Bijlage 3a Etfal beoordeling bopa Zonnepark Spooldev2

BOPA motivering behorende bij onderdeel Afwijken van regels in het omgevingsplan van: Omgevingsvergunning (Zonnepark Spoolde, 0193ESUITE840362024 /Zaaknummer)

Publicatieversie: Datum:

versie 2 17-12-2024

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024)

Inhoud Hoofdstuk 1

INLEIDING ......................................................................................................................4

1.1

Aanvraag omgevingsvergunning.......................................................................................4

1.2

Leeswijzer..................................................................................................................................4

Hoofdstuk 2

BESTAANDE SITUATIE ...............................................................................................5

2.1 Ligging begrenzing ..............................................................................................................................5 2.2 Bestaande situatie ..............................................................................................................................6 2.3 Omgevingsplan Zwolle .......................................................................................................................6 Hoofdstuk 3

PLANOPZET ..................................................................................................................8

3.1 Projectbeschrijving .............................................................................................................................8 Hoofdstuk 4

PARTICIPATIE.............................................................................................................11

Hoofdstuk 5

BELEIDSDOELEN.......................................................................................................12

5.1

Rijksbeleid...............................................................................................................................12

5.2

Provinciaal beleid .................................................................................................................14

5.3

Gemeentelijk beleid ..............................................................................................................18

Hoofdstuk 6 6.1

VERDIEPING: FUNCTIES .........................................................................................22

Verkeer / openbare ruimte ..................................................................................................22

Hoofdstuk 7

VERDIEPING: OMGEVINGSKWALITEIT ................................................................25

7.1

Landschap, stedenbouw en beeldkwaliteit...................................................................25

7.2

Cultuurhistorie .......................................................................................................................35

7.3

Archeologie.............................................................................................................................36

Hoofdstuk 8

VERDIEPING: GEZONDHEID EN VEILIGHEID.....................................................39

8.1

Klimaat, energie en circulariteit .......................................................................................40

8.2

Water .........................................................................................................................................41

8.3

Bodemkwaliteit ......................................................................................................................42

8.4

Ondergrond.............................................................................................................................44

8.5

Milieuzonering........................................................................................................................45

8.6

Geluid .......................................................................................................................................46

2/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024)

8.7

Luchtkwaliteit .........................................................................................................................48

8.8

Trillingen ..................................................................................................................................49

8.9

Geur...........................................................................................................................................50

8.10

Externe veiligheid .................................................................................................................51

8.11

Infrastructuur .........................................................................................................................54

8.12

Inrichting buitenruimte........................................................................................................55

8.13

Mer-beoordeling ....................................................................................................................56

Hoofdstuk 9

VERDIEPING: NATUUR ............................................................................................58

9.1

Natuur inclusief en biodiversiteit .....................................................................................58

9.2

Natuurwaarden en ecologie ...............................................................................................59

Hoofdstuk 10 10.1

UITVOERBAARHEID ..................................................................................................62

Financieel-economische uitvoerbaarheid .....................................................................62

10.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ......................................................................................63 10.3

Overige regels fysieke leefomgeving .............................................................................63

Hoofdstuk 11

JURIDISCHE ASPECTEN .........................................................................................64

11.1

De omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit ........................64

11.2

Van omgevingsvergunning naar omgevingsplan .......................................................64

BIJLAGEN

65

3/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Hoofdstuk 1

1.1

INLEIDING

Aanvraag omgevingsvergunning

Er is op 16 april 2024 een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit ingediend. De aanvraag betreft de realisatie van een grondgebonden zonnepark van circa 1,5 hectare voor de duur van 25 jaar op het perceel naast de rioolwaterzuivering aan de Spoolderenkweg te Zwolle. Deze gronden zijn reeds in eigendom van WDODelta. De opgewekte elektriciteit zal voornamelijk worden gebruikt voor de bedrijfsvoering van de RWZI. Het Omgevingsplan gemeente Zwolle biedt geen mogelijkheid het aangevraagde project te realiseren. Voor het projectgebied is de bestemming Agrarisch met waarden – Landschap en dubbelbestemming Waarde - Archeologie van toepassing. Het projectgebied is daarbij ook gelegen in de geluidzone van het industrieterrein Voorst. De voor 'Agrarisch met waarden - Landschap' aangewezen gronden zijn voornamelijk bestemd voor de uitoefening van een (grondgebonden) agrarische bedrijf en voor het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de landschapswaarden van de gronden. De voor 'Waarde - Archeologie' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van archeologische waarden die ter plaatse aanwezig zijn (danwel de aanwezigheid in redelijkerwijs vermoed wordt).

Om dit project mogelijk te maken wordt van het omgevingsplan afgeweken met een omgevingsvergunning voor een zogenoemde buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Zo’n omgevingsvergunning kan alleen verleend worden met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Deze bijlage van omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde geeft de motivering voor het verlenen van de omgevingsvergunning. Het onderbouwt dat het aangevraagde project voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Er is met het oog op de evenwichtige toedeling van functies aan locaties aanleiding voorschriften te verbinden aan de omgevingsvergunning. Deze voorschriften zijn opgenomen in bijlage 1 van de omgevingsvergunning. 1.2

Leeswijzer

Deze motivering bestaat uit drie delen. Het eerste deel betreft de hoofdstukken 2 tot en met 5. De focus ligt in die hoofdstukken op de inhoudelijke beoordeling van de aanvraag aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het beschrijft en onderbouwt op hoofdlijnen de essentie van de aanvraag en de daarover gemaakte integrale afweging. Hoofdstuk 2 geeft een beschrijving van de huidige situatie. Ingegaan wordt op de feitelijke situatie en de bestaande planologische rechten. Hoofdstuk 3 geeft het beoogde eindbeeld van het project. Een integrale onderbouwing op hoofdlijnen van de ruimtelijke aanvaardbaarheid en inpassing in de bestaande omgeving. Hoofdstuk 4 geeft aan hoe die nieuwe inrichting zich verhoudt tot de gevoerde participatie. Hoofdstuk 5 geeft aan hoe de nieuwe inrichting zich verhoudt tot het relevante generieke omgevingsbeleid van rijk, provincie en de gemeente. De hoofdstukken 6 tot en met 9 vormen het tweede deel van de motivering. Deze hoofdstukken geven een verdieping op specifieke inhoudelijke onderwerpen binnen de fysieke leefomgeving die bij het project een rol spelen bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het derde deel wordt gevormd door de hoofdstukken 10 en 11. Deze hoofstukken gaan in op de uitvoerbaarheid en enkele juridische aspecten van de omgevingsvergunning.

4/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Hoofdstuk 2

BESTAANDE SITUATIE

Om tot een goede beoordeling en motivering te kunnen komen, is inzicht nodig in de staat van de fysieke leefomgeving ter plaatse van de locatie van het project en, voor zover nodig, de omgeving. Naast de feitelijke situatie betreft dit ook de aanwezige (planologische) rechten. Dit hoofdstuk beschrijft die bestaande situatie en rechten. Voor zover van belang wordt ingegaan op, onder andere, de ruimtelijke karakteristiek en identiteit, de waarden binnen het gebied en de aanwezige functies. 2.1 Ligging begrenzing Het projectgebied betreft de kadastrale percelen Zwolle S 339, S 340 en S 7260 (zie figuur 3). Deze liggen bij het buurtschap Spoolde in het zuidwesten van de gemeente Zwolle, in de provincie Overijssel. Het projectgebied ligt binnen de dijken van de rivier de IJssel, langs de IJsseldijk. In de nabije omgeving van het projectgebied bevinden zich aan de noordkant de bebouwingsgrens van Zwolle en het industrieterrein Voorst-D. Aan de zuidkant stromen de rivier de IJssel en het Zwolle-IJsselkanaal. In het zuidwesten is er een hoogwatervluchtplaats in eigendom van Rijkswaterstaat, die is ingericht als boomgaard. Ten noordwesten ligt op enige afstand de woonwijk Westenholte. Ook is er verspreide bebouwing aanwezig rondom het projectgebied.

Langs de noordzijde van het projectgebied loopt de Spoolderenkweg, waaraan drie woningen liggen die direct grenzen aan het projectgebied: Spoolderenkweg 4, 15 en 17. Ten oosten en zuiden van het projectgebied ligt de RZWI Zwolle, die in eigendom en beheer is van WDODelta. De kadastrale percelen S 339 en S 340 zijn tevens in eigendom van WDODelta. Die percelen wil WDODelta benutten voor een tijdelijk zonnepark (maximaal 25 jaar).

Figuur 1 Ligging en begrenzing projectgebied (rood = kadastraal perceel landschappelijke inpassing, blauw = kadastrale percelen zonnepark)

5/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) 2.2 Bestaande situatie De percelen zijn in de huidige situatie grasland zonder bebouwing en worden niet benut voor activiteiten van de RWZI. Het westelijke perceel wordt omzoomd door knotwilgen en een greppel. Aan de zuid- en oostzijde van de oostelijke percelen is een boomsingel met hoge loofbomen aanwezig, die dit gedeelte fysiek en visueel scheidt van de RWZI. Tussen het projectgebied en de Spoolderenkweg is geen opgaande vegetatie aanwezig. Hierdoor is er vanaf de weg direct zicht op het projectgebied (zie figuur 4). Ook vanaf de woningen Spoolderenkweg 4, 15 en 17 is er direct zicht op het projectgebied.

Figuur 2 Zicht op beoogde locatie zonnepark met boomsingel die veld afschermt van RWZI (bron: Google Streetview)

2.3 Omgevingsplan Zwolle In het geldende omgevingsplan (voormalig bestemmingsplan Nationaal Landschap IJsseldelta) heeft het projectgebied de bestemming Agrarisch met waarden – Landschap en dubbelbestemming Waarde – Archeologie. Het projectgebied is tevens gelegen in de geluidzone van het industrieterrein Voorst. Het realiseren van gebouwen is ter plaatse niet toegestaan. Bouwwerken zijn in beperkte mate mogelijk. De gronden zijn te gebruiken voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf met een in hoofdzaak grondgebonden agrarische bedrijfsvoering. De gronden zijn daarnaast bedoeld voor het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de landschapswaarden van de gronden. Deze komen tot uitdrukking in mate van openheid, de verkaveling, het reliëf en het rivierenlandschap. Daarnaast is ook het (paraplu)plan betreft parkeren van toepassing. Het ‘Parapluplan parkeren’ voorziet in een regeling om bij (gewijzigde) plannen, te voldoen aan het geldende parkeerbeleid van de gemeente Zwolle. Het ‘Parapluplan parkeren’ vormt een toetsingskader bij ruimtelijke plannen.

6/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024)

Figuur 3 Uitsnede Omgevingsplan gemeente Zwolle

7/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Hoofdstuk 3

PLANOPZET

Met de omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit wordt de realisatie van het zonnepark met een oppervlakte van 1,5 hectare mogelijk gemaakt voor een periode van 25 jaar. Afwijken van het omgevingsplan is mogelijk met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Als resultaat wordt zo’n evenwichtige toedeling verwacht, gericht op het in samenhang bereiken van de gestelde doelen in en vanuit de Omgevingswet. Rekening moet worden gehouden met de samenhang van de relevante onderdelen van de fysieke leefomgeving en van de rechtstreeks daarbij betrokken belangen. Met aandacht voor de noodzaak van de functie, de geschiktheid van de plek en de (nadelige) gevolgen van de toedeling voor belanghebbenden (waaronder bestaande rechten). Een zorgvuldig afgewogen balans tussen beschermen en ontwikkelen. Gericht op het bereiken van ruimtelijke kwaliteit, met een afgewogen verhouding tussen de gebruikswaarde (het functioneren), de belevingswaarde (de uiterlijke verschijning) en toekomstwaarde (de houdbaarheid in de tijd). Dit hoofdstuk beschrijft het resultaat van de integrale afweging die is gemaakt en onderbouwt deze. Het geeft in essentie weer dat met het beoogde eindbeeld een evenwichtige toedeling van functies aan locaties wordt bereikt.

3.1 Projectbeschrijving Het zonnepark is gepland binnen het oostelijke gedeelte (S339 en S 340) van het projectgebied (zie figuur 1). Perceel S 7260 wordt niet gebruikt voor de plaatsing van zonnepanelen maar geheel voor de landschappelijke inpassing van het zonnepark. De nieuwe situatie bestaat uit een zonnepark met ongeveer 4400 zonnepanelen in veldopstelling op de kadastrale percelen S 339 en S 340. De oppervlakte van enkel de zonnepanelen betreft circa 1,16 hectare en de tussenruimte tussen de tafels bedraagt ongeveer 0,27 hectare. Daarmee beslaat het zonnepark een oppervlak van circa 1,43 hectare. De 20 tafels worden in noord-zuid richting worden geplaatst. Elke tafel is circa 9 meter breed (4 panelen). De zonnepanelen worden onder een hoek van 10 graden geplaatst op frames, waarbij de nokhoogte maximaal 1,50 meter boven maaiveld zal komen (zie figuur 5). Het blijft hierdoor mogelijk om over de panelen heen te kijken. De panelen zelf worden oost-west georiënteerd om een gelijkmatiger spreiding van de opbrengst te genereren over de dag periode. De afstand tussen de tafels bedraagt ongeveer 2,25 meter, om onderlinge schaduwwerking te voorkomen, openheid te behouden en het beheer (maaien) onder de panelen te kunnen uitvoeren.

Het omvormerrek en het trafostation worden op het aangrenzende terrein van de RWZI geplaatst, zodat deze grotere objecten aan het zicht zijn onttrokken. Er komt geen hekwerk rondom het zonnepark.

Figuur 4 Principedoorsnede tafels met zonnepanelen (doorsnede B-B’ op het inrichtingsplan)

8/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024)

Figuur 5 Overzichtstekening zonnepark

WDODelta ziet in het perceel naast de RWZI Zwolle een zeer geschikte locatie om een bijdrage te leveren aan de duurzaamheidsambitie van energie- en elektriciteitsneutraliteit. Het waterschap heeft de ambitie om in 2025 energieneutraal te zijn en een eigen duurzame energieopwek te bereiken. Eén van de manieren van duurzame opwek is met zonnepanelen op eigen locaties, zowel velden als daken. Hiervoor is het project ‘Zon op dak en terreinen’ geïnitieerd en in uitvoering. Daarmee beoogt het Waterschap ook in de toekomst de betrouwbaarheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid van energie te borgen. Voor een zorgvuldig ruimtegebruik heeft het waterschap eerst gebruik gemaakt van ruimte binnen het omheinde gebied van de RWZI. Zo zijn op inmiddels al twee kleinschalige grondgebonden zonneparken gerealiseerd (zie figuur 6 in blauw). Met deze twee velden wordt nog niet volledig in de toekomstige eigen elektriciteitsbehoefte voorzien. Binnen de RWZI is geen verdere ruimte meer om zonnepanelen op een rendabele manier te plaatsen. WDODelta heeft de optie onderzocht om zonnepanelen te plaatsen op bedrijven in de omgeving. Vanwege eigendomsverhoudingen is gebleken dat dit geen haalbare optie is. Vervolgens is er gekeken naar de optie om zo dicht mogelijk op het bestaande terrein een grondgebonden zonnepark te realiseren, zonder hierbij het elektriciteitsnetwerk verder te belasten.

Figuur 6 Bestaande locaties zonnepanelen op RWZI-locatie

9/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024)

Met het voorliggende project brengt WDODelta opwek en verbruik dicht bij elkaar en kan WDODelta (bijna) volledig voorzien in de elektriciteitsopwekking die benodigd is voor de bedrijfsprocessen. Met het beoogde zonnepark wordt naar verwachting jaarlijks ruim 2 megawattuur elektriciteit opgewekt. Hiermee levert WDODelta een bijdrage aan de maatschappelijk opgave om energieneutraal te worden en daarmee ook de lasten voor de ingezetenen van het waterschap laag te houden. Met de netbeheerder (Enexis) is afgesproken dat overschotten op deze locatie tijdens piekmomenten kunnen worden terug geleverd op het elektriciteitsnet. In de voorbereiding van de aanvraag omgevingsvergunning heeft participatie plaatsgevonden. Die resultaten zijn verwerkt in het participatiejournaal en worden nader toegelicht in hoofdstuk 4. Evenwichtige toedeling van functies aan locaties Om een evenwichtige toedeling van functies aan locaties te kunnen beoordelen zijn alle voor de fysieke leefomgeving relevante aspecten (voor zover betrekking hebbend op de gevraagde activiteit) nader onderzocht en afgewogen. De realisatie van het zonnepark ziet toe op een duurzame energieopwek die rechtstreeks ten behoeve van het WDOD wordt ingezet. Hiermee wordt nagenoeg volledig voorzien in de elektriciteitsopwekking wat benodigd is voor de bedrijfsprocessen.

In de directe omgeving zijn diverse functies aanwezig zoals bedrijvigheid en woningen. Op basis van de publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering’ van de VNG worden er geen richtafstanden overschreden. Het project borgt een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en de richtafstanden zijn voldoende om de planologische mogelijke milieuruimte van omliggende instellingen niet te hinderen. Wat betreft de landschappelijke inpassing is een inpassingsplan opgesteld (bijlage 1) die als voorschrift bij de omgevingsvergunning wordt opgenomen. Een toelichting op de beplantingskeuze en de wijze van beheer en onderhoud is opgenomen in bijlage 2. Eindconclusie is dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In de hoofdstukken 6 t/m 9 wordt op alle relevante aspecten nader ingegaan.

10/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Hoofdstuk 4

PARTICIPATIE

Participatie geeft in een vroegtijdig stadium, vooruitlopend op de formele procedure, meer inzicht in de belangen en wensen van betrokken partijen en meer gelegenheid om deze in dat traject mee te wegen. Door de aanvrager is participatie gevoerd en een participatiejournaal ingediend, welke is opgenomen als bijlage 3. Dit hoofdstuk beschrijft de inhoudelijke punten die bij de participatie naar voren zijn gebracht en legt uit wat met deze punten is gedaan. De buurt en andere stakeholders zijn door WDODelta geïnformeerd en geraadpleegd bij de totstandkoming van de plannen voor het zonnepark. Direct omwonenden zijn reeds geïnformeerd over de plannen eind oktober 2018 en begin 2019. Eind 2019 heeft opnieuw een overleg plaatsgevonden met de direct omwonenden. Daarnaast heeft er een eerste inloopbijeenkomst plaatsgevonden op 16 december 2019. In 2021 tot 2023 heeft WDODelta diverse gespreksrondes met de gemeente en de directe omgeving, Stichting Spoolderbelangen, Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat gehad. In een aantal sessies is tevens de landschappelijke inpassing van het zonnepark nader uitgewerkt. Hierbij zijn deze partijen geconsulteerd en konden zij meedenken over de landschappelijke inpassing. Op 18 juli 2023 heeft een tweede inloopbijeenkomst plaatsgevonden bij de RWZI Spoolde.

Tijdens deze momenten werden belanghebbenden in de gelegenheid gesteld een reactie te geven op concept-plannen. Vervolgens is onderzocht op welke wijze rekening gehouden kan worden met de input van belanghebbenden en is dit aan hun terug gekoppeld. Het gaat daarbij onder andere om de volgende onderwerpen: - Diverse aanpassingen met betrekking tot inrichting en de landschappelijke inpassing zoals een bredere groenzone, het plaatsen van de omvormer op het terrein van het RWZI, een lagere hoogte van de panelen. - Het realiseren van een wandelpand In maart 2024 zijn omwonenden (straal 500m) door middel van een nieuwsbrief geïnformeerd over het voornemen om een vergunningaanvraag in te dienen. Ook is in de brief een samenvatting van de gestelde vragen tijdens de inloopbijeenkomst gegeven en zijn deze beantwoord. Daarbij is duidelijkheid gegeven over de locatiekeuze, de noodzaak en hoe het plan past binnen het aangescherpte provinciale zonbeleid Gelet op de publieke functie van het waterschap en de algemene baten van het zonnepark ten behoeve van haar ingezetenen, is ervoor gekozen geen financiële participatie toe te passen in de vorm van een gebiedsfonds. Het project wordt voor het maatschappelijke belang uitgevoerd, namelijk om de activiteiten van het waterschap energieneutraal te maken.

WDODelta is een openbaar lichaam, op basis van de Waterschapswet, dat als taak heeft om de waterhuishouding (waterkwaliteit en -kwantiteit) te regelen binnen haar grenzen. Het algemeen bestuur van WDODelta wordt eens per vier jaar democratisch gekozen door middel van waterschapsverkiezingen. Hiermee hebben alle kiesgerechtigde inwoners binnen de grenzen van het waterschap de mogelijkheid om door middel van hun stem het beleid van WDODelta te bepalen. Hiermee wordt verondersteld dat het huidige beleid van WDODelta, waarin de doelstelling om in 2025 door middel van onder andere zonne-energie elektriciteitsneutraal te worden is verwerkt, maatschappelijk gedragen wordt. Daarnaast zal het zonnepark voorzien in een groot deel van het elektriciteitsverbruik van de RWZI Spoolde. Hierdoor hoeft op deze locatie minder energie ingekocht te worden. Door optimalisatie van de bedrijfsvoering (toekomstbestendigheid) en het benutten van mogelijkheden voor duurzame energie komen de voordelen hiervan direct bij de inwoners van het beheersgebied van het waterschap terecht. In de voorbereiding van de planvorming is één zienswijze ingediend door bewoners van de Spoolderenkweg en Zalkerveerweg. De zienswijze heeft niet geleid tot aanpassingen van het plan. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar hoofdstuk 10.2

11/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Hoofdstuk 5

BELEIDSDOELEN

De motivering voor het afwijken van het omgevingsplan is vormgegeven aan de hand van de gestelde beleidsdoelen in en vanuit de Omgevingswet. Dit hoofdstuk geeft een beschrijving van het relevante generieke omgevingsbeleid van rijk, provincie en gemeente en een toetsing van de aanvraag aan die kaders. Een verdieping van relevant sectoraal beleid en regelgeving komt aan de orde in hoofdstuk 6 tot en met 9. 5.1

Rijksbeleid

Omgevingswet (regel) De Omgevingswet geeft de maatschappelijke doelen van de wet. Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. Bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en b. Doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Besluit kwaliteit leefomgeving (regel) Hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving bevat instructieregels voor het omgevingsplan, voortkomend uit de beleidsdoelen van de Omgevingswet. Met zo’n instructieregel geeft het rijk aan welke onderwerpen bij een wijziging van het omgevingsplan in ieder geval aan bod moeten komen. Er zijn drie typen instructieregels. Regels die in acht moeten worden genomen. Regels waar rekening mee moet worden gehouden. En regels die moeten worden betrokken bij de wijziging. De op specifieke onderwerpen gerichte instructieregels komen in hoofdstuk 6 tot en met 9 van deze motivering aan bod. De instructieregels uit hoofdstuk 5 Bkl richten zich op omgevingsplannen.

Op grond van paragraaf 8.1.1.2 van het Bkl zijn deze instructieregels ook van toepassing bij een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplan activiteit (bopa). Om deze reden zijn de instructieregels toegepast en als zodanig benoemd bij deze omgevingsvergunning. Nationale Omgevingsvisie Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) vastgesteld. De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk tot 2050 op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken, te kiezen voor slimme combinaties van functies en uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. Verschillende ministeries werken aan de uitwerking van diverse beleidsthema’s in de vorm van Nationale Programma’s. Opgaven Er is in Nederland sprake van een aantal dringende maatschappelijke opgaven. Deze opgaven kunnen niet apart van elkaar worden opgelost. Ze moeten in samenhang bekeken worden. Ze grijpen in elkaar en vragen meer ruimte dan beschikbaar is in Nederland. Niet alles kan, niet alles kan overal.

Op het niveau van nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven aan de omgeving in Nederland, verwoord in vier opgaven:  Ruimte maken voor klimaatverandering en energietransitie  De economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden  Steden en regio's sterker en leefbaarder maken  Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen.

12/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Realiseren opgaven In de NOVI is een tweetal instrumenten opgenomen om de opgaven te realiseren: 1. De Omgevingsagenda Voor Oost-Nederland is een omgevingsagenda opgesteld, waar Regio Zwolle onderdeel vanuit maakt. In de Omgevingsagenda agenderen het Rijk en regio de gezamenlijke vraagstukken en de gewenste aanpak daarvan. De Omgevingsagenda biedt een basis voor uitvoeringsafspraken en inzet van programma's en projectbesluiten van Rijk en regio. 2. De NOVI-gebieden Een NOVI-gebied is een instrument waarbij Rijk en regio meerdere jaren verbonden zijn aan de gezamenlijke uitwerking van de verschillende opgaven in het ruimtelijke domein. Het doel is het versnellen van besluitvorming omtrent samenhangende ruimtelijke keuzes en de uitvoering van maatregelen, zodat plannen toekomstbestendig, met ruimtelijke kwaliteit, en in samenhang gerealiseerd kunnen worden. Regio Zwolle is aangewezen als NOVI-gebied. Belangrijk vraagstuk voor de regio is hoe de opgave voor wonen en werken te combineren met de klimaatopgave en het watersysteem in deze regio. Tot 2040 moeten er 49.000 woningen en 20.000 arbeidsplaatsen in de regio Zwolle worden gerealiseerd. De grootste uitdaging voor de regio zit in het “klimaatadaptief verstedelijken”.

Door haar ligging in de delta van de IJssel én Vecht is de regio extra kwetsbaar voor klimaatverandering en waterveiligheid. Er is een actualisatie van de NOVI in voorbereiding. Met de programma’s Mooi Nederland en NOVEX wordt ingezet op aanscherping en versnelling van de NOVI. Het streven is de aangescherpte NOVI als nieuwe Nota Ruimte vast te stellen als nationaal ruimtelijk beleid. Zonnebrief In de zonnebrief van 6 juli 2023 aan de Tweede Kamer is een aangescherpte voorkeursvolgorde voor zonnevelden geïntroduceerd. De provincies verankeren deze in hun verordeningen. Hierbij wordt eerst gekeken naar de mogelijkheid van zonnepanelen op daken en gevels (trede 1) en op gronden binnen en buiten bestaand bebouwd gebied (trede 2 en 3) en, als deze drie treden onvoldoende mogelijkheden bieden, naar zonnepanelen op landbouw- en natuurgronden (trede 4). Green Deal tussen Rijk en Unie van Waterschappen In 2011 ondertekenden de Rijksoverheid en de Unie van Waterschappen een Green Deal waarmee waterschappen een verhoging van biogas- en fosfaatproductie in de afvalwaterketen willen realiseren. In navolging van deze Green Deal zien waterschappen meer mogelijkheden om duurzame energie toe te passen. De ambitie van de waterschappen is om energieneutraal te worden.

Naast energiebesparingen in de waterketen verkennen de waterschappen de mogelijkheden om duurzame energiebronnen (waaronder zonne-energie) toe te kunnen passen. WDODelta heeft de ambitie van de Unie van Waterschappen overgenomen en realiseert initiatieven om energieneutraal te worden. Toetsing en conclusie Met deze omgevingsvergunning wordt het project Zonnepark Spoolde mogelijk gemaakt. Met deze vergunning wordt, met in acht neming van de beleidsdoelen zoals verwoord en uitgewerkt in rijksbeleid en -regelgeving, tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties gekomen. Deze motivering geeft de onderbouwing hiervan. Met de realisatie van zonnepark van 1,5 hectare wordt aangesloten bij de beleidsdoelen van het Rijk om ruimte te bieden aan de energietransitie. Er is bij de aanvraag niet direct sprake van combinatie van functies. Wel zijn de kenmerken en identiteit van het gebied leidend geweest voor de landschappelijk inpassing, welke wordt beschreven in paragraaf 7.1. Uit een toetsing aan de omgevingsaspecten in hoofdstukken 6, 7, 8 en 9 blijkt ook dat er door het project geen significante negatieve effecten (afwenteling) op de omgeving plaatsvinden. De toenemende verstedelijking van Zwolle als NOVI-gebied zorgt ook voor een toename van zuiveringstaken van het Waterschap.

Het zonnepark levert een bijdrage aan het klimaatneutraal uitvoeren van deze maatschappelijke functie en de klimaatopgave in het NOVI-gebied. 13/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Bij het voorliggende project is er sprake van een vergevorderd initiatief. Daarnaast wordt er een betekenisvolle bijdrage geleverd aan de vermindering van netcongestie, omdat de elektriciteitsopwekking van het zonnepark direct zal worden gebruikt voor de elektriciteitsbehoefte van de RWZI. Binnen de RWZI is tevens geen mogelijkheid meer tot het plaatsen van zonnepanelen op daken, gevels of restgronden. Het project past tevens binnen de provinciale verordening, waarin ruimte wordt geboden voor goed ingepaste zonneparken tot 2 ha, zoals verder wordt beargumenteerd in paragraaf 7.1. Het project draagt bij aan de verduurzaming van een maatschappelijke voorziening en wordt niet in strijd geacht met de (aangescherpte) zonneladder. Een nadere toetsing aan de ladder voor Duurzame verstedelijking is niet aan de orde. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) komt namelijk in verschillende uitspraken (ECLI:NL:RVS:2015:448 en RVS:2019:3591) tot het oordeel dat een zonnepark geen stedelijke ontwikkeling is als bedoeld in artikel 3.1.6, tweede lid, in samenhang met artikel 1.1.1, eerste lid, onder i, van het Bro. Naar verwachting is ook onder de Omgevingswet en het Bkl de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing op dit project.

5.2

Provinciaal beleid

Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel. Onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur komen aan bod. De Omgevingsvisie is op 12 april 2017 vastgesteld en sindsdien een aantal keer geactualiseerd. De visie bestaat uit drie delen. Deel 1 geeft de opgaven en kansen waar de provincie voor staat. Deze zijn vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s, waaronder woonomgeving, mobiliteit, natuur en veiligheid en gezondheid. Deel 3 bevat een nadere uitwerking van de centrale beleidsambities. De centrale beleidsambities voor de negen beleidsthema’s worden benaderd vanuit de overkoepelende ‘rode draden’ duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit, waarvoor thema overstijgende kwaliteitsambities zijn geformuleerd. Dit zijn de leidende principes bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving in de provincie Overijssel.

14/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024)

De ambities in het kader van duurzaamheid zijn: klimaatbestendigheid, het realiseren van een duurzame energiehuishouding, het sluiten van kringlopen (circulaire economie) en het beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur. Ten aanzien van ruimtelijke kwaliteit wordt ingezet op het vergroten van de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. Het zorgvuldig inpassen van nieuwe initiatieven heeft als doel om de samenhang in en de identiteit van een gebied te versterken en nieuwe kwaliteiten te laten ontstaan. De ambitie van de provincie Overijssel is dat elk project bijdraagt aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving en dat nieuwe initiatieven worden verbonden met bestaande kwaliteiten Daarmee wordt een weloverwogen locatiekeuze en vormgeving en inrichting van initiatieven bevorderd, passend bij de identiteit van de plek. Ten aanzien van sociale kwaliteit is het koesteren en het gebruik maken van ‘noaberschap’ de ambitie, evenals het stimuleren van culturele identiteit van de provincie Overijssel, zowel lokaal als regionaal, en het verbinden van lokale kennis met de uitvoering van ruimtelijke opgaven. Deel 2 van de omgevingsvisie geeft het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel.

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de omgevingsvisie geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten:  Generieke beleidskeuzes;  ontwikkelingsperspectieven;  gebiedskenmerken. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. Deze beleidskeuzes geven invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde 15/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) voorziening. Andere generieke beleidskeuzes betreffen onder andere de reserveringen voor waterveiligheid en begrenzing van Nationale Landschappen en Natura 2000-gebieden. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent door vertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt.

De Catalogus Gebiedskenmerken, die per gebiedstype beschrijft welke kwaliteiten behouden, versterkt en ontwikkeld moeten worden, is daarbij een instrument om te sturen op ruimtelijke kwaliteit. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Toetsing aan de Omgevingsvisie Overijssel Het projectgebied ligt binnen het ontwikkelingsperspectief voor de Groene omgeving waarbinnen de specificatie 'Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ van toepassing is voor het gebied. Dit gebied richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. De opwekking van hernieuwbare energie krijgt in dit ontwikkelingsperspectief ruimte onder de voorwaarde van zorgvuldige inpassing in het kleinschalige landschap. Ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. De realisatie van zonnepark Spoolde is in overeenstemming met het ontwikkelingsperspectief.

Het beoogde zonnepark draagt bij aan duurzame energieopwek wat rechtstreeks ten behoeve van de bedrijfsprocessen van de naastgelegen rioolwaterzuivering gebruikt zal worden. De beoogde ontwikkeling gaat gepaard met een adequate landschappelijke inpassing en er wordt tevens ingezet op het creëren van een (aansluiting op de) recreatieve route. Deze route begint aan de Spoolderenkweg, loopt tussen het perceel met de zonnepanelen en het perceel van de landschappelijke inpassing door, omzoomt de bestaande boomgaard/hoogwatervluchtplaats en sluit vervolgens aan op de reeds aanwezig opgang naar de IJsseldijk. Hierbij wordt de historische verkavelingsgrens gevolgd Gebiedskenmerken Het projectgebied is aangemerkt als 'stads- en dorpsrandgebieden’. Dit betreft een overgangsgebied waarbij de randen bepalend zijn voor de identiteit van het zowel steden als dorpen als het landschap er omheen. De natuurlijke laag wordt aangemerkt als ‘Oeverwallen’ en de laag van beleving als 'IJssellinie inundatieveld'. De natuurlijke laag van het projectgebied wordt aangemerkt als 'oeverwallen', de laag van beleving als 'IJssellinie inundatieveld' Vanuit deze lagen geeft de omgevingsvisie als richting mee beeldbepalende cultuurhistorische elementen te behouden en te versterken, bijvoorbeeld met inrichtingsmaatregelen wanneer ontwikkelingen in de nabijheid plaats vinden.

Bij oeverwallen is het van belang dat ontwikkelingen in de

16/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) nabijheid hiervan bijdragen aan het herstel van de natuurlijke variatie zoals bos op de hogere delen en open ruigte langs de voet van de oeverwal. Als ontwikkelingen plaats vinden in het winterbed, dan dienen deze bij te dragen aan vergroting van de ruimte voor de rivier, de rivier-dynamiek, hermeandering en/of vasthouden van water en aan het versterken van een open en afwisselend dynamisch landschap van geulen of meanders, open vlaktes en zachthoutooibos. De realisatie van zonnepark Spoolde is in overeenstemming met de gebiedskenmerken. De toevoeging past naar aard, maat en karakter binnen de omgeving. Dit onderwerp wordt nader toegelicht in hoofdstuk 7. Het projectgebied heeft geen cultuurhistorische waarde en/of een beschermingswaardig reliëf. Er zijn ook geen raakvlakken met andere gebiedsspecifieke beleidskeuzes. Omgevingsverordening Overijssel (regel) Het beleid uit de Omgevingsvisie heeft doorwerking gekregen in de Omgevingsverordening Overijssel 2024 (vastgesteld 8 november 2023) De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. De nieuwe Omgevingsverordening 2024 voldoet aan de eisen van de Omgevingswet.

Bij het stellen van regels die zich richten op de evenwichtige toedeling van functies aan locaties, is volgens de geest van de Omgevingswet in principe afgezien van rechtstreeks werkende regels. In hoofdstuk 4 van de verordening zijn de instructies voor omgevingsplannen opgenomen. Deze op specifieke onderwerpen gerichte instructieregels komen in hoofdstuk 6 tot en met 9 van deze motivering aan bod. De instructieregels uit de omgevingsverordening richten zich op omgevingsplannen. Op grond van paragraaf 8.1.1.2 van het Bkl en artikel 4.1 van de Omgevingsverordening Overijssel zijn deze instructieregels ook van toepassing bij een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplan activiteit (bopa). Om deze reden zijn de instructieregels toegepast en als zodanig benoemd bij deze omgevingsvergunning. Voorbereidingsbesluit Zonneparken en aanpassing instructieregel Op 11 oktober 2023 hebben Gedeputeerde Staten het Voorbereidingsbesluit Zonneparken genomen. Daarin heeft de Provincie Overijssel aangekondigd om tot een wijziging van de Omgevingsverordening te komen gericht op de aanpassing van de instructieregel Kwaliteitsimpuls Zonnevelden. Daarmee wordt beoogd om aanleg van grondgebonden installaties in de Groene Omgeving niet langer toe te staan.

Op 16 januari 2024 hebben Gedeputeerde Staten het ontwerp van de ‘Aanpassing omgevingsverordening Overijssel – instructieregel zonnevelden 2024’ vastgesteld. Daarin wordt de aangescherpte zonneladder van het Rijk verankerd. Met deze aanscherping is het in principe niet langer mogelijk om zonnevelden te realiseren op landbouw- en natuurgronden (de Groene Omgeving). In de concept-instructieregel staan de uitzonderingen wanneer nog wel zonnevelden mogen worden gerealiseerd. Daarvoor gelden dan wel bepaalde voorwaarden. Reden voor de aanpassing van de instructieregel zonnevelden is het nieuwe rijksbeleid (de Zonnebrief) voor de opwekking van zonneenergie. Hierin is opgenomen dat omgevingsplannen (waaronder een buitenplanse omgevingsplanactiviteit) alleen voorzien in de zelfstandige opstelling van zonnepanelen in de Groene Omgeving: •

op onbebouwde gedeelten van bouwpercelen van (agrarische) bedrijven, voor zover deze gronden niet nodig zijn voor de (agrarische) bedrijfsvoering, tot een maximumoppervlak van 2 ha aan zonnepanelen en mits goed ingepast in het landschap;

•

op gronden in stads- en dorpsranden, tot een maximumoppervlak van 2 ha aan zonnepanelen en mits goed ingepast in het landschap;

•

langs hoofdinfrastructuur, mits de ontwikkeling past in een samenhangend ontwerp voor het gehele tracé en in afstemming met de wegbeheerder;

•

op het water van zandwinplassen, mits dit verenigbaar is met de natuur en recreatiedoelen van deze plassen;

•

op geluidswallen en boven bestaande verhardingen, zoals parkeerterreinen, mits goed ingepast

17/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) in het landschap; •

in de vorm van kleinschalige installaties op erven van woningen, mits goed ingepast in het landschap.

Er heeft afstemming plaatsgevonden met de provincie over het project. De projectlocatie voor het zonnepark is volgens de Omgevingsvisie Overijssel geprojecteerd in de stadsrand van Zwolle aansluitend aan het industriegebied Voorst waarvan ook RWZI deel uitmaakt en is minder dan 2 hectare. De waterzuivering heeft een stedelijke bestemming en kan aangemerkt worden als een nutsvoorziening. De provincie merkt het zonnepark aan als trede 1 op de zonneladder en daarmee valt dit initiatief niet onder het voorbereidingsbesluit zonneparken. Ook past het project in het ruimtelijke kwaliteitsbeleid van de provincie zoals het principe van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik: het park sluit aan bij bestaand stedelijk gebied. Ook voldoet het zonnepark aan de Kwaliteitsimpuls zonnevelden en de Handreiking zonnevelden, omdat er voldoende compensatie plaatsvindt door extra te investeren in de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. In paragraaf 7.1 wordt verder ingegaan op deze investering in de ruimtelijke kwaliteit. Handreiking zonnevelden De regels uit de Omgevingsverordening zijn juridisch bindend. Deze regels worden begeleid met een handreiking zonnevelden. De handreiking ondersteunt de toepassing van maatwerk bij de plaatsing van zonnevelden.

In hoofdstuk 7 wordt aangetoond dat het project aansluit bij de ontwerpprincipes van de Handreiking zonnevelden, door middel van aansluiten op karakteristieken, een logische opstelling, aansluiten op de omgeving en het creëren van randen met kwaliteit. Conclusie Met deze omgevingsvergunning wordt het project Zonnepark Spoolde mogelijk gemaakt. Met deze vergunning wordt, met in acht neming van de beleidsdoelen zoals verwoord en uitgewerkt in provinciaal beleid en -regelgeving, tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties gekomen. Deze motivering geeft de onderbouwing hiervan.

5.3

Gemeentelijk beleid

De gemeente Zwolle zet in op een ontwikkeling van stad en buitengebied waarin leefbaarheid, klimaat, duurzaamheid en economie hoog in het vaandel staan. De Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen beschrijft de koers voor de leefomgeving van de gemeente. Het geeft, samen met de gebiedsvisies, de opgaven en ambities voor de toekomst. Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen De op 13 september 2021 vastgestelde Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen is een integrale visie waarin een beeld wordt gekenschetst van een kwalitatief hoogwaardige, inclusieve en toekomstbestendige ontwikkeling van de gemeente Zwolle. De "drager" van de gemeente is het menselijk kapitaal. Centraal hierbij staat de ambitie: Zwolle versterkt en benut het menselijk kapitaal van de stad. De kwaliteiten op het gebied van landschap, cultuurhistorie en biodiversiteit van de bestaande stad en haar natuurlijke omgeving is een ijzersterk, bestaand "fundament" om op verder te groeien. Centraal staat de ambitie: Zwolle behoudt en versterkt haar ruimtelijke, cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten. De drager en het fundament vormen de structurele verbindingen in het 'Huis van Zwolle' te midden van de andere kernopgaven:

18/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024)   

Zwolle versterkt haar stedelijkheid, wordt nationaal en internationaal aantrekkelijker en bestendigt zo haar (economische) toppositie als regio Zwolle is in 2050 klimaatbestendig en energieneutraal Vitale, solidaire, gezonde en duurzame stadsdelen.

De opgaven voor Zwolle zijn groot, omvangrijk, veelzijdig. We gaan in dit decennium aan de slag met onze stad, met ons buitengebied. We voegen woningen toe en parken. We verbeteren de leefbaarheid en bereikbaarheid voor de Zwollenaar en alle bezoekers van onze gemeente. Ons buitengebied is voor ons van grote waarde, voor landbouw, landschap, natuur en recreatie. Het werken aan onze stad en ons buitengebied kan niet zonder spelregels. De ruimte om te leven is de belangrijkste waarde. Ruimte om te leven voor mens, plant en dier. Leefbaarheid of kwaliteit van leven staat voorop en is leidend bij iedere ontwikkeling: een gezonde balans tussen welzijn en welvaart. Voor de inrichting van de stad en van het buitengebied zijn de volgende spelregels en principes van toepassing als sturingsfilosofie: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies 2. De kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal 3. Afwentelen wordt voorkomen 4. De Omgevingsvisie wordt gebruikt als gids voor ruimtelijke ontwikkelingen. Ambities mogen gewogen worden in een goed proces met de omgeving en met de gemeenteraad 5. Er wordt gebiedsgericht gewerkt. Daarbij gelden ook de opgaven, doelen, randvoorwaarden en ambities uit de thematische raamwerken en de gebiedsprofielen. We onderscheiden bij het werken aan onze stad zones.

Karakteristieke 'schillen', of ook wel strategische ontwikkelzones, met daarbinnen gebieden die onze stad (deels) transformeren naar een andere functie: 1. De binnenstad en de schil rondom de historische binnenstad, we noemen dit de StadsKrans 2. De zone verbonden aan onze stadsring en dus aan de belangrijkste openbaar vervoer en autoverbindingen. We noemen dit de StadsRuit met daarin een aantal belangrijke ontwikkelgebieden, zoals de Spoorzone en de Zwartewaterallee 3. De schil waar de stad het omliggende buitengebied ontmoet. De scherpe rand tussen het groen van het landschap en het grijs en rood van de stad. Dit is de StadsRand. Bij ieder initiatief in de fysieke leefomgeving, groot of klein, staan de doelen uit de Omgevingsvisie centraal. Wat betekent dit. De gebiedsdoelen en ambities en de opgaven in thematische raamwerken zijn leidend. De initiatieven dragen bij aan het bereiken van doelen en lossen opgaven op. De gebiedsprofielen geven richting aan de toekomstige ontwikkeling van de verschillende gebieden in Zwolle. In de gebiedsprofielen worden de benoemde algemene opgaven, ambities en principes op stedelijk niveau vertaald naar een strategie voor concrete gebieden. Daarbij wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de bestaande kwaliteiten en waarden van het gebied, de huidige fysieke inrichting en specifieke opgaven die spelen in een gebied.

De profielen beschrijven een samenhangend

19/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) toekomstbeeld voor de gebieden. Met raamwerken zijn de belangrijkste fysieke structuren van Zwolle vastgelegd. Om het goed ondernemen en prettig wonen in Zwolle te borgen werken we aan het behouden, beschermen en ook ontwikkelen van de Zwolse omgevingskwaliteiten. De ontwikkeling van Zwolle gaat hand in het met het behouden en versterken van die raamwerken en dus de fysieke hoofdstructuur van Zwolle. Toetsing aan de Omgevingsvisie Ons Zwolle van Morgen Het projectgebied is aangemerkt als beperkt kansrijk gebied voor zonne-energie op maaiveldniveau, in tegenstelling tot het gebied verderop langs de Spoolderenkweg, wat is aangemerkt als uitgesloten gebied. Een initiatief binnen een beperkt kansrijk gebied is alleen mogelijk als er sprake is van een goede landschappelijke inpassing en een extra investering in de landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden die de gebieden rijk zijn. Dat kan zijn door nieuwe bosaanleg, nieuwe natuur en landschapselementen en aanvullende recreatieve ontsluiting van het gebied. Het voornemen sluit aan bij de gemeentelijke doelstelling om energieneutraal te worden in 2050. Met het initiatief wordt een locatie ontwikkeld die beperkt kansrijk is volgens de Omgevingsvisie.

Door met de landschappelijke inpassing (zie hoofdstuk 7) aan te sluiten bij de landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische kenmerken van het gebied, is aansluiting gevonden met de gemeentelijke omgevingsvisie. Zwolse Energiegids Om te zorgen dat initiatieven en plannen goed passen in de omgeving, is in de Zwolse Energiegids aangegeven waar in Zwolle ruimte is voor zonneparken. Hierin geldt het gebied als nader te onderzoeken. In aanvulling op het provinciale beleid wil de gemeente Zwolle ook dat er bij de afweging van een initiatief moet worden gekeken naar de specifieke context van het gebied. Die context wordt bepaald door de impact van het initiatief op de directe omgeving en de bijdragen van het initiatief aan andere sociaaleconomische doelen. Bij de impact op de omgeving dient er te worden gekeken naar: •

Meekoppeling: hierbij heeft het benutten van kansen voor meervoudig gebruik de voorkeur.

•

Landschappelijke en stedelijke inpassing: voor het landelijk gebied gaat de gemeente daarbij uit van de negen landschapstypen in het Landschapsontwikkelingsplan (LOP), en de daaraan gekoppelde specifieke kenmerken. Deze kenmerken zijn bepalend voor de inpassing in zijn algemeenheid, maar bijvoorbeeld ook de wijze van opstelling van zonnevelden.

Bij de impact op sociaaleconomische doelen wordt er gekeken naar: •

Financiële participatie.

•

Bijdrage aan stad, buurt en omgeving.

•

Bijdrage aan de lokale economie.

•

Bijdrage aan circulair materiaalgebruik.

Toetsing aan de Zwolse Energiegids Bij het project is niet direct sprake van meervoudig gebruik. Wel wordt ervoor gekozen het zonnepark naast de RWZI te leggen, om zodoende opwek en verbruik dichtbij elkaar te brengen en zoveel mogelijk aan te sluiten op bestaande bebouwing. Voor de landschappelijke inpassing wordt verwezen naar paragraaf 7. Bij het project wordt aangesloten op het Landschapsontwikkelingsplan voor het Rivierenlandschap. Er is niet gekozen voor mede-eigenaarschap of financiële participatie, omdat WDODelta het zonnepark aanlegt om aan de maatschappelijke doelstelling/opgave te voldoen. WDODelta gebruikt de stroom van het zonnepark voor eigen gebruik. Het waterschap heeft de publieke taak om water te zuiveren. Door te investeren in duurzame elektriciteitsopwekking wordt bijgedragen aan de landelijke doelstelling om te verduurzamen en waterzuivering betaalbaar te houden voor de ingezetenen van het gebied.

20/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Conclusie Met deze omgevingsvergunning wordt het project zonnepark Spoolde mogelijk gemaakt. Met deze omgevingsvergunning wordt, met in acht neming van de beleidsdoelen zoals verwoord en uitgewerkt in het generieke gemeentelijk beleid en -regelgeving, tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties gekomen. Deze motivering geeft de onderbouwing hiervan. Door te investeren in de landschappelijke inpassing voldoet het project aan het gemeentelijke beleid.

21/65

17 december 2024 Bopa motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) Hoofdstuk 6

VERDIEPING: FUNCTIES

In hoofdstuk 3 van deze motivering is de buitenplanse omgevingsvergunning op hoofdlijnen, integraal onderbouwd. Vervolgens is in hoofdstuk 4 beschreven hoe rekening is gehouden met wat bij de participatie naar voren is gebracht. En is in hoofdstuk 5 onderbouwd dat de omgevingsvergunning niet in strijd is met de relevante generieke beleidskaders over de fysieke leefomgeving. In vervolg hierop geven de hoofdstukken 6 tot en met 9 een verdieping op de bij deze omgevingsvergunning relevante specifieke onderwerpen binnen de fysieke leefomgeving. Voor veel van die onderdelen bestaan eigen, specifieke wettelijke instructies, normen en beleidskaders. Dit vraagt een nadere onderbouwing van de vergunning op die specifieke instructies, normen en kaders, waar nodig met onderzoek. Hierbij is, voor zover aan de orde, onderzocht wat de effecten zijn van het project op de omgeving. Per onderwerp staat aangegeven of er aanleiding is geweest een voorschrift te verbinden aan de omgevingsvergunning en zo ka, wat het voorschrift inhoudt. Hoofdstuk 6 richt zich op de functies.

6.1

Verkeer / openbare ruimte

6.1.1

Kaders

Rijk Het Besluit kwaliteit leefomgeving bevat instructieregels. Met zo’n regel geeft het rijk aan welke onderwerpen bij een BOPA in ieder geval aan bod moeten komen. Er zijn drie typen instructieregels. Regels die in acht moeten worden genomen. Regels waar rekening mee moet worden gehouden. En regels die moeten worden betrokken bij de BOPA. Bij verkeer / openbare ruimte gaat het om instructieregels over langzaam verkeerroutes. Paragraaf 5.1.7 van het Bkl geeft aan dat, voor zover een BOPA voorziet in nieuwe ontwikkelingen die aangewezen landelijke fiets- en wandelroutes, kunnen doorsnijden, het belang van de instandhouding van deze routes bij de BOPA worden betrokken. Provincie De Omgevingsverordening Overijssel 2024 bevat instructieregels voor BOPA’s. Met zo’n regel geeft de provincie aan welke onderwerpen bij een BOPA in ieder geval aan bod moeten komen. Bij verkeer / openbare ruimte gaat het om instructieregels over mobiliteit. Paragraaf 4.10.1 van de verordening geeft voor BOPA’s die ontwikkelingen mogelijk maken instructieregels over mobiliteit. Gericht op de bundeling van verkeersstromen op de hoofdinfrastructuur waar het belang van een goede en veilige doorstroming voorop wordt gezet. En het behoud van de kwaliteit van de leefomgeving in de overige gebieden, waaraan het mobiliteitsbelang ondergeschikt geacht wordt.

Gemeente Omgevingsvisie Door de verdere groei van de Zwolle is het een opgave om op een zorgvuldige wijze om te gaan met de beschikbare buitenruimte. Mobiliteit en bereikbaarheid is een belangrijke drager voor leefbaarheid. "Mens en natuur centraal stellen, voldoende woningen, ruimte om te spelen, bewegen en ontmoeten.”. Meervoudig ruimtegebruik en denken in drie dimensies is het vertrekpunt. Dat betekent enerzijds de hoogte opzoeken. Daarnaast zetten we in op beter passende vormen van mobiliteit en bereikbaarheid met minder ruimtebeslag. We gaan meer aandacht besteden aan de fietser en de voetganger en minder voorrang geven aan de automobilist. 22/65

17 december 2024 Motivering omgevingsvergunning Zonnepark Spoolde (0193ESUITE840362024) De STOP-methode is in Zwolle leidend bij al onze ontwerpopgaven voor infrastructuur bij de inrichting van de buitenruimte. En we hanteren bij alle ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving de ladder duurzame mobiliteit als uitgangspunt om de juiste keuzes op het gebied van mobiliteit te maken. We beginnen daarbij altijd met de ruimtelijke ordening als middel om ervoor te zorgen dat er bij een nieuw woningbouwproject of andere fysieke ontwikkeling gestreefd wordt naar zo weinig mogelijke groei van het autobezit en gebruik. De komende decennia verschuift de wijze waarop we ons verplaatsen naar allerlei nieuwe vormen. Daarbij maken we slim gebruik van huidige en nieuwe technologie, data en nieuwe verbondenheid tussen allerlei aanbieders van vervoer. Daarmee geven we nieuwe impuls aan de leefbaarheid in onze stad. Dit betekent dat we dergelijke plekken willen creëren, samen met ondernemers en vervoerders, in de vorm van mobiliteit Hubs. We gaan onderzoeken of we dergelijke mobiliteit Hubs kunnen creëren, onder andere op het knooppunt van de Rembrandtlaan en de Zwartewaterallee. Om te waarborgen dat beide leidende principes ook daadwerkelijk worden toegepast leggen we bij alle toekomstige fysieke gebiedsontwikkelingen in de stad altijd verplicht een Mobiliteits Programma van Eisen (MPvE) op.

Hiermee wordt gewaarborgd dat duurzame mobiliteit integraal bij de gebiedsontwikkeling wordt meegenomen. Het STOMP-principe en de Ladder vormen daarbij het uitgangspunt. Mobiliteitsbeleid Het op dit moment vigerende Zwolse mobiliteitsbeleid vloeit voort uit het rijks - en provinciaal beleid en is verwoord in de Mobiliteitsvisie. De Mobiliteitsvisie is door de gemeenteraad vastgesteld op 16 december 2019. In de mobiliteitsvisie komt naar voren dat de verdere groei van de mobiliteit niet zondermeer opgevangen wordt door de mobiliteitsvraag te faciliteren met nieuwe infrastructuur. En dat de ambitie is voornamelijk te investeren in een bereikbaar en toegankelijk Zwolle, waarbij mobiliteit gaat bijdragen aan andere Zwolse doelstellingen. Van economische groei tot de woningbouwopgave; van klimaat neutrale gemeente tot gezonde en vitale wijken. De ambitie is dat we ervoor zorgen dat Zwolle ook in de toekomst goed bereikbaar is door fietsen, lopen en reizen met het openbaar vervoer te stimuleren én door het autogebruik beter te spreiden. Alleen met al deze maatregelen kunnen we de knelpunten in het Zwolse verkeer voldoende wegnemen om de verwachte groei van verkeersdeelnemers op te vangen en Zwolle bereikbaar, veilig en leefbaar te houden. Zwolle heeft een gunstige positie qua ontwikkeling.