Bijlage 1_Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

7. Wil je aangeven als wat voor soort plek je IJsselvizier in de toekomst graag ziet? Je kunt dit doen door punten toe te kennen aan de antwoorden. In totaal zijn er 10 punten te verdelen. De punten geven aan hoe passend je iets voor IJsselvizier vindt. Hierbij geldt: hoe meer punten, hoe passender

o De rust Stelling o Het groene karakter

IJsselvizier als plek voor agrarisch landschap

o Dat je er fijn kunt wandelen

IJsselvizier als (afgesloten) plek voor nieuw natuurgebied – niet toegankelijk voor wandelaars/fietsers

o Dat je er fijn kunt fietsen

IJsselvizier als een open en nieuw natuurgebied toegankelijk voor iedereen

o Dat het gebruikt wordt voor landbouw o De goede bereikbaarheid

Punten

IJsselvizier als plek om te wonen IJsselvizier als plek om vrijetijd te besteden Anders Totaal aantal punten

10

o De aanwezige dieren o Het uitzicht

Licht je puntenverdeling toe. Geef hierbij aan waarom je de punten zo hebt verdeeld. (Als je punten hebt toegekend aan ‘Anders’, licht dan ook toe wat voor ander soort plek je bedoelt)

o De natuur o De woningen / (oude) boerderijen o Dat het dichtbij mijn huis is o Weet ik niet o Anders, namelijk:

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

77

8. Ik vind het belangrijk dat bij de afweging van ideeën voor Stadsbroek en IJsselvizier rekening wordt gehouden met…

10. Klankbordgroep Voor Stadsbroek en IJsselvizier stellen we begin maart een klankbordgroep op. Je kunt je hiervoor aanmelden. Een klankbordgroep is een groep mensen die meedenkt en de bewegingen van een project volgt.

Meerdere antwoorden mogelijk o De planten en dieren die in het gebied leven

o Dat omwonenden geen geluidsoverlast ervaren

Bij grote belangstelling kunnen we niet iedereen uitnodigen voor de klankbordgroep. In dit geval stellen we een klankbordgroep samen van verschillende disciplines en mensen uit de samenleving zodat een diverse groep ontstaat. We hopen op jouw begrip.

o Dat het goed is voor heel Zwolle

Wil je deelnemen aan de klankbordgroep voor Stadsbroek en IJsselvizier?

o Dat het plan klimaatbestendig is

o Dat er voldoende mensen achter het idee staan

o Ja

o Dat, als er woningen komen, deze betaalbaar zijn

o Nee

o Dat het gebied goed bereikbaar is (voor zowel fiets als auto) 11. E-mailadres

o Anders, namelijk:

We vragen om je e-mailadres in te vullen. Met het invullen ervan geef je toestemming om dit e-mailadres te verwerken en gebruiken voor het informeren over de verkenning en/of voor de klankbordgroep Stadsbroek en IJsselvizier. De gegevens worden niet langer bewaard dan strikt noodzakelijk.

9. Wil je op de hoogte gehouden worden over de verkenning voor Stadsbroek en IJsselvizier? o Ja

Hartelijk bedankt voor het invullen! Deze vragenlijst is onderdeel van een bredere verkenning. Voor meer informatie verwijzen we door naar: stadsbroekenijsselvizier.zwolle.nl

o Nee

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

78

Bijlage VI - ingediende stukken Participatie inbreng StadshagenTotaal

Aan de Gemeenteraad van de Gemeente Zwolle T.a.v. Bart van der Vegte, afdeling Proces-, Programma- en Projectmanagement Postbus 10007 8000 GA ZWOLLE

DATUM

PAGINA

10/3/2023

2 van 2

Wij ondersteunen actief het Stadshagenbos initiatief en zien grote kansen dit te realiseren in Stadsbroek. Daarbij merken wij op dat op het online ideeënplatform op https://stadsbroekenijsselvizier.zwolle.nl/ dit ook veelvuldig en in verscheidende ideeën/vormen is geopperd. Participatie

VAN

DATUM

PAGINA

Simone Kiewiet-de Wit info@stadshagentotaal.nl

10/3/2023

1 van 2 BIJLAGEN

ONDERWERP

Zienswijze consultatie toekomstige invulling Stadsbroek & IJsselvizier

Tot slot willen wij u verzoeken de bewoners goed te betrekken bij de verkenning van Stadsbroek en ‘mogelijke latere fasen’ hierin zoals u zelf aangeeft op de website. De bijeenkomsten op 22 en 23 februari j.l. én de overweldigende hoeveelheid aan ideeën en reacties op het online ideeën platform, sterken ons in het onderstrepen van dit belang. Het leeft in de buurten en de wijk en mensen nemen ondanks het vinex-bestaan beetje bij beetje eigenaarschap over hun buurten en wijk. Dit laatste is iets wat de gemeente zou moeten aanmoedigen, omarmen en op de juiste manier waarderen, mede doordat dit steevast aanbod komt als verbeterpunt ‘sociale cohesie’ en ‘gevoel met de wijk’ in de buurt-tot-buurt onderzoeken. Tenslotte, wensen wij u veel succes met het verwerken van de ideeën, inspiratie en zienswijzen. We hebben er vertrouwen in dat dit participatieproces in aanloop naar de realisering van de plannen verder zal worden doorgezet en we blijven daar graag deel van uitmaken.

Geachte raadsleden, geachte heer Van der Vegte, Als bestuur van de Wijkstichting Stadshagen Totaal willen wij op de valreep een zienswijze indienen over de toekomstige invulling Stadsbroek & IJsselvizier, en maken graag onze visie kenbaar. Allereerst zien wij de grote opgave van de gemeente als het gaat om huisvesting en woningnood. Hierin is het ons duidelijk dat Stadshagen gebruikt wordt als ‘uitbreidingswijk’. Deze wijk heeft ondertussen wel al de omvang van een ‘kleine stad’ en gaat met het realiseren van De Tippe en Breecamp-West straks de gemeente Dalfsen (29.599 inwoners) en wellicht de stad Kampen voorbij qua inwoners. Echter wel op een veel kleinere oppervlakte. Dit brengt verdere uitdagingen in de leefomgeving met zich mee, en daarmee ook verantwoordelijkheden. Het gaat immers niet alleen om ruimtelijke ordening maar ook om gezondheid, welbevinden, klimaat, milieu en veiligheid. Hierbij zien wij het als uiterst onwenselijk om grote hoeveelheden woningen te gaan toevoegen waardoor er allerlei neven effecten ontstaan die overlast of schade toebrengen aan de bewoners. Hierbij noemen wij: klimaatadaptatie als hittestress en wateroverlast, verkeersproblematiek zoals verstopte ontsluiting van de wijk en zeker niet onbelangrijk een verminderde ratio bouwbestemming versus nuts,- sociale-, groen- en recreatieve voorzieningen.

Met vriendelijke groet, Namens de Wijkstichting Stadshagen Totaal,

Gerdo van den Burg, voorzitter

Simone Kiewiet-de Wit, secretaris

Eerdere zienswijze Zoals aangegeven in onze zienswijze op de omgevingsvisie van de Gemeente Zwolle (d.d. 27 augustus 2020) ondersteunen wij de zienswijze van het Comité Stadsbroek Natuurlijk. Wij waarderen het mooie groene gebied, het enige gebied dat binnen de gemeentegrens nog herkenbaar is als polderlandschap. Daar waar de rest van Stadshagen omsloten is door een dijk/waterkering, biedt Stadsbroek volop mogelijkheden voor natuur, groen en recreatie. Weinig plekken voor uitloop en natuur Als de corona pandemie ons iets geleerd heeft is het wel dat fysieke en mentale gezondheid niet ophoud bij een dak boven je hoofd hebben, maar hand in hand gaan met buitenruimte, recreatie mogelijkheden, groen en natuur. In de wijk wordt veel thuis gewerkt, wordt ook veel in de eigen buurt gesport en gerecreëerd. Hierbij merken wij expliciet op dat Stadshagen weinig tot geen uitloop gebied heeft. Zeker in vergelijking met de wijken Zwolle-Zuid, Aa-landen en Berkum.

Wijkstichting Stadshagen Totaal is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 05072159.

Correspondentie: P/a/ Peermos 23 8043 MT Zwolle info@stadshagentotaal.nl

Wijkstichting Stadshagen Totaal is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 05072159.

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

Correspondentie: P/a/ Peermos 23 8043 MT Zwolle info@stadshagentotaal.nl

79

Participatie inbreng Natuurplatform Zwolle

Natuurplatform Zwolle (NPZ)

Secretariaat p/a Milieuraad Zwolle, Goertjesweg 3, 8013 PA Zwolle. Telefoon: 06- 19869323 E-mail: natuurplatformzwolle@milieuraadzwolle.nl , www.milieuraadzwolle.nl Aan gemeente Zwolle Projectteam Stadsbroek en IJsselvizier Via stadsbroekenijsselvizier@zwolle.nl

Zwolle, 13 maart 2023 Voorwoord De gemeente Zwolle is een verkenning gestart over de toekomst van Stadsbroek en IJsselvizier. De verkenning gaat over welke bijdrage deze plekken kunnen leveren in de ontwikkeling van Zwolle. De gemeente vraagt de inwoners van Zwolle, omwonenden van de gebieden, jongeren, ondernemers, organisaties en andere belanghebbenden om hun mening.

Inleiding Toekomstige invulling van Stadsbroek en IJsselvizier Stadsbroek en IJsselvizier zijn twee plekken in Zwolle die liggen aan de rand van Stadshagen. De gemeente Zwolle start een verkenning. De verkenning gaat over welke bijdrage deze plekken kunnen leveren in de ontwikkeling en identiteit van Zwolle. Locatie Voor deze verkenning richten we ons op de volgende gebieden. IJsselvizier ligt tussen de Zalkerdijk, de N331, de IJssel en de gemeentegrens. IJsselvizier heeft een oppervlakte van ongeveer 35 hectare. Stadsbroek wordt begrensd door de Werkerlaan, de Hasselterdijk en de grens van de gemeente net voorbij de Ruimzichtweg. Stadsbroek is ongeveer 150 hectare groot.

Het Natuurplatform Zwolle maakt ook gebruik van deze gelegenheid. We bepleiten voor beide gebieden een natuurbestemming als weidevogellandschap. Allereerst bieden wij verzamelde achtergronden aan om dit te onderbouwen. Vervolgens blikken we vooruit op welke wijze dit tot een uitgewerkt plan kan leiden. Inmiddels hebben wij kennisgenomen van diverse ideeën, onder andere van bewoners van Stadshagen, die logischerwijs zeer betrokken zijn bij de ontwikkelingen rond hun directe leefomgeving. Onze eerste indruk is verheugend: een groot aantal van die ideeën betreft ook een voorkeur voor een natuurlijke ontwikkeling. We werken graag samen met andere betrokkenen en belanghebbenden aan zo’n ontwikkeling. Natuurplatform Zwolle Hans de Graad, voorzitter Samenvatting Weidevogellandschap, broodnodig voor vogels, voor ons en onze kinderen. “Broek” betekent ‘vochtig laagland, moerassig gebied. In Nederland is dit landschapstype (half-natuurlijk grasland) sinds 1900 met 93% in oppervlakte afgenomen. Alleen al dit feit is reden voor behoud én verbetering (zo nodig ook: herstelmaatregelen) ervan in Stadsbroek en IJsselvizier. Daarbij sluit dit bij alle ambities voor natuur-, landschappelijke en cultuurhistorische waarden, zoals deze zijn beschreven in de Omgevingsvisie. - Zowel Stadsbroek als IJsselvizier liggen in Nationaal landschap IJsseldelta met hoge landschappelijke waarden.

- Aan IJsselvizier worden waardevolle natuurwaarden toegekend en in Stadsbroek is ca 30 ha als nieuwe natuur ingericht. Beide gebieden grenzen direct aan Natura 2000. - Het grootste deel valt binnen de stedelijke hoofdstructuur en daaraan wordt geen bebouwing toegevoegd. - De gemeente Zwolle streeft naar Brede Welvaart, de hoeveelheid natuur is hiervoor een indicator. - Inrichting, beheer en onderhoud als vochtig gebied draagt bij aan de klimaatopgave. In de vorm van overloopgebied in de groenblauwe structuur en bij herstel landschapsbiotoop (passend in deltaplan biodiversiteit). - Water en bodem zijn een sturend principe in de ruimtelijke ordening (opgenomen in coalitieakkoord van huidige kabinet).

In hoofdstuk 1 geven we een overzicht van relevante achtergronden. In hoofdstuk 2 komen we tot een verdere uitwerking van ons advies.

1- Achtergronden In het Achtergronddocument Stadsbroek en IJsselvizier is veel informatie verzameld. We lichten daar enkele van uit, tevens hebben we aanvullingen.

1.1 Omgevingsvisie: overzicht waarden. In de Zwolse omgevingsvisie zijn deze gebieden benoemd als Aanvullende ontwikkellocaties. Dive rse kenmerken worden aan de hand van kaartjes aangegeven. Zowel de natuurwaarden, landschappelijke waarden, de positie in de stedelijke groenstructuur, als de cultuurhistorische waarden.

Via een beheerplan met de juiste ruimtelijke kaders en samenwerkingen kan dit verder worden uitgewerkt.

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

80

Natuurwaarden blz. 48

Natura2000

Natuurwaarden zeer waardevol

Natuurwaarden waardevol

Landschapswaarden zeer waardevol

IJsselvizier

Grenzend aan – 1

-

1

Zie nationaal Idem landschap

Stadsbroek

Grenzend aan - 1

Landschap blz. 49

ZAS blz 59 Vraag

Landschapswaarden waardevol

Nationaal landschap

Hoofdgroenstructuur

2

1

Cult. hist. zeer waar dev ol

2

-

2 1 2 Rondo Idem Idem m stadsk olk 0,5 In stadsbroek – noodventiel voor de groenblauwe structuur en overloopgebied in extreme situaties

totaal

7 6,5

Hoe verhouden deze huidige waarden zich tot de gewenste waarden (als vertaling van de topambitie van de omgevingsvisie: “het behouden en beschermen van cultuurhistorie, biodiversiteit en landschap als belangrijke fysieke waarden.

1.1.3 Potentiële (natuur)waarden.

Stedelijke groenstructuur blz. 52

Cultuurhistorische waarden blz. 54

Naast de bestaande waarden is het goed om ook aandacht te besteden aan potentie. Voor natuur wordt daar aandacht aan besteed in de Zwolse natuurwaardenkaart, die momenteel in ontwikkeling is. Omgevingsvisie bladzijde 46: “De komende jaren wordt de natuurwaardenkaart verder uitgewerkt in samenspraak met de Zwolse natuurorganisaties.” Hierbij wordt naast het voorkomen van beschermde/bedreigde soorten ook gekeken naar de potenties van groengebieden voor de biodiversiteit’. Om de potenties te bepalen is het belangrijk om de aanwezige soorten (flora en fauna) te kennen, tevens de ontwikkeling in waarneming van deze soorten. En de positie van de gebieden in de ecologische structuur. Mogelijkerwijs welke soorten inmiddels zijn verdwenen maar wel weer zouden kunnen terugkeren bij de juiste beheers en inrichtingsmaatregelen. Onze verwachting is dat de Zwolse Natuurwaardenkaart deze inzichten zal verschaffen. Voor Stadsbroek ontvingen we indicatief informatie van de groep Stadsbroek Natuurlijk over de meerjarige teruggang in waargenomen weidevogels. Deze informatie hebben we naar de gemeente gestuurd om mee te nemen bij de ontwikkeling van de natuurwaardenkaart. 1.1.4. Natura 2000 “Kroonjuwelen van de Zwolse biodiversiteit” [kaartbladen Rijntakken] Omgevingsvisie blz.

46: Diverse gebieden in de gemeente Zwolle maken onderdeel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), waaronder de Natura 2000 gebieden Daarnaast gaat het om gebieden rond Windesheim, De Ruiten en sommige landgoederen. Zowel de Natura 2000 en de NNN-gebieden kennen een beschermingsregime, dat gericht is op het beschermen van de natuurwaarden. Kenmerkend voor het beschermingsregime van de Natura2000- gebieden is dat activiteiten daarbuiten ook getoetst moeten worden op de instandhoudingsdoelstellingen van deze gebieden.

1.1.2 Omgevingsvisie, opgetelde waarden De totaal aanwezige waarden per gebied hebben in de volgende tabel samengevat. Dit is bedoeld voor het beeld, immers is het met de beschikbare informatie niet goed mogelijk waarden onderling te vergelijken door middel van nader gewogen getallen.

De kwaliteit van de natuur in Nederland staat er in het algemeen niet goed voor. Het verlies aan biodiversiteit is enorm. We gaan ervan uit dat dit ook voor de natuur in Zwolle geldt. Een van de belangrijkste oorzaken is het verlies aan leefgebied. Laten we daar waar het kan de ontwikkeling keren in herstel van leefgebieden.

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

81

1.2 Europees beleid In de door de gemeente verzamelde achtergronden missen we aandacht voor recent Europees beleid. A- Algemeen is het EU-beleid erop gericht om vermindering van landschapsareaal tegen te gaan. Logischerwijs heeft dit ook voor Zwolle consequenties. Bij lastige keuzes zullen wat het Natuurplatform Zwolle betreft aanwezige waarden en potenties doorslaggevend dienen te zijn. B- Europese Biodiversiteitsstrategie (EBS) biodiversiteit 30% van grond- en waterareaal De Europese Commissie stelt als doel om ten minste 30% van het Europees areaal op land en op zee te beschermen. Dit beleid heeft logischerwijs ook consequenties voor de ruimtelijke keuzes van Zwolle. 1.3 Deltaplan biodiversiteitsherstel Om het belang van behoud en herstel van biodiversiteit te benadrukken is de gemeente Zwolle partner van het ‘Deltaplan biodiversiteitsherstel’. Natuurorganisaties, boeren, burgers, wetenschappers, overheden en bedrijven zetten zich vanuit dit deltaplan samen in voor biodiversiteitsherstel in Nederland’. Kortheidshalve verwijzen wij naar dit door Zwolle ondertekende plan. Stadsbroek en IJsselvizier zijn uitermate geschikt om werk te maken van de ambities uit het Deltaplan. 1.4 Natuur als indicator van brede welvaart Ambities uit het Zwolse Coalitieakkoord 2022-2026: “De fysieke en sociale ontwikkeling van de stad moeten in evenwicht zijn. Economische groei is niet het doel.

We leggen de focus op de ontwikkeling van de brede welvaart. Het gaat niet alleen om materiële welvaart, maar ook om zaken als gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke ontplooiing en (on)veiligheid. Dit sluit aan bij de sustainable development goals, waar wij ons als Zwolle aan hebben verbonden. Natuur is een bestanddeel van en indicator voor brede welvaart. De indicatorwaarde in 2020 per inwoner staat in de afbeelding hieronder weergegeven. Bij een groter aantal inwoners en gelijkblijvende oppervlakte natuur zal de deze score afnemen. En daarmee wordt de bijdrage van natuur aan de brede welvaart alsmaar smaller. Een belangrijke noodzaak en motivatie om de oppervlakte natuur te vergroten (in lijn met EU). Dit zijn de scores van Zwolle in 2020: Bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/regionale-monitor-brede-welvaart/thema & cbs Statline

1.1.5 Nog enkele relevante passages uit de Zwolse Omgevingsvisie • Blz. 46 - Eén van de geformuleerde topambities is het behouden en beschermen van cultuurhistorie, biodiversiteit en landschap als belangrijke fysieke waarden. • Blz. 53 – Spelregels hoe om te gaan met fysiek kapitaal; 7. Landschap en natuurwaarden: ingrepen in de fysieke leefomgeving mogen netto kwalitatief niet ten koste gaan van het landschappelijke kwaliteiten, de Zwolse hoofdgroenstructuur en zouden als vertrekpunt de aanwezige natuurwaarden moeten versterken. De natuurwaardenkaart is een belangrijk kader om die afweging te kunnen maken • Blz. 14. Zwolle kent een ijzersterk ‘fundament’, een basis om op verder te groeien: de kwaliteiten van de bestaande stad en haar natuurlijke omgeving. Dit zijn de kwaliteiten op het gebied van landschap, cultuurhistorie en biodiversiteit: dit heet het fysiek kapitaal. Centraal staat de ambitie dat Zwolle haar ruimtelijke, cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten behoudt en versterkt. • Blz. 50- De koers is dat de hoofdgroenstructuur in de toekomst behouden blijft, of aangevuld, waar nodig, vanwege het belang voor de gemeente als geheel. Er wordt een terughoudend beleid gevoerd met het toevoegen van nieuwe bebouwing binnen de hoofdgroenstructuur.

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

82

1.5 Milieuvisie Buitengebied De Milieuvisie Buitengebied van de Milieuraad Zwolle blijft een belangrijke bron van informatie over de aanwezige waarden in gebieden, zoals Stadsbroek en IJsselvizier. In samenhang met de verdere omgeving.

2- Voorstel: Weidevogellandschap, broodnodig voor vogels, voor ons en onze kinderen

“Broek” betekent ‘vochtig laagland, moerassig gebied. In Nederland is dit landschapstype (half-natuurlijk grasland) sinds 1900 met 93% in oppervlakte afgenomen. Alleen al dit feit is reden voor behoud én verbetering ervan in Stadsbroek en IJsselvizier. Daarbij sluit dit bij alle hiervoor genoemde ambities rond natuur-, landschappelijke en cultuurhistorische waarden. 2.1. Wat is er nodig voor florerend weidevogellandschap? (Bron: Natuurmonumenten, en andere) Belangrijk zijn gebieden waar eten is voor weidevogels en waar ze hun jongen kunnen grootbrengen. Met kruidenrijk grasland, want dat is aantrekkelijk voor insecten. Zij weren predatoren uit het gebied, bijvoorbeeld door het verwijderen van struiken waarin natuurlijke vijanden van weidevogels kunnen schuilen. Maaien gebeurt later in het seizoen, zodat kuikens voedsel en een schuilplaats vinden. Het is belangrijk dat de landbouw een nieuwe richting inslaat. Dit is mogelijk als de landbouw geen schade aanbrengt aan de natuur, maar haar juist aanvult. Steeds meer boeren zetten zich in om de vogels in hun weilanden te behouden. Bijvoorbeeld door rekening te houden met de nesten of pas later in het seizoen te maaien. Zo kunnen weidevogels ongestoord broeden en hun jongen veilig grootbrengen.

1. 6 Groeiambities van Zwolle en klimaat- uitdagingen vragen om afgewogen keuzes. Nog enkele argumenten voor de keuze om deze gebieden ruimte te geven voor natte natuur: •

Natuur krijgt een grotere rol in ruimtelijke ordening; water en bodem zijn sturend. (Bron: coalitieakkoord van kabinet). Aantal inwoners in Zwolle neemt toe ➔ Hoeveelheid natuur neemt toe in gelijke tred of zelfs meer (volgens Eu- beleid) • Locaties IJsselvizier en Stadsbroek niet invullen los van het stedelijk perspectief: alle ambities concrete locaties geven (voorzorgsprincipe). • Verlies van biodiversiteit sinds 1900 is 85% ➔ Herstel is noodzakelijk – prioriteit geven aan kansrijke locaties. • Belang van noodventielen voor wateropvang (klimaatadaptatie); en natte gebieden als CO2-spons (Trouw 6 mei 2022). Hierbij verwijzen wij ook naar de Zwolse ambities op dit terrein, onder andere Omgevingsvisie, paragraaf 5.3, en algemeen de (potentiële) waarde van Stadsbroek en IJsselvizier in het kader van klimaatadaptatie. Deze belangen zijn zeer groot, kortheidshalve laten we het nu bij deze verwijzingen. •

Waterschappen en overheden kunnen tijdelijk het grondwaterpeil in landbouwgebieden verhogen. Er ontstaan dan diepe plassen op het land, waar de grutto, de kievit en de tureluur graag slapen. Als de plas is opgedroogd, vinden ze er ook eten. Daarbij is het belangrijk het water open te houden, niet te laten dichtgroeien. 2.2 Hoe verder? Natuurplatform Zwolle vraagt om een uitgewerkt scenario, zodat er door de gemeenteraad een onderbouwde keuze kan worden gemaakt om Stadsbroek en IJsselvizier in deze richting de ruimte te geven. We bieden hierbij aan om mee te blijven denken, samen met alle verdere betrokkenen en belanghebbenden. Ons Manifest Duurzaam Zwolle 2022-2026 (en 2050) - 'Waarmaken en waarnemen, ten behoeve van Collegeprogramma 2022 – 2026 (maart 2022) geeft verder diverse handreikingen voor het daadwerkelijk borgen van het behalen van gewenste resultaten binnen de groene en duurzame thema’s. Toekomstbeeld

!

1.7 Weidevogels vragen om hulp (Bron: website Natuurmonumenten) Situatie Weidevogels voelen zich thuis in het Nederlandse boerenland. De meest bekende zijn de kievit, de grutto en de scholekster. Weidevogels eten onder andere insecten en halen ook eten zoals wormen uit de vochtige bodem. Probleem: De landbouw in Nederland wordt steeds intensiever. Hierdoor groeien er geen kruiden of bloemen meer in de weilanden en groeit er alleen nog gras. Op grasland komen minder insecten af. Weidevogels kunnen daardoor moeilijker aan voedsel komen. De boeren maaien het grasland voor voer voor de koeien in de wintermaanden. De maaimachine kan de nesten van de weidevogels kapot maken. Weidevogels halen hun eten ook uit de vochtige bodem. Het waterpeil in veel gebieden is verlaagd, zodat zware landbouwmachines niet in de bodem zakken. Dat zorgt voor een hardere bodem en maakt het voor de vogels lastig om voedsel uit de grond te halen.

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

83

Buiten de participatiefase ingediend- Wijkvereniging WVF - Visie op IJsselvizier

2. Recreatie en bewegen

 Gemeente Zwolle T.a.v. de heer B. van der Vegte Projectleider IJsselvizier ENKEL PER MAIL Zwolle, 24 april 2023, Geachte heer van der Vegte, Namens Wijkvereniging WVF stuur ik u hierbij onze visie op de ontwikkeling van het gebied IJsselvizier. Deze visie is tot stand gekomen tijdens drie bijeenkomsten met wijkbewoners uit Westenholte. Inleiding Zonder direct een voorkeur uitspreken voor één van de visies zoals geformuleerd in de nota IJsselvisier van de gemeente Zwolle, willen we wel van mogelijkheid gebruik maken om een aantal aanbevelingen onder de aandacht te brengen. Wijkvereniging WVF wil, als vertegenwoordiger van Westenholte, graag aandacht vragen voor de volgende kernpunten. Deze kernpunten zijn opgesteld naar aanleiding van bijeenkomsten met wijkbewoners die door wijkvereniging WVF zijn georganiseerd. Wat ons betreft is de rode draad bij alle mogelijkheden in het gebied de verkeersveiligheid. Immers, meer activiteiten creëren ook meer verkeersbewegingen. Op dit moment zijn de wegen rondom het gebied van de IJsselvizier (Zalkerdijk, Zalkerveerweg, Scholtensteeg) al overbelast. Wij maken ons zorgen over de gevolgen van nieuwe ontwikkelingen in dit gebied op de verkeersveiligheid en vragen hierbij expliciete aandacht voor dit onderwerp.

Daarnaast concluderen wij dat alle wensen die leven met betrekking tot de IJsselvizier, niet in dit beperkte gebied te realiseren zijn. Om die reden bevelen wij aan om ook het gebied tussen de Zalkerdijk en de Zalkerveerweg bij de gebiedsontwikkeling te betrekken. Hierdoor ontstaat meer ruimte om op een constructieve manier de wensen die voor dit gebied leven te realiseren. Hieronder worden per onderwerp aanbevelingen gegeven voor de gebiedsontwikkeling van de IJsselvizier. 1. Volkstuinen (onderdeel van Wijkvereniging WVF) Wijkvereniging WVF is voor behoud en wellicht zelfs uitbreiding van de volkstuinen. De huidige volkstuinen voorzien in een duidelijke en zelfs groeiende behoefte. Dit blijkt o.a. uit een groeiende wachtlijst. Men wordt zich steeds meer bewust van het feit dat voordat groenten in de supermarkt belanden, zowel vers als in pot of blik, er een heel proces aan vooraf gaat. Veel kinderen die hun ouders vergezellen maken nu bewust het groeiproces mee van hun favoriete groenten en de invloed van de natuur hierop. Het ter beschikking stellen van een hoekje van de tuin waarin kinderen zelf kunnen bepalen wat zij daar willen planten, en daarbij de ontwikkeling kunnen volgen, zorgt dat zij steeds meer interesse krijgen in het telen van voedsel. En aan het eind van het seizoen zijn ze trots dat zij de eigen geteelde en verzorgde producten kunnen tonen.

Veel bewoners van zowel Stadshagen als Westenholte maken dankbaar gebruik van deze voorziening. Het volkstuincomplex aan de Zalkerdijk stimuleert biologisch verantwoorde tuinbouw. In het kader van de nieuwe ontwikkeling van het gebied IJsselvizier kan ook gedacht worden aan de (her)introductie van schooltuinen met een educatieve functie voor de basisschoolleerlingen uit Westenholte en de Tippe, waarbij ook tuinders van de volkstuinen kunnen assisteren.

Omwonenden uit Westenholte en Stadshagen maken nu al intensief gebruik van de Zalkerdijk om te wandelen, te fietsen en te genieten van het buiten zijn. Ook de Vreugdehoeve is een geliefd doel om met de kinderen naar toe te gaan. Dan zou het prachtig zijn als deze uitloopmogelijkheid meegenomen wordt in de ontwikkeling, met meer doorgaande wandel- en fietspaden naar de IJssel. Ook meer ruimte voor recreatie en bewegen in een natuurlijke omgeving. Daarbij wordt gedacht aan een parkachtig landschap met veel groen, water en wellicht een voedselbos. Er ontstaat daarmee een veilig alternatief voor de risicovolle verkeerssituatie op de smalle Zalkerdijk en Scholtensteeg waar nu ook auto’s en vracht- en landbouwverkeer gebruik van maken. Niet alleen vanuit Westenholte, maar ook vanuit Stadshagen zal die behoefte aan recreatie in de natuur alleen maar toenemen. Daarbij komt dat de toekomstige bewoners van de nieuwe wijk de Tippe een rechtstreekse verbinding met het gebied IJsselvizier krijgen via de geplande voetfietsbrug over de Hasselterweg, 3. Biologische educatieve landbouw en veeteelt. De stadsmens raakt steeds meer vervreemd van de oorsprong van zijn voedsel. Hoe mooi zou het zijn als in overleg met de bestaande veehouders in dit gebied, hun bedrijf mede een landschappelijke inbedding zouden kunnen krijgen.

Met aandacht voor het biologisch verantwoord telen van gewas en het houden van dieren in relatie met de natuurlijke omgeving. Dit kan goed gecombineerd worden met een educatief aanbod van voorlichting en de mogelijkheid om ervaring op te doen aan stadsbewoners uit de omgeving. Een aansprekend voorbeeld van burgerinitiatief op dit gebied is de landelijke organisatie Herenboeren ( www.herenboeren.nl ). De bovengenoemde veehouders hebben ook zelf al hun pleidooi ingediend bij de gemeente. Daarin geven zij te kennen dat hun voorkeur uitgaat naar een duurzaam te exploiteren biologisch boerenbedrijf. Voorwaarde daarbij is dat er meer grond beschikbaar komt naast de nu gebruikte ruimte voor een rendabele bedrijfsvoering. Dit zou vooral buiten het gebied van de IJsselvizier kunnen liggen. Om die reden vinden zij het belangrijk dat de gronden buiten het plan IJsselvizier erbij betrokken worden. Ze bieden aan om een rol te spelen bij het beheer en landschapsonderhoud van het gebied. 4. Huisvesting De gemeente Zwolle heeft de ambitie om 10.000 woningen voor 2030 te realiseren. Het zal duidelijk zijn dat wijkvereniging WVF geen voorstander is voor grootschalige woningbouw. Waar wel aan gedacht kan worden, is een bijdrage in de vorm van kleinschalige laagbouw voor met name senioren. Dit kan de doorstroming van woningen in Westenholte bevorderen.

Er is landelijk grote bezorgdheid over de toekomst van de ouderen. Dat speelt ook in Westenholte een herkenbare rol. Binnen de ontwikkeling van IJsselvizier zou daar ook rekening mee kunnen worden gehouden. We denken aan niet te grote woningen met een landelijke uitstraling waarbij onderlinge zorg tot de mogelijkheden behoort. Ontsluiting ten behoeve van de bewoning in het heringerichte gebied zou vanaf de parallelweg Hasselterweg gerealiseerd moeten worden, gelet op het aandachtspunt van de verkeersveiligheid. 5. De ontwikkeling van het klimaat Het idee om ook de gevolgen van de klimaatverandering in het plan mee te nemen spreekt ons aan. WVF is daarom voorstander van een natuurlijke ontwikkeling van het gebied. Niet alleen de biodiversiteit is daarmee gebaat, het geeft ook mogelijkheden voor extra waterberging en CO2compensatie. Door de verbinding met het in de directe nabijheid gelegen gebied, beheerd door het Landschap Overijssel, kan er een aantrekkelijke biotoop ontstaan voor flora en fauna. 6. Conclusie Juist de landelijke uitstraling van de Zalkerdijk maakt het voor de bewoners van zowel Westenholte en als Stadshagen aantrekkelijk en waardevol. Dit zouden we graag behouden en doorgetrokken willen zien in de verdere invulling van de gebiedsontwikkeling IJsselvizier met groen en biodiversiteit. De aanbeveling is om daarbij een landschapsarchitect te betrekken.

tŝũŬǀĞƌĞŶŝŐŝŶŐts&ͮ,ŽŶĚƐĚƌĂĨǁĞŐϯ͕ϴϬϰϮ'>͕ǁŽůůĞͮǁǁǁ͘ƐƚŝŶƐŬƌĂĐŚƚ͘Ŷůͮ<ǀ<Ŷƌ͘ϰϬϬϱϵϭϵϬ ^ĞĐƌĞƚĂƌŝƐΛǁŝũŬǀĞƌĞŶŝŐŝŶŐts&͘ŶůͮƚĞů͘ϬϲϮϭϭϭϭϱϯϲͮ/EͲŶƌ͗E>Ϯϳ/E'ϬϬϬϭϬϯϲϮϳϬ

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

84

Beargumenteerd vanuit de publieke, private en particuliere belangen zoals die spelen in Westenholte, willen we met deze aanbevelingen een bijdrage aan deze ontwikkeling geven. Hierin staat centraal dat we geen voorstander zijn van een verdere uitbreiding van Zwolle met woningbouw in dit gebied. Zoals hiervoor benoemd, vragen we daarnaast aandacht voor de verkeersveiligheid in en rondom de IJsselvizier. Daarnaast willen we dringend aandacht vragen voor de wens om de gebiedsontwikkeling breder te bekijken dan enkel de IJsselvizier. Graag zouden wij in een gesprek onze visie nader willen toelichten. Ik dank u bij voorbaat hartelijk voor het betrekken van onze aanbevelingen bij de verdere ontwikkeling van de IJsselvizier. Met vriendelijke groet, namens Wijkvereniging WVF en betrokken wijkbewoners,

Linda Bosselaar-Modderkolk Secretaris Wijkvereniging WVF

tŝũŬǀĞƌĞŶŝŐŝŶŐts&ͮ,ŽŶĚƐĚƌĂĨǁĞŐϯ͕ϴϬϰϮ'>͕ǁŽůůĞͮǁǁǁ͘ƐƚŝŶƐŬƌĂĐŚƚ͘Ŷůͮ<ǀ<Ŷƌ͘ϰϬϬϱϵϭϵϬ ^ĞĐƌĞƚĂƌŝƐΛǁŝũŬǀĞƌĞŶŝŐŝŶŐts&͘ŶůͮƚĞů͘ϬϲϮϭϭϭϭϱϯϲͮ/EͲŶƌ͗E>Ϯϳ/E'ϬϬϬϭϬϯϲϮϳϬ

Bijlagen: Participatiejournaal Stadsbroek en IJsselvizier

85