Eindrapportage Gebiedsgericht MIRT-onderzoek Bereikbaarheid Zwolle en omgeving
Tekst van het document
door interne verplaatsingen (3,5%). De afname
gebruik van het OV daalt licht en ten gevolge
van autoverkeer (procentueel beperkt op de
Hierboven in de taartdiagrammen is de
van de maatregelen verschuift het alleen maar
A28) wordt veroorzaakt door de overstap van
verdeling over de vervoerwijzen weergegeven.
binnen Zwolle. Mensen maken gebruik van
bestemmingsverkeer richting Zwolle via hubs
Het gaat hierbij om etmalen en om verkeer met
andere OV-lijnen.
naar fiets en OV.
een herkomst en/of bestemming in Zwolle.
60
61
6.3 EFFECT op de DOORSTROMING autoverkeer Hiernaast zijn de resultaten vanuit het
Wanneer we kijken naar de impact van de
NRM weergegeven ten aanzien van de
verstedelijking, valt op dat de keuzes in de
doorstroming. Hierbij is de IC-factor
verstedelijkingsstrategie maar beperkte invloed
weergegeven in de avondspits, waarbij de
hebben op de verschillen in intensiteiten.
dikte van de balk bepaald wordt door de
Belangrijkste reden is dat de uiteindelijke
intensiteiten in de avondspits. Het figuur
verschuiving van woningen maar beperkt zijn,
hiernaast geeft de situatie weer in 2040
zeker ten opzichte van de bestaande woningen
inclusief de verstedelijking en de maatregelen,
en de hoeveelheid doorgaand verkeer. Wel zien
die in het pakket zitten. Hierbij is wel een
we lokaal (rondom de gebiedsontwikkelingen)
vergroting van de capaciteit op de ring Zwolle
zeker invloed van de verstedelijkingskeuzes.
(A28 t.h.v. centrum) meegenomen. Deze maatregel bleek technisch en ruimtelijk niet
Als we vervolgens ook de verstedelijkings-
realiseerbaar en is dus alsnog afgevallen, maar
strategie combineren met de maatregelen
was reeds meegenomen in de berekeningen.
van de mobiliteitsstrategie (het in hoofdstuk 5
Een beschrijving van de uitgangspunten en alle
beschreven pakket), zien we ook in het NRM de
resultaten is opgenomen in bijlage: Technische
verschuiving naar fiets en OV, zeker ook door
Rapportage van het NRM.
het toevoegen van de hubs. De maatregelen hebben maar beperkt effect op de grote
Legenda VS 2040 - maatregelen - IC avondspits 0 - 0.6 0.6 - 0.7 0.7 - 0. 8
Bevindingen
stromen (A28 / N50 / A50). De hubs worden
Tussen nu en 2040 is er groei zichtbaar op
goed gebruikt, maar hebben door hun ligging
het wegennet. Hierdoor wordt het netwerk
dichtbij Zwolle, weinig effect op de hoofdwegen
overbelast en ontstaan knelpunten rondom
van en naar Zwolle. Wel functioneert de ring
de kruisingen. De A28 is zwaar belast in de
Zwolle beter in de spitsperiode.
spitsen; met name op de ring en ten zuiden van Zwolle. Ook de N50 en A50 zijn overbelast. Tegelijkertijd zien we dat de regionale wegen (uitgezonderd N35 bij Raalte) behoorlijk blijven functioneren.
0. 8 - 0.9 0.9 - 1 62
63
IMPACT van de LeLYLijn* Het regionale aanbod “bouwstenen voor het
Ten opzichte van de autonome, meer in de
Overigens is de mate waarin extra autogebruik
Deltaplan”
Randstad geconcentreerde ontwikkeling
daadwerkelijk zal optreden sterk afhankelijk van de
De regionale bouwstenen voor het Deltaplan
nemen de aantallen verplaatsingen en de
ruimtelijke ontwikkeling: hoe meer er hoogstedelijk
bestaan uit het realiseren van 220 duizend extra
verplaatsingsafstanden toe. In en naar Noordelijk
op de knopen wordt geconcentreerd, hoe minder
nieuwe woningen (bovenop de ‘autonome’ groei
Nederland neemt het aantal OV-verplaatsingen met
autogebruik. Dit laatste heeft zeker ook nog een
van 100 duizend woningen) en de verbetering
ruim 50 duizend bewegingen toe. Daar staat een
raakvlak met de keuzes die gemaakt zijn in de
van spoorweginfrastructuur. Dit betreft de Lelylijn
afname in de rest van Nederland tegenover; per
Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle. Deze is in
(een nieuwe snelle verbinding van de Randstad
saldo is er een positief effect van iets minder dan
bovenstaande analyse niet meegenomen.
via Lelystad naar Groningen en Leeuwarden), het
20 duizend extra OV-verplaatsingen.
6.4 Gevoeligheidsanalyse – afwaarderen Ceintuurbaan
opwaarderen van de bestaande spoorverbinding via Zwolle naar Groningen, Leeuwarden en Emmen en
Een ander effect is dat wanneer meer mensen
de Nedersaksenlijn (versterken relatie Groningen-
ervoor kiezen om vanuit het sterk verstedelijkte
Drenthe-Twente middels opbouw spoornetwerk
westen naar het minder verstedelijkte Noorden te
tussen Emmen en Veendam).
verhuizen, zij vaker gebruik gaan maken van de auto en gemiddeld langere afstanden afleggen.
Bereikbaarheid over weg en spoor
Dit blijkt uit nevenstaande figuur. Op wegen
Vooral de Lelylijn zorgt voor een verbetering van
die roodgekleurd zijn neemt het aantal auto’s
reistijden tussen Noordelijke gebieden en de
(verkeersintensiteit) toe en op groengekleurde
Randstad. Tussen Groningen/ Leeuwarden en
wegen neemt het aantal auto’s af.
Schiphol zijn tijdwinsten te realiseren van meer dan een half uur. Uit modelberekeningen volgt dat er
Ten aanzien van de A28 zien we een toename van
dagelijks ca. 25 duizend extra reizigersbewegingen
verkeer ten noorden van Zwolle (en deels ook op de
In bovenstaande figuur is zichtbaar gemaakt
In rood is een toename weergegeven van
De verlaging van capaciteit op de Ceintuurbaan
in en naar Noordelijk Nederland zijn als de drie lijnen
ring) en ten zuiden een beperkte afname. Dit heeft
wat het effect is van het afwaarderen van de
autointensiteiten ten opzichte van het scenario
zorgt voor grote vertragingen en in de praktijk
van het Deltaplan worden gerealiseerd, zonder de
ook met name een oorzaak in de verschuiving van
Ceintuurbaan naar een 2x1 50km/uur weg
met de verstedelijking in 2040.
waarschijnlijk voor een file van de A28
extra woningen. Het effect van het Deltaplan (dus
verstedelijking.
(tussen de kruising met de Oldeneelallee en de
inclusief woningen) is gecompliceerd. Doordat, ten
tot voor de kruising met de Oldeneelallee
A28). Met deze verdere afwaardering wordt de
Groen betekent een afname van verkeer.
doordat kruispunten het verkeer niet meer
opzichte van een autonome ontwikkeling zonder
Per saldo zien we een betere benutting van
barrièrewerking van de Ceintuurbaan minder
Zichtbaar is dat het verkeer op de Ceintuurbaan
kunnen verwerken. Hierdoor waarschijnlijk
Deltaplan, mensen op andere plekken wonen
infrastructuur, maar ook een toename van het
en komen meer ontwikkelmogelijkheden in de
inderdaad afneemt door het afwaarderen.
ook wachtrijen op de toeleidende wegen als
en werken, ontstaan er ook wezenlijk andere
aantal autokilometers en de daarmee gepaard
Oostflank beschikbaar.
Tegelijkertijd zoekt dit verkeer ook naar
N35 en A28. Dit komt doordat het grootste
verplaatsingspatronen.
gaande negatieve externe effecten.
64
* bron: Gezamenlijke analyse Deltaplan voor Noordelijk Nederland (deel B)
verschillende (sluip)routes door het centrum
aandeel van het verkeer op de Ceintuurbaan
In de figuur is aangegeven wat het effect is op
van Zwolle en door Veldhoek en Berkum in het
bestemmingsverkeer is en geen doorgaand
de verkeersstromen in Zwolle. De berekeningen
oosten van Zwolle. Het verkeer rijdt dus niet om
verkeer.
zijn gemaakt met verkeersmodel Zwolle.
de stad heen, maar juist door de stad.
65
gevoeligheidsanalyse – Marsroute N35
gevoeligheidsanalyse – Betalen naar Gebruik
Verschilplot etmaalintensiteiten per richting
Legenda VS 2040 - maatregelen - verschil N35 afname > 1.500 afname 0 - 1.500
Het Rijk heeft het voornemen om Betalen naar Gebruik (een vorm van beprijzen) in te voeren in 2030. In dit MIRTonderzoek hebben we gekeken wat de impact is op ons
0
studiegebied op basis van de analyses uitgevoerd door het
toename 0 - 1.800 toename > 1.800
Rijk (bron: NRM 2022 gevoeligheidsanalyse).
Er is ook gekeken naar het effect van de aanleg
Dit heeft ook effect op het verkeer op de
verschuiving van het regionale verkeer naar
van de Marsroute N35 (autoweg 100 km/u 2x2
buitenring (zowel de Ceintuurbaan als
de N35, waardoor er minder gebruik gemaakt
De belangrijkste observatie is dat het doorgaand verkeer
rijstroken) op de verkeersintensiteiten. Deze
de IJsselallee). De toename is ca. 8.000
wordt van de ring Zwolle. Wel is een toename
richting Noord-Nederland afneemt en daardoor op de A28
gevoeligheidsanalyse is uitgevoerd met het
voertuigen op de kruising met de Oldeneelallee
zichtbaar op de A28 t.h.v. de IJsselbrug.
en A50 een afname van het verkeer zichtbaar is. Dit is ook
NRM. In bovenstaande kaart zijn de verschillen
op etmaalbasis. Deze toename vindt plaats
weergegeven tussen de situatie 2040 met
op de kruisingen, die ook al in de toekomstige
De verwachting is dus dat bij uitvoering van
maatregelen en de situatie waarin ook de N35
situatie zonder Marsroute zwaar belast zijn.
de Marsroute de bereikbaarheidsopgave van
is opgewaardeerd naar de Marsroute.
weergegeven in de tabel hiernaast. Het effect is dat de capaciteit van de IJsselbrug beter past bij de vraag.
Zwolle (en dus de doorstroming op ring van
Tegelijkertijd zien we dat de A28 t.h.v. de noordelijke
Daarnaast valt op dat de afname met
Zwolle bij afwaarderen van de Ceintuurbaan)
Veluwe en de N50 zwaar belast blijven. Overall zien we een
Te zien valt dat het verkeer toeneemt op de
name zichtbaar is op de A28 (ring). Dit
groter wordt.
behoorlijke afname van voertuigverliesuren (en dus files) in
N35 (rood / oranje).
wordt waarschijnlijk veroorzaakt door een
66
afname in intensiteiten Etmaal A28 - IJssel (N) A28 - IJssel (Z)
Referentie BNG 97000 96300
Avondspits A28 - IJssel (N) A28 - IJssel (Z)
Referentie BNG 7250 7100
Verschil 89300 89100
-8% -7% Verschil
6900 6800
-5% -4%
Oost-Nederland.
67
7
Maatregelpakket Regionale Mobiliteitstransitie Zwolle en omgeving
Conclusies en vervolg
Dit MIRT-onderzoek resulteerde in het
Daarnaast zal bij de uitwerking van de
De mobiliteitsstrategie in combinatie met
voorgestelde maatregelenpakket. Dit wil niet
maatregelen ook rekening gehouden moeten
de verstedelijkingsstrategie zorgt voor een
zeggen dat ze alle direct worden uitgevoerd:
worden met aanvullende klimaatmaatregelen
vermindering van de groei van automobiliteit.
dit is onder andere afhankelijk van de
(denk bijvoorbeeld aan waterdoorlatende
Tegelijkertijd blijven met het maatregelpakket
mogelijkheden van financiering, bestuurlijke
bestrating).
in alle scenario's en ook bij invoeren van
en politieke besluitvorming, en nadere
Maatregelpakket 2030 (ontwikkeling Zwolle centrum / zuidflank) • • • • •
Parkeerbeleid (o.a. verdubbeling tarief Zwolle) en gedragsbeïnvloeding (werk- en onderwijsaanpak); Verbetering ontsluiting spoorzone: fietstunnel Reysigerweg – Spoorzone HUB-strategie (ring Zwolle) en HOV-bereikbaarheid gericht op hubs; Snelfietsroutes gericht op verbinding HUB en bestemmingen Zwolle; Verbetering fiets- en voetgangersbereikbaarheid van stations (middelgrote kernen)
Maatregelpakket 2040 (ontwikkeling Zwolle Oostflank) • • • • •
Afwaarderen Ceintuurbaan (2x2 50km/uur + HOV-baan) Herroutering autoverkeer via buitenring zuid (IJsselallee) Herinrichting kruispunten en fietstunnel Marsweg Fiets / HOV – route langs spoor van Zwolle CS naar HUB Ceintuurbaan Verbetering fiets- en voetgangersbereikbaarheid van stations (middelgrote kernen)
betalen naar gebruik, er in 2040 nog wel
uitwerking en afweging van de maatregelen.
Het flankerend beleid in Zwolle (m.n.
aandachtspunten op het hoofdwegennet in
Dit is een traject van vele jaren.
parkeerbeleid en werkgeversaanpak) heeft
Regio Zwolle (denk aan de A28 en de N50).
Voor diverse maatregelen is verdiepend
effect. Deels gebaseerd op de effectbepaling
Dit kan in de toekomst aanleiding zijn om nog
onderzoek nodig op diverse aspecten,
en deels op ervaringen uit het verleden en
steviger in te zetten op de mobiliteitstransitie
bijvoorbeeld over het afwaarderen van de
andere projecten. Mogelijk kan hier in de
(denk aan flankerend beleid)(met bijvoorbeeld
Ceintuurbaan, de juiste locaties voor HUB's en
toekomst nog steviger op worden ingezet.
nader flankerend parkeerbeleid) of te kijken
wijzingen in het lijnnennet en freqentie van het OV voordat deze echt tot uitvoering komen.
naar (lokale) benuttingsmaatregelen. Vanwege het grote aandeel doorgaand verkeer op de A28 is de impact van deze
De specifieke locatie en uitvoering (inclusief
De verstedelijkingsstrategie zorgt voor
verschuiving beperkt en zien we richting 2040
fasering) van de hubs moet verder worden
meer nabijheid en daardoor is een
dat de autobereikbaarheid onder druk komt te
uitgewerkt in de volgende fase.
verschuiving mogelijk naar fiets en OV (de
staan; wel verbetert deze ten opzichte van de
mobiliteitstransitie). Het maatregelpakket past
referentiesituatie.
goed bij de ontwikkelprincipes en zorgt ook
Het versterken van de OV-bereikbaarheid van specifiek de hubs en het wensbeeld van het
modelmatig voor een verschuiving richting
Betalen naar Gebruik vormt een vliegwiel voor
HOV-lijnennet moet verder worden uitgewerkt
fiets en OV van het Zwolle gerelateerde
de mobiliteitstransitie: het maatregelpakket
in een nieuwe dienstregeling, inclusief een
verkeer. Hierdoor komt ruimte beschikbaar
levert de alternatieven voor de verschuiving
haalbaarheidstoets. Uitgangspunt hierbij is
voor een verbetering van de ruimtelijke
door BnG. De overall bereikbaarheid van
voldoende snelheid en frequentie (inclusief de
kwaliteit.
Zwolle en omgeving verbetert, vanwege de
bestemmingen in Zwolle).
inzet op OV- en fietsmaatregelen (mensen hebben een alternatief voor de auto).
68
69