3. ECONOMIE - B3 - Economische bouwsteen Zwolle_Onderzoeksrapport

De gegevens in onderstaande tabel zijn afgeleid uit het Sweco onderzoek uit 2023. Er is op basis van de drie onderzochte deelgebieden (Stadshart, Spoorzone en Nieuwe Veemarkt/Meeuwenlaan) en van kengetallen een doorvertaling gemaakt naar Zwolle als geheel. Er is uitgegaan van een lineaire doorgroei van 2023-2035 naar 20232040, waarbij rekening is gehouden met een groei van 20.000 inwoners en 15.000-25.000 woningen. Indicatieve ruimtevraag voorzieningen Categorie

Ruimtevraag t/m 2040

Dagelijkse detailhandel

5.500 m²

Niet-dagelijkse detailhandel

0 m²

Commerciële dienstverlening

2.400 m²

Horeca

41.500 m²

Leisure & cultuur

98.600 m²

Maatschappelijke voorzieningen

137.000 m²

Totaal

285.000 m² bvo Bron: SWECO, 2023

© Buck Consultants International, 2024

43

Hoofdstuk 6 Ruimtelijke opgave 2040

Langs drie stedelijke perspectieven is een ontwikkelfilosofie geschetst. Deze kunnen de basis vormen om nadere strategische invulling te geven aan de grootste opgaven voor de economie richting 2040. Deze opgaven, op basis van de analyses en gegevens in de voorgaande hoofdstukken, zijn samengevat weergegeven. We zoomen hierbij specifiek in op de ruimtelijke opgave voor bedrijventerreinen. Het hoofdstuk sluit af met majeure ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040. A.

Economische ontwikkelfilosofieën

B.

De grootste opgaven voor de economie richting 2040

C.

Verdieping opgave bedrijventerreinen

D.

Samenvattend beeld: voor de majeure ruimtelijke ontwikkelingen 2040

© Buck Consultants International, 2024

1.

Sterker maken wat sterk is

2.

Zwolle als technologisch innovatiecentrum van de regio voor vernieuwende economie

3.

Zwolle als stad waar de transities praktisch uitgerold worden in economische activiteiten

44

A) Economische ontwikkelfilosofieën

Aan de hand van drie economische ontwikkelfilosofieën zijn de kwantitatieve opgaven en daarmee samenhangende (ruimtelijke) hoofdkeuzes voor werken richting de economie van 2040 in Zwolle uitgewerkt.

Hierbij is rekening gehouden met: ▪

Afdekken van de breedte aan onderwerpen en keuzes

▪

Passend bij Zwolse DNA en context

▪

Dienend als input voor de varianten in de Omgevingsvisie

▪

Bruikbaar voor destilleren van majeure ruimtelijke opgaven

Uitwerking aan de hand van 8 thema’s (zie ook pagina 47) 1. Opgave 2. Type economische activiteit 3. Werklocaties 4. Rol in de regio 5. Type nieuwe banen 6. Ruimtelijke denkrichting

7. Innovatie strategie 8. Opleiding/onderwijs strategie

© Buck Consultants International, 2024

45

B) De grootste opgaven voor de economie richting 2040 Ruimte voor bedrijventerreinen 1. Realiseren uitgeefbaar areaal op korte termijn 2. Behoud van bestaande werklocaties als werkgebieden 3. Herontwikkeling van bestaande werklocaties waar mogelijk 4. Voldoende nieuwe bedrijventerreinen voor ontwikkeling en schuifruimte 5. Grootschalige vraag in regionaal verband o.b.v. regionale meerwaarde Ruimte voor kantoren 6. Vernieuwingsopgave (bestaand) kantoren areaal en opvangen vervangingsvraag bij onttrekking 7. Ontwikkelen hoogwaardige kantoorruimte, primair in de Spoorzone met hierbinnen het Innovatiedistrict Zwolle Versterken innovatie gericht op maatschappelijke transities 8. Transitiegericht versterken van innovatieve en onderscheidende clusters en ketens 9. Investeren in Innovatiedistrict Zwolle als belangrijk bovenregionaal concentratiepunt van kennis en R&D Versterken ondernemersdienstverlening en selectief vestigingsbeleid 10. Sturen op stuwende bedrijvigheid en toekomstgerichte banen 11. Aantrekken, stimuleren en laten groeien van startups en snelle groeiers Aansluiting op de arbeidsmarkt 12. Aantrekken van talent 13. Verbeteren nabijheid van banen op aantrekkelijke en goed ontsloten locaties © Buck Consultants International, 2024

46

Type economie per ontwikkelfilosofie

Ontwikkelfilosofie

Thema

Omschrijving

Sterker maken wat sterk is

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Opgave Type economische activiteit Werklocaties Rol in de regio Type nieuwe banen Ruimtelijke denkrichting Innovatie strategie Opleiding/onderwijs strategie

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Opgave Type economische activiteit Werklocaties Rol in de regio Type nieuwe banen Ruimtelijke denkrichting Innovatie strategie

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Zwolle als technologisch innovatiecentrum van de regio voor vernieuwende economie

Zwolle als stad waar de transities praktisch uitgerold worden in economische activiteiten

© Buck Consultants International, 2024

Behouden evenwichtige economische structuur Productie behouden (bedrijven die nu in Zwolle zitten blijven faciliteren) Bestaande werklocaties vernieuwen/verduurzamen (herontwikkeling) Zwolle als banenmotor voor de regio, verzorgend karakter Vooral dienstverlenend / groei MKB conform bevolkingsgroei Leunen op verzorgende economische functie regio Toekomstbestendig maken huidige economische functies Breed pallet (MBO tot WO) aanbieden

▪ Opleiding/onderwijs strategie

Hoger kennisniveau / hogere TW per medewerker Innovatief en technologisch Focus op (nieuwe) innovatiedistrict(en) Sterke verbinding met (inter)nationale kennisspelers en ecosystemen Innovatief / technologisch, gevestigd op een kennispark (relatie met UT) Specialiseren economische functie regio Internationaal talent aantrekken en vasthouden, innovatiemilieus (incubator) faciliteren, branding (keuzes/niches/clusters) ▪ Goede verbinding met UT

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Opgave Type economische activiteit Werklocaties Rol in de regio Type nieuwe banen Ruimtelijke denkrichting Innovatie strategie Opleiding/onderwijs strategie

Transities waarmaken en verantwoordelijkheid nemen MBO/HBO-profiel als kracht Ruimte voor toekomstgericht MKB (o.a. bouw) Naast verzorgend, ook werkstad (maak, logistiek, digitaal) Naast autonome groei, extra ruimte voor productiebanen Grootschalig circulair initiatief / passende grote logistiek Aanjagen circulaire economie Praktische en theoretische opleidingen (o.a. digitalisering, automatisering)

47

C) Verdieping opgave bedrijventerreinen

Uitbreidingsopgave bedrijventerreinen in relatie tot ontwikkelfilosofieën De ruimtelijke opgave voor bedrijventerreinen tot en met 2040 bedraagt afhankelijk van het scenario 50 tot 135 hectare (+ additioneel voor transitievraag). Gezien het aanbod bij de notaris/in optie (circa 40 hectare) en het uitgeefbaar/in ontwikkeling zijnde aanbod (circa 25 hectare) resteert een ruimtelijke (zoek)opgave oplopend tot 70 hectare (+ eventuele grootschalige ruimte voor faciliteren transitievraag).

Locaties korte termijn – circa 70 ha ▪ 0,1 ha Marslanden ▪ 3,5 ha Voorst ▪ 41,8 ha Hessenpoort ▪ 12,5 ha Hessenpoort ▪ 1 ha Scholtenssteeg ▪ 10 ha Hessenpoort III

vrij uitgeefbaar gereserveerd bij notaris/in optie vrij uitgeefbaar vrij uitgeefbaar in ontwikkeling

+50

+135

Grootschalige transitievraag

Ruimtelijke (zoek)opgave lange termijn (in orde grootte) ▪ 00 - 35 ha perspectief 2 ▪ 35 - 70 ha perspectief 1 ▪ > 70 ha perspectief 3

© Buck Consultants International, 2024

48

D) Samenvattend beeld: voor de majeure ruimtelijke ontwikkelingen 2040 Naar thema Ontwikkelfilosofie Bestaand

1. Sterker maken wat sterk is

▪ Juiste bedrijf op juiste plek ▪ Herontwikkelen en intensivering werklocaties ▪ Creëren schuifruimte op/nabij bestaande werklocaties ▪ Werkplekken op goed ontsloten locaties

2. Zwolle als technologisch innovatiecentrum van de regio voor vernieuwende economie

3. Zwolle als stad waar de transities praktisch uitgerold worden in economische activiteiten

© Buck Consultants International, 2024

Innovatie

▪ Beperkt

▪ Investeren in Zwolle als magneet van de regio ▪ Innovatiehubs onderling versterken en gerichte relaties buiten de regio

Waar?

Instrumentarium

▪ Beperkt

▪ Herontwikkeling bestaand, m.n. Voorst ▪ Gerichte uitgifte Hessenpoort III ▪ Reservering Hessenpoort IV voor doorgroei bestaand LT

▪ Aanscherpen Omgevingsplannen ▪ Scan bestaand MKB ▪ Selectief uitgiftebeleid ▪ Kansenzones opsporen ▪ Herontwikkeling i.s.m. HMO ▪ Start locatieonderzoek

▪ Beperkt

▪ Maximale inzet Innovatie District Zwolle ▪ Impuls overige innovatie omgevingen in de stad: DCPV, Digital District, PSP/ ZWINC, HIP

▪ Investeringsplan versterking economisch profiel IDZ

▪ Nieuw bedrijventerrein in de stad voor invulling regionale opgave

▪ Hessenpoort IV grootschalig ▪ Mogelijk i.c.m. realisatie Railterminal

▪ Regionale afstemming en uitgiftebeleid

Nieuw & grootschalig

49