Document · PDF

Vaststelling Zwolle, parapluplan hoogspanningsverbinding nabij Hessenweg_vastgesteld_1_compressed

Raad Besluitvormingsronde 4 maart 2024, gemeente ZwolleBij agendapunt: Parapluplan hoogspanningsverbinding nabij Hessenweg19.435 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Op basis van het historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd wel bewoning in het onderzoeksgebied heeft plaatsgevonden. In de polder Mastenbroek valt een viertal binnen twee bewoningslinten gelegen oude huisterpen binnen het onderzoeksgebied. De polder Mastenbroek werd verdeeld en ontgonnen in de tweede helft van de veertiende eeuw. Tot hoe ver deze huisterpen terug gaan is onbekend. Verder bevindt zich in bedrijventerrein Hessenpoort een oude woonlocatie waarop (vanaf de late middeleeuwen/vroege nieuwe tijd?) enkele boerderijen De Blik- of Blekhuizen gevestigd waren. Zodoende worden in het onderzoeksgebied archeologische resten van huisplaatsen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd verwacht. De omvang van dergelijke vindplaatsen kan één tot enkele hectares bedragen, De huisterpen in Mastenbroek kenmerken zich door ophogingslagen rijk aan archeologisch materiaal (aardewerk, keramisch bouwmateriaal, hout, bot, metaal, glas, etc.) funderingsresten, resten van vloeren, paalsporen, houten palen, beerputten, waterputten, kuilen, en rond de terp gelegen sloten. Eventuele resten van de Blekhuizen zullen bestaan uit funderingsresten, maar hoofdzakelijk uit grondsporen (paalsporen, kuilen, waterputten etc.). (Diepte)ligging Het dekzandreliëf in de polder Mastenbroek ligt overwegend dieper dan 80 cm -mv. De hoogste toppen bevinden zich echter al binnen 40 cm -mv.

5 Op dekzandkoppen en ruggetjes in het Haersterbroek worden archeologische resten direct onder het maaiveld verwacht. Op de huisterpen in de polder Mastenbroek worden archeologische resten verwacht vanaf het maaiveld, dat wil zeggen direct onder de moderne bouwvoor met een dikte van circa 30 tot 40 cm. De verwachte diepte van archeologische resten ter plaatse van de voormalige Blekhuizen is onduidelijk. Het terrein van bedrijventerrein Hesspoort lijkt op basis van de huidige maaiveldhoogte te zijn opgehoogd. Het derhalve mogelijk dat eventuele archeologische resten, die normaal gesproken direct onder de moderne bouwvoor worden verwacht, zich tegenwoordig op een grotere diepte onder het maaiveld bevinden.

Bles, Groot Obbink & Rutten 1970: bijlage 4: zanddieptekaart.

RAAP-rapport 5493 / versie 13-12-2021

[19]

Onderzoeksgebied Opwaardering 380 kV Ens Zwolle te Zwolle, gemeente Zwolle; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

Fysieke kwaliteit Eventuele archeologische vindplaatsen in het Haersterbroek zullen vanwege hun oppervlakkige ligging en grote kwetsbaarheid in een meer of mindere mate zijn aangetast door agrarisch gebruik. Op en rond de huisterpen in de polder Mastenbroek daarentegen worden goed tot zeer goed geconserveerde archeologisch resten verwacht. Hierbij moet echter de kanttekening gemaakt worden dat een deel van de vondstlagen is verstoord geraakt door moderne bebouwing die zich tegenwoordig op het merendeel van de huisterpen bevindt. Daarbuiten en in diepere grondsporen (bijv. opgevulde sloten) moet rekening gehouden worden met een uitstekende conservering. Het is aannemelijk dat de Blekhuizen op een hogere zandige welving in laaggelegen gebied van de Haerster Markte/Berkummer broek zijn gebouwd. De veldnaam blik of blek duidt soms op hoger gelegen aan- of opgewassen grond. Misschien betreft het overslagmateriaal dat hier bij overstromingen van de Vecht is afgezet. De naam kan echter ook op hogere, schrale grond wijzen, bijvoorbeeld een dekzandwelving/rug in een lager gelegen gebied. 6 Gezien het verwachte zandige karakter van de bodem zijn organische resten daar vermoedelijk alleen te verwachten in diepere, met waterverzadigde grondsporen. De conservering van grondsporen en andere archeologische resten is waarschijnlijk normaal voor de oostelijke zandgronden.

Of eventuele resten van de Blekhuizen zijn aangetast tijdens de aanleg van bedrijventerrein Hessenpoort is onbekend. Overzicht De archeologische verwachting en de verschillende deelaspecten daarvan, zoals hiervoor beschreven, zijn samengevat in tabel 8. Daarnaast zijn de prospectiekenmerken met betrekking tot de verwachte archeologische resten in figuur 6 schematisch verbeeld. Archeologische periode

Complextype

Omvang

Kenmerken

Diepteligging

Gaafheid

mesolithicum - vroege bronstijd

kampementen/ nederzettingen (Mastenbroek)

5-2000 m2

oppervlakkige spreiding van vondstmateriaal, eventueel sporen van gebouwen en bouwwerken, kuilen en haardkuilen

> 40 cm -mv

vermoedelijk goed door afdekking met veen en klei

meso-/neolithicum

kampementen

5-100 m 2

oppervlakkige spreiding van vondstmateriaal, eventueel haardkuilen

vanaf het maaiveld

slecht, vermoedelijk afgetopt door modern agrarisch gebruik

huisterp (Mastenbroek)

> 1 ha

vondstrijke ophogingslagen met grondsporen en hout, veel sloten

vanaf het maaiveld

vermoedelijk goed, m.u.v. de locaties van moderne bebouwing

agrarische nederzetting (Blekhuizen)

> 1 ha

grondsporen

vanaf het maaiveld, mogelijk onder ophogingslaag

middelmatig, normaal voor de Oost-Nederlandse zandgronden

(Haersterbroek)

late middeleeuwen /nieuwe tijd

Schönfeld 1980, 51-52.

RAAP-rapport 5493 / versie 13-12-2021

[20]

Onderzoeksgebied Opwaardering 380 kV Ens Zwolle te Zwolle, gemeente Zwolle; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

Tabel 8. Samenvatting van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het onderzoeksgebied.

Figuur 6. Diagram voor archeologische vondst- en spoorcomplexen. Rode kader: aanduiding van de situatie in het onderzoeksgebied.

RAAP-rapport 5493 / versie 13-12-2021

[21]

Onderzoeksgebied Opwaardering 380 kV Ens Zwolle te Zwolle, gemeente Zwolle; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

4 Conclusies en advies 4.1 Conclusie Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan (zie ook bijlage 9): Op afgedekt dekzandreliëf (> 40 cm -mv) in de polder Mastenbroek en op dekzandkoppen in het Haersterbroek (vanaf het maaiveld) komen mogelijk archeologische resten voor uit de steen- en bronstijd. In het betreffende gebied in Mastenbroek en op enkele dekzandkoppen in het Haersterbroek zijn werkzaamheden gepland aan hoogspanningsmasten en zijn bouwwegen voorzien. Archeologische resten uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd worden verwacht ter hoogte van twee oude bewoningslinten in de polder Mastenbroek en ter hoogte van bedrijventerrein Hessenpoort (De Blekhuizen). In Mastenbroek worden twee bewoningslinten doorsneden. Op of in de directe nabijheid van twee huisterpen (erven Appel en Blankvoort) zijn werkzaamheden gepland. Het gaat hierbij om archeologisch waardevolle gebieden met een hoge kans op het aantreffen van archeologische resten en lage vrijstellingsgrenzen voor archeologisch onderzoek (100 m 2 , diepte tot 50 cm). Een hoge archeologische verwachting en lage vrijstellingsgrenzen gelden ook voor de locatie van de voormalige Blekhuizen in bedrijventerrein Hessenpoort. Deze locatie valt samen met de plaats van een hoogspanningsmast waar eventueel werkzaamheden uitgevoerd gaan worden.

Elders in het plangebied worden is de kans op archeologische resten (zeer) klein.

4.2 Advies Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen (bijlage 9). Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen (graafwerkzaamheden tot een minimum beperken) en om mitigerende maatregelen te treffen (bijvoorbeeld gebruik van rijplaten voor werkwegen in bewoningslinten in de polder Mastenbroek) dat verstoring wordt voorkomen/tot een minimum wordt beperkt. Voor de Blekhuizen wordt geadviseerd wordt om eventuele archeologische resten in situ te beschermen. Om verstoring te voorkomen wordt/worden de volgende maatregelen geadviseerd: een maximale verstoringsdiepte van de bovengrond van 40 cm -mv (onder voorbehoud van de aanwezigheid van een eventueel ophogingspakket). Indien en waar dit niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen. In zones met dekzandreliëf op een geringe diepte in de polder Mastenbroek en op dekzandkoppen in het Haersterbroek wordt archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen om een beter beeld te krijgen van de (kans op de) aan- of afwezigheid van archeologische resten.

Hierbij moet in eerste instantie geacht worden aan een verkennend of inventariserend booronderzoek op locaties waar binnen die zones ingrepen zijn gepland. In het overige deel van het plangebied wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden

RAAP-rapport 5493 / versie 13-12-2021

[22]

Onderzoeksgebied Opwaardering 380 kV Ens Zwolle te Zwolle, gemeente Zwolle; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).

4.3 Tot slot Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Zwolle, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.

RAAP-rapport 5493 / versie 13-12-2021

[23]

Onderzoeksgebied Opwaardering 380 kV Ens Zwolle te Zwolle, gemeente Zwolle; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

Literatuur Anoniem, 2008: Acheologiebeleid gemeente Zwolle, Zwolle. Bakker, A.M., 2011: Middenspanningsroute Bomhofsplas te Zwolle (gem. Zwolle), Assen (Salisbury Archeologische Rapporten 306). Bakker, A.M., 2020: Middenspanningsroute Bomhofsplas te Zwolle (gem. Zwolle), Assen (Salisbury Archeologische Rapporten 306). Bles, B.J.; D.J. Groot Obbink & G. Rutten, 1970: De bodemgesteldheid van het ruilverkavelingsgebied Mastenbroek, Wageningen (Stiboka-rapport 859). Koomen, A.J.M. & G.J. Maas, 2004. Geomorfologische kaart Nederland (GKN). Achtergronddocument bij het landsdekkende digitale bestand. Alterra-rapport 1039, Wageningen. Liere, W.J. van, 1950: Beschrijving behorende bij de bodemkaarten van de gemeente Zwollerkerspel, Wageningen (Stiboka-rapport 217). Nederlands Normalisatie-instituut, 1989. Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft. Schönfeld, M., 1980: Veldnamen in Nederland, Arnhem. SIKB, 2016. Beoordelingsrichtlijn Archeologie. BRL SIKB 4000. SIKB, Gouda. Weerts, H., J. Schokker, K. Rijsdijk & C. Laban, 2006. Geologische overzichtskaart van Nederland. TNO Bouw en Ondergrond, Utrecht.

RAAP-rapport 5493 / versie 13-12-2021

[24]

Onderzoeksgebied Opwaardering 380 kV Ens Zwolle te Zwolle, gemeente Zwolle; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

Overzicht van figuren, tabellen, bijlagen en appendices Figuren: Figuur 1. Aanduiding onderzoeksgebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).

Figuur 2. De Blekhuizen ter hoogte van bedrijventerrein Hessenpoort aangegeven op de kadastrale minuut van 1811-1832.

Figuur 3. Historische erven, De Appel (boven) en De Vegt (onder) ter hoogte van de Oude Wetering, op de kadastrale minuut van 1811-1832.

Figuur 4. Historische erf Blankvoort ter hoogte van de Oude Wetering op de kadastrale minuut van 1811-1832.

Figuur 5. Historische erven, Pasterkamp (boven) en Rietman (onder) ter hoogte van de Nieuwe Wetering, op de kadastrale minuut van 1811-1832.

Figuur 6. Diagram voor archeologische vondst- en spoorcomplexen. Rode kader: aanduiding van de situatie in het onderzoeksgebied.

Tabellen: Tabel 1. Administratieve gegevens.

Tabel 2. Overzicht van geraadpleegde geologische, geomorfologische en bodemkundige kenmerken van het onderzoeksgebied en de directe omgeving. Tabel 3. Overzicht van het geldende archeologiebeleid en achterliggende verwachtingskaart.

11 12

Tabel 4. Overzicht van de bekende archeologische vondstlocaties in en rond het onderzoeksgebied.

Tabel 5. Overzicht van eerder archeologisch onderzoek in en rond het onderzoeksgebied (voor locatie zie bijlage 8).

Tabel 6. Overzicht van de huidige situatie van het onderzoeksgebied.

Tabel 7. De toekomstige situatie.

Tabel 8. Samenvatting van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het onderzoeksgebied.

Bijlagen: Bijlage 1. Tijdschaal Bijlage 2. Motivatie geraadpleegde bronnen Bijlage 3. Onderzoeksmeldingen Bijlage 4. Vondstmeldingen Bijlage 5. Huidige situatie Bijlage 6. Vigerend beleid Bijlage 7. Landschap Bijlage 8. Archeologie en cultuurhistorie Bijlage 9. Advies

RAAP-rapport 5493 / versie 13-12-2021

[25]

Bijlage 1. Tijdschaal Archeologische perioden Datering

Tijdperk

Recente tijd

- 1945

Nieuwe tijd

- 1850

- 1650

- 1500

Laat B Laat A

Vroeg

Middeleeuwen

D: Ottoonse tijd C: Karolingische tijd B: Merovingische tijd

A: Volksverhuizingstijd Laat

Romeinse tijd

Midden Vroeg Laat

IJzertijd

Midden Vroeg Laat

Bronstijd

Midden

Prehistorie

Vroeg Laat

Neolithicum (N ieuw e Steentijd)

Mesolithicum (M idden Steentijd)

Midden

- 725 - 525 - 450 - 270 - 70 na Chr. - 15 voor Chr. - 250 - 500 - 800 - 1100 - 1800 - 2000 - 2850 - 4200 - 4900/5300 - 6450

Midden

- 8640

Jong B Jong A Midden Oud

tabel1_standaard_Archeologisch_RAAP_2014

- 900

Laat

Laat (O ude Steentijd)

- 1050

Vroeg

Paleolithicum

- 1250

- 9700 - 12.500 - 16.000 - 35.000 - 250.000

Bijlage 2. Motivatie geraadpleegde bronnen

Geomorfologische kaart van NL

Gedetailleerde bodemkaarten

Actueel Hoogtebestand Nederland

Lucht- en satellietfoto’s

Topografische kaart van Nederland

Oud(st)e kadasterkaarten

Archeologische en cultuurhistorische rapportages

Eigenaar en gebruiker

AMK

ARCHIS

Literatuur (arch./aardwet.) Gemeentelijke waarden- of verwachtingskaart

x x

Opmerking

Geologische kaart van NL

Bevat geen (nieuwe) relevante informatie

Niet beschikbaar voor dit plan-/onderzoeksgebied

Bodemkaart van NL

Geraadpleegd, niet afgebeeld

Bron

Geraadpleegd en afgebeeld/beschreven

LS03 en LS04, motivatie voor de keuze van de geraadpleegde bronnen (+ indien van toepassing)

Bijlage 3. Onderzoeksmeldingen

Zaakidentificatie:

4927452100

Zaaktype:

Registratie niet-rapportplichtige onderzoeksmelding

Voorafgaand onderzoek: Archis2 Onderzoeksmeldingsnr: Naam onderzoek:

Enexis Zwolle Bomhofsplas

Eigen kenmerk project:

20192605

Verwerving:

archeologisch: bureauonderzoek

Uitvoerder:

Salisbury Archeologie b.v.

Bevoegd gezag:

gemeente

Provincie:

Overijssel

Gemeente:

Zwolle

Plaats:

Zwolle

Toponiem:

X coördinaat:

207436

Y coördinaat:

506335

Startdatum veldwerk:

01-12-2020

Verwachte einddatum veldwerk:

04-12-2020

Meldingsdatum:

06-12-2020

Omschrijving:

Op basis van de waarderingskaart van de gemeente Zwolle wordt in de zones met 0% of 10% gebieden weergegeven, waar geen archeologische resten meer worden verwacht. Het betreft hier lagergelegen gebieden in een vlakte van ten dele verspoelde dekzanden. Op de hoger gelegen delen binnen dit landschap, die wel nog voor kunnen komen en bestaan uit dekzandopduikingen, kunnen echter nog wel bewoningsresten aanwezig zijn. Uit vondstmeldingen uit de omgeving blijkt dit ook het geval te zijn. Vondsten vanaf het Midden Paleolithicum worden in het onderzoeksgebied aangetroffen. Vanaf het Neolithicum raakt het gebied overdekt met veen. Bewoning in het onderzoeksgebied is dan over het algemeen niet meer mogelijk. Vondsten uit deze periode aangetroffen in het onderzoeksgebied liggen over het algemeen op hoger gelegen rivierduinen. Deze worden in het plangebied niet verwacht. Vervolgens is het veen door ontginning in de Nieuwe tijd grotendeels verdwenen. De bodem werd op de dekzandruggen vruchtbaar gemaakt met schapenmest en heideplaggen waardoor essen of enken zijn ontstaan. Een afdekkende esdek kan circa 50 tot 100 cm dik zijn. In het noorden van locatie 1 lijkt een esdek te liggen. Eventueel onderliggend dekzand kan hier nog intact zijn. Op basis van het bureauonderzoek kan de lage verwachting naar middelhoog worden bijgesteld voor de periode Paleolithicum - Mesolithicum.

Voor de resterende perioden blijft de verwachting laag.

Status zaak:

Onderzoek afgemeld op 19-01-2021

(Eerste) bevindingen: Literatuur:

Bakker 2011

Zaakidentificatie:

4871238100

Zaaktype:

Registratie niet-rapportplichtige onderzoeksmelding

Voorafgaand onderzoek:

Archis2 Onderzoeksmeldingsnr:

Naam onderzoek:

Middenspanningsroute Bomhofsplas te Zwolle

Eigen kenmerk project:

20192605

Verwerving:

archeologisch: bureauonderzoek

Uitvoerder:

Salisbury Archeologie b.v.

Bevoegd gezag:

gemeente

Provincie:

Overijssel

Gemeente:

Zwolle

Plaats:

Zwolle

Toponiem:

X coördinaat:

207421

Y coördinaat:

506361

Startdatum veldwerk:

23-06-2020

Verwachte einddatum veldwerk:

23-06-2020

Meldingsdatum:

23-06-2020

Omschrijving:

Voor de resterende perioden blijft de verwachting laag.

Status zaak:

Onderzoek afgemeld op 23-06-2020

(Eerste) bevindingen: Literatuur:

Bakker 2020.

Zaakidentificatie:

4772912100

Zaaktype:

Registratie niet-rapportplichtige onderzoeksmelding

Voorafgaand onderzoek:

Archis2 Onderzoeksmeldingsnr:Naam onderzoek:

BO Berkummerbroekweg Zwolle

Eigen kenmerk project:

459543

Verwerving:

archeologisch: bureauonderzoek

Uitvoerder:

Antea Group Archeologie

Bevoegd gezag:

gemeente

Provincie:

Overijssel

Gemeente:

Zwolle

Plaats:

Zwolle

Toponiem:

X coördinaat:

209542

Y coördinaat:

505141

Startdatum veldwerk:

10-02-2020

Verwachte einddatum veldwerk:07-02-2022 Meldingsdatum:

07-02-2020

Omschrijving:

Nog geen gegevens beschikbaar

Status zaak:

Onderzoek aangemeld op 07-02-2020

(Eerste) bevindingen: Literatuur:

Bijlage 4. Vondstmeldingen Zaakidentificatie:

2762679100

Zaaktype:

Registratie archeologische vondstmelding

Voorafgaand onderzoek:

Archis2-waarnemingsnr:

12931

Naam onderzoek:

Verwerving:

niet-archeologisch: graafwerk

Vinder:

Provincie:

Overijssel

Gemeente:

Zwolle

Plaats:

Berkumerbroek

Toponiem:

Berkumerbroek

X coördinaat:

208870

Y coördinaat:

505240

Vondstdatum:

08-12-1967

Meldingsdatum:

20-12-1967

Omschrijving:

Status zaak:

Vondstmelding afgemeld op 27-06-2015

(Eerste) bevindingen:

Vuurstenen bijl (Flint-Rechteickbeil) gevonden tijdens graafwerkzaamheden in bouwput onder humuslaag in het schone zand.

Literatuur:

Bijlage 5. Huidige situatie

Bijlage 6. Vigerend beleid

Bijlage 7. Landschap

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zwolle&id=843ca56c-1e23-4f15-8fee-c636cc57b3f8