Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

asamen groeien

Zwolle

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief Zwolle 2022 – 2023

tsamen groeien

2

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

tsamen groeien

Inhoud

Inhoud

3

1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Doelen 1.3 Knelpunten en uitdagingen

4 6 6 7

2

Uitvoeringsagenda: uitwerking van ambities en strategie 2.1 Cluster Creatieve en slimme (maak) industrie 2.3 Health Sector 2.4 ICT & E-commerce sector

8 9 18 22

3

Impact ondernemen

26

4

Versterken Start-up en Scale-up klimaat 4.1 Grande Plan Regio Zwolle 4.2 Ontwikkelen Zwols model voor Fieldlabs / Living Labs

28 28 29

5

Ruimte voor economische functies in de stad 5.1 Huisvesting studenten/starters 5.2 Ruimtelijk economische speerpunten 5.3 Visie op de Zwolse kantorenmarkt 5.4 Toekomstbestendige bedrijventerreinen

31 31 31 32 33

6

Tot slot

34

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

3

tsamen groeien

1. Inleiding

De stad Zwolle groeit en onze regionale economie behoort tot de beter presterende regio’s van ons land. Naar verwachting zal de groei van het aantal inwoners zich de komende jaren voortzetten. Zwolle heeft samen met 21 andere gemeenten vanuit de Regio Zwolle de ambitie uitgesproken om in 2030 de vierde economische regio van Nederland te zijn. Vanuit deze ambitie wil de regio werken aan een sterke, groeiende en toekomstbestendige economie, en een aantrekkelijke woon- en werkomgeving vormen voor bewoners én bedrijven. Als centrumgemeente vervult de stad Zwolle een belangrijke rol in de realisatie van deze regionale ambities. Uit recent onderzoek van de Rabobank wordt de Zwolse economie omschreven als ‘een goede allrounder’. Op veel terreinen komen we prima mee, maar we zijn geen specialist. Zwolle heeft volgens Otto Raspe, Hoofd Regio’s, Innovatie, Duurzaamheid en Ondernemerschap bij RaboResearch, zonder een expliciete economische strategie, de wind in de zeilen gehad en is als regio sterk gegroeid. Om deze ontwikkeling te kunnen voortzetten is specialisatie echter wel nodig, zo stelt Raspe. Vanuit de ambitie om in 2030 de vierde economische regio van Nederland te worden kan Zwolle hierin als aanjager fungeren. Om de vraag te beantwoorden op welke manier Zwolle zich hierbij economisch kan positioneren, is in 2021 het Economisch Perspectief vastgesteld.

Hiermee willen wij een duurzaam model ontwikkelen voor een stedelijke economie met volop innovatiekracht. Door te werken aan een toekomstbestendige economie wil Zwolle een aantrekkelijke vestigingslocatie creëren voor (nieuwe) inwoners én ondernemers. Bij het benoemen van kansen voor de stad kijken we naar ontwikkelingen die liggen op het gebied van bijvoorbeeld circulariteit, energietransitie en klimaatadaptatie. Een inclusieve en duurzame groei staat aan de basis van de keuzes die we maken. Er is dus niet alleen oog voor

4

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

groei van de werkgelegenheid, maar het behouden en zo mogelijk vergroten van de kwaliteit van de stad staan centraal. Bij de uitvoering van een strategie is focus nodig. Kiezen is gekozen worden. Deze mindset heeft geleid tot de volgende focus: Zwolle wil de drie meest kansrijke sectoren (de creatieve en slimme (maak-)industrie, ICT, en E-commerce en Health) samen met ondernemers en partners in de Regio Zwolle ontwikkelen tot groeiclusters waarbij sprake is van sterke onderlinge verbindingen. Op deze manier helpen deze krachtige sectoren de regio als geheel verder. In deze uitvoeringsagenda brengen wij concreet in beeld op welke manier wij onze ambities willen realiseren en welke acties wij de komende tijd gaan oppakken. We willen projecten kiezen die toegevoegde waarde hebben voor de economie van Zwolle én onze stad experimenteler, creatiever en meer ondernemend maken. Een nieuwe rol Bij deze aanpak past ook een meer initiërende en regisserende rol van de gemeente. Wij hebben bij de ontwikkeling van deze uitvoeringsagenda het initiatief genomen en zijn in gesprek gegaan met bedrijven, samenwerkingsorganisaties en kennisinstellingen om met hen de kansen binnen de groeisectoren te verkennen en acties te benoemen. Met deze partijen willen wij de sectoragenda’s verder uitwerken en afspraken maken over concrete acties, beoogde resultaten, budget en tijd, en wie wat gaat doen.

Als gemeente willen wij werken vanuit coalitieverband: samen met bedrijven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen werken aan een innovatieve en

tsamen groeien

Bron: Marketing Oost - Studio Babsie

welvarende stad en regio. En elke partij doet dit vanuit zijn/haar eigen rol, opdracht en verantwoordelijkheid. Wij willen hen enthousiasmeren over onze ambities, betrekken bij het maken van gezamenlijke plannen én activeren om deze samen met ons te realiseren. Bovendien willen wij vanuit een initiërende en regisserende rol financiële verantwoordelijkheid dragen. In de beginfase van een samenwerking kan hierbij de inzet van publieke financiering groot/groter zijn en die van private partijen kleiner. Wij beogen met deze (publieke) financiering andere financieringen (publiek én privaat) uit te lokken. Dit kan bijvoorbeeld een cofinanciering zijn vanuit een subsidieregeling of fonds. Naarmate een samenwerking meer volwassen wordt en het belang voor (private) partijen groter wordt, kan de publieke financiering mogelijk worden verminderd. Wij zijn ons ervan bewust dat deze uitvoeringsagenda gepaard gaat met risico’s. Innovatie en vernieuwing zijn immers inherent aan de kans op mislukking. Maar van mislukkingen kan men leren, en die leiden menigmaal tot nieuwe keuzes. Bijvoorbeeld om met een bepaald initiatief te stoppen wanneer er onvoldoende

ontwikkeling of perspectief blijkt te zijn. Essentieel bij dit proces is dat we transparant moeten zijn en blijven naar onszelf en onze partners. Ons doel is om uiterlijk in Q2 van 2022 voor elk van de sectoren voor de komende twee jaar een agenda te hebben opgesteld waarin deze doelstellingen en afspraken bij voorkeur in convenantvorm zullen worden vastgelegd. Bij de keuze voor activiteiten en projecten zijn de volgende criteria gehanteerd: • Impact: de projecten hebben een aanzienlijke impact op de (nieuwe) economie van Zwolle en aan het economisch profiel van Zwolle; • Vliegwiel: de projecten kunnen als hefboom fungeren voor realisatie van andere waardevolle projecten; • Businesscase: de projecten zijn binnen afzienbare tijd en binnen een realistisch te financieren budget te realiseren en kennen een positieve businesscase; • Eigenaarschap: de projecten hebben een duidelijke trekker die de realisatie mogelijk maakt; • Samenwerking: de projecten bevorderen de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs, én tussen ondernemers onderling.

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

5

tsamen groeien

1.1 Ambitie Zwolle is een stad die hard groeit. Naar verwachting zal de stad de komende tien jaar zo’n 12.000 nieuwe woningen bouwen en groeien tot ruim 140.000 inwoners. De stad wil deze groei benutten om ook in kwalitatieve zin te groeien. Met betere voorzieningen, slimme mobiliteit, meer werkgelegenheid en een hoogwaardiger leefomgeving vanuit het perspectief van brede welvaart. Het is onze ambitie de Zwolse economie te ontwikkelen tot een gezonde stedelijke economie die dankzij een groot innovatievermogen kan meegroeien met de stad. De stad zal hierbij de bakermat moeten zijn voor vernieuwende, snelgroeiende bedrijven die tractie krijgen in een innovatief ondernemersklimaat. Zwolle wil zich hierbij (inter)nationaal profileren als experimentele Hanzestad waar ruimte is voor creativiteit, pioniers, kenniswerkers en start-ups die bijdragen aan ontwikkeling en vernieuwing van onze stad en regio. Binnen het Economisch Perspectief hebben we drie lijnen benoemd waarmee we hierin vanuit onze economische agenda een bijdrage willen leveren: • Groeisectoren versterken tot groeiclusters: • Slimme en creatieve (maak-) industrie, • Health sector • ICT / E-commerce sector Deze sectoren willen we versterken tot groeiclusters waaruit stevige netwerken ontstaan waarin samenwerking, innovatie, onderzoek en kennisdeling basiselementen zijn;

Bron: Marketing Oost - Vincent Croce

6

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

• Ondernemen met impact: Stimuleren van ondernemers die via hun bedrijfsvoering antwoord geven op de grote maatschappelijke uitdagingen en/of bijdragen aan een inclusieve samenleving; • Vergroten innovatievermogen Regio Zwolle: We willen de samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs verder versterken, zowel vanuit de maatschappelijke opgaven als vanuit onze groeiclusters.

1.2 Doelen Zwolle wil een belangrijke bijdrage leveren aan de regionale ambitie om de vierde economische regio van Nederland te worden en onderdeel te zijn van de economische hoofdstructuur van Nederland. Met het Economisch Perspectief en deze uitvoeringsagenda geven we hier richting aan. We stellen onszelf concrete doelen waarop we onze activiteiten ontwikkelen en deze actief monitoren. • Per groeisector organiseert de gemeente Zwolle in Q1 2022 een serie (vervolg) werksessies waarin met een representatieve groep bedrijven, samenwerkingsorganisaties en onderwijsinstellingen een eigen plan wordt uitgewerkt. De focus ligt hierin op hoe we met elkaar werk kunnen maken van een aantrekkelijk, innovatief vestigingsklimaat en sterkere verbinding in het cluster. • Centraal in dit plan staat de ambitie om sectoren in de Regio Zwolle te ontwikkelen én de ambitie dat Zwolse

tsamen groeien

bedrijven in samenwerking bijdragen aan uitvoering van concrete activiteiten voor ontwikkeling richting een groeicluster. • Doelstelling is dat elke groeisector voor de zomer van 2022 een plan gereed heeft waarin collectieve ambities, concrete activiteiten, doelstellingen, een tijdspad en financiële onderbouwing worden benoemd. • Aan betrokken bedrijven en instellingen zal commitment worden gevraagd ten aanzien van hun bijdrage(n) (tijd en/of geld) aan realisatie van genoemde ambities en doelstellingen; • Vanuit Economisch Perspectief kan worden (mede) gefinancierd; • Binnen de groeiclusters zal gewerkt worden aan een actieve samenwerking en kennisdeling met Zwolse mbo en hbo-instellingen. Ook wordt ernaar gestreefd om op zo kort mogelijke termijn samenwerking te realiseren met het wo-onderwijs en onderzoek • Vanuit de regionale ‘Human Capital Agenda’ wordt er al gewerkt met sectortafels en -agenda’s rond het thema menselijk kapitaal. De Zwolse plannen zullen in nauwe afstemming met de HCA sectortafels worden opgesteld, inzet van middelen zal op elkaar worden afgestemd en waar mogelijk worden deze aan elkaar verbonden.

• Ook zal er in de plannen aandacht geschonken worden aan het versterken van het start-up en scale-up klimaat in Zwolle; • Beoogde onderdelen van een plan kunnen bijvoorbeeld zijn: het organiseren van meet-ups, (thema) bijeenkomsten en/of congressen, het verkennen van specifieke innovatiethema’s, onderzoeksprogramma’s en samenwerking hierin, het versterken van samenwerking tussen (groepen) bedrijven, onderwijsinstellingen en de inzet van studenten hierin, het organiseren van bedrijfsbezoeken, bezoeken van (buitenlandse) beurzen, congressen of symposia, etc. • Nadrukkelijk zullen binnen de betreffende sectoren de kansen en mogelijkheden onderzocht worden om innovatiewerkplaatsen, Fieldlabs en/of Living Labs te ontwikkelen waarin (toekomstige) gebruikers, bedrijven en onderwijsinstellingen onderzoek doen naar antwoorden op (maatschappelijke) vraagstukken, het gebruik van vernieuwende technologieën en/ of toepassing van innovatieve concepten en/of materialen.

Doelstellingen Om bovenstaande doelen te concretiseren, streven we de volgende concrete doelstellingen na: • Eind 2022 zijn per groeicluster minimaal 15 bedrijven actief betrokken; • In 2025 is het aantal snelgroeiende bedrijven in Zwolle toegenomen naar 30; • In 2025 zijn per groeicluster ten minste drie nieuwe bedrijven van buiten de Regio Zwolle in Zwolle gevestigd.

1.3 Knelpunten en uitdagingen De regio heeft nog steeds te kampen met onvoldoende goed geschoold en gemotiveerd personeel. In de regio Zwolle is dit knelpunt door overheid, bedrijfsleven en onderwijs gezamenlijk opgepakt in de ‘Human Capital Agenda’ en wordt uitgevoerd in het programma ‘Upgrade Yourself’. Vanuit deze Uitvoeringsagenda wordt synergie gezocht en waar mogelijk wordt deze aangehaakt bij de HCA programma’s en sectortafels. Het is daarmee van groot belang om Zwolle sterker te profileren richting jong talent. Er wonen weliswaar veel jongeren in Zwolle, maar na hun studie vertrekt er een groot deel naar andere delen van het land. Gezien de krapte op de arbeidsmarkt is het de uitdaging om in Zwolle een aantrekkelijk woon- en leefklimaat te creëren waar jongeren graag studeren en na afloop van hun studie in Zwolle blijven wonen, een bedrijf te starten of een baan zoeken bij een lokaal innovatief bedrijf. Zwolle moet zichzelf op de kaart zetten als een experimentele Hanzestad waar ruimte is voor creativiteit, pioniers en kenniswerkers. Ook ruimtelijk gezien zijn hier nog verschillende uitdagingen. Om jong talent voor Zwolle te behouden, moet er voor studenten, starters én voor jonge gezinnen voldoende geschikte woonruimte zijn.

Daarnaast moet Zwolle de toekomstbestendigheid van kwalitatieve bedrijventerreinen waarborgen en de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen zoals Hessenpoort 3 en 4 stimuleren. Tot slot is het creëren van voldoende kwalitatief hoogwaardige kantoorlocaties, om daarmee aantrekkelijk te zijn en blijven voor creatieve en innovatieve bedrijven, een must. Voor dit laatste is recent in opdracht van de gemeente Zwolle door CBRE een kantorenvisie ontwikkeld. In hoofdstuk 5 worden deze onderwerpen nader in perspectief geplaatst.

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

7

tsamen groeien

2 Uitvoeringsagenda: uitwerking van ambities en strategie Zwolle wil inzetten op het versterken van de stedelijke economie. Hierbij legt Zwolle de focus op het aanjagen van innovatie en het verstevigen van de verbinding tussen onderwijs en ondernemers. Drie door te ontwikkelen sectoren (clusters) staan hier wat betreft Zwolle qua aanpak centraal: • De Creatieve en slimme (maak-)industrie, • Health, • ICT/E-commerce

Om een vertaling te maken van Economisch Perspectief naar Uitvoeringsagenda zijn wij in gesprek gegaan met de bedrijven en samenwerkingsverbanden binnen deze sectoren en de onderwijsinstellingen in onze regio. Onderstaand vindt u een uitwerking van deze gesprekken verwoord in ambities, acties, doelstellingen, tijd en budget. De genoemde budgetten zijn indicatief en richtinggevend. Afhankelijk van concrete afspraken met sectoren worden budgetten toegekend en beschikbaar gesteld. Aangezien deze uitgangspunten een momentopname zijn en deze de komende periode nader getoetst en geconcretiseerd worden, is deze uitvoeringsagenda ‘Work in Progress’. In de loop der tijd kan nog het één en ander wijzigen. Desondanks willen wij u zo goed mogelijk meenemen in onze overwegingen, keuzes en acties. Wij zullen u periodiek informeren over voortgang en mogelijke afwijkingen in acties en resultaten.

Creatieve (maak-) industrie 8

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Health

ICT/E-commerce

tsamen groeien

2.1 Cluster Creatieve en slimme (maak industrie Zwolle heeft in het ‘Economisch Perspectief’ de creatieve, slimme maakindustrie als één van de belangrijke groeiclusters benoemd. Hierbij ligt zowel de focus op de creatieve, vormende en ontwerpende- als op de producerende bedrijven. Bedrijven uit deze twee subgroepen werken vanuit verschillende waardeketens vaak samen, maar vragen in ondersteunende programmering een zelfstandige aanpak. Daarom worden deze twee subgroepen in deze uitvoeringsagenda apart benoemd.

2.1.1

Slimme maakindustrie

De maakindustrie in Regio Zwolle is ondernemend, sterk en praktisch. Voor het grootste deel vormen familiebedrijven de drijvende kracht achter deze maakbedrijven. Deze sector zorgt voor veel werkgelegenheid. Echter, door veelal beperkte schaalgrootte zijn veel bedrijven in deze sector kwetsbaar bij marktveranderingen. Onder invloed van een steeds verdergaande digitalisering, internationalisering en roep om steeds duurzamer te produceren, anticiperen (maak)bedrijven door het ontwikkelen van nieuwe concepten en producten. Dit doen ze door gebruik te maken van nieuwe technieken en productiemethoden zoals robotica, mechatronica, sensortechnologie, 3D-metaalprinten en vision technology.

Ambities Slimme Maakindustrie Wij willen de Slimme maakindustrie in de Regio Zwolle naar een hoger niveau brengen. Diverse onderzoeken laten zien dat het innovatievermogen van mkb bedrijven in Oost-Nederland achterblijft ten opzichte van andere regio’s. Dit doen we vanuit de volgende ambities: • Wij willen regionale maakbedrijven toekomstbestendiger maken en hun (inter)nationale concurrentiepositie versterken; • Daarvoor willen wij zicht krijgen op individuele ontwikkelambities, groeistrategieën en uitdagingen van bedrijven en hen hierin onderling verbinden middels clusters; • Wij willen kennisdeling en samenwerking stimuleren tussen deze maakbedrijven en regionale onderwijs- en onderzoekinstellingen; • Daarnaast willen wij een stimulerend start-up ecosysteem creëren waarin jonge (maak) bedrijven gedurende de start- en eerste groeifase, faciliteiten en coaching krijgen en eigenaren kunnen uitgroeien tot zelfverzekerde ondernemers; • Wij willen een aantrekkelijk vestigingsklimaat creëren gericht op het behoud van slimme (maak)bedrijven in onze regio en het aantrekken van nieuwe, innovatieve bedrijven.

Gezien de geschetste ontwikkelingen én het toekomstperspectief van de Slimme Maakindustrie in het Economisch Perspectief, hebben wij voor de komende twee jaar een budget gereserveerd van € 330.000,- voor de realisatie van onze ambities. Onderstaand vindt u een uiteenzetting van ambities voor deze sector, voorgenomen acties, beoogde resultaten, looptijd en budget.

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

9

tsamen groeien

Actie 1 - Ontwikkeling plan Slimme maakindustrie Regio Zwolle In de Regio Zwolle zijn meerdere initiatieven die werken aan de versterking van de regionale (slimme) maakindustrie. Bijvoorbeeld Perron038 (Zwolle), IQ BLV (Hardenberg), Innovatiecluster Noordoostpolder, het Polymer Science Park (Zwolle) en ZWINC (Start-up incubator Zwolle). Gezien de geografische spreiding of sectorale afbakening opereren deze initiatieven voor een groot deel geïsoleerd van elkaar. Wij willen onderzoeken wat de (latente) behoeften zijn van onze regionale maakbedrijven en op welke wijze bovengenoemde initiatieven kunnen helpen bij het versterken van deze bedrijven en hun onderlinge verbondenheid. Uit dit onderzoek moet duidelijk worden op welke wijze regionale maakbedrijven ondersteund willen en kunnen worden bij de ontwikkeling en realisatie van hun innovatie-ambities. Ook stellen we een concreet activiteitenplan op waarin een overzicht van concrete uitvoeringsactiviteiten in de periode 2022 – 2023 beschreven staat. Binnen de Spoorzone Zwolle is, in opdracht van de gemeente Zwolle, het ECO-team (Economie, Cultuur en Onderwijs) actief dat uitvoering geeft aan de programmatische gebiedsontwikkeling van de Spoorzone. Onlangs heeft de Provincie Overijssel subsidie ter beschikking gesteld voor een kwartiermaker die de Slimme maakindustrie in de Spoorzone moet helpen versterken.

Aangezien de doelgroep, uitgangspunten en uitvoering van onze ambities grote overeenkomsten hebben met het ECO-team, streven we in de komende periode naar een gezamenlijke afstemming en uitvoering. Activiteit: Plan Slimme maakindustrie Looptijd: Q1 – Q3 2022, uitvoering vanaf Q3 2022. Budget: € 30.000,-, waarvan € 10.000,onderzoeksgeld en €20.000,- werkbudget uitvoering. Beoogd resultaat: Plan en samenwerkingsconvenant tussen bedrijven en regionale initiatieven in de maakindustrie.

10

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Actie 2 - Perron038 als mkb inspiratie-hub voor innovatieve maakindustrie Een viertal regionale maakbedrijven hebben in 2018 het initiatief genomen om een innovatiewerkplaats voor de (slimme) maakindustrie op te zetten. Doelstelling was om gezamenlijk de mogelijkheden van nieuwe technologie te verkennen en toe te passen. In eerste instantie kleinschalig van opzet is dit initiatief, in een voormalige NS-loods in de Spoorzone, in korte tijd gegroeid en erg succesvol gebleken. Inmiddels zijn ruim twintig maakbedrijven aangesloten evenals onderwijsen onderzoeksinstellingen. Perron038 blijkt een erg aantrekkelijke locatie voor regionale maakbedrijven om gezamenlijk R&D activiteiten te verrichten. Regelmatig ontstaan nieuwe samenwerkingen tussen bedrijven rondom innovatieve technologieën. Ook blijkt samenwerking met het onderwijs en (toegepast) onderzoek goed te werken. Studenten willen graag bij bedrijven op Perron038 stage- en onderzoekswerk verrichten. Een aantal hebben inmiddels via deze stages hun eerste baan gevonden bij één van de deelnemende bedrijven. Om talent voor langere termijn te binden aan bedrijven heeft Perron038 onlangs ook een talent-development programma opgezet. Perron038 vormt een ideale plek om latent geïnteresseerde (maak)bedrijven enthousiast te maken voor vernieuwende technologieën.

Daarom willen wij Perron038 inzetten als inspiratie-hub voor mkb (maak)bedrijven en een aantrekkelijke programmering maken voor deze bedrijven. Ook kan Perron038 ingezet worden voor bedrijven in andere sectoren of voor andere doelgroepen, als inspiratie voor de toepassing en samenwerking bij de inzet van nieuwe productietechnologieën en innovaties. Activiteit: Programmaontwikkeling Perron038 als inspiratiehub Looptijd: 2022 en 2023 Budget: € 40.000,- per jaar Beoogd resultaat: 2 x Jaarprogramma en uitvoering van 30 tot 50 inspiratie-bijeenkomsten waarin technologieontwikkeling, kennis en ervaring van (partners van) Perron038 wordt gedeeld met publieksgroepen (bv mkb-bedrijven, overheden, studenten). Verder beogen we een groei van het aantal betrokken partners en groei van aantal betrokken studenten.

tsamen groeien

Bron: Gemeente Zwolle

Actie 3 - Perron038 als Best Practice voor nieuwe initiatieven Daarnaast vormt Perron038 een goede ‘BestPractice’ voor het opzetten en ontwikkelen van nieuwe innovatiewerkplaatsen, Living Labs en/of fieldlabs in onze regio. Gezien de Zwolse ambities rondom start-ups en scale-ups in Zwolle, of thema’s als Impact Ondernemen, circulariteit, energietransitie en klimaatadaptatie, kunnen de ‘Lessons Learned’ van Perron038 erg waardevol zijn voor het opzetten van nieuwe initiatieven. Wij willen ons als gemeente graag verbinden aan Perron038 om als één van de betrokken partners te kunnen meedenken en werken aan een succesvolle uitbouw van dit project en dat van andere vergelijkbare initiatieven. Activiteit: Perron038 als Best Practice voor nieuwe initiatieven Looptijd: 2022 en 2023 Budget: € 20.000,- per jaar Beoogd resultaat: Ontwikkeling en uitvoering van een jaarprogramma met 5 inspiratie-bijeenkomsten waarin ervaringen over opzet, ontwikkeling en realisatie van deze innovatiewerkplaats wordt gedeeld met (potentiële) andere (regionale) initiatieven.

Actie 4 – Versterken positionering Polymer Science Park (PSP) Het Polymer Science Park ontwikkelt zich de afgelopen jaren steeds sterker als ontwikkelcentrum en kennispartner voor regionale bedrijven in toegepaste kunststoftechnologie. Eén van de interessante ontwikkelprogramma’s van PSP is het onderzoek naar verwerking en toepassing van gerecyclede kunststoffen en een programma rondom zogenoemde ‘Smart Plastics’ (Polymeren in combinatie met sensoren). Het PSP onderzoekt voor bedrijven de technische mogelijkheden van polymeren/ kunststoffen en adviseert hen hierover. Ook kunnen bedrijven gebruik maken van de beschikbare faciliteiten om testen te laten uitvoeren. Het Polymer Science Park (PSP) heeft genoeg potentie om zich in de komende jaren te ontwikkelen tot landelijk Kenniscentrum rondom innovaties in de Kunststofindustrie. Met het Polymer Science Park willen wij de komende twee jaar gaan bouwen aan deze landelijke positionering. Activiteit: Versterken positionering Polymer Science Park (PSP) Looptijd: 2022 en 2023 Budget: € 25.000,- per jaar Beoogd resultaat: Ontwikkeling tot landelijk kenniscentrum rondom (recyclebare) kunststoffen. 2 x Jaarprogramma en uitvoering waarin inspiratie en het delen van kennis over ontwikkeling en toepassingen van (recyclebare) kunststoffen centraal staat.

Verder beogen we een groei van het aantal betrokken partners en groei van aantal betrokken studenten en een nauwe samenwerking met de onderwijsinstellingen.

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

11

tsamen groeien

Actie 5 - Versterken Startupincubator ZWINC ZWINC is de nieuwe naam van GreenPAC iLab. Deze startup incubator gevestigd in een voormalige fabriekshal op het Vishay terrein is een initiatief van Hogeschool Windesheim en biedt startende bedrijven in de kunststof (maak)industrie een laagdrempelige toegang tot bedrijfsruimte, productiefaciliteiten en een netwerk van kennis en advies. De doelstelling van ZWINC is dat deelnemers binnen een periode van drie jaar hun bedrijf én hun ondernemerskwaliteiten dusdanig hebben ontwikkeld, dat zij buiten ZWINC verder kunnen groeien. ZWINC ontwikkelt in de komende drie jaar een vernieuwde programmering en een beter passend coach- en kennisaanbod voor aangesloten bedrijven. Er worden meerdere lectoraten van Hogeschool Windesheim en nieuwe kennispartners bij ZWINC aangehaakt. Op basis van een veranderende vraag van deelnemers uit verwante sectoren (bv energie, robotica, 3D metal-printing) wil ZWINC haar coach- en kennisaanbod ook richten op een bredere doelgroep van startups in de maakindustrie. De activiteiten van ZWINC zijn in lijn met het ‘Grande Plan’ voor versterking van het regionale start-up ecosysteem dat Kennispoort Regio Zwolle en Windesheim eind 2021 hebben gepresenteerd. Vanuit de Uitvoeringsagenda willen wij de ambities van ZWINC ondersteunen.

Om een aantrekkelijke stedelijke economie te creëren, is een vitaal start-up ecosysteem van groot belang. Hierin heeft ZWINC de afgelopen jaren een belangrijke bijdrage geleverd. Activiteit: Programmaplan Startupincubator ZWINC Looptijd: 2022 en 2023 Budget: € 50.000,- per jaar Beoogd resultaat: Vernieuwde programmering, coach- en kennisaanbod en uitbreiding kennispartnernetwerk.

12

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Actie 6 - Onderzoek naar de haalbaarheid van een scale-up faciliteit in Zwolle. Zwolle kent veel startende bedrijven en relatief weinig snelgroeiende bedrijven. Uit diverse accountgesprekken en uit data-analyse, ontstaat het beeld dat veel groeiende bedrijven Zwolle verlaten en zich vestigen in de periferie van Zwolle of daarbuiten. Met name bij maakbedrijven valt deze ontwikkeling op. Als reden van vertrek wordt vaak de beperkte beschikbaarheid van geschikte bedrijfsruimte genoemd, een (te) hoge huurprijs en weinig flexibele huurcontracten. Deze flexibiliteit is voor (snel)groeiende bedrijven belangrijk om snel te kunnen handelen indien huisvesting bij groei een knelpunt vormt. Omdat de aanwezigheid van (snel)groeiende bedrijven belangrijk is voor een gezonde stedelijke economie, hebben wij eind 2021 een oriënterend onderzoek laten uitvoeren naar de huisvestingsbehoeften van (potentieel) snelgroeiende bedrijven. Op basis van een beperkt aantal kwalitatieve interviews blijkt de behoefte aan een vorm van scale-up faciliteit in Zwolle, zoals in de omgeving van de huidige Incubator ZWINC op het Vishay terrein. Ook komt uit dit onderzoek naar voren dat er voldoende positieve exploitatiemodellen bestaan om een dergelijk concept te ontwikkelen. Hierbij is echter de aanjagende rol van de (lokale en/of regionale) overheid een noodzaak.

Deze bevindingen worden in de komende periode met verschillende stakeholders besproken en wordt hun interesse gepeild om in verder onderzoek te participeren. De gemeente neemt in samenwerking met ZWINC hiervoor het initiatief. Realisatie en financiering van een scale-up faciliteit valt buiten de reikwijdte van deze Uitvoeringsagenda. Activiteit: Onderzoek ontwikkeling scale-up faciliteit Looptijd: Q1 + Q2 2022 Budget: € 30.000,- in 2022 Beoogd resultaat: In de loop van 2022 moet de businesscase voor realisatie van een Scale-up faciliteit afgerond zijn. Als deze positief is, zullen verdere stappen worden gezet voor realisatie van dit initiatief.

tsamen groeien

Bron: Marketing Oost

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

13

tsamen groeien

2.1.2

Creatieve Sector

Zwolle wil zich profileren en manifesteren als een toekomstbestendige en economische topstad (Kompas strategische positionering, 2021). Vanuit haar bestaande kracht en het DNA van de stad wil de stad zich ontwikkelen en daarmee de juiste doelgroepen kenniswerkers, pioniers, talenten en studenten bereiken. Zwolle is van oudsher een sterke handelsstad met een zichtbaar experimenteel, creatief en ondernemend karakter, waar we graag met elkaar samenwerken. De creatieve sector in Regio Zwolle is vooruitstrevend en onderscheidend op meerdere gebieden. In Zwolle versterken de creatieve sector en het traditionele bedrijfsleven elkaar. Kunstopleidingen zoals Cibab en ArtEZ, instellingen zoals de Fundatie en makers en artiesten vormen een actief en energiek ecosysteem dat als aanjager het innovatieve vermogen van het Zwolse bedrijfsleven kan versterken. In toenemende mate wordt de creatieve industrie als groeiparel van onze regio gezien. Creative Works Creative Works is een samenwerkingsverband van creatieve bedrijven en professionals in onze regio. Creative Works brengt creatieve professionals op regionaal niveau bij elkaar en bevordert kennisdeling, co-creaties en economische ontwikkeling door professionalisering van haar leden. Momenteel bestaat de achterban van Creative Works Regio uit ruim 400 creatieve professionals.

Creative Works wil een brancheorganisatie zijn voor ondernemers in de Creatieve Industrie. Zij streeft naar een ondernemersklimaat waarin creatieve professionals de kans krijgen om te groeien. Kansen en ambities Creatieve Industrie Om de kansen en ontwikkelmogelijkheden van de creatieve industrie in Regio Zwolle te bepalen, hebben wij met Creative Works en diverse creatieve ondernemers gesprekken gevoerd. Met Creative Works en een 14

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

representatieve vertegenwoordiging uit de sector is een vierdaagse Design-Sprint georganiseerd. Doel van deze Design Sprint was het verkennen van de kansen in de sector, het benoemen van collectieve ambities, bepalen van een duidelijke stip aan de horizon voor ontwikkeling van het cluster en het benoemen van concrete doelstellingen en acties. Afsluitend hebben wij met de deelnemers de volgende doelen benoemd: • Profilering van alle creatieve professionals in Regio Zwolle: het gaat hierbij om de vergroting van de zichtbaarheid, erkenning en waardering, en de trots op de creatieve sector; • Elkaar ontmoeten, bijpraten over de ontwikkelingen, samenwerkingen bevorderen, co-creaties en kennisdeling; • Verrijking van de kennis en kunde van de creatieve professionals, waaronder het versterken van ondernemerschapsvaardigheden en de inzet van creatieve professionals bij de uitdagingen van het mkb. Deze drie punten moeten ervoor zorgen dat de sector wordt versterkt en dat vraag en aanbod bij elkaar worden gebracht. Creatieve professionals werken voor alle sectoren in de Regio Zwolle en hebben een waardevolle rol in het vernieuwen van de regionale economie. Wij hebben hierbij de volgende acties benoemd:

Gezien de geschetste ontwikkelingen en het toekomstperspectief van de Creatieve Industrie in het Economisch Perspectief, hebben wij voor de komende twee jaar een budget gereserveerd van € 270.000,- voor realisatie van onze ambities. Onderstaand vindt u een uiteenzetting van die ambities voor deze sector, voorgenomen acties, beoogde resultaten looptijd en budget.

tsamen groeien

Bron: Gemeente Zwolle

Actie 1 - Doorontwikkeling en professionalisering van de brancheorganisatie De Stichting Creative Works wil doorgroeien naar een brancheorganisatie voor de creatieve industrie in de Regio Zwolle. Dit vraagt om versterking van de organisatie, inclusief de inzet van marketinginstrumenten. Ook wil Creative Works bijdragen om de Creatieve Sector (beter) te verbinden met nieuwe gebiedsontwikkelingen in de stad zoals bijvoorbeeld de Spoorzone en de Nieuwe Veemarkt. In het Ontwikkelkader Spoorzone Zwolle staat het vestigen van de creatieve opleidingen ArtEZ en Cibap en Museum Fundatie in de Spoorzone prominent benoemd. Om dit gebied te transformeren tot het innovatieve en creatieve hart van de regio is ruimte gereserveerd voor vestiging van creatieve bedrijvigheid. Voor professionalisering en uitvoering van bovenstaande activiteiten wil Creative Works een programmering ontwikkelen en een (parttime) projectmanager aanstellen. Activiteit: Doorontwikkeling en professionalisering brancheorganisatie Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 20.000,- per jaar Beoogd resultaat: Een professioneel georganiseerde, regionale branchevereniging waar leden en stakeholders zich in herkennen. Activiteiten worden uitgevoerd op basis van een beleidsplan dat jaarlijks door de leden wordt goedgekeurd.

Actie 2 - Uitvoering wervingscampagne en activatie achterban Creative Works wil meer betekenen voor meer creatieve professionals. Doelstelling is het ledenaantal te vergroten om daarmee een grotere vertegenwoordiging te creëren van de sector. Hiervoor zal een wervingscampagne worden uitgezet. Doelstelling is om eind 2022 ruim 1500 creatieve professionals aangesloten te hebben. In aansluiting hierop wil Creative Works creatieve professionals ook activeren door hen te matchen richting creatieve projecten of opdrachten in de Regio Zwolle. Beoogd doel is dat de maatschappelijke bewustwording groeit rondom de toegevoegde waarde van de creatieve industrie. Aan dit doel heeft Creative Works nog geen invulling gegeven. Overwogen wordt om een concrete matchmakingdienst op te zetten tussen vraag en aanbod van creatieven, maar ook de inzet van een (creatieve) voucherregeling is mogelijk. Aangezien wij dit onderwerp erg belangrijk vinden, hebben wij hier een ruim budget voor gereserveerd. In Q1 / Q2 van 2021 zal een concrete invulling worden gemaakt. Activiteit: Wervingscampagne en activatie creatieve professionals Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 10.000,- per jaar + € 40.000,- per jaar voor voucherregeling Beoogd resultaat: Vergroten zichtbaarheid, rol en bijdrage van creatieve industrie in Regio Zwolle met een nadruk op bijdrage aan creatieve processen bij (vernieuwing) bij mkb bedrijven.

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

15

tsamen groeien

Actie 3: Zichtbaarheid, netwerkvorming en verbinding in de stad Creative Works wil bijdragen aan de zichtbaarheid van de Creatieve industrie door het organiseren van verschillende creatieve events, cursussen en masterclasses. Creatieve professionals kunnen hier mogelijk bij betrokken worden door bijvoorbeeld het faciliteren van creatieve processen. Creative Works is sinds enige jaren partner van PROTO Zwolle (zie kader). Dit creatieve event groeit met het jaar in omvang én in aanzien. Creative Works kan hier in toenemende mate de creatieve industrie zichtbaar maken en professionals in verbinding brengen met nieuwe doelgroepen en inwoners van Zwolle. Voor 2022 en 2023 zijn afspraken gemaakt dat Creative Works bijdraagt in conceptontwikkeling rondom placemaking in aanloop naar PROTO en bijdraagt aan de vormgeving en uitvoering. Creative Works is in samenwerking met het Zwolle Fonds partner van PROTO Zwolle. In 2020 en 2021 hebben creatieve professionals geëxposeerd tijdens dit unieke event in de binnenstad van Zwolle. Daarnaast waren er keynote speakers in Schouwburg Odeon die spraken over het belang van creativiteit. In 2022 zal de samenwerking met PROTO worden uitgebreid. Naar verwachting zal hieruit een bereik ontstaan van minimaal 500 personen.

Ook heeft Creative Works In haar activiteitenplan 2021 aangegeven vijf keer een popup creatief café te willen organiseren gericht op creatieve professionals. Het verwachte bereik hiervan is 200 (40 personen per avond). Deze activiteiten ondersteunen wij van harte. Activiteit: Zichtbaarheid, netwerkvorming en verbinding Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 30.000,- per jaar Beoogd resultaat: Bijdrage aan diverse creatieve events, cursussen en Masterclasses, vergroten zichtbaarheid van Creatieve industrie bij nieuwe doelgroepen, bereik van minimaal 700 personen. Daarnaast is budget reserveert om als launching customer op te treden en de zichtbaarheid van deze sector in de stad te vergroten.

16

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Actie 4: (Gezamenlijke) huisvesting in de Spoorzone Zwolle wil de Spoorzone transformeren tot het innovatieve en creatieve hart van de Regio Zwolle. Creatieve professionals worden gestimuleerd zich in dit gebied te vestigen. Creative Works zal via het ECO-team actief er aan bijdragen dat creatieve bedrijven zich (in gezamenlijkheid) kunnen vestigen in de Spoorzone. Mogelijk kan het aanstellen van een kwartiermaker placemaking hier voor versnelling zorgen. Vanuit het Economisch Perspectief kan bepaald worden of en op welke wijze de gemeente Zwolle (financieel of organisatorisch) kan bijdragen aan realisatie van gezamenlijke huisvesting van creatieve bedrijven in de Spoorzone. Qua uitvoering is ons uitgangspunt dat dit door Creative Works wordt opgepakt. Gesprekken hierover lopen nog. Activiteit: Huisvesting creatieve professionals in Spoorzone Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 35.000,- per jaar Beoogd resultaat: Bepalen van kwalitatieve en kwantitatieve ruimtevraag voor huisvesting van creatieve professionals in de Spoorzone en antwoord geven op de vraag hoe zich dit vertaalt in een passend aanbod voor deze ondernemers.

tsamen groeien

Bron: Marketing Gemeente Oost Zwolle - Studio Babsie

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

17

tsamen groeien

2.3 Health Sector Eén van de grootste uitdagingen van de Nederlandse gezondheidszorg, is de vergrijzing. De babyboomgeneratie is bijna volledig met pensioen en hun levensverwachting neemt toe. Deze groep zal een steeds groter beroep doen op onze gezondheidszorg, wat zal leiden tot stijgende zorgkosten. Door technologische ontwikkelingen digitaliseert en robotiseert deze sector steeds meer en kan medische zorg steeds vaker thuis worden verleend. De sector Health in de Regio Zwolle is verantwoordelijk voor een groot deel van de regionale werkgelegenheid. Zo zijn ruim 20.000 mensen in deze sector werkzaam; bij het Isala Ziekenhuis of bij één van vele andere regionale zorginstellingen. Deze regionale organisaties blijken sterke regionale innovators te zijn. In samenwerking met landelijke en regionale partners werken zij actief aan betere en efficiëntere zorg. Health Innovation Park (HIP) Om haar economische ambities in de gezondheidseconomie te realiseren, werkt de gemeente Zwolle sinds enige jaren samen met het Health Innovation Park (HIP). Vanaf haar oprichting in 2013 richt het HIP zich op versnelling van innovaties in de zorg en daarbuiten. Het HIP heeft een ledennetwerk van ruim 50 Health-bedrijven en zorg- en onderwijsinstellingen. Het HIP begeleidt haar leden bij business-development en vervult een brugfunctie tussen kennisvraag en -aanbod.

Ook voert het HIP in opdracht van Health Holland onderzoeks- en stimuleringsprogramma’s uit. Eind 2020 is het HIP een bestuurlijke fusie aangegaan met het Health Valley netwerk (Arnhem-Nijmegen). Deze fusie is in 2021 organisatorisch geeffectueerd. Vanaf 2022 zal het HIP verder gaan onder de naam Health Valley Zwolle.

18

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Health Valley is hét zorginnovatienetwerk van OostNederland. Met zorginstellingen, kennisinstellingen, bedrijfsleven en overheden als partners, richt zij zich op de gezondheid en de zorg van morgen. Zij identificeert vraagstukken in de zorg, brengt publieke en private partijen bij elkaar en versnelt innovatie met inzet van technologie De gemeente Zwolle heeft het HIP / Health Valley gevraagd om vanuit de ambities zoals genoemd in het Economisch Perspectief, een advies te geven betreft de kansen, thema’s en aandachtsgebieden van (nieuwe) businessclusters in de Health-sector in Regio Zwolle. Uitgaande van de ambities en doelstellingen in het Economisch Perspectief heeft Health Valley geadviseerd om gedurende meerdere jaren gericht in te zetten op clusterontwikkeling en het stimuleren van ondernemerschap in de sector Health.

Hierbij worden de volgende thema’s door Health Valley als kansrijk gezien: • Businesscluster Startup Health / Scale-up Health; • Business / kenniscluster Crossover IT/digitalisering icm creatieve, slimme maakindustrie en Health; • Versterken van bovenregionale samenwerking op het gebied van onderzoek en valorisatie binnen Health tussen de regio Zwolle en regio Twente en Nijmegen • Zichtbaar maken van de kracht van stad, Zwolse partijen en zorginnovaties, nationaal en internationaal Gezien de geschetste ontwikkelingen én het toekomstperspectief van de sector Health in onze regio zoals beschreven in het Economisch Perspectief, hebben wij voor de komende twee jaar een budget gereserveerd van € 120.000,voor realisatie van onze ambities in deze sector. Onderstaand vindt u een uiteenzetting van ambities, voorgenomen acties, beoogde resultaten looptijd en budget.

tsamen groeien

Netwerkpartner van Health Valley Afgesproken is dat de gemeente Zwolle vanaf 2022 als netwerkpartner in het Health Valley netwerk wordt opgenomen. Als netwerkpartner wil de gemeente Zwolle samen met Health Valley de schouders zetten onder een verdere versterking van het zorgcluster in onze stad en regio. Hieruit zijn voor 2022 en 2023 de volgende acties voorgesteld: Actie 1 – Ontwikkelen netwerk van de regionale Health sector Nu wij de coronacrisis (hopelijk) achter ons kunnen laten, willen wij met Health Valley in 2022 en 2023 twee tot drie grotere netwerkbijeenkomsten organiseren over zorginnovaties in Zwolle. Het doel van deze bijeenkomsten is om het netwerk rondom zorginnovatie te activeren en (weer) in gesprek te komen met interessante Health bedrijven in de Regio Zwolle. Ook het bekend maken van de Zwolse propositie van Health Valley is hierbij belangrijk. De doelstelling is om 50 tot 75 deelnemers per bijeenkomst. Deze bijeenkomsten zijn gratis toegankelijk. Activiteit: Ontwikkelen Health netwerk Regio Zwolle Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 15.000,- per jaar Beoogd resultaat: Reactivering van het Health netwerk in Zwolle en in contact komen met interessante Health bedrijven uit de regio Zwolle. Verbeteren van communicatiemiddelen en inzet.

Actie 2 – Ontwikkelen businessclusters Health In aansluiting op de netwerkbijeenkomsten zullen interessante en kansrijke bedrijven worden benaderd met een uitnodiging voor een vervolgsessie. Hierin gaan zij met elkaar in gesprek over een actueel zorgvraagstuk om in combinatie met hun eigen ambities hier een oplossing voor te bieden. In deze sessies zullen regionale zorgaanbieders een belangrijke rol vervullen in het kader van vraagarticulatie. Mkb bedrijven krijgen hiermee de kans om inzicht te krijgen en deel te nemen aan potentieel kansrijke businessclusters. Doelstelling is om per jaar minimaal vier clusterbijeenkomsten te organiseren met ten minste acht bedrijven en minimaal één zorginstelling per bijeenkomst. In 2023 willen wij minimaal twee businessclusters hebben gerealiseerd. Inhoudelijk zal de cluster-ontwikkeling door een innovatieadviseur van Health Valley uitgevoerd worden. Gemeente Zwolle is actief betrokken bij ontwikkeling, realisatie en groei van deze clusters. Ook bijvoorbeeld Isala Ziekenhuis of Vogellanden zou hierbij goed als partner passen. Activiteit: Ontwikkelen businessclusters Health Regio Zwolle Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 15.000,- per jaar Beoogd resultaat: Vraagarticulatie, 2 x 4 bijeenkomsten, 2 businessclusters

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

19

tsamen groeien

Actie 3 – Versterken kennisdeling en samenwerken in sector Health Los van bovenstaande bijeenkomsten hebben we de ambitie om Zwolse Health ondernemers beter te ondersteunen bij het (versneld) ontwikkelen, toepassen en opschalen van zorginnovaties. Ook hiervoor is herontwikkeling van het netwerk van belang. Er wordt ernaar gestreefd om jaarlijks 20 succesvolle matches te realiseren tussen kennisvraag (vanuit mkb bedrijven) en aanbod (onderzoeks- en kennisinstellingen). Health Valley beschikt over een uitgebreid (inter)nationaal netwerk wat hiervoor gebruikt kan worden. Bij uitvoering en realisatie van bovengenoemde acties zullen innovatiemanagers van Health Valley en accountmanagers van gemeente Zwolle intensief met elkaar optrekken. Wij willen onze ambities realiseren door intensiever betrokken te zijn bij het identificeren van kansen in de sector, initiatieven te ontwikkelen en relevante bedrijven hieraan verbinden. Om processen binnen deze kennisdeling soepel te laten verlopen hebben wij werkbudget gereserveerd van € 10.000,- per jaar. Activiteit: Versterken kennisdeling en samenwerken in sector Health Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 15.000,- per jaar Beoogd resultaat: Jaarlijks 20 succesvolle matches tussen regionaal mkb en (inter)nationale kennisbronnen.interessante Health bedrijven uit de regio Zwolle. Verbeteren van communicatiemiddelen en inzet.

Bron: Gemeente Zwolle

20

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Actie 4 - Branding en promotie Health sector regio Zwolle Wij willen ontwikkelingen in de sector Health en de kansen voor bedrijven uit de Regio Zwolle meer positieve bekendheid geven. Het Isala ziekenhuis in Zwolle is het grootste topklinische ziekenhuis in Nederland. Met haar hooggespecialiseerd medisch onderzoek speelt zij een belangrijke rol bij het ontwikkelen van innovatieve producten en technologieën om de zorg efficiënter en toegankelijker te maken. Hieraan leveren regionale mkb bedrijven of kennisinstellingen frequent een interessante bijdrage die vaak niet bekend is. In samenwerking met Kennispoort, de gemeente Zwolle en andere regionale stakeholders wil Health Valley daarom jaarlijks minimaal vier publicaties presenteren over zorginnovaties in de regio Zwolle. Activiteit: Branding en promotie Health sector Regio Zwolle Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 15.000,Beoogd resultaat: Jaarlijks 4 artikelen gepubliceerd (online / off-line), groeiend positief sentiment over zorginnovaties in Regio Zwolle.

tsamen groeien

Actie 5 – Onderzoek naar kansen voor realisatie field lab / living lab Health In aansluiting op actielijn 2 (Ontwikkelen businessclusters Health) willen wij onderzoeken of regionale Health bedrijven behoefte hebben hun R&D activiteiten en/of onderzoek en validatie rondom businessclusters mogelijk op één fysieke plek onder te brengen. Uit het succes van Perron038 blijkt dat clustering en samenwerking rondom innovatie erg waardevol en verrijkend is. Veelal worden Fieldlab / Living Labs georganiseerd rondom een specifieke maatschappelijke opgave of een technologieontwikkeling. Voor de regio Zwolle zou deze gevonden kunnen worden in de opgaves rondom een effectieve, betaalbare zorg, een veilige samenleving (ICT en Zorg) en een inclusieve, innovatieve samenleving. Deze thema’s zullen nader uitgewerkt moeten worden.

Overige onderwerpen Andere onderwerpen die in samenwerking met Health Valley nog verder uitgewerkt moeten worden: • Het versterken van de relatie Kennispoort - Health Valley. Er komt periodieke afstemming tussen de (1e lijns) adviseurs van Kennispoort en de (2e lijns) innovatiemanagers van Health Valley over vraagstukken van Zwolse Health ondernemers; • Health Valley wil Zwolse (Health) startups/ scale-ups en ondernemers ondersteuning bieden op het gebied van business development en (internationale) groei; • In samenwerking met Rabobank wil Health Valley in 2022 een Startup Bootcamp Health organiseren. Over deze onderwerpen zijn wij nog in gesprek met Health Valley en moet nog worden bepaald of en in welke mate de gemeente hieraan gaat bijdragen.

In 2021 willen wij, in samenwerking met onze partners in het netwerk (Health Valley Windesheim, Isala, etc), onderzoeken of er bij bedrijven voldoende behoefte bestaat om samen te werken in een field lab / living lab, al dan niet rondom een maatschappelijke opgave, thema of technologie. Ook dient bepaald te worden of hiervoor een positieve businesscase gemaakt kan worden. Activiteit: Onderzoek kansen realisatie field lab / living lab Health Looptijd: 2022 – 2023 Budget: € 15.000,Beoogd resultaat: Inzicht in de behoeften van regionale Health bedrijven naar innovatieve experimenteer/onderzoeksruimte en een eerste indruk van een businesscase.

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

21

tsamen groeien

2.4 ICT & E-commerce sector De ICT is een economische sector die bestaat uit leveranciers en ontwikkelaars van services en producten op het gebied van informatietechnologie. De E-commerce sector bestaat uit bedrijven die ICTtechnologie inzetten binnen online verkoop, betaling, marketing en distributie van goederen. Ondanks dat deze twee sectoren op een verschillende manier werken, vertonen zij veel overeenkomsten en zijn zij veelal actief in dezelfde waardeketens. Om deze reden hebben wij deze twee sectoren in deze uitvoeringsagenda samengevoegd. In de afgelopen jaren zijn deze beide sectoren sterk gegroeid. In omvang en in belang. Door een sterk toegenomen digitalisering en het online aankoopgedrag hebben veel bedrijven nieuwe (digitale) producten en diensten ontwikkeld en deze succesvol op de markt gebracht. De coronacrisis heeft deze ontwikkeling alleen maar versneld. Deze ontwikkelingen zijn in Zwolle ook goed zichtbaar. Een aantal Zwolse bedrijven behoort inmiddels tot de Nederlandse top van de sector zoals Wehkamp, Seven Stars, Arcady, De Nieuwe Zaak en Move4Mobile. Vele honderden hoogopgeleide inwoners uit de regio Zwolle hebben bij deze bedrijven een baan gevonden.

Dit type bedrijvigheid en medewerkers past goed bij het profiel zoals wij dat hebben geschetst in het Economisch Perspectief en in het Kompas Zwolle: Om onze ambitie te realiseren, richten we ons op een aantal doelgroepen die kunnen meebouwen aan het zich ontwikkelende Zwolse profiel. We richten ons specifiek op jonge, creatieve mensen; trendsettende innovators en early adopters met interesse in technologie en cultuur. Hoogopgeleide kenniswerkers, jonge pioniers en studenten. Zij kunnen onze topsectoren verder vernieuwen en toekomstbestendiger maken. (Bron: Kompas Gemeente Zwolle)

22

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Zwolle biedt ICT en E-Commerce bedrijven een aantrekkelijk vestigingsklimaat door de aanwezigheid van goed opgeleid ICT-personeel en aantrekkelijke werklocaties. Ook is de grootste hbo ICT opleiding in Nederland aan Hogeschool Windesheim verbonden. Deze prettige situatie is ontstaan zonder economische en/of andersoortige ondersteuning door de gemeente Zwolle. De ICT-sector is de “hotspot” voor het ontstaan van start-ups en scale-ups. Denk in onze regio aan voorbeelden zoals Tradecast, maar ook bedrijven zoals Seven Stars en Motivo zijn (potentiële) scale-ups. De aandacht voor deze sector is echter beperkt, zeker in vergelijking met andere sectoren die veel minder impact hebben. ICT is bovendien een belangrijke enabler voor sectoren zoals de Agri-, Health- en Maakindustrie. Nationaal gezien is dit de sector waar het meeste kapitaal voor beschikbaar is om snel te groeien. In het ecosyteem in de regio Zwolle is er echter nog maar een beperkte basis. Vooral de marktkant is ontwikkeld (ondernemers, development en support), maar de kenniskant kan nadrukkelijker worden uitgebouwd. Hier ontbreekt nu duidelijk aansluiting. (Bron: GrandePlan Start-ups Scale up – Windesheim/ Kennispoort) Omdat de ICT en E-Commerce sector verantwoordelijk is voor veel hoogwaardige, creatieve werkgelegenheid, sterk in ontwikkeling is en groeit, wil Zwolle deze bedrijven graag aan zich binden.

Daarom is deze sector benoemd in het Economisch Perspectief en ook in de gebiedsontwikkeling Spoorzone Zwolle. Ook wordt de ICT en E-commerce sector nadrukkelijk genoemd in de Zwolse kantorenvisie van CBRE.

tsamen groeien

Bron: Gemeente Zwolle

Gezien de ontwikkelingen én het toekomstperspectief van de ICT en E-Commerce sector in onze regio zoals geschetst in het Economisch Perspectief, hebben wij voor de komende twee jaar een budget gereserveerd van € 100.000,- voor realisatie van onze ambities. Onderstaand vindt u voor deze sector een uitzetting van ambities, voorgenomen acties, beoogde resultaten looptijd en budget. Omdat ICT en E-commerce niet per sé onder één sector vallen en het aantal stakeholders daarmee ook zeer divers is, hebben we ervoor gekozen om een brede uitvraag te doen bij een aantal toonaangevende ondernemers en samenwerkingsorganisaties uit deze sector. Regio Zwolle IT Platform is een samenwerkingsverband van IT-organisaties in de regio Zwolle. Het is ooit ontstaan als initiatief om het tekort op de IT-arbeidsmarkt op een positieve manier om te zetten naar een kans: Zij willen IT-talent binden en boeien aan de regio, laten zien welke kansen Regio Zwolle te bieden heeft op IT-gebied, namelijk uitdagende projecten, ervaren en gedreven collega’s en stabiele en gezonde bedrijven. Ook organiseert het IT Platform verschillende borrels, (thema) bijeenkomsten voor studenten en jong talent, én biedt zij een online vacaturebank. Topcentrum E-commerce ondersteunt een toenemend aantal bedrijven bij hun digitale groei.

Inmiddels zijn zo’n 45 e-commerce bedrijven aangesloten, bestaande uit online retailers (webwinkels) en dienstverleners. Topcentrum E-commerce is in 2016 ontstaan vanuit

een RIF-subsidie van het Deltion College een BBl/BOL opleiding degree E-commerce. De subsidieperiode is in 2021 afgelopen en het Topcentrum onderzoekt momenteel onder de vlag van het Deltion Collega de mogelijkheden voor verduurzaming. Wij hebben een tiental ondernemers en vertegenwoordigers uit de ICT en E-commerce sector uitgenodigd voor een werksessie in juli 2021 en hebben daarin met hen gesproken over hun toekomstvisie binnen de ICT en E-commerce sector, de knelpunten en uitdagingen die er volgens hen liggen en de wijze waarop de sector regionaal versterkt kan worden. De belangrijkste punten die hieruit naar voren zijn gekomen: • Ontwikkelen breed gedragen visie over wat en hoe te versterken in de sector; • Sectorbranding: waar zijn wij van en waar zijn wij voor? Hoe moet ‘men’ ons zien? • Versterken van hoogwaardige ICT-opleidingen (mbo, hbo én aansluiting met wo); • Faciliteren van (netwerk)ontmoeting en stimulering samenwerking; • Een goed vestigingsklimaat creëren voor (digitale) startups en scale ups; • Benutten van digitaliseringskansen voor regionale mkb bedrijven.

• Experimenteer Regio Zwolle / Field labs en faciliteiten; • Ontwikkeling digital hub voor digitale transitie mkb; • Groot (inter)nationaal ICT / E-Commerce congres (Tech Fest 2025 in Zwolle); Bovendien is er gesuggereerd om een sectorvisie te ontwikkelen en de gemeente hierin het initiatief te laten nemen.

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

23

tsamen groeien

Actie 1: Ontwikkelen van een gezamenlijke sectorvisie en -ambitie Bedrijven uit de ICT en E-Commerce sector hebben de tijdens de eerste werksessie een oproep gedaan om een uitwerking te maken van een sectorvisie. In Q1 van 2022 zullen dezelfde bedrijven nogmaals worden uitgenodigd om deel te nemen aan een werksessie om onderstaande vraagstukken nader te bespreken: • Met welke krachtige elementen en propositie(s) kan Zwolle zich sterker profileren als aantrekkelijke ICT en E-commerce stad in Nederland? • Met welke onderscheidende aspecten kunnen potentieel nieuwe “vestigers” (bedrijven) worden overtuigd om te kiezen voor Zwolle? • Hoe kunnen aankomende (ICT en E-commerce) studenten worden overtuigd te kiezen voor Zwolle als studiestad? • Hoe kan Zwolle (meer) innovatieve ICT en E-commerce startups aan zich binden? • Welke bijdrage kun je zelf leveren om de ICT en E-commerce sector in Zwolle beter op de (Nederlandse) kaart te zetten? Wil je met de anderen samenwerken? Deze sessie zal worden voorbereid en uitgevoerd door de gemeente Zwolle in samenwerking met een externe deskundige op het gebied van (stedelijke) marketing en propositie-ontwikkeling. Afhankelijk van bevindingen en conclusies overlegt de gemeente Zwolle met de deelnemers over vervolgstappen. Om voortgang en continuïteit te bewaken is de gemeente Zwolle bij de hele uitvoering van deze actielijn betrokken.

Activiteit: Ontwikkelen van een gezamenlijke sectorvisie en -ambitie Looptijd: 2022 Budget: € 20.000,Beoogd resultaat: 1. Een uitdagende visie hoe deze innovatieve sector positieve aandacht op zich kan vestigen over kansen en mogelijkheden van ICT en E-commerce in Zwolle. 2. Argumentatie-ladder waarom (potentieel) nieuwe vestigers moeten kiezen voor Zwolle. 3. Eenzelfde resultaat geldt ook voor aankomende studenten. 4. Commitment en bijdrage van bedrijven.

24

Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief

Actie 2: Integrale jaarprogrammering van bijeenkomsten, meet-ups en workshops Uit de werksessie is het concrete verzoek gekomen om voor de sector op korte termijn netwerkontmoetingen te organiseren zodat ondernemers weer inspiratie kunnen opdoen, elkaar kunnen ontmoeten en ervaringen kunnen delen. Voor 2022 en 2023 willen wij een jaarprogrammering maken waarin een variëteit van bijeenkomsten voor deze sector is opgenomen. Wij nodigen organisatoren uit hun bijeenkomst(en) met onze ondersteuning te (her)starten. Voor de coronacrisis kende Zwolle een brede variëteit aan netwerkbijeenkomsten, congressen, meet-ups en workshops voor de ICT en E-commerce sector. Voor het grootste deel liggen deze momenteel stil. Het is onbekend welke initiatieven na de crisis weer opgestart gaan worden en welke niet. De gemeente Zwolle wil op korte termijn weten welke bijeenkomsten voorafgaand aan de coronacrisis werden georganiseerd. Zijn deze bijeenkomst (digitaal) voortgezet of niet? Overwegen initiatiefnemers een herstart, of zijn zij er mee gestopt? Mogelijk kan de gemeente in geval van een waardevol event, ondersteuning bieden bij de herstart. Daarnaast willen wij ook nieuwe initiatiefnemers de gelegenheid bieden een relevante bijeenkomst, meet-up of workshop voor deze sector te organiseren.

Om de levendigheid in de sector terug te brengen, willen wij hen ook ondersteunen door mogelijk een (financiële) bijdrage te leveren. Als voorwaarde geldt hierbij wel dat het thema of de aanpak voldoende onderscheidend moet zijn ten opzichte van reeds geprogrammeerde bijeenkomsten. Het initiatief kan een maximale bijdrage ontvangen van 50% van de begrote kosten met een maximum van €500,- per bijeenkomst. De overige kosten zullen via cofinanciering, sponsoring of entreegelden verkregen moeten worden. Activiteit: Programmering bijeenkomsten, meet-ups en workshops Looptijd: 2022 en 2023 Budget: € 25.000,- per jaar Beoogd resultaat: 1. Inzicht in de verschillende (stilliggende) bijeenkomsten en evenementen en de mate waarin deze mogelijk weer opgestart worden of wellicht moet worden ondersteund 2. Beeld van nieuwe initiatieven/ bijeenkomsten die op korte termijn kunnen worden gelanceerd. 3. Totaaloverzicht van bijeenkomsten die voor de sector ICT en E-commerce worden georganiseerd.

tsamen groeien

Actie 3 – Ontwikkeling programmaconcept internationaal congres ICT / Ecommerce Om Zwolle als ICT stad op de kaart te zetten hebben bedrijven de suggestie gedaan een groot, (inter)nationaal ICT / E-commerce congres te organiseren. Doelstelling is om Zwolle in de volle breedte te presenteren als toonaangevende, innovatieve IT en E-commerce stad. De gemeente Zwolle ondersteunt deze ambitie van harte, maar kan en wil de kar niet (alleen) trekken. Om de organisatie van een grootschalig congres inhoudelijk, financieel en organisatorisch te kunnen dragen zijn meerdere partijen nodig die zich ook garant kunnen stellen voor de risico’s. De gemeente Zwolle neemt daarom het initiatief om samen met een aantal Zwolse partijen mee te denken over de realisatie van het bovengenoemde initiatief. Als er vervolgens voldoende geloof is in een gezamenlijk te ontwikkelen en uit te voeren (inter)nationaal ICT/E congres zal een programmaconcept ontwikkeld worden waarmee meerdere partijen ‘verleid’ worden te participeren en een bijdrage te leveren in funding. Het doel van de gemeente Zwolle is om in eerste instantie een leidende coalitie samen te stellen die dit initiatief verder gaat uitwerken en uitvoeren. Ondanks dat de gemeente Zwolle het initiatief toejuicht, wil zij niet als organiserende partij optreden, maar kiest ze voor een rol langs de zijlijn.