Bijlage 1.1 - Mobiliteit Oosterenk Centrumgebied
Tekst van het document
Mobiliteitsconcept Oosterenk Centrumgebied Eindrapport – 25 maart 2024 BPD / Jansen Vastgoed
2
Voorwoord Deze rapportage is opgesteld in januari 2023. De lijn van de mobiliteitsstrategie is geland in het 60% Ruimtelijk Ontwikkelplan (ROP). In aanloop naar het 100% ROP hebben we de mobiliteitsstrategie (hoofdstuk 3) aangescherpt naar het mobiliteitsconcept (hoofdstuk 4). De parkeerbalansen zijn toegevoegd op basis van een nieuw programma. Het mobiliteitsconcept wordt opgesteld in een tijd waar er veel veranderd in Zwolle. Zo wordt het parkeerbeleid momenteel herzien en wordt de mobiliteitsstrategie van de transformatie van heel Oosterenk verder onderzocht. Het mobiliteitsconcept en het ontwerpende onderzoek voor het vervolg na het ROP zetten we in het licht van deze ontwikkelingen.
De scope betreft de deelgebieden BPD en Jansen. Aangezien van het deelgebied ABC nog enige aanwijzing van het programma ontbreekt, wordt dit deelgebied buiten de analyse gehouden. Wel reflecteren we bij kansen voor de toekomst op de realisatie van ABC.
Inhoudsopgave 1. Aanleiding en context
4
2. Bereikbaarheidsanalyse
15
3. Mobiliteitsstrategie
22
4. Mobiliteitsconcept
25
5. Parkeerbalans auto
34
6. Kansen op dubbelgebruik met de omgeving
43
COLOFON
49
Bijlage 1: wijziging stedelijkheidsgraad
50
1. Aanleiding en Context
In dit hoofdstuk wordt de aanleiding en de context geschetst.
5
Het mobiliteitsconcept van het Centrumgebied Oosterenk wordt herontwikkeld (zie figuur rechts). Van de vijf deelgebieden die Oosterenk rijk is, zitten BPD, Jansen Vastgoed en de gemeente Zwolle in de coalitie voor het Centrumgebied. Het doel is om hier een hoogstedelijk woonmilieu te creëren door het toevoegen van 800-1.000 woningen in een gebied waar aangenaam verblijven het vertrekpunt is. Er worden extra voorzieningen toegevoegd in levendige plinten en het parkeren gebeurt uit zicht. Momenteel staat de coalitie aan de lat een om een ROP van het deelgebied op te stellen. Onderdeel daarvan is verder concretiseren van de mobiliteitsstrategie naar een mobiliteitsconcept.
1.
Deelgebieden Oosterenk (gebiedsvisie). Centrumgebied betreft Oosterenk boulevard en een stukje van ‘wonen en leren in de stadsrand’.
6
Ontwikkeling centrumgebied vraagt om een innovatief mobiliteitsplan waar randgebied Oosterenk met regionale functie behouden blijft Uit de gebiedsvisie Oosterenk zijn een aantal ambities benoemd. Dit is het vertrekpunt voor het mobiliteitsconcept. Ambitie 1 – Drie verbindende kernwaarden: • Sterk, groen en gezond Ambitie 2 – Aantrekkelijk woon- en werkgebied: • Gemengd gebied creëren Ambitie 3 – Werk- en woonfuncties zijn optimaal met elkaar en de omgeving verbonden • Betere wandelroutes van en naar parkeervoorzieningen; • Fietsen stimuleren: investeren in fietsinfrastructuur; • Onderzoek naar hubs, OV-knooppunten en haltes, verbeteringen OV • Dubbelgebruik van parkeervoorzieningen; hubs; Ambitie 4 – De nabijheid van het landelijk gebied is optimaal benut • Groenstrook van oost naar west, landelijk gebied Ambitie 5 – Een kloppend hart en een aantrekkelijk openbaar gebied met ruimte voor ontmoeting • Centrumgebied dichtbij Isala voor ontmoeting: kloppend hart Ambitie 6 – Een duurzaam en toekomstbestendig Oosterenk • Gezonde leefomgeving • Vernieuwende mobiliteitsconcepten
7
Ontwikkeling Centrumgebied De ontwikkeling van het centrumgebied vindt plaats rondom het Isala ziekenhuis. Er zijn drie deelgebieden:
Ontwikkelingen op de korte termijn •
•
De Jansen vastgoed locatie bevindt zich op de kop van het centrumgebied, waar ongeveer het ‘hart van Oosterenk’ zal komen te ontstaan. Hier komt ruimte voor appartementencomplexen met hoogte accenten en in de plinten voorzieningen. De BPD locatie (Waterschapslocatie) wordt ontwikkeld door BPD. Dit betreft een gebied waar ruimte komt voor wonen in meer landelijk milieu.
Ontwikkeling op de lange termijn (na 2030) •
De ABC-locatie betreft het gebied waar momenteel de gebouwen A, B en C van Isala zijn gegeven. Deze gebouwen zijn kantoorlocaties van Isala. Op termijn is het de bedoeling dat de locaties worden ontwikkeld. Het kantorenprogramma verplaatst naar het Isala terrein naar nieuw te bouwen vastgoed. Hier kunnen dan woningen voor in de plaats komen.
8
Ruimtelijk-economisch programma BPD locatie In onderstaand overzicht is het programma van de BPD-locatie gegeven (september 2023). Voor elk onderdeel is de vertaling naar CROW-categorieën gedaan. Omdat het programma indicatief is, zijn er voorde zorgvoorzieningen aannames gedaan met een indicatieve parkeernorm. De apotheek is daarvoor gehanteerd.
Programma-onderdeel
Functie
1A sociaal huur + commercieel begane grond galerij dromen en rondkomen 2k app 1B sociaal koop (bovenste lagen md koop) galerij gewoon gemiddeld 2k app 1C en 1D duur koop egw gewoon gemiddeld stadswoning * 1E middenduur zorg portiek 2 k app
Wonen Wonen Wonen Wonen
maatschappelijke voorziening: Intermezzo concept.
Voorzieningen
maatschappelijke voorziening: 1e lijns zorg
Voorzieningen
2A duur koop app huur galerij jong en hoopvol 3k app 2B en 2C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
Wonen Wonen
3A duur koop app zorgeloos en actief 3-4k 3B en 3C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
Wonen Wonen
4A md 2 koop app koop portiek zorgeloos en actief 3k app 4B, 4C en 4D duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
Wonen Wonen
Vertaling naar CROW categorieën ten behoeve van m2 GBO bvo de parkeerbalans per werken / woning Eenheden voorz. 56 40 120 50
34 34 18 25
huur, appartement, sociale huur koop, appartement, goedkoop koop, grondgebonden, tussen/hoek koop, appartement, midden Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, 300 Apotheek Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, 150 Apotheek
73 110
25 12
koop, appartement, duur koop, grondgebonden, tussen/hoek
100-125 120-130
25 14
koop, appartement, duur koop, grondgebonden, tussen/hoek
73 130-140
40 23
koop, appartement, midden koop, grondgebonden, tussen/hoek
9
Ruimtelijk-economisch programma Jansen locatie In onderstaand overzicht is het programma van de Jansen-locatie gegeven (september 2023). Voor elk onderdeel is de vertaling naar CROW-categorieën gedaan. Omdat het programma indicatief is, zijn er soms aannames gedaan met een indicatieve parkeernorm. De apotheek is gehanteerd als indicatieve norm voor tandarts en fysiotherapeut. Voorde kapper, de bloemenwinkel en de gemakswinkel is de norm voor commerciële dienstverlening gehanteerd.
Programma onderdeel
Functie
2k appartement goedkope koop / huur goedkoop 2k-appartement sociale huur goedkoop 3k-appartement sociale huur goedkoop 2k-appartement middeldure huur middelduur 1 3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2 3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2 3k-appartement dure koop/huur duur 2k appartement goedkope koop / huur goedkoop
Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen Wonen
Overig zorggerelateerd
Voorzieningen
Tandarts
Voorzieningen
Fysio Huiswerkbegeleiding
Voorzieningen
Logopdist Maatschappelijke ontmoetingsruimte Buurtsupermarkt Kapper Ondersteunende horeca Bakker Bloemen Gemakswinkel Co-working Fietsenmaker Koffiezaak Overig zorggerelateerd
Voorzieningen Voorzieningen Voorzieningen Werken Voorzieningen Voorzieningen Werken Voorzieningen Werken Werken Voorzieningen
m2 GBO bvo Vertaling naar CROW categorieën ten behoeve van de per werken / parkeerbalans woning Eenheden voorz. 40 50 65 50 60 70 80 40
25 40 40 32 80 55 55 25
koop, appartement, goedkoop huur, appartement, sociale huur huur, appartement, sociale huur huur, appartement, midden/goedkoop koop, appartement, midden koop, appartement, midden koop, appartement, duur koop, appartement, goedkoop Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, 222 aanname twee behandelkamers Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Tandartsenpraktijk (111 centrum), aanname 1 behandelkamer Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Fysiotherapiepraktijk (56 centrum), aanname 1 behandelkamer 111 Onderwijs, Middelbare school, aanname 25 leerlingen op 100 m2 bvo Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, 56 aanname 1 behandelkamer 222 Buurt- en dorpscentrum 556 Buurtsupermarkt 122 Commerciële dienstverlening 156 Café/bar/cafetaria 122 Buurtsupermarkt 122 Commerciële dienstverlening 122 Commerciële dienstverlening 267 Bedrijfsverzamelgebouw 156 Commerciële dienstverlening 156 Café/bar/cafetaria 222 Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum
10
Vigerend beleidskader mobiliteitsconcept gemeente Zwolle Om de ruimtelijk opgave te inventariseren kijken we in deze fase naar het fiets- en autoparkeren van het toe te voegen programma. Omdat het precieze programma nog niet vast staat is het indicatief. We starten daarmee bij het vigerende beleid voor het opstellen van een mobiliteitsconcept. Dat is voor het autoparkeren het protocol parkeernormen volgend uit het Koersdocument parkeren (2016). Daar stelt de gemeente dat Oosterenk in ‘matig stedelijk gebied in de rest bebouwde kom is’ (figuur links). Volgens het protocol mag de parkeeropgave onderbouwd omlaag indien het niet past en strookt met andere doeleinden. De onderbouwing doen we in dit rapport. Hierbij wordt opgemerkt dat op dit moment wordt gewerkt aan een nieuwe Parkeerstrategie en in het verlengde daarvan een nieuwe regeling voor parkeernormen. Deze nieuwe regeling wordt opgesteld in de geest van de Omgevings- en Mobiliteitsvisie met het STOMP-principe als uitgangspunt.
Bron: vigerend parkeerbeleid
11
Ambities: aanknopingspunten uit Omgevingsvisie en Mobiliteitsvisie Uit de gebiedsvisie hebben we al enkele ambities op het gebied van mobiliteit geïdentificeerd. In stadsbrede ambities die vastgelegd zijn in de omgevingsvisie en mobiliteitsvisie worden contouren gezet voor verdere mobiliteitsambities. Dit geeft aanleidingen om mobiliteit duurzamer in te richten. Op basis van deze inzichten stellen we een mobiliteitsconcept met als leidend kader het STOMP-principe.
Wat staat er in de Omgevingsvisie Zwolle? • Zwolle versterkt haar stedelijkheid, wordt nationaal en internationaal aantrekkelijker en bestendigt zo haar (economische) toppositie als regio. • Zwolle is in 2050 klimaatbestendig en energieneutraal. • Vitale, solidaire, gezonde en duurzame stadsdelen. Voor mobiliteit betekent dat: • Zwolle blijft bereikbaar en behoudt haar regionale functie op gebied van zorg, voorzieningen, onderwijs etc. • Beter benutten bestaande infrasttuctuur, meer mix van wonen en werken. • Zwolle: verstedelijking irt mobiliteit (regionale functie Oosterenk) 1. Transit and Bike-Oriented Development (TOD, BOD); 2. Buitenring wordt binnenring (waaronder Ceintuurbaan) ; 3. STOMP methodiek, MPVE: voorrang langzaam verkeer en stimulering OV en MaaS als vervanging van de auto; 4. Parkeren (auto en fiets) uit het zicht (vooral in centrum); 5. Zero emissie stadslogisitiek.
Wat staat er in de Mobiliteitsvisie Zwolle? Bouwt voort op omgevingsvisie. 1. Ruim baan voor voetganger en fietser, met doorfietsroutes, fietsring rond het stadshart, bredere fietspaden, betere fietsparkeervoorzieningen zowel bij woningen als bij winkels. In 2030 in het kernwinkelgebied en aangrenzende straten geen geparkeerde fietsen meer. 2. Voetgangersnetwerken 3. Creëren van nabijheid en knooppuntontwikkeling 4. Oog voor dilemma’s in de buitenruimte: • Multifunctionaliteit nastreven (functiemenging) • Gebiedsgerichte aanpakken • Parkeren: 1. Nieuwbouwwoningen inzetten op alternatieven 2. MaaS abonnementen en korte loop- en fietsafstanden 3. Inzetten op inpandige voorzieningen 4. Inzetten op parkeren aan de rand van de (binnen)stad 5. Openbare voorzieningen zodat bewoners en bezoekers gecombineerd kunnen worden 6. Gemeente legt parkeervoorzieningen in bepaalde gebieden zelf aan. In multifunctionele gebiedsontwikkeling stimuleren we ontwikkelaars/corporaties mobiliteitsconcepten uit te werken.
12
Rebels visie op duurzame mobiliteit In latere hoofdstukken concretiseren we hoe dit uitwerkt in Oosterenk We stimuleren en sturen zo veel mogelijk op duurzame verplaatsingen. Dat zijn: • Verplaatsingen over korte afstanden. Door in te zetten op nabijheid, functiemenging en compactheid, hoeven mensen steeds minder ver te reizen naar voorzieningen. • Gezonde verplaatsingen. Mensen kunnen verplaatsen en bewegen combineren, bijvoorbeeld door te lopen of te fietsen. Dit draagt bij aan ambities omtrent een gezonde stad. • Verplaatsingen voor iedereen (‘inclusieve verplaatsingen’). Toegankelijkheid is hierbij van groot belang, in de breedste zin van het woord. Het gaat bijvoorbeeld om betaalbaarheid, fysieke toegankelijkheid (voor ouderen, mensen met een beperking, maar bijvoorbeeld ook voor mensen met een kinderwagen), geografische dekking (zowel in dun- als dikkerbevolkte gebieden, en zowel in gebieden met een hoog gemiddeld inkomen als gebieden met een laag gemiddeld inkomen), duidelijkheid voor mensen die laaggeletterd zijn, etc. • Schone verplaatsingen. We gaan toe naar manieren van verplaatsen die steeds minder schadelijke stoffen zoals CO2 en fijnstof uitstoten. Tijdens het gebruik, maar ook tijdens het productieproces. Het gaat dan om inherent schone verplaatsingen zoals lopen en fietsen, maar ook om elektrische auto’s en openbaar vervoer.
Ruimtegebruik per modaliteit (Bron: Agenda Autoluw, gemeente Amsterdam)
•
•
Veilige verplaatsingen. Voertuigen die hard rijden en veel massa hebben een creëren een groter risico op ongevallen met letsel of zelfs dodelijke afloop. Efficiënte verplaatsingen. Het gaat over drie vormen van efficiëntie: • Verkeersefficiënte verplaatsingen. Auto’s en vrachtauto’s nemen veel plaats in, zeker als ze maar één persoon of een klein aantal goederen vervoeren. We streven naar minder ruimtelijke impact van rijdende voertuigen. Bijvoorbeeld via het openbaar vervoer of deelsystemen. • Ruimte-efficiënte verplaatsingen. Ook geparkeerde voertuigen nemen veel ruimte in. Geparkeerde auto’s, maar in mindere mate ook scooters en fietsen. Via deelgebruik zorgen we ervoor dat er minder geparkeerde voertuigen nodig zijn om in dezelfde hoeveelheid reizigerskilometers te kunnen voorzien. • Tijd-efficiënte verplaatsingen. Door ervoor te zorgen dat reisbewegingen over de dag verspreid zijn, voorkomen we piekbelasting. Dat scheelt files – zowel voor auto’s als voor fietsen – en een overbelasting van het openbaar vervoer.
13
Het STOMP-gedachtegoed als leidend principe voor duurzame mobiliteit In latere hoofdstukken concretiseren we hoe dit uitwerkt in Oosterenk
S
Stappen
T
Trappen
M
MaaS
P
Privéauto
O
OV
STOMP staat voor hoe we verplaatsingen in een gebied onderscheiden: Stappen (lopen), Trappen (fietsen), Openbaar Vervoer, Mobility as a Service (MaaS: deelmobiliteit, boeken en afrekenen in een app) en Privéauto. Door functies zoals wonen, werken en recreëren te mengen (in gebiedsontwikkeling, maar óók in bestaand gebied) ontstaat een gebied waar mensen naar voorzieningen kunnen lopen (S). Op wat kortere afstanden hebben lopen en fietsen de voorkeur, omdat ze schoon en gezond zijn en weinig ruimte vragen.
Voor wat langere afstanden de wijk uit kunnen mensen fietsen en de openbaar vervoer gebruiken: een schone en ruimte-efficiënte manier van verplaatsen. MaaS / deelmobiliteit kan het gebruik van fiets en openbaar vervoer makkelijker maken en stimuleren. Ten slotte hebben we de privéauto. Idealiter wordt die vooral gebruikt voor verplaatsingen waarvoor lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit geen aantrekkelijke optie zijn.
14
Conclusie Het aanknopingspunt voor het opstellen van het mobiliteitsconcept zijn de uitgangspunten genoemd in de gebiedsvisie. Daarnaast zijn aanvullende aanscherpende aanknopingspunten genoemd in Omgevingsvisie en Mobiliteitsvisie. Deze sorteren voort op een duurzamer mobiliteitsconcept waarbij ruimte wordt gecreëerd en ambities rondom modal shift worden bewerkstelligen. Het beleid in Zwolle omarmt het STOMP-principe Het vigerende parkeerbeleid (nota parkeernormen 2016) biedt aanknopingspunten voor een duurzamer ingestoken mobiliteitsconcept volgens het STOMP-principe. In het volgende hoofdstuk beschouwen we eerst de bereikbaarheid van Oosterenk. Daarna volgt in de daarop volgende hoofdstukken het mobiliteitsconcept.
2. Bereikbaarheidsanalyse
In dit hoofdstuk beschouwen we de ruimtelijke context op basis van het STOMP-principe. Dit geeft de ruimtelijke aanknopingspunten voor de mobiliteitsstrategie.
Stappen • • • • •
Enkele voorzieningen op loopafstand (vanaf startpunt ‘hart van Oosterenk’ bezien) Sommige voorzieningen worden toegevoegd; Sommige voorzieningen buiten loopafstand, basisonderwijs, winkelen) Ook het ziekenhuis bevindt zich in de omgeving. Daarmee is de bereikbaarheid voor zorg zeer goed. Er wordt een groot aantal andere voorzieningen gerealiseerd op loopafstand: een supermarkt, horeca, zorgvoorzieningen en een kapper.
16
Fietsen
17
Centrum
• •
Het centrum van Zwolle is op ongeveer 10 minuten bereikbaar; Het station Zwolle is op 12 minuten fietsen bereikbaar;
Fietsen (ebike)
18
Centrum
• •
Met de e-bike is het centrum op iets meer dan 5 minuten bereikbaar; Het station Zwolle op 8 minuten.
OV
19
Centrum
•
Verschillende buslijnen in het gebied (hoogfrequent); 16-20 minuten naar het Centrum/Station
(Particuliere) auto
20
•
• • •
Het gebied is makkelijk met de auto te bereiken, omdat het wordt ontsloten door de Ceintuurbaan die naar Rijkswegen A28 en de N35 leidt; Er zijn al enkele oplaadpunten in het gebied; Gemeentelijke parkeeraccommodaties verder weg in het Centrum; Het centrum is ca. 10 minuten rijden
21
Conclusies bereikbaarheidsanalyse We trekken de volgende conclusies met betrekking tot de bereikbaarheid: • Op loopafstand bevinden zich slechts enkele essentiële voorzieningen in het gebied, daarnaast is de ambitie dat er voorzieningen worden toegevoegd; in de plannen staan momenteel een supermarkt, een kapper, een bloemenwinkel en diverse zorgvoorzieningen zoals een apotheek, fysiotherapeut etc. Er komen verbeterde looproutes aan. Dit lichten we verder toe in hoofdstuk 4. • Centrum en station op (e)-fietsafstand goed bereikbaar, maatregelen in fietsinfrastructuur binnen Oosterenk in de pijplijn; in hoofdstuk 4 benoemen we deze maatregelen. • OV: via verschillende OV-haltes (bus) is het station Zwolle en centrum binnen 15-20 min bereikbaar, dit is voldoende, maar het is geen topkwaliteit zoals bijvoorbeeld bij IC-stations; er is geen sprake van loopafstanden naar treinstations. • Autobereikbaarheid goed via de Ceintuurbaan, laadfaciliteiten wellicht meer nodig naar toekomst. Nog geen hubs of open parkeerfaciliteiten, op dit moment alleen slagboomregimes, waardoor geen dubbelgebruik mogelijk is. We zien dat met het toevoegen van voorzieningen grote kansen liggen voor lopen. Mensen bereiken al veel te voet. Het is dan ook zeer belangrijk om mensen goed te faciliteren in het lopen en veilig, aantrekkelijke looproutes te creëren.
We zien ook kansen voor de fiets. In combinatie met het aanbieden van deelmobiliteit (al dan niet in een mobiliteitshub) kunnen aantrekkelijkere alternatieven voor de auto gecreëerd. Tegelijkertijd staat het gebied bekend om haar autobereikbaarheid en ligt het aan de rand van de stad. Wellicht dat mensen die hier komen wonen juist meer van rust houden en van een eigen auto voor de deur. Dat geldt met name voor het BPD-gebied, waar de focus ligt op eengezinswoningen tegen de natuur aan. In het volgende hoofdstuk zullen we aan de hand van deze conclusies het mobiliteitsconcept verder concretiseren.
22
3. Mobiliteitsstrategie
In dit hoofdstuk wordt de mobiliteitsstrategie zoals opgesteld voorafgaand het ROP. De strategie volgt de handvatten voor het mobiliteitsconcept. In hoofdstuk 4 wordt de strategie geconcretiseerd naar het mobiliteitsconcept.
23
Mobiliteitsstrategie ten behoeve van ruimtelijk ontwikkelingsplan (1/2) Het centrum van de transformatie Oosterenk Oosterenk staat momenteel bekend als een (met de auto) regionaal goed bereikbaar gebied en zal dit met trekkers als het Isala en PEC ook blijven. Tegelijkertijd verandert Oosterenk van werk- en bezoekerslocatie naar gemengd gebied van wonen, werken en verblijven. Daarmee verandert het gebiedsprofiel en komt er meer focus op verblijven, met name in het Centrumgebied, waar het hart van Oosterenk wordt gerealiseerd. In de gebiedsvisie van Oosterenk zijn de ambities geformuleerd. Ook stadsbreed hebben er ontwikkelingen plaats gevonden waarmee de ruimtelijke indeling van de stad, en zo ook Oosterenk, wordt herijkt naar een duurzame toekomst. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de recent vastgestelde Omgevingsvisie en de Mobiliteitsvisie. Onderdeel daarvan is dat we mobiliteit duurzamer en ruimte-efficiënter in willen richten. Zo is de ambitie om dagelijkse voorzieningen te realiseren in het gebied die nog niet aanwezig zijn (onderwijs, zorg etc.) waarmee Oosterenk ook een volwaardige woonwijk wordt. Oosterenk is met de fiets goed bereikbaar via infrastructuur van hoge kwaliteit, maar het is op sommige momenten te druk. Er wordt door gemeente gestudeerd op verkeerskundige oplossingen.
De autobereikbaarheid is goed, tegelijkertijd wordt de verkeersafwikkeling van auto’s verkend in studies rondom de Ceintuurbaan. Er zijn bussen in Oosterenk waarmee je naar het Centrum kan en het station Zwolle, maar de OV-kwaliteit is niet optimaal. Deze ontwikkelingen schetsen de context. Een ontwerp dat de ruimtelijke ambities ondersteunt We streven in het ruimtelijk ontwikkelingsplan een ontwerp na waar meer focus wordt gelegd op langzaam verkeer en deelmobiliteit in plaats van op de auto. De loop- en fietsinfrastructuur wordt verbeterd
en er komen goede centrale fietsparkeervoorzieningen. Ook zetten we in op deelmobiliteit in Oosterenk. We lichten deze maatregelen verder toe in het volgende hoofdstuk. De vigerende autoparkeernormen zijn fors voor wat past bij het gemengde woon-werkgebied wat we willen creëren. We zijn voornemens om met alternatieven de parkeeropgave onderbouwd omlaag te brengen tot een niveau wat past bij gezamenlijke ambities op het gebied van mobiliteit (in Oosterenk). Het voornemen van de gemeente om het parkeerbeleid te actualiseren geeft daar tevens aanleiding toe. Aanknopingspunten voor concept op maat (1/2) 1. Stimuleren fietsen door hoge kwaliteit fietsparkeervoorzieningen te realiseren, daarbij hebben we de volgende ontwerprichtlijnen: Fietsparkeervoorzieningen zijn: • op blokniveau per appartement zodat ze sociaal veilig voelen, goed beveiligd en droog staan; • toegankelijk en laagdrempelig: de fiets kan dichtbij huis geparkeerd/gestald worden met maximaal één tussendeur en zonder hoogteverschil of op maximaal 150 meter van een voorziening; • bruikbaar voor zowel reguliere als buitenmodel fietsen inclusief bakfietsen dankzij voldoende grote en toegankelijke rekken en plekken; • bieden voldoende laadmogelijkheden voor elektrische fietsen; • zijn inpandig of netjes ingepast in de openbare ruimte (bij voorkeur in het groen);
24
Mobiliteitsstrategie ten behoeve van ruimtelijk ontwikkelingsplan (2/2) Aanknopingspunten voor mobiliteitsconcept op maat (2/2) De entrees van de fietsparkeervoorzieningen bevinden zich: • Op logische plekken in de plint van de gebiedsontwikkeling • Zijn bij voorkeur niet dezelfde entrees als de entrees voor de auto; • Zijn logisch vindbaar voor bezoekers • Sluiten aan op de ontsluitingsstructuur voor fietsverkeer in Oosterenk 2.
3.
4.
Voor doelgroepen die daar voor open staan, gaan we een concept van deelmobiliteit organiseren, in ieder geval als alternatief voor de tweede auto maar we kijken ook of het een alternatief kan zijn voor de eerste auto. Dit concept zal bestaan uit deelauto’s maar wellicht ook uit deelbakfietsen en/of deelfietsen, zo veel mogelijk elektrisch. We werken die verder uit richting realisatie. Voorkomen van ‘bouwen voor de leegstand’ door aanpassen van de parkeernormen voor auto’s. Dat doen we omdat we lager autobezit verwachten van aan te trekken bewoners dan de normen nu voorschrijven. Onder andere door andere maatregelen die we treffen zoals fiets en deelmobiliteit. We verwachten daarbij dat een aanzienlijk deel van de bewoners in Oosterenk nog wel gemakkelijk een eigen auto wil kunnen parkeren, maar niet zoals de normen momenteel voorschrijven. We realiseren voldoende autoparkeren op eigen terrein. Tegelijkertijd is Oosterenk is een gebied waar veel capaciteit aan parkeren is. Dat moet efficiënter. We streven ernaar om parkeercapaciteit te combineren door dubbelgebruik na te streven. Daar liggen kansen voor in samenwerking met het Isala. Isala heeft echter eigen problematiek en moet goede bereikbaarheid bieden voor met name nooddiensten, patiënten en bezoekers, maar ook
voor haar eigen medewerkers. Wij blijven in gesprek met het ziekenhuis om gezamenlijk gebruik te onderzoeken van hun terreinen of de in het Centrumgebied te ontwikkelen parkeerfaciliteiten, en matchen dat met de ontwikkeling van het strategisch huisvestingsplan van het ziekenhuis. Voorkeursrichting ruimtelijke opgave mobiliteit We studeren op een aantal scenario’s voor het ruimtelijk ontwerp van mobiliteit. Daarbij zetten we in op het scenario waarbij we zo veel mogelijk inzetten op alternatieven voor de auto. In de volgende fase gaan we dit verder onderzoeken. • Aangepaste autoparkeernormen passend bij de transformatielocatie Oosterenk en het voorziene autobezit. Met de transformatie van Oosterenk wijzigt ook de stedelijkheidsgraad en daarmee de norm. Ook nemen we het autobezit van voorziene doelgroepen mee. • Ontwerpproces met focus op lopen en fietsen. In het stedenbouwkundig ontwerp onderzoeken we hoe we lopen, fietsen en gebruik voor deelmobiliteit zo makkelijk wordt gemaakt, zodat dit volwaardige alternatieven voor de auto worden. • Dubbelgebruik van autoparkeeropgave. We onderzoeken hoe we in de eindsituatie maar ook in tijdelijkheid efficiënt gezamenlijk gebruik kunnen maken van parkeerterreinen met omliggende gebruikers. Zo besparen we ruimte.
Op de volgende pagina’s wordt het mobiliteitsconcept aan de hand van het STOMP-principe toegelicht.
25
4. Mobiliteitsconcept
In dit hoofdstuk wordt voortbouwend op de mobiliteitsstrategie uit het vorige hoofdstuk een concretisering gedaan: het mobiliteitsconcept.
26
Stappen Met het toevoegen van voorzieningen wordt de beloopbaarheid van het gebied verhoogd. Een van de beste mobiliteitsmaatregelen is de nabijheid naar het gebied toehalen. De toekomstige bewoners van het gebied hebben de meest essentiële voorzieningen in de buurt. Het wordt dan belangrijk om dit lopende verkeer veilige routes te bieden. Er worden aantrekkelijke langzaam verkeer routes gerealiseerd ten minste naar de bushaltes en de belangrijke voorzieningen die voornamelijk gelegen zijn in de plint van de kop van Jansen. In het kaartje rechts worden de belangrijkste langzame verkeersroutes gegeven (lopen in het geel, fietsen in het roze en rood).
PM fietsinfra KCAP
In de intentieovereenkomst hebben we afgesproken dat de ontwikkelende partijen bijdragen aan de bovenplanse maatregelen middels de WBI-bijdrage. We zetten daarbij in op het toevoegen van aantrekkelijke looproutes: • het rondje met de hond, van Wipstrik naar de Westerveldse Aa; • het rondje lopen van ziekenhuis bezoekers en werkenden kantoren; • looproutes naar de voorzieningen in het stadshart. Dit brengt tevens een herinrichtingsopgave voor de Dr. Spanjaardweg en de Dr. Van Thienenweg met zich mee. De concept profielen worden in het ROP gegeven.
Concentratie voorzieningenprogramma
27
Trappen (1/2) Zwolle is fietsstad Er wordt in weinig gemeenten zoveel gefietst als in Zwolle. Zeker binnenstedelijk is de fiets een volwaardig alternatief voor de auto. Met de opkomst van de e-bike is ook regionaal (afstanden tot 15 kilometer) de fiets en alternatief voor de auto. Ook het station Zwolle is uiteindelijk maar 12-15 minuten fietsen. Om fietsen en de OV/fiets combinatie als alternatief voor de auto te maken moeten we breder kijken dan alleen de reguliere fiets. Er moet ruimte zijn voor verschillende vormen. De bakfiets voor grotere boodschappen of de kinderen weg brengen, een elektrische fiets voor de lange afstand en ook een oud barrel voor een avondje de stad in.
Fietsparkeernormen Gemeentes hebben in toenemende mate parkeernormen voor de fiets. Zwolle heeft deze nog niet. Daarom hanteren we de Amsterdamse Bouwbrief voor woningen. Voor niet-wonen hanteren we CROW-normen fietsparkeren, met als vertrekpunt midden van de bandbreedte. Meer ruimte voor fietsen bovenop de normen Bovenop het toepassen van de normen zorgen we dat de fietsparkeervoorzieningen zodanig worden uitgerust, dat er ruimte is voor ‘buitenmodelfietsen’. Op de volgende pagina laten we zien hoe. In de fietsparkeerbalans reserveren we deze extra ruimte door 10% extra fietsparkeerplekken over de totale opgave (wonen en niet-wonen) op te nemen. We stimuleren met het toevoegen van deze kwaliteit dat mensen nog vaker kiezen voor fietsachtige mobiliteit. En we anticiperen op de verwachting dat de nieuwe fietsparkeernormen voor Zwolle naar alle waarschijnlijkheid hoger zullen uitvallen dan CROW-normen.
PM fietsinfra KCAP
28
Trappen (2/2) Fietsparkeervoorzieningen: 1. Per woning wordt 1 fietsparkeerplaats per kamer gerealiseerd voor bewoners; Per woning wordt 0,75 fietsparkeerplaatsen voor bezoekers gerealiseerd; Voor werk- en voorzieningenprogramma berusten we ons op cijfers van het CROW. 2. Worden per woon-/appartementenblok opgelost, zodat het sociaal veilig voelt en de fietsen beveiligd zijn en droogstaan; 3. Zijn toegankelijk en laagdrempelig: de fiets kan dichtbij huis geparkeerd/gestald worden met maximaal één tussendeur en zonder hoogteverschil (maaiveld of op zelfde verdieping met bijpassende lift) of op maximaal 150 meter van een voorziening; 4. Bevatten voor iedere woning 1 ruimer gedimensioneerde plek (2.0 m2 in plaats van 1.5 m2) op de vloer (niet boven in rek), zodat er plek is voor buitenmodelfietsen (bakfiets, scooter, etc.); 5. bieden voldoende laadmogelijkheden voor elektrische fietsen; 6. zijn inpandig of netjes ingepast in de openbare ruimte (bij voorkeur in het groen); 7. Zijn zo veel mogelijk in het rek beneden; minimaal 2 plekken in een laag rek per woning (een persoonshuishoudens 1 plek beneden), conform Amsterdamse bouwbrief; 8. Er worden extra reguliere fietsparkeerplekken gerealiseerd in de collectieve voorzieningen om extra ruimte te bieden; daarbij gaan we uit van twee extra reguliere fietsparkeerplekken per uitgespaarde autoparkeerplek.
De entrees van de fietsparkeervoorzieningen bevinden zich: 1. Op logische plekken in de plint van de gebiedsontwikkeling 2. Zijn bij voorkeur niet dezelfde entrees als de entrees voor de auto; 3. Zijn logisch vindbaar voor bezoekers 4. Sluiten aan op de ontsluitingsstructuur voor fietsverkeer in de Oosterenk.
PM schets locaties fietsparkeren KCAP
29
Openbaar vervoer Momenteel zijn er twee openbaar vervoerhaltes. Zoals eerder genoemd, sluiten we looproutes op een aantrekkelijke manier aan op de haltes. Voor de rest houden we de ontwikkeling van het OV in de gaten. Met de transformatie van Oosterenk wordt het OV in Oosterenk opnieuw betwist. Dit is echter gesprek tussen gemeente en concessieverlener provincie Overijssel dus onze invloedssfeer is beperkt.
PM schets OV KCAP
Mobility as a service Stadsbrede deelmobiliteit Deelmobiliteit is in opkomst. Er zijn al een aantal aanbieders van deelmobiliteit actief in Zwolle. Deelauto’s (Greenwheels, Amber Wheels, MyWheels), deelbromfietsen (Check en Felyx) en deelfietsen (Go Sharing en Bird). Dit zijn stadsbrede aanbieders. Een aanbod van deelmobiliteit Oosterenk We willen de gebruikers van Oosterenk ook een deelmobiliteitsconcept op maat aanbieden. Een pakket deelmobiliteit kan vooral bewoners stimuleren afstand de doen van de eigen auto. Wanneer dit aanbod onderdeel is van de verkoop of verhuur van woningen, maken we gebruik van het verhuismoment om mensen te verleiden een gedragsverandering aan te gaan. Voor bepaalde bewonersdoelgroepen zien we kansen in Oosterenk om met deelmobiliteit bewoners te stimuleren afstand te doen van de tweede auto of zelfs de eerste auto. We willen een gevarieerd pakket aanbieden voor bewoners bestaande uit deelauto’s, deelbakfietsen en deel-e-bikes. Zwolle heeft nog geen beleid rondom deelauto’s. Dit is weldegelijk in de maak. In het land zijn er enkele voorbeelden van dit soort pakketten-op-maat voor gebiedsontwikkeling. Omdat deelmobiliteit een redelijk nieuwe ontwikkeling is, zijn echte successen nog niet te bepalen. Het is daarom vooral belangrijk ambitieus, maar ook realistisch te zijn en voorbereid te zijn op het geval dat deelmobiliteit niet werkt.
Een aanbod deelmobiliteit in combinatie met een reductie van het autoparkeren voor bewoners Om te zorgen dat mensen kiezen voor deelmobiliteit is voldoende en divers aanbod belangrijk. Daarnaast gaat het succes van deelmobiliteit gepaard met maatregelen om het concurrerend te maken met de privéauto. Dat betekent: gereguleerd parkeren in de openbare ruimte, wat het geval wordt in Oosterenk. Daarnaast kan schaarste worden gecreëerd door een reductie op het bewonersparkeren toe te passen, omdat het deelmobiliteitsconcept zich vooral richt op bewoners.
30 Deelmobiliteit in Oosterenk We dimensioneren een aanbod deelmobiliteit. 1. In het land zien we dat vooral de deelauto potentie heeft als vervanger van de privé auto. Er wordt veel onderzoek gedaan naar hoeveel gebruikers een deelauto ‘nodig heeft’. Uit marktconsultaties in andere projecten en op basis van expert judgement schatten we in dat op deze locatie een deelauto ongeveer 25 huishoudens kan bedienen. Op basis van de doelgroepen bepaalden we dat ongeveer de helft van de huishoudens in Oosterenk Centrumgebied ‘vatbaar’ is voor deelmobiliteit. Dat betekent dat we voor 577 woningen naar boven afgerond 12 deelauto’s dimensioneren (577 / 2 / 25); 2. Een bijpassende reductie voor het bewonersparkeren is op zijn plaats. Het reductiepercentage verschilt in het land. Dit hangt af van het vertrekpunt van het bewonersdeel van de norm, de stedelijkheidsgraad, de doelgroep, de beschikbaarheid van mobiliteitsalternatieven en de schaarste van de ruimte. Het reductiepercentage is dus in wezen ook een gemeentelijk beleidsdoel. Omdat dit beleidsdoel in Zwolle nog ontbreekt bepalen we dit aan de hand van andere voorbeelden in het land. Zaanstad en Eindhoven zijn vergelijkbare steden. 10% van de bewonersopgave is daar het beleidsuitgangspunt voor een locatie zoals Oosterenk, bij het vertrekpunt voor de bewonersnorm (pagina 32).
Het komt overeen met een reductie van 52 plekken (zie pagina 39). Dat betekent dat we voor iedere deelauto 4.3 plekken reduceren. Deze vervangingsratio komt sterk overeen met de vervangingsratio die het CROW voorschrijft: 1 op 4. Randvoorwaarden voor uitwerking De uitwerking volgt bij de omgevingsvergunning. De reductie kan dan worden doorgevoerd indien er een plan voor een aanbod van deelmobiliteit is en er geen sprake is van gratis, openbaar parkeren in het gebied. Daarbij is het essentieel langjarige (5-10 jaar) regie te verankeren in bijvoorbeeld een VVE. De ruimtelijke reservering omvat 12 deelauto’s, maar onder leiding van de regisseur groei een aanbod idealiter in. Dat kan ook met andere deelvoertuigen dan auto’s. Flexibiliteit is belangrijk, omdat het een ontwikkelende markt is.
31
Particuliere auto (1/2) Om optimaal te sturen op ambities rondom een duurzaam ingestoken mobiliteitsconcept ontmoedigen we het gebruik van de auto waar dat kan. We zijn daarbij realistisch. Oosterenk blijft als locatie aantrekkelijk met de auto en een deel van onze doelgroepen is gehecht aan de auto. Autoluw gebied en aanpassing verkeer Het is de ambitie om de dokter van Thienenweg te transformeren naar een autoluwe straat waar alleen bestemmingsverkeer van de BPD-locatie en het ziekenhuis naar toe gaat. Om het gebied zo veel mogelijk autoluw te maken zorgen we dat de toegangswegen naar de parkeergarages zo veel mogelijk beperkt worden. Zie in het figuur rechts de voorkeurs ontsluiting. In het Omgevingsplan een ontwerp openbare ruimte door de gemeente wordt opgesteld. De infrastructuur in Oosterenk kan een grote hoeveelheid verkeer afwikkelen. In de spitsperioden leidt dit tot congestie nabij de aansluitingen op de Ceintuurbaan. De infrastructuur in Oosterenk kan een grote hoeveelheid verkeer afwikkelen. In de spitsperioden leidt dit tot congestie nabij de aansluitingen op de Ceintuurbaan. De gemeente gaat onderzoeken of en op welke wijze de bereikbaarheid en verkeersveiligheid in Oosterenk kan worden verbeterd. De parkeergarages worden net ingepast in het landschap en zijn aantrekkelijk en makkelijk vindbaar. Ook wordt er zo veel mogelijk gebruik gemaakt van dubbelgebruik.
Parkeernorm Zoals eerder toegelicht hanteren we het vigerende beleid (2016) uit de koersnota parkeren om de norm voor autoparkeren te bepalen, maar nemen we in acht dat de parkeerstrategie van Zwolle momenteel wordt gewijzigd. Daarvoor gebruiken we drie aanknopingspunten: de wijzigende stedelijkheidsgraad, het autobezit en een nieuwe visie op de bezoekersnorm. Dit lichten we op de volgende pagina toe. De parkeerbalans volgt in hoofdstuk 6.
PM schets autoparkeer garages en
32
Particuliere auto (2/2) Nieuwe stedelijk gebied We transformeren van een locatie aan de rand van de stad naar een locatie aan de toekomstige binnenring (Ceintuurbaan). De huidige normering (matig stedelijk, rest bebouwde kom) gaan niet meer op. De huidige adressendichtheid van Oosterenk (1,010) neemt met de beoogde verdichting uit de gebiedsvisie toe (zie bijlage 1). Met de plannen verandert het gebied naar zeer sterk stedelijk, schil centrum. Autobezit We nemen het verwachte autobezit ook mee in de beredenering van de parkeeropgave. Op basis van de beoogde doelgroepen volgens de Whize systematiek bepalen we dit. Zie daarvoor de figuur rechts. We zien dat jongere doelgroepen en doelgroepen met minder welstand vaak een lager autobezit hebben. Deze informatie nemen we mee. Bezoekersnorm In de parkeerkencijfers van het CROW wordt altijd gerekend met een bezoekersparkeernorm van 0,3 parkeerplaatsen per huishouden. Dit kencijfer is ongeacht de ligging van een te ontwikkelen gebied. In Zwolle zien we dat mensen bij de keuze van hun vervoerswijze voor een verplaatsing rekening houden met de lokale omstandigheden. Dit is ook de ambitie in gebieden als Oosterenk, die zeer sterk stedelijk worden en vlak aan de nieuwe Binnenring liggen. In Zwolle en Oosterenk hebben we (zeker met de aanpassingen in de infrastructuur) een goed wandel-, fiets- en openbaar vervoer netwerk..
Het is niet mogelijk om op straat te parkeren in Oosterenk. Bezoekers van bewoners nemen deze afwegingen mee in hun verplaatsingsgedrag, waarbij aangenomen mag worden dat ze vaker voor de fiets of het openbaar vervoer gaan kiezen in plaats voor de auto. We passen de parkeernorm van 0,3 parkeerplaatsen voor bezoekers per woning daarom aan naar 0,2 parkeerplaatsen.
33
Programma onderdeel (Jansen) woonprogramma
Doelgroep; bepalen autobezit
2k appartement goedkope koop / huur goedkoop 2k-appartement sociale huur goedkoop 3k-appartement sociale huur goedkoop
Dromen en rondkomen Dromen en rondkomen Jong en Hoopvol
2k-appartement middeldure huur middelduur 1 3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2 3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2 3k-appartement dure koop/huur duur
Jong en Hoopvol Stedelijke Dynamiek Stedelijke Dynamiek Stedelijke Dynamiek
Categorie (volgens CROW om parkeernorm te bepalen)
koop, appartement, goedkoop* huur, appartement, sociale huur huur, appartement, sociale huur huur, appartement, midden/goedkoop koop, appartement, midden * koop, appartement, midden * koop, appartement, duur *
Norm volgens geactualiseerde stedelijkheidsgraad (schil centrum, zeer sterk stedelijk) 0.90* 0.70 0.70 0.70 1.10* 1.10* 1.20*
Autobezit volgens doelgroep
Gemiddelde van autobezit en geactualiseerde norm exclusief bezoekersdeel
0.40 0.40 0.20
0.65 0.55 0.45
0.20 1.00 1.00 1.00
0.45 1,05 1.05 1.10
*voor de aangegeven programma onderdelen is nog niet duidelijk welk deel koop en welk deel huur is. We rekenen in deze fase met koopnormen. Huurnormen zijn ten opzichte van koopnormen 0.2 lager voor het goedkope segment, 0.3 lager voor het middensegment en 0.1 lager voor het dure segment. In de volgende fase zal de parkeeropgave worden berekend met alternatieve segmenten.
Programma onderdeel (BPD) woonprogramma
1A sociaal huur + commercieel begane grond galerij dromen en rondkomen 2k app 1B sociaal koop (bovenste lagen md koop) galerij dromen en rondkomen 2k app 1C en 1D duur koop egw gewoon gemiddeld stadswoning 1E middenduur zorg portiek 2 k app jong en hoopvol 2A duur koop app huur galerij zorgeloos en actief 3k app 2B en 2C duur koop egw plannen en rennen stadswoning 3A duur koop app zorgeloos en actief 3-4k 3B en 3C duur koop egw plannen en rennen stadswoning* 4A md 2 koop app koop portiek zorgeloos en actief 3k app 4B, 4C en 4D duur koop egw plannen en rennen stadswoning
Norm volgens geactualiseerde stedelijkheidsgraad (schil centrum, zeer sterk stedelijk)
Autobezit volgens doelgroep
Gemiddelde van autobezit en geactualiseerde norm exclusief bezoekersdeel
Doelgroep; bepalen autobezit
Categorie (volgens CROW om parkeernorm te bepalen)
Dromen en Rondkomen
huur, appartement, sociale huur
0.70
0.40
0.55
Dromen en Rondkomen Gewoon gemiddeld
koop, appartement, goedkoop koop, grondgebonden, tussen/hoek huur, appartement, midden/goedkoop koop, appartement, duur koop, grondgebonden, tussen/hoek koop, appartement, duur koop, grondgebonden, tussen/hoek koop, appartement, midden koop, grondgebonden, tussen/hoek
0.90 1.20
0.40 1.00
0.65 1.10
0.70 1.10 1.20 1.10 1.20 1.10 1.20
0.20 1.20 1.60 1.20 1.60 1.20 1.60
0.45 1.15 1.40 1.15 1.40 1.15 1.40
Jong en Hoopvol Zorgeloos en Actief Plannen en Rennen Zorgeloos en Actief Plannen en Rennen Zorgeloos en Actief Plannen en Rennen
34
5. Parkeerbalans auto + fiets Op basis van de keuzes beschreven in het mobiliteitsconcept volgt in dit hoofdstuk de parkeerbalans voor de fiets, deelmobiliteit en de auto. Deze balansen zijn sluitend op eigen terrein. Dat betekent dat er geen parkeerplaatsen in de openbare ruimte worden voorzien en dat er nog geen rekening is gehouden met de mogelijkheid een deel van de parkeeropgave onder te brengen bij omliggende terreinen. Daar liggen wel kansen, die kansen beschrijven we in hoofdstuk 6.
Methodiek op parkeerbalans te bepalen in afwachting van nieuw beleid (bron: tot stand komen mobiliteitsconcept Meeuwenlaan) Methodiek om ruimtelijke opgave voor parkeren van voertuigen te bepalen Met als leidend kader het protocol parkeernormen van het gemeentelijk beleid bepalen we de parkeeropgave voor fiets, deelmobiliteit en auto als onderdeel van het mobiliteitsconcept. Volgens het STOMP-principe geven we de voorkeur (voor zover mogelijk) aan alternatieven voor de auto. We sturen ook naar alternatieven door voor diegenen, die dat niet nodig hebben geen parkeerplek beschikbaar te stellen en een alternatief te bieden. De stappen voor het bepalen van de parkeeropgave zijn achtereenvolgens onderstaande 5 stappen. We laten telkens in het rood zien welke correcties er worden doorgevoerd ten opzichte van de stap daarvoor.
S(tap 0: vertrekpunt vanuit het huidig beleid) Stap 1: het vertrekpunt voor op basis van ligging van het gebied In de eerste stap bepalen we het beleidsuitgangspunt. We bepalen de vigerende norm (stap 0), maar vooral de norm op basis van het gebied waar de gebiedsontwikkeling in wordt gerealiseerd. Dit vormt het vertrekpunt voor fiets- en autoparkeren. Met vertrekpunt bedoelen we: op basis van de ligging van het gebied, zonder aanvullende maatregelen, zoals de inzet van deelmobiliteit een overkwaliteit van fietsvoorzieningen. Stap 2: correctie vertrekpunt o.b.v. autobezit en aanpassen bezoekersnorm Op basis van het voorziene autobezit en de geactualiseerde bezoekersnorm passen we de normen aan van stap 1 aan. Stap 3: extra fietsparkeren In stap 3 nemen we extra maatregelen in het ontwerp waarmee we volgens het STOMP-principe de positie van de fiets mee verbeteren. Op deze manier stellen we de voorwaarden om de fiets een volwaardig alternatief voor de auto te laten zijn. Stap 4: correctie op basis van deelmobiliteit In de vierde stap concretiseren we maatregelen waarmee een deel van de bewoners in plaats van de eigen auto toegang geven tot deelmobiliteit. Dat is voor deze bewoners een alternatief voor het parkeerrecht van hun eigen auto. Stap 5: toepassen dubbelgebruik op deelgebied Tot slot passen we dubbelgebruik toe in de parkeergelenheden.
Door meerdere doelgroepen (bewoners, bezoekers, werknemers) op dezelfde plekken te laten parkeren maken we efficiënt gebruik van de beschikbare capaciteit. Stap 6: flexibel ontwerp om voorbereid te zijn voor de toekomst Tot slot is het raadzaam om flexibiliteit te borgen door voor de mobiliteitsopgave flexibele ruimte te reserveren, mocht het ruimtebeslag van de mobiliteitsbehoefte hoger uitvallen dan voorzien. Dat betekent dat er in de volgende fase (omgevingsplan) verder gestudeerd wordt op de parkeeroplossing. Indien de correcties uit stap 0 t/m stap 5 niet haalbaar zijn zal de parkeeropgave moeten worden aangepast. Indien uit inzichten volgt dat het aannemelijk is dat de stappen 0 t/m 5 tot grotere correcties leiden, zullen we om geen onnodige parkeerplaatsen te bouwen de parkeeropgave ook aanpassen.
35
36
Autoparkeerbalans; Stap 0 Vertrekpunt op basis van vigerend beleid Programma-onderdeel
Eenheden
bvo werken / voorz.
Vertaling naar CROW categorieën om de parkeernorm te bepalen
Realisatie autoparkeren particulere auto Opgave
Norm Bew/werk
Bez
per:
Bew/werk
Bez
Totaal
Jansen 2k appartement goedkope koop / huur goedkoop
25
koop, appartement, goedkoop
1.30
0.30 Woon-eenheid
33
8
40
2k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
1.10
0.30 Woon-eenheid
44
12
56
3k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
1.10
0.30 Woon-eenheid
44
12
56
2k-appartement middeldure huur middelduur 1
32
huur, appartement, midden/goedkoop
1.10
35
10
45
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
80
koop, appartement, midden
1.50
0.30 Woon-eenheid 0.30 Woon-eenheid
120
24
144
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
55
koop, appartement, midden
1.50
0.30 Woon-eenheid
83
17
99
3k-appartement dure koop/huur duur
55
koop, appartement, duur
1.70
0.30 Woon-eenheid
94
17
110
Overig zorggerelateerd
25
1.94
2.37 Woon-eenheid
4
5
10
1.25
1.10 100 m2 BVO
1
1
3
0.75
1.00 100 m2 BVO
0
1
1
1.09
0.13 100 m2 BVO
1
0
1
0.97
1.18 100 m2 BVO
1
1
1
100 m2 BVO 100 m2 BVO 100 m2 BVO 100 m2 BVO
2
6
8
2
17
19
3
1
3
1
8
9
Maatschappelijke ontmoetingsruimte
56
koop, appartement, goedkoop Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, aanname twee behandelkamers Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Tandartsenpraktijk (-centrum), aanname 1 behandelkamer Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Fysiotherapiepraktijk (-centrum), aanname 1 behandelkamer Onderwijs, Middelbare school, aanname 25 leerlingen op 100 m2 bvo Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, aanname 1 behandelkamer
1.04
2.66
Buurtsupermarkt
222
Buurt- en dorpscentrum
0.39
3.12
Kapper
556
Buurtsupermarkt
2.28
0.57
Ondersteunende horeca
122
Commerciële dienstverlening
0.60
5.40
Bakker
156
Café/bar/cafetaria
0.39
3.12 100 m2 BVO
0
4
4
Bloemen
122
Buurtsupermarkt
2.28
0.57 100 m2 BVO
3
1
3
Gemakswinkel
122
Commerciële dienstverlening
2.28
0.57 100 m2 BVO
3
1
3
Co-working
122
Commerciële dienstverlening
1.85
0.00 100 m2 BVO
5
0
5
Fietsenmaker
267
Bedrijfsverzamelgebouw
2.28
0.57 100 m2 BVO
4
1
4
Koffiezaak
156
Commerciële dienstverlening
0.60
5.40 100 m2 BVO
1
8
9
483
153
636
Tandarts
222
Fysio
111
Huiswerkbegeleiding
56
Logopdist
111
TOTAAL Jansen BPD 1A sociaal huur + commercieel begane grond galerij dromen en rondkomen 2k app
34
huur, appartement, sociale huur
1.10
0.30 Woon-eenheid
37
10
48
1B sociaal koop (bovenste lagen md koop) galerij dromen en rondkomen 2k app
34
koop, appartement, goedkoop
1.30
0.30 Woon-eenheid
44
10
54
1C en 1D duur koop egw gewoon gemiddeld stadswoning *
18
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.60
0.30 Woon-eenheid
29
5
34
1E middenduur zorg portiek 2 k app jong en hoopvol
25
koop, appartement, midden
1.10
0.30 Woon-eenheid
28
8
35 9
maatschappelijke voorziening: Intermezzo concept.
300 Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Apotheek
1.73
1.42 100 m2 BVO
5
4
maatschappelijke voorziening: 1e lijns zorg
150 Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Apotheek
1.73
1.42 100 m2 BVO
3
2
5
2A duur koop app huur galerij zorgeloos en actief 3k app
25
koop, appartement, midden
1.70
0.30 Woon-eenheid
43
8
50
2B en 2C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
12
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.60
0.30 Woon-eenheid
19
4
23
3A duur koop app zorgeloos en actief 3-4k
25
koop, appartement, midden
1.70
0.30 Woon-eenheid
43
8
50
3B en 3C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
14
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.60
0.30 Woon-eenheid
22
4
27
4A md 2 koop app koop portiek zorgeloos en actief 3k app
40
koop, appartement, midden
1.50
0.30 Woon-eenheid
60
12
72
4B, 4C en 4D duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
23
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.60
0.30 Woon-eenheid
37
7
44
369
81
450
TOTAAL BPD
37
Autoparkeerbalans; Stap 1 Vertrekpunt op basis van geactualiseerde stedelijkheidsgraad Programma-onderdeel
Eenheden
bvo werken / voorz.
Vertaling naar CROW categorieën om de parkeernorm te bepalen
Realisatie autoparkeren particulere auto Opgave
Norm Bew/werk
Bez
per:
Bew/werk
Bez
Totaal
Jansen 2k appartement goedkope koop / huur goedkoop
25
koop, appartement, goedkoop
0.90
0.30 Woon-eenheid
23
8
30
2k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
0.70
0.30 Woon-eenheid
28
12
40
3k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
0.70
0.30 Woon-eenheid
28
12
40
2k-appartement middeldure huur middelduur 1
32
huur, appartement, midden/goedkoop
0.70
22
10
32
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
80
koop, appartement, midden
1.10
0.30 Woon-eenheid 0.30 Woon-eenheid
88
24
112
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
55
koop, appartement, midden
1.10
0.30 Woon-eenheid
61
17
77
3k-appartement dure koop/huur duur
55
koop, appartement, duur
1.20
0.30 Woon-eenheid
66
17
83
Overig zorggerelateerd
25
1.22
1.49 Woon-eenheid
3
3
6
0.87
0.78 100 m2 BVO
1
1
2
0.49
0.66 100 m2 BVO
0
0
1
0.80
0.10 100 m2 BVO
1
0
1
0.61
0.74 100 m2 BVO
0
0
1
100 m2 BVO 100 m2 BVO 100 m2 BVO 100 m2 BVO
2
4
6
1
10
11
1
0
2
1
7
8
Maatschappelijke ontmoetingsruimte
56
koop, appartement, goedkoop Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, aanname twee behandelkamers Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Tandartsenpraktijk (-centrum), aanname 1 behandelkamer Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Fysiotherapiepraktijk (-centrum), aanname 1 behandelkamer Onderwijs, Middelbare school, aanname 25 leerlingen op 100 m2 bvo Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, aanname 1 behandelkamer
0.78
2.02
Buurtsupermarkt
222
Buurt- en dorpscentrum
0.22
1.78
Kapper
556
Buurtsupermarkt
1.08
0.27
Ondersteunende horeca
122
Commerciële dienstverlening
0.50
4.50
Bakker
156
Café/bar/cafetaria
0.22
1.78 100 m2 BVO
0
2
2
Bloemen
122
Buurtsupermarkt
1.08
0.27 100 m2 BVO
1
0
2
Gemakswinkel
122
Commerciële dienstverlening
1.08
0.27 100 m2 BVO
1
0
2
Co-working
122
Commerciële dienstverlening
1.15
0.00 100 m2 BVO
3
0
3
Fietsenmaker
267
Bedrijfsverzamelgebouw
1.08
0.27 100 m2 BVO
2
0
2
Koffiezaak
156
Commerciële dienstverlening
0.50
4.50 100 m2 BVO
1
7
8
334
135
469
Tandarts
222
Fysio
111
Huiswerkbegeleiding
56
Logopdist
111
TOTAAL Jansen BPD 1A sociaal huur + commercieel begane grond galerij dromen en rondkomen 2k app
34
huur, appartement, sociale huur
0.70
0.30 Woon-eenheid
24
10
34
1B sociaal koop (bovenste lagen md koop) galerij dromen en rondkomen 2k app
34
koop, appartement, goedkoop
0.90
0.30 Woon-eenheid
31
10
41
1C en 1D duur koop egw gewoon gemiddeld stadswoning *
18
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.20
0.30 Woon-eenheid
22
5
27
1E middenduur zorg portiek 2 k app jong en hoopvol
25
koop, appartement, midden
0.70
0.30 Woon-eenheid
18
8
25 8
maatschappelijke voorziening: Intermezzo concept.
300 Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Apotheek
1.40
1.15 100 m2 BVO
4
3
maatschappelijke voorziening: 1e lijns zorg
150 Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Apotheek
1.40
1.15 100 m2 BVO
2
2
4
2A duur koop app huur galerij zorgeloos en actief 3k app
25
koop, appartement, midden
1.10
0.30 Woon-eenheid
28
8
35
2B en 2C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
12
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.20
0.30 Woon-eenheid
14
4
18
3A duur koop app zorgeloos en actief 3-4k
25
koop, appartement, midden
1.10
0.30 Woon-eenheid
28
8
35
3B en 3C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
14
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.20
0.30 Woon-eenheid
17
4
21
4A md 2 koop app koop portiek zorgeloos en actief 3k app
40
koop, appartement, midden
1.10
0.30 Woon-eenheid
44
12
56
4B, 4C en 4D duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
23
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.20
0.30 Woon-eenheid
28
7
35
258
80
338
TOTAAL BPD
38
Autoparkeerbalans; Stap 2 Correctie autobezit en aanpassen bezoekersnorm Programma-onderdeel
Eenheden
bvo werken / voorz.
Vertaling naar CROW categorieën om de parkeernorm te bepalen
Realisatie autoparkeren particulere auto Opgave
Norm Bew/werk
Bez
per:
Bew/werk
Bez
Totaal
Jansen 2k appartement goedkope koop / huur goedkoop
25
koop, appartement, goedkoop
0.65
0.20 Woon-eenheid
16
5
21
2k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
0.55
0.20 Woon-eenheid
22
8
30
3k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
0.45
0.20 Woon-eenheid
18
8
26
2k-appartement middeldure huur middelduur 1
32
huur, appartement, midden/goedkoop
0.45
14
6
21
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
80
koop, appartement, midden
1.05
0.20 Woon-eenheid 0.20 Woon-eenheid
84
16
100
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
55
koop, appartement, midden
1.05
0.20 Woon-eenheid
58
11
69
3k-appartement dure koop/huur duur
55
koop, appartement, duur
1.10
0.20 Woon-eenheid
61
11
72
Overig zorggerelateerd
25
0.65
0.20 Woon-eenheid
16
5
21
0.87
0.78 100 m2 BVO
1
1
2
0.49
0.66 100 m2 BVO
0
0
1
0.80
0.10 100 m2 BVO
1
0
1
0.61
0.74 100 m2 BVO
0
0
1
100 m2 BVO 100 m2 BVO 100 m2 BVO 100 m2 BVO
2
4
6
1
10
11
1
0
2
1
7
8
Maatschappelijke ontmoetingsruimte
56
koop, appartement, goedkoop Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, aanname twee behandelkamers Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Tandartsenpraktijk (-centrum), aanname 1 behandelkamer Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Fysiotherapiepraktijk (-centrum), aanname 1 behandelkamer Onderwijs, Middelbare school, aanname 25 leerlingen op 100 m2 bvo Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Gezondheidscentrum, aanname 1 behandelkamer
0.78
2.02
Buurtsupermarkt
222
Buurt- en dorpscentrum
0.22
1.78
Kapper
556
Buurtsupermarkt
1.08
0.27
Ondersteunende horeca
122
Commerciële dienstverlening
0.50
4.50
Bakker
156
Café/bar/cafetaria
0.22
1.78 100 m2 BVO
0
2
2
Bloemen
122
Buurtsupermarkt
1.08
0.27 100 m2 BVO
1
0
2
Gemakswinkel
122
Commerciële dienstverlening
1.08
0.27 100 m2 BVO
1
0
2
Co-working
122
Commerciële dienstverlening
1.15
0.00 100 m2 BVO
3
0
3
Fietsenmaker
267
Bedrijfsverzamelgebouw
1.08
0.27 100 m2 BVO
2
0
2
Koffiezaak
156
Commerciële dienstverlening
0.50
4.50 100 m2 BVO
1
7
8
292
102
394
Tandarts
222
Fysio
111
Huiswerkbegeleiding
56
Logopdist
111
TOTAAL Jansen BPD 1A sociaal huur + commercieel begane grond galerij dromen en rondkomen 2k app
34
huur, appartement, sociale huur
0.55
0.20 Woon-eenheid
19
7
26
1B sociaal koop (bovenste lagen md koop) galerij dromen en rondkomen 2k app
34
koop, appartement, goedkoop
0.65
0.20 Woon-eenheid
22
7
29
1C en 1D duur koop egw gewoon gemiddeld stadswoning *
18
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.10
0.20 Woon-eenheid
20
4
23
1E middenduur zorg portiek 2 k app jong en hoopvol
25
koop, appartement, midden
0.45
0.20 Woon-eenheid
11
5
16 8
maatschappelijke voorziening: Intermezzo concept.
300 Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Apotheek
1.40
1.15 100 m2 BVO
4
3
maatschappelijke voorziening: 1e lijns zorg
150 Gezondheidszorg en (sociale) voorzieningen, Apotheek
1.40
1.15 100 m2 BVO
2
2
4
2A duur koop app huur galerij zorgeloos en actief 3k app
25
koop, appartement, midden
1.15
0.20 Woon-eenheid
29
5
34
2B en 2C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
12
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.40
0.20 Woon-eenheid
17
2
19
3A duur koop app zorgeloos en actief 3-4k
25
koop, appartement, midden
1.15
0.20 Woon-eenheid
29
5
34
3B en 3C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
14
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.40
0.20 Woon-eenheid
20
3
22
4A md 2 koop app koop portiek zorgeloos en actief 3k app
40
koop, appartement, midden
1.15
0.20 Woon-eenheid
46
8
54
4B, 4C en 4D duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
23
koop, grondgebonden, tussen/hoek
1.40
0.20 Woon-eenheid
32
5
37
250
55
305
TOTAAL BPD
39
Fietsparkeerbalans; stap 3 Zie pagina 27 Programma-onderdeel
Extra fietsparkeeropgave (pagina 27) • 127 extra fietsparkeerplekken Jansen (10% van 1271) • 104 extra fietsparkeerplekken BPD (10 % van 1041)
Eenheden
bvo werken / voorz.
Vertaling naar CROW categorieën om de parkeernorm te bepalen
Realisatie fietsparkern Opgave
Norm Bew/werk
Bez
per:
Bew/werk
Bez
Totaal
Jansen 2k appartement goedkope koop / huur goedkoop
25
2 Kamer woning
2.00
0.75 Woon-eenheid
50
19
69
2k-appartement sociale huur goedkoop
40
2 Kamer woning
2.00
0.75 Woon-eenheid
80
30
110
3k-appartement sociale huur goedkoop
40
3 Kamer woning
3.00
0.75 Woon-eenheid
120
30
150
2k-appartement middeldure huur middelduur 1
32
2 Kamer woning
2.00
64
24
88
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
80
3 Kamer woning
3.00
0.75 Woon-eenheid 0.75 Woon-eenheid
240
60
300
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
55
3 Kamer woning
3.00
0.75 Woon-eenheid
165
41
206
3k-appartement dure koop/huur duur
55
3 Kamer woning
3.00
0.75 Woon-eenheid
165
41
206
Overig zorggerelateerd
25
Gezondheidscentrum
0.50
2.00 Woon-eenheid
1
4
6 3
Tandarts
222
Gezondheidscentrum
0.50
2.00 100 m2 BVO
1
2
Fysio
111
Gezondheidscentrum
0.50
2.00 100 m2 BVO
0
1
1
Huiswerkbegeleiding
56
Onderwijs, Middelbare school
0.75
11.00 100 m2 BVO
1
12
13
Logopdist
111
Gezondheidscentrum
0.50
2.00 100 m2 BVO
0
1
1
Maatschappelijke ontmoetingsruimte
56
Buurt- en dorpscentrum
0.00
6.80 100 m2 BVO
-
15
15
Buurtsupermarkt
222
Supermarkt
0.00
2.95 100 m2 BVO
-
16
16
Kapper
556
Commerciële dienstverlening, 1 balie
2.40
5.50 100 m2 BVO
3
7
10
Ondersteunende horeca
122
Café/bar/cafetaria
0.00
6.50 100 m2 BVO
-
10
10
Bakker
156
Buurtsupermarkt
0.00
2.95 100 m2 BVO
-
4
4
Bloemen
122
Commerciële dienstverlening, 1 balie
2.40
5.50 100 m2 BVO
3
7
10
Gemakswinkel
122
Commerciële dienstverlening, 1 balie
2.40
5.50 100 m2 BVO
3
7
10
Co-working
122
Bedrijfsverzamelgebouw
2.40
5.50 100 m2 BVO
6
15
21
Fietsenmaker
267
Commerciële dienstverlening, 1 balie
2.40
5.50 100 m2 BVO
4
9
12
Koffiezaak
156
Café/bar/cafetaria
0.00
6.50 100 m2 BVO
-
10
10
906
365
1,271
94
TOTAAL Jansen BPD 1A sociaal huur + commercieel beg. grond galerij dromen en rondkomen 2k app
34
2 Kamer woning
2.00
0.75 Woon-eenheid
68
26
1B sociaal koop (bovenste lagen md koop) galerij dromen en rondkomen 2k app
34
2 Kamer woning
2.00
0.75 Woon-eenheid
68
26
94
1C en 1D duur koop egw gewoon gemiddeld stadswoning *
18
5 Kamer woning
5.00
0.75 Woon-eenheid
90
14
104
1E middenduur zorg portiek 2 k app jong en hoopvol
25
2 Kamer woning
2.00
0.75 Woon-eenheid
50
19
69
maatschappelijke voorziening: Intermezzo concept.
300 Apotheek
4.00
7.00 100 m2 BVO
12
21
33
maatschappelijke voorziening: 1e lijns zorg
150 Apotheek
4.00
7.00 100 m2 BVO
6
11
17 94
2A duur koop app huur galerij zorgeloos en actief 3k app
25
3 Kamer woning
3.00
0.75 Woon-eenheid
75
19
2B en 2C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
12
5 Kamer woning
5.00
0.75 Woon-eenheid
60
9
69
3A duur koop app zorgeloos en actief 3-4k
25
3.5 Kamer woning
3.50
0.75 Woon-eenheid
88
19
106
3B en 3C duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
14
5 Kamer woning
5.00
0.75 Woon-eenheid
70
11
81
4A md 2 koop app koop portiek zorgeloos en actief 3k app
40
4 Kamer woning
3.00
0.75 Woon-eenheid
120
30
150
4B, 4C en 4D duur koop egw plannen en rennen stadswoning*
23
5 Kamer woning
5.00
0.75 Woon-eenheid
115
17
132
822
219
1,041
TOTAAL BPD
40
Autoparkeerbalans; Stap 4 + aantallen deelmobiliteit Correctie op basis van deelmobiliteit (zie pagina 30) Programma-onderdeel
Eenheden
bvo werken / voorz.
Vertaling naar CROW categorieën om de parkeernorm te bepalen
Realisatie autoparkeren particulere auto Opgave
Norm Bew/werk
Bez
per:
Bew/werk
Bez
Totaal
Jansen 2k appartement goedkope koop / huur goedkoop
25
koop, appartement, goedkoop
0.59
0.20 Woon-eenheid
15
5
20
2k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
0.50
0.20 Woon-eenheid
20
8
28
3k-appartement sociale huur goedkoop
40
huur, appartement, sociale huur
0.41
0.20 Woon-eenheid
16
8
24
2k-appartement middeldure huur middelduur 1
32
huur, appartement, midden/goedkoop
0.41
13
6
19
3k-appartement middeldure koop/huur middelduur 2
80
koop, appartement, midden
0.95
0.20 Woon-eenheid 0.20 Woon-eenheid