Vraag en aanbod sportaccommodaties Zwolle_22-7-2025
Tekst van het document
Om sportaccommodaties effectief in te zetten voor maatschappelijke vraagstukken, kan er een overlegorgaan worden opgericht dat zich specifiek richt op het programmabeheer van één of meerdere sportaccommodaties. Bij sportwijkmanagement ligt de focus op sport en de sportaccommodatie. Gebiedsgericht
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
33
3.7 Doelgerichte inzet sportaccommodaties bij maatschappelijke vraagstukken Argumenten zijn: ▪
▪
Elk gebied (wijk, buurt of cluster van gelijksoortige wijken of buurten) is anders en vraagt om een specifieke programmering. Bij gebiedsgericht programmeren komt dit het beste tot zijn recht. De gemeente en de maatschappelijke partners hebben allen de nadrukkelijk wens om meer integraal te gaan werken. Gebiedsgericht programmeren is per definitie integraal, in tegenstelling tot programmeren vanuit de sport (buurtsportcoaches), sociaal domein (wijkteams) of accommodaties.
Gebiedsgericht programmeren veronderstelt onder meer: ▪
▪
Per gebied de inrichting van een ‘werkgroep’ (overleg/team) met daarin vertegenwoordigers van maatschappelijke partners en bijvoorbeeld ook een aantal inwoners en vertegenwoordigers van vrijwilligersinitiatieven. Voorgezeten/geleid door een onafhankelijke functionaris, bijvoorbeeld een professional vanuit het Sociaal Domein (gemeente) of een functionaris vanuit een maatschappelijke partner.
▪
Laagdrempelige deelname (bijvoorbeeld geen rechtsvorm) zodat er voor inwoners/vrijwilligers geen formele belemmeringen zijn om deel te nemen.
Bij de ontwikkeling van nieuwe sportaccommodaties kan, in samenwerking met de werkgroep, worden onderzocht wat de meest geschikte invulling van een nieuwe accommodatie is. Hierbij wordt de vraag gesteld of de accommodatie uitsluitend moet voorzien in capaciteit voor sport en beweging, of dat er behoefte is aan een Multifunctionele Accommodatie (MFA) die ook ruimte biedt voor activiteiten op het gebied van ontmoeting, welzijn, cultuur en andere maatschappelijke functies. Het is belangrijk om bij deze afweging te kijken naar de specifieke behoeften en doelstellingen van de wijk, zodat de accommodatie optimaal bijdraagt aan de maatschappelijke vraagstukken. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen is het belangrijk om in een vroeg stadium ruimte te reserveren voor sportvoorzieningen. Door gebruik te maken van kengetallen, zoals het aantal benodigde m² type sportaccommodatie gebaseerd op het aantal inwoners (Kenniscentrum Sport en Bewegen, VSG, NOC*NSF, Mulier), kan gericht worden gepland op de toekomstige behoeften. Zo wordt voorkomen dat sportvoorzieningen in de knel komen en blijft er ook in nieuwe wijken voldoende ruimte voor sport en beweging. Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
34
3.8 Afwegingskader voor nieuwe verzoeken Waarom? De gemeente ontvangt steeds vaker verzoeken voor sportaccommodaties voor nieuwe en opkomende sporten, zoals indoor Urban faciliteiten of een wielerbaan. Deze verzoeken worden momenteel op individuele basis beoordeeld, zonder een vast beleidskader of uniforme werkwijze. Er is daarom behoefte aan een afwegingskader om deze verzoeken gestructureerd, transparant en efficiënt te kunnen behandelen. Het ontwikkelen van dit kader biedt de gemeente duidelijke richtlijnen voor het beoordelen van nieuwe initiatieven, zodat zij weloverwogen besluiten kan nemen over het al dan niet ondersteunen van dergelijke initiatieven. Oplossingsrichting De ontwikkeling van een afwegingskader op basis waarvan de gemeente kan besluiten om verzoeken voor sportaccommodaties al dan niet te ondersteunen. Het afwegingskader is bedoeld voor bijzondere of nieuwe initiatieven waarbij de gemeente momenteel nog geen rol speelt. Het betreft dus geen verzoeken die te maken hebben met traditionele sporten of bestaande accommodatieonderdelen. Voorgestelde actie Wij stellen voor om een afwegingskader te ontwikkelen met daarin relevante thema’s voor gemeente Zwolle,
waaraan verzoeken getoetst kunnen worden. De hoofdpunten van dit afwegingskader kunnen zijn: ▪
De bijdrage die het initiatief levert aan de sportieve en sociale opgave van de stad.
▪
Het te verwachten bereik van het initiatief (aantallen leden/deelnemers) en dan vooral de mate waarin het initiatief nieuwe doelgroepen weet te bereiken die met het bestaande aanbod onvoldoende aan bod komen.
▪
Inhoudelijke samenwerking, waarbij wordt gelet op de mate waarin een initiatief samenwerkt met cultuur, onderwijs, sport en zorg.
▪
De toekomstbestendigheid van het initiatief.
▪
Innovatief gehalte, waarbij wordt gekeken of en in welke mate het initiatief echt iets toevoegt aan het aanbod in de stad/regio of dat er juist sprake is van ‘meer van hetzelfde’.
Het afwegingskader kan aan de voorkant al door verenigingen en stichtingen gebruikt worden bij het onderbouwen van aanvragen. De gemeente beoordeelt aanvragen op basis van de gestelde criteria. Hierdoor zijn keuzes over het al dan niet ondersteunen van dergelijke aanvragen te onderbouwen. Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
35
4. Prioritering
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
36
4. Prioritering In samenwerking met de project- en klankbordgroep is een prioritering aangebracht in de ontwikkelrichtingen. De indeling is gemaakt met de nadruk op het beleidsdomein Sport, maar er is ook rekening gehouden met ontwikkelrichtingen die het sociaal domein raken. Dit maakt het belangrijk om integraal vervolg te geven aan enkele van de richtingen, waarbij beide domeinen in overweging worden genomen. Hoge prioriteit:
▪
Oplossen capaciteitstekorten voetbal (3.6)
▪
Streven naar betaalbare tarieven binnensportaccommodaties (3.2)
▪
Toereikende inventaris gemeentelijke gymzalen voor bewegingsonderwijs (3.3)
▪
Functioneler aanbod van binnensportaccommodaties (3.1)
▪
Opzetten van transparante en eenduidige subsidiering van exploitanten binnensportaccommodaties (3.4)
Lage prioriteit: ▪
Overzichtelijk systeem voor verhuur binnensportaccommodaties (3.5)
▪
Ontwikkelen van een afwegingskader voor nieuwe sportaccommodatieverzoeken (3.8)
In samenwerking met Sociaal Domein (programma maatschappelijke voorzieningen): ▪
Inzetten op gebiedsgericht programmeren van activiteiten in sportaccommodaties (3.7)
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
37
Bijlagen
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
38
Inventarisatie aanbod
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
39
Aanbod binnensport (sporthallen en sportzalen) 11 12 sporthallen
sportzalen 129sportzalen
Meander College
Pelikaan Bewegingshuis
Bewegingshuis
ROC-Deltion
Lassus Campus
ZBC-hal
Het Anker
Thorbecke
Victorium (incl. turnhal) Landstede (2x)
WRZV-hallen (2x)
Landstede
Zone College On Campus (2x)
Vogellanden
Greijdanus (2x)
On Campus Sporthal Zuid
Gerenlanden
Eigendom gemeente Eigendom onderwijsinstelling, stichting of commerciële partij
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
40
Aanbod binnensport (gymzalen) ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
78 gymzalen
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Sportlaan Het Anker Korianderplein Thorbecke SG (3x) Eliëzerschool De Brug
Molenweg Kon. Wilhelminastraat Westerlaan Het Mozaïek De Enk Landstede CCC (4x) Landstede Talentstad (2x) Landstede TAK (2x) Landstede Fuchsiastraat (2x)
Eigendom gemeente gemeente Eigendom Eigendom onderwijsinstelling, Eigendom onderwijsinstelling, stichting of commerciële partij stichting of commerciële partij
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Gedeputeerdenlaan Greijdanus (3x) IJsselcentraleweg Martelveld Tichelmeesterlaan Zwarteweg Sporthal Zuid (dans) On Campus (3x) On Campus dans (2x) On Campus Budo On Campus Therapie De Molenkamp Landstede TAK Zone College
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Beulakerwiede Boterdiep Facet Gouwe Waallaan links Waallaan rechts Bachlaan Brahmstraat Celeanum Meander College ROC Deltion (3x) ROC Deltion budo ROC Deltion dans
Weijenbelt Turfmarkt Abel Tasmanstraat Hille Gaerthestraat Koningin Emma Beukenstraat/Springplank Thorbecke SG (2x) De Elshof Ambelt – Herfte (2x) Ambelt – Oosterenk (2x) Ambelt – Dr. Hengeveldcollege (2x) De Twijn – Hengeveldcollege (2x) Enkschool Landstede Dokterspad (2x) Victorium (dans)
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
41
Aanbod buitensport ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Korfbal Tennis Voetbal Survival Cricket Jeu de Boules Calisthenics (Urban)
De Verbinding
Het Hooge Laar
De Pelikaan Natuurijsbaan
▪ ▪
Tennis Voetbal
Vegtlust Ceintuurbaan
Handbal (beach) Hockey Voetbal Honkbal Softbal Atletiek Tennis
▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Recreatie Beachvolley Voetbal Tennis 3x3 Basketbal
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
Beachvolley Jeu de boules Korfbal Rugby Handboog Survival Tennis Voetbal Recreatie
De Weide steen Sportpark EDON
ZLTB
Marslanden
Wielerbaan Golfclub
Jo van Marle TC Ittersum De Siggels
Meerdere buitensporten
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
De Elshof
Golftuin De Bosrand
Eén buitensport (voetbal) Eén buitensport (tennis)
Eén buitensport (golf)
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
42
Gebruik en bezetting binnensport (sporthallen) Landelijk gemiddelde onderwijs + sport & overig(2.030)
Landelijk gemiddelde onderwijs (870)
Victorium (sporthal)
Victorium (sporthal)
ZBC - hal
ZBC - hal
Landstede Th vd Sport
Landstede Th vd Sport
Landstede ABC Hal
Landstede ABC Hal
Het Anker 1, 2 en 3
Het Anker 1, 2 en 3
Victorium (turnhal)
Victorium (turnhal)
WRZV Koos Albertshal (1)
WRZV Koos Albertshal (1)
WRZV Bep Bakhuishal (2)
WRZV Bep Bakhuishal (2)
ROC Deltion
ROC Deltion
Bewegingshuis hal (1-2-3)
Bewegingshuis hal (1-2-3)
Sporthal Zuid
Sporthal Zuid
On Campus 4-5
On Campus 4-5 0
500
1.000
1.500
2.000
2.500
>2.100 uur = zeer goed
3.000
3.500
0
Onderwijs
500
Landelijk gemiddelde onderwijs + sport & overig(2.030)
1.000
Vereniging
1.500
2.000
2.500
3.000
3.500
Stichting + overig
1.900-2.100 uur = goed 1.700-1.900 uur = voldoende 1.500-1.700 uur = matig <1.500 uur = slecht
*Op basis van landelijk gemiddelde (2.030 uur), Mulier 2024
Wat valt op? ▪ De meeste sporthallen zijn goed bezet, met een bezettingsgraad die ver boven het landelijke gemiddelde ligt. Er is geen ruimte voor intensivering van het gebruik. ▪ ROC Deltion zal haar accommodatie meer inzetten voor avondonderwijs, waardoor de beschikbaarheid voor verenigingsgebruik afneemt. ▪ Sporthal Zuid is uitstekend bezet door verenigingen, stichtingen en andere organisaties. De hal wordt echter nauwelijks gebruikt door onderwijs, wat leidt tot leegstand gedurende de dag. Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
43
Gebruik en bezetting binnensport (sportzalen) Landelijk gemiddelde onderwijs + sport & overig (1.800)
Landelijk gemiddelde onderwijs (870)
Landstede DE Hal
Landstede DE Hal
Meander college
Meander college
Bewegingshuis 4 zaal
Bewegingshuis 4 zaal
Gerenlanden A+B
Gerenlanden A+B
Greijdanus 6
Greijdanus 6
Greijdanus 2 en 3
Greijdanus 2 en 3
Vogellanden
Vogellanden
Thorbecke SG
Thorbecke SG
Lassus Campus
Lassus Campus
Zone College
Zone College
On Campus 2-3
On Campus 2-3
On Campus 10-11
On Campus 10-11 0
500
1.000
1.500
2.000
2.500
0 Onderwijs
500
Landelijk gemiddelde onderwijs + sport & overig (1.800)
1.000
Vereniging
1.500
2.000
2.500
Stichting + overig
>2.100 uur = zeer goed 1.900-2.100 uur = goed 1.700-1.900 uur = voldoende 1.500-1.700 uur = matig <1.500 uur = slecht
*Op basis van landelijk gemiddelde (2.030 uur), Mulier 2024
Wat valt op? ▪ Van een zestal sportzalen is geen inzicht verkregen in de bezetting. ▪ Landstede en Meander worden meer dan landelijk gemiddeld gebruikt voor het onderwijs. ▪ Er lijkt in sommige sportzalen ruimte voor intensivering van gebruik. Daarbij moet echter per accommodatie worden bekeken in hoeverre deze beschikbaar is op de gewenste tijdstippen, aangezien sommige locaties niet elke avond of in het weekend open zijn. Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
44
Gebruik en bezetting binnensport (gymzalen) Landelijk gemiddelde onderwijs + sport & overig (1.620)
slecht
31%
matig
Midden
21%
voldoende
Oost
23%
goed
West
21%
zeer goed
Zuid
4% 0%
5%
Noord
10%
15%
20%
25%
30%
35%
0
200
400
800
Landelijk gemiddelde onderwijs (860)
<1100 uur = slecht 1100-1300 uur = matig 1300-1500 = voldoende
Noord
1500-1700 = goed >1700 uur = zeer goed
Midden
*Op basis van landelijk gemiddelde (1.620 uur), Mulier 2024
600
1.000
1.200
1.400
Wat valt op? ▪ In totaal zijn 48% van de gymzalen in Zwolle voldoende tot zeer goed bezet, 52% matig tot zeer slecht bezet. ▪ De onderwijsbezetting ligt in stadsdeel Noord, Midden en Oost boven het landelijke gemiddelde. ▪ De gymzalen worden met name minder gebruikt voor sport & overige activiteiten dan landelijk gemiddeld.
1.600
Landelijk gemiddelde onderwijs + sport & overig (1.620)
Oost West Zuid 0
200
400
Onderwijs
600
800
Verenigingen
1.000
1.200
1.400
Stichting + overig
1.600 Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
45
Gebruik en bezetting buitensport Toelichting: ▪ Het resultaat is 100% wanneer de vraag naar velden in balans is met het aanbod. De vraag wordt bepaald door het aantal spelende teams en de richtlijnen van de KNVB. Een resultaat van minder dan 100% betekent dat er voldoende velden beschikbaar zijn, terwijl een resultaat van meer dan 100% aangeeft dat de vraag of het gebruik het aanbod overstijgt. ▪ Een trainingsveld is een kunstgras- of natuurgrasveld met verlichting. Onder wedstrijdvelden vallen alle soorten velden.
West
Voetbal
Zuid Midden Oost Noord Korfbal Hockey 0%
20%
40%
60%
80%
Wedstrijden
Trainen
100%
120%
140%
Wat valt op? ▪ In stadsdeel West en Zuid ligt de vraag/het gebruik van wedstrijdvoetbalvelden hoger dan het beschikbare aantal velden. Met name in stadsdeel Noord is een overschot aan wedstrijdvelden. ▪ Het aanbod aan trainingsvelden is in stadsdeel Zuid, Midden en Noord in evenwicht. In Oost is ruimte voor intensivering van gebruik. ▪ Het aantal korfbal- en hockeyvelden voorziet in de vraag.
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
46
Gebruik en bezetting voetbalvelden Toelichting: ▪ De overschotten en tekorten zijn gebaseerd op het aanbod van velden en de vraag ernaar. De vraag wordt bepaald door het aantal spelende teams en de normen volgens de KNVB (KNVB-monitor). Deze monitor houdt echter geen rekening met de kwaliteit van de velden, en daardoor ook niet met de werkelijke bespeelbaarheid ervan.
Wat valt op? ▪ Er zijn met name tekorten in stadsdeel West en Zuid. De tekorten bij WVF, ZAC en SVI zijn aanzienlijk. Ook in stadsdeel Midden worden tekorten ervaren. ▪ Er zijn enkele overschotten, met name in stadsdeel Noord en Oost.
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
47
Inventarisatie vraag/behoefte
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
48
Totale samenstelling bevolking Zwolle per stadsdeel (2024) Prognose stijging inwonersaantal onderzoek 2018
Verdeling inwoners naar leeftijdscategorie per stadsdeel (2024)
40.000
100%
30.000
80%
20.000
2018
60%
2025 (prognose)
40%
2024
10.000
75 e.o. 65-75 jaar 55-65 jaar 25-54 jaar
20%
0
12-24 jaar
0% Midden Oost
West
Noord
Zuid
Midden Oost
Absolute bevolkingsontwikkeling naar tot 2040
West Noord
Zuid
Absolute stijging per stadsdeel tot 2040
Relatieve stijging naar leeftijdsklasse (index 2024 = 100) 180
40.000
150.000
35.000
145.000
25.000 20.000
135.000
15.000
130.000
5.000
120.000 2030
2035
2040
140
2030
120
55-65 jr
100
65-75 jr
25-54 jr
75 jr eo
80
0 2024
12-24 jr
2024
2040
10.000
125.000
0-11 jr
160
30.000
140.000
0-11 jaar
Midden
Oost
West
Noord
Zuid
2024
2030
2040
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
49
Leefstijlen % Leefstijlen per stadsdeel (2022) Zuid Noord Oost West Midden 0%
20%
40%
60%
80% 100%
* Percentages geven de verdeling in Nederland weer
100% 90%
Postmoderne Hedonisten
80%
Postmaterialisten
70%
Kosmopolieten
60% 50%
Opwaarts Mobielen
40%
Impulsieve individualisten
30%
Moderne Burgerij
20%
Nieuw Conservatieven
10%
Traditionele Burgerij
0% Zuid
West
Noord
Midden
Oost
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
50
Landelijke trends sport- en beweegdeelname Jeugd tot 18 jaar
Senioren vanaf 18 jaar
110,0%
Totaal
130,0%
110,0%
Voetbal
120,0%
105,0%
Hockey
Voetbal
Voetbal
90,0%
110,0%
Hockey
100,0%
Tennis
Hockey
100,0%
Tennis
80,0%
Atletiek
Tennis
95,0%
90,0%
Atletiek
90,0%
Korfbal
Atletiek
80,0%
Honk- en softbal
Korfbal
85,0%
Korfbal
70,0%
Honk- en softbal
80,0%
Honk- en softbal
100,0%
70,0%
Jeugd tot 18 jaar
Senioren vanaf 18 jaar
130,0%
130,0%
120,0%
Zwemmen
110,0% 100,0% 90,0% 80,0% 70,0% 60,0%
Totaal 130,0%
120,0%
Zwemmen
120,0%
Zwemmen
Gymnastiek
110,0%
Gymnastiek
110,0%
Gymnastiek
Volleybal
100,0%
Volleybal
100,0%
Volleybal
Badminton
90,0%
Badminton
90,0%
Badminton
Basketbal Tafeltennis Handbal
80,0% 70,0% 60,0%
Basketbal Tafeltennis Handbal
80,0%
Basketbal
70,0%
Tafeltennis
60,0%
Handbal
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
51
Sport- en beweegdeelname Zwolle Ongeorganiseerde sportdeelname Lidmaatschappen
Zwolle 2017
Zwolle 2022
30%
NL
0 tot 10 jaar
27,20% (5-10 jaar)
19,90%
20%
25%
10 tot 25 jaar
42,70%
42,40%
42%
20%
25 tot 45 jaar
24,0%
24,8%
22%
15%
45 tot 65 jaar
21,5%
22,2%
21%
10%
65plus
15,6%
16,0%
16%
5%
Totaal
25,90%
25,60%
24%
0%
Fitness
Hardlopen Zwolle
Deelname populaire sporten (2022) 8,0% 6,0% 4,0% 2,0%
Wielrennen
Nederland
Zwolle 2017
Zwolle 2022
NL 2022
Voldoet aan beweegrichtlijn
59,0%
53,3%
47,5%
% wekelijks sporter
54,0%
58,9%
53,6%
> 18 jaar
▼
Wandelen
▼ ▼
▼
▼
▼
▼
0,0%
Zwolle
Nederland
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
52
Sport- en beweegdeelname Zwolle Wijk
% wekelijkse sporter
% voldoet aan beweegrichtlijn
Boven landelijk gemiddelde Onder landelijk gemiddelde
Binnenstad
63,9%
56,7%
Diezerpoort
53,7%
52,3%
Wipstrik
57,4%
52,4%
Assendorp
59,1%
53,4%
Kamperpoort-Veerallee
58,5%
51,2%
Poort van Zwolle
52,6%
47,7%
Westenholte
51,7%
48,7%
Stadshagen
56,1%
48,9%
Holtenbroek
46,4%
46,7%
Aa-landen
48,6%
46,9%
Vechtlanden
56,9%
50,7%
Berkum
54,0%
48,9%
Marsweteringlanden
51,0%
49,5%
Schelle
55,7%
52,1%
Ittersum
51,9%
50,2%
Soestweteringlanden
51,2%
48,8%
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
53
De beweegbox en sportcontainers De beweegbox
Sportcontainers in de openbare ruimte
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
54
Wijken in kaart Indeling wijk aan de hand van indicatoren vitaliteit & zelfredzaamheid en totaal sociaal domein (2022)
Benchmark totaal sociaal domein per wijk (2022) Wijk 41 Marsweteringlanden
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
55
Programma maatschappelijke voorzieningen Midden
Oost
West
Noord
Zuid
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
56
Vraag/aanbodvergelijking (conclusie)
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
57
Toelichting binnensport
MIDDEN ▪ Toekomstige vraag: Behoefte vanuit verenigingen stijgt licht. ▪ Verhouding aanbod: Naar verwachting ontstaan er lichte toekomstige tekorten voor verenigingen. In de WRZV-hallen is nog enige ruimte mogelijk, maar de vraag is of dit voldoende gaat zijn om de verenigingen op gewenste tijden te huisvesten. Verenigingen maken echter ook gebruik van binnensport-accommodaties buiten stadsdeel Midden. In gymzalen is ruimte voor extra gebruik, echter bieden gymzalen beperkte functionaliteiten voor verenigingen. ▪ Onderwijs maakt op dit moment aanzienlijk meer dan landelijk gemiddeld gebruik van de gymzalen.
WEST ▪ Toekomstige vraag: Behoefte vanuit verenigingen daalt licht. ▪ Verhouding aanbod: Er is een tekort aan sportruimte met de juiste functionaliteiten voor enkele verenigingen. Verenigingen (o.a. volleybal en korfbal) maken daarom op dit moment al gebruik van sporthallen buiten stadsdeel West (bijv. in Noord).
NOORD ▪ Toekomstige vraag: Behoefte vanuit verenigingen daalt licht. ▪ Verhouding aanbod: De sporthallen en -zalen zijn eigendom van onderwijsinstellingen (ROC Deltion, Meander en Lassus Campus). Alleen ROC Deltion biedt ruimte voor verenigingen, het grote aantal gymzalen is beperkt functioneel. Er bestaat een risico dat Deltion besluit minder verenigingen te huisvesten. Dit kan, ondanks de afnemende behoefte, snel tot een tekort leiden. De mogelijkheden voor flexibiliteit zijn beperkt. In gymzalen is ruimte voor extra gebruik, echter bieden gymzalen beperkte functionaliteiten voor verenigingen. ▪ Onderwijs maakt op dit moment aanzienlijk meer dan landelijk gemiddeld gebruik van de gymzalen.
ZUID ▪ Toekomstige vraag: Behoefte vanuit verenigingen stijgt licht. ▪ Verhouding aanbod: In Sporthal Zuid is ruimte voor extra gebruik overdag, in de avond is de sporthal vol. Er is een tekort aan sportruimte met de juiste functionaliteiten voor enkele verenigingen. Verenigingen (o.a. volleybal en badminton) maken daarom op dit moment al gebruik van sporthallen buiten stadsdeel Zuid (bijv. in Noord) door tekorten aan sporthallen in de eigen wijk. In gymzalen is ruimte voor extra gebruik, echter bieden gymzalen beperkte functionaliteiten voor verenigingen.
OOST ▪ Toekomstige vraag: Behoefte vanuit verenigingen stijgt licht. ▪ Verhouding aanbod: Naar verwachting ontstaan toekomstige knelpunten. De sporthallen zijn zeer goed bezet. Hier is geen ruimte voor intensivering van gebruik. In gymzalen is ruimte voor extra gebruik, echter bieden gymzalen beperkte functionaliteiten voor verenigingen.
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
58
Toelichting buitensport Bij de conclusies per stadsdeel geldt voor hockey in elk stadsdeel dezelfde conclusie: ▪
Er is één hockeyvereniging in gemeente Zwolle. In de huidige situatie er een licht overschot van 0,5 veld. De toekomstige vraag neemt gemeente breed licht toe. Het aantal velden is hiervoor naar verwachting toereikend. Echter dient dit regelmatig gemonitord te worden.
MIDDEN ▪ Toekomstige vraag: Verwachte lichte stijging deelname aan voetbal, hockey, tennis en overige buitensporten. ▪ Verhouding aanbod: ▪ Lichte tekorten in aantal voetbalvelden. Slechte kwaliteit velden Marslanden. ▪ Aanbod tennisvelden voldoende om in toekomstige vraag te voorzien. Disclaimer dat de stijgende deelname aan tennis ook toegerekend kan worden aan padel.
WEST ▪ Toekomstige vraag: Verwachte lichte stijging deelname aan voetbal, hockey, tennis en overige buitensporten. ▪ Verhouding aanbod: ▪ Grote tekorten in aanbod voetbalvelden. ▪ Aanbod tennisvelden niet toereikend om in toekomstige vraag te voorzien. Disclaimer dat de stijgende deelname aan tennis ook toegerekend kan worden aan padel.
NOORD ▪ Toekomstige vraag: Verwachte lichte stijging deelname aan voetbal, hockey, tennis en overige buitensporten. ▪ Verhouding aanbod: ▪ Aanbod voetbalvelden toereikend om te voorzien in toekomstige vraag. ▪ Aanbod tennisvelden niet toereikend (op basis van maximale bandbreedte) om in toekomstige vraag te voorzien. Disclaimer dat de stijgende deelname aan tennis ook toegerekend kan worden aan padel. OOST ▪ Toekomstige vraag: Verwachte lichte stijging deelname aan voetbal, hockey, tennis en overige buitensporten. ▪ Verhouding aanbod: ▪ Aanbod voetbalvelden toereikend voor toekomstige vraag. ▪ Aanbod tennisvelden niet toereikend om in toekomstige vraag te voorzien. Disclaimer dat de stijgende deelname aan tennis ook toegerekend kan worden aan padel.
ZUID ▪ Toekomstige vraag: Verwachte lichte daling deelname aan voetbal, hockey en overige buitensporten. Lichte stijging bij tennis. ▪ Verhouding aanbod: ▪ Grote tekorten in aanbod voetbalvelden. Tekorten blijven te groot, ondanks lichte dalende vraag. ▪ Aanbod tennisvelden niet toereikend om in toekomstige vraag te voorzien. Disclaimer dat de stijgende deelname aan tennis ook toegerekend kan worden aan padel. Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
59
Deelnemers klankbordgroep
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
60
Deelnemers project- & klankbordgroep Aanwezig eerste bijeenkomst projectgroep;
Aanwezig tweede projectgroep bijeenkomst:
▪
Anton Tuinman
▪
Anton Tuinman
▪
Marcel Dahoe
▪
Marcel Dahoe
▪
Ingeborg Evenblij
▪
Ingeborg Evenblij
▪
Sanneke Snuverink
▪
Johan Dikkema
Aanwezig eerste klankbordgroep bijeenkomst:
Aanwezig tweede klankbordgroep bijeenkomst:
▪
Jeroen van Vilsteren (Vogellanden)
▪
Martijn Mellema (SportService Zwolle)
▪
Bas Koekoek (Sporthal Zuid)
▪
Thijs Keuper (SportService Zwolle)
▪
Martijn Mellema (SportService Zwolle)
▪
Michel Plender (Landstede)
▪
Thijs Keuper (SportService Zwolle)
▪
Dion Reijnen (Victorium)
▪
Michel Plender (Landstede)
▪
Florieke Wondergem (Deltion)
▪
Dion Reijnen (Victorium) Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
61
Feedback sportverenigingen
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
62
Feedback binnensport Tijdens een bijeenkomst met vertegenwoordigers van de grotere binnensportverenigingen zijn de belangrijkste conclusies en ontwikkelrichtingen besproken. De aanwezigen (zie tabel) reageerden positief op de gedeelde inzichten en gaven aan zich grotendeels te herkennen in de uitkomsten. Hun feedback is op de volgende pagina samengevat in twee categorieën: elementen waarover consensus was en punten die zij als onvolledig benoemd ervaarden.
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
63
Feedback binnensport Mee eens & belangrijk ▪
Betaalbare tarieven: De aanwezige verenigingen gaven aan dat betaalbare huurtarieven cruciaal zijn om financieel adem te kunnen halen.
▪
Grote regionale verschillen: Er werd gewezen op de te grote verschillen tussen de tarieven en voorzieningen in Zwolle en die in omliggende of vergelijkbare gemeenten.
▪
Volle zalen, behoefte aan meer functionele ruimte: De huidige capaciteit van binnensportaccommodaties (m.n. sporthallen & zalen) ervaren zij als onvoldoende. Er is duidelijke behoefte aan extra, functionele zaalruimte die efficiënt inzetbaar is voor verenigingen.
▪
Beperkte trainingsmogelijkheden: Sommige verenigingen willen vaker trainen, maar dit is financieel én qua beschikbaarheid van zaalruimte niet haalbaar.
▪
Overzichtelijk systeem voor verhuur: Een systeem voor transparante en overzichtelijke verhuur wordt als waardevol gezien, maar krijgt lagere prioriteit dan betaalbaarheid en extra ruimte.
▪
Inventaris voldoet niet: Gemeentelijke binnensportaccommodaties beschikken niet altijd over voldoende of geschikt materiaal, met name turnverenigingen worden hierdoor geraakt. Zij hebben zaalruimte moeten opzeggen door verouderd en niet-vervangen materiaal.
Toevoegingen en/of onvolledig benoemd ▪
Onzichtbaar tekort aan ruimte: Het tekort aan functionele zaalruimte is deels onzichtbaar, omdat verenigingen ledenstops hanteren (aantoonbaar via data Sportservice Zwolle, volgt), er al eerder zaaluren zijn gekort en zaalruimte bij onderwijsinstellingen vaak niet beschikbaar is voor verenigingen
▪
Stijgende contributies: De contributies zijn de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen (aantoonbaar via data Sportservice Zwolle, volgt)
▪
Toekomst van verenigingen onder druk: Er leeft onzekerheid over het voortbestaan van diverse verenigingen en de (breed-)maatschappelijke activiteiten die zij organiseren
▪
Aangepast sporten: Specifieke knelpunten voor aangepast sporten kwamen naar voren zoals de problematische beschikbaarheid van vervoer via de Wmo-taxi, vanwege beperkte financiële middelen (voldoende personeel). Verenigingen voor aangepast sporten maken zich zorgen over de beperkte beschikbaarheid van geschikte zaalruimte en warmwaterfaciliteiten in Zwolle. Deze voorzieningen worden nu grotendeels aangeboden via een commerciële exploitant, waardoor de continuïteit onder druk staat bij gebrek aan volwaardige alternatieven.
▪
Versnipperd eigendom: Kwetsbaarheid van het aanbod door veel verschillende sportaccommodatie exploitanten
▪
Behoefte aan coördinatie: Meer centrale regie vanuit Sportservice Zwolle en/of de gemeente op de verdeling van zaalruimte is gewenst
▪
Langetermijnvisie ontbreekt: Er is behoefte aan een Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de binnensport, zodat investeringen beter kunnen worden gepland en verrassingen worden voorkomen
▪
Dilemma betaalbaarheid vs. Uitbreiding: De sterke focus op betaalbare tarieven maakt het realiseren van extra sportzaalruimte complex
▪
Oorzaak-gevolg risico’s: Verenigingen gaan creatieve oplossingen bedenken om kosten te drukken, zoals het verplaatsen van activiteiten naar buiten. Dit brengt het risico met zich mee dat de exploitatie van binnensportaccommodaties verder onder druk komt te staan.
Club
Feedback buitensport Voor de buitensportverenigingen is per e-mail om feedback gevraagd. Met de verenigingen van de grote sporten (voetbal, tennis, hockey en korfbal) is een samenvatting van de bevindingen gedeeld, waarop zij konden reageren met opmerkingen als: “Is dit herkenbaar?”, “Herken je dit niet?” of “Zijn er nog aanvullingen?”. De overige sportverenigingen, zoals atletiek, mountainbike, wielrennen en rugby, zijn benaderd met het verzoek om hun inzichten te delen over onder andere capaciteit en bezetting, functionaliteit, kwaliteit, tarieven, toekomstige ontwikkelingen en breedmaatschappelijke activiteiten. Enkele verenigingen hebben hierop gereageerd; hun reacties zijn opgenomen op de volgende pagina’s.
CSV'28
TV PAF
vv WVF
ZTC De Pelikaan
TC'91
HTC
Sparta Zwolle
SV Zwolle
TC WVF
Oranje Zwart
HC Zwolle
Z.S.R. Boreas
AV PEC 1910
Rugbyclub Zwolle
TVZ 750
Thor
ZRZV
ZLTB
Blue Hawks
Hanze Beachvolleybal
HV Zwolle
Bluefingers Ultimate Frisbee
KV Peddelaars
St. Sebastiaan
BB Lopers
JBV Het Zuiderboeltje
Dieze West
Gazgas
HFC Storica
Zwolse Wandelverenigingen
Toerclub Swolland
Hanzerenners
MTB Zwolle
SVI
Be Quick '28
ZAC
VV Berkum
TC Ittersum
TV Triade
Golfclub Zwolle
VSW
Schaatsvereniging Zwolle
vv Wijthmen
Ulu Spor
Rijden is Kunst
SV Zwolle
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
65
Feedback buitensport Atletiekvereniging PEC 1910
▪
Capaciteit en bezetting: Op trainingsavonden is de capaciteit beperkt. We hebben veel meer spelers dan we op een avond (goed) kwijt kunnen. Ook ontvangen we steeds meer aanvragen voor vrij spelen, veldhuur, bedrijfsuitjes etc. Hiervoor is nog wel ruimte, maar enkel buiten de trainingstijden en schooltijden om.
▪
Baan en functionaliteit: Baan voldoet op zich. De belijning en slijtage toplaag blijft een aandachtspunt. Op meerdere plekken is de baan aan slijtage onderhevig en worden de lijnen steeds minder zichtbaar.
Functionaliteit: Deels, we missen een wateraansluiting en mogelijkheden om binnen te sporten.
▪
Kwaliteit: In de basis goed, maar het vandalisme is op het sportpark enorm hoog, wat maakt dat de hekken (vaak) stuk zijn. Ook worden er palen gejat en opbergplekken vernield.
▪
Kwaliteit: zie punt 2
▪
Tarieven: Wij hebben het geluk een buitensport te zijn. Hiervoor zijn de tarieven behapbaar.
▪
Tarieven: Op zich prima. Elke stijging van de tarieven betekent voor ins ene contributieverhoging voor de leden.
▪
▪
Toekomst: dit is een lastige vraag. Denken dat het ledental zou kunnen groeien voor de baanatletiek maar door een afname van de inzet van leden komen we in de knel met onze trainerscapaciteit wat kan lijden tot afname in baanatleten. Wegatletiek zal stabiel zijn of iets toenemen in de toekomst.
Toekomst: Stijging ledenaantallen. We zijn in de afgelopen paar jaar van iets meer dan 100 naar over de 200 leden gegroeid. Hierbij moeten we op het moment zelfs mensen teleurstellen.
▪
Breed-maatschappelijke activiteiten: Leuk, maar in alle eerlijkheid wordt dat wel lastig met de vrijwilligers die hiervoor nodig zijn.
▪
Meegeven: Beachvolleybal neemt ontzettend toe in populariteit. We zijn al geruime tijd bezig met de gemeente om een binnenlocatie te realiseren. We zouden daarmee ook een belangrijke rol in de omgeving spelen, aangezien de dichtstbijzijnde locaties nu in Nijmegen, Utrecht en Groningen zijn. Hierbij maken huurprijzen het voor ons op het moment onmogelijk om een geschikte locatie te vinden. De sport is daardoor enkel in de zomermaanden te beoefenen, waardoor we de kwaliteit in Zwolle niet op een hoger niveau kunnen krijgen. Dit maakt het vervolgens weer lastiger om goede trainers te vinden en te behouden.
▪
▪
▪
Capaciteit en bezetting: de avonden zijn druk bezet door onze eigen vereniging. Het gebruik overdag is niet altijd helder. Doordat Sportservice een deel van de verhuringen regelt hebben wij niet altijd het complete overzicht. Aangezien er een groot aantal sleutels in omloop zijn van het hek weten wij niet altijd wie er wel en niet de baan via hen heeft gereserveerd. De springmatten zijn eigendom van de vereniging. Deze zouden door de gebruikers moeten worden gehuurd voor gebruik via ons.
Hanze Beachvolleybal
Breed maatschappelijke activiteiten: Op dit vlak zijn we al erg actief. Blindrunning. G-atleten, frame-running zijn inmiddels al onderdeel van onze vereniging. Voor alle nieuwe activiteiten staan we zeker open. We zullen dit altijd bekijken en kijken of we dit kunnen oppakken mits er genoeg tijd beschikbaar is van de vrijwilligers.
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
66
Feedback buitensport SV Zwolle
HC Zwolle
▪
Algemeen: Bezwaar gemaakt op eerdere sportaccommodatiebeleid (2020). Destijds niet betrokken.
▪
Capaciteit en bezetting: In de berekening zijn alleen de bij de KNVB-aangemelde teams meegenomen. In de praktijk maakt ook de school gebruik van de velden en zijn er overdag ook andere activiteiten. Herkent zich niet in voldoende trainingscapaciteit en lichte overcapaciteit op wedstrijddagen. Ervaren structurele tekorten.
▪
Algemene opmerkingen: het huidige contributiebedrag is inclusief zaalhockey. Zij zijn benieuwd of er een benchmark is uitgevoerd naar de kosten die verenigingen betalen voor de velden. Dit is verwerkt in het onderzoek.
MTB Zwolle ▪
Algemene opmerkingen: Zijn op dit moment bezig met het realiseren van een eigen accommodatie. Zij zijn er al jaren druk mee bezig, maar geven aan dat het nog niet zo hard loopt.
▪
Functionaliteit: Velden bij andere verenigingen niet altijd te gebruiken.
▪
Toekomst: Qua aantal leden in vijf jaar verdubbeld van 300 naar 600 leden.
ZAC Zwolle
▪
Breed maatschappelijke activiteiten: School maakt overdag gebruik van de velden en er worden ook andere activiteiten georganiseerd.
▪
▪
Meegeven: ▪
Uitgaven sport: Vragen zich af wat de % verhouding van de sportuitgaven op de totale begroting in gemeente Zwolle is ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. En zijn ook benieuwd naar de % verhouding cultuur, omdat het gevoel heerst dat de gemeente meer inzet op cultuur.
▪
Verzoek kunstgrasveld: Er is een onderbouwd verzoek ingediend bij Anton (18 november 2024) voor de aanleg van een kunstgrasveld als oplossing voor nu en investering voor in de toekomst.
Capaciteit en bezetting: ZAC herkent zich in de druk die er zit op het gebruik van sportparken. Bij ZAC (op het Jo van Marle sportpark) is de druk hoger dan in de samenvatting wordt weergegeven. Er is grote belasting van de velden en kleedruimtes, ZAC heeft al spelers/teams moeten weigeren omdat er simpelweg geen beschikbaarheid van zowel trainings- als wedstrijdvelden meer is. Zij verwachten dat de belasting alleen maar zal toenemen door (naast de gebruikelijke groei) onder andere de bouw van twee nieuwe wijken tegen Zwolle Zuid aan. Ook komen er steeds meer meidenteams waardoor de belasting op de kleedkamers wordt vergroot, de jongens en meiden kunnen immers geen kleedkamers delen.
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
67
Feedback buitensport Hanzerenners ▪
Capaciteit en bezetting: Onze jeugd traint twee keer per week op de parkeerplaats van de Wythemenerplas. Met betrekking tot de bezetting gaat dat over het algemeen goed. De senioren trainen hier niet door het contract dat afgesloten is. Er zijn op deze locatie wel een aantal punten van zorg. ▪
▪
De Wythemenerplas in April en Mei het decor van de King's dance en Dance voor Liberation. Tijdens de opbouw en afbraak is vanaf de laatste week van April tot en met half Mei kan er dan niet door de jeugd getraind worden. Op mooie dagen kan het erg druk zijn op de plas en dan is de parkeerplaats, ook al kunnen we die deels afzetten, niet altijd een veilige plek om te trainen. Deels door vertrekkend verkeer, deels door mensen die voetballen, volleyballen etc. Dit nog los van de nodige alcoholische consumpties die mensen op warme dagen drinken.
▪
Functionaliteit: Voor een tijdelijke en geïmproviseerde trainingslocatie is het redelijk. Er kan gefietst worden, we kunnen differentiëren in niveaus.
▪
Kwaliteit: Zoals aangegeven in de bovenstaande antwoorden. De kwaliteit is redelijk met een punt van zorg voor de veiligheid en continuïteit
▪
Tarieven: De huurprijs is redelijk, waarbij de zorg is of het contract verlengt wordt naar de afgesproken periode van 5 jaar.
▪
Toekomst: Voor de toekomst zien we een definitieve plek voor een wieler/trainingslocatie. Dit hoeft niet perse een sportpark te zijn maar wel een plek waar we tijdens trainingstijden het terrein exclusief kunnen gebruiken voor de training zonder dat er een (groot) risico is van overstekende "derden"; honden; ballen etc. De verwachting is dat bij een definitieve
locatie de vereniging kan groeien zowel in jeugd maar ook bij de senioren. De senioren trainen nu niet op de Wythemerplas. Wanneer er een definitief parcours is kunnen ook senioren technische training krijgen. ▪
Breed-maatschappelijke activiteiten (o.a. voor senioren, etc.): Een van de proposities naar de gemeente voor een trainingslocatie wordt het delen van het parcours voor fietsles aan senioren (e-bike en nieuwe Nederlanders). Daarnaast kan wanneer er ook een clubgebouw gerealiseerd wordt deze ook ingezet worden voor bijvoorbeeld dagbesteding.
▪
Meegeven: Het wordt tijd dat de wieler- en schaatsverenigingen een plek krijgen waar getraind kan worden en waar ze hun verenigingsleven verder uitkunnen bouwen.
Notitie ontwikkelrichtingen Zwolle
68