Gemeente Zwolle - Accountantsverslag 2024
Tekst van het document
Op grond van onze risicoanalyse hebben wij de grondexploitaties Nieuwe Veemarkt en Stadshagen De Tippe geselecteerd als belangrijkste grondexploitaties voor onze controle. Beide projecten zijn omvangrijk, kennen een meerjarige looptijd en zijn van materieel belang voor de jaarrekening van de gemeente. Voor Nieuwe Veemarkt bedraagt het totaal aan nog te maken kosten € 27,0 miljoen en de nog te realiseren opbrengsten € 47,1 miljoen. Het verwachte resultaat van de Nieuwe Veemarkt is met € 8 miljoen gestegen naar € 12,8 miljoen positief. Dit als gevolg van hogere VON-prijzen op basis van actuele verkopen in de stad/omgeving. Gezien de opstartfase van het project heeft dit verwachte positieve resultaat nog geen financiële impact in de jaarrekening 2024. In Stadshagen De Tippe zijn ruim 1.300 woningen gepland, waarvan circa 700 gerealiseerd zijn. Per ultimo 2024 worden nog € 36,1 miljoen aan nog te maken kosten verwacht en nog € 35,7 miljoen aan te realiseren opbrengsten. Het verwachte resultaat van de Stadshagen De Tippe is met € 0,5 miljoen gestegen naar € 5,5 miljoen positief. Tot 31-12-2024 bedraagt de verwerkte winstname € 1,5 miljoen.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •
Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten;
•
Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties; Externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen, grondopbrengsten en parameters;
•
Aandachtspunten jaarrekening 2025 Voor de jaarrekening 2024 heeft de organisatie de eerste stappen gezet om de civiele ramingen te herzien waarbij deze volledig opnieuw opgesteld zouden worden op basis van de meest actuele inzichten van de huidige en vergelijkbare projecten. Een eerste aanzet hiertoe is gedaan, maar is als gevolg van personele wisselingen niet in dit boekjaar gerealiseerd. De organisatie onderzoekt de mogelijkheden om dit voor de jaarrekening 2025 wel te realiseren. Wij concluderen dat momenteel de bestaande calculaties in combinatie met inflatiecorrecties een betrouwbaar inzicht geven in de toekomstige civiele lasten van de projecten.
•
Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt. Hierbij vermelden wij dat op basis van de meeste recente marktinzichten de parameter voor opbrengstenstijging op de korte termijn gunstig is bijgesteld op balansmoment. Dit betreft een autonome ontwikkeling ten opzichte van de door de gemeente vastgestelde parameters. Verder merken wij volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2024 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten betrokken hebben bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/24
Naar verwachting wordt in 2025 een nieuwe grondexploitatie vastgesteld voor het project Noorderkwartier. In dit project is sprake van faciliterend grondbeleid waarbij meerdere partijen betrokken zijn. Wij hebben een aantal gesprekken met de ambtelijke organisatie gevoerd, waarbij wij aandachtspunten hebben meegegeven aan de organisatie. Gezien de omvang en complexiteit van het project hebben wij het college gevraagd nadrukkelijk aandacht te besteden aan een zorgvuldige verantwoording van deze nieuwe grondexploitatie.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken. In onze boardletter hebben wij uitgebreid gerapporteerd over fraude en integriteit, en de stappen die uw gemeente hierin heeft gezet. Binnen de gemeente Zwolle is de frauderisicoanalyse een onderdeel van de gemeentebrede risicoanalyse. Wij hebben begrepen dat IA met ingang van 2025 periodiek de frauderisicoanalyse gaat uitvoeren en het fraudebeleid zal worden herzien. Wij hebben het college geadviseerd de frauderisicoinventarisatie verder uit te werken met (mogelijke) financiële impact (kwantificering).
Tevens hebben wij het college in overweging gegeven – voor de belangrijkste risico’s – periodiek thema-gerichte onderzoeken uit te voeren c.q. deze onderwerpen onderdeel te laten uitmaken van het jaarplan van de interne auditafdeling. Tenslotte adviseren wij de gemeentebrede frauderisicoanalyse ook periodiek op de agenda van de auditcommissie te plaatsen.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/25
Werkzaamheden fraude Wij hebben ten behoeve van onze controle van de jaarrekening met betrekking tot het – vanuit onze beroepsgroep – voorgeschreven frauderisico op ‘management override of controls’ aanvullende werkzaamheden uitgevoerd. Dit frauderisico kan zich (met name) voordoen in de handmatige journaalposten (memoriaalboekingen). De AFM heeft een thema-onderzoek gedaan naar frauderisicoanalyse door accountantsorganisaties. De aanbevelingen vanuit dit onderzoek hebben wij geïmplementeerd in onze controleaanpak. Onze werkzaamheden zijn hierbij meer gericht op de aspecten die mogelijk gevoelig zijn om te manipuleren via handmatige journaalposten. Zo hebben wij expliciet getoetst of sprake is van correcties van lasten binnen programma’s met een risico van een begrotingsoverschrijding (dicht tegen de grenzen aan). Wij hebben deze werkzaamheden uitgevoerd op basis van data-analyse-werkzaamheden, waarbij wij handmatige mutaties gegevensgericht gecontroleerd hebben. Wij hebben bij het uitvoeren van onze werkzaamheden geen signalen en/of indicaties dat er sprake is van fraude Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens bespreken met uw HR-adviseur en uw arbeidsjurist. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd.
Onze conclusie is voorts dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van frauderisico’s en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Overige bevindingen Geen feitelijke niet-gecorrigeerde controleverschillen geïdentificeerd met betrekking tot de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.
In de jaarrekening 2024 zijn in de WNT-verantwoording twee extra medewerkers opgenomen, namelijk de heer Wijnandts en mevrouw Borsboom. Vanwege de sabbatical van de gemeentesecretaris, zijn deze functionarissen op 11 oktober 2024 door het college aangesteld als waarnemers van de gemeentesecretarisfunctie. De heer Wijnandts heeft de functie van secretaris ingevuld en mevrouw Borsboom de functie van algemeen directeur. Vanuit de WNT worden beide functionarissen met de waarnemende rollen gedefinieerd als topfunctionaris en daarom opgenomen in de WNT-verantwoording. Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot naleving van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) en de publicatieverplichtingen van de WNT.
Materiële vaste activa
Onze communicatie met het management
De gemeente Zwolle bezit twee monumentale panden met cultureel historische waarde die worden gebruikt voor commerciële doeleinden (hotel en horeca). De panden zijn, in lijn met de BBV-richtlijnen, in de jaarrekening verantwoord als vastgoed met economische nut.
Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande haar verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving.
Uit de analyse van de gemeente blijkt dat de actuele waarde van deze panden lager is dan de boekwaarde. Gezien de commerciële doeleinden (economische functie) zijn deze panden afgewaardeerd met respectievelijk € 2,5 miljoen en € 1,1 miljoen. De actuele waarde is bepaald op basis van taxaties die gedurende het opstelproces van de jaarrekening zijn uitgevoerd. Wij achten de gehanteerde waarderingsgrondslag (economisch vastgoed) en de daarop toegepaste afwaardering naar lagere bedrijfswaarde in overeenstemming met het BBV. Onze opdracht is ongewijzigd uitgevoerd Met de opdrachtbevestiging heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. Naast de opdrachtbevestiging zijn bepalend (geweest) voor onze controle: •
Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen In de jaarrekening zijn de huurcontracten en verlofsaldi van medewerkers (terecht) opgenomen als niet uit de balans blijkende verplichtingen. Andere contractuele verplichtingen zijn niet opgenomen, denk hierbij aan ICTcontracten, contracten uit hoofde van gebiedsontwikkeling en investeringen en dergelijke. Uw gemeente heeft het afgelopen jaar goede stappen gezet het inzicht te vergroten in de aanwezige contractuele verplichtingen maar dit inzicht is nog niet volledig. Deze niet volledige toelichting in de jaarrekening hebben wij in bijlage A3 opgenomen als niet-gecorrigeerde afwijking in de toelichting. Wij hebben het college gevraagd acties uit te zetten zodat dit inzicht in de jaarrekening 2025 juist en volledig wordt opgenomen onder de niet in de balans opgenomen verplichtingen.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/26
• •
De reikwijdte van onze controle staat omschreven in de opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking of wijziging in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle. Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). Het normenkader 2024, dat door de gemeenteraad is vastgesteld in haar vergadering d.d. 16 december 2024.
Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons bij het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Wij hebben van het college van gemeente Zwolle een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Er zijn geen belangrijke wijzigingen in de verslaggevingsregels Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van uw gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting op de jaarrekening 2024, onder ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’. Wij hebben het, door het college en het ambtelijk management, toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd, en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsvraagstukken en de toegepaste inschattingen goed onderbouwd en redelijk zijn in finale jaarstukken, alsook consistent zijn gebruikt.
Kwaliteit en transparantie van de jaarstukken Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2024 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses.
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Interne beheersing
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/27
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024
Boardletter 2024, toegespitst op de interne (financiële) beheersing
Bevindingen gedurende controle jaarrekening
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2024 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de getrouwheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens.
Dubbele betaling 2024 In maart 2024 is per abuis een dubbele betaling verricht. Dit betrof een betaalbatch met circa 560 individuele betalingen in het kader van sociaal domein. Deze betaalbatch bedroeg afgerond totaal € 244.000, hiervan is per controledatum (maart 2025) 97% terug ontvangen. Het resterende bedrag van € 3.700 is oninbaar verklaard.
Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze boardletter 2024 gedateerd 31 januari 2025. De boardletter hebben wij op 14 januari met de leden van de auditcommissie besproken.
Uw gemeente heeft de aard en omvang van de dubbele betaling onderzocht. Hieruit blijkt dat sprake was van een menselijke fout, waardoor een betaalbatch per abuis dubbel is verwerkt in het betaalsysteem. De interne controlemaatregelen, waaronder het controleren en autoriseren van de betaalbatch, hebben in deze specifieke casus niet gewerkt. Naar aanleiding van deze casus zijn diverse procesverbeteringen doorgevoerd en zijn voorlichtingen gegeven aan medewerkers hoe om te gaan met foutmeldingen (die in dit geval van toepassing was). Wij achten deze stappen passend bij de situatie.
Samenvatting boardletter 2024 In onze eerdere rapportages hebben wij diverse belangrijke aandachtspunten onder uw aandacht gebracht. Tijdens onze tussentijdse controle hebben wij geconstateerd dat uw organisatie actief werkt aan de uitwerking en opvolging hiervan. Wij zien dat de gemeente zich bewust is van de urgentie om de beheersing van de relevante processen verder te versterken. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of onze aandachtspunten uit de boardletter voldoende zijn opgevolgd. Voor zover de opvolging en/of onze controle ervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt.
Dubbele betaling 2025 In januari 2025 is wederom een betaalbatch dubbel betaald. Het bedrag van deze batch ad € 809.000 is per heden geheel teruggevorderd. Ook bij deze dubbele betaling is een intern gedegen onderzoek uitgevoerd, waaruit is gebleken dat deze dubbele betaling zijn oorzaak vindt in een technische fout. Het was mogelijk meerdere betaalopdrachten uit te voeren op basis van dezelfde inkoopfacturen, terwijl normaliter inkoopfacturen die opgenomen zijn in een betaalopdracht direct als “betaald” in het systeem worden gelabeld. Wij hebben begrepen dat het technische proces, tezamen met de leverancier Capgemini, is aangepast. De aard en oorzaak van beide gebeurtenissen is verschillend. De ambtelijke organisatie heeft voor beide gebeurtenissen aanvullende interne controles uitgevoerd en overleg gevoerd met verantwoordelijke functionarissen van het financiële pakket. Wij hebben de uitkomsten van de interne controles beoordeeld en vanuit onze eigen gegevensgerichte werkzaamheden geen aanvullende risico’s geïdentificeerd.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/28
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving inclusief cybersecurity zit in een groeipad
In het kader van de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij de opzet en het bestaan getoetst van de algemene IT-beheersmaatregelen van de relevante financiële applicaties JD Edwards (financiële administratie) Gidso (WMO en Jeugdzorg) en Suite voor het Sociaal Domein (sociale uitkeringen). Ook in 2024 heeft uw gemeente de automatiseringsomgeving verder doorontwikkeld. Verbeteringen die in 2024 zijn doorgevoerd, zijn onder andere: het in regioverband aanbesteden en starten van het project ‘Identity and Access Management’ (IAM) om de toegang tot systemen te beheersen en het verder versterken van het beheersingsproces van JD Edwards (financiële administratie). Met name dit laatste is van belang voor een soepele implementatie van de nieuwe applicatie ERPx. Net als in voorgaande jaren kunnen wij (en de gemeente) door de bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving niet zonder meer steunen op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Belangrijke nadelen van het feit dat onvoldoende opvolging is gegeven aan onze eerdere aanbevelingen, zijn onder andere: Het gevolg van deze conclusie is dat wij meer gegevensgericht werk hebben moeten verrichten dan wanneer wel gesteund kan worden op de (uitkomsten van de) systemen. Onder andere door het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van data en lijstwerk vast te stellen.
Na de implementatie van de nieuwe financiële administratie zullen wij gezamenlijk met uw organisatie bepalen of het wenselijk is om te komen tot een situatie waarbij wij kunnen steunen op geautomatiseerde gegevensverwerking in het kader van de jaarrekeningcontrole.
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2024
Evaluatie controleproces Net als in voorgaande jaren hebben wij na afronding van de controle over het boekjaar 2023 met de ambtelijke organisatie het opstel- en controleproces van de jaarrekening 2023 geëvalueerd, en waar nodig aanscherpingen verwerkt in het interne ‘draaiboek’ voor het opstelproces en de gezamenlijke werk- en planningsafspraken voor de jaarrekening. Met deze aanpassingen is het proces verder geoptimaliseerd en zijn verdere stappen gezet voor een efficiënte en effectieve controle. Het controleproces is door een goede samenwerking prettig verlopen. De periodieke besprekingen gedurende het jaar tussen de ambtelijke organisatie en ons controleteam hebben hier een belangrijke rol in gehad. Hiermee blijven we nauw met elkaar in contact en worden eventuele vraagstukken tijdig met elkaar gedeeld. Medio 2025 evalueren wij – mede op basis van de actualisatie van de risicoanalyse voor de jaarrekening 2025 – wederom gezamenlijk het proces om te bepalen op welke terreinen/aspecten verdere verbeteringen in het opstel- en controleproces van de jaarrekening mogelijk zijn.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/29
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Bijlagen
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/30
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 0,96 miljoen.
•
Aard van de fouten
Getrouwheid
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode
n.v.t.
Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode:
€0
Totaal getrouwheidsfouten
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele niet-geconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/31
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
A2 - Onzekerheden in de controle In onderstaande tabel is een overzicht van de onzekerheden groter dan de rapporteringstolerantie van € 29 miljoen.
•
Aard van de onzekerheden
Getrouwheid
Totaal onzekerheden in de controle getrouwheid
€0
Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere onzekerheden.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/32
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hieronder bevat een weergave van die onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting
Bron van de toelichtingsvereiste
Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen
Door nog niet voldoende inzicht in de omvang van toekomstige contractuele verplichtingen zijn niet alle contractuele verplichtingen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen (NUBBV).
Art. 53 BBV
Zie ook toelichting op pagina 25.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/33
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening 2024 en onze conclusies ten aanzien van de rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024.
- De strekking van ons getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening: Goedkeurend - De strekking van ons rechtmatigheidsoordeel over de baten, lasten en balansmutaties SiSa: Goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Code
SiSa-regeling
A31
Regeling specifieke uitkering ter voorkoming van jeugdcriminaliteit 2024
n.v.t.
€0
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021
n.v.t.
€0
C62
Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen
n.v.t.
€0
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
n.v.t.
€0
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
n.v.t.
€0
D10
Volwasseneneducatie
n.v.t.
€0
D11
Regeling specifieke uitkering extra financiële middelen RMC-functie
n.v.t.
€0
D12
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2024
n.v.t.
€0
D12A
Regeling regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2024
n.v.t.
€0
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
n.v.t.
€0
D21
Specifieke uitkering impuls jongerencultuur
n.v.t.
€0
D28
Impuls jongeren en talent
n.v.t.
€0
Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027 (SISA tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
Tijdelijke stimuleringsregeling slim, veilig, doelmatig en duurzaam gebruik van mobiliteitsinfrastructuur 2023-2027 (SISA tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
E104
Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur
n.v.t.
€0
E10B
Regeling specifieke uitkering snelfietsroutes (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
E103B Ministerie E103B Provincie
Fout of onzekerheid
Subtotaal © 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/34
Financiële omvang Toelichting
€0 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina
Financiële omvang Toelichting €0
E110
Tijdelijke regeling specifieke uitkering mobiliteitspakketten ten behoeve van woningbouw
n.v.t.
€0
E113
Tijdelijke regeling uitkering bodem 2024–2030
n.v.t.
€0
E115
Tijdelijke regeling specifieke uitkering duurzame en circulaire infrastructuur
n.v.t.
€0
E21
Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2022-2022
n.v.t.
€0
E27B
Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
E58
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021
n.v.t.
€0
E81
Regeling specifieke uitkering OV-ambassadeurprojecten 2023
n.v.t.
€0
E83
Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022
n.v.t.
€0
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023
n.v.t.
€0
E85
Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties
n.v.t.
€0
E87B
Tijdelijke regeling stimuleren maatregelen tweede fase Deltaprogramma zoetwater (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024
n.v.t.
€0
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekkingen)_gemeentedeel 2024
n.v.t.
€0
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G10
Wet inburgering gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G12
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2023
n.v.t.
€0
G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2024
n.v.t.
€0
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
n.v.t.
€0
Subtotaal
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/35
€0
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2024 Code
SiSa-regeling
Fout of onzekerheid
Subtotaal – zie vorige pagina
Financiële omvang Toelichting €0
H12
Regeling specifieke uitkering locale preventieakkoorden of preventieaanpakken
n.v.t.
€0
H30
Regeling specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026
n.v.t.
€0
H35
Regeling specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
n.v.t.
€0
H41
Regeling specifieke uitkering specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
n.v.t.
€0
J9
Specifieke uitkering woningbouwimpuls
n.v.t.
€0
J105
SPUK Startbouwimpuls
n.v.t.
€0
J106
SPUK gebiedsbudget
n.v.t.
€0
J117B
Soortenmanagementplan Zwolle
n.v.t.
€0
J209
Meerjarige regeling specifieke uitkeringen voor huisvesting aandachtsgroepen (RHA 2022)
n.v.t.
€0
J210B
Meerjarige regeling specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw
n.v.t.
€0
J30
Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije wijken 2e ronde
n.v.t.
€0
J32
Specifieke uitkering ventilatie in scholen
n.v.t.
€0
J55
Aanpak energie armoede
n.v.t.
€0
J56
Regeling huisvesting aandachtsgroepen (RHA)
n.v.t.
€0
Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)
n.v.t.
€0
J75B Ministerie J75B Provincie J85
stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen
J94
Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie
n.v.t.
€0
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid (CDOKE)
n.v.t.
€0
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
n.v.t.
€0
Totaal © 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/36
€0 Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
C - Onafhankelijkheidsbevestiging •
Bevestiging onafhankelijkheid De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)” en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Zwolle in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast.
•
Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. De hierna volgende (niet-limitatieve) opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt. •
•
•
Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte. Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.
Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.
© 2025. Deloitte Nederland. Accountantsverslag 2024 2506060D48/WK/37
•
De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen. Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheids-evaluatie’), wordt in het dossier opgenomen. Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.
Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Zwolle Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden. Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid
De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.
•
Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Zwolle te rouleren.
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Vanessa Jongbloed on 25 Jun 2025
Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL’’ of ‘’Deloitte Global’’), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte-organisatie”). DTTL en haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichten of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteiten zijn aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie.
Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belastingadvies- en juridische diensten, en diensten op het gebied van consulting, financial advisory, en risk advisory aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op haar meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden. Ontdek hoe de meer dan 415.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte-organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2025. Voor informatie, contact Deloitte Nederland.