Wijzigingsbesluit TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22i Harculo (planregels met motivering)_
Tekst van het document
51/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Laag van het agrarisch cultuurlandschap Het wijzigingsgebied maakt deel uit van Rivierengebied, Oeverwallen en Komgronden. Norm is dat het winterbed een beschermende bestemmingsregeling krijgt, gericht op doorstroming van de rivier en instandhouding en versterking van natuur- en agrarische cultuurwaarden. In het winterbed zijn geen, danwel plaatselijk zeer beperkte, aangepaste bebouwingsmogelijkheden. Handhaven van dijk en wielen als scherpe grens tussen het domein van de rivier en de omliggende gebieden als monumentaal ruimtelijk element. Als ontwikkelingen plaats vinden in het winterbed, dan dragen deze bij aan een dynamisch landschap van hoofdgeul en nevengeulen en aan recreatieve toegankelijkheid. Voorliggend wijzigingsbesluit voldoet hieraan. Kansen voor natuurontwikkeling worden benut, zowel binnenals buitendijks. Het gebied buitendijks krijgt een natuurfunctie en waar nodig worden, afgestemd op de waterschapsverordening van het waterschap, passende regels opgenomen. Omgevingsverordening Overijssel (regel) Het beleid uit de Omgevingsvisie heeft doorwerking gekregen in de Omgevingsverordening Overijssel 2024 (vastgesteld 8 november 2023). De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
Bij het stellen van regels die zich richten op de evenwichtige toedeling van functies aan locaties, is volgens de geest van de Omgevingswet in principe afgezien van rechtstreeks werkende regels. In hoofdstuk 4 van de verordening zijn de instructies voor omgevingsplannen opgenomen. Deze op specifieke onderwerpen gerichte instructieregels komen in hoofdstuk 6 tot en met 9 van deze motivering aan bod. Meer algemeen kan gesteld worden dat voorliggend plan voorziet in woningbouw en voorzieningen voor cultuur en ontspanning op het terrein van de voormalige IJsselcentrale, waarvoor momenteel al een bestemming geldt die een stedelijke functie toelaat. Dit op een plek welke direct aan de stad ligt. Het woonprogramma past binnen het gemeentelijke woningbouwprogramma, dat in overeenstemming is met de actuele woningbehoefte. De voorgenomen ontwikkeling geeft invulling aan de groeiambitie van Zwolle met woon-, werk- en cultuurfuncties in een groenstedelijke, biodiverse, klimaatadaptieve en gezonde omgeving. Het voldoet daarmee aan de regels omtrent het principe van concentratie, een zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en toekomstbestendigheid. En het draagt bij aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit en het behoud en het versterken van een klimaatrobuust water- en bodemsysteem.
Het wijzigingsgebied of delen daarvan bevat nog overige in de omgevingsverordening aangewezen aanduidingen, zoals glastuinbouw niet toegestaan, verbod op nieuwvestiging en uitbreiding van geitenhouderijen en nieuwe recreatiewoningen. Deze aanwijzingen hebben gelet op de betekenis hiervan geen directe gevolgen voor het voorliggende plan. Dit plan voorziet bijvoorbeeld niet in glastuinbouw of recreatiewoningen. Conclusie Met dit wijzigingsbesluit wordt, met in acht neming van de beleidsdoelen zoals verwoord en uitgewerkt in provinciaal beleid en -regelgeving, tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties gekomen. Deze motivering geeft de onderbouwing hiervan.
52/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
5.3
Gemeentelijk beleid
De gemeente Zwolle zet in op een ontwikkeling van stad en buitengebied waarin leefbaarheid, klimaat, duurzaamheid en economie hoog in het vaandel staan. De Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen beschrijft de koers voor de leefomgeving van de gemeente. Het geeft, samen met de gebiedsvisies, de opgaven en ambities voor de toekomst. Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen De op 13 september 2021 vastgestelde Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen is een integrale visie waarin een beeld wordt gekenschetst van een kwalitatief hoogwaardige, inclusieve en toekomstbestendige ontwikkeling van de gemeente Zwolle. De "drager" van de gemeente is het menselijk kapitaal. Centraal hierbij staat de ambitie: Zwolle versterkt en benut het menselijk kapitaal van de stad. De kwaliteiten op het gebied van landschap, cultuurhistorie en biodiversiteit van de bestaande stad en haar natuurlijke omgeving is een ijzersterk, bestaand "fundament" om op verder te groeien. Centraal staat de ambitie: Zwolle behoudt en versterkt haar ruimtelijke, cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten.
De drager en het fundament vormen de structurele verbindingen in het 'Huis van Zwolle' te midden van de andere kernopgaven: Zwolle versterkt haar stedelijkheid, wordt nationaal en internationaal aantrekkelijker en bestendigt zo haar (economische) toppositie als regio Zwolle is in 2050 klimaatbestendig en energieneutraal Vitale, solidaire, gezonde en duurzame stadsdelen.
De opgaven voor Zwolle zijn groot, omvangrijk en veelzijdig. We gaan in dit decennium aan de slag met onze stad, met ons buitengebied. We voegen woningen toe en parken. We verbeteren de leefbaarheid en bereikbaarheid voor de Zwollenaar en alle bezoekers van onze gemeente. Ons buitengebied is voor ons van grote waarde, voor landbouw, landschap, natuur en recreatie.
53/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Het werken aan onze stad en ons buitengebied kan niet zonder spelregels. De ruimte om te leven is de belangrijkste waarde. Ruimte om te leven voor mens, plant en dier. Leefbaarheid of kwaliteit van leven staat voorop en is leidend bij iedere ontwikkeling: een gezonde balans tussen welzijn en welvaart. Voor de inrichting van de stad en van het buitengebied zijn de volgende spelregels en principes van toepassing als sturingsfilosofie: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies De kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal Afwentelen wordt voorkomen De Omgevingsvisie wordt gebruikt als gids voor ruimtelijke ontwikkelingen. Ambities mogen gewogen worden in een goed proces met de omgeving en met de gemeenteraad Er wordt gebiedsgericht gewerkt. Daarbij gelden ook de opgaven, doelen, randvoorwaarden en ambities uit de thematische raamwerken en de gebiedsprofielen. We onderscheiden bij het werken aan onze stad zones. Karakteristieke 'schillen', of ook wel strategische ontwikkelzones, met daarbinnen gebieden die onze stad (deels) transformeren naar een andere functie: De binnenstad en de schil rondom de historische binnenstad, we noemen dit de StadsKrans De zone verbonden aan onze stadsring en dus aan de belangrijkste openbaar vervoer en autoverbindingen.
We noemen dit de StadsRuit met daarin een aantal belangrijke ontwikkelgebieden, zoals de Spoorzone en de Zwartewaterallee De schil waar de stad het omliggende buitengebied ontmoet. De scherpe rand tussen het groen van het landschap en het grijs en rood van de stad. Dit is de StadsRand. Bij ieder initiatief in de fysieke leefomgeving, groot of klein, staan de doelen uit de Omgevingsvisie centraal. Wat betekent dit. De gebiedsdoelen en ambities en de opgaven in thematische raamwerken zijn leidend. De initiatieven dragen bij aan het bereiken van doelen en lossen opgaven op. De gebiedsprofielen geven richting aan de toekomstige ontwikkeling van de verschillende gebieden in Zwolle. In de gebiedsprofielen worden de benoemde algemene opgaven, ambities en principes op stedelijk niveau vertaald naar een strategie voor concrete gebieden. Daarbij wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de bestaande kwaliteiten en waarden van het gebied, de huidige fysieke inrichting en specifieke opgaven die spelen in een gebied. De profielen beschrijven een samenhangend toekomstbeeld voor de gebieden. Met raamwerken zijn de belangrijkste fysieke structuren van Zwolle vastgelegd. Om het goed ondernemen en prettig wonen in Zwolle te borgen werken we aan het behouden, beschermen en ook ontwikkelen van de Zwolse omgevingskwaliteiten.
De ontwikkeling van Zwolle gaat hand in het met het behouden en versterken van die raamwerken en dus de fysieke hoofdstructuur van Zwolle. Toetsing aan de Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen Het wijzigingsgebied maakt volgens de visiekaart deel uit van de Strategische ontwikkelzone StadsRand en is aangewezen als Ontwikkellocatie kansrijk. De omgevingsvisie geeft ook gebiedsprofielen. Volgens de visie maakt het grootste deel van het wijzigingsgebied deel uit van het gebiedsprofiel Werklocatie Harculo transitie, passend voor ontwikkeling naar nieuw woongebied in combinatie met recreatie. De uiterwaarden en insteekhavens hebben het gebiedsprofiel Natuurlandschap. In dit deel van speelt de natuur een hoofdrol. Het beschermen van natuurwaarden en bevorderen van de biodiversiteit heeft hier de grootste prioriteit. De StadsRand markeert de overgang van landschap naar stad. Het uitgangspunt is dat stedelijke ontwikkeling hier maximaal 25 meter hoog mag zijn. Zo ontstaat een geleidelijke opbouw in de stad. In de architectuur wordt relatie gezocht met de aanwezige landschappelijke context. De omgevingsvisie geeft verder een raamwerk, welke de belangrijkste fysieke structuren van Zwolle
54/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
vastlegt. Dit raamwerk richt zich onder meer op het behouden, beschermen en ook ontwikkelen van de Zwolse omgevingskwaliteiten. Het wijzigingsgebied kent de volgende raamwerken: Natuur – Natuurnetwerk Nederland, Natuur – Natura 2000 gebied, Natuur – Zeer waardevol, ter plekke van de uiterwaarden, de insteekhavens en de aanliggende gronden. Landschap – Zeer waardevol landschap, ter plaatse van het gehele wijzigingsgebied met uitzondering van de schakeltuin en het terrein van de voormalige IJsselcentrale. Stedelijke groenstructuur – Hoofdgroenstructuur, in de Schakeltuin en in het gebied oostelijk van de Schakeltuin en de dijkstructuur langs de insteekhavens en IJssel. Cultuurhistorie – Waardevol. Klimaat en watersysteem – Buitendijks gebied, ter plekke van de uiterwaarden, de insteekhavens en de aanliggende gronden. Klimaat en watersysteem – Waterkering landelijk primair. Klimaat en watersysteem – Robuuste blauwe structuur, ter plaatse van de strook tussen IJsselcentraleweg en spoorweg. Gezondheid – Geluidscontour bedrijventerrein en Geluidscontour spoor (gedeeltelijk), Aandachtsgebieden spoor en IJssel (gifwolk en explosie). Mobiliteit – Recreatieve route, ter plaatse van het Beekmanpad, Harculosepad, IJsselcentraleweg en delen van de dijk. Energie – Bestaand zonneveld. Energie – Zonneenergie uitgesloten gebied. Energie – Maatwerk.
Ondergrond – Boringsvrije zone gemeente Zwolle tot max 90 m Ondergrond – Hogedruk aardgasleiding, ter plaatse van betreffende leiding. De gebiedsontwikkeling Nieuw Harculo past binnen de kaders van de omgevingsvisie. Het wijzigingsgebied maakt deel uit van de schil waar de stad het omliggende buitengebied ontmoet. Dit is de StadsRand. Harculo ligt hierbinnen en is aangewezen als kansrijke ontwikkellocatie. De plek van de voormalige energiecentrale biedt veel kansen als nieuw woongebied, in combinatie met recreatie. De ontwikkeling is zorgvuldig vormgegeven, met oog voor onder andere de ontsluiting en de ruimtelijke kwaliteit van het omliggende gebied. De beoogde gebiedsontwikkeling is vastgelegd in de Gebiedsvisie IJsselcentrale & Omgeving en verder vormgegeven in het Ruimtelijk ontwikkelplan en Natuurontwikkelplan Nieuw Harculo, welke de basis hebben gevormd voor dit wijzigingsbesluit. Hoofdstuk 6 tot en met 9 geeft een verdieping op thema's uit de omgevingsvisie. Conclusie Met dit wijzigingsbesluit wordt, met in acht neming van de beleidsdoelen zoals verwoord en uitgewerkt in het generieke gemeentelijk beleid en -regelgeving, tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties gekomen. Deze motivering geeft de onderbouwing hiervan. Gebiedsvisie IJsselcentrale en omgeving De raad heeft op 6 juli 2021 de gebiedsvisie IJsselcentrale & Omgeving vastgesteld.
Met deze visie zijn de kansen en ambities voor deze bijzondere plek vastgelegd en op hoofdlijnen de ruimtelijke en programmatische kaders bepaald voor de toekomstige ontwikkelingen. De gebiedsvisie schetst een samenhangend en integraal beeld voor de ontwikkeling van het gebied en de relaties die we willen maken met de omgeving. Het geeft ambities mee ten aanzien van landschap en natuur, cultuurhistorie, recreatie en economie, wonen, mobiliteit en toegankelijkheid, energie en duurzaamheid en schetst op hoofdlijnen de stedenbouwkundige en landschappelijke hoofdstructuur en de daarvoor benodigde uitvoeringsstrategie. De visie biedt een stevig raamwerk om het gebied in overzichtelijke stappen te herontwikkelen, om daarmee de samenhang binnen het gebied en de omgeving te borgen en te voorkomen dat er barrières worden opgeworpen voor de toekomst.
55/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
De ambities en opgaves uit de gebiedsvisie kunnen worden uiteengezet in onderstaande zeven thema's. 1. Landschap en natuur De huidig aanwezige natuurwaarden van het gebied zijn geanalyseerd. Aan de hand van deze analyse is een duidelijk plan opgesteld om de natuurwaarden in en buiten de dijken te versterken. Hier komen verschillende elementen uit naar voren zoals het versterken van de biodiversiteit, hoe een nieuwe groene stadsbuurt ontwikkeld wordt binnen de dijken en hoe deze wijk zoveel als mogelijk natuur inclusief gerealiseerd en later beleefd kan worden. 2. Cultuurhistorie Cultuurhistorie krijgt zijn weerklank in Nieuw Harculo. De centrale, haar bijzondere doelmatige opzet en de aansluiting van het landschap zijn middels verschillende onderdelen teruggebracht in het plan. Dit door directe verwijzingen naar de centrale, zoals de relikwieën die nog in de Uitspanning staan, landschapselementen en door de bijzonder gebouwen te handhaven en een nieuwe functie te geven. Tegelijk wordt op de historische positie van de centrale gezocht naar een stedenbouwkundige opzet en architectuur invulling als sterke referentie naar de doelmatige opzet van de centrale en het landschapsplan van Hein Otto. 3.
Recreatie en economie In Nieuw Harculo is zowel ruimte gemaakt voor kleinschalig werken als voor leisure, horeca, kunst, cultuur, sport en spel als voor het genieten van de natuur in de fraaie omgeving waarin de wijk ligt. In de Uitspanning wordt met BOEi en RAW gewerkt aan een spannend programma met een reikwijdte voor Zwolle, waarin de gewenste functies hun plek krijgen en verbinding wordt gelegd met de nieuwe wijk. Op verschillende schaalniveaus worden plekken ontwikkeld voor sport, spel en leisure voor iedere leeftijd. Inzet is meer wandelpaden in en rondom de Energietuin te maken en goede wandelpaden met verblijfsplekken te maken op de dijken. Verder worden op diverse kleinere plekken het water in de havens bereikbaar gemaakt en worden wandel en fietsroutes in en rondom het gebied versterkt. 4. Wonen
56/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Nieuw Harculo bestaat uit circa 500 woningen, waarvan circa 70% uit grondgebonden woningen en circa 30% uit gestapelde woningen bestaat. Nieuw Harculo is ontworpen als een gemêleerde woonwijk met een diversiteit aan woonmogelijkheden met ruimte voor verschillende wensen en manieren om te wonen. 5. Mobiliteit en toegankelijkheid Nieuw Harculo ligt aan de rand van Zwolle waardoor er extra aandacht is besteed aan de mobiliteit en de connectie met stad en buitengebied. De wijk is volgens het STOMP principe ontworpen. Bij de verdere vormgeving van de infrastructuur wordt het kruispunt IJsselcentraleweg – Commissarislaan samen met de gemeente herontworpen en in samenspraak met de omwonenden van het Harculosepad worden verschillende opties bekeken om sluipverkeer tegen te gaan. 6. Energie Energie zit in het DNA van de locatie. Dit heeft ook zijn uitwerking op Nieuw Harculo. Middels de laatste techniek en uitvoering wordt gekeken om een energie leverende wijk te ontwikkelen. Hiervoor worden onder andere zonnepanelen, bodemwarmte en PVT ingezet. 7. Duurzaamheid Water, natuur en duurzaamheid spelen een grote rol in Nieuw Harculo. Door op specifieke plekken ophoging van het terrein, het toepassen van o.a. innovatieve methodes als, groene daken, blauwe daken, wadi's en IT riolering wordt een klimaatadaptieve wijk ontwikkeld die gebruik maakt van de locatie en waar de natuur kan opbloeien.
Binnen de wijk wordt gekeken om hittestress te minimaliseren door veel bomen en groene plekken te creëren waar ook ruimte is voor biodiversiteit die goed samengaan met het Natura 2000-gebied. Toetsing aan gebiedsvisie IJsselcentrale en omgeving Het plan voor Nieuw Harculo is aan de hand van de gebiedsvisie vormgegeven. Het resultaat van dat planvormingstraject is vastgelegd in het Ruimtelijk ontwikkelplan (ROP) en Natuurontwikkelplan (NOP) Nieuw Harculo, welke op 6 mei 2025 zijn vastgesteld door de raad.
Het ROP en NOP zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en vormen samen de integrale uitwerking van de gebiedsvisie voor de herontwikkeling van het voormalige gebied van de IJsselcentrale. In het ROP en het NOP zijn de ambities en opgaven uit de gebiedsvisie uitgewerkt en geborgd. Het ROP vormt feitelijk het stedenbouwkundige ruimtelijk raamwerk voor de gebiedsontwikkeling van Nieuw Harculo. Het NOP is het landschappelijk raamwerk, met als doel de aanwezige natuurwaarden in en rondom het wijzigingsgebied van Nieuw Harculo te behouden en te versterken. Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties vergt een integrale benadering van de ruimtelijke- en natuurontwikkeling. Dit onder meer vanwege de unieke locatie van het plangebied aan de IJssel, grenzend aan en deels gelegen in het Natura 2000-gebied Rijntakken. In deze integrale benadering zijn de ruimtelijke ontwikkeling en natuurontwikkeling met elkaar in evenwicht. Er is gestreefd naar een wisselwerking tussen stedenbouw en natuur, waarbij beide onderdelen elkaar kunnen versterken. Door de integrale beschouwing van de ruimtelijke ontwikkeling en natuurontwikkeling kunnen onder meer overlappende biotopen tussen de natuur in bijvoorbeeld de uiterwaard en de woonwijk worden gerealiseerd met als doel dat stedenbouw en natuur elkaar versterken. 57/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
ROP en NOP samen vormen de basis voor deze wijziging van het omgevingsplan. De planopzet zoals beschreven in hoofdstuk 3 komt voort uit beide plannen. En de hoofdstukken 6 tot en met 9 sluiten daar op aan. Vanuit de participatie en de verdere uitwerking zijn in het ROP en NOP enkele specifieke aanpassingen doorgevoerd ten opzichte van de gebiedsvisie. Zo is het Klimaatpark tegen de Uitspanning aangelegd zodat de bestaande gebouwen van de Uitspanning beter tot hun recht komen, de funderingsresten in het park komen te liggen en het park mooi aansluit op de Uitspanning en zodoende voor bezoekers goed te bereiken is. De culturele betekenis van de Uitspanning wordt zo verbonden met de recreatie en kwaliteiten van de wijk. Een tweede aanpassing is het niet toegankelijk maken van de uiterwaarden en het Natura 2000-gebied. De uiterwaarden en de steigers zijn niet meer publiek toegankelijk en worden onderdeel van de natuurontwikkeling met op de zuidelijke steiger mogelijk in combinatie met een beperkt cultureel programma. Het struinpad en de recreatie in de uiterwaarden zijn vervangen een broedplaats op de losgekoppelde steigers en meer natuur met ruimte voor zeldzame vogels. Door paden binnen en op de dijken te verbeteren is het mogelijk om van de kwaliteiten van de natuur en het weidse IJssellandschap te genieten zonder deze te verstoren.
Deze weidsheid en openheid wordt versterkt door de appartementen en de hoogte accenten niet langs de dijken aan de IJssel te positioneren maar in het midden van het gebied te positioneren. Verder is ervoor gekozen om aanvullend parkeren toe te voegen bij de Uitspanning om kleinschalige evenementen en incidentele drukke parkeermomenten op te vangen. Op verzoek van omwonenden is besloten geen fietspad door te trekken over de IJsseldijk naar het zuiden. Wat blijft is een dijk die openbaar wordt (voor voetgangers), deels openbaar toegankelijke oevers van de havens, de Uitspanning en verbeterde recreatie en wandelmogelijkheden achter de dijk en rondom de kolk. De voortzetting van het pad rond de kolk is echter pas mogelijk wanneer TenneT uit het plangebied verdwijnt. Rondom de kolk is het bovendien ecologisch gezien van belang de kwaliteit van het groen en de waardevolle bomen te behouden. Middels de laatste techniek en uitvoering wordt gekeken om een energie positieve wijk te ontwikkelen. Niet direct een wijk die energie en warmte levert aan Zwolle zuid, dat is niet haalbaar, maar die wel meer energie opwekt dan gebruikt. Verder is binnen het woningbouwprogramma de verhouding tussen grondgebonden en gestapelde woningen beperkt gewijzigd en is geconcludeerd dat realisatie van een wijk die energie en warmte levert aan Zwolle zuid niet haalbaar is.
Conclusie Met dit wijzigingsbesluit wordt, rekening houdende met de gebiedsvisie en in lijn met het Ruimtelijk ontwikkelplan en het Natuurontwikkelplan, tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties gekomen.
58/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Hoofdstuk 6
Verdieping Functies
In hoofdstuk 3 van deze motivering is het wijzigingsbesluit, op hoofdlijnen, integraal onderbouwd. Vervolgens is in hoofdstuk 4 beschreven hoe rekening is gehouden met hetgeen wat bij de participatie naar voren is gebracht. En is in hoofdstuk 5 het wijzigingsbesluit getoetst aan de relevante generieke beleidskaders over de fysieke leefomgeving. In vervolg hierop geven de hoofdstukken 6 tot en met 9 een verdieping op voor dit wijzigingsbesluit relevante specifieke onderwerpen binnen de fysieke leefomgeving. Voor veel van die onderdelen bestaan eigen, specifieke wettelijke instructies, normen en beleidskaders. Dit vraagt een nadere beoordeling en/of onderbouwing van het wijzigingsbesluit op die specifieke instructies, normen en kaders, waar nodig met onderzoek. Hierbij is, voor zover aan de orde, onderzocht wat de effecten zijn van het project op de omgeving. Hoofdstuk 6 richt zich op de wezenlijke functies binnen het wijzigingsgebied. Vanuit het integraal vormgegeven plan worden functies aan locaties gegeven, gericht op het gebruik van die gronden. In de hoofdstukken 7 tot en met 9 wordt aan de hand van thema's de evenwichtige toedeling van functies aan locaties verder uitgewerkt en geborgd. Deze verdieping kan aanleiding geven in het geldende omgevingsplan regels aan te passen en/of toe te voegen. Waar dat het geval is wordt dit aangegeven.
6.1
Wonen
6.1.1
Kaders
Rijk Het Besluit kwaliteit leefomgeving bevat instructieregels. Met zo'n regel geeft het rijk aan welke onderwerpen bij een wijziging van het omgevingsplan in ieder geval aan bod moeten komen. Er zijn drie typen instructieregels. Regels die in acht moeten worden genomen. Regels waar rekening mee moet worden gehouden. En regels die moeten worden betrokken bij de wijziging. Bij wonen gaat het om instructieregels over duurzame verstedelijking en gebruik van bouwwerken. Paragraaf 5.1.5.4 van het Bkl geeft aan dat voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand, in het omgevingsplan rekening gehouden moet worden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling en, als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied, de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien.
Paragraaf 5.1.7a van het Bkl geeft aan dat een omgevingsplan dat bouwactiviteiten toelaat waarvoor op grond van artikel 13.11, eerste lid, van de Omgevingswet kosten moeten worden verhaald, regels kan bevatten over de te realiseren categorieën woningen, voor zover het gaat om onder andere sociale huurwoningen, sociale koopwoningen en geliberaliseerde woningen voor middenhuur. Provincie De Omgevingsverordening Overijssel 2024 bevat instructieregels voor omgevingsplannen. Met zo'n regel geeft de provincie aan welke onderwerpen bij een wijziging van het omgevingsplan in ieder geval aan bod moeten komen. Bij wonen gaat het om instructieregels over de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking en woningbouw. Afdeling 4.2 van de verordening geeft instructieregels gericht op concentratie van stedelijke functies in kernen, het bevorderen van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en toekomstbestendigheid. Het omgevingsplan kan woningbouw toelaten als voorzien wordt in een bovenregionale behoefte. Woningbouw
59/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
kan alleen mogelijk worden gemaakt als aannemelijk is dat deze toekomstbestendig is. Paragraaf 4.5.1 geeft instructieregels over woningbouw. Omgevingsplannen staan alleen toe dat nieuwe woningen worden gerealiseerd als de bouw van deze woningen past binnen de geldende woonafspraken, zoals deze zijn gemaakt door de regio en vastgelegd in bestuurlijke afspraken tussen provincie en gemeenten. Afwijken kan onder de in de verordening genoemde voorwaarden. Gemeente De Woonvisie Ruimte voor Wonen 2017 is vastgesteld door de raad op 8 mei 2017 en geldt als onderlegger voor de Omgevingsvisie. Inzet is dat Zwolle een aantrekkelijke en inclusieve stad blijft waar voor iedereen een plek is om fijn te wonen. Dat vraagt om vernieuwing van de woonopgave, ruimte voor creativiteit en innovatie in bouwtechnologie in relatie tot thema's als duurzaamheid, circulariteit, gezondheid, betaalbaarheid en inclusiviteit. Uitgangspunt bij elke woonontwikkeling is dat we stedelijke woonkwaliteit toevoegen door ons te ontwikkelen als een sterke groeistad, een vernieuwende woonstad, een solidaire leefstad en een duurzame deltastad. In de ontwikkeling van de woningen streven we naar onderscheidende, stedelijke woonmilieus, en nieuwe vormen van stedelijk (samen) wonen in een mengvorm met andere stedelijke activiteiten zoals uitgaan, spelen, werken, ontmoeten en bewegen.
De mens en de biodiversiteit staan centraal. Tot 2030 willen we 10.000 woningen toevoegen aan onze gemeente. Dat doen we om het huidige woningtekort aan te pakken, waarbij we zien dat de vraag blijft toenemen. Een woningtekort dat velen merken, jong en oud. In ons woonbeleid zetten we daarom sterker in op een doelgroepen benadering. Ruim 60% van de nieuwe woningen wordt gerealiseerd in de bestaande stad met verschillende stedelijke woonmilieus en stedelijke woonvormen. Grofweg 40% van de woningen wordt gerealiseerd in de groenstedelijke woonmilieus van Zwolle wat bestaat uit een groot aandeel grondgebonden woningen. Grotendeels komen de woningen terecht in de gebiedsontwikkelingen Stadshagen en Harculo maar ook kleinschalig op diverse plekken in de bestaande stad en in de kernen bij Wijthmen en Windesheim. Op 14 oktober 2019 heeft de raad de Ontwikkelstrategie Wonen 2019-2024 vastgesteld als aanscherpingen uitvoeringsprogramma van de Woonvisie 2017. Daarin is de woningbouwproductie ambitie opgehoogd naar in totaal 10.000 woningen tot 2030. Met gemiddeld 1000 woningen per jaar tot 2030 willen we het woningtekort op alle fronten aanpakken met onderscheidende woonmilieus en een gevarieerd woonaanbod voor iedere inkomenscategorie. Hier gaan we adaptief, flexibel en schaalbaar mee om; “de toekomst is niet voorspelbaar, wel voorstelbaar”. We bouwen in de prijsverhouding 30-40-30.
Dat wil zeggen 30% van het woonprogramma bestaat uit goedkope woningen, 40% is middelduur en 30% duur volgens de 'prijsgrenzen woningbouw Zwolle' dat jaarlijks geïndexeerd wordt. Minimaal 50% van het woonprogramma is betaalbaar conform het coalitieakkoord 'Samen voor een waarde(n)volle toekomst' (mei 2022). Dat wil zeggen dat 30% goedkoop opgeleverd moet worden, ten minste twee derde daarvan moet bestaan uit sociale huur. Dit betekent dat in ieder geval 20% van het totaal sociale huur zal moeten zijn. Naast 30% goedkoop is er 20% middelduur 1 vereist voor het halen van de betaalbaarheidseis. De helft hiervan, 10% van het totale programma, dient te bestaan uit middeldure huur 1 conform de verordening Middenhuurwoningen Zwolle 2022. De sociale huurwoningen worden gerealiseerd volgens de uitgangspunten sociale huurwoningen die vastgesteld zijn door het college op 13 december 2022. Indien de middeldure woningen worden verhuurd, worden ze gerealiseerd volgens de uitgangspunten in de verordening Middenhuurwoningen. Naast 20% sociale huur en 20% middeldure woningen resteert 10% in het goedkope programma. Dit kan worden ingezet voor huur, koop en/of overige eigendomsvormen zoals wooncoöperaties, mits het maar in het goedkope segment wordt gerealiseerd. In totaal is daarmee 50% van het woningbouwprogramma betaalbaar en conform het coalitieakkoord.
Tussen de 5 en 10% van het woonprogramma is bestemd voor maatschappelijke doelgroepen en wonen met zorg.
60/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
De Ontwikkelstrategie is ook een werkwijze hoe we samen onze stad in balans laten groeien en stedelijke woonkwaliteit toevoegen. We werken gebiedsgericht, data gedreven en samen met onze partners op de woningmarkt. Daarvoor zijn samenwerkingsafspraken gemaakt. Onder andere door te werken volgens de Zwolse methode van gebiedsontwikkeling, de basisregels voor een inclusieve stad, en het Zwols pakket van maatregelen. Eind 2021 is aanvullend hierop de Betaalbaarheidsagenda 2022 gevormd waarin we naast beschikbaarheid van betaalbare woningen inzetten op blijvend betaalbare woningen. Dit doen we onder andere door vergroting van het betaalbaar huuraanbod in combinatie met de Verordening middenhuurwoningen Zwolle 2022, welke op 13 juni 2022 door de raad is vastgesteld. 6.1.2
Beoordeling
Woonprogramma Het woonprogramma is op basis van de vastgestelde uitgangspunten in de gebiedsvisie verder uitgewerkt tot een groene suburbane woonwijk met maximaal 500 nieuwbouwwoningen en 26 woningen binnen De Uitspanning. Conform de Zwolse standaard wordt 50 procent betaalbaar gerealiseerd. Dit betekent 30 procent sociaal en 20 procent middelduur 1 (MD1). Dit wordt aangevuld met 20 procent middelduur 2 (MD2) woningen en 30 procent vrijesector. Binnen de Uitspanning worden 26 woningen gerealiseerd. Voor realisatie van de sociale huurwoningen zijn de 'Uitgangspunten sociale huurwoningen Zwolle' van toepassing. Voor de realisatie van middeldure huurwoningen wordt de 'Verordening Middenhuurwoningen Zwolle 2022' gevolgd, naast de landelijke wetgeving. De woningen bestaan uit circa 60% grondgebonden, maximaal 25% appartementen en minimaal 15% bijzondere woonvormen. Van het goedkope segment wordt minimaal tweederde als huur gerealiseerd door toegelaten instellingen als bedoeld in de Woningwet en van het MD1 segment is minimaal de helft een huurwoning. Binnen het gebied wordt door de grote verscheidenheid aan woonvormen en woontypen ruimte geboden aan een breed scala van bewoners. Door nauw samen te werken met partijen zoals een woningcorporatie, is het mogelijk om ook in de betaalbare sector voor veel mensen een bijzondere en passende woning te realiseren.
Hierin wordt tevens gekeken naar maatschappelijke doelgroepen, ruimte voor levensloopbestendige woningen en woningen die ook kwalitatief uitgerust kunnen worden voor thuiszorg. Dit betreft woningen zowel voor senioren als voor mensen die al een lichte zorgvraag hebben waar de toegankelijkheid goed voor geregeld moet zijn, waar meer ruimte is voor benodigde voorzieningen zoals een grotere berging, bredere toilet, badkamer en bredere verkeerswegen en waar slapen op dezelfde verdieping van belang is. De locatie is door haar ligging ten opzichte van voorzieningen minder geschikt voor zwaardere zorg en of ouderenwoningen. Woningbehoefte
61/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Kwantitatieve woningbehoefte De provincie Overijssel heeft eind 2014 een regionale woonvisie West Overijssel vastgesteld. Ter uitvoering hiervan is in 2015 het Regionale Woonprogrammering (RWP West-Overijssel, 7 december 2015) opgesteld. Het doel hiervan is om tot een betere balans van vraag en aanbod op de woningmarkt te komen, kwantitatief en kwalitatief, waarbij iedere gemeente bouwt voor de lokale behoefte. In dit document - RWP West-Overijssel (Regionale Woon Programmering) - zijn afspraken gemaakt over woonregio's en nadere afspraken over aantallen woningen en afstemming met de regio. Het RWP West-Overijssel is in het voorjaar van 2021 geactualiseerd. Hierin zijn tussen de gemeenten in West-Overijssel en de provincie ambities uitgesproken over de woningmarkt in (West) Overijssel. Daarbij is onder andere gesproken over het toevoegen van 60.000 woningen in geheel Overijssel, het versnellen van de woningproductie, het voorsorteren op een veranderende woningvraag en het vergroten van de toegankelijkheid van de woningmarkt en doorstroming. Voor Zwolle wordt in het RWP gesproken over een totale plancapaciteit van 12.700 woningen tot 2030. De gemeente Zwolle is verantwoordelijk voor een actueel en onderbouwd woonbeleid en woningprogramma. Daar heeft de gemeente Zwolle invulling aan gegeven.
Voor Zwolle is de woningbehoefte in de periode 2017-2027 circa 5.500 - 6.000 woningen en 4.000 na 2027. Deze raming is in de Omgevingsvisie 'Mijn Zwolle van morgen' overgenomen. Deels is sprake van een inhaalvraag, maar de gemeente constateert ook een groeiende behoefte naar stedelijk wonen en een trek uit de Randstad naar andere grote steden met goede verbindingen over weg en spoor zoals Zwolle. De landelijke trend naar stedelijk wonen en de overloop van de Randstad betekenen dat Zwolle serieus rekening moet houden met een hogere groei dan in de Woonvisie. In Zwolle is sprake van een overspannen woningmarkt, waardoor de kwalitatieve groei van een inclusieve stad onder druk staat en de beschikbaarheid van betaalbare woningen is afgenomen. De niet goed functionerende markt vertaalt zich vooral in een veel grotere vraag naar woningen. De oplossing voor de stijgende woningprijzen en de toegankelijkheid van de woningmarkt zit dan ook met name in het creëren van nieuw aanbod. In de Ontwikkelstrategie wonen 2019-2024 is daarom rekening gehouden met een groei van 1.000 woningen per jaar. Op 25 maart 2021 heeft de provincie Overijssel de Woonagenda West Overijssel vastgesteld. Hierin zijn nieuwe regionale woonafspraken gemaakt voor de periode 2021-2025.
De woonagenda is voor de kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwopgave opgevolgd door de regionale Woondeal voor West-Overijssel met nieuwe afspraken over de aantallen te realiseren woningen in Zwolle. In de woondeal van december 2022 was de opgave voor Zwolle 12.000 woningen tot 2030 in sleutelprojecten. Deze woondeal is in april 2025 herijkt (geactualiseerd) met een opgave van 9.000 woningen voor Zwolle in sleutelprojecten tot 2030. Naast de aantallen staan in de woondeal ook uitgangspunten over het aandeel betaalbare woningen, de opgave vanuit wonen en zorg en toekomstgericht bouwen (duurzaamheid). De woonagenda zal eind 2025, begin 2026 worden opgevolgd door een provinciaal volkshuisvestingsprogramma. De regionale woondeals zullen hier onderdeel van uitmaken. Al vanaf de woonagenda's werkt Overijssel met de zogenoemde sleutelprojecten. Dit zijn projecten met een significante impact op de betreffende stad, zijn onderdeel van de verstedelijkingsstrategie en dragen bij aan de ambities van uit de woonagenda. Voor Zwolle zijn de volgende sleutelprojecten benoemd in de Woondeal: Spoorzone, Stadshart, Nieuwe Veemarkt/Meeuwenlaan, Zwartewaterallee/zone, Oosterenk, Stadshagen en 'Stedelijke verdichting'.
De Woondeal is een belangrijk instrument in de afspraken die gemeenten met de provincie maken over de bijdrage aan de woningbouwopgave in de periode tot en met 2030 en in de Woondeal 2025 met een doorkijk van 2031-2034. De Woondeal vormt tevens de basis voor de afspraken met het Rijk. Zwolle heeft aangegeven in de periode tot en met 2030 9.000 woningen te willen realiseren en in de vier jaar erna nog 3.000. In het regionale woonbeleid zijn een groot aantal sleutelprojecten opgenomen. Eén van deze sleutelprojecten betreft 'Stedelijke verdichting'. Onderhavige herontwikkeling valt onder het sleutelproject Stedelijke verdichting.
62/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Gelet op voorgaande levert de voorgenomen ontwikkeling van circa 500 woningen op het voormalige terrein van de IJsselcentrale en 26 woningen ter plaatse van De Uitspanning een forse bijdrage aan de kwantitatieve behoefte aan woningen. Kwalitatieve woningbehoefte De locatie van de voormalige IJsselcentrale, gelegen in de stadsrand, biedt veel kansen als nieuw woongebied, aldus de omgevingsvisie. Binnen het woongebied wordt door de grote verscheidenheid aan woonvormen en woontypen ruimte geboden aan een breed scala aan bewoners. De voorgenomen ontwikkeling draagt bij aan de woonopgaven. Zo wordt het gebied van de voormalige IJsselcentrale getransformeerd naar een toekomstbestendige, suburbane, groene (woon)wijk, waarbij een gedifferentieerd woningaanbod – van het sociale t/m dure segment alsmede levensloopbestendige woningen – is voorzien. Met de transformatie wordt volop ingezet op het realiseren van duurzame woningen en wordt met de inrichting van de wijk een verbinding aangegaan met de bijzondere ligging naast de IJssel. Door nauw samen te werken met partijen zoals de woningcorporatie, is het mogelijk om ook in de betaalbare sector voor veel mensen een bijzondere en passende woning te realiseren. Hierin wordt tevens gekeken naar maatschappelijke doelgroepen, ruimte voor levensloopbestendige woningen en woningen die ook kwalitatief uitgerust kunnen worden voor thuiszorg. 6.1.3
Conclusie
Dit wijzigingsbesluit voldoet aan de kaders voor wonen. 6.1.4
Uitgangspunten omgevingsplan
Er is vanuit het onderwerp wonen aanleiding tot het wijzigen en/of toevoegen van regels aan het omgevingsplan. Het betreft: het toekennen van de functie Wonen ter plaatse van de woongebieden; toekennen van tenminste 20% van de woningen in de categorie sociale huurwoningen; het opnemen van het maximale aantal woningen.
6.2
Gemengd De Uitspanning
6.2.1
Kaders
Rijk Het Besluit kwaliteit leefomgeving bevat instructieregels. Met zo'n regel geeft het rijk aan welke onderwerpen bij een wijziging van het omgevingsplan in ieder geval aan bod moeten komen. Er zijn drie typen instructieregels. Regels die in acht moeten worden genomen. Regels waar rekening mee moet worden gehouden. En regels die moeten worden betrokken bij de wijziging. Bij Gemengd – De Uitspanning gaat het om instructieregels over duurzame verstedelijking en gebruik van bouwwerken. Paragraaf 5.1.5.4 van het Besluit kwaliteit leefomgeving geeft aan dat voor zover een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, met het oog op het belang van zorgvuldig ruimtegebruik en het tegengaan van leegstand, in het omgevingsplan rekening gehouden moet worden met de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling en, als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied, de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied in die behoefte te voorzien.
63/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Provincie Afdeling 4.2 van de Omgevingsverordening Overijssel geeft instructieregels gericht op concentratie van stedelijke functies in kernen, het bevorderen van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en toekomstbestendigheid. Deze afdeling stelt dat in omgevingsplannen alleen de ontwikkeling van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen mogelijk worden gemaakt als die voorzien in een lokale behoefte of in de behoefte van bijzondere doelgroepen. In gebieden die deel uitmaken van een stedelijk netwerk kan het omgevingsplan voorzien in een bovenregionale behoefte aan stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen. Artikel 4.18 van de verordening gaat over detailhandel. Omgevingsplannen voorzien alleen in nieuwe detailhandelsvestigingen binnen of direct aansluitend aan bestaande kernwinkelgebieden. In afwijking hiervan kunnen ondergeschikte detailhandelsactiviteiten worden toegestaan op perifere locaties, als deze detailhandelsactiviteiten functioneel verbonden zijn aan de hoofdactiviteit op de locatie. Artikel 4.27 betreft nieuwe kantoren en kantorenlocaties.
Omgevingsplannen staan alleen toe dat nieuwe zelfstandige kantoren of kantorenlocaties gerealiseerd worden, als met een ruimtelijk-economische onderbouwing is aangetoond dat: er behoefte is aan extra kantoorruimte waarin niet kan worden voorzien vanuit de bestaande capaciteit aan kantoorruimte; en buurgemeenten en Gedeputeerde Staten hebben ingestemd met de conclusie dat er behoefte is aan extra kantoorruimte zoals voorzien is in het omgevingsplan. Gemeente Gebiedsvisie IJsselcentrale & omgeving De te transformeren gebouwen van de centrale, de ruimte daaromheen en de naastgelegen insteekhaven vormen een aantrekkelijke plek voor een gezellige ontmoetingsplaats voor Zwolle; de nieuwe Uitspanning aan en misschien wel in de IJssel. Genoemde functies die hier zouden kunnen landen zijn: onderzoek, educatie, horeca, werken, broedplaats, kunst, cultuur, kleinschalige evenementen, stadsstrand, etc. Het Dienstengebouw, het Magazijn, de Hijshal en het Koelwatergebouw krijgen een nieuwe bestemming en in, tussen en rondom deze gebouwen ontstaat een gezellige ontmoetingsplek voor Zwolle. Hier komen bewoners en recreanten samen en is er ruimte voor bijvoorbeeld kunst, cultuur, werken, daghoreca en kleinschalige evenementen of wellicht een kleinschalig stadsstrand (indien inpasbaar).
Deze plek moet uitgroeien tot een hotspot waar cultuurhistorie, landschap, cultuur en kunst, recreatie en ontspanning samenkomen.
64/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Horecavisie 2019 – 2023 Op 8 juli 2019 heeft de gemeenteraad de Horecavisie vastgesteld. In de Horecavisie 2019-2023 is beschreven hoe horeca kan bijdragen aan de doelstellingen benoemd in de strategische agenda. De visie richt zich met name op het centrumgebied, maar doet ook uitspraken over wijken en bedrijventerreinen. Met de visie wordt de horecasector gestimuleerd de stad een kwalitatieve impuls te geven en worden nieuwe initiatieven gefaciliteerd. De visie biedt de nodige flexibiliteit om op trends en ontwikkelingen te kunnen inspelen. Daarnaast is de visie een sturingselement om de balans tussen levendigheid en leefbaarheid te bewaken. Er is een omgevingsprogramma horeca in voorbereiding. Detailhandel Beleidsmatig stellen we dat de voorzieningen in de dagelijkse winkelsector mee mogen groeien met het aantal inwoners. Kantoren Uit de kantorenmarktanalyse van CBRE (2023) blijkt dat er in Zwolle behoefte is aan het toevoegen van nieuwe kantoorruimte ter compensatie van transformaties op andere plekken in Zwolle. De gemeenteraad heeft aangegeven dat dit bij voorkeur landt in de Spoorzone, Centrum of Voorsterpoort, maar in voorbereiding zijnde beleid biedt ook de optie om een deel van het kantoorprogramma op speciale plekken in de stad te laten landen.
Het college heeft op 13 december 2017 besloten dat bij doorgaan van het project zelfstandige kantoorruimte als onderdeel van de herbestemming van het Dienstengebouw toe te staan. Bedrijvigheid Er is geen specifiek gemeentelijk (ruimtelijk) beleid voor (kleinschalige, perifere) bedrijvigheid. Algemene redeneerlijn is dat vitale buurten en wijken baat hebben bij nabijheid van (betaalbare) bedrijfsruimte en daar lokaal ondernemerschap de ruimte te bieden. Cultuur, Maatschappelijk, Sport Inzet is de artistieke en creatieve identiteit van Zwolle te versterken. Het Coalitieakkoord 2022-2025 zegt 65/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
het duidelijk: Prioriteit hierbij hebben investeringen in culturele broedplaatsen, in (ruimte voor) makers en in kunst in de wijk. Zo willen we bij nieuwe ontwikkelingen in de stad ruimte reserveren voor ateliers en broedplaatsen en kijken hoe we leegstaande gebouwen kunnen gebruiken als tijdelijke ruimte voor kunstenaars. Er is dringend behoefte aan een groter en meer divers aanbod van betaalbare atelierruimten en werkplaatsen voor makers uit alle disciplines. De wachtlijsten zijn lang. In de komende jaren wordt het aanbod in werk-/atelierruimte beter afgestemd op de vraag. Dit wordt gerealiseerd door nieuwe locaties te ontsluiten die voldoen aan de kwaliteitstandaard passend bij de functie. Locaties en gebieden waar we kansen zien om de komende jaren ontwikkelingen te stimuleren zijn bijvoorbeeld de Spoorzone, de binnenstad en de voormalige IJsselcentrale in Harculo. Met het Cultureel Perspectief 2040 zijn de eerste lijnen voor een atelierbeleid uitgezet. Het Atelierbeleid 2025 – 2030, Ruimte voor kunstenaars, werkt dit verder uit. Doel van het atelierbeleid is om een bloeiend en inclusief cultureel klimaat te creëren waarin productie, innovatie en samenwerking worden gestimuleerd. Het atelierbeleid steunt op twee ambities: het creëren van meer ruimte voor kunstenaars om te werken en te exposeren en het versterken van de betekenis van kunstenaars en hun kunst voor de stad.
Voor Sport is er het sportaccommodatiebeleid. Dit biedt echter geen middelen om ruimtes te vullen met sportwensen. Commerciële sport valt onder Leisure. Evenementen De APV Zwolle geeft regels over evenementen. Deze regels worden gesteld vanuit openbare orde, leefbaarheid en veiligheid en kennen een eigen vergunningenstelsel (evenementenvergunning). De APV stelt onder andere dat een evenementenvergunning nodig is bij meer dan 250 bezoekers. December 2024 is de beleidsregel Evenementen in de open lucht vastgesteld door het college. Deze beleidsregel is het kader voor de toetsing voor aanvragen voor een evenementenvergunning en de bijbehorende geluidsontheffing. De beleidsregel categoriseert evenementen, wijst locaties aan en geeft regels over het aantal evenementen, eindtijden en geluidbelasting. Grafkelder Het Beleid bijzondere begraafplaatsen op eigen grond geeft het gemeentelijke kader voor de beoordeling van aanvragen van particulieren voor een bijzondere begraafplaats op eigen grond. Het toetsingskader wordt gevormd door de Wet op de lijkbezorging (Wlb), Besluit op de lijkbezorging, inspectierichtlijn Wlb en de Omgevingswet. Deze wettelijke voorschriften hebben voornamelijk betrekking op de technische aspecten voor het aanleggen van een bijzondere begraafplaats. 6.2.2
Beoordeling
Bestaande situatie Het overgrote deel van het terrein van de voormalige IJsselcentrale bestaat uit open grasland. In het zuidoostelijke deel van het terrein staan nog een aantal gebouwen van de voormalige centrale. Het betreft de voormalige Hijshal, Dienstengebouw, Magazijn en het Koelwatergebouw, welke een cultuurhistorische waarde hebben, twee Hevelgebouwen en de voormalige portiersloge. Laatstgenoemde wordt gesloopt.
66/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
De bestaande vloeroppervlaktes van deze gebouwen bedraagt globaal: Dienstengebouw: 1.850 m2 Magazijn: 1.400 m2 Hijshal: 950 m2 Hevelgebouwen: ieder 50 m2 Koelwatergebouw 1.800 m2 (met de kanttekening dat dit gebouw een zeer specifieke, uit het voormalig gebruik voortkomende indeling kent). Omgevingsvergunning Koelwatergebouw Op 15 juli 2024 is een omgevingsvergunning verleend voor het tijdelijk (voor een periode van 5 jaar) afwijken van het bestemmingsplan voor het realiseren van expositieruimten (1558 m2) en een horecavoorziening (restaurant/daghoreca, 210 m2) in het koelwatergebouw (kenmerk 0193ESUITE1558442023). Na 15 juli 2029 moet het afwijkend gebruik van het pand gestaakt worden. Het gebruik kan worden voortgezet als dit in overeenstemming is met het op dat moment geldende omgevingsplan. De vergunde m2 zijn verdeeld over meerdere ruimtes, verspreid over (de bouwlagen van) het Koelwatergebouw. Het Koelwatergebouw heeft drie ondergrondse bouwlagen, waar ruimtes vergund zijn als expositieruimte. Een museum, galerie en creatieve ruimtes passen hier ook binnen met daarnaast ondergeschikt functies als kantoren, educatie en kleinschalige culturele bijeenkomsten (binnen, 1.100 m2). Omgevingsvergunning Hijshal, Dienstengebouw, Magazijn Er is een aanvraag omgevingsvergunning in voorbereiding. Die aanvraag ziet vooralsnog op het volgende programma:
67/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Overige initiatieven betreft: Nieuwbouw gebouw voor atelier met bedrijfswoning RAW, met een vloeroppervlak van circa 500 m2 Nieuwbouw gebouw Artist in Residence (short stay) van circa 75 m2, ter plaatse van de steiger bij de zuidelijke insteekhaven. Nieuwe situatie Met De Uitspanning wordt een bruisend hart gecreëerd binnen de wijk. De historische gebouwen (Koelwaterhal, Hijshal, Magazijn, Dienstengebouw, Hevelgebouwen), die zijn behouden bij de sloop van de IJsselcentrale, krijgen een nieuwe functie. De omgeving wordt nieuw ingericht. En er wordt een nieuw atelier voor Ronald A. Westerhuis (RAW) en een Artist in Residence gebouwd. Zo ontstaat een plek waar bezoekers, bewoners en recreanten samen komen en waar ruimte is voor kunst, cultuur, werken, horeca en kleinschalige bijeenkomsten. Deze centrale ontmoetingsplek biedt ook de kans collectieve voorzieningen voor de wijk te realiseren. Ronald A. Westerhuis zorgt voor een eigentijdse, dynamisch en vooral kunstzinnige invulling van de Koelwaterhal en de beide Hevelgebouwtjes. BOEi zorgt voor de invulling van de Hijshal, Dienstengebouw en Magazijn. Gezamenlijk richten ze in samenhang met de gehele ontwikkeling het openbaar toegankelijke buitenruimte van De Uitspanning verder in.
Dienstengebouw Mede door zijn vorige functie is het gebouw al voorzien van vele aparte ruimten die vrijwel direct geschikt zijn voor gebruik in de vorm van kantoorruimtes. BOEi wil deze ruimtes na renovatie inzetten als kantoor voor huurders die van samenwerken houden met als programma kantoorruimte, congres- en expositieruimte en kantine/werkcafé. Hijshal De Hijshal wordt een plek waar wonen en ontmoeten samenkomen. In samenwerking met partijen wordt onderzocht om de hal op de begane grond om te bouwen naar een ontmoetingsruimte, waar de cultuurhistorie van de locatie kan worden ervaren. De Hijshal met mogelijk in de plint een commerciële of maatschappelijke ruimte, grenst aan verschillende buitenruimtes en de route vanaf het Klimaatpark naar de Uitspanning. Boven in de Hijshal ontstaat ruimte voor transformatiewoningen (26 woningen). Detailhandel in de vorm van bijvoorbeeld een weidewinkel kan eveneens bijdragen aan het concept van De Uitspanning. De omgevingsverordening van de provincie laat detailhandel buiten kernwinkelgebieden alleen toe onder 68/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
voorwaarden. Artikel 4.22 lid 2 geeft aan dat ondergeschikte detailhandelsactiviteiten kunnen worden toegestaan op perifere locaties, als deze detailhandelsactiviteiten functioneel verbonden zijn aan de hoofdactiviteit op de locatie. Om die reden wordt detailhandel niet bij recht maar met een afwijkingsbevoegdheid mogelijk. Met als criterium bij afwijken dat er sprake is van zo'n functionele binding. Magazijn Het Magazijn is gekoppeld aan de Hijshal en accentueert de overgang naar het Klimaatpark. Gelijk de Hijshal is het Magazijn vrij indeelbaar als gevolg van het stalen skelet. Dit is gunstig voor het transformeren naar bedrijfsruimte, atelier en/of sport. Koelwaterhal De Koelwaterhal wordt een expositieruimte, met naast kunst in beginsel ook ruimte voor bijeenkomsten, lezingen, muziekschool, theaterschool en dergelijke. Om de Koelwaterhal vrij te kunnen houden voor bovenstaande activiteiten is ervoor gekozen om een nieuwe werkplaats/atelier met bedrijfswonen voor kunstenaar Ronald Westerhuis te realiseren tussen de IJsseldijk en de Koelwaterhal. In het openbaar toegankelijke terrein rondom de Koelwaterhal wordt een beeldentuin ingepast. Ronald Westerhuis heeft de wens voor een eigen rustplaats in de vorm van een grafkelder in de onderste laag van het Koelwatergebouw.
Artist in Residence De steiger in de zuidelijke insteekhaven is een indrukwekkend bouwwerk met een spectaculair zicht op de IJssel en met in de verte het Veluwemassief. RAW wil op deze plek een Artist in Residence ontwikkelen voor (internationale) kunstenaars waarmee de culturele identiteit van het gebied verder versterkt wordt. De kunstenaars kunnen een periode van een paar maanden op de steiger verblijven en werken in dit atelier met (tijdelijke) logeerfunctie om vervolgens de resultaten van hun residence in de Koelwaterhal aan het publiek te tonen. Hevelgebouw In het zuidelijke hevelgebouw wil RAW een mini-museum realiseren voor het verhaal over het werklandschap van de IJsselcentrale. Het noordelijke hevel gebouw wordt opgeknapt en krijgt een functie die past bij het gebied. Beoordeling Met de hierboven omschreven nieuwe invulling van de gebouwen binnen De Uitspanning wordt een bruisend hart gecreëerd binnen Nieuw Harculo. Een culturele hotspot en ontmoetingsplek voor bezoekers, recreanten en de bewoners van de nieuwe woonwijk. Met het programma krijgen de voormalige gebouwen van de IJsselcentrale een nieuwe functie, wordt de cultuurhistorische waarde behouden en krijgt de plek een duurzame, kwalitatief hoogwaardige inrichting. Het geeft als zodanig een kwaliteitsimpuls voor de bewoners en bezoekers van Nieuw Harculo zelf, van de stad en van het buitengebied.
Om dit te borgen is het beoogde programma nader vormgegeven. Belangrijke overwegingen hierbij waren het bereiken en instandhouden van de gewenste variatie aan functies, de behoefte aan deze functies, het zo optimaal mogelijk benutten van de bestaande cultuurhistorische gebouwen, de mobiliteitsvraag en milieuthema's als geluid en geur. Op basis hiervan is het programma verder verfijnd en vertaalt naar planregels. Het gebied De Uitspanning krijgt de functie Gemengd – De Uitspanning. Deze functie laat diverse activiteiten toe, welke deels begrensd zijn naar aard en omvang, positie en/of oppervlak. Rekening
69/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
houdende met de vergunde en beoogde activiteiten, de geldende beleidskaders en de beschikbare ruimte, onder andere op het gebied van parkeren en geluid. Onderbouwing programma Een culturele hotspot en ontmoetingsplek in Nieuw Harculo vraagt een specifiek daarop afgestemd programma. Een programma waar de focus ligt op cultuur. Maar ook een programma dat voldoende divers is om De Uitspanning uit te laten groeien tot de beoogde broedplaats en ontmoetingsplek. Voorkomen moet worden dat De Uitspanning een monotoon karakter krijgt, zonder enige reuring. De diverse activiteiten worden verdeeld over de aanwezige gebouwen. De Uitspanning ligt op een unieke plek, met zeer karakteristieke cultuurhistorisch waardevolle gebouwen. Ieder gebouw heeft zijn eigen kenmerken, voortkomend uit het voormalige gebruik als onderdeel van de IJsselcentrale. Mede vanuit dat gegeven past kantoorruimte met congresruimte het beste bij het Dienstengebouw. Het Magazijngebouw is zeer geschikt voor een grote variëteit aan functies, zoals ateliers, kleinschalige zelfstandige bedrijfsruimtes en een sportschool. En publieke dienstverlening en/of ontmoetingsruimtes in de plint van de Hijshal en wonen op de verdiepingen is bij uitstek geschikt om bij te dragen aan de levendigheid van het gebied.
Bij het Koelwatergebouw ligt de focus, in lijn met de al toegekende omgevingsvergunning, op cultuuractiviteiten, zoals ateliers en expositieruimte. Een restaurant draagt bij aan de levendigheid en variatie. Als onderdeel van De Uitspanning past een gebruik voor bijeenkomsten en een beperkt aantal kleinschalige cultuur-evenementen, zowel binnen als buiten. Dit alles aangevuld met enige ruimte voor collectieve voorzieningen voor de wijk, maakt De Uitspanning tot een unieke plek met een geheel eigen identiteit, geïntegreerd binnen Nieuw Harculo. De beoogde grafkelder wordt mogelijk gemaakt, deze heeft geen negatieve ruimtelijke effecten voor de omgeving en aannemelijk is dat voldaan kan worden aan de kaders.
Afstemming tot parkeren Integratie binnen Nieuw Harculo betekent ook dat de mobiliteitsvraag die Nieuw Harculo met zich meebrengt in zijn totaal beschouwd moet worden. Het rapport Nieuw Harculo Parkeerbalans van Arcadis (7 februari 2025, kenmerk DYPZFHQQ2R3-373810282-2867:3, zie bijlage), de Memo Nieuw Harculo stresstest van Arcadis (19 februari 2025, kenmerk 30199276, zie bijlage) en de memo Actualisatie Parkeerbalans (13 november 2025, zie bijlage) geven daar uitvoering aan (zie ook paragraaf 6.3 Verkeer). De parkeervraag van De Uitspanning is ook beschouwd en opgenomen in de parkeerbalans voor Nieuw
70/192
12 mei 2026 bestemmingsplan TAM-omgevingsplan hoofdstuk 22i Harculo
Harculo in het totaal. Binnen de totale ruimtelijke invulling van Nieuw Harculo is er ruimte beschikbaar voor in ieder geval 126 parkeerplaatsen (40 op eigen terrein, 55 op C4 en 31 op E1) voor De Uitspanning. Daarnaast is er ruimte voor parkeren voor De Uitspanning op de parkeerplek B2 (85 parkeerplaatsen) en (incidenteel en bij hoge uitzondering) op B3 (30 parkeerplaatsen). Voor een overzicht van het parkeren wordt verwezen naar afbeelding onder de beschrijving parkeeropgave van paragraaf 6.3.2. De parkeerbalans gaat uit van een bepaald, specifiek programma, grotendeels gebaseerd op de vergunde en door BOEi beoogde situatie. De balans maakt daarbij een onderscheid tussen regulier gebruik en bijeenkomsten. Conclusie uit het onderzoek is dat in reguliere situatie in theorie op de maatgevende momenten op eigen terrein en in de directe omgeving voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn voor De Uitspanning, zonder dat de nieuwe woonwijk daar (veel) overlast van gaat ondervinden. Voor bijeenkomsten boven de 175 bezoekers is dat niet zondermeer het geval. De extra parkeeropgave daarvoor kan ingevuld worden door 10 extra plekken te creëren op eigen terrein en gebruik te maken van de parkeerterrein B2 en zo nodig B3. Bij grotere bijeenkomsten worden, indien noodzakelijk door de initiatiefnemer extra maatregelen ingezet.
Daarbij kan worden gedacht aan de inzet van verkeersregelaars, parkeergelegenheid op afstand en ander vervoer zoals pendelbussen (vanaf het station en/of parkeergelegenheid) om mensen direct tot de ingang van de Uitspanning te brengen. De activiteiten die met de planregels binnen De Uitspanning worden toegestaan zijn afgestemd op bovenstaande, zodat geborgd wordt dat er geen structurele parkeeroverlast ontstaat. Activiteiten die volgens de parkeerbalans onder regulier vallen worden, voor zover nodig begrensd naar vloeroppervlak, bij recht toegestaan. Om ruimte te bieden aan naar aard vergelijkbare culturele activiteiten en, in beperkte mate detailhandel, is een bevoegdheid tot afwijking opgenomen. Dit onder de voorwaarde dat deze overige culturele activiteiten en detailhandel passen binnen de totaal beschikbare parkeerruimte voor de reguliere activiteiten. Uit de parkeerbalans en stresstest blijkt dat het aannemelijk is dat hieraan voldaan kan worden. Voor bijeenkomsten zijn specifieke gebruiksregels opgenomen. Een bijeenkomst betreft een tijd- en plaatsgebonden gebeurtenis in een gebouw welke onderdeel vormt van de normale bedrijfsvoering van de toegestane (hoofd)activiteiten, die door een initiatiefnemer bewust is gepland, georganiseerd en bekendgemaakt en die gericht is op een bepaalde doelgroep.
Bijeenkomsten die passen binnen de normale bedrijfsvoering van de toegestane activiteiten en waarvan het aantal bezoekers onder de 175 blijft zijn, onder een aantal aanvullende beschermende voorwaarden, bij recht toegestaan. Bijeenkomsten met meer dan 175 en minder dan 250 bezoekers zijn in beginsel mogelijk. Zo blijkt uit de parkeerbalans en de stresstest. Dit vormt aanleiding om dergelijke bijeenkomsten meldingsplichtig te maken, zodat initiatiefnemer dit zelf controleert en ook het bevoegd gezag de mogelijkheid heeft dit te monitoren en om zo nodig actie te ondernemen. Bijeenkomsten met meer dan 250 en minder dan 500 bezoekers zijn ook mogelijk, maar gelet op de omvang vraagt dit wel een specifieke onderbouwing, waaruit blijkt dat geen verkeers- en/of parkeeroverlast optreedt en duiding welke maatregelen daartoe worden ingezet. Dit vormt aanleiding om dergelijke bijeenkomsten vergunningsplichtig te maken, zodat het bevoegd gezag dit vooraf kan beoordelen en kan bepalen over medewerking kan worden verleend. Binnen De Uitspanning wordt de mogelijkheid geboden 12 keer per jaar een kleinschalig evenement (tot maximaal 1.000 bezoekers) te organiseren.