Bijlage 1 ROP Nieuw Harculo

zoals de bruine kikker, bittervoorn en kleine watersalamander zullen zich vestigen in de sloot. In de berm ontstaat een nieuwe leefomgeving voor insecten zoals de rivierrombout en andere libellen en vlinders.

Figuur 2.4.19 | Deelgebied In de Centrale

78

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

8m

5m

2m

2m

Figuur 2.4.21 | Profiel B-B’: woonstraat In de Centrale

2m

6m

5m

8.5m

4m

Figuur 2.4.20 | Profiel A-A’: straatprofiel tussen de Uitspanning en In de Centrale

Figuur 2.4.21 | Inspiratiebeelden landschap en openbare ruimte In de Centrale

Nieuw Harculo

||

79

1.5m 2m

3m

5m

6m

5m

Figuur 2.4.23 | Profiel H-H’:

Figuur 2.4.24 | Schetsimpressie van het entreeplein voor de Uitspanning

80

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

2m

17m

1m

4.2m

1.5m

5m

De Uitspanning Rondom de Uitspanning ontstaat een centrale ontmoetingsplek met cultuur, werk- en verblijfsfuncties, en wonen. De cultuurhistorie rondom de Uitspanning en een zorgvuldige inpassing van de nieuwe (verblijfs)functies zijn bepalend voor de inrichting. In samenspel met de bomen en de beplanting ontstaat een landschappelijk kader afgewisseld met zichtlijnen op de dijk en het Klimaatpark.

naar het gebied. Plukjes inheems bos met berk, esdoorn, els, iep, veldesdoorn, schietwilg en zwarte populier worden aangevuld en doorgetrokken. Bijzondere accentbomen zoals de steeneik, moerascipres, hopbeuk of vleugelnoot sluiten aan op het gedachtegoed van Otto. De wandelroutes lopen door het gebied en sluiten aan op bestaande verbindingen naar de dijk en de rest van de wijk.

De bestaande groenstructuur met bosjes en de esdoornlaan langs de IJsselcentraleweg van Hein Otto, geeft een bijzondere inleiding

Figuur 2.4.25 | Deelgebied de Uitspanning

Figuur 2.4.26 | Inspiratiebeelden landschap en openbare ruimte rondom de Uitspanning

Nieuw Harculo

||

81

DEEL 2 | 3. Programma Nieuw Harculo is uiteindelijk niet enkel een mooie woonwijk als toevoeging aan Zwolle. Het wordt ook een eigen gemeenschap die naast wonen ruimte biedt aan creativiteit, ontspanning, ontmoeting en voorzieningen. Dit allemaal gericht op het natuurlijke karakter van de wijk als onderdeel van het omliggende landschap.

3.1 Wonen in Nieuw Harculo Het woonprogramma is op basis van de vastgestelde uitgangspunten in de gebiedsvisie verder uitgewerkt tot een groene suburbane woonwijk met circa 500 woningen. Conform de Zwolse standaard wordt 50 procent betaalbaar gerealiseerd. Dit betekent 30 procent sociaal en 20 procent middelduur 1 (MD1). Dit wordt aangevuld met 20 procent middelduur 2 (MD2) woningen en 30 procent vrijesector. Voor realisatie van de sociale huurwoningen zijn de ‘Uitgangspunten sociale huurwoningen Zwolle’ van toepassing. Voor de realisatie van middeldure huurwoningen geldt de ‘Verordening Middenhuurwoningen Zwolle 2022’ naast de landelijke wetgeving. De woningen bestaan uit circa 60% grondgebonden, 20% appartementen en 20% bijzondere woonvormen. Van het goedkope segment wordt minimaal tweederde als huur gerealiseerd door een corporatie en van het MD1 segment is minimaal de helft een huurwoning. Binnen het gebied wordt door de grote verscheidenheid aan woonvormen en woontypen ruimte geboden aan een breed scala van bewoners. Door nauw samen te werken met partijen zoals de woningcorporatie, is het mogelijk om ook in de betaalbare sector voor veel mensen een bijzondere en passende woning te realiseren. Hierin wordt tevens gekeken naar maatschappelijke doelgroepen, ruimte voor levensloopbestendige woningen en woningen die ook kwalitatief uitgerust kunnen worden voor thuiszorg.

Dit betreft woningen

zowel voor senioren als voor mensen die al een lichte zorgvraag hebben waar de toegankelijkheid goed voor geregeld moet zijn, waar meer ruimte is voor benodigde voorzieningen zoals een grotere berging, bredere toilet, badkamer en bredere verkeerswegen en waar slapen op dezelfde verdieping van belang is. De locatie is door haar ligging ten opzichte van voorzieningen minder geschikt voor zwaardere zorg en of ouderen woningen.

Doelgroepen De gemene deler van toekomstige bewoners is de wens om in het groen en de natuur te leven in een hechte gemeenschap. Ze zijn eigenzinnig en willen meer dan alleen wonen in hun eigen privéomgeving, ze zoeken juist de interactie. Deze doelgroep zal variëren van starters, ambachtswerkers, kenniswerkers en

pas-afgestudeerden, gezinnen, jongeren, alleenstaanden (voornamelijk 30-55 en 75+) en vitale senioren (55-75). Mensen van alle generaties die zich met elkaar verbinden rond het creatieve en eigenzinnig karakter van de wijk (de zogenoemde ‘gele’ groep in het DISC-model voor gedragsstijlen, met een vleugje rood of groen). Door de toevoeging van circa 500 woningen wordt zowel via de doorstroming als voor nieuwe woningzoekenden een passende woning gerealiseerd of komt het in de tweede lijn vrij. De realisatie van Nieuw Harculo draagt daarmee juist bij aan het vitaal houden van Zwolle-Zuid. Zo is er al veel interesse voor levensloopbestendige woningen en appartementen. Tegelijk biedt de locatie met ruimer opgezette woningen en groene omgeving veel ruimte aan gezinnen met kinderen.

Figuur 3.1.1 | Verdeling grondgebonden woningen en appartementen

82

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

Co-creatie woonvormen Het doel is een hechte woonwijk te realiseren waar mensen betrokken zijn bij hun omgeving. In hoofdstuk 4.7 wordt specifiek ingegaan op de wijze en stappen die doorlopen worden om de community vorm te kunnen geven. De eerste stappen daarvan starten na het vaststellen van het ROP. Samen met potentiële kopers (privaat en institutioneel) wordt gekeken naar de verdere

invulling van specifieke aspecten in het project. In eerste instantie gaat dit vooral over de wensen in en rondom de woning en wensen voor het (semi-)openbare gebied. In speciale gevallen zal dit verder gaan door in nauwe samenwerking met partijen passende woonproducten uit te werken. Denk daarbij aan levensloopbestendige woningen, woningen met een lichte zorgvraag, woningen waar in de toekomst zorg geleverd

kan worden of corporatiewoningen voor een doelgroep met een maatschappelijk belang. In de planopzet is een eerste aanzet gedaan met het Friends-wonen concept, waarbij bewoners, naast een eigen ruimte met badkamer, de overige voorzieningen met elkaar delen. De opzet van deze woonvorm wordt in samenwerking met een corporatie verder vormgegeven.

Figuur 3.1.2 | Diversiteit woningtypologiën Nieuw Harculo

Nieuw Harculo

||

83

Woningtypologie Het beoogde woonprogramma bestaat uit circa 60% grondgebonden, 20% appartementen en 20% bijzondere woonvormen. De grondgebonden woningen hebben minimaal een eigen voordeur aan de straat, zijn ruim van opzet en hebben een privétuin of dakterras. Juist door veel verschillende doelgroepen, met dezelfde wens om te wonen in een duurzame natuurgerichte wijk, een thuis te geven, denken we een interessante maar ook hechte buurt te maken.

Van vrijstaande woningen tot Friendswoningen (voor zowel ouderen als jongeren goed in te richten) en van levensloopbestendige appartementen tot ruime gezinswoningen met vier woonlagen en een (collectieve) tuin; er is voor veel doelgroepen een passende woonvorm te vinden. Daarnaast is er ook een grote variatie binnen de woningtypen. De grondgebonden woningen variëren qua opzet van het huis, de uitwerking,

buitenruimte, prijs en omvang. Zo zijn er dijkwoningen met een terras en uitzicht over de IJssel, gezinswoningen aan een parkeerdek, drive-in woningen in en aan het park, woningen met een grote tuin, woningen over vier lagen, kleine rijwoningen en woningen met een grote beukmaat vrij in de natuur. Het is juist deze mix van woningen met verschillende kwaliteitspunten, die ervoor zorgt dat er een gemengde gemeenschap kan ontstaan waar ook nog ruimte is voor creativiteit en eigen invulling door bewoners.

Beneden-bovenwoning

Rijwoning 2 tot 3 woonlagen

Levensloopwoning & maisonette

Wonen aan de laan met een buitenruimte

Wonen aan de groene (autovrije) leefstraat

Collectief wonen rondom het meergeneratiehof

Friends-appartement

Terraswoning

Stadswoning 4 laags

Gemeenschappelijk wonen voor ouderen

Wonen met een compact terras

Stedelijk wonen met zicht op de insteekhaven, de

en/of jongeren met collectieve leef- en buitenruimte

aan het Klimaatpark

Energietuin of de Uitspanning

grenzend aan een collectieve hof

Figuur 3.1.3 | Impressie van diversiteit in woningtypologiën

84

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

Appartement

Vrijstaand & twee-onder-één kap woning

Wonen in het Klimaatpark naast de insteekhavens

Wonen aan het Klimaatpark met compacte buitenruimte

met zicht op het IJssellandschap

als onderdeel van het landschap

Rij- & verandawoning

Dekwoning

Wonen aan het groene hof

Wonen rondom collectief parkeerdek langs de dijk

Dijkwoning (drive-in / rij)

Dijkwoning (drive-in / twee-onder-één kap)

Wonen op de verdieping met terras

Wonen op de verdieping met terras en uitzicht op de IJssel

en uitzicht over de uiterwaarden en de IJssel Figuur 3.1.4 | Impressie van diversiteit in woningtypologiën

Nieuw Harculo

||

85

Betaalbaar houden

Zelfbewoning en instandhoudingplicht

De samenstelling van typologieën is dusdanig zorgvuldig gedaan dat te smalle beukmaten zijn voorkomen en bebo’s uitwerking geven aan de betaalbaarheid.

De zelfbewoningsplicht met anti-speculatiebeding voor de koopwoningen en een instandhoudingsverplichting voor de sociale en middenhuur woningen zorgen ervoor dat de woningen niet bij speculanten terecht komen dan wel direct doorverkocht worden. Op deze wijze zorgen we ervoor dat de woningen zo lang mogelijk betaalbaar en beschikbaar blijven voor de doelgroep.

Het bouwen van woningen in de betaalbare sector moet ook resulteren in een blijvende beschikbaarheid van woningen in deze categorie. De locatie en de uitwerking van de woningen zal ervoor zorgen dat bij oplevering er meteen een overwaarde op de woningen aanwezig is. Het is van belang om speculatie tegen te gaan.

Corporatie De sociale huurwoningen en mogelijk ook een deel van het MD1 segment wordt opgenomen

Figuur 3.1.5 | Foto vanaf Hevelgebouw aan de noordelijke insteekhaven richting de IJssel

86

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

door een woningcorporatie of een professionele “sociale” belegger. Dit zorgt voor een zekerheid dat de woningen minimaal 25 jaar in het betreffende segment verhuurd worden.

Professionele belegger Een deel van de woningen in het midden segment zal mogelijk opgenomen worden door een professionele belegger die de woningen langere termijn zal verhuren met de daarbij behorende verplichtingen dit binnen de categorie te doen.

Bouwhoogte De voorgestelde bouwmassa’s en bouwhoogtes zijn zorgvuldig ingepast in het landschap en passen bij het vastgestelde woonprogramma. De omgevingsvisie geeft als kader maximaal acht bouwlagen voor Nieuw Harculo. Vanuit de wens diverse woon- en samenlevingsvormen te realiseren samen met een duidelijk onderscheid tussen de identiteit van de woonmilieus, zijn kleine nuances ontstaan op de uitgangspunten van de gebiedsvisie. De opzet van de In de Centrale is een buitenrand van vier bouwlagen, met aan de entreezijde een terug liggende vijfde bouwlaag en aan het Klimaatpark afwisselend drie of vier bouwlagen. De woonhoven In de Centrale bestaan vooral uit woningen van twee en drie bouwlagen. Het woonmilieu van Tussen de Dijken varieert in hoogte afhankelijk van de positie in het park, langs de IJsseldijk of in de woonhoven. De hoogte van de grondgebonden woningen is wisselend twee, drie of vier bouwlagen. Het ruimtelijk accenten aan de noordelijke kop van het Klimaatpark is maximaal zes bouwlagen en het zuidelijk accent aansluitend op de Uitspanning maximaal zeven bouwlagen. De bouwhoogtes blijven daarmee ook onder de bestaande hoogte van de Hijshal, het hoogste behouden gebouw van de IJsselcentrale.

Figuur 3.1.6 | Voorgestelde bouwhoogtes in Nieuw Harculo

Nieuw Harculo

||

87

3.2 De Uitspanning Samen met de historische gebouwen (Koelwaterhal, Hijshal, Magazijn en Dienstengebouw die zijn behouden bij de sloop van de IJsselcentrale, wordt door inrichting van de omgeving, het atelier van Ronald A. Westerhuis (RAW) en toevoeging van functies een bruisend hart gecreëerd binnen de wijk. Een plek waar bezoekers, bewoners en recreanten samen komen en waar ruimte is voor kunst, cultuur, werken, horeca en kleinschalige evenementen. Deze centrale ontmoetingsplek biedt ook de kans collectieve voorzieningen voor de wijk te realiseren, zoals een pakketverzamelpunt. De ondernemer en internationale gerenommeerde kunstenaar Ronald A. Westerhuis zorgt voor een eigentijdse, dynamisch en vooral kunstzinnige invulling van de Koelwaterhal en de beide hevelgebouwtjes. BOEi, een ontwikkelaar met veel ervaring in transformaties en het omgaan met het zorgvuldig invullen van cultureel historisch vastgoed, zorgt voor de invulling van de Hijshal, Dienstengebouw en magazijn. Gezamenlijk richten ze in samenhang met de gehele ontwikkeling het openbaar gebied rondom de Uitspanning verder in. De invulling van de Uitspanning voor wat betreft functionele invullingen en activiteiten/evenementen wordt in dit ROP globaal omschreven. Hiervoor wordt in overleg met de gebouweigenaren een nadere uitwerking gemaakt.

Deze uitwerking wordt op een later moment in combinatie met afspraken over de uitvoering voorgelegd voor besluitvorming.

Figuur 3.2.1 | Gevelkunstwerk op het Dienstengebouw

88

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

Dienstengebouw Het Dienstengebouw is een imposant volume, dat bestaat uit drie bouwlagen. Mede door zijn vorige functie is het voorzien van vele aparte ruimten die vrijwel direct geschikt zijn voor gebruik in de vorm van kantoorruimtes. Deze ruimten zijn voorzien van grote ramen, waardoor er veel daglicht de ruimten binnentreedt. BOEi wil deze ruimtes na renovatie inzetten als kantoor voor huurders die van samenwerken houden met als programma kantoorruimte, vergader- & congresruimte en kantine/werkcafé.

Dienstengebouw Hijshal Magazijn

Koelwaterhal Hevelgebouw

Hijshal De Hijshal wordt een plek waar wonen en ontmoeten samenkomen. In samenwerking met partijen wordt onderzocht om de hal op de begane grond om te bouwen naar een ontmoetingsruimte, waar de cultuurhistorie van de locatie kan worden ervaren. De Hijshal met mogelijk een commerciële of maatschappelijke ruimte, grenst aan verschillende buitenruimtes en de route vanaf het Klimaatpark naar de Uitspanning. Boven in de Hijshal ontstaat ruimte om transformatiewoningen (26 sociale huurwoningen) ingenieus in te passen zonder het ruimtelijke en cultuurhistorische karakter van de hal te verliezen.

Magazijn Het Magazijn is gekoppeld aan de Hijshal en accentueert de overgang naar het Klimaatpark. Gelijk de Hijshal is het Magazijn vrij indeelbaar als gevolg van het stalen skelet. Dit is gunstig voor het transformeren naar bedrijfsruimte, atelier en/of sport.

Figuur 3.2.2 | Beelden van de Uitspanning

Nieuw Harculo

||

89

Koelwaterhal De Koelwaterhal is 14 meter hoog en 10 meter diep en meet 1.500 m2 boven en 1.500 m2 onder de grond. In de kelderruimtes werd het IJsselwater gereinigd voordat het gebruikt kon worden om de turbinemotoren van de IJsselcentrale te koelen. De bovenverdieping stond vol met machines, de kelders vol met water. De Koelwaterhal werd in 2021 gekocht door de kunstenaar Ronald A. Westerhuis. Hij slaagde erin om het water uit de kelders te pompen, het zand en slib te verwijderen en de machines voor een belangrijk deel af te voeren. Hierdoor maakte hij de grote ruimtelijke kwaliteit van de Koelwaterhal zichtbaar. De perfecte proporties van de ruimte met afwisselende zalen, boven en onder de grond, biedt enorme mogelijkheden om met (dag)licht te spelen.

Figuur 3.2.3

90

| De Koelwaterhal

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

Ronald A. Westerhuis heeft besloten van de Koelwaterhal een expositieruimte te maken met naast kunst ook ruimte voor events, lezingen, sport, muziek, theater. De cultuurhistorie van de Koelwaterhal krijgt daarmee opnieuw betekenis als culturele ontmoetingsplek voor NIeuw Harculo. Om de Koelwaterhal vrij te kunnen houden voor bovenstaande activiteiten is er voor gekozen om een nieuwe werkplaats/atelier voor kunstenaar Ronald A. Westerhuis te realiseren tussen de IJsseldijk en de Koelwaterhal. In het openbaar toegankelijke terrein rondom de Koelwaterhal wordt een beeldentuin ingepast. Doordat kunst wordt getoond en gemaakt rondom de Uitspanning ontstaat een bijzondere dynamiek. Ontwikkelingen met ateliers in het Magazijngebouw en op de steiger zullen dat alleen nog maar versterken. Hier wordt de basis

gelegd voor een community die Nieuw Harculo en omgeving, verder met betekenis zal laden. Een plek om gewoon gezellig langs te komen met soms evenementen en ruimte voor horeca. Het moet echt een centrum worden van positieve energie, een creatief bolwerk binnen de mogelijkheden van de locatie. Er is een (tijdelijke) omgevingsvergunning voor de koelwaterhal verleend voor expositieruimte en horeca. Een museum, galerie en creatieve ruimtes passen hier ook binnen met daarnaast ondergeschikt functies als kantoren, educatie en kleinschalige culturele bijeenkomsten.

Figuur 3.2.4

| De Koelwaterhal

Nieuw Harculo

||

91

Nieuwbouw atelier Het nieuwe atelier van Ronald A. Westerhuis (RAW) wordt gepositioneerd tussen de Koelwaterhal en de IJsseldijk. Het gebouw is geschikt voor de realisatie van een deel van zijn (kleinere) kunstwerken. Het is als los element in de beeldentuin opgenomen en onderdeel van de kunstbeleving rondom de Uitspanning.

Figuur 3.2.5 | Impressie nieuwbouw atelier (RAW)

92

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

Dit geeft bewoners en bezoekers de mogelijkheid om actief in aanraking te komen met de (ambachtelijke) realisatie van de kunstwerken.

Figuur 3.2.6 | Sfeerimpressie zuidzijde Nieuw Harculo vanuit de insteekhaven

Figuur 3.2.7 | Sfeerimpressie van de Uitspanning en het entreeplein

Nieuw Harculo

||

93

Artist in Residence De steiger in de zuidelijke insteekhaven is een indrukwekkend bouwwerk met een spectaculair zicht op de IJssel en met in de verte het Veluwemassief. RAW wil op deze plek een permanente artist in residency ontwikkelen voor internationale kunstenaars, ‘Studio on the Jetty’, waarmee de culturele identiteit van het gebied verder versterkt wordt. De kunstenaars kunnen een periode van een paar maanden op de steiger verblijven en werken in dit atelier met (tijdelijke) logeerfunctie om vervolgens de resultaten van hun residency in de Koelwaterhal aan het publiek te tonen. RAW verwacht topkunstenaars te kunnen uitnodigen, die aangetrokken zullen worden door de bijzondere ligging, de goede tentoonstellingsmogelijkheden en de verbinding met Zwolse kunstopleidingen waar zij in hun residency-periode masterclasses zullen verzorgen. Hun aanwezigheid zal de Koelwater community steeds wisselende impulsen geven en meehelpen de Uitspanning internationale bekendheid te geven.

Figuur 3.2.8 | De steiger in de zuidelijke insteekhaven

94

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

Het atelier is bewust geplaatst aan het begin van de steiger, zodat ook de vrije toegang wordt gebokkeerd. Zodoende blijft de steiger vrij van bezoekers en recreanten en blijft de zuidelijke insteekhaven een rustige plek voor verschillende (broed)vogels.

Hevelgebouw In het zuidelijke hevelgebouw grenzend aan de Uitspanning, wil RAW een mini-museum realiseren voor het verhaal over het werklandschap van de IJsselcentrale. Door eigentijdse middelen in te zetten wil RAW de historie tonen en de cultuuhistorie van het hevelgebouw opnieuw positioneren in een kunstlandschap. Het noordelijke hevel gebouw wordt opgeknapt en dient nog een functie te krijgen die past bij het gebied.

3.3 Werk en voorzieningen Ondanks dat er, anders dan in de Uitspanning, verder in de wijk niet is voorzien in grootschalige werkruimtes, is er wel ruimte voor werken aan huis. Ruimte om naar eigen behoefte in te vullen en de mogelijkheid om te werken aan huis. Binnen de verschillende woningtypologieën bestaat de mogelijkheid voor het (tijdelijk) realiseren van kantoor en praktijkruimte. Dit zal met kopers specifiek vormgegeven worden in het participatieproces.

Figuur 3.2.9 | Het zuidelijke hevelgebouw

DEEL 2 | 4. Duurzame leefomgeving 4.1 Inleiding Het openbaar gebied, de gebouwen en wegen die we realiseren vervullen steeds meer maatschappelijke functies. Denk bijvoorbeeld aan ontmoeten, natuur, mobiliteit, biodiversiteit, welzijn, inf rastructuur, veiligheid en klimaatadaptatie. Daarbij is het van belang goede keuzes te maken en onze verplichtingen naar de natuur en de omgeving niet te vergeten. In Nieuw Harculo wordt daarom binnen de woonwijk, maar ook daarbuiten, aandacht besteed aan de natuur en de veranderlijke omgeving. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de rol die de wijk heeft bij natuurbehoud en natuurversterking, en vice versa zoals beschreven in het NOP. In de volgende paragrafen wordt dieper ingegaan op de uitwerking van de doelstellingen voor mobiliteit en toegankelijkheid, klimaatadaptatie, energie, circulariteit, natuurinclusief bouwen, community vorming en recreatie binnen de gebiedsontwikkeling.

autoluwe woongebied uit de gebiedsvisie overgenomen. Bij de opzet van de wijk is rekening gehouden met groene, autoluwe openbare ruimte versus binnengebieden met parkeren. In de openbare ruimte ligt de focus op het (klimaat)park, de uitlopers van het park en de leefstraten. Hier komen alle mogelijkheden bij elkaar voor een groen leef milieu met ruimte voor ontmoeting, spelen en ontspannen, koelte en comfort, en wateropvang en biodiversiteit. De auto passeert dit gebied op enkele noodzakelijke doorsteken maar is verder ondergeschikt. In de binnengebieden wordt een evenwichtige verdeling gevonden met parkeeroplossingen voor de aangelegen woningen, maar wordt evenzeer ingezet op woonkwaliteit en groene inrichting. Op een aantal plekken, gekoppeld aan specifieke woningtypen, liggen hier collectieve groene binnengebieden. Nieuw Harculo

biedt op deze manier ruimte voor verschillende collectieve buitenruimtes, waar ontmoeting en voor elkaar zorgen zoveel mogelijk wordt gestimuleerd. Parkeren gebeurt zoveel mogelijk uit het zicht (gebouwd of op maaiveld).

4.2.1 De STO(M)P methode De STO(M)P-methode is in Zwolle leidend bij alle grote ontwerpopgaven voor inf rastructuur en inrichting van de openbare ruimte. In deze methode staan Stappen (voetgangers) en Trappen (f ietsers) voorop. Dit wordt aangevuld met Openbaar vervoer, Mobility as a service (MAAS) en vervolgens de Personenauto. In Nieuw Harculo vormt dit principe de basis voor een gelaagde benadering van het mobiliteitsvraagstuk.

4.2 Mobiliteit & Toegankelijkheid Nieuw Harculo ligt net als Zwolle-Zuid op afstand van het centrum van Zwolle en is daarmee een ‘buitenwijk’ en is ook als zodanig opgezet. Zowel in de gebiedsvisie als in de parkeerstrategie worden groen en duurzame mobiliteit benoemd als belangrijke principes voor nieuwbouwwijken. De planopzet gaat uit van een referentie aan de voormalige IJsselcentrale (het oostelijke deel) en het westelijk deel dat meer open en groen is van karakter. Tussen beide gebiedsdelen ligt het klimaatpark. De Uitspanning met de bestaande gebouwen ligt bij de (auto-)entree van de wijk. In de planopzet en de uitwerking is het onderscheid tussen een collectief entreeen parkeergebied en daarachter het groene, Figuur 4.2.1 | STO(M)P-methode

Nieuw Harculo

||

95

Prettige f iets- en voetgangersroutes naar en door het gebied zijn leidend. Het woongebied zelf vormt daarbij de ‘langzame’ woonwereld waar de nadruk ligt op wonen, groen, verblijven en wandelen. Fietsroutes leiden snel naar het winkelcentrum van Zwolle-Zuid, het station en de stad. Aansluiting op het ov-netwerk wordt zo veel mogelijk gefaciliteerd in ontsluiting van bestaande en het onderzoeken van nieuwe haltes. Ook wordt invulling gegeven aan deelmobiliteit in overeenstemming met de parkeeropgave, verdeeld over de woonvelden. Vervolgens wordt pas verdere invulling gegeven aan de personenauto. In Nieuwe Harculo is de STO(M)P-methode als volgt toegepast:

Stappen Er komt er een uitgebreid netwerk met wandelpaden in de wijk die stimuleert om zo veel als mogelijk door de wijk te wandelen. Daarnaast worden de wandelpaden vanuit de wijk langs de Professor Feldmannweg en de IJsselcentraleweg doorgetrokken richting de Commissarislaan, waar het aansluit op de bestaande structuur van wandelroutes van Zwolle. Daarnaast worden bestaande recreatieve wandelpaden zoals langs de kolk en het Beekmanpad aangesloten op het wandelnetwerk van de wijk.

Figuur 4.2.2 | Stedenbouwkundige opzet

Figuur 4.2.3 | Ruimte voor de voetganger

Figuur 4.2.4 | Directe fietsverbinding met de stad

Figuur 4.2.5 | Bereikbaar met de auto

Trappen De f iets is het aangewezen transportmiddel richting het Winkelcentrum Zwolle Zuid, de sportvelden en basisscholen in Ittersum, middelbare scholen, het station en het centrum van Zwolle. Om deze route te verbeteren wordt een deel van de Professor Feldmannweg omgezet naar een fietsstraat die aansluit op een nieuwe en veilige kruising ter hoogte van de Commissarislaan in aansluiting op de bestaande f ietspadenstructuur van Zwolle. Daarnaast is de recreatieve f ietsroute over de IJsseldijk (Beekmanpad) aangesloten op de fietspaden in de wijk waardoor men straks op een logische manier de route langs de IJssel kan vervolgen.

96

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

Openbaar vervoer Momenteel halteert buslijn 8 ieder half uur op de Commissarislaan ter hoogte van De van der Schuerenmarke. Vanuit Nieuw Harculo is deze bushalte lopend of f ietsend eenvoudig te bereiken. De provincie en de gemeente Zwolle onderzoeken de mogelijkheid of buslijn 8 verlengd kan worden naar de Uitspanning. In de planopzet is rekening gehouden met twee mogelijke routes voor de bus door Nieuw Harculo. Dit zou een wenselijke toevoeging zijn op de mobiliteitsvraag van de woonwijk en vooral ook voor de bereikbaarheid van de Uitspanning en eventuele evenementen. Dit kan bijdragen aan het verlagen van de parkeerdruk rondom de Uitspanning, maar heeft mogelijk gevolgen voor het aantal parkeerplaatsen door de inpassing van een draailus en halte.

Mobility as a Service (MAAS) In Nieuw Harculo wordt ingezet op deelmobiliteit met elektrische deelauto’s, die door buurtbewoners via een digitaal platform kunnen worden gereserveerd. Verdeeld over de wijk

worden circa tien deelauto’s geplaatst die in de toekomst in aantal kunnen worden aangevuld. We streven naar slimme (digitale) oplossingen voor het reserveren van deelauto’s of het checken van de beschikbaarheid en het betalen van deelmobiliteit.

Personenauto De verwachting is dat de auto voor Nieuw Harculo een belangrijk vervoersmiddel blijft, met name voor langere ritten. Door de kwaliteit van de bovenstaande keuzes denken we het autoverkeer iets terug te kunnen dringen. De wijk sluit optimaal aan op het fietsnetwerk van de stad, terwijl het autoverkeer een route maakt die gevoelsmatig niet direct is. Ook een goede uitwerking van de deelmobiliteit en fietsparkeren draagt hieraan bij (zeker rondom de Uitspanning maar mogelijk ook op andere locaties in het gebied). Door fietsen en wandelen de boventoon te laten voeren ervaren bewoners bovendien het wonen in een groene wijk. Er is een realistische parkeernorm aangehouden, waarin door middel van dubbelgebruik en deelmobiliteit een goede balans is gevonden. Hierbij is gekeken naar 3 verschillende verkeer- en parkeerstromen te weten bewoners, bezoekers van bewoners en bezoekers van de Uitspanning en hoe dit optimaal ingepast kan worden in de wijk.

4.2.2 Duurzame mobiliteit De ambitie om mobiliteit op een duurzame manier te faciliteren is mede bepalend voor de opzet van de verkeerstructuur. Voetpaden en fietspaden zijn door de combinatie van directe routes en de aantrekkelijke verblijfsruimtes een belangrijke bouwsteen voor duurzame mobiliteit in de buurt. De keuze voor een directe link naar het fietsnetwerk van Zwolle sluit aan bij de wens om de woonwijk te verbinden met voorzieningen, recreatieve routes en mooie

verblijfsplekken. De infrastructuur is daarmee een concrete stap om Nieuw Harculo als duurzame mobiliteitsbuurt vorm te geven. Verdere invulling van deze ambitie moet organisch groeien. De deelauto’s, f iets, bakf iets, e-bike, en varianten hiervan zijn duurzame vervoersmiddelen die goed passen bij Nieuw Harculo. Fietsers en voetgangers worden optimaal bediend via paden door de directheid en aantrekkelijkheid van de routes. Maar de routes zijn meer dan snelle ontsluitingen. Door de inpassing van (kleinschalige) woningbouw aan wandelpaden ontstaat een samenspel tussen aantrekkelijke routes en levendig verblijven. De fietsroutes gaan functioneren als voordeur van de buurt. Bij de uitwerking is aandacht voor een verkeersveilige en een sociaal veilige inpassing van de routes, ook voor de toegankelijkheid van de looproutes. Ambities als het omarmen van deelmobiliteit en het vanzelfsprekende gebruik van duurzame vervoersmiddelen zijn ontwikkelingen die groeien met de tijd en die in de samenwerking met de bewoners en gebruikers vorm moeten krijgen.

4.2.3 Hulpdiensten, bezorgdiensten en afvalinzameling In de verkeersopzet van Nieuw Harculo is rekening gehouden met verschillende vormen van transport waar een hedendaagse wijk om vraagt. De ambitie is om een pakketverzamelpunt te realiseren bij de Uitspanning, aan het begin van de wijk. Minder bezorgers hoeven hierdoor de hele wijk door te rijden. Daarnaast is er in de opzet rekening gehouden met de routing voor de afvalinzameling en hulpdiensten. Hulpdiensten kunnen indien noodzakelijk over de fietsstraat Nieuw Harculo bereiken als tweede ontsluiting of deze openstellen als calamiteitenroute.

Figuur 4.2.6 | Mogelijke busroute en haltering

Nieuw Harculo

||

97

Figuur 4.2.7 | Verkeersopzet Nieuw Harculo op basis van STO(M)P-methode

98

| | Ruimtelijk ontwikkelplan

4.2.4 Parkeeropgave Parkeren in de woonwijk Nieuw Harculo ligt net buiten Zwolle-Zuid op afstand van het centrum van Zwolle met beperkte toegang tot openbaar vervoer. Zoals ook geldt in Zwolle-Zuid is het de verwachting dat de auto een belangrijk vervoersmiddel blijft. Dat betekent dat hiermee rekening moet worden gehouden in de parkeerbalans. Aan de hand van de CROW-parkeernormeringen (kennisinstituut voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer) is gezocht naar een optimale balans (zie figuur 4.2.10). De parkeerplaatsen voor bewoners en bezoekers zijn zoveel als mogelijk op korte afstand van de woningen gepositioneerd. Parkeren gebeurt zoveel mogelijk uit het zicht in het openbaar gebied en dus voornamelijk binnen de parkeerhoven op VVE-terrein, onder groene dekken en/ of op eigen kavel. Het stedenbouwkundig plan biedt ruimte om flexibel in te spelen op een veranderende parkeerbehoefte in de toekomst. In de parkeerhoven op VVE-terrein hebben eigenaren de mogelijkheid om de hoven anders in te richten wanneer er ruimte vrijkomt door het inzetten van deelmobiliteit of afspraken over het gebruik. Nieuw Harculo kan zo flexibel mee groeien met de mobiliteitsvraag van de toekomst.

door bewoners middels een VVE, maar wel ten alle tijden toegankelijk blijft; • In het openbaar gebied langs doorgaande straten, met name gericht op bezoekers en tijdelijk parkeren. In de praktijk betekent dit dat per parkeerhof voor een groot deel in de ‘eigen’ parkeerbehoefte kan worden voorzien. Bewoners kunnen dicht bij huis parkeren en er worden voldoende parkeerplaatsen gerealiseerd voor de wijk zonder het groene karakter van de wijk aan te tasten. De parkeerbalans en bijbehorende berekeningen zijn opgenomen als bijlage.

Parkeren rondom de Uitspanning Het parkeren in en rondom de Uitspanning heeft een dynamisch karakter door de wisselende programmering. Evenementen en tentoonstellingen geven de wijk een bijzonder en uniek karakter, maar zorgt ook op bepaalde momenten voor een grotere parkeerdruk. Door gebruik te maken van dubbelgebruik waar mogelijk en tijdelijke parkeeroplossingen kan het aantal vaste parkeerplekken beperkt blijven.

Deze vraag is dan ook getrapt opgelost in het gebied: 1. Werknemers, bezoekers en bewoners kunnen voor dagelijks/regulier gebruik in de Uitspanning parkeren. Door het entreeplein flexibel in te delen kan bij incidentele piekmomenten extra parkeercapaciteit worden vrijgemaakt; 2. Ten noorden van de Uitspanning ligt langs het terrein van Tennet een parkeerstrook (C4) waar bezoekers van de Uitspanning kunnen parkeren; 3. In de parkeerkoffer van E1 zijn ook parkeerplaatsen beschikbaar voor gebruikers/ bezoekers van de Uitspanning; 4. Voor bijeenkomsten en evenementen is parkeerterrein B2 beschikbaar. Deze locatie (zie figuur 4.2.8) is direct bereikbaar (en bewegwijzerd) vanaf de IJsselcentraleweg en sluit aan op het wandelpad naar de Uitspanning. Daarnaast is het mogelijk in overleg met de gemeente locatie B3 als tijdelijk parkeerterrein open te stellen. Deze locatie (zie figuur 4.2.9) wordt enkel gebruikt als overloopgebied wanneer er sprake is van veel meer mensen

Parkeeroplossingen zijn zo gepositioneerd in de wijk dat deze voor alle bewoners toegankelijk is zonder dat het de woonomgeving domineert. Het parkeren is op verschillende manieren verder uitgewerkt in het plan: • Parkeren op eigen terrein in de tuin, eigen garage of direct onder de woning. Dit geeft ruimte om de woning en de elektrische auto te koppelen; • Parkeren in parkeergarages, hierin is rekening gehouden met privé plekken en openbare plekken voor bezoek; • Parkeren in een parkeerhof die beheerd wordt Figuur 4.2.8 | Parkeerterrein B2

Figuur 4.2.9 | Tijdelijk parkeren B3

Nieuw Harculo

||

99

Figuur 4.2.10 | Woonprogramma en parkeeropgave per woonveld

100

| | Ruimtelijk ontwikkelplan