Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - 1a.Commissie Ruimte Beeldvormend van 19 november 2024 0.1 1 2 3 4 5
6 7
Afsprakenlijst beeldvormende commissie Ruimte op 19 november 2024 AFSPRAKENLIJST Beeldvormende Commissie Ruimte 19-11-2024 Opening door de voorzitter van de Commissie Ruimte, mevrouw M.J. Geisler Vaststelling van de agenda Agenda Beeldvormende commissie R 19-11-2024 Actieve informatie uit het college Mededelingen vanuit de fracties Beschikbaar stellen krediet nieuwbouw zwembad Aalsmeer Portefeuillehouder: L.B. Kabout Het doel van dit voorstel is de gemeente Aalsmeer en haar inwoners te voorzien van een nieuwe zwemvoorziening per medio 2028. Vergaderorde: Gelegenheid voor inspraak Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel. 20241022 Getekend raadsvoorstel beschikbaar stellen krediet nieuwbouw zwembad RAADSBESLUIT 12-12-2024 Nieuw zwembad definitief Bijlage 1 Rapportage Toekomstvisie Zwembad De Waterlelie Bijlage 2 Bijlageboek technische onderzoeken Bijlage 3 Bijlageboek rapportage zwembad de Waterlelie Bijlage 4 bij het raadsvoorstel zwembad overzicht vrijval Regionale samenwerking Sluiting
AFSPRAKENLIJST BEELDVORMENDE COMMISSIE RUIMTE D.D. 19 NOVEMBER 2024 BEELDVORMENDE COMMISSIE R Aanwezig: Voorzitter: mevrouw M.J. Geisler Griffier: mevrouw M.J.M. Nijman-de Zeeuw CDA: de dames M. van Diemen en T. van der Meer en de heren M.P. Buskermolen, D. van Willegen, G.J.H. Winkels en B.P. Adema VVD: de dames E.S.I. Mijwaart en M. Vleghaar en de heren J.G.E. Bouwmeester, J. de Vries en E.P. Abbenhuës Absoluut Aalsmeer: mevrouw G. Holtrop en de heren W.T.J.M. Koster en D. Kuin D66: de heren S.J.R. de Vries en J. van der Tol GroenLinks: mevrouw P. Lakerveld PvdA: de heren J.H. Buisma en F.A. Nisters FlorAalsmeer: mevrouw J. Keessen en de heer D.J. Biesheuvel Portefeuillehouders: de heren L.B. Kabout, W. Kikkert en S.A.S. Spaargaren
Agenda punt 1.
Onderwerp
Afspraak
Opening door de voorzitter, mevrouw M.J. Geisler
2.
Vaststelling van de agenda
Conform vastgesteld
3.
Actieve informatie uit het college
Er is geen actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
Er zijn geen mededelingen vanuit de fracties
5.
Beschikbaar stellen krediet nieuwbouw zwembad Aalsmeer Portefeuillehouder: L.B. Kabout
Door naar de oordeelsvormende commissie Ruimte van 3 december 2024
Er is ingesproken door de heer J. Broex (directeur ESA). Toezegging: 1. De portefeuillehouder zegt toe de gemeenteraad op gezette tijden mee te nemen in de vervolgstappen in het proces om te komen tot de nieuwbouw van het zwembad; 2. De portefeuillehouder zegt toe de vragen van de fractie Absoluut Aalsmeer (o.a. boeteclausule bij niet halen planning, bijeenkomsten met omwonenden en verenigingen tijdens het opstellen van het PvE en mogelijke financiële consequenties bij het niet halen van de planning) nog schriftelijk te beantwoorden. 6.
Regionale samenwerking
Donderdag 21-11-2024 vindt er een bijeenkomst plaats van de Klankbordgroep Verbonden Partijen.
7.
Sluiting
De voorzitter sluit de vergadering om 21.05 uur
AGENDA VOOR DE VERGADERING VAN DE COMMISSIE RUIMTE op dinsdag 19 november 2024, 20.00 uur BEELDVORMEND Fracties kunnen hun vragen indienen tot 12 uur op de vrijdag voor de vergadering. Het college beantwoordt de vragen op de dinsdag daarna. Het doel van een beeldvormende vergadering is dat alle deelnemers dezelfde informatie hebben over een voorstel.
Tijd 20.00 20.02
20.05
Agenda Onderwerp punt 1. Opening door de voorzitter van de Commissie Ruimte, mevrouw M.J. Geisler Griffier: O.F. Matheijsen 2.
Vaststelling van de agenda
3.
Actieve informatie uit het college
4.
Mededelingen vanuit de fracties
5.
Beschikbaar stellen krediet nieuwbouw zwembad Aalsmeer Portefeuillehouder: L.B. Kabout Het doel van dit voorstel is de gemeente Aalsmeer en haar inwoners te voorzien van een nieuwe zwemvoorziening per medio 2028. Vergaderorde: 1. Gelegenheid voor inspraak 2. Gelegenheid voor vragen van de fracties aan de portefeuillehouder 3. Gelegenheid voor aanvullende vragen n.a.v. de beantwoording door de portefeuillehouder 4. Vrije gespreksronde waar fracties elkaar kunnen bevragen en van gedachten kunnen wisselen om een beeld te vormen van het voorstel.
21.55
6.
Regionale samenwerking
22.00
7.
Sluiting
{{signer1}} 22/10/2024 15:25:41 CEST
Signed By: Oude Kotte, G.E. (Gido) <gido.oudekotte@aalsmeer.nl ID: cb971c7c-51ef-4de2-b8ac-90da65fb9cbf Auth: Scribble
RAADSVOORSTEL
{{signer2}} 22/10/2024 15:01:19 CEST
Signed By: Vellenga, Sj. (Sjoerd) <sjoerd.vellenga@aalsmeer.nl> ID: cb971c7c-51ef-4de2-b8ac-90da65fb9cbf Auth: Scribble
Zaaknummer:
Z24-110473
Voorstel van:
college van burgemeester en wethouders
Datum: Portefeuillehouder:
Behandelend ambtenaar:
Kick de Groot 0297 387 575 kick.de.groot@aalsmeer.nl KOA
12 december 2024 wethouder mr. L.B. Kabout
Onderwerp
Beschikbaar stellen krediet nieuwbouw zwembad Aalsmeer Raadsbesluit
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:
1. Voor de nieuwbouw van het zwembad de voorkeur uit te spreken voor scenario 2 uit het eindrapport van Drijver en Partners & Straman. 2. Het beschikbaar stellen van een krediet van € 25.509.000 (excl. BTW, prijspeil 2026) ten behoeve van nieuwbouw zwembad de Waterlelie 3. Op basis van de nota vaste activa gemeente Aalsmeer 2023 de componentenmethode toe te passen en deze lineair af te schrijven met een afschrijvingsduur van respectievelijk 40 jaar (gebouw), 20 jaar (installaties) en 10 jaar (inventaris). 4. Het krediet, de vorming van de bestemmingsreserve externe financieringslasten en de stelposten (afschrijvingskosten, stelpost lagere exploitatielasten en vrijval uit bestemmingsreserve) die in de Kadernota 2025 zijn opgenomen in de jaarschijf 2028 ten behoeve van het zwembad terug te draaien. 5. Ter aftopping van de lastenstijging die het gevolg is van de nieuwbouw van het zwembad € 13.094.432 toe te voegen aan de bestemmingsreserve kapitaallasten ter dekking van de (hogere) lasten in de 1e 20 jaar na in gebruik name van het zwembad. 6. Op grond van de notitie incidenteel/structureel voor het najaars Bestuurlijk Overleg Financiële Verhoudingen (BOFv) 2023 d.d. 21 november 2023 voor de jaren 2028 tot en met 2035 in totaal € 845.934 te dekken uit de algemene reserve. 7.
Na in gebruik name van het zwembad de resterende boekwaarde van het bestaande zwembad en de sloopkosten ten laste van de algemene reserve te brengen. Samenvatting
Zwembad de Waterlelie is sterk verouderd. Uit de rapportage “Toekomstvisie de Waterlelie” blijkt dat renovatie geen optie meer is. Na bestudering van de rapportage en een zorgvuldige afweging van de financiële mogelijkheden stelt het college voor om scenario 2 (zichtbaar uitgewerkt op blz 40 & 48) ter besluitvorming aan de raad voor te leggen en hiervoor een investeringskrediet aan te vragen. Doel
De gemeente Aalsmeer en haar inwoners voorzien van een nieuwe zwemvoorziening per medio 2028. Prestatie
Realisatie van een nieuw zwembad in Aalsmeer. Voorgeschiedenis en context
In een waterrijke gemeente als Aalsmeer is het waarborgen van zwemveiligheid van groot belang. Een moderne zwemvoorziening die de mogelijkheid biedt voor het behalen van een ABC-diploma sluit hier naadloos op aan. [.docx] 101/F105a/ICT
Pagina
2 van 10
Daarnaast draagt een nieuw zwembad bij aan de mogelijkheid voor inwoners om gezond te bewegen en te recreëren, door middel van het beschikbaar stellen van een binnen- en buitenzwembad met recreatief water en stimuleren we sport en bewegen voor de inwoners door sportvoorzieningen te realiseren waar diverse verenigingen en andere maatschappelijke organisaties gebruik van kunnen maken. Sportcentrum De Waterlelie is een belangrijke maatschappelijke voorziening, bestaande uit een combizwembad (gebouwd in 1974) en een sporthal (gebouwd in 2017). Het zwembad, is door het uitgevoerde onderhoudsplan 50 jaar in stand gehouden, maar ondervindt diverse structurele problemen, waaronder lekkages aan het dak, corrosie in de staalconstructies en betonrot in de betonnen elementen van de binnenbaden. Daarnaast zijn verschillende technische installaties verouderd en vertonen tekenen van corrosie. Deze ontwikkelingen brengen aanzienlijke uitdagingen en risico’s met zich mee voor de toekomstige exploitatie en het beheer van het zwembad. Om een toekomstbestendig plan voor zwembad De Waterlelie te ontwikkelen, heeft de gemeente Aalsmeer een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek heeft de verschillende scenario's en de bijbehorende (financiële) implicaties in kaart gebracht. Op basis van de resultaten kan de gemeente weloverwogen beslissingen nemen over de toekomst van het zwembad.
In december 2023 is de gemeente samen met Drijver en Partners, Straman en de ESA gestart met het ontwikkelen van een toekomstvisie. Op 19 maart zijn de eerste resultaten gedeeld met de raad in de commissie en op 18 juni is er een vervolgsessie geweest. Op beide bijeenkomsten hebben de onderzoekers van Drijver en Partners en Straman een presentatie verzorgd. Eind september hebben de raadsleden de concept rapportage ontvangen. Op dinsdag 8 oktober 2024 heeft er tijdens de commissie nog een vragenronde plaats gevonden. Een aantal vragen zijn ook schriftelijk beantwoord. Voor een correcte interpretatie van het rapport en daarmee het verschil tussen de scenario’s in beeld te hebben is het van belang om enkele begrippen nader toe te lichten. Bij de beschrijving van de zwembaden worden verschillende soorten bassins benoemd, zoals ‘wedstrijdbad’, ‘doelgroepenbad’ en ‘instructiebad’. Deze benaming doet wellicht vermoeden dat de bassins alleen voor die activiteiten kunnen worden gebruikt die in de naam naar voren komen. Dat is niet het geval. Een wedstrijdbad wordt namelijk niet alleen voor zwemwedstrijden gebruikt, maar ook voor banenzwemmen, leszwemmen en doelgroep-activiteiten. Zwembad de Waterlelie (huidige situatie) Het zwembad De Waterlelie valt onder de noemer ‘combibad’, dit wil zeggen dat bezoekers zowel binnen als buiten kunnen zwemmen.
De huidige configuratie van het zwembad de Waterlelie bestaat uit drie baden binnen en drie baden buiten: Binnenbaden Onderverdeeld in: • 1 wedstrijdbad van 6 banen (In het bad is 1/3e van de bodem flexibel in te stellen). • 1 wedstrijdbad van 4 banen (met een vaste bodem oplopend van 120 tot 200 cm, zonder beweegbare bodem) • 1 instructiebad (met vaste bodem oplopend van 45 cm naar 120 cm). Buitenbaden Onderverdeeld in: • 1 diep bad • 1 ondiep bad • 1 peuterbad • Uitgebreide ligweide
Pagina
3 van 10
Zwemlessen zijn onder te verdelen in: o zwemles ABC voor kinderen en volwassenlessen, turbolessen voor kinderen, privé lessen en schoolzwemmen o vervolgcursussen, zoals snorkelen, survivalzwemmen en zeemeermin zwemmen o borstcrawlessen voor volwassenen o doelgroeplessen, zoals AquaVitaal, AquaEnergy, Aquajoggen en overige aquasportgroepen o baby-/peuterlessen o kleuterlessen o pilot natte gymles Onder recreatief zwemmen valt: o banenzwemmen o vrij zwemmen o gezinszwemmen o buitenbad recreatie o discozwemmen o zwemfeestjes Scenario 1,2 en 3 nieuwbouw zwembad Het eindrapport presenteert drie uitgewerkte scenario’s. De minimale functie van een zwembad in Aalsmeer is om leszwemmen en de verenigingen te faciliteren. Dit is onderdeel van alle drie de scenario’s. De verschillen tussen de scenario’s zitten voornamelijk op de grootte (m2) van het recreatief zwemmen: Als basis voor de scenario’s voor de overdekte zwemvoorziening is een 25-meter wedstrijdbad het uitgangspunt, gecombineerd met een tweede wedstrijdbad (in de rapportage benoemd als doelgroepenbad). De buitenbaden zijn in alle drie de scenario’s hetzelfde.
Scenario 1: Scenario 1 heeft 2 baden onderverdeeld in: ➢ Bad 1 is een wedstrijdbad (met beweegbare bodem) van 6 banen ➢ Bad 2 is een wedstrijdbad (met beweegbare bodem) van 6 banen Doelstelling: gericht op het voorzien in zwemlessen, met zeer beperkte mogelijkheden voor recreatief zwemmen (binnen). Scenario 2: Scenario 2 heeft 3 baden; onderverdeeld in ➢ 1 wedstrijdbad van 6 banen met beweegbare bodem ➢ 1 wedstrijdbad (benoemd als doelgroepen bad in de rapportage op blz 40) van 4 banen met beweegbare bodem ➢ 1 recreatiebad van 250m² (nog vorm vrij in te richten in de volgende fase) Doelstelling: gericht op het voorzien in zwemlessen en recreatief zwemmen o.a. in door inzet van het extra recreatiebad t.o.v. scenario 1. Scenario 3: Scenario 3 heeft 3 baden; onderverdeeld in 1 ➢ 1 wedstrijdbad van 6 banen met beweegbare bodem ➢ 1 wedstrijdbad (benoemd als doelgroepen bad in de rapportage op blz 41) van 4 banen met beweegbare bodem ➢ 1 recreatiebad van 375m² met een subtropisch karakter (125m² groter dan scenario 2) Doelstelling: gericht op het voorzien in zwemlessen, met uitgebreide mogelijkheden voor recreatief zwemmen o.a. door inzet van 125m² extra t.o.v. scenario 2.
Pagina
4 van 10
Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
Beslispunt 1 Het college stelt voor om het advies van de bureaus Drijver & Partners en Straman voor scenario 2 als voorkeursvariant aan te merken (zoals uiteengezet in paragraaf 9.6 van de rapportage). Deze variant wordt als optimaal beschouwd, zowel vanuit de behoeften als vanuit financieel oogpunt. Uit de rapportage: “Scenario 2 biedt een midden oplossing met aanbod van recreatief water in combinatie met multifunctioneel inzetbaar zwemwater maar tegen lagere investerings- en exploitatiekosten en is daarmee als voorkeursvariant te benoemen.” Daarnaast heeft ESA aangegeven dit advies te onderschrijven en dat deze variant ook vanuit haar bedrijfsvoering als de meest optimale wordt beschouwd. Toelichting ESA: “Scenario 2 sluit het meest aan bij de huidige exploitatiemogelijkheden met vooral voor recreatief zwemmen extra mogelijkheden wat de basis vormt voor de in dit scenario geprognotiseerde groei in bezoekersaantallen. De uitwerking van een nieuw zwembad in lijn met dit scenario ziet ESA als best passend bij de wensen van de bezoekers”. In scenario 2, met de uitgebreidere recreatieve voorzieningen, is het uitgangspunt dat het recreatiewater van De Waterlelie in de zomerperiode zowel binnen als buiten geopend is. Dit verhoogt de aantrekkingskracht op bezoekers. Uit de analyse van de voorkeursvariant blijkt dat scenario 2 een hogere bezettingsgraad per m² heeft.
Dit, gecombineerd met een efficiënter bezettingsrooster, resulteert in lagere kosten en een financiële dekkingsgraad van 88%. De beslissing over welk scenario wordt gekozen, ligt bij de raad. Beslispunt 2 Wij stellen u voor een krediet beschikbaar te stellen van € 25.509.000 excl. BTW gebaseerd op voorkeursscenario 2 uit het rapport van Drijver en Partners. Dit krediet bestaat uit de volgende componenten: Gebouw: € 15.414.500 Installaties: € 9.536.200 Inventaris: € 558.300 Dit krediet is bepaald op het prijspeil 2026 waarbij rekening is gehouden met een indexatie van respectievelijk 3,2% in 2025 en 3,4% in 2026. De uitvoering van de nieuwbouw van het zwembad zal enige jaren in beslag nemen. Dat betekent dat het krediet over meerdere jaren in de programmabegroting wordt opgenomen volgens het volgende schema: 2025: 5% 2026: 30% 2027: 45% 2028: 20% Verantwoording over de uitgaven vindt plaats in de P&C documenten. Beslispunt 3 In de nota vaste activa gemeente Aalsmeer 2023 is de componentenmethode als variant benoemd. Het toepassen van de componentenmethode heeft een aantal voordelen, zoals
Pagina
5 van 10
een nauwkeuriger weergave van de waardevermindering van het vast actief, een betere aansluiting bij onderhoud en vervanging en flexibiliteit bij toekomstige vervangingen. In de financiële uitwerking in de paragraaf Financiën is van de componentenmethode gebruikt gemaakt voor de onderdelen gebouw, installaties en inventaris. De afschrijvingsduur is gesteld op respectievelijk 40, 20 en 10 jaar. De afschrijving start het jaar na in gebruik name. De afschrijvingstermijnen zijn conform de afschrijvingstabel in de nota vaste activa gemeente Aalsmeer 2023. Beslispunt 4 In de Kadernota 2025 is vooruitlopend op het beschikbaar stellen van het krediet voor het zwembad een indicatief krediet opgenomen om daarmee de financiële impact in beeld te brengen (zie pagina 9, 35, 59 en 60 van dat document). Met dit raadsvoorstel zijn de gevolgen op de meerjarenraming op basis van het voorkeursscenario in beeld gebracht. Het voorstel is om de bedragen die in de Kadernota 2025 zijn opgenomen terug te draaien. Beslispunt 5 en 6 In de Kadernota 2025 hebben wij u voorgesteld om een bestemmingsreserve externe financieringslasten te vormen ter grootte van € 16,275 miljoen om daarmee de rentelasten van een externe financiering ter grootte van € 30 miljoen met een looptijd van 30 jaar af te toppen.
De daar voorgestelde methodiek was nieuw en om (toekomstige) vragen te voorkomen is deze ter verificatie voorgelegd aan de commissie BBV. Deze heeft aangegeven een probleem te hebben met de voorgestelde methodiek, omdat deze methodiek uitgaat van een degressieve vrijval uit de bestemmingsreserve en in plaats van een lineaire vrijval. Om die reden is gezocht naar een oplossing waarbij het effect op de exploitatie hetzelfde is als de eerder voorgestelde methode, maar wel aan de voorwaarde van een lineaire vrijval wordt voldaan. Dit wordt bereikt met een toevoeging van € 13.094.032 miljoen aan de bestemmingsreserve kapitaallasten waaruit gedurende 20 jaar een vrijval plaatsvindt en incidentele vrijval in de jaren 1 tot en met 8 van in totaal € 845.934 uit de algemene reserve. Deze vrijval uit de algemene reserve is in lijn met de notitie incidenteel/structureel voor het najaars Bestuurlijk Overleg Financiële Verhoudingen (BOFv) 2023 d.d. 21 november 2023 In de bijlage is de vrijval uit bestemmingsreserve en de algemene reserve in de eerste 20 jaar opgenomen. Voor de bepaling van de rentelasten is in dit voorstel uitgegaan van een rentepercentage van 3,5%. Op het moment dat de externe financiering wordt afgesloten is het rentepercentage dat we als gemeente werkelijk moeten betalen en omslaan in beeld.
Dit kan resulteren in een wijziging van de in de gemeentebegroting opgenomen rentelasten. Beslispunt 7 Na in gebruikname van het nieuwe zwembad wordt het oude zwembad gesloopt. Het voorstel is om de resterende boekwaarde (ter indicatie € 58.247 ultimo 2027) en de sloopkosten (PM) in één keer ten laste van de algemene reserve te brengen. Na afboeken van de resterende boekwaarde komen de jaarlijkse afschrijvingskosten van het huidige zwembad te vervallen (€ 3.339). Keuzemogelijkheden/alternatieven
Uit het onderzoek is in een vroeg stadium gebleken dat renovatie, gezien de huidige staat van het zwembad, geen haalbare optie meer is. Nieuwbouw is daarom de enige resterende mogelijkheid. Het opnemen van krediet in de kadernota 2025 impliceert dat de raad de intentie heeft om een besluit te nemen over de realisatie van een nieuw zwembad.
Pagina
6 van 10
In paragraaf 9.6 van het rapport volgt een beschouwing van de varianten. Scenario 1 is qua bezoek en exploitatieopbrengsten vergelijkbaar met de huidige situatie. Het aantal m2 zwemwater wordt iets kleiner maar er is sprake van verbeterd functioneel zwemwater. De exploitatielasten zijn daarentegen lager, met name door lagere energie- en onderhoudskosten. In absolute zin is scenario 1 de ‘goedkoopste’ variant. Dit vergt de laagste investering, daarmee de laagste kapitaallasten per jaar en per saldo de laagste exploitatiebijdrage. Met het ontbreken van recreatief zwemwater met glijbanen en overige recreatieve elementen is ook het maatschappelijk bereik lager. De bezoekprognoses liggen met 186.000 bezoekers tussen 38.000 en 85.000 bezoekers lager dan in de andere scenario’s. Scenario 2 en 3 met recreatief zwemwater zijn beide passend indien een zwembad wordt geambieerd met meer mogelijkheden voor recreatief (gezins)zwemmen. Scenario 3 biedt een ruimer aanbod met ruimere openstellingstijden voor recreatief zwemwater. Ook op daluren. In scenario 2 worden de bassins ook gebruikt voor verenigingen-, doelgroep- en instructiezwemmen. De combivariant 2 kent een hogere bezettingsgraad per m2 zwemwater, een efficiënter bezettingsrooster en lagere kosten. De financiële dekkingsgraad is met 88% hoger dan in scenario 1 en gelijk aan scenario 3.
De financiële dekkingsgraad geeft aan in welke mate de kosten worden gedekt door de baten. Hierbij is de subsidie en de huur en groot onderhoud/ kapitaallasten buiten beschouwing gelaten zodat sprake is van een genormaliseerd, beïnvloedbaar resultaat. Indien belang wordt gehecht aan recreatief binnenzwemwater met een subtropisch karakter’ en daarmee profilering als familiezwembad is scenario 3 het best passend. Het is wel de duurste variant zowel in investeringskosten als exploitatiekosten. “Scenario 2 biedt een midden oplossing met aanbod van recreatief water in combinatie met multifunctioneel inzetbaar zwemwater maar tegen lagere investerings- en exploitatiekosten en is daarmee als voorkeursvariant te benoemen.”
Scenario 1 biedt flexibiliteit door de twee baden met verstelbare bodems, wat vooral geschikt is voor zwemlessen en doelgroeplessen. Het biedt echter minder mogelijkheden voor recreatief zwemmen, waardoor de voorspelde bezoekersaantallen voor recreatief zwemmen een groter risico met zich meebrengen. Net als in scenario 2 geldt voor scenario 3, met de uitgebreidere recreatieve voorzieningen, dat het recreatiewater van De Waterlelie in de zomerperiode zowel binnen als buiten geopend is. Dit verhoogt de aantrekkingskracht op bezoekers. Bij scenario 3 blijft de financiële dekkingsgraad ook 88%, maar stijgen de bezoekersaantallen aanzienlijk. Dit betekent echter dat er geconcurreerd moet worden met subtropische zwembaden in een brede straal rond Aalsmeer, zoals De Mirandabad (Amsterdam), De Meerkamp (Amstelveen) en Sportcomplex Koning Willem Alexander (Hoofddorp). Deze zwembaden bevinden zich in grotere gemeenten met aanzienlijk meer inwoners, wat de vraag oproept of dit wenselijk is voor de exploitatie. Hoewel het verder uitwerken van alternatieve scenario’s denkbaar is, vormt de huidige staat van het zwembad hierbij een beperkende factor. Participatie
Tijdens de totstandkoming van de rapportage ‘Toekomstscenario’s zwembad de Waterlelie’ heeft op meerdere momenten gestructureerde participatie plaatsgevonden, waarbij input is verkregen van diverse belanghebbenden, waaronder inwoners, verenigingen en gebruikers.
Pagina
7 van 10
De ESA was vertegenwoordigd in de stuurgroep en nam met meerdere medewerkers deel in het projectteam. De resultaten van de uitgevoerde inwonerspeiling zijn op 18 juni 2024 gepresenteerd tijdens de commissievergadering en zijn opgenomen in de bijlagen van de rapportage. De drie verenigingen, te weten Oceanus, Duikteam Thamen en OSV Airsport, hebben gedurende het proces hun input geleverd. Met het bestuur van Oceanus, de grootste vereniging met het breedste aanbod, heeft op verschillende momenten overleg plaatsgevonden, onder andere in juni en september 2024. Voor het vervolgtraject zijn op verschillende momenten participatierondes gepland. Meer informatie hierover staat bij het onderdeel “vervolgstappen”. Kanttekeningen en risico’s
In hoofdstuk 10 van de eindrapportage zijn de risico’s bij de nieuwbouw van het zwembad benoemd en toegelicht. Twee risico’s aangaande het beschikbaar stellen van het krediet lichten we er op deze plaats uit. Kosten huidige zwembad tijdens de bouw Het huidige voorstel gaat ervan uit dat het huidige zwembad tijdens de bouw met een klein instandhoudingsbudget open kan blijven. Dit instandhoudingsbudget is opgenomen in de begroting. Het risico is aanwezig dat er toch een grotere tussentijdse investering nodig is om het zwembad open te houden. SPUK BTW Sport Het gevraagde investeringskrediet is exclusief BTW. De SPUK- regeling is een ‘specifieke uitkering’ waarmee het ministerie van VWS een aantal uitkeringen hebben gebundeld voor gemeenten gericht op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen. Het is momenteel echter nog onzeker wat de komende jaren de stappen zijn van het Rijk in relatie tot de SPUK-regeling. Aan de ene kant weten we nu niet of het landelijke budgetplafond wordt overschreden zodat we minder krijgen en aan de andere kant of de regeling na 2025 hoe dan ook nog wel bestaat. Zie pagina 55 van de rapportage waar de risico’s voor het eventueel wegvallen van de BTW compensatie zijn gekwantificeerd. Financiën
Samengevat is het financieel effect op de gemeentelijke exploitatie, uitgaande van een krediet van € 25,5 miljoen, voor de eerste 5 jaar na gereedkomen van het zwembad als volgt. Hierbij zijn ter vergelijking ook de cijfers uit de Kadernota 2025 opgenomen. Structurele lasten obv krediet € 28,2 miljoen bedragen * € 1.000 Kadernota 2025 Afschrijvingskosten Rentelasten (obv 3,5%) Vrijval BR rentelasten Lagere exploitatielasten Effect exploitatie obv krediet € 25,5 miljoen bedragen * € 1.000 Afschrijvingskosten
jaar 1
jaar 2
jaar 3
jaar 4
jaar 5
1.034 987 1.050 971 100 871
1.034 951 1.015 970 100 870
1.034 915 980 968 100 868
1.034 878 945 967 100 867
1.034 842 910 966 100 866
jaar 1
jaar 2
jaar 3
jaar 4
jaar 5
918
918
918
918
918
Pagina
Rentelasten (obv 3,5%) Vrijval afschrijvingskosten
1.811 683 210
861 3 1.782 683 180
829 3 1.750 683 150
796 3 1.717 683 121
764 3 1.685 683 91
Effect exploitatie
918
919
916
914
911
Incidentele lasten Afboeking boekwaarde en sloopkosten
PM
Vrijval BR kapitaallasten Vrijval Algemene reserve
893
8 van 10
De toename van de lasten in vergelijking met de Kadernota 2025 met gemiddeld € 0,05 miljoen is het gevolg van het gevolg van het (nu nog) niet opnemen van de mogelijk lagere exploitatielasten (lagere lasten/ hogere inkomsten). Uit de eindrapportage van D&P volgt een voordeel op de exploitatie van € 0,214 miljoen (per saldo hogere inkomsten en kosten). Dit is ten opzichte van de prognose 2024. Voorzichtigheidshalve nemen we hiervan nu nog niets mee. Dit i.v.m. de opdracht om ook vanaf 2024 nog tot een sluitende exploitatie te komen. In het rapport van Drijver en Partners zijn de cijfers opgenomen op basis van een annuïtaire afschrijving. Bij een afschrijvingssystematiek op basis van annuïteiten blijven de kapitaallasten jaarlijks gedurende de gehele looptijd gelijk. Bij lineaire afschrijving is er sprake van hoge aanvangslasten die een dalend verloop kennen. Het kantelpunt ten opzichte van de annuïteitenmethode ligt bij een looptijd van 40 jaar op ca. 17 jaar. Over de totale levensduur zijn de lasten van de annuïteitenmethode hoger dan de lineaire methode. Voor het aftoppen van de hogere lasten in de eerste jaren is een bestemmingsreserve gevormd. De ontwikkeling van de lasten is opgenomen in bijlage 4. Op het moment dat het nieuwe zwembad in gebruik genomen is wordt een meerjarenonderhoudsplan opgesteld.
In de rapportage is in alle scenario’s rekening gehouden met een onderhoudsbudget voor dagelijks en groot onderhoud passend bij het soort zwembad. In bovenstaande opstelling is geen rekening gehouden met een eventuele bijdrage uit het Omgevingsfonds Schiphol (zie pagina 33 van de rapportage) of eventuele andere subsidies zoals in de rapportage beschreven. Uiteraard worden er inspanningen verleend om subsidies binnen te halen Mocht er een bedrag uit dit fonds of in de vorm van subsidies worden toegekend is dat een voordeel op de gemeentelijke exploitatie. Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
Op basis van het gekozen voorkeursscenario door de raad neemt het college een besluit over de definitieve configuratie van het nieuwe zwembad. Dit proces is dynamisch waarbij er uiteraard aanpassingen mogelijk zijn; aspecten en/of faciliteiten – zoals benoemd in dit rapport - kunnen worden toegevoegd of weggelaten om zo tot een configuratie te komen die het beste aansluit bij de visie en behoeften van de gemeente. Na besluitvorming door de gemeenteraad wordt het technisch en functioneel Programma van Eisen uitgewerkt en neemt het college het project ter hand. Op basis hiervan volgt een Europese aanbesteding voor de selectie van een Design & Build-aannemer. Na selectie wordt het ontwerp uitgewerkt, met een geplande start van de bouw in juni 2026 en een bouwtijd van circa twee jaar. Voorlopige planning*:
Pagina
Opstellen PvE Voorbereiden aanbesteding Selectiefase EU-aanbesteding D&B Gunningsfase EU-aanbesteding D&B Ontwikkelingsfase D&B Start realisatiefase Oplevering zwembad
9 van 10
januari - maart 2025 januari - maart 2025 februari - maart 2025 april - juni 2025 september 2025 - mei 2026 juni 2026 juni 2028
* Aan deze planning kunnen geen rechten worden ontleend.
Voor het realiseren van de nieuwbouw van het zwembad kan mogelijk een aanpassing/afwijking van het omgevingsplan nodig zijn. Hiertoe dient voorafgaand aan het verlenen van een omgevingsvergunning een procedure te worden doorlopen. Hieronder volgt een uitleg over de vervolgstappen. 1. Definitiefase (opstellen PVE en voorbereiden aanbesteding) In deze fase wordt het zwembad tot in detail vastgelegd qua onder meer functionaliteit, techniek, verschijningsvorm en functionaliteit. De gemeente, ESA, adviseurs, verengingen, huurders en omwonenden hebben een belangrijke rol en dienen hun inbreng te geven. De projectorganisatie zal hierop worden afgestemd. Naast een stuur- en projectgroep zullen er werkgroepen worden georganiseerd voor specifieke onderwerpen. Deze bijeenkomsten zullen op reguliere wijze worden georganiseerd. 2. Aanbestedingsfase (selectiefase EU en gunningsfase EU) In deze fase zullen de marktpartijen hun aanbiedingen indienen voorzien van een voorlopig ontwerp. De gemeente, ESA en de adviseurs hebben hierbij de belangrijke taak de inschrijvingen inhoudelijk te beoordelen. Eventuele aanpassingen aan het voorlopig ontwerp zijn mogelijk. De gemeenteraad en de verenigingen worden geïnformeerd. Vanwege de aanbestedingsregels wordt er terughoudend en alleen op de toegestane momenten gecommuniceerd met stakeholders. 3.
Ontwikkelingsfase In deze fase wordt het voorlopig ontwerp in stappen uitgewerkt tot definitief ontwerp, technisch ontwerp en uitvoering gereed ontwerp bestemd voor de realisatie. Tevens wordt het vergunningentraject doorlopen. Dit is een intensief traject waarbij elk detail, materiaal en techniek volledig wordt uitgewerkt. Bij de uitwerking van voorlopig ontwerp naar definitief ontwerp is er gelegenheid aanpassingen (nieuwe wensen, voortschrijdend inzicht) door te voeren. Vanaf definitief ontwerp nemen de mogelijkheden daartoe af. De gemeente, ESA en de adviseurs zullen hierbij nauw betrokken zijn. Voor verenigingen, gebruikers een huurders worden specifieke sessies georganiseerd waarbij de voor hen belangrijke onderdelen worden besproken. De gemeenteraad wordt tijdens het gehele proces t/m eind 2028 periodiek geïnformeerd. Evaluatie
Verantwoording over het krediet vindt plaats via de reguliere P&C cyclus. Duurzaamheidsaspecten
De nieuwbouw voldoet aan de eisen voor Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG) en wordt volledig gasloos opgeleverd. De gemeente Aalsmeer draagt met de bouw van het
Pagina
10 van 10
nieuwe zwembad bij aan de reductie van CO2-uitstoot van gemeentelijk vastgoed. Daarnaast is circulair bouwen een belangrijke ambitie binnen dit project. Tijdens het ontwerpproces wordt extra aandacht besteed aan duurzaamheid. In samenwerking met een adviseur worden mogelijkheden onderzocht om het pand zo duurzaam mogelijk te realiseren en klimaat adaptief te bouwen. Hierbij wordt gekeken naar restwarmte uit de omgeving en circulariteit. Ook wordt rekening gehouden met de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD), die vanaf 2028 zero-emission buildings verplicht stelt. Bijlagen
1: Rapportage zwembad de Waterlelie 2: Bijlageboek technische onderzoeken 3: Bijlageboek rapportage zwembad de Waterlelie 4. Overzicht vrijval uit bestemmingsreserve en de algemene reserve in de eerste 20 jaar
De secretaris,
De voorzitter,
drs. Sj. Vellenga
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
{{signer1}}
{{signer2}}
RAADSBESLUIT
De raad van de gemeente Aalsmeer;
gelezen het voorstel van college van burgemeester en wethouders, d.d. 22 oktober 2024, zaaknummer Z24-110473; Gelet op artikel 189 Gemeentewet
Besluit
1. Voor de nieuwbouw van het zwembad de voorkeur uit te spreken voor scenario 2 uit het eindrapport van Drijver en Partners & Straman. 2. Het beschikbaar stellen van een krediet van € 25.509.000 excl. BTW (prijspeil 2026) ten behoeve van nieuwbouw zwembad de Waterlelie 3. Op basis van de nota vaste activa gemeente Aalsmeer 2023 de componentenmethode toe te passen en deze lineair af te schrijven met een afschrijvingsduur van respectievelijk 40 jaar (gebouw), 20 jaar (installaties) en 10 jaar (inventaris). 4. Het krediet, de vorming van de bestemmingsreserve externe financieringslasten en de stelposten (afschrijvingskosten, stelpost lagere exploitatielasten en vrijval uit bestemmingsreserve) die in de Kadernota 2025 zijn opgenomen in de jaarschijf 2028 ten behoeve van het zwembad terug te draaien. 5. Ter aftopping van de lastenstijging die het gevolg is van de nieuwbouw van het zwembad € 13.094.432 toe te voegen aan de bestemmingsreserve kapitaallasten ter dekking van de (hogere) lasten in de 1e 20 jaar na in gebruik name van het zwembad. 6. Op grond van de notitie incidenteel/structureel voor het najaars Bestuurlijk Overleg Financiële Verhoudingen 2023 d.d. 21 november 2023 voor de jaren 2028 tot en met 2035 in totaal € 845.934 te dekken uit de algemene reserve. 7.
Na in gebruik name van het zwembad de resterende boekwaarde van het bestaande zwembad en de sloopkosten ten laste van de algemene reserve te brengen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 12 december 2024.
De plv. griffier,
De voorzitter,
Drs. O.F. Matheijsen
mr. G.E. Oude Kotte
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
[.docx] 101/F105/ICT
Toekomstvisie De Waterlelie Eindrapportage
Datum 20 september 2024
Referentie 2342FB
In opdracht van Gemeente Aalsmeer
Inhoudsopgave 1
2
3
4
5
6
7 8
Samenvatting
4
1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7
4 4 4 5 5 5 5
Huidig zwembad voorzieningen en bezoek Huidig zwembad financieel Huidig zwembad technische staat Participatieproces Trends en ontwikkelingen Inpassingsstudie Samenvatting mogelijke scenario’s
Inleiding
7
2.1 2.2 2.3 2.4
7 7 8 8
Situatieschets en aanleiding Opdrachtformulering Werkwijze en proces Indeling rapport
Huidige situatie zwembad De Waterlelie
9
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
9 10 12 15 18
Algemeen Organisatie Bezetting Financiële exploitatie Conclusies
Technisch en bouwkundig onderzoek
19
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
19 22 23 24 25
Technische inspectie Thermografische opname Stikstofpositie Aansluiting elektriciteit Aansluiting op bestaand warmtenet
Participatieproces
26
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
26 28 29 30 30
Verenigingen en gebruikersgroepen Inwonerparticipatie Regiogemeente Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer (ESA) Conclusies
Trends en ontwikkelingen
31
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6
31 32 33 34 36 38
Sport-brede ontwikkelingen Zwembad specifieke ontwikkelingen Subsidies en cofinanciering voor bouw en verduurzaming (2024) Demografische ontwikkelingen Concurrentieanalyse Conclusies
Scenariostudie
39
7.1
39
Beschrijving van de scenario’s
Inpassingsstudie
42
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
2 / 60
8.1 8.2
9
10 11
Inpassingsstudie nieuwbouw Kabels en leidingen
42 43
Investering- en exploitatieramingen
44
9.1 9.2 9.3 9.4 9.5 9.6 9.7 9.8
44 45 48 50 52 53 54 55
Uitgangspunten Scenario 1: nieuwbouw zonder recreatief programma Scenario 2: Nieuwbouw met gecombineerd recreatief programma Scenario 3: Nieuwbouw met uitgebreid recreatief programma Overzicht scenario’s Beschouwing voorkeursvariant Effect op de gemeentebegroting Frictiekosten
Risicoparagraaf
56
10.1
57
Beoordeling uitgewerkte scenario’s
Beoordelingsmatrix
58
Bijlagenboek
59
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
3 / 60
1
Samenvatting
1.1
Huidig zwembad voorzieningen en bezoek
Zwembad de Waterlelie biedt met de binnen- en buitenbaden en ligweiden met speelattributen een breed voorzieningenaanbod voor recreanten, wedstrijdzwemmers en verenigingen. Het zwembad valt onder de noemer ‘combibad’, dit wil zeggen dat bezoekers zowel binnen als buiten kunnen zwemmen. Het binnenbad beschikt over drie bassins: wedstrijdbad (6-banen), recreatiebad en een instructiebad. Het recreatiebad heeft een afmeting van 25 x 11 meter met 4 banen en heeft niet het karakter van een subtropisch zwembad. Het zwembad maakt deel uit van sportcentrum De Waterlelie, dat naast het zwembad bestaat uit een sporthal, horeca, receptie en kantoren. De totale boekwaarden van sportcentrum De Waterlelie zijn ultimo 2023 circa €3,3 miljoen. Het binnenzwembad is zo goed als economisch afgeschreven. Het nieuwbouw gedeelte (sporthal, horeca, receptie en kantoren) dat gebouwd is in 2017, vertegenwoordigt met ruim 3,2 miljoen het gros van de boekwaarden van het sportcentrum. Met ruim 177.000 bezoekers in 2023 is het bezoek weer op het ‘oude’ niveau van voor de coronaperiode. Het bezoek van zwemlessen, doelgroepen en verenigingen is over de jaren als stabiel te bestempelen. Uit een postcode onderzoek blijkt dat 49% van de bezoekers uit Aalsmeer afkomstig is en 51% uit andere gemeenten. Het sportcentrum biedt in de huidige vorm werkgelegenheid aan 22,34 full time equivalent (fte).
1.2
Huidig zwembad financieel
Met een financiële dekkingsgraad die varieert tussen de 75% en de 79%, realiseert sportcentrum De Waterlelie een bovengemiddeld resultaat ten opzichte van de benchmark. Hierbij is sprake van een gemeentelijke exploitatiebijdrage ter grootte van € 520.312 (begroting 2024). In 2024 is een eenmalige, extra bijdrage verstrekt ter dekking van het exploitatietekort en versterking van het eigen vermogen van sportbedrijf ESA ter grootte van € 350.000. Het zwembad is aangesloten op een warmtenet van een nabijgelegen datacentrum. Dit heeft ervoor gezorgd dat het Sportcentrum de Waterlelie volledig gasloos is. Voor de komende jaren staan, indien het zwembad langdurig in stand gehouden dient te worden, grote uitgaven te wachten voor noodzakelijk onderhoud. De extra kosten zijn onontkoombaar om de veiligheid en bedrijfszekerheid van het zwembad te garanderen.
1.3
Huidig zwembad technische staat
Hoewel het zwembad in eerste instantie een nette indruk maakt, geholpen door het nieuwe entreegebied en het uitgevoerde onderhoud, blijkt het zwembad bij nadere inspectie veel (verborgen) gebreken te vertonen. Gezien het feit dat de levensduur van het zwembad meer dan 50 jaar bedraagt, is dit niet geheel onverwacht. De algehele onderhoudsstaat van tegels, voegen, kozijnen en glas is matig. Een behoorlijk deel daarvan vertoont slijtage, laat los of vertoont scheurvorming en lekkage. Het zorgelijkste punt is dat er op behoorlijke schaal betonrot is geconstateerd in de kelder van het zwembad. De wapening van het beton ligt op diverse plaatsen bloot en op dragende kolommen is ernstige schade aangetroffen, waarbij het beton uit elkaar gedrukt is door betonrot. Hierop heeft ESA direct gehandeld, een gespecialiseerd bedrijf ingeschakeld en de constructie gestut om de veiligheid te waarborgen. Dit is echter geen permanente oplossing. Definitief herstel zal zeer hoge kosten met zich meebrengen terwijl het onzeker blijft of er nog meer (onzichtbaar) betonrot aanwezig is.
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
4 / 60
1.4
Participatieproces
Er heeft een uitgebreid participatieproces plaatsgevonden met interviews, enquêtes en oriënterende gesprekken met buurgemeenten. De gemeente Aalsmeer en ESA hebben hier uiteraard ook nadrukkelijk een rol in gehad, evenals verenigingen. In de uitgewerkte scenario’s worden alle betrokkenen en belanghebbenden bediend. De (zwem‐)verenigingen verwachten voor de nabije toekomst geen significante uitbreiding van de ledenaantallen. Er is daardoor ook geen grote behoefte om de zwemwatercapaciteit uit te breiden. Wel is er de wens om het zwembad te moderniseren, denk hierbij aan de nieuwste technische installaties voor de ideale temperatuur van het zwembadwater en efficiënte reservering- en entreesystemen. Uit de inwonerparticipatie blijkt dat een kwart van de respondenten wekelijks naar De Waterlelie gaat om te zwemmen. De bezoekers die als ‘gezin’ naar het zwembad gaan, komen met name voor het recreatief en instructie zwemmen. De ‘individuele’ bezoeker komt vooral voor het banenzwemmen. Uit de geïnventariseerde wensen komt naar voren dat bij de toekomstige configuratie gevraagd wordt rekening te houden met recreatief zwemwater, recreatieve elementen zoals glijbanen, voldoende kleedruimtes en een op de doelgroep afgestemde temperatuur van de zwembassins.
1.5
Trends en ontwikkelingen
Het inwonersaantal van Aalsmeer zal hoogstwaarschijnlijk toenemen evenals het aantal ouderen en gezinnen met jonge kinderen. Dit zal mede de behoefte aan zwemwater blijven voeden. De behoefte bestaat uit breedtesport (recreatie- en wedstrijdzwemmen) en geen topsport. Verduurzaming is een must gezien de gemeentelijke ambitie en wettelijke verplichting om energiebesparende maatregelen te treffen. Hiervoor zijn momenteel subsidies zoals SDE+++ en InterREG beschikbaar (niet verwerkt in ramingen door onzekerheid keuze, periode uitvoering en toekenning). In de omgeving van zwembad De Waterlelie is een ruim aanbod aan zwemvoorzieningen te vinden. Nabijgelegen zwembaden die een vergelijkbare configuratie hebben als De Waterlelie, zijn met name te vinden in Amstelveen en Amsterdam. Er wordt in de huidige situatie een tekort aan zwemwater ervaren, zeker voor het instructiezwemmen. De uitbreiding van het zwembad in Amstelveen zal de lokale wachtlijsten enigszins doen afnemen maar mede door sluiting van het zwembad in Uithoorn is het behoud van het bestaand regionaal aanbod van zwemwater noodzakelijk om aan de vraag te kunnen voldoen.
1.6
Inpassingsstudie
Het ruimtelijk programma is vertaald naar een ruimtestaat en op basis van het scenario met de grootste footprint is een studie gedaan naar de inpasbaarheid van een eventueel nieuwbouw zwembad. De sporthal en bestaande kantoren worden daarbij behouden, evenals de twee buitenbaden (het peuterbad niet) en een deel van de buiteninrichting. Het bestaande zwembad blijft in gebruik tijdens de nieuwbouw en wordt pas gesloopt nadat de nieuwbouw gereed is. Aangezien de nieuwbouw tevens dient aan te sluiten op de in stand te houden kantoren en sporthal zal er sprake zijn van een gefaseerd bouwproces.
1.7
Samenvatting mogelijke scenario’s
Geen mogelijkheid tot instandhouding bestaand zwembad (renovatie) Aangezien de bouwkundige en technische staat van het zwembad zodanig slecht is, is renovatie van het huidige zwembad economisch niet verantwoord en technisch ten zeerste af te raden. Gezien het betonrot in de funderingen zal renovatie gelijk zijn aan nieuwbouw. Om die reden is besloten om het scenario renovatie niet verder uit te werken. Bij behoud van de zwemvoorziening is het onontkoombaar om in nieuwbouw te investeren. Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
5 / 60
Nieuwbouwscenario’s Bij de nieuwbouwscenario’s blijven in alle gevallen de twee 25 meter buitenbaden behouden. Het peuterbad buiten komt bij nieuwbouw te vervallen (zie inpassingsstudie). Als basis voor de scenario’s voor de overdekte zwemvoorziening is een 25-meter wedstrijdbad het uitgangspunt, gecombineerd met een tweede wedstrijdbad of doelgroepenbad. De variabelen in de scenario’s betreft met name het aanbod van recreatief zwemwater. In de maximale variant 3 beschikt het zwembad naast het 25-meterbad over een doelgroepenbad van 250 m2 en een recreatiebad met een ‘subtropisch’ karakter van 375 m2. Huidige situatie
1 . Nieuwbouw geen recreatief water binnen
2. Nieuwbouw gecombineerd recreatief water
3. Nieuwbouw met uitgebreid recreatiefwater
Opp. m²
Opp. m²
Opp. m²
Opp. m²
Nieuwbouwscenario's
Binnen Wedstrijdbad (25 x 15m) - 6 baans met beweegbare bodem Wedstrijd-/doelgroepen (6 of 4 baans met beweegbare bodem) Recreatiebad + recreatieve elementen Totaal binnen Buiten Buitenbad - diep (25x20m) handhaven Buitenbad - ondiep (25x20m) handhaven Peuterbassins vervalt (ondiep buitenbad aanpassen*) Totaal buiten Totaal cumulatief
375 275 + 116 0 766
375 375 0 750
375 250 250 875
375 250 375 1.000
500 500 180 1180 1946
500 500 0* 1000 1.750
500 500 0* 1000 1.875
500 500 0* 1000 2.000
Afwegingen voorkeursvariant In de beoordelingsmatrix in hoofdstuk 11 zijn de effecten op bezoek, investeringskosten, de financiële exploitatie en overige criteria weergegeven. De criteria bij de scenario’s zijn groen overlopend tot rood gearceerd om te duiden welk scenario het ‘best’ respectievelijk het ‘slechts’ beoordeeld wordt op dat criterium. Scenario 1 is qua bezoek en exploitatieopbrengsten vergelijkbaar met de huidige situatie. Het aantal m2 zwemwater wordt iets kleiner maar er sprake van verbeterd functioneel zwemwater. De exploitatielasten zijn daarentegen lager, met name door lagere energie- en onderhoudskosten. In absolute zin is scenario 1 de ‘goedkoopste’ variant. Dit vergt de laagste investering, daarmee de laagste kapitaallasten per jaar en per saldo de laagste exploitatiebijdrage. Met het ontbreken van recreatief zwemwater met glijbanen en overige recreatieve elementen is ook het maatschappelijk bereik lager. De bezoekprognoses liggen met 186.000 bezoekers tussen 38.000 en 85.000 bezoekers lager dan in de andere scenario’s. Scenario 2 en 3 met recreatief zwemwater zijn beide passend indien een zwembad wordt geambieerd met een sterke focus op recreatief (gezins)zwemmen. In scenario 3 biedt een ruimer aanbod met ruimere openstellingstijden voor recreatief zwemwater. Ook op daluren.
In scenario 2 worden de bassins namelijk ook gebruikt voor verenigingen-, doelgroep- en instructiezwemmen. De combivariant 2 kent een hogere bezettingsgraad per m2 zwemwater, een efficiënter bezettingsrooster en lagere kosten. De financiële dekkingsgraad is met 88% hoger dan in scenario 1 en gelijk aan scenario 3. De financiële dekkingsgraad geeft aan in welke mate de kosten worden gedekt door de baten. Hierbij is de subsidie en de huur/kapitaallasten buiten beschouwing gelaten zodat sprake is van een genormaliseerd, beïnvloedbaar resultaat. Indien sterk belang wordt gehecht aan recreatief binnenzwemwater met een ‘subtropisch karakter’ en daarmee profilering als familiezwembad is scenario 3 het best passend. Het is wel de duurste variant zowel in investeringskosten als exploitatiekosten. Scenario 2 biedt een midden oplossing met aanbod van recreatief water in combinatie met multifunctioneel zwemwater, maar tegen lagere investerings- en exploitatiekosten en is daarmee als voorkeursvariant te benoemen.
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
6 / 60
2
Inleiding
2.1
Situatieschets en aanleiding
De gemeente Aalsmeer bevindt zich in de provincie Noord-Holland en heeft ruim 33.000 inwoners. Aalsmeer staat internationaal bekend om zijn bloemenveiling Royal FloraHolland, een wereldberoemde marktplaats voor bloemen en planten die de lokale economie al decennialang aandrijft. Deze veiling heeft diepe wortels in de gemeente en heeft Aalsmeer op de kaart gezet als een centrum van kleur en natuurlijke pracht. Verscheidene maatschappelijke voorzieningen hebben, mede door deze rijke achtergrond, een naam die lieert met de bloemen- en plantensector. Sportcentrum De Waterlelie is één van deze maatschappelijke voorzieningen. Het sportcentrum bestaat onder andere uit een combizwembad (bouwjaar 1974) en een sporthal (bouwjaar 2017). Het zwembad dat ongeveer 50 jaar geleden is gerealiseerd kampt met diverse problemen. Waaronder lekkages aan het dak, corrosie bij de staalconstructies en betonrot bij de betonnen constructie van de binnenbaden. Ook diverse technische installaties zijn verouderd en tonen tekenen van corrosie.
Deze ontwikkelingen brengen uitdagingen en risico’s met zich mee: hoe moet de exploitatie en het beheer van het zwembad in de toekomst gestalte krijgen? Om te komen tot een toekomstbestendig perspectief voor zwembad De Waterlelie heeft de gemeente Aalsmeer behoefte aan een haalbaarheidsonderzoek met een verkenning van verschillende scenario’s met de daarbij behorende (financiële) gevolgen. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek kan de gemeente gefundeerde keuzes maken over de toekomst van zwembad De Waterlelie.
2.2
Opdrachtformulering
De opdracht is als volgt geformuleerd: Onderzoek op welke wijze de gemeente Aalsmeer een duurzame- en financieel verantwoorde exploitatie van het zwembad kan realiseren aan de hand van twee verschillende scenario’s, namelijk: renovatie of nieuwbouw. De scenario’s dienen te worden uitgewerkt in relatie tot de toekomstige energietransitie en het moderniseren van zwembad De Waterlelie in samenspraak met de stakeholders. Ook moet rekening worden gehouden met de haalbaarheid, de verwachte kosten, de gevolgen en (eventuele) oplossingen voor de inpandige sporthal. Op basis van dit onderzoek kan de gemeenteraad gefundeerde keuzes maken. De verkenning van scenario’s betreft: 1. Renovatie en circulair verduurzamen a. Wat zijn de kosten van het renoveren van het zwembad? b. Welke invloed heeft het renoveren van het zwembad op de exploitatie van sportcentrum De Waterlelie? c. Welke werkzaamheden en kosten zijn van toepassing tijdens de overbruggingsperiode bij grootschalige renovatie? En welke invloed heeft dit op de exploitatie? 2. Nieuwbouw in maximaal 3 varianten a. Wat zijn de kosten voor geheel of gedeeltelijke sloop en vervolgens nieuwbouw van zwembad De Waterlelie? b. Hoe ziet de configuratie er idealiter uit en welke invloed heeft nieuwbouw van het zwembad op de exploitatie van sportcentrum De Waterlelie? c.
Welke werkzaamheden en kosten zijn van toepassing tijdens de overbruggingsperiode bij nieuwbouw? En welke invloed heeft dit op de exploitatie? In aanvulling op de opdrachtformulering zijn de volgende vraagstukken in het onderzoek opgenomen: • • • •
Analyse van vraag en aanbod in het algemeen met specifieke aandacht voor de (exploitatie) van het buitenbad; Herkomst van het bezoek c.q. inzicht in waar klanten vandaan komen; Wat zijn de risico’s van het huidige warmtenet? Hoe kan eventuele nieuwbouw worden ingepast op het perceel (in combinatie met ruimte voor andere functies)?
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
7 / 60
Het resultaat van deze verkenningen is verwoord in dit onderzoeksrapport, waarin de scenario’s voor het zwembad zijn uitgewerkt inclusief de financiële en maatschappelijke effecten en de risico’s per scenario.
2.3
Werkwijze en proces
Besluiten over de toekomstvisie van sportaccommodaties liggen doorgaans gevoelig en moeten goed worden onderbouwd. Om inhoudelijke redenen en vanuit het oogpunt van draagvlak is het onderzoek daarom samen met de betrokken partijen uitgevoerd. Alle aangesloten (zwem)verenigingen zijn schriftelijk en/of persoonlijk benaderd. Verder is de lokale bevolking betrokken geweest door middel van het Burgerpanel en heeft er een gesprek plaatsgevonden met de gemeente Uithoorn. Parallel aan de inventarisaties zijn het bezoek en de bezetting van De Waterlelie onderzocht, trends en ontwikkelingen in beeld gebracht, de demografische ontwikkelingen geanalyseerd en is er een concurrentieanalyse opgesteld van regionale zwembaden. Aan de hand daarvan is een inschatting gemaakt welke veranderingen nodig zijn om een toekomstbestendige verhouding tussen vraag en aanbod te realiseren. De technische staat van het huidige zwembad, de technische mogelijkheden en verduurzaming spelen een belangrijke rol. Het zwembad is daarom zowel bouwkundig als installatietechnisch uitgebreid geïnspecteerd en er zijn thermografische opnames gemaakt. Tevens zijn voor de nieuwbouwscenario’s de mogelijkheden en beperkingen in het kader van het bestemmingsplan, stikstofdepositie, kabels‐ en leidingen rondom het perceel en aansluitmogelijkheden op het elektriciteitsnet onderzocht.
2.4
Indeling rapport
De rapportage is als volgt opgebouwd: • • • • • • • •
Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige situatie van het zwembad; Hoofdstuk 3 weergeeft de resultaten van de technische onderzoeken; Hoofdstuk 4 beschrijft het participatieproces; Hoofdstuk 5 beschrijft de trends en ontwikkelingen inclusief concurrentieanalyse; Hoofdstuk 6 vermeldt de ontwikkeling en uitwerking van de scenariostudie. Hoofdstuk 7 beschrijft de inpassingsstudie op de huidige locatie. In hoofdstuk 8 zijn de investeringskostenramingen en exploitatieramingen opgenomen In respectievelijk hoofdstuk 9 en 10 is een risicoparagraaf opgenomen en een beoordelingsmatrix als integraal overzicht.
De uitgebreide onderzoeksresultaten zijn als bijlagen toegevoegd in het bijlagenboek.
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
8 / 60
3
Huidige situatie zwembad De Waterlelie
In dit hoofdstuk worden de exploitatiegegevens van zwembad De Waterlelie geanalyseerd, waarbij de bezoekcijfers, functionaliteit en andere exploitatiegegevens worden vergeleken met door Drijver en Partners gehanteerde kengetallen en benchmarkcijfers. Voor een correcte interpretatie van het rapport is het van belang om vooraf enkele begrippen nader toe te lichten. Bij de beschrijving van de zwembaden worden verschillende soorten bassins benoemd, zoals ‘wedstrijdbad’, ‘doelgroepenbad’ en ‘instructiebad’. Deze benaming doet wellicht vermoeden dat de bassins alleen voor die activiteiten kunnen worden gebruikt die in de naam naar voren komen. Dat is niet het geval. Een wedstrijdbad wordt namelijk niet alleen voor zwemwedstrijden gebruikt, maar ook voor banenzwemmen, leszwemmen en doelgroepactiviteiten. In een doelgroepenbad vinden niet alleen doelgroepactiviteiten plaats en een instructiebad wordt niet uitsluitend voor zwemlessen gebruikt.
3.1
Algemeen
Zwembad De Waterlelie is gebouwd in 1974 en ligt aan de zuidkant van Aalsmeer op de Dreef 7. Het zwembad maakt onderdeel uit van sportcentrum De Waterlelie, dat naast het zwembad bestaat uit een sporthal, horeca, receptie en kantoren. De sporthal en de bovengenoemde ruimtes zijn in 2017 gerealiseerd. Het zwembad valt onder de noemer ‘combibad’, dit wil zeggen dat bezoekers zowel binnen als buiten kunnen zwemmen. Op onderstaand figuur is de locatie van zwembad De Waterlelie weergeven. Figuur 3.1. locatie De Waterlelie, Aalsmeer
Het zwembad beschikt over meerdere faciliteiten, waaronder: Buiten: Binnen: • • • • • • •
Wedstrijdbad (25 x 15 meter) Recreatiebad (25 x 11 meter) Instructiebad (13,7 x 8,5 meter) Familieglijbaan Whirlpool Horeca Kleedkamers, kleedcabines en douches
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
• • • • • •
Buitenbad (diep; circa 25 x 20 meter) Buitenbad (ondiep; circa 25 x 20 meter) Glijbaan Duikplank Peuterbassin (circa 180 vierkante meter) Ruime ligweide
9 / 60
3.2
Organisatie
Organisatie Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer (ESA) Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer bv is de exploitant van de sportaccommodaties in Aalsmeer. In 2024 heeft de organisatie, naast sportcentrum De Waterlelie (zwembad en sporthal), twee sporthallen, vier gymzalen, de Atletiekbaan, Sportpark Calslagen, Sportpark Hornmeer en De Oude Veiling in beheer. Het organigram van ESA is weergeven in figuur 3.2. Figuur 3.2: Organigram ESA 2024
Directie
HRM
Technische Dienst
Finance
Management, Beheer & Exploitatie De Waterlelie
Management Beheer & Exploitatie Accommodaties
Sporthal De Waterlelie
Horeca De Bloemhof
Receptie
Beheer Binnensport & Buitensport
Exploitatie & Ontwikkeling Sport Bewegen Accountmanager De Oude Veiling MarCom & Reserveringen
Horeca De Waterlelie
Team Zwembad Personeelsformatie ESA heeft in december 2023 een totaal personeelsbestand van 30,81 fte. De totale personeelsformatie van Sportcentrum De Waterlelie is 22,34 fte. Deze formatie is inclusief een toedichting van 70% van de directie/MT. Sportcentrum De Waterlelie vertegenwoordigt ruim 70% van de totale personeelsformatie van ESA en vormt daarmee het grootste onderdeel van de exploitatie.
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
10 / 60
Tabel 3.3: Personeel De Waterlelie, fte 2023
Personeel 2023
Fte ESA integraal
Financien Marketing en Communicatie Reserveringen Beheer Receptie Technische Dienst Team Zwembad Directie/MT Horeca DOV Totaal
1,87 1,63 1,18 3,63 2,24 1,84 9,39 4,26 4,13 0,63 30,81
Fte sportcentrum De Waterlelie 1,19 0,73 0,60 1,56 2,24 1,12 9,10 2,98 2,83 22,34
Bezoek per formatieplaats Een indicator voor de beoordeling van de exploitatie is het bezoek per fte. Voor een zuivere bepaling van deze indicator wordt de niet aan De Waterlelie toe te rekenen formatie buiten beschouwing gelaten. Uitgaande van 185.500 bezoekers (begroot 2024) en 22,3 fte volgt 8.300 bezoekers per fte. Dit is iets lager dan benchmarkcijfers voor een combibad in een multifunctioneel sportcentrum. Landelijke cijfers zijn indicatief: • Overdekte zwembaden: circa 12.500 bezoekers per fte • Combibaden: 10.000 tot 11.000 bezoekers per fte • Multifunctioneel sportcentrum met combibad: 9.000 tot 10.000 zwembadbezoekers per fte De bezoekindicaties zijn geen normen maar benchmark gemiddelden. Regionaal zijn er in Nederland grote verschillen afhankelijk van het verzorgingsgebied en concurrerende zwembaden in de omgeving.
3.2.1
Bezoekersaantallen
Het zwembad wordt jaarrond geëxploiteerd met activiteiten ten behoeve van banen- en recreatief zwemmen, leszwemmen, schoolzwemmen en doelgroepactiviteiten. Ook wordt het bad gebruikt door drie verenigingen, waaronder zwemvereniging Oceanus. Oceanus is de vereniging die de meeste uren afneemt in De Waterlelie. Tabel 3.4 laat de bezoekcijfers zijn van de laatste representatieve exploitatiejaren. In verband met de coronaperiode zijn de bezoekcijfers van de jaren 2020 en 2021 niet opgenomen.
Gemeente Aalsmeer | Toekomstvisie De Waterlelie
11 / 60
Tabel 3.4: Aantal bezoekers per jaar, De Waterlelie
Bezoek De Waterlelie recreatief bezoek totaal bezoek zwemlessen/doelgroepen bezoek verenigingen en groepen bezoek onderwijs/overig Totaal bezoek
2018 90.908 52.155 36.523 12.871 192.457
2019
2022
2023
76.189 51.392 16.944 10.355 154.880
106.065 53.770 27.000 10.000 196.835
88.667 50.343 28.445 10.000 177.455
De tabel laat zien dat het aantal bezoekers in 2019 lager ligt dan 2018. Het jaar 2018 kende een zomer met een lange periode met zonnig weer en hoge temperaturen. Een dergelijke zomer leidt tot hogere bezoekersaantallen. Tussen 2019 en 2022 heeft ESA een ander bezoekersregistratiesysteem in gebruik genomen. In de jaren 2018 en 2019 is bijvoorbeeld het bezoek aan het buitenbad niet separaat bijgehouden in het oude systeem. Het nieuwe systeem noteert dit bezoek aan het buitenbad wel. De bezoekersaantallen van de categorieën ‘verenigingen’ en ‘onderwijs/overig’ zijn in 2022 en 2023 geraamd op basis van de opbrengsten in dat jaar en het bezoek in de voorgaande exploitatiejaren.
3.3
Bezetting
Bezoeken per vierkante meter Het gemiddelde aantal bezoeken per m² zwemwateroppervlak per jaar geeft aan hoe goed een zwembad is bezet. Daarmee vormt het een belangrijke indicator van de verhouding tussen vraag en aanbod. Het zwemwateroppervlak in vierkante meter bij De Waterlelie omvat het volgende: het wedstrijdbad, recreatiebad en instructiebad binnen, en de buitenbaden inclusief peuterbassin (zie tabel 3.5). In tabel 3.6 is het aantal bezoekers per m² zwemwater van de afgelopen jaren weergegeven. Tabel 3.5: Aanbod De Waterlelie in vierkante meter zwemwater
Zwemvoorzieningen - binnen Wedstrijdbad (25 x 15m) - 6 baans Recreatiebad (25 x 11m) - 4 baans met glijbaan Instructiebad (13,7 x 8,5m) Totaal binnen water Totaal cumulatief
Opp. m² Zwemvoorzieningen - buiten 375 Buitenbad - diep (25x20m) 275 Buitenbad - ondiep (25x20m) 116 Peuterbad (circa 6x30) 766 Totaal buiten water
Opp. m² 500 500 180 1180 1.946
Tabel 3.6: Aantal bezoekers per jaar per vierkante meter zwemwater, De Waterlelie
Bezetting Totaal bezoek per m2 binnen/buiten Bezoek per m2 binnenwater Recreatief bezoek per m2 buiten
2018
2019
2022
2023
99
80
101
91
251
202
240
213
11
12
Vanuit de benchmark voor combibaden ligt het totaal bezoek per vierkante meter binnen- en buitenwater op circa 150 bezoekers. Het totale bezoek per vierkante meter binnen- en buitenwater is gemiddeld 93 bij zwembad De Waterlelie. Hieruit kunnen we concluderen dat de verhouding totaal bezoek versus het totale aanbod aan zwemwater lager ligt dan de benchmark. Een significante factor die hieraan bijdraagt is naast de ruime hoeveelheid buitenwater (1.180 m2) de beperkte openstelling van het buitenbad. Dit openstellingsbeleid is hoofdzakelijk ingevoerd uit