In Zwolle kan het - Eindrapportage versnelling uitstroom bescherm wonen, maatschappelijke opvang.pdf
Tekst van het document
In het laatste scenario zouden nog steeds 80% van 685 = 548 in de regio een beschermd wonen plaats hebben. Waarvan per jaar 2/3e uitstroomt = 362. Als Zwolle daarvan de hel huisvest, hebben we het over 180 woningen per jaar. Lokaal onderzoek In 201717 deden HHM en Companen in opdracht van de Zwolse woningcorpora es en de gemeente een woningmarktonderzoek. Ook daar komen cijfers uit over de behoe e aan woningen voor mensen met psychische kwetsbaarheden en jeugdigen . De 540 mensen met een Beschermd Wonen indica e in Zwolle in 2017 kan met 15% groeien naar 621 mensen met (extramurale) begeleiding in 203218. De groei zal echter sterk a ankelijk zijn van de mate van extramuralisering en ambulan sering.
17 Woningmarktonderzoek 2017 van HHM en Companen 18 Letterlijk zegt het rapport: De omvang van mensen binnen de GGZ doelgroep met (extramurale) begeleiding in Zwolle is 631 in
2017 met een verwachte groei van ongeveer 15% tot 2032 op basis van demografische ontwikkelingen.
ft
ti
63
ti
ft
ti
fh
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
versie 15 maart 2021
ti
ft
ti
In Zwolle kan het
fh
ti
• • • •
De groep van 1260 jongeren met een GGz-indica e in 2017 kan met 4% groeien naar 2032. Binnen deze groep hebben ongeveer 85 jeugdigen een indica e voor verblijf. Het is vooral deze groep die na hun 18e levensjaar op zoek zal gaan naar een (zelfstandige) woonruimte, vaak met begeleiding. De onderzoekers ramen de extra behoe e aan corpora ewoningen op zo’n 70 woningen per jaar. Dat is exclusief de behoe e van statushouders (zo’n 30 woningen per jaar) en voor het inlopen van de wachtlijsten bij de uitstroom uit Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang (70 kleine, goedkope corpora ewoningen in de eerste twee jaar). De wachtlijst voor de uitstroom en instroom betre een momentopname, het blij las g te voorspellen hoe de uitstroom eruit ziet, indien de prop die zich nu vormt in de uitstroom, wordt weggewerkt. Regionaal onderzoek In 2017 hee ook DSP een onderzoek gedaan en afsprakenkader geschetst voor huisves ng van uitstromers.19 De wachtlijst van mensen (incl jongeren) die kunnen uitstromen naar een zelfstandige woning bedraagt voor de regio IJssel-vecht per eind 2016 140 mensen. Om de doelstelling te bereiken dat uitstromers niet langer dan zes maanden hoeven wachten op een woning, wordt afgesproken dat er 150 woningen beschikbaar komen in 2017-2018. Waarvan 50% in Zwolle. Huisves ngsopgave We zien dat beide onderzoeken in 2017 uitgaan van 70 woningen voor Zwolle per jaar.
Daarna is de opgave a ankelijk van de vraag ‘na de prop’. Het woningmarktonderzoek constateert in 2019 een voorlopig tekort (voor uitstromers beschermd wonen/ maatschappelijke opvang), dat zich ontwikkelt naar een overschot. Mogelijk doordat de huidige beschermd wonen-plaatsen ook als beschikbaar aanbod worden meegeteld. In hun conclusie adviseren de onderzoekers ondanks de afnemende behoe e aan goedkope kleine woningen, deze vooral te behouden voor cliënten met een Beschermd Wonen indica e, mensen met een verstandelijke beperking en jongeren die uitstromen naar een zelfstandige woonvorm. Worsteling met nauwkeurige cijfers Het gebrek aan nauwkeurig inzicht in cijfers voor in- en uitstroom is geen Zwols probleem. Alle gemeenten in Nederland worstelen met het vaststellen van uitstroomcijfers. In het experiment ‘Weer Thuis in de Wijk’ van Pla orm31 in 2017 wordt de complexiteit verklaard20. Allereerst de niëren par jen de uitstroom uit beschermd wonen / maatschappelijke opvang ieder verschillend. Het kan betekenen dat de func e begeleiding los gekoppeld wordt van het gebouw van een zorgaanbieder. Als iemand een indica e beschermd wonen vv hee , kan hij zijn begeleiding ontvangen in een andere woning dan die van de zorgaanbieder. Bij een nanciële scheiding maakt het wonen geen onderdeel uit van de all-in nanciering voor Beschermd Wonen.
De doorstromer betaalt zelf de woning, zo 19 Afsprakenkader ‘Een passende plek’. Voldoende, adequate en betaalbare (zelfstandige) huisvesting voor
uitstromers vanuit beschermd wonen en maatschappelijke opvang in de centrumregio Zwolle, mei 2017 20 Zicht op uitstroom – Stappenplan voor het in beeld brengen van de uitstroom uit het Beschermd wonen – HHM
en Platform 31, juni 2017
ti
ti
ti
64
ti
ft
ti
ft
ti
ti
ti
tf
ft
ti
ti
ft
versie 15 maart 2021
fi
ft
ft
fi
fh
ft
fi
ti
In Zwolle kan het
De spraakverwarring hee ook te maken met het perspec ef van de verschillende betrokken par jen: • Aanbieders redeneren vaak vanuit de verblijfsplaats van een cliënt, ofwel de plaats waar de cliënt zorg ontvangt. Als een cliënt verhuist uit Beschermd Wonen is er in het perspec ef van de aanbieder sprake van uit- of doorstroom, ongeacht de wijze van nanciering van de nieuwe woning. • Gemeenten kijken veelal naar het nancieringskader: wordt het verblijf betaald vanuit de middelen voor Beschermd Wonen of betaalt een bewoner huur? • Woningcorpora es spreken vaak van uitstroom wanneer een doorstromer verhuist naar een (zelfstandige) woning met een huurovereenkomst. • En cliënten beschouwen uitstroom vaak als een situa e waarin hij/zij in grote mate zelfstandig kan leven, ongeacht de wijze van nanciering of de organisa e die de woning biedt. Het is dus goed verklaarbaar waarom kwan ta eve inventarisa es wisselende beelden opleveren. Het is zeer a ankelijk van de de niëring wanneer er sprake is van uitstroom uit het Beschermd Wonen. En ook omdat datasystemen niet zomaar de gewenste informa e leveren. Iedere organisa e registreert uitstroom immers vanuit zijn eigen perspec ef en op zijn eigen manier en daarmee valt er geen optelsom te maken. Terug
Onderbouwde aanname naar voorbeeld van 's Hertogenbosch Veel jd en energie en kosten zijn gemoeid met kwan ta eve onderzoeken die uiteindelijk voor geen enkele par j de echte werkelijkheid weergeven. Dat is hierboven wel duidelijk geworden. Dat zou echter geen reden moeten zijn om niet met voortvarendheid wél de beweging te maken naar versnelde ambulan sering. Zorgaanbieders en gemeente delen de visie op herstelondersteunende zorg. Alle woningcorpora es, zorgaanbieders en gemeente voelen de urgen e en zijn gecommi eerd aan de huisves ngsopgave. In 's Hertogenbosch wordt voor de onderbouwde aanname in de regio rondom de centrumgemeente gebruik gemaakt van twee bronnen. In een samenwerking tussen woningcorpora es, zorgaanbieders en gemeenten hebben ze berekend wat het aantal mensen is dat in enig jaar gebruik maakt van beschermd wonen en van MO en daarop gebaseerd is de uitstroom per jaar ingeschat. Dit omvat de theore sche vraag naar zelfstandige woningen. Daarnaast kijken ze wat er aan woningen is bemiddeld buiten de reguliere kanalen om in het afgelopen jaar. Dit omvat het aanbod in de huidige prak jk. Dan zijn er twee getallen, waarover ze het gemiddelde berekenen en een beeld van de bandbreedte krijgen. Daarmee hebben ze een onderbouwde aanname. Dit is geen
ti
ti
ti
65
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
fi
fi
ti
fi
versie 15 maart 2021
ti
tt
ft
ti
fh
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
In Zwolle kan het
ti
fi
nodig aangevuld met huurtoeslag. Als hij zelf zijn huur gaat betalen in dezelfde woning en daar ambulante begeleiding krijgt, is dat uitstroom voor de zorgaanbieder en voor de gemeente. Het kan ook gaan om organisatorische scheiding waarbij de diensten door verschillende organisa es geboden worden. Het wonen is afzonderlijk van de begeleiding georganiseerd.
nauwkeurig getal. Daarom wordt gemonitord hoe deze aanname zich verhoudt tot de werkelijke vraag. Het grootste deel van de benodigde woningen, wordt gevraagd in de centrumgemeente. Omdat de mensen in de maatschappelijke opvang in 's Hertogenbosch voor 1/3e uit de regio a oms g is, bepaalt dit ook het regionale verdeelmodel. Van de opgave neemt de stad 2/3e voor zijn rekening en wordt het andere 1/3e deel naar rato van het inwoneraantal verdeeld over de regiogemeenten. Daarvan is afgesproken dat het een inspanningsinten e betre . Sommige gemeenten hebben nauwelijks sociale huurwoningen, zodat een klein aantal al een onevenredig beslag zou leggen op de vrijkomende woningen. Ook dit aspect wordt in de monitor meegenomen. In ieder geval zijn gemeenten en woningcorpora es op deze basis bereid verdergaande samenwerkingsafspraken met elkaar te maken. Dit wordt ondersteund door een regionaal huisves ngsnetwerk, waarin een programma Thuis in de Wijk meerdere levensdomeinen omvat, die allemaal van belang zijn voor het slagen in de wijk. Terug
Bijlage 5 Wettelijke kaders volkshuisvesting in historische context Om de veranderingen in de sociale woningbouw te begrijpen is de historische context interessant. Deze is goed beschreven in het rapport Veerkracht in Corpora ebezit van februari 2020. De volkshuisves ng was tot en met de jaren tach g van de vorige eeuw gericht op het aanbieden van goede woningen tegen een redelijke prijs voor iedereen die daar gebruik van wilde maken. Het betrof aanbod aan de onderkant van de markt - niet de ‘echte’ onderkant, maar ook niet aantrekkelijk genoeg voor hogere inkomens - maar in principe waren er geen inkomensgrenzen. Het uitgangspunt was dat iemand met een modaal in- komen zonder huurtoeslag een sociale huurwoning moest kunnen betalen. De laatste decennia werd de sociale huisves ng langzaamaan een ‘voorziening die e ciënt moest worden ingezet voor de laagste inkomens’. Vanaf de jaren zeven g van de vorige eeuw werden mensen die het zich enigszins konden veroorloven ges muleerd te kopen. In de huursector werd de subsidie vanaf de jaren tach g niet langer gericht op het betaalbaar maken van de woning (het object), maar op het betaalbaar maken van het wonen voor een huurder (subject). Een paar jaar later werd het tweede inkomen meegeteld bij het bepalen of iemand ‘recht had’ op een sociale huurwoning.
Ook de nog weer later ingevoerde regelgeving dat negen g procent van de woningen moest worden toegewezen aan de doelgroep van beleid en ook de in 2013 ingevoerde inkomensa ankelijke huurverhoging, passen bij de breed gesteunde poli eke overtuiging dat sociale huisves ng een voorziening is voor de lagere inkomens alleen. Vanaf 2013 werd de inkomensa ankelijke huurverhoging ingevoerd. Deze regeling maakte het mogelijk dat corpora es via de belas ngdienst informa e konden krijgen over welke huurders een hoger inkomen hebben. In de huurprijsregelgeving werd toegestaan dat deze huurders – de goedkope scheefwoners - een hogere huurverhoging kregen dan huurders met een lager inkomen. Het uitgangspunt was dat hiermee in de sociale huursector de sterkste schouders de zwaarste last gingen dragen (en andersom), dat schee uurders eerder zouden
ffi
ti
ti
66
ti
fh
fh
ti
ft
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
versie 15 maart 2021
fh
ti
ti
ti
ti
ti
fk
In Zwolle kan het
De Woningwet 2015 dwingt woningcorpora es dus om zich te richten op hun kerntaak; het bieden van huisves ng. Financiële bijdragen van woningcorpora es aan overige ac viteiten zijn, op grond van de Woningwet, niet meer toegestaan. De Woningwet 2015 schrij voor dat woningcorpora es zich primair moeten beperken tot hun kerntaak; zorgen dat mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen wonen. In de Woningwet worden diensten omschreven van algemeen economisch belang (daeb): sociale huurwoningen, bepaald maatschappelijk vastgoed en speci eke diensten voor de lee aarheid. Het nancieel bijdragen aan zorg (in welke vorm dan ook) is geen kerntaak van de woningcorpora es. Woning zoeken en vinden De woningcorpora es in Zwolle werken met inschrijvingen en inschrijfduur via De Woningzoeker. Er is een zogenaamde spoedmodule (lo ng, ongeacht de inschrijfduur) waar alle huurders (behalve studenten) gebruik van kunnen maken mits zij minimaal één jaar woonach g zijn in deze gemeente. Ook is er een vangnetregeling/bemiddelingsmodule. Dan gaat het bv om mensen die uit deten e komen, of uit de vrouwenopvang, uit de maatschappelijke opvang. Deze module kent een eigen lijst: hierop staan de uitstromers vanuit beschermd wonen, maar ook andere urgente vragers, zoals statushouders.
Woningcorpora es maken quotumafspraken per aanbieder over het aantal woningen per jaar waarop de aanbieders een beroep kunnen doen. Zodra de zorgaanbieder een cliënt aanmeldt voor bemiddeling -nadat hij zelf tevergeefs hee gereageerd op woningen in de Spoedmodule- , wordt door de woningcorpora es gezocht naar een passende woning op de beste plek voor iemand. Soms doen woningcorpora es dat bewust niet, om niet -van omwonenden- het verwijt te krijgen dat wij ‘allemaal moeilijke mensen’ bij elkaar ze en. Dan is het gewoon toeval. Eigenlijk kun je het bijna niet goed doen. Hoe werkt deze bemiddeling nu in de prak jk? Zodra er een huuropzegging bij een van de Zwolse corpora es binnenkomt, wordt er gekeken of deze woning bemiddeld kan worden of geadverteerd moet worden op de site van De Woningzoeker. Hierbij wordt rekening gehouden met verschillende zaken:
tt
ft
ti
ti
67
ft
fb
ti
ffi
ti
ti
ft
ti
ti
ti
ti
fi
ti
ft
ti
versie 15 maart 2021
tt
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
In Zwolle kan het
ti
fi
overwegen te verhuizen en dat de sociale huursector daarmee e ciënter kon worden benut voor de laagste inkomens. De in 2015 herziene Woningwet vormde het voorlopige sluitstuk van een poli eke trend die ruim vijfentwin g jaar geleden inze e en is gericht op een (kleinere) sociale huursector, gericht op de laagste inkomens alleen. Er was al geregeld dat negen g procent van de huurwoningen (de woning in de noemer) moest worden toegewezen aan een huishouden met een inkomen tot maximaal €40.000. Deze grens kwam tot stand, omdat de Europese unie Nederland had gevraagd de groep waarop de sociale woningbouw zich richt te begrenzen. Nederland koos zelf deze grens en paste deze later aan. De grens werd wel de ‘Europese inkomensgrens voor sociale huurwoningen’ genoemd. In 2016 werd de en procent ruimte om boven deze ‘Europese inkomensgrens’ toe te wijzen, vergroot naar twin g procent. De hel daarvan is volledig vrij, de andere hel mag worden toegewezen aan huishoudens met een inkomen tussen € 38.035 en € 42.436 (prijspeil 2019). De regeling staat momenteel bekend als de 80-10-10 regeling.
Zijn de laatste huuropzeggingen in dit complex geadverteerd of bemiddeld, we moeten namelijk wel een gevarieerd aanbod houden voor de ingeschreven woningzoekenden. - Mocht er bemiddeld kunnen worden, dan is de volgende stap kijken of er in deze straat/ wijk/por ek/galerij al veel bijzondere doelgroepen wonen. Dit proces wordt overlegd met de woonconsulent van die betre ende wijk. Het antwoord hierop kan heel verschillend zijn: er is echt geen ruimte meer voor bijzondere doelgroep (dan wordt er dus geadverteerd), het is wel mogelijk maar dan niet een cliënt met zware problema ek waar buren hinder van kunnen ondervinden of het kan nog prima. - Zodra dat duidelijk is gaan we op zoek naar een passende cliënt. In het woonruimteverdeelsysteem kunnen we de aangemelde cliënten op volgorde van aangemelde datum ze en. Buiten de instellingen waar we quotumafspraken mee hebben, moeten we hier ook rekening houden met te huisvesten statushouders en aanmeldingen vanuit SWT/WMO. - We kijken dus op de volgorde van aanmelding welke kandidaat passend is voor de vrijkomende woning. Hier moeten we rekening houden met o.a. inkomen (passend toewijzen), gezinsgroo e, evt handicap, de zoekpro elen van de cliënten en natuurlijk het advies van de woonconsulent (b.v. iemand met lichtere problema ek of juist niet).
- Vervolgens wordt de woning aangeboden en de cliënt uitgenodigd voor een intakegesprek (m.u.v. corona jd). Gaat het om een cliënt waar misschien toch wat vraagtekens bij zijn kan het zijn dat we eerst een intakegesprek doen voor we de woning evt. aanpassen. - Als de aangeboden woning geaccepteerd wordt en alle gegevens zijn akkoord, dan kan de woning de ni ef toegewezen worden. Normaal gesproken mag er niet geweigerd worden. In de prak jk gebeurt het wel eens dat we wel akkoord gaan, maar dat zijn uitzonderlijke situa es en al jd in overleg met begeleiding. Verder is er ook een hardheidsclausulecommissie, voor acute situa es en voor situa es van dreigende dakloosheid met minderjarige kinderen. De commissie (van woningcorpora es) beoordeelt of iemand hiervoor in aanmerking komt. Het blijkt dat relevante professionals in Zwolle hier niet mee bekend zijn. -
Woonvisie en prestatieafspraken De Woningwet schrij voor dat gemeenten hun volkshuisvestelijke ambi es vastleggen in een woonvisie, waarna woningcorpora es een bod uitbrengen en dit uiteindelijk resulteert in presta eafspraken. Ambi es met betrekking tot wonen met zorg dienen onderdeel te zijn van de Woonvisie. Dit is een belangrijke voorwaarde voor het gesprek met de woningcorpora es. Het is dus belangrijk dat Wmo-adviseurs jdig en goed worden aangesloten bij het proces van een Woonvisie. Zij hebben de kennis om het huidige woonbeleid, de presta eafspraken en de huidige woningvoorraad te checken op de geschiktheid voor de doelgroep. Zijn er bijvoorbeeld genoeg kleinschalige betaalbare eenpersoonswoningen aanwezig in de gemeente? De vertaling naar presta eafspraken, is niet al jd eenvoudig. Veel gemeenten worstelen ermee wat ze precies moeten opnemen voor de doelgroep beschermd wonen. Als mensen uitstromen uit een intramurale voorziening, maken ze in principe deel uit van de groep ‘reguliere huurders’. Moet je daarop wel woonvisie en presta eafspraken aanpassen?
ti
ti
ti
68
ti
ti
ti
ti
ti
fi
ti
ti
versie 15 maart 2021
ff
ti
ti
ti
ti
ti
tt
tt
ft
ti
ti
ti
ti
fi
ti
ti
In Zwolle kan het
Zeker voor urgente toewijzingen van een woning met begeleiding is het noodzakelijk om speci eke afspraken te maken. Gemeenten vinden het dan van belang om niet alleen met woningcorpora es aan tafel te gaan over dit onderwerp, maar om hier de zorgaanbieders ook bij te betrekken. Woningcorpora es kunnen wel een woning beschikbaar stellen, maar dit willen ze hoogstwaarschijnlijk alleen doen als de begeleiding en zorg goed geregeld is. Daarvoor moeten afspraken worden gemaakt met de zorgaanbieders in de uitvoering van de presta eafspraken.
Bijlage 6
Kwetsbaarheid in wijken speelt landelijk
Woningcorpora es zien dat er meer mensen met complexe problema ek naar de wijk komen, waarvan de risico’s op incidenten groot zijn. Omdat er wachtlijsten voor beschermd wonen zijn, worden mensen sneller naar zelfstandig wonen geleid. Steeds vaker gaat het om mensen die nog zware individuele begeleiding nodig hebben. De komst van de WvGGz hee de situa e niet verbeterd. Er is veel bureaucra e bijgekomen en over het handelingsperspec ef wordt door verschillende par jen verschillend gedacht. Zo ziet een ona ankelijk psychiater niet de zorgwekkende signalen die iemand afgee na het stoppen van zijn medicijnendepot. Omdat hij zich dat kwar er van de visite wel goed gedraagt. Samenwerking in complexe situa es AEF hee onderzoek gedaan naar wat nodig is en de onderzoeker omschrij de behoe e aan een waakvlamfunc e. Investeer nu in kwetsbare wijken De afgelopen jd mocht ik met mensen praten over kwetsbare wijken in Nederland.* De wijken waar veel mensen wonen die te maken hebben met werkloosheid, schulden, psychische kwetsbaarheid en een klein netwerk. Ik schrok van de problema ek die speelt in deze wijken en werd geïnspireerd door mensen die elke dag proberen om hier verbetering in te brengen. Eén ding werd me duidelijk: het is noodzakelijk om nú te investeren in deze wijken. Want de uitdagingen waar deze wijken voor staan worden de komende jaren waarschijnlijk alleen maar groter.
Zorgen over wijken waarin de draaglast te groot is Steeds meer mensen in een kwetsbare posi e komen bij elkaar in de at te wonen. Deze mensen hebben vaak geen energie of draagkracht over om elkaar te steunen. Er is dus steun nodig van buitenaf, en die is er nu te weinig. De steunstructuren die er waren, zijn de afgelopen jaren afgebouwd. Complexbeheerders hebben steeds meer woningen onder hun hoede en moeten hun aandacht verdelen. Wijkteams werken vraaggericht, terwijl deze mensen hun vraag niet al jd verwoorden. En door alle veranderingen in we en en nanciering is passende hulp ook niet al jd vindbaar of beschikbaar.
ft
ft
tt
ti
ft
69
ft
ti
fl
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
versie 15 maart 2021
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ft
ti
ti
fi
In Zwolle kan het
fh
fi
Uit de prak jk blijkt dat dit wel noodzakelijk is. Deze mensen hebben een achterstand op de woningmarkt door hun achtergrond. Het is een kwes e van beschaving daar rekening mee te houden.
Er is een laagdrempelige manier van ondersteuning nodig Veel van de mensen die ik sprak gaven aan dat ze een laagdrempelige manier van ondersteuning in hun wijken missen. Iemand die de buurtbewoners kent en die even een kop ko e kan gaan drinken wanneer er zorgen over iemand zijn. Een persoon die signaleert dat iemand professionele hulp nodig hee . Iemand die buurtbewoners met elkaar verbindt en sociale cohesie s muleert. Gemeente, corpora e en zorg- en welzijnsorganisa e: sla de handen ineen Gemeente, corpora es en zorg- en welzijnsorganisa es moeten de handen ineenslaan. In één van de steden die we onderzochten werkten deze par jen al nauw met elkaar samen. Bij concrete problemen zeiden ze: we gaan niet uit elkaar voordat we een oplossing gevonden hebben. Dat is wat er nu nodig is: samen de verantwoordelijkheid nemen voor deze kwetsbare wijken. De gemeente kan daarin de regie pakken. Kleine gebaren kunnen grote dingen teweeg brengen Op overkoepelend niveau is een gezamenlijke aanpak en strategie noodzakelijk. Maar ook ‘op straat’ kunnen kleine gebaren al grote dingen teweeg brengen. Bijvoorbeeld die corpora emedewerkster die een overprikkelde bewoner voorstelde om samen te zorgen voor betere geluidsisola e in zijn at. Of de wijkteammedewerker die met buurtbewoners in gesprek ging toen de buurvrouw gillend werd afgevoerd in de ambulance.
Daarom denk ik dat het noodzakelijk is om nu, op kleine en grote schaal in deze wijken en in deze mensen te investeren. *Voor Aedes, koepelvereniging van woningcorpora es, onderzochten we de zorg en ondersteuning in de wijk. h ps://www.aef.nl/waakvlamfunc e-nodig-in-kwetsbare-wijken Wat kan helpen Het faciliteren van ontmoe ng en contact maken, is heel belangrijk. Dat krijgt per wijk anders gestalte. Dat moet je niet willen opleggen, maar uit de wijk zelf laten komen. Daarbij is het belangrijk wel professionele vinger aan de pols te houden, zodat er geen uitslui ngsmechanismen de kans krijgen. Ontmoe ng moet voor iedereen bereikbaar zijn. Movisie deed onderzoek21 naar enkele succesfactoren. Een fysieke plek Bewoners in deze wijken hebben een plek nodig waar ze met elkaar kunnen zijn, hun zorgen delen, elkaar kunnen helpen, ac viteiten kunnen ontplooien, zonder nadrukkelijke reden gewoon welkom zijn. Kleinschalige huiskamerach ge ontmoe ngspunten in de buurt met (gra s) ko e en met mogelijkheid voor ac viteiten, laagdrempelig in sfeer en nancieel, niet te duur of te fancy.
21 De sociale Basis: het investeren waard, Movisie 2018: https://www.movisie.nl/publicatie/sociale-basis-investeren-
waard
ffi
70
ti
ti
fi
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ft
versie 15 maart 2021
ti
fl
ti
ti
tt
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ti
ffi
In Zwolle kan het
Van onderop samen met sleutel guren Met bewoners aan het roer, hen ruimte geven, vertrouwen hebben in wat ze doen; zelfstandig laten zijn. Mensen nemen zelf heel veel ini a ef, helpen elkaar, doen boodschappen voor elkaar. Vaak zijn er enkele sleutel guren die je kunt steunen. Niet door het over te nemen, maar wel de randvoorwaarden creëren die nodig zijn. Want een clubje buurtbewoners kan ook de neiging hebben om anderen uit te sluiten - ons kent ons. Dat kan gepaard gaan met jullie en hullie, roddelen en met jaloezie bij degenen die zich er niet bij voelen horen. Daarvoor is een professionele achtervang (gastvrouw of sociaal beheerder, sociaal werker) nodig die dit ac ef bewaakt. Zodat iedereen zich echt welkom voelt. Die bewoners s muleert zelf huisregels te maken, bv rondom alcohol, schoonmaak, ruimtegebruik, spullen delen. Uitgaan van wederkerigheid en gelijkwaardigheid In een welkome huiskamer is er ruimte voor iedereen in gelijkwaardigheid. Er is ruimte voor André Hazes en ook voor klassieke muziek; voor bingo en voor thema sche lezingen. Zoals vroeger in verenigingen tot het Nut van het Algemeen. Aansluiten bij de behoe e van mensen in de buurt. Zowel van de buurman op ‘driehoog achter’, als de ‘kakker’ die zich al jd netjes kleedt. Het een is niet meer of minder, het is anders, passend bij iemands leefs jl.
Serieus nemen in perspec ef Buurtbewoners kunnen soms onaardig, boos uit de hoek komen. Daar kun je van schrikken, maar de kunst is dan niet in de re ex te schieten van formele procedures, protocollen. Deze boosheid toont vaak hun betrokkenheid. Juist deze mensen kunnen goed aangeven waar de pijn zit. Dan is het van belang om op zoek te gaan naar de achterliggende zorgen. Echt luisteren, meevoelen met mensen, daar gaat het om.
ti
71
ft
ti
ti
ti
fi
fl
versie 15 maart 2021
fi
ti
ti
ti
ti
In Zwolle kan het