een nette indruk maakt, geholpen door het nieuwe entreegebied en het uitgevoerde onderhoud, blijkt het zwembad bij nadere inspectie veel (verborgen) gebreken te vertonen. De algehele onderhoudsstaat van tegels, voegen, kozijnen en glas is redelijk tot matig. Een behoorlijk deel daarvan vertoont slijtage, laat los of vertoont scheurvorming en lekkage. De stalen kolommen in de zwemzalen vertonen behoorlijke corrosie op de onderste gedeelten. Hoewel al meermaals is getracht dit middels coating te verhelpen, zal dit een terugkerend probleem vormen omdat het nauwelijks mogelijk is dit in een vochtig zwembadklimaat zonder overblijvende sporen van corrosie (reinheid) te coaten. De houten kozijnen zien er ogenschijnlijk redelijk uit, maar onder het (nette) schilderwerk is op veel plaatsen houtrot waarneembaar. Het dak verkeert in wisselende staat van onderhoud. De installaties zijn gedeeltelijk in goede staat (warmteopwekking) en gedeeltelijk in minder goede staat (luchtbehandeling) met vervuiling van de kanalen. Rondom de gevels is op koude dagen met droog weer een opmerkelijke situatie waarneembaar.

Op veel plaatsen zijn plassen en druppels waarneembaar die vanuit daktrimmen en waterslagen komen. De ernst hiervan werd pas duidelijk na de thermografische opname (zie paragraaf 4.2) van het gebouw waarmee vastgesteld kon worden dat grote delen van de spouwen verzadigd zijn met water door condensvorming. Dit is alleen te herstellen door de gevels volledig te strippen en opnieuw op te bouwen met nieuwe isolatie en goede luchtdichting. Het zorgelijkste punt is dat er op behoorlijke schaal betonrot is geconstateerd in de kelder van het zwembad. De wapening van het beton ligt op diverse plaatsen bloot en op dragende kolommen is ernstige schade aangetroffen, waarbij het beton uit elkaar gedrukt is door betonrot (zie figuur 4.1). Hierop heeft ESA direct gehandeld, een gespecialiseerd bedrijf ingeschakeld en de constructie gestut om de veiligheid te waarborgen (zie figuur 4.2). Dit is echter geen permanente oplossing. Definitief herstel zal zeer hoge kosten met zich meebrengen terwijl het onzeker blijft of er nog meer (onzichtbaar) betonrot aanwezig is. Het probleem bij betonrot is dat er visueel een aantal plekken waar te nemen zijn (in dit geval al behoorlijk groot en verspreid) maar dat grote delen van de fundering van het gebouw visueel niet te inspecteren zijn, zoals onder de keldervloer. Het is aannemelijk dat er meer betonrot aanwezig is dan visueel waarneembaar.

Een extra aanwijzing hiervoor is dat we op verschillende plaatsen roestende betonwapening aan het oppervlak van het beton zien. Dit betekent dat de dekking van de wapening (laag beton dat eromheen zit) destijds bij de bouw van het zwembad te dun is uitgevoerd. Vaak vormt dit de basis van betonrot dat na tientallen jaren kan ontstaan. Wij kwalificeren dit aspect als een belangrijk risico bij een eventuele grootschalige renovatie. Er wordt dan een aanzienlijke investering gedaan op een twijfelachtig fundament waarbij het weer 30 tot 40 jaar mee zou moeten gaan. Hier zal geen enkele aannemer garant voor willen staan.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

19 / 60

Door de combinatie van bovenstaande factoren achten wij renovatie niet zinvol en riskant. Daar komt nog bovenop dat bij renovatie de positie en omvang van de bassins niet zullen wijzigen (anders zijn we op slopershoogte) en er qua functionaliteit en logistiek dus geen verbeteringen kunnen plaatsvinden. We raden renovatie dan ook ten zeerste af. Dat de onderhoudssituatie zich op dit niveau bevindt lijkt ontstaan te zijn door een combinatie van factoren. Door de ouderdom van het gebouw stapelen (kleine) gebreken zich op, waarbij het niet altijd vanzelfsprekend is om dit allemaal weer te herstellen. Veelal is het terugbrengen naar nieuwbouwniveau namelijk de enige optie, in de vorm van vervanging, en dat is kostbaar en economisch misschien niet verstandig. Daarnaast is er sprake van diverse verborgen gebreken, die pas aan het licht zijn gekomen doordat wij daar specifiek onderzoek naar hebben gedaan. Bijvoorbeeld door middel van thermografie. Tot slot, we hebben het dan specifiek over betonrot, geldt dat er naar aanleiding van eerdere onderzoeken betreffende partijen duidelijker hadden moeten waarschuwen hoe ernstig de situatie was. Figuur 4.1: Constatering betonrot tijdens inspectie

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

20 / 60

Figuur 4.2: De gestutte constructie

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

21 / 60

4.2

Thermografische opname

Er is in de nacht van 12 op 13 januari 2024 met een buitentemperatuur rond het vriespunt een thermografische opname van het gebouw gemaakt. Wij verwijzen naar het technisch bijlageboek voor de volledige (foto-)rapportage hieromtrent. Het gebouw presteert ronduit slecht. Isolatie en duurzaamheid speelden destijds nog een rol van kleine betekenis en dat is terug te zien in de bouwwijze, isolatie en met name luchtdichtheid van het gebouw. Een typische isolatiewaarde voor sportgebouwen was destijds maximaal rond Rc-waarde 2. Ter vergelijking; er zijn in 2022 en 2023 nieuwbouw zwembaden opgeleverd met een Rc-waarde van 11, wat weliswaar uitzonderlijk hoog is, maar goed laat zien welke ontwikkeling er is doorgemaakt op het vlak van bouwtechniek. De gevels, kozijnen en daken laten op veel plaatsen warmteverlies zien, er is sprake van structurele lekken over grote oppervlakken. We zien rondom het gebouw aanwijzingen voor accumulatie van condens in de spouw, wat betekent dat de isolatie ter plaatse nat is geworden en een koudebrug vormt. De isolerende werking is door de natte isolatie verloren geraakt en de blijvende natte spouw zorgt voor schade aan onder andere plaatmateriaal, kozijnen en op den duur de constructie.

Hoewel het nieuwe gedeelte van het complex (sporthal en kantoren) een goed beeld laat zien (het kleurt blauw tot groen) is er bij de entree wel sprake van kleine warmtelekken. Hier is waarschijnlijk sprake van een bouwfout en dit is te herstellen. Figuur 4.3: Thermografische opname

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

22 / 60

4.3

Stikstofpositie

Sinds 1 juli 2021 bevat de Wet natuurbescherming de bouwvrijstelling. De bedoeling daarvan was dat bij de vergunningverlening voor een nieuwbouw- of renovatieproject geen rekening gehouden hoefde te worden met de stikstofuitstoot van bepaalde bouwactiviteiten. Het werd hierdoor eenvoudiger om vergunningen te verlenen voor bouw- en infrastructurele projecten. Volgens de wetgever leidde de bouwvrijstelling niet tot aantasting van Natura 2000-gebieden, dankzij een breder ‘robuust en effectief pakket aan maatregelen’. Volgens de wetgever leidt dit totale pakket van maatregelen, samen met de autonome daling van de stikstof, op een landelijk ‘hoger schaalniveau’ tot een zodanig grote verbetering van de natuur, dat de stikstof gevolgen van activiteiten tijdens de bouwfase daartegen zouden wegvallen. Op 2 november 2022 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak geoordeeld dat de bouwvrijstelling stikstof niet voldoet aan het Europese natuurbeschermingsrecht. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kon daardoor niet anders dan constateren dat die bouwvrijstelling niet gebruikt mag worden bij bouwprojecten. Hoewel de bouwvrijstelling daarmee van tafel is, betekent dat niet dat er nu een algehele bouwstop geldt. Net als in de situatie vóórdat de bouwvrijstelling werd ingevoerd, moet per project onderzoek worden gedaan naar de mogelijke gevolgen van de uitstoot van stikstof.

In deze fase gaat het om een verkennend onderzoek, zodat de kansen op bemoeilijkende factoren en kostenverhogingen goed ingeschat kunnen worden. Een definitief onderzoek met exacte berekening zal moeten plaatsvinden op basis van een ontwerp van het nieuwe gebouw of het renovatieplan. Het perceel van De Waterlelie ligt binnen de in algemene zin gehanteerde invloedsfeer van 25 km van Natura 2000 gebieden vandaan. In het technisch bijlageboek zijn voor betreffende gebieden de gedetailleerde kaarten, aanwijzingen en analyses opgenomen. Bij alle scenario’s dient rekening gehouden te worden met stikstofdepositie. Aangezien de doelstelling een emissievrij gebouw is (all-electric: in ieder geval geen uitstoot op locatie), speelt de stikstofproblematiek alleen in de bouwfase en niet in de fase erna. Tenzij de nieuwe situatie aanzienlijk meer verkeersbewegingen per auto zou veroorzaken. Dat laatste is echter niet te verwachten. In de praktijk betekent dit dat bij de uitvoering van het werk specifiek bouwmaterieel ingezet dient te worden. Een definitieve berekening volgt op basis van het bouwplan en is verplicht bij de aanvraag van de omgevingsvergunning gezien de uitkomsten van de voorverkenning.

Op basis van de huidige analyse gaat het in ieder geval om: • Verplichting om vrachtwagens die voldoen aan de EURO 6 emissieklasse in te zetten (maar liefst 80% minder stikstofuitstoot dan EURO 5); • Verplichting om intensief gebruikte kranen als elektrisch exemplaar te kiezen; • Alle te gebruiken hoogwerkers als elektrisch exemplaar te kiezen. Het is van belang deze informatie reeds bij een eventuele aanbesteding van de realisatie van het project (bouw) aan de gegadigden te verstrekken, zodat hier rekening mee gehouden kan worden. Bij een eventueel Design&Build aanbesteding dienen de uitgangspunten reeds in het Programma van Eisen opgenomen te worden.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

23 / 60

4.4

Aansluiting elektriciteit

Het Nederlandse elektriciteitsnetwerk is overbelast. De afgelopen jaren heeft zowel de elektriciteitsvraag als de opbrengst (zonnepanelen) een enorme vlucht genomen. Doordat de vraag en opbrengst op verschillende seizoenen en momenten pieken, zijn de netbeheerders in grote problemen gekomen en is een nieuwe aansluiting in het overgrote deel van Nederland niet meer mogelijk. Er kan dus met recht gesproken worden over een crisis op het elektriciteitsnetwerk. En dat terwijl we vanwege de verduurzaming voor grote uitdagingen staan en zowel de vraag en de opbrengst van elektriciteit alleen maar verder gaat groeien. Er worden geen gasaansluitingen meer aangelegd, het gebruik van warmtepompen groeit explosief en auto’s gaan de komende jaren in rap tempo elektrisch worden. Dat legt beslag op de aansluitmogelijkheden voor met name grote bouwprojecten. De afgelopen jaren heeft bij renovatie en met name bij nieuwbouw van duurzame zwembaden de combinatie van warmtepompen en zoveel mogelijk zonnepanelen zich als een uiterst efficiënte en betrouwbare combinatie bewezen. Het is één van de goedkoopste manieren om, uiteraard in combinatie met een uiterst goed geïsoleerd gebouw en de modernste installaties, een zwembad te realiseren met een Energie Prestatie Coëfficiënt van nul dat voldoet aan de ENG eisen (Energie Neutraal Gebouw).

Het vereist echter een zware elektriciteitsaansluiting om zowel afnamepieken (winter) als terugleverpieken (zomer) te kunnen opvangen. De huidige ontwikkelingen maken dus noodzakelijk om te onderzoeken of: • Er op locatie van De Waterlelie sprake is van netcongestie voor afname of invoeding (teruglevering); • Welk vermogen er op basis van het bouwprogramma noodzakelijk is als nieuwe aansluitwaarde; • Hoe de te verwachten ontwikkeling is in de komende jaren. We verwijzen naar onderstaande kaarten; in het rode of oranje gebied is een nieuwe aansluiting of teruglevering niet meer mogelijk. In Aalsmeer is een nieuwe aansluiting niet meer mogelijk. Dat betekent dat we met de bestaande aansluiting moeten werken in combinatie met het warmtenet. Aangezien dat in de huidige situatie toereikend is, zal dat in de nieuwe situatie waarbij het gebouw zuiniger zal worden tevens toereikend zijn. Daar komt bij dat er wel mogelijkheden voor teruglevering zijn, zodat er wel zonnepanelen toegepast kunnen worden.

Figuur 4.4: Capaciteitskaart afname elektriciteitsnet (links) en capaciteitskaart invoeding elektriciteitsnet (rechts)

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

24 / 60

4.5

Aansluiting op bestaand warmtenet

De gemeente heeft circa 7 jaar geleden geïnvesteerd in de aansluiting op het warmtenet. Dit warmtenet zal in de nieuwe situatie gebruikt blijven worden. Bij de inpassingsstudie is er rekening mee gehouden om de bestaande toeen afvoerleidingen zo weinig mogelijk te moeten aanpassen. Warmtepompen en het warmtenet zijn uitstekend te combineren. Om eventuele toekomstige onzekerheden voor te zijn zullen de warmtepompen in de nieuwe situatie dusdanig worden gedimensioneerd dat zij op eigen kracht de volledige accommodatie van warmte kunnen voorzien, en op lager vermogen gaan werken zolang er warmte vanuit het warmtenet wordt geleverd. Dit maakt de accommodatie onafhankelijk en flexibel, en te allen tijde duurzaam.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

25 / 60

5

Participatieproces

De behoefte aan zwemwatercapaciteit uit zich niet uitsluitend in de huidige bezetting. Het is immers ook mogelijk dat gebruikersgroepen en verenigingen voor een deel van hun behoefte voorzieningen buiten de gemeente huren of dat zij niet de benodigde c.q. gewenste uren daadwerkelijk kunnen afnemen. Het is belangrijk om ook deze ‘onvervulde vraag’ mee te nemen. De daarvoor gewenste gegevens zijn geïnventariseerd aan de hand van vragenlijsten en interviews. De inwoners van Aalsmeer zijn via een inwonerspeiling bevraagd op het huidige gebruik van het zwembad en naar de wensen en verwachting met betrekking tot de verbouw/nieuwbouw scenario’s. Tevens heeft er een bestuurlijk gesprek plaatsgevonden met de gemeente Uithoorn om de mogelijkheden van een samenwerkingsverband te verkennen.

5.1

Verenigingen en gebruikersgroepen

Via een vragenlijst zijn de georganiseerde gebruikers van De Waterlelie bevraagd (3 verenigingen). Daarnaast is met de grootste vereniging, ZSC Oceanus, een interview afgenomen. De terugkoppeling vanuit de gebruikers is hieronder samenvattend weergeven. ZSC Oceanus Ledensamenstelling • ZSC Oceanus heeft ( januari 2024) 316 leden. Hiervan zijn 177 leden (56%) afkomstig uit de gemeente Aalsmeer en de overige leden uit de regiogemeenten. • De ledensamenstelling is in afgelopen jaren afgenomen met circa 50% in verhouding met de jaren 2005 – 2010. Het bevriezen van de subsidie – met als gevolg een hogere contributie - en de coronaperiode (sluiting zwembad) zijn de grootste oorzaken van de afname, aldus het bestuur. • Het bestuur heeft aangegeven dat het complex is om een prognose te maken van het toekomstige ledenbestand. Er zijn diverse factoren die deze inschatting bemoeilijken, waardoor het voor het bestuur uitdagend is om een nauwkeurige voorspelling te geven voor de komende jaren. Huidig gebruik • ZSC Oceanus maakt geen gebruik van andere zwembaden in de regio. • De vereniging maakt wekelijks 21 uur gebruik van het wedstrijdbad en 2,25 uur van het recreatiebad voor wedstrijden en trainingen. Daarnaast huurt men in de zomerperiode enkele uren per week het buitenbad. • Het bestuur van Oceanus is over het algemeen te spreken over de samenwerking en het contact met ESA.

• Doordeweeks huurt de vereniging het wedstrijdbad doorgaans vanaf de namiddag tot 19.30 uur. Na 19.30 uur wordt het wedstrijdbad ingezet door activiteiten die ESA organiseert, deze activiteiten duren vaak tot 21.30 uur. Uitbreiding van de verhuur is dus mogelijk in de late uren, alleen is dit niet geschikt voor de jongere leden. • De vereniging beschikt vrijwel altijd over de gewenste capaciteit aan zwemwater voor competitie en wedstrijden en ervaart daarmee geen knelpunten. Toekomstig gebruik • Evenredig aan de afname van het ledenbestand is ook het aantal uren dat Oceanus gebruikmaakt van De Waterlelie afgenomen. • Het bestuur van Oceanus verwacht in de komende jaren dat het gebruik gelijk zal blijven en mogelijk kan toenemen. • De uren die nu gebruikt worden voor het recreatiebad (4-baans) wil de vereniging inruilen voor uren in het wedstrijdbad (6-baans).

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

26 / 60

Aandachtspunten / wensen en verwachtingen van Oceanus • De grootste kostenpost is de huur van het zwembad, ook het subsidie stelsel hoe het nu werkt is niet voldoende toereikend. • De temperatuur van met name het recreatiebad ligt te hoog voor de zwemactiviteiten waaronder de wedstrijden. De vereniging heeft dispensatie gekregen om wedstrijden te kunnen spelen. • De startblokken zijn gedateerd en voldoen niet meer aan de hedendaagse normen. • De huur van het zwembad dient een jaar vooruit te worden vastgesteld, waarbij (in principe) niet de mogelijkheid bestaat om op te zeggen. Het bestuur van Oceanus mist hierin flexibiliteit. • Verschillende lessen zoals ‘de borstcrawlles voor volwassenen’ en ‘het survivalzwemmen’ waren van oudsher activiteiten die de zwemvereniging organiseerde. Deze activiteiten zijn beëindigd waardoor de vereniging geen/minder inkomsten heeft. • In de enquête heeft de vereniging aangegeven dat er - bij nieuwbouw van het zwembad - behoefte is aan een 8banenbad met beweegbare bodem (combinatie van wedstrijdbad en doelgroepenbad). Aangezien deze behoefte vragen opriep, heeft er een afstemming tussen de vereniging en de gemeente plaatsgevonden. Vanuit dit overleg is gebleken dat een configuratie, vergelijkbaar met de huidige situatie, toereikend is.

Overige verenigingen (duikvereniging OSV Airsport en duikvereniging Thamen) Ledensamenstelling • OSV Airsport is een kleinschalige duikvereniging met 10 leden. Alle leden zijn woonachtig buiten de gemeente Aalsmeer. In de afgelopen jaren is het ledenaantal stabiel gebleven en het bestuur verwacht dat het ledenaantal ook in de komende jaren niet zal veranderen. • Duikvereniging Thamen heeft 59 leden. Hiervan komt 70% uit de gemeente Aalsmeer. Het ledenaantal is in de voorgaande jaren toegenomen en men verwacht dat dit aantal stabiel blijft in de komende jaren. Deze ledenontwikkeling komt onder andere door een actievere communicatie vanuit de vereniging. Huidig gebruik • Beide duikverenigingen maken alleen gebruik van zwembad De Waterlelie. OSV Airsport huurt eenmaal per 14 dagen een uur het wedstrijdbad. Duikteam Thamen neemt een uur per week af met uitzondering van de maanden juli en augustus. • OSV Airsport is over het algemeen erg tevreden over de faciliteiten, beschikbaarheid aan badwater, de staat van onderhoud, de service vanuit de exploitant en de procedure rondom het huren en reserveren van badwater. • Duikvereniging Thamen is over het algemeen zeer tevreden over De Waterlelie. Het contact en de afstemming met de exploitant wordt als prettig ervaren. Verder is men tevreden over de beschikbaarheid aan opslag- en vergaderruimten.

Toekomstig gebruik • Voor het toekomstige gebruik verwachten zowel OSV Airsport als Thamen weinig veranderingen in het aantal uur dat zij afnemen. Aandachtspunten / wensen en verwachtingen OSV Airsport: • De vereniging is tevreden met het huidige gebruik en zij dit in de toekomst graag op dezelfde voet voort. Thamen: • De vereniging maakt al jaren op donderdagavond van 21.30 – 22.30 uur gebruik van het wedstrijdbad. Hoewel er tot heden geen aanleiding voor is geweest, staat de vereniging wel open voor een eerder tijdstip op de donderdagavond. Het huidige tijdsblok is namelijk niet gunstig voor de aanwas van jongere leden. • Een dieper zwembad (± 3,5 – 4 meter diep) zou meerwaarde bieden voor oefeningen met persluchtuitrustingen.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

27 / 60

• Een aantal verbeter- en aandachtspunten worden ook benoemd. Zo is het zwemwater niet altijd even schoon en zijn de gedeelde kleedruimtes wat krap op de drukkere avonden. Ook vraagt men zich af of het proces van reserveren efficiënter zou kunnen. • De vereniging verkent graag de mogelijkheden om samen te werken met andere verenigingen.

5.2

Inwonerparticipatie

De opinie van de inwoners is bij toekomststudies van groot belang. Om de wensen en verwachtingen te inventariseren is gebruik gemaakt van een inwonerpeiling in samenwerking met onderzoeksbureau ProPublic. De vragenlijst was gericht op het huidige gebruik van het zwembad en de wensen en behoefte voor een eventueel nieuw zwembad. Daarnaast gaf de inwonerpeiling ook de gelegenheid om op- en aanmerkingen te plaatsen die van belang zijn voor het onderzoek. De vragenlijst is uitgezet via het platform: https://participatie.aalsmeer.nl/. De respondenten dienden zich te registreren, waarbij ze vervolgens de mogelijkheid hadden om de vragenlijst in te vullen. Uiteindelijk hebben 785 respondenten de inwonerpeiling ingevuld. De resultaten zijn overzichtelijk weergegeven in onderstaande infografic. Een gedetailleerde uitwerking is terug te vinden in het bijlageboek. Binnen de inwonerpeiling kan men twee doelgroepen onderscheiden, dit zijn: gezinnen en individuele bezoekers. Per doelgroep zijn de belangrijkste bevindingen opgesomd. (Potentiële) Bezoekers die als gezin naar De Waterlelie (kunnen) komen:

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

28 / 60

• Meer dan helft van de ‘gezin’ respondenten gaat minstens elke maand naar zwembad De Waterlelie. Hierbij komen ze vooral voor het recreatief- en het leszwemmen; • Bezoekers die als gezin naar het zwembad komen vinden de nabijheid en bereikbaarheid van het zwembad prettig; • Men waardeert de recreatieve baden (binnen en buiten) en glijbaan; • Ruimere recreatieve faciliteiten en ruimere openingstijden zijn belangrijke aspecten om (meer) gebruik te maken van De Waterlelie. (Potentiële) Bezoekers die individueel naar De Waterlelie (kunnen) komen:

• Een kwart van de respondenten die individueel naar het zwembad gaan bezoekt De Waterlelie wekelijks; • De individuele bezoekers komen vooral voor het banenzwemmen en het recreatief zwemmen; • Het wordt door deze doelgroep als prettig ervaren dat het zwembad dichtbij en bereikbaar is. Aan beide doelgroepen is de volgende vraagstelling voorgelegd: ‘Waar dient men rekening mee te houden bij renovatie of nieuwbouw van De Waterlelie?’. Naar aanleiding deze vraag zijn de volgende aspecten benoemd: • Betere, moderne (recreatieve) faciliteiten en ruimere openingstijden zijn belangrijke aspecten om (meer) gebruik te maken van De Waterlelie; • Bij een nieuw zwembad staan glijbanen, meer kleedruimtes en een op de doelgroep afgestemde temperatuur van het zwemwater, hoog op het verlanglijstje; • Ongeveer de helft van de respondenten vindt dat de entree tarieven best wat hoger mogen zijn indien er verbeterde voorzieningen worden gerealiseerd.

5.3

Regiogemeente

Met de gemeente Uithoorn heeft een bestuurlijk overleg plaatsgevonden om de mogelijkheden van een samenwerkingsverband te verkennen. De ‘eenvoudige’ conclusie uit het gesprek is dat er vanuit de gemeente Uithoorn geen behoefte bestaat om een samenwerkingsverband aan te gaan voor een nieuwe zwemvoorziening. De gemeente Uithoorn heeft eerder juist haar zwembad gesloten. Daarbij is er een situatie ontstaan dat beide gemeenten hun keuzes maken in het aanbod van gemeenschapsvoorzieningen die in de andere gemeente niet of beperkt aanwezig zijn maar waar de inwoners wel gebruik van kunnen maken. Voor een gecoördineerde aanvraag aan het omgevingsfonds staat de gemeente Uithoorn wel open.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

29 / 60

5.4

Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer (ESA)

Om inzicht te vergaren over de exploitatie is ESA als exploitant een belangrijke factor binnen dit onderzoek. Het managementteam beschikt over de kennis omtrent het huidige zwembad en de ervaringen van de afgelopen jaren. Daarnaast heeft de exploitant ook haar eigen visie op de toekomst van zwembad De Waterlelie. Het managementteam heeft in projectgroepverband alle noodzakelijk informatie aangereikt maar heeft ook een belangrijke bijdrage geleverd aan de scenario-ontwikkeling, configuratie van het zwemwater, de inpassingsstudie en bezoekprognoses.

5.5

Conclusies

De volgende conclusies kunnen worden getrokken op basis van het participatieproces: • De (zwem‐)verenigingen verwachten voor de nabije toekomst geen significante uitbreiding van de ledenaantallen. Er is daardoor ook geen grote behoefte om de zwemwatercapaciteit uit te breiden. Vanuit de verenigingen is wel de wens om het zwembad te moderniseren, denk hierbij aan de nieuwste technische installaties voor de ideale temperatuur van het zwembadwater en efficiënte reservering- en entreesystemen. • Uit de inwonerpeiling blijkt dat een kwart van de respondenten wekelijks naar De Waterlelie gaat om te zwemmen. De bezoekers die als ‘gezin’ naar het zwembad gaan, komen met name voor het recreatief en instructie zwemmen. De ‘individuele’ bezoeker komt vooral voor het banenzwemmen. • Uit de geïnventariseerde wensen komt naar voren dat bij de toekomstige configuratie rekening te worden gehouden met recreatief zwemwater, recreatieve elementen zoals glijbanen, voldoende kleedruimtes en een op de doelgroep afgestemde temperatuur van de zwembassins. • Ongeveer de helft van de respondenten vindt dat de entree tarieven best wat hoger mogen zijn, indien er verbeterde voorzieningen worden gerealiseerd.

• De gemeente Uithoorn ziet geen concrete mogelijkheden voor een samenwerkingsverband omtrent het realiseren van een nieuw zwembad maar staat open voor een gecoördineerde aanvraag aan het omgevingsfonds.

• Sportbedrijf ESA heeft een belangrijke bijdrage aan de scenario-ontwikkeling geleverd. Het behoud van minimaal twee bassins, bij voorkeur tweemaal een 25-meter bad waarvan beide met een beweegbare bodem en bij voorkeur een keerwand, is in de configuratie van de nieuwbouwvarianten opgenomen.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

30 / 60

6

Trends en ontwikkelingen

De toekomstige vraag naar zwemwater en -activiteiten in de gemeente Aalsmeer wordt ook beïnvloed door diverse landelijke en lokale trends en ontwikkelingen die zich nu en de komende jaren voordoen. Verder spelen concurrerende zwemvoorzieningen in omliggende gemeenten mogelijk ook een rol. In dit hoofdstuk beschrijven we verschillende trends en ontwikkelingen, die van invloed (kunnen) zijn op de toekomstige zwembehoefte. Deze toekomstige behoefte heeft weer invloed op de verhouding tussen vraag aanbod en daarmee op de toekomstige configuratie van zwembad De Waterlelie. Allereerst staan we stil bij sport-brede ontwikkelingen, landelijk en lokaal. Vervolgens gaan we dieper in op ontwikkelingen omtrent zwembaden, eveneens landelijk en specifiek voor de gemeente Aalsmeer en de directe regio.

6.1

Sport-brede ontwikkelingen

De groeiende maatschappelijke rol van sport Sport is al lang niet meer uitsluitend een doel op zich. Het is ook een middel voor gemeenten en sporters om andere doelen te bereiken. Doelen die onder andere te maken hebben met fysieke en mentale gezondheid, sociale cohesie, participatie, integratie en veiligheid. Dit is ook het geval in de gemeente Aalsmeer. Volgens de Strategienota Sociaal Domein (2024-2027) dragen sport en bewegen positief bij aan zowel de fysieke als mentale gezondheid van de inwoners. Het stimuleren van sport en bewegen wil de gemeente zo vanzelfsprekend en gemakkelijk mogelijk maken. Dit maakt ook onderdeel uit van één van de drie grote maatschappelijke kernopgaven binnen het sociale domein: ‘gezond en gelukkig leven makkelijker maken’. Individualisering en gepersonaliseerd sporten Ontwikkelingen als individualisering, toenemende diversiteit en mobiliteit en nieuwe vormen van communicatie zorgen ervoor dat maatschappelijke verbanden ‘losser’ worden en veelal wijk of dorp overstijgend zijn. Dat betekent onder andere dat sportactiviteiten steeds meer in ongeorganiseerd verband plaatsvinden. Zo ontstaat er grotere behoefte aan maatwerk en het personaliseren van producten en diensten. Als organisaties, waaronder zwembaden, hierop weten in te spelen, biedt dit kansen. Banenzwemmen is een vorm van zwemmen in ongeorganiseerd verband.

In het activiteitenrooster van De Waterlelie neemt het banenzwemmen ook een prominente plaats in met meer dan 50 uur per week. Behoefte aan sociale cohesie en daarop inspelen door samenwerking Ondanks – of wellicht dankzij – de individualisering en soortgelijke ontwikkelingen is er nog steeds behoefte aan ontmoeting en sociale cohesie. Zo kan dagbesteding van senioren of kinderopvang in het zwembad of multifunctionele accommodatie plaatsvinden. De strategienota van de gemeente benoemt de ambitie om ontmoeting dicht bij mensen in de wijk en/of buurt te organiseren. Hierbij wordt ingezet op samenwerking tussen verschillende initiatieven en ontmoetingslocaties. Bij nieuwbouw van het zwembad kan er naast de zwemfunctie ook worden gekeken naar andere functies - zoals een buurthuis of kinderopvang - om zo de multifunctionaliteit van de accommodatie te verhogen. Een multifunctionele accommodatie biedt daarnaast ook de mogelijkheden om meerdere doelgroepen te bedienen. Wat betreft de sportstimulering werken diverse partijen binnen Aalsmeer al samen. Dit zijn onder andere: Team Sportservice Aalsmeer, ESA, de sportverenigingen, de sportorganisaties en de stuurgroep van het lokale sportakkoord.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

31 / 60

Digitalisering en automatisering van attractieve voorziening en processen in de sport De verregaande digitalisering van de samenleving heeft zijn intrede ook al geruime tijd gemaakt in de sport. Zo hebben E-sports de afgelopen jaren een sterke opmars gemaakt en worden er op diverse gebieden digitale interactieve hulpmiddelen in zwembaden of elders in de sport ingezet. Zowel voor training als voor recreatieve doeleinden. Ook zijn veel processen gedigitaliseerd en kunnen kassasystemen, administratie, planning en verhuur, leerlingvolgsystemen, marketing en data-analyse vaak in één gebruiksvriendelijk systeem worden gebundeld. Dit kan de efficiëntie van de bedrijfsvoering van (sport-)organisaties optimaliseren. De krapte op de arbeidsmarkt raakt iedere branche, zo ook de sport De krapte op de arbeidsmarkt treft alle sectoren en is dus ook van invloed op de (exploitatie van) sportaccommodaties en zwembaden. Zo concludeert de ZwembadBranche (ZBB) dat er simpelweg geen gekwalificeerd personeel meer te vinden is. Daardoor kan de veiligheid van bezoekers en het productaanbod in gevaar komen 2. Veel zwembad(exploitant)en zetten daarom in op het opleiden van nieuwe en bestaande medewerkers. Ook bij ESA zijn (medio 2024) meerdere functies vacant.

6.2

Zwembad specifieke ontwikkelingen

Verouderde zwemaccommodaties en enorm toegenomen aandacht voor verduurzaming Mede dankzij de explosief gestegen energieprijzen, is de aandacht onder andere bij gemeenten, voor duurzaamheidsmaatregelen in een stroomversnelling gekomen. Veel gemeenten hebben dan ook budget vrijgemaakt voor de verduurzaming van veelal (ver)oude(rde) zwemaccommodaties. Door maatregelen te nemen die de energiebehoefte beperken en/of de energie zelf ‘groener’ maken, kan de negatieve invloed op het milieu worden beperkt. Ook worden op termijn kosten bespaard. Voor nieuwe zwembaden wordt tegenwoordig al van een ‘gasloze’ accommodatie uitgegaan. De Waterlelie is sinds 2019 eveneens gasloos. Ook de gemeente Aalsmeer heeft hierin ambities. Zij zien graag een toekomstbestendig zwembad met zo laag mogelijke energiekosten waarbij voldaan wordt aan de duurzaamheidsdoelstellingen. Grootschalige renovatie en verduurzaming van een bestaand gebouw van circa 50 jaar oud brengt beperkingen met zich mee als het gaat om de mate waarin verduurzaming of optimalisering van de configuratie plaats kan vinden. Verschuiving van behoefte als het gaat om type zwemwater en activiteitenaanbod In de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw is door menig gemeente fors geïnvesteerd in recreatieve zwembaden en combibaden.

Het afgelopen decennium heeft echter een verschuiving plaatsgevonden van puur recreatief zwemmen naar banenzwemmen en diverse doelgroepactiviteiten. Activiteiten zoals aquasporten, seniorenactiviteiten, therapeutisch zwemmen en zwangerschapszwemmen zijn in de afgelopen jaren in Nederland populair geweest en zullen dat naar verwachting de komende jaren ook blijven. Kritische succesfactoren voor aantrekkelijk aanbod zijn: hoge kwaliteit van instructeurs, divers aanbod passend bij een specifieke doelgroepen, goede hygiëne en activiteiten die zowel een sportieve als sociale functie hebben. Verschuiving van aanbodgerichte zwemles naar vraaggerichte zwemles Leszwemmen blijft een kerntaak van zwembaden. Ook hieraan stellen bezoekers steeds hogere eisen. Dat betreft vooral de kwaliteit van de instructeurs, de communicatie en het moment van leszwemmen. Het leszwemmen was van oudsher aanbodgericht. Er zijn echter veel baden die vraaggericht opereren. Dat betekent dat ze bijvoorbeeld op zaterdag én zondag ook lessen aanbieden en/of snelcursussen organiseren. Vanuit het activiteitenrooster blijkt dat De Waterlelie op de zaterdagochtend (privé) instructiezwemmen aanbiedt. Op de zondag en doorgaans op de feestdagen worden geen zwemlessen aangeboden. In de vakanties daarentegen wel.

2 Bron: Zwembadbranche, 2021

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

32 / 60

Veranderende wet- en regelgeving omtrent zwemaanbod en veiligheid De Wet Hygiëne- en Veiligheid Badinrichtingen en Zwemgelegenheden (Whvbz – 1969) is aangepast naar de recentste volksgezondheidsinzichten. De ruim 40 jaar oude parameters waarop het zwembadwater werd beoordeeld zijn geactualiseerd en uitgebreid. De wet is gemoderniseerd en opgenomen in het BAL (Besluit Activiteiten Leefomgeving), onderdeel van de nieuwe Omgevingswet die ingegaan is op 1 januari 2024. De moderniseringsslag leidt tot meerkosten voor de exploitant van het zwembad onder meer vanwege hogere laboratoriumkosten en omdat er binnen lucht metingen moeten worden uitgevoerd. De zwembadbeheerder/ exploitant krijgt daarentegen wel meer vrijheid en verantwoordelijkheid. Zo zal hij moeten sturen en toezicht houden op basis van een risicoinventarisatie en beheerplan.

6.3

Subsidies en cofinanciering voor bouw en verduurzaming (2024)

Voor de (ver)bouw van een zwembad zijn diverse financiële regelingen beschikbaar waar men een beroep op kan doen: • SDE++-subsidie draagt bij aan de doelstelling om de broeikasgassen in Nederland in 2030 verminderd te hebben met ten minste 55%. Met deze regeling wordt zowel de grootschalige productie van hernieuwbare energie als co2-verlaging gestimuleerd. Er kan bijvoorbeeld subsidie worden aangevraagd voor een grootschalige warmtepomp voor de verwarming of een zonnepaneelsysteem op het dak. Wel is het zo dat op dit moment de aanvraag gesloten is. Voor de jaren 2024 en 2025 wordt er weer 8 miljard euro subsidie beschikbaar gesteld voor deze regeling. • Interreg biedt de ondernemer, onderzoeker of overheid de mogelijkheid om internationaal samen te werken aan duurzame projecten. Voor de periode 2021-2027 zijn de programma’s NWE en Noordzee voor heel Nederland gaan gelden. Het doel van Interreg Noordwest Europa 2021-2027 is een groene, slimme en rechtvaardige transitie bevorderen voor alle NWE-gebieden. Daarnaast wil de EU met NWE een stabiele ontwikkeling ondersteunen. De algemene doelstelling van North Sea is innovatie en duurzame economische groei stimuleren in de Noordzeeregio. Het programma heeft momenteel een oproep (call) open om projecten in te dienen van 15 november 2023 t/m 21 maart 2024. De eerste hierop volgende call wordt verwacht van oktober 2024 t/m januari 2025.

• Omgevingsfonds Ter compensatie van de (geluids-)hinder voor de omliggende gemeente heeft Schiphol samen met het rijk een 'omgevingsfonds' ingericht. Schiphol stelt hier tot 2030 in totaal 70 miljoen euro voor beschikbaar (€ 10 miljoen per jaar), dat geïnvesteerd kan worden in innovatieve bouwconcepten, woningisolatie en gebiedsontwikkeling. • DUMAVA. De subsidieregeling DUurzaam MAatschappelijk VAstgoed komt eigenaren van bestaand maatschappelijk vastgoed tegemoet in de kosten om te verduurzamen. Het subsidiebedrag is minimaal € 25.000 bij een integraal project met een maximum van € 1,5 miljoen. • SPUK Stimulering Sport. Deze Specifiek Uitkering betreft de regeling omtrent de btw. Gemeenten kunnen de specifieke uitkering stimulering sport aanvragen voor sportactiviteiten, waarbij sprake is van btw-verlies. Gemeenten kunnen deze uitkering ook aanvragen voor sportbedrijven. De btw kan worden gecompenseerd via het btw-compensatiefonds hetzij via deze SPUK-regeling. Voor de btw over de exploitatie maken Gemeente Aalsmeer en ESA al gebruik van deze regeling.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

33 / 60

6.4

Demografische ontwikkelingen

Bevolkingsprognose gemeente Aalsmeer Ten aanzien van de demografische ontwikkelingen in Aalsmeer zijn er verscheidene bevolkingsprognoses voorhanden. Voor alle bevolkingsprognoses geldt dat eventuele groei van de bevolking afhankelijk is van de (nog) te besluiten en realiseren woningbouw. Voor dit onderzoek wordt uitgegaan van de bevolkingsprognose die vanuit de gemeente is verstrekt voor de periode tot en met 2050. In deze cijfers is rekening gehouden met alleen goedgekeurde nieuwbouwplannen binnen de gemeente Aalsmeer. Tabel 6.4: Bevolkingsprognose gemeente Aalsmeer 2023

2025

2030

2035

2040

2045

2050

Toename 2023 - 2050

Leeftijd 0-4 jaar

1.460

1.494

1.625

1.724

1.685

1.624

1.579

119

8%

Leeftijd 5-9 jaar

1.730

1.663

1.769

1.847

1.921

1.913

1.867

137

8%

Leeftijd 10-19 jaar

4.403

4.381

4.176

4.034

4.080

4.193

4.308

-95

-2%

Leeftijd 20-29 jaar

3.609

3.871

4.308

4.015

3.735

3.637

3.699

90

2%

Leeftijd 30-39 jaar

3.622

3.829

4.444

4.598

4.469

4.294

4.197

575

16%

Leeftijd 40-49 jaar

4.512

4.501

4.894

5.186

5.383

5.463

5.442

930

21%

Leeftijd 50-59 jaar

5.406

5.466

5.222

5.008

5.051

5.177

5.373

-33

-1%

Leeftijd 60-69 jaar

3.641

3.941

4.761

5.082

4.750

4.501

4.521

880

24%

Leeftijd 70-79 jaar

2.930

2.966

2.949

3.485

4.021

4.228

4.001

1.071

37%

Leeftijd 80-94 jaar

1.690

1.810

2.322

2.409

2.560

2.877

3.272

1.582

94%

63

57

63

70

89

108

113

50

79%

33.066

33.979

36.533

37.458

37.744

38.015

38.372

5.306

16%

Leeftijd 95 jaar en ouder Totaal

In 2023 telt Aalsmeer in totaal 33.066 inwoners. Aan de hand van de prognose stijgt het totaal aantal inwoners de komende jaren naar 38.372 in 2050. Dat is een groei van 16%, ofwel 5.306 inwoners. De stijging is echter niet gelijkmatig over alle leeftijdsgroepen verdeeld. Zo neemt het totale aantal inwoners in de leeftijdsgroep 80 t/m 94 jaar in absolute en in relatieve zin het meest toe met (+94%, ofwel 1.582 inwoners), gevolgd door de leeftijdsgroep 70-79 jaar (+37%, ofwel 1.071 inwoners) en leeftijdsgroep 40-49 jaar (+21%, ofwel 930 inwoners). Bij twee leeftijdscategorieën is een daling waar te nemen, namelijk de leeftijdsgroep 10-19 jaar (-2%, ofwel minus 95 inwoners) en de categorie 50-59 jaar (-1%, ofwel minus 33 inwoners). Deze ontwikkelingen in de demografische samenstelling betekenen niet zo zeer een verandering van de totale vraag naar zwemactiviteiten, maar veeleer een verschuiving van die vraag. Op basis van de bevolkingsprognose neemt in de komende jaren de vraag naar activiteiten voor senioren toe.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

34 / 60

Demografische ontwikkelingen regiogemeenten Figuur 6.5: Bevolkingsprognose gemeente Uithoorn en gemeente Amstelveen

Uit de postcodeanalyse is gebleken dat ruim een derde van het geregistreerde bezoek uit de gemeente Uithoorn en de gemeente Amstelveen komt. Deze regiogemeenten staan – net zoals in de gemeente Aalsmeer – ook niet stil als het gaat om de bevolkingsomvang. Het is denkbaar dat een toe- of afname van de bevolking in de regiogemeenten invloed heeft op het zwembadbezoek in Aalsmeer. In bovenstaande figuur zijn de bevolkingsprognoses van de gemeenten Uithoorn en Amstelveen weergeven. De gegevens zijn herleid van de bevolkingsprognoses van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Voor beide gemeenten wordt een bevolkingsgroei verwacht: bij de gemeente Uithoorn verwacht men een toename van 8% en bij de gemeente Amstelveen circa 14% in de periode 2024 tot en met 2040. Leerlingenprognose gemeente Aalsmeer Voor de toe- of afname van het schoolzwemmen is het aantal leerlingen van belang. In 2023 is door Postmus Advies een prognose opgesteld voor het basisonderwijs van leerlingenaantallen voor de periode 2023 tot en met 2041 in de gemeente Aalsmeer 3. In deze prognose is rekening gehouden met de bouw van circa 3.200 woningen in dezelfde periode. Voor het primair onderwijs wordt verwacht dat het aantal leerlingen gedurende de prognoseperiode zal dalen tot een niveau van circa 2.600 leerlingen in 2030. Vervolgens neemt het aantal leerlingen toe tot 2.827 in 2041.

Op lange(re) termijn is het aantal leerlingen circa 175 leerlingen meer dan in de huidige situatie met 2.652 leerlingen. Figuur 6.6: Aantal leerlingen in het basisonderwijs binnen de gemeente Aalsmeer

3 Bron: Postmus Advies, Rapport prognoses basisscholen 2024 e.v., maart 2023

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

35 / 60

6.5

Concurrentieanalyse

6.5.1

Zwembaden in de regio Aalsmeer

De mate waarin in de omgeving andere zwemvoorzieningen aanwezig zijn, heeft invloed op de zwemwaterbehoefte in de gemeente Aalsmeer. In figuur 6.7 zijn de zwembaden opgenomen die vanuit De Waterlelie binnen 25 minuten en/of 25 kilometer kunnen worden bereikt met de auto 4. Een uitgebreider overzicht is opgenomen in de bijlage bij deze rapportage. De meeste bezoekers van zwembaden zijn niet bereid om langer en verder te reizen, zeker wanneer er binnen dit zoekgebied al enkele zwembaden aanwezig zijn met eenzelfde voorzieningenaanbod. Figuur 6.7: Concurrentieanalyse zwembaden, regio Aalsmeer

4 Het betreft hier de zwemvoorzieningen die toegankelijk zijn voor ‘reguliere’ bezoekers. Baden die onderdeel zijn van campings, hotels of

anderszins enkel voor de eigen gasten of leden zijn niet meegenomen.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

36 / 60

De Waterlelie is een combi-zwembad met een meer dan lokaal verzorgingsgebied. In de omgeving van Aalsmeer zijn 36 zwembaden aanwezig, inclusief De Waterlelie. Aan de hand van het aantal minuten rijden is het dichtstbijzijnde zwembad met eenzelfde karakter en voorzieningenaanbod zwembad De Meerkamp in Amstelveen (14 autominuten rijden). In Amsterdam zijn 3 combibaden met eenzelfde dan wel een uitgebreider voorzieningenaanbod binnen en buiten. Allen bevinden zich minder dan 25 autominuten rijden vanaf zwembad De Waterlelie. Deze accommodaties richten zich op dezelfde doelgroepen en vormen daarmee de grootste concurrerende zwemvoorzieningen. Daarnaast zijn er op korte afstand enkele binnenbaden in Heemstede, Mijdrecht, Hoofddorp, Haarlem en Nieuwkoop aanwezig. Deze accommodaties hebben over het algemeen een beperkter voorzieningenaanbod dan De Waterlelie. Opvallend is het aantal kleinschalige zwemvoorzieningen in de omgeving van Aalsmeer. Deze voorzieningen worden met name gebruikt voor het instructiezwemmen. Naast het aanbod aan binnenwater zijn er ook 4 buitenbaden aanwezig in de regio. Dit zijn onder andere Het Oosterbad (natuurzwembad) in Aalsmeer en zwembad Aarweide in Ter Aar. Bovendien zijn in de directe omgeving van Aalsmeer verscheidene recreatiegebieden te vinden met buitenwater.

Dit zijn onder andere het Waterfront (Westeinderplassen), het Nieuwe Meer en recreatieplas Toolenburg. Tijdens zonnige dagen kunnen deze gebieden een alternatief zijn voor een (buiten-)zwembad. Een risico bij dergelijke recreatiegebieden is de vorming van blauwalg in stilstaand water. Experts verwachten dat blauwalguitbraken in de toekomst zullen toenemen in aantal en omvang 5.

6.5.2

Ontwikkelingen bij zwembaden in de regio

Uithoorn Op 21 maart 2022 kondigde de particuliere eigenaar Aqua Uithoorn bv aan om de deuren van zwembad De Otter voorgoed te sluiten. Aanleiding van dit besluit waren de coronamaatregelen en de hoge gasprijzen toentertijd. In 1989 sloot de particuliere bv een subsidieregeling af met de gemeente voor 25 jaar. Een van de voorwaarden vanuit de gemeente was het aanbieden van zwemlessen. Het zwembad aan de Sportlaan werd dan ook met name gebruikt voor het instructiezwemmen en trainingen. Toen de subsidieregeling in 2014 afliep, is deze niet op een bepaalde wijze verlengd. Het bleek uiteindelijk niet haalbaar om de zwemvoorziening open te houden zonder exploitatiebijdrage. Het zwembad is dan ook per 8 mei 2022 permanent gesloten. Amstelveen In de afgelopen twee jaar zijn er belangrijke stappen gezet door de gemeente Amstelveen om het tekort aan zwemwater in de regio aan te pakken. De plannen voor het creëren van meer zwemwater kregen vorm, met als eerste fase de uitbreiding van het bestaande zwembad De Meerkamp (op 1 februari 2024 is de eerste paal geslagen). Deze uitbreiding omvat een nieuw overdekt bassin van 25 bij 21 meter. Als alles volgens planning verloopt zal het nieuwe zwembad medio 2025 geopend worden. Toch blijft de Amstelveense wethouder Sport zich zorgen maken over het zwemwater in de regio. Hij hoopt namelijk dat er verder geen zwemwater uit de regio verdwijnt 6.

De toevoeging van dit bassin zal een groot verschil maken voor Amstelveen en de omliggende gebieden. Een van de meest urgente problemen die hiermee wordt aangepakt is het terugdringen van de wachtlijsten voor het instructiezwemmen. Het realiseren van extra zwemwater binnen de gemeente Amstelveen is echter niet genoeg. Indien het sportbedrijf meer zwemlessen wil aanbieden, zijn er ook extra zweminstructeurs nodig. Mede door het opstarten van een lokale campagne en het verzorgen van een interne opleiding, probeert AmstelveenSport nieuwe zweminstructeurs te werven.

5

Bron: Klimaatverandering Kan Blauwalgen Giftiger Maken (2022) Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW).

6 Bron: Amstelveen investeert 20 miljoen in nieuw zwembadwater, maar is het genoeg? (2024) Amstelveenz.

Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie

37 / 60

6.6

Conclusies

Op basis van de analyse van landelijke en lokale trends en ontwikkelingen, kan het volgende worden geconcludeerd: • Ondanks de toenemende individualisering blijft de behoefte aan ontmoeting en sociale cohesie bestaan. Door een multifunctionele accommodatie te creëren met diverse functies, zoals een buurthuis of kinderopvang, kunnen ook andere doelgroepen worden aangesproken. • Digitalisering biedt kansen voor zwembaden, zowel in het attractiever maken van het voorzieningenaanbod als in de optimalisatie van de organisatie en informatievoorziening voor (potentiële) bezoekers. • Er zijn verschillende subsidiemogelijkheden beschikbaar voor de bouw en verduurzaming van (zwem)accommodaties, zoals de SDE++-subsidie, DUMUVA, Interreg en lokaal het omgevingsfonds van Schiphol. • Op basis van de bevolkingsprognose van de gemeente Aalsmeer kan er geconcludeerd worden dat de totale bevolkingsomvang binnen de gemeente gaat toenemen. Deze stijging is echter niet gelijkmatig verdeeld over de leeftijdscategorieën. De toename is vooral terug te zien in de leeftijdscategorie ouderen. • In de omgeving van zwembad De Waterlelie is een ruim aanbod aan zwemvoorzieningen te vinden. Nabijgelegen zwembaden die eenzelfde configuratie hebben als De Waterlelie, zijn met name te vinden in Amstelveen en Amsterdam.