3. 2 RHDHV - Mobiliteitsonderzoek Zwarte Waterzone
Tekst van het document
RAPPORT Verkeersonderzoek Zwartewaterzone
Klant:
Bemog/BPD
Referentie: BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003 Status:
S0/P01.01
Datum:
20-11-2020
Projectgerelateerd
HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.
Postbus 1132 3800 BC Amersfoort Transport & Planning Trade register number: 56515154 +31 88 348 20 00 T +31 33 463 36 52 F info@rhdhv.com E royalhaskoningdhv.com W
Titel document: Verkeersonderzoek Zwartewaterzone Ondertitel: Referentie: BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003 Status: P01.01/S0 Datum: 20-11-2020 Projectnaam: Verkeersonderzoeken ZwarteWaterzone Projectnummer: BG6053 Auteur(s): Peter Nijhout en Jelmer Droogsma
Opgesteld door: Jelmer Droogsma Gecontroleerd door: Peter Nijhout Datum: 16-10-2020 Goedgekeurd door: Peter Nijhout Datum: 16-10-2020
Classificatie Projectgerelateerd
Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
ii
Projectgerelateerd
Inhoud 1
Inleiding
1
1.1
Aanleiding
1
1.2
Vraagstelling
2
1.3
Aanpak
2
1.4
Leeswijzer
3
2
0-meting Holtenbroek
4
3
Actualisatie verkeerscijfers
8
4
Verkeersafwikkeling op kruispunten
12
4.1
Scenario 2018
14
4.2
Scenario 2021 + project
15
4.3
Scenario 2030 autonoom
16
4.4
Scenario 2030 + project
17
5
Maatregelen
18
5.1
Inleiding
18
5.1.1 5.1.2
Mobiliteitsvisie Stedenbouwkundige visie
18 19
5.2
Maatregelen op netwerk niveau
20
5.3
Maatregelen per kruispunt en overige locaties
23
6
Conclusies
28
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
iii
Projectgerelateerd
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
De wijk Holtenbroek is schitterend gelegen, dichtbij de binnenstad, A28 en aan het water. Om Holtenbroek nog verder naar het water te krijgen, zijn partijen in samenwerking met de gemeente Zwolle in 2017 gestart met het verkennen van het gebied. Eind 2018 hebben partijen samen met de gemeente Zwolle en ruim 200 omwonenden, door middel van participatiebijeenkomsten (oeverateliers) input opgehaald voor het maken van een gebiedsvisie. Deze gebiedsvisie is eind 2018 aangeboden aan de gemeenteraad van de gemeente Zwolle en vervolgens vastgesteld begin 2019. De vastgestelde gebiedsvisie vormt de uitgangspunten voor de verdere ontwikkeling van het gebied langs het Zwarte Water vanaf de binnenstad tot het Westervelde Bos. Vanuit deze vastgestelde visie is de Zwarte Water Ontwikkelingscombinatie B.V. (BEMOG/BPD) verder gegaan met het ontwikkelen van een tweetal deelgebieden uit deze visie. Om tot een goed schetsontwerp te komen voor deze plannen hebben er in het najaar van 2019 opnieuw oeveratieliers, met opnieuw 200 omwonenden, plaatsgevonden om input te vergaren voor het schetsontwerp in stedenbouwkundig ontwikkelingsplan. Tijdens beide oeverateliers, zowel eind 2018 als eind 2019, hebben wijkbewoners aangegeven dat men zich zorgen maakt over de verkeerssituatie in de wijk.
Met name het parkeren rondom het Deltion College en de aansluiting op de Zwartewaterallee baart de wijkbewoners zorgen. Naast de Zwartewaterzone, spelen zich rondom de wijk nog enkele ruimtelijke initiatieven. Om een zo goed mogelijke weergave te geven van de mogelijke impact op de bereikbaarheid, verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid in de directe omgeving, hebben wij in dit onderzoek tevens de initiatieven langs de Zwartewaterallee meegenomen.
Figuur 1: Beoogde ontwikkellocaties Zwartewaterzone t.o.v. Zwartewaterallee, Stadshagen en Centrum.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
1
Projectgerelateerd
1.2
Vraagstelling
Om de eventuele gevolgen van de ontwikkelingen op de mobiliteit in beeld te brengen is verkeerskundig onderzoek gedaan aan de hand van de volgende vraagstelling: 1. Wat is de consequentie van het realiseren van het geplande woningbouwprogramma in Zwartewaterzone voor de verkeersafwikkeling vanuit Holtenbroek en de doorstroming van het verkeer op de Zwartewaterallee en de Middelweg en de diverse kruispunten? 2. Welke (infrastructurele) aanpassingen/ingrepen zijn er nodig om de bereikbaarheid en veiligheid van Holtenbroek en de doorstroming van het verkeer op de Zwartewaterallee en Middelweg te waarborgen? Verder is er vanuit de diverse participatiebijeenkomsten op het gebied van veiligheid, maar ook routering/doorstroming gevraagd enkele specifieke locaties nader te analyseren op doorstroming/veiligheid: o Doorstroming fietsverkeer Klooienberglaan en oversteek naar fietspad Industrieweg o Extra verkeer Palestrinalaan door woningbouwontwikkeling o Aansluiting/doorstroom op de Middelweg vanaf de Bachlaan o Aansluiting Mozartlaan/Zwarte Waterallee Mogelijke problematiek rondom parkeren ten gevolgde van de nieuwe ontwikkelingen of analyse van de huidige parkeerproblematiek in Holtenbroek zijn geen onderdeel van deze studie.
Met betrekking tot de huidige parkeerproblematiek rondom de Triferto/Leenman locatie wordt verwezen naar afspraken over uitwijkmogelijkheden die in een overleg met Deltion zijn gemaakt.
1.3
Aanpak
Zoals benoemd in paragraaf 1.1 spelen er naast de initiatieven aan de Zwartewaterzone ook enkele initiatieven aan de Zwartewaterallee. Voor de Zwartewaterzone is reeds een visie door de gemeenteraad vastgesteld. Voor de Zwartewaterallee is men deze momenteel aan het vormen. Beide ontwikkelingen hebben effect op de verkeersstromen over de Middelweg en de Zwartwaterallee. In dit onderzoek is voor de aangegeven kruispunten in figuur 2 berekend wat de impact is van de nieuwe ontwikkeling op de verkeerafwikkeling. Vanuit het onderzoek voor de ontwikkelingen rond de Zwartewaterallee is specifiek voor de wijk Holtenbroek een zogenaamde 0-meting gehouden om voor de huidige situatie een beschouwing te kunnen geven van de verkeersdoorstroming en verkeersveiligheid. De resultaten van deze 0-meting zijn ook in dit rapport verwerkt.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
2
Projectgerelateerd
Figuur 2: overzicht deelgebieden en te onderzoeken kruispunten.
Vervolgens is het verkeersmodel geactualiseerd voor het basisjaar en het toekomstjaar 2030. Deze basis, die inzicht biedt in de verkeersstromen en kruispuntstromen voor de Zwartewaterallee en Middelweg is noodzakelijk. Daarna zijn kruispuntberekeningen uitgevoerd om de doorstroming te berekenen met en zonder de genoemde ontwikkelingen aan de Zwartewaterzone en Zwartewaterallee. Om een goed beeld te krijgen van de huidige- en de toekomstige situatie zijn de verkeersprognoses en afwikkelingsberekeningen opgezet in 4 scenario’s; a. Huidige situatie = Scenario 2018 b. Situatie mogelijke start bouw Zwartewaterzone = Scenario 2021 c. Groei van de totale stad tot 2030 (autonoom) = Scenario 2030 d. Scenario 2030 + Ontwikkelingen Zwartewaterzone & allee = Scenario 2030 + ontwikkelingen Ten slotte zijn verkeerskundige maatregelen beschouwd. Dit gebeurt eerst op netwerkniveau en vervolgens op kruispuntniveau.
1.4
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 geeft een weergave van de huidige verkeerssituatie in Holtenbroek, waarbij de belangrijkste wegen en kruispunten zijn geschouwd (de zogenaamde 0-meting). Hoofdstuk 3 beschrijft de update/actualisatie van het model voor het basisjaar 2018 en toekomstjaar 2030. Hoofdstuk 4 beschrijft de impact van de ontwikkelingen langs de Zwartewaterzone en de Zwartewaterallee op de doorstroming op de Zwartewaterallee en Middelweg. Hoofdstuk 5 geeft een beeld van mogelijke maatregelen voor Holtenbroek om de problematiek op te lossen Hierbij worden eerst maatregelen op netwerkniveau beschouwd en vervolgens maatregelen per kruispunt en overige locaties beschreven. In hoofdstuk 6 staan de belangrijkste conclusies van het onderzoek.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
3
Projectgerelateerd
2
0-meting Holtenbroek
In dit hoofdstuk is de huidige verkeerssituatie in Holtenbroek beschreven. Tijdens informatieavonden in Holtenbroek zijn reeds vragen gesteld over de bereikbaarheid, verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid. Het betreft onder andere de doorstroming in de ochtend- en avondspits rondom met name de Mozartlaan, maar ook de Klooienberglaan, Obrechtstraat, Willaertstraat, Palestrinalaan en Bachlaan. Deze knelpunten op het gebied van bereikbaarheid, verkeersafwikkeling, veiligheid en parkeren kunnen een relatie hebben op deze mogelijke woningbouwontwikkelingen en door de ontwikkelingen mogelijk versterkt worden. Met name de ontwikkeling langs de Zwartewaterzone kan direct effect hebben op het verkeersaanbod op het interne wegennet van Holtenbroek. Door de belangrijkste wegen en kruispunten in Holtenbroek te schouwen in de ochtend- en avondspits, is inzicht gekregen in de huidige verkeerssituatie. Tijdens de schouw is zowel gekeken naar de verkeersveiligheid als de doorstroming. In de schouw is door deze opzet geen inzicht verkregen in de middagpiek en de uitgaande piek van Deltion rond 14.30 – 15.30 uur. Om de verkeersveiligheid en doorstroming in beeld te brengen is op vier dagen een schouw uitgevoerd op de in Figuur 3 aangegeven wegvakken en kruispunten gedurende de ochtend- en avondspits.
Hierbij is gebruik gemaakt van twee tot drie adviseurs per schouw die zich te voet of per fiets door het gebied verplaatsten.
Figuur 3: Bestudeerde locaties in Holtenbroek.
Doel van het schouwen was het scannen van de verkeersveiligheid, inrichting en gedrag (conflicten, snelheden) waardoor een eerste beeld ontstaat van de verkeersveiligheid op de diverse wegen. Per weg (inclusief de onderzochte kruispunten) zijn de belangrijkste bevindingen beschreven.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
4
Projectgerelateerd
Mozartlaan De Mozartlaan is een belangrijke uitvalsweg voor Holtenbroek. Op de Mozartlaan is het tussen de Zwartewaterallee en de Obrechtstraat druk in de ochtend- en avondspits. Dit komt mede doordat de bussen van en naar Deltion alleen op dit gedeelte rijden en keren bij de rotonde met de Obrechtstraat. Tijdens de schouw zorgde het halteren van de bus niet voor afwikkelings- of veiligheidsproblemen. De doorstroming op de Mozartlaan is sterk afhankelijk van enerzijds piekmomenten van het Deltion College (ochtend en middag tussen 14.30 uur en 15.30 uur) en anderzijds de afwikkeling op de rotonde en de verkeerslichten op de Zwartewaterallee. In zowel de ochtend- als de avondspits komt het verkeer ter hoogte van Deltion en de rotonde regelmatig kortdurend tot stilstand. In de ochtendspits zorgde dit er zelfs voor dat de wachtrij op de Mozartlaan voor de rotonde Obrechtstraat soms terugsloeg tot op het kruispunt Figuur 4: Wachtrij voor rotonde in ochtendspits. met de Zwartewaterallee. Tijdens de schouw was de verkeersafwikkeling op het geregelde kruispunt met de Zwartewaterallee kritisch. Deze kortstondige verstoring van de doorstroming (van +/- 5 minuten) heeft gevolgen voor de verkeersveiligheid op de rotonde Mozartlaan – Obrechstraat aangezien er conflicten onststaan tussen fietsers en auto/vrachtverkeer .
Zo rijdt verkeer op de rotonde soms achterlangs verkeer dat van de rotonde af wil slaan, maar voorrang moet verlenen aan fietsers. Voor autoverkeer op de rotonde is het zicht op de fietsers matig door de lastige kijkhoek. Wachtende auto’s houden het fietspad op de rotonde vrij, maar blokkeren meestal wel het zebrapad. De voorrangsregels worden goed opgevolgd en door de wachtrijen is de snelheid op de rotonde wel laag. Het verkeersbeeld is door de aanwezigheid van fietsers, voetgangers, auto’s en bussen in de spitsen regelmatig chaotisch op dit deel van de Mozartlaan maar niet verkeersonveilig. De snelheden zijn namelijk laag en de weggebruikers houden rekening met elkaar. Bachlaan Op de Bachlaan zijn op de kruispunten met de Middelweg, Lassuslaan en Mozartlaan aandachtspunten voor de verkeersveiligheid of doorstroming geconstateerd. Op het kruispunt met de Middelweg bestaat nu het risico op afdekongevallen. Verkeer uit noordelijke richting dat de Bachlaan oprijdt, moet voorrang verlenen aan de doorgaande fietsers. Als hier een auto staat, kan verkeer op de Bachlaan niet goed zien of er auto’s op de Middelweg rijden. De doorstroming op dit kruispunt was tijdens de schouw in de ochtend- en avondspits voldoende. Uit kruispuntberekeningen (zie paragraaf 4.1) zal blijken dat met name in de avondspits de verkeersveiligheid kritisch kan worden.
Wachttijden lopen op tot meer dan 20 seconden bij het ongeregelde kruispunt in de avondspits. Bij het ongeregelde kruispunt met de Lassuslaan (rechts heeft voorang) is het in de ochtendspits erg druk in de 20 minuten voordat de scholen ingaan. Op dat moment fietsen er veel scholieren tussen de auto’s en bussen door en is er een chaotische verkeerssituatie. Dankzij al dit verkeer ligt de snelheid op het kruispunt laag, waardoor mensen rekening houden met elkaar en is het niet verkeersonveilig. De wachttijden bij het kruispunt zijn kort. Op het kruispunt met de Mozartlaan wordt het zicht op het kruispunt beperkt door de viskraam en bloembakken. Daarnaast zorgt de bushalte voor korte wachtrijen als de bus halteert.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
5
Projectgerelateerd
Figuur 5: Verkeer in ochtendspits op kruispunt met Middelweg.
Figuur 6: Verkeersbeeld ochtendspits op kruispunt met Lassuslaan.
Figuur 7: Bloembakken en halterende bus bij kruispunt met Mozartlaan.
Klooienberglaan en Obrechtstraat Op de Klooienberglaan rijdt tussen de Twistvlietbrug en de fietstunnel onder de Zwartewaterallee een grote fietsstroom. De hoeveelheid gemotoriseerd verkeer op de Klooienberglaan is laag. Op de Obrechtstraat rijdt het meeste gemotoriseerde verkeer van of naar de parkeergarages van Deltion. Hierdoor staan er in de avondspits soms wachtrijen op de Obrechtstraat bij de rotonde met de Mozartlaan. Op de Klooienberglaan is de doorstroming goed. Met de betrekking tot verkeersveiligheid zijn geen grote risico’s Figuur 8: Fietsers op Klooienberglaan. geconstateerd. Belangrijkste aandachtspunten zijn de heg langs de Industrielaan, waardoor het zicht op verkeer op de Obrechtstraat beperkt is en de bocht tussen de Klooienberglaan en Obrechtstraat. Op deze punten zijn eventuele tegenliggers pas laat zichtbaar. Willaertstraat en Industrieweg In de Willaertstraat rijdt het meeste verkeer van of naar het parkeerterrein van Deltion. De doorstroming op het kruispunt met de Mozartlaan is goed in de spitsen, doordat er voldoende hiaten ontstaan door de verkeerslichten op de Zwartewaterallee. Door de geparkeerde auto’s in de Willaertstraat wordt het wegbeeld versmald, waardoor de gereden snelheid laag ligt. De inrichting van de Industrieweg oogt nu rommelig. Er is een Figuur 9: Willaertstraat. afwisseling van asfalt en klinkers.
Belangrijkste aandachtspunt met betrekking tot verkeersveiligheid op de Industrieweg is de menging van vrachtverkeer en fietsers. Langs een deel van de Industrieweg ligt een fietspad, maar als er tegenliggers zijn, rijden de meeste fietsers door over de Industrieweg om pas later het fietspad op te rijden (bijvoorbeeld ter hoogte van de Willaertstraat).
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
6
Projectgerelateerd
Palestrinalaan De Palestrinalaan is de rustigste straat die is geschouwd, want op deze straat rijdt voornamelijk bestemmingsverkeer. Met name op het westelijk deel van de Palestrinalaan staan veel auto’s op de rijbaan geparkeerd. Daardoor wordt de weg smaller ervaren en gaat de snelheid omlaag. Als auto’s elkaar op dit deel tegenkomen is het door de geparkeerde auto’s smal om elkaar te passeren. Op deze straat zijn geen problemen met de verkeersveiligheid en doorstroming geconstateerd.
Figuur 10: Palestrinalaan (westelijk deel).
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
7
Projectgerelateerd
3
Actualisatie verkeerscijfers
Om de onderzoeksvragen is het verkeersmodel Zwolle in dit deel van Zwolle geactualiseerd in samenwerking met de gemeente Zwolle. Het huidige verkeersmodel Zwolle heeft als basisjaar 2014. Om de huidige situatie goed in beeld te krijg is het basisjaar van het model (2014) geactualiseerd naar 2018 op basis van recente tellingen (VRI-tellingen en visuele tellingen) in het studiegebied (Zwartewaterallee en Holtenbroek). In bijlage A1.1 is weergegeven op welke locaties nieuwe tellingen zijn ingebracht. Hierbij valt op dat er in wijk Holtenbroek niet heel veel tellingen beschikbaar waren. In een separate bijlage zijn tevens belast netwerk plots voor 2018 opgenomen en plots weergegeven die het verschil aangeven tussen de modelwaarde en de telling. Hieruit kan worden afgeleid dat het model de situatie in 2018 in voldoende mate beschrijft. Vervolgens zijn de juiste omvang en de ontsluiting van de geplande ruimtelijke ontwikkelingen opgenomen in het toekomstjaar 2030. In bijlage A1.2 is aangegeven hoe de verschillende ontwikkelingen zijn aangesloten op het huidige wegennet in Zwolle. Deze gegevens over het type en aantal woningen zijn aangeleverd door de ontwikkelaars.
In Tabel 1 is een overzicht opgenomen waarbij is aangegeven hoeveel verkeer de ontwikkeling genereert op een werkdagetmaal en een spitsuur (uitgedrukt in personenauto equivalenten ‘pae’, waarbij 1 vrachtwagen 2 pae betref in twee richtingen tezamen). In het toekomstjaar 2030 zijn ook de vaststaande en geplande wijzigingen ter ontsluiting van de ontwikkelingen in het wegennetwerk meegenomen. De oude verkeersgenererende functies/gebouwen op deze locaties zijn eerst uit het verkeermodel gehaald voordat deze nieuwe zijn toegevoegd. Tabel 1: Overzicht ruimtelijke ontwikkelingen (peildatum maart 2020).
Locatie
Verdeling categorie Aantal (goedkoop/ woningen middelduur/ duur) en overig
Verkeers Productie (PAE in 2 richtingen) Etmaal Spits
1 Kwikfit, Obrechtstraat 28
150
30% / 40% / 30%
800
80
2 Jansen, Obrechtstraat 30
150
30% / 40% / 30%
800
80
3 Monteverdilaan 204
30
Sociale huur
150
20
4 Havezathe, Gombertstraat 350
20
Sociale huur
100
10
5 La Diligence Zwartewaterallee 26-74
350
30% / 40% / 30%
1880
190
6 Zwartewaterallee 25
250
30% / 40% / 30%
1340
130
7 Dobbe 69
300
30% / 40% / 30%
1610
160
Hotel (120 kamers), 1.080 m² Horeca, 620 m² filmhuis, 3378 m² bedrijfsruimte 1970
200
20% / 50% / 30%
160
Leenman/Triferto 8
9 Zwartewaterzone
20-11-2020
290
1580
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
8
Projectgerelateerd
In deze studie zijn de volgende scenario’s onderzocht, waarbij de scenario’s 2014 en 2030 autonoom o.b.v. kalibratiecorrectie 2014 al beschikbaar waren: Tabel 2: Onderzochte scenario's.
Scenario
Modelrun
Basisjaar
2014
Beschikbaar
2014
2018
Ja incl. kalibratie
2018
2021 + project*
Nee
2018
2030 autonoom
Beschikbaar
Obv 2014
2030 autonoom
Ja, zonder ontwikkelingen in Zwartewaterallee & zone
Obv 2018
2030 + project
Ja, met alle ontwikkelingen in Zwartewaterallee & zone
Obv 2018
* Ophoging kruispunt stromen uit scenario 2018 op basis van CROW-kencijfers voor de ontwikkelingen nummer 8 en 9 in de Zwartewaterzone. De ontwikkelingen 1 t/m 7 zijn hierin niet meegenomen
Scenario 2014 en 2030 autonoom op basis van basisjaar 2014 zijn overigens gebruikt voor het opstellen van de mobiliteitsvisie Zwolle. In paragraaf 5.1.1. wordt hier op verder op in ingegaan. In de separate bijlage zijn de plots weergegeven van de modelberekeningen van de scenario’s 2014, 2018, 2030 autonoom (obv 2014) , 2030 autonoom (obv 2018) en 2030 met projectontwikkelingen.
Figuur 11: Thermometerpunten
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
9
Projectgerelateerd
Om de belangrijkste effecten te beschrijven zijn in Tabel 3 en Tabel 4 voor de avondspits voor elf thermometerpunten intensiteiten in de avondspits van de scenario’s en verschillen in intensiteiten tussen de scenario’s weergegeven (in absolute zin en in beide richtingen bij elkaar opgeteld). Tabel 3: Intensiteiten avondspits thermometerpunten (mvt/uur/beide richtingen)
Punt
Straat 1 Blaloweg 2 Zwartewaterallee 3 Zwartewaterallee 4 Zwartewaterallee 5 Zwartewaterallee 6 Middelweg 7 Monteverdilaan 8 Mozartlaan 9 Mozartlaan 10 Bachlaan 11 Bachlaan 12 Klooienberglaan 13 Klooienberglaan 14 Beethovenlaan 15 Palestrinalaan 16 Palestrinalaan
2014 AS 2.290 2.050 1.050 1.340 1.230 1.510 490 1.010 600 590 10 40 40 110 180 370
2030 Autonoom (obv 2014 en 2030 2030 Herkalibratie Autonoom centrumring 30 Autonoom km/uur) (obv 2014) (obv 2018) 2018 AS AS AS AS 2.610 2.760 2.840 3.100 2.350 2.290 2.390 2.670 1.280 1.080 1.180 1.440 1.390 1.390 1.470 1.500 1.350 1.350 1.340 1.460 1.460 1.650 1.640 1.650 560 510 500 580 1.050 1.210 1.210 1.210 610 730 730 700 540 570 570 570 10 10 20 10 40 50 50 60 50 60 60 70 110 140 140 140 160 230 230 200 390 410 410 440
2030 Project (obv 2018) AS 3.280 2.910 1.530 1.630 1.590 1.600 680 1.370 700 640 30 110 130 140 270 500
Tabel 4: Toenames Intensiteiten avondspits thermometerpunten (mvt/uur/beide richtingen)
Punt
Straat 1 Blaloweg 2 Zwartewaterallee 3 Zwartewaterallee 4 Zwartewaterallee 5 Zwartewaterallee 6 Middelweg 7 Monteverdilaan 8 Mozartlaan 9 Mozartlaan 10 Bachlaan 11 Bachlaan 12 Klooienberglaan 13 Klooienberglaan 14 Beethovenlaan 15 Palestrinalaan 16 Obrechtstraat
20-11-2020
2030 Autonoom 2030 (obv 2014 en Autonoom centrumring 30 (obv 2018) - 2030 Project 2030 2018 Autonoom km/uur) - 2030 (obv 2018) Autonoom Herkalibrati 2030 Autonoom Herkalibratie (obv 2014) (2014) e - 2014 (2018) 2018 - 2014 AS AS AS AS AS 320 470 80 490 180 300 240 100 320 240 230 30 100 160 90 50 50 80 110 130 120 120 -10 110 130 -50 140 -10 190 -50 70 20 -10 20 100 40 200 0 160 160 10 130 3 90 0 -50 -20 3 30 70 0 0 10 0 20 0 10 0 20 50 10 20 0 20 60 0 30 0 30 0 -20 50 0 40 70 20 40 0 50 60
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
10
Projectgerelateerd
De volgende effecten kunnen worden afgeleid uit bovenstaande tabellen: • Tussen 2014 en 2018 is het verkeer sterk gegroeid op de Zwartewaterallee als gevolg van het economisch herstel na de crisis • De verwachte groei tussen 2014 en 2030 op enkele wegvakken van de Zwartewaterallee (thermometerpunten 2 t/m 5) gebaseerd op de autonome ontwikkeling met als basisjaar 2014 is zelfs al bereikt in 2018. • De nieuwe prognose voor 2030 autonoom gebaseerd op de herkalibratie 2018 is dan ook hoger dan de prognose gebaseerd op de 2014 cijfers. De groei is wel afgevlakt tussen 2018 en 2030 in vergelijking met de groei tussen 2014 en 2018 • De extra groei ten gevolge van de projecten verschilt per thermometerpunt. Deze extra groei ten gevolge van de projecten is lager dan de autonome groei tussen 2018 en 2030 (m.u.v. thermometer punten 4 en 5 waar de groei als gevolg van de projecten net iets hoger is dan de autonome groei). De grootste toename zit op de Mozartlaan. • Het verkeersmodel geeft een groei van het verkeer op de Klooienberglaan. Met maatregelen (bijvoorbeeld deze weg inrichten als een fietsstraat is het mogelijk dit verkeer via een andere route naar de Mozartlaan te geleiden. Routes via Palestrinalaan/Beethovenlaan of Klooienberglaan/Bachlaan zijn alternatieven voor de Klooienberglaan/Obrechtstraat route.
• In het kader van analyses voor de mobiliteitsvisie 2030 van Zwolle is gekeken naar het effect van afwaarderen van de Zwolse binnenring. Dit geeft een verschuiving van verkeer naar de buitenring (waaronder de Zwartewaterallee en Blaloweg) met als gevolg dat de restcapaciteit op deze verbinding lager wordt.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
11
Projectgerelateerd
4
Verkeersafwikkeling op kruispunten
In dit hoofdstuk zijn de resultaten beschreven van de huidige en toekomstige verkeersafwikkeling op de onderzochte kruispunten. Hiervoor zijn verschillende scenario’s onderzocht, waarbij zowel rekening is gehouden met de ontwikkelingen langs de Zwartewaterzone als in de Zwartewaterallee. De kruispuntberekeningen zijn voor de volgende scenario’s uitgevoerd. Tabel 5: Onderzochte scenario's.
Modelrun
Methode kruispuntberekeningen
Ja incl. kalibratie
COCON en IC
2021 + project (zone)
Nee
COCON *
2030 autonoom**
Ja
COCON en IC
2030 + alle ontwikkelingen
Ja, met ontwikkelingen in Zwartewaterallee en Zwatewaterzone
COCON en IC
Scenario 2018
* Ophoging kruispunt stromen uit scenario 2018 op basis van CROW-kencijfers voor ontwikkeling inclusief autonome groei op basis van verschil tussen 2030 en 2018. ** 2030 autonoom is op basis van kalibratie 2018.
Voor de kruispuntberekeningen van kruispunten met verkeerslichten zijn twee methodes gebruikt: COCON en IC-waarden. Met COCON is per kruispunt de cyclustijd 1 bepaald, zonder rekening te houden met prioriteitsingrepen voor de bus. Met de methode Harders is op voorrangskruispunten de gemiddelde wachttijd berekend. De rotondeverkenner is de verzadigingsgraad (VG-waarde) van de rotondes berekend. Hiervoor geldt het volgende beoordelingskader:
Methode
Kruispunt kan verkeer goed verwerken
Kruispunt kan verkeer verwerken, maar wordt kritisch
Kruispunt overbelast, wachtrijvorming
COCON
Cyclustijd < 90 seconden Cyclustijd 90 – 120 seconden
Cyclustijd > 120 seconden
Harders
Wachttijd < 15 seconden
Wachttijd 15 – 20 seconden
Wachttijd > 20 seconden
Rotonde
VG-waarde < 0,7
VG-waarde 0,7 – 0,9
VG-waarde > 0,9
In het kader van het opstellen van de mobiliteitsvisie 2 voor Zwolle zijn berekeningen uitgevoerd om knelpunten op kruispunten te achterhalen. Hiervoor is een kruispunttool gekoppeld aan het verkeersmodel toegepast . Deze kruispunttool is gebaseerd op berekeningen met COCON, Harders en de rotondeverkenner, maar geeft als output de IC-waarde. Met de IC-waarde is de verhouding tussen de Intensiteit op het kruispunt en de Capaciteit berekend. Deze methode is globaler en daarmee kan voor een groot aantal kruispunten tegelijk een indicatie worden gegeven van de kruispuntafwikkeling (zie bijlage B1 voor meer informatie). Omdat er verschillende methodes zijn gebruikt met andere indicatoren, kan de kruispuntafwikkeling beoordeling in een andere klasse vallen. Hiervoor geldt het volgende beoordelingskader:
1
Cyclustijd: de tijd waarbij alle richtingen op een verkeerslichtengeregeld kruispunt minstens één keer groen hebben gehad. Voor de berekeningen voor de Mobiliteitsvisie is met een autonome ontwikkeling in 2030 gebaseerd op het basisjaar 2014 (zie hoofdstuk 3).
2
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
12
Projectgerelateerd
Mate van kruispuntafwikkeling Goed (IC < 0,4)
Redelijk (IC 0,4 – 0,6)
Kruispunt kan verkeer goed verwerken
Voldoende (IC 0,6 – 0,8)
Onvoldoende (IC 0,8 – 1,0)
Slecht (IC > 1,0)
Kruispunt kan Kruispunt overbelast, flinke verkeer verwerken, wachtrijvorming maar wordt kritisch
In de berekeningen voor de Mobiliteitsvisie is ook gekeken naar de trajecttijden op de buitenring van Zwolle. De verhouding van de reistijd in een spitsuur is op snelwegen acceptabel als deze 1,5 of lager is ten opzichte van de reistijd in de daluren. Op gemeentelijke en provinciale wegen mag deze reistijdverhouding niet hoger zijn dan 2. In Figuur 12 is met paars het reistijdtraject op de Zwartewaterallee weergegeven. Dit traject loopt van de Ceintuurbaan tot de Westenholterallee 3. Voor de kruispunten in Figuur 12 zijn kruispuntberekeningen uitgevoerd.
Figuur 12: Locaties kruispuntberekeningen.
3
In de praktijk blijkt dat niet veel automobilisten het hele traject af rijden maar slechts een deel. Reistijden en reistijdverhoudingen op mogelijke deeltrajecten zijn niet beschouwd in deze studie.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
13
Projectgerelateerd
4.1
Scenario 2018
In deze paragraaf worden de resultaten getoond van de kruispunten voor scenario 2018. De kruispunten met verkeerslichten zijn doorgerekend met COCON. Voor de rotonde (E) is de rotondeverkenner gebruikt en het voorrangskruispunt (D) is onderzocht met de methode Harders. Daarnaast is voor elk kruispunt de IC-waarde bepaald met het verkeersmodel. In de onderstaande tabel is per kruispunt de beoordeling van het resultaat van de berekening van de verkeersafwikkeling weergegeven. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de ochtendspits (OS) en avondspits (AS). Tabel 6: Resultaat berekening verkeersafwikkeling op kruispunten 2018
2018 Kruispunt
Methode OS
AS
COCON
92
102
IC
0,62
0,7
Zwartewaterallee/ Mozartlaan/ Burg. Roelenweg (4035)
COCON
108
110
0,4 – 0,6
0,65
Monteverdilaan – Zwartewaterallee (4034)
COCON
88
92
IC
< 0,4
< 0,4
Zwartewaterallee – Middelweg (4033)
COCON
89
107
IC
< 0,4
0,4 – 0,6
Harders
15 sec
> 20 sec.
IC
0,4 – 0,6
0,68
West > Oost
1,10
1,13
Oost > West
1,01
1,03
Blaloweg – Katerdijk (4041)
IC
Middelweg – Bachlaan (D) Reistijdverhouding Zwartewaterallee spits/dal
Op het kruispunt Blaloweg – Katerdijk is de verkeersafwikkeling kritisch in de ochtend- en avondspits. Dit wordt mede veroorzaakt door het grote aantal bussen op dit kruispunt. Daarnaast kunnen brugopeningen de verkeersafwikkeling verstoren, maar dat effect is in deze berekening buiten beschouwing gelaten. Overigens is dit kruispunt samen met volgende kruispuntcomplex Zwartewaterallee – Mozartlaan – Burgemeester Roelenweg een samenwerkend geheel door middel van een netwerkregeling en coordinatie. Het kruispuntcomplex Zwartewaterallee – Mozartlaan – Burgemeester Roelenweg bestaat uit twee kruispunten met een gekoppelde regeling. De verkeersafwikkeling op dit complex is kritisch, mede door de bussen van en naar Deltion. Een verschil tussen de IC-waarde en COCON berekening is dat in de COCON berekening beide kruispunten gekoppeld zijn, terwijl bij de IC-waarde berekening de kruispunten solitair zijn berekend. Daarnaast kunnen brugopeningen de verkeersafwikkeling verstoren, maar dat effect is in deze berekening buiten beschouwing gelaten. Tijdens de schouw is geconstateerd dat het verkeer op de Zwartewaterallee doorstroomt, maar dat op de Mozartlaan soms wachtrijen ontstaan tot de rotonde Obrechtstraat. Op het kruispunt Monteverdilaan – Zwartewaterallee is de afwikkeling van het verkeer goed in de spitsuren. Tijdens de schouw zijn er ook geen bijzonderheden geconstateerd.
Ook op het kruispunt
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
14
Projectgerelateerd
Middelweg – Zwartewaterallee is de verkeersafwikkeling goed in de spitsuren. Alleen in de avondspits is de cyclustijd boven de 100 seconden en de afwikkeling kritisch. Uit de berekeningen voor het kruispunt Bachlaan – Middelweg blijkt dat de verkeersafwikkeling kritisch is en in de avondspits niet goed verwerkt kan worden. Tijdens de schouw bleek dat deze problematiek in de praktijk niet is geconstateerd. Dankzij de verkeerslichten op de Middelweg bij de kruispunten met de Zwartewaterallee en de Waallaan ontstaan er hiaten in de verkeersstroom zodat het oprijden in de praktijk zonder hoge wachttijden kan plaatsvinden. Er ontstaan weliswaar korte wachtrijen op de Bachlaan, maar zij kunnen dankzij de hiaten toch redelijk snel de Middelweg oprijden. Wel is het kruispunt verkeersonveilig ten gevolge van de kans op afdekongevallen. De reistijdverhouding op de Zwartewaterallee is goed in 2018. In beide richtingen ligt de reistijdverhouding zowel in de ochtend- als avondspits iets boven de 1. In 2018 stroomt het verkeer op de Zwartewaterallee goed door. Wel is de kruispuntafwikkeling op enkele kruispunten kritisch, waaronder op de kruispunten bij de Holtenbroekerbrug en Deltion.
4.2
Scenario 2021 + project
Voor het scenario 2021 + project zijn geen IC-waarden berekend, want er is geen separate berekening met het verkeersmodel uitgevoerd voor dit scenario. Dit scenario is een rekenexercitie om het effect van projectontwikkelingen in beeld te brengen op het moment dat zij gerealiseerd zijn. De autonome groei tussen 2018 en 2021 is bepaald op basis van de groei die tussen 2018 en 2030 is voorzien, ervan uitgaande dat deze groei lineair is. De berekeningen zijn alleen uitgevoerd voor de kruispunten die dichtbij de ontwikkelingen liggen. In de onderstaande tabel is per kruispunt de beoordeling van het resultaat van de berekening van de verkeersafwikkeling weergegeven. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de ochtendspits (OS) en avondspits (AS). Tabel 7: Resultaat berekening verkeersafwikkeling op kruispunten scenario 2021 + project.
2018 Kruispunt
2021 + project
Methode OS
AS
OS
AS
Blaloweg – Katerdijk (4041)
COCON
92
102
95
104
Zwartewaterallee/ Mozartlaan/ Burg. Roelenweg (4035)
COCON
108
110
115
118
Monteverdilaan – Zwartewaterallee (4034)
COCON
88
92
88
93
Zwartewaterallee – Middelweg (4033)
COCON
89
107
90
108
Middelweg – Bachlaan (D)
Harders
15 sec
> 20 sec.
> 20 sec.
> 20 sec.
Het meeste verkeer van of naar de ontwikkelingen maakt gebruik van de kruispunten Zwartewaterallee – Mozartlaan en Middelweg – Bachlaan. Dit is ook te zien in het resultaat van de berekeningen voor deze kruispunten. De cyclustijd neemt toe op het kruispunt Zwartewaterallee – Mozartlaan – Burg. Roelenweg, en de afwikkeling blijft kritisch. 20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
15
Projectgerelateerd
Op het kruispunt Middelweg – Bachlaan wordt nu, net als in de avondspits, ook in de ochtendspits wachtrijvorming (lange wachttijd) geconstateerd. Op de andere kruispunten is een kleine stijging van de cyclustijd te zien, maar het verschil ten opzichte van 2018 is daar minimaal. De cyclustijden nemen door het project iets toe, waarmee de verkeersafwikkeling kritischer wordt. In ochtendspits verschuift de beoordeling van goed naar kritisch op één kruispunt. Het verkeer kan nog steeds verwerkt worden op de kruispunten met verkeerslichten zonder grote wachtrijvorming. Op het kruispunt Middelweg – Bachlaan is er wachtrijvorming in de ochtend- en avondspits op de Bachlaan met een lange wachttijd en dit maakt het oprijden onveilig.
4.3
Scenario 2030 autonoom
In de onderstaande tabel is per kruispunt de beoordeling van het resultaat van de berekening van de verkeersafwikkeling weergegeven voor de scenario’s 2018 en 2030 autonoom (op basis van herkalibratie). Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de ochtendspits (OS) en avondspits (AS). Tabel 8: Resultaat berekening verkeersafwikkeling op kruispunten in 2018 en 2030 autonoom
2018 Kruispunt
2030 autonoom
Methode OS
AS
OS
AS
COCON
92
102
106
112
IC
0,62
0,7
0,80
0,88
Zwartewaterallee/ Mozartlaan/ Burg. Roelenweg (4035)
COCON
108
110
116
overz.
0,4 – 0,6
0,65
0,65
0,68
Monteverdilaan – Zwartewaterallee (4034)
COCON
88
92
89
95
IC
< 0,4
< 0,4
< 0,4
< 0,4
Zwartewaterallee – Middelweg (4033)
COCON
89
107
94
108
IC
< 0,4
0,4 – 0,6
0,4 – 0,6
0,61
Harders
15 sec
> 20 sec.
15 sec
> 20 sec.
IC
0,4 – 0,6
0,68
0,4 – 0,6
0,67
West > Oost
1,10
1,13
1,84
1,80
Oost > West
1,01
1,03
1,06
1,10
Blaloweg – Katerdijk (4041)
IC
Middelweg – Bachlaan (D) Reistijdverhouding Zwartewaterallee spits/dal
Ten opzichte van 2018 zijn er in 2030 (autonoom) kruispunten waarbij wachtrijvorming zal optreden. Op de kruispunten rondom Holtenbroek wordt de doorstroming kritischer ten opzichte van 2018. Met name op de kruispuntcomplexen rond de Holtenbroekerbrug komt de verkeersafwikkeling onder grote druk te staan, doordat de cyclustijden hoger komen te liggen. De IC-waarde op het kruispunt Blaloweg – Katerdijk ligt boven de 0,8 doordat in deze berekening uitgegaan is van prioriteit voor de bussen. In 2030 stroomt het verkeer op de Zwartewaterallee goed door tot zij bij de aansluiting A28 noord komen. Op deze kruispunten kan het verkeer niet verwerkt worden zonder wachtrijvorming. De reistijdverhouding
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
16
Projectgerelateerd
tussen spits en dal neemt daardoor toe ten opzichte van de huidige situatie maar deze blijft onder de 2,0. Op de kruispunten bij de Holtenbroekerbrug en Deltion is de verkeersafwikkeling kritisch in 2030 autonoom.
4.4
Scenario 2030 + project
In de onderstaande tabel is per kruispunt de beoordeling van het resultaat van de berekening van de verkeersafwikkeling weergegeven voor de scenario’s 2030 autonoom (op basis van herkalibratie) en 2030 + project. In het project zijn zowel de ontwikkelingen langs de Zwartewaterzone en Zwartewaterallee meegenomen. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de ochtendspits (OS) en avondspits (AS). Tabel 9: Resultaat berekening verkeersafwikkeling op kruispunten in 2030 autonoom en 2030 + project
2030 autonoom
2030 + project
OS
AS
OS
AS
COCON
106
112
113
overz.
IC
0,80
0,88
0,83
0,96
Zwartewaterallee/ Mozartlaan/ Burg. Roelenweg (4035)
COCON
116
overz.
overz.
overz.
IC
0,65
0,68
0,66
0,74
Monteverdilaan – Zwartewaterallee (4034)
COCON
89
95
94
97
IC
< 0,4
< 0,4
0,4 – 0,6
0,4 – 0,6
Zwartewaterallee – Middelweg (4033)
COCON
94
108
97
110
IC
0,4 – 0,6
0,61
0,4 – 0,6
0,62
Harders
15 sec
> 20 sec.
> 20 sec.
> 20 sec.
IC
0,4 – 0,6
0,67
0,4 – 0,6
0,75
West > Oost
1,84
1,80
1,89
1,91
Oost > West
1,06
1,10
1,08
1,10
Kruispunt
Methode
Blaloweg – Katerdijk (4041)
Middelweg – Bachlaan (D) Reistijdverhouding Zwartewaterallee spits/dal
In het scenario 2030 + project is de verkeersafwikkeling en doorstroming op en rond de Zwartewaterallee nog minder dan in de situatie in 2030 autonoom. Door de projectontwikkelingen neemt de hoeveelheid verkeer op enkele kruispunten iets toe, wat terug te zien is in hogere cyclustijden en IC-waarden. Op de kruispunten rond Holterbroek verslechtert de verkeersafwikkeling met name op de kruispunten rond de Holtenbroekerbrug. Op deze kruispunten ontstaan wachtrijen. Deze wachtrijen hebben weinig effect op de reistijdverhouding tussen spits en dal op het traject BlalowegZwartewaterallee. De reistijdverhouding op de Zwartewaterallee in oostelijke richting ligt rond de 1,9. Dat is nog net acceptabel op gemeentelijke wegen. Bij het kruispuntencomplex rond de aansluiting op de A28noord ontstaan wachtrijen bij de kruispunten en daardoor loopt de reistijd en reistijdverhouding op. Door de druk bij de aansluiting Noord en wachtrijevorming gaan weggebruikers modelmatig andere routes kiezen, zoals via het kruispuntcomplex Blaloweg-Zwartewaterallee- Katerdijk - Burg Roelenweg. Op andere kruispunten is de kruispuntafwikkeling kritischer ten opzichte van 2030 autonoom. Dit gebeurt met name op de kruispunten bij de Holtenbroekerbrug en Deltion en bij de Bachlaan.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
17
Projectgerelateerd
5
Maatregelen
5.1
Inleiding
Uit de berekeningen voor de verkeersafwikkeling blijkt dat de doorstroming op de Zwartewaterallee en verkeersafwikkeling op de kruispunten kritisch is in de huidige situatie (2018) en loopt de kwaliteit van de verkeersafwikkeling met de huidige infrastructuur tegen haar grenzen aan in 2030 (zowel autonoom als na realisatie ontwikkelingen). Vanuit de probleemanalyse wordt duidelijk dat er nadrukkelijk naar maatregelen gezocht dient te worden bij de volgende kruispunten: • Kruispuntcomplex rond Holtenbroekerbrug incl. kruispunt Mozartlaan/Zwartewaterallee • Kruispunt Bachlaan/Middelweg Om de doorstroming en veiligheid te verbeteren zijn diverse maatregelen denkbaar, waarbij het goed is om aan te sluiten bij de Mobiliteitsvisie van de gemeente Zwolle en de Stedenbouwkundige visie op de ontwikkelingen in de Zwartewaterzone. In paragraaf 5.2 zijn integrale maatregelen (op netwerk niveau) beschreven en in paragraaf 5.3 maatregelen per kruispunt in het studiegebied. Een deel van deze maatregelen is aangereikt door de gemeente Zwolle en een ander deel is voortgekomen uit interne en externe werksessies met BEMOG/BPD en de gemeente Zwolle. De maatregelen gelden voor het hele studiegebied dus niet alleen voor bovengenoemde kruispunt(complex)en waar de grootste afwikkelingsveiligheidsproblemen zich voordoen.
5.1.1
Mobiliteitsvisie
De gemeente Zwolle heeft eind 2019 een nieuwe mobiliteitsvisie vastgesteld. Een belangrijk uitgangspunt in deze mobiliteitsvisie is dat het verkeer op de buitenring (waaronder de Zwartewaterallee) moet blijven stromen. Uit de berekeningen (uitgevoerd begin 2019 voor de vorming van de mobiliteitsvisie) is gebleken dat er op de buitenring enkele kruispunten/kruispuntcomplexen bijkomen waar het verkeer tijdens de spits een grote kans op vertraging heeft. Dit gegeven wordt in deze studie bevestigd voor de noordelijk ring (lees Zwartewaterallee). De verkeersdruk op de A28 neemt toe ten gevolge van de economische groei. Een belangrijke oorzaak van de vertragingen zijn ongevallen. De A28 is kwetsbaar rond Zwolle door een mix van doorgaand internationaal (vracht)verkeer, interregionaal verkeer, regionaal verkeer en lokaal verkeer. De A28, de Buitenring en aansluitende wegen vormen één verkeerssysteem. Naast maatregelen om fietsgebruik, lopen en het openbaar vervoer te stimuleren, zijn meer maatregelen nodig om de druk van het verkeer op de wegen, waaronder de buitenring, op te vangen. Daarnaast stimuleert de gemeente Zwolle in samenwerking met de bedrijven maatregelen voor mobiliteitsmanagement, waaronder de manier waarop bedrijven omgaan met parkeren.
20-11-2020
Figuur 13: Benoemde knelpunten in mobiliteitsvisie.
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
18
Projectgerelateerd
In de mobiliteitsvisie wordt ook ingezet op zogenaamde doorfietsroutes; dit betreft de rode routes in figuur afbeelding). Daarnaast kent de provincie het zogenaamde Geprioriteerde Kernnet Fiets (oranje) en het Kernnet fiets (geel). Deze routes geven aan de provincie en gemeente willen inzetten op meer comfort/kwaliteit voor de fietsers door en langs Holtenbroek. De Klooienberglaan maakt bijvoorbeeld onderdeel uit van de doorfietsroute tussen Stadshagen en het centrum van Zwolle. Daarnaast loopt er een geprioriteerde Kernnet fietsroute langs de Middelweg die Figuur 14: Doorfietsroutes en Kernnet Fiets. de Zwartewaterallee kruist. Bij voorkeur kruisen doorfietsroutes en geprioriteerde kernfietsroutes belangrijke verkeersassen als de buitenring van Zwolle ongelijkvloers.
5.1.2
Stedenbouwkundige visie Voor de ontwikkelingen in de Zwartewaterzone is een stedenbouwkundige visie vastgesteld. In Figuur 15 is een overzichtskaart weergegeven van deze visie. Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor de hoeveelheid verkeer binnen de wijk Holtenbroek. De ontwikkeling van de woningen buitendijks bij de jachthaven sluiten aan op de Palestrinalaan en de nieuwe ontwikkeling op het Leenman Triferto terrein sluit aan op de Industrieweg.
Figuur 15: Overzicht stedenbouwkundige visie Zwartewaterzone.
Momenteel wordt ook gewerkt aan een stedenbouwkundige visie voor de Zwartewaterallee met 2030 als eindbeeld. In Figuur 16 is een overzichtskaart weergegeven van deze visie. De ideeën in de stedenbouwkundige visie hebben gevolgen voor de verkeersafwikkeling op de Zwartewaterallee.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
19
Projectgerelateerd
Deze gevolgen spelen met name rond de Aa-landen, waar in de verre toekomst mogelijk een alternatieve ontsluiting voor het oostelijke deel van de wijk komt. Op het kruispunt Zwartewaterallee – Monteverdilaan in Holtenbroek gaat het om het beter benutten van de bestaande infrastructuur: een intensief gebruikt knooppunt waar stromen, mensen en diensten elkaar kruisen. Daarbij past het in het beeld om dit kruispunt compacter uit te voeren. Dit heeft een klein positief effect op de ontruimingstijden op het kruispunt, maar heeft vrijwel geen invloed op de verkeersafwikkeling. Bij het kruispunt Zwartewaterallee – Middelweg wordt vanuit de gemeente gestudeerd op een fietstunnel onder de Zwartewaterallee. Door minder langzaam verkeer over het kruispunt te laten rijden wordt de verkeersafwikkeling voor autoverkeer beter. Uit de berekeningen is niet gebleken dat het noodzakelijk is om het langzaam verkeer van het kruispunt te Figuur 16: Overzicht stedenbouwkundige visie Zwartewaterallee. halen.
5.2
Maatregelen op netwerk niveau
Er is in deze studie nagedacht over een aantal maatregelen op netwerkniveau. Door het verkeer op netwerkniveau anders te sturen, kan de kruispuntbelasting op het kruispuntcomplex Holtenbroekerbrug/Zwartewaterallee/Mozartlaan of Bachlaan/Middelweg verlaagd worden. Bij deze maatregelen wordt zowel rekening gehouden met de projecten in de Zwartewaterzone als de Zwartewaterallee. Hierbij zijn een tweetal categorieën verkeerscirculatiemaatregelen denkbaar: 1. Verkeerscirculatiemaatregelen rondom aansluiting Zwolle Centrum op de A28 2. Verkeerscirculatiemaatregelen in Holtenbroek Verkeerscirculatiemaatregelen rondom aansluiting Zwolle Centrum op de A28 Om de verkeersdruk op de kruispunten rond de Holtenbroekerbrug te verlagen, kan de verkeerscirculatie rond de aansluiting Zwolle Centrum aangepast worden. Mogelijkheden hiervoor zijn het ontkoppelen van de aansluiting, een halve aansluiting, knips of éénrichtingsverkeer instellen. Voor dit gebied zijn legio netwerk maatregelen te bedenken, maar die hebben veel impact op het complete verkeerssysteem in Zwolle. De nadere uitwerking van deze netwerkmaatregelen valt niet binnen de scope van dit onderzoek. Verkeerscirculatiemaatregelen in Holtenbroek De Mozartlaan is de meest gebruikte ontsluitingsweg van Holtenbroek. Daarnaast zijn de Bachlaan en de Moteverdilaan ontlsuitende wegen.
Er zijn mogelijkheden om de hoeveelheid verkeer op de Mozartlaan en Bachlaan te verlagen. Hierbij zijn twee maatregelen onderzocht: • Stimuleren verkeer gebruik te maken van Bachlaan incl.opwaardering kruispunt Bachlaan/Middelweg • Extra aansluiting op de Middelweg vanuit Holtenbroek
Stimuleren verkeer gebruik te maken van Bachlaan incl. opwaardering kruispunt Bachlaan/Middelweg Een mogelijkheid om de hoeveelheid verkeer op de Mozartlaan te verminderen is door de Bachlaan op te waarderen van 30 km/u (huidig) naar 50 km/u. Hierdoor wordt het voor meer verkeer aantrekkelijker om via de Bachlaan te rijden in plaats van de Mozartlaan. Met deze maatregel ontstaat er een eenduidige 20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
20
Projectgerelateerd
inrichting van de invalswegen van Holtenbroek, waarbij de invalswegen van Holtenbroek met een kruispunt met verkeerslichten zijn aangesloten op de Zwartewaterallee en de Middelweg. Vervolgens ligt op het eerste kruispunt van de wijk een rotonde en geldt het 50 km/u regime tot het winkelcentrum bij het kruispunt Bachlaan – Mozartweg. Het aanpassen van het voorrangskruispunt Middelweg – Bachlaan naar een kruispunt met verkeerslichten is daarbij een essentieel onderdeel. Het verkeer wordt op dit kruispunt hierdoor beter afgewikkeld en de kans op afdekongevallen verdwijnt. De investering om verkeerslichten aan te leggen op dit kruispunt is klein, omdat de huidige inrichting al geschikt is voor verkeerslichten door alle voorsorteervakken. Er zitten echter ook een aantal nadelen aan deze aanpassing. Zo heeft het aanpassen van een snelheidsregime van 30 km/u naar 50 km/u gevolgen voor de geluidsbelasting op woningen. Daarnaast is het kostbaar om een rotonde te realiseren en de oversteken bij de scholen veilig in te richten. De vraag is of dit past in een bredere visie van de gemeente van een verkeersveilige woon- en leefomgeving ook gezien de beperkte breedte van de Bachlaan (6,5 breed), aanwezige bomen en parkeren langs de weg.
Als er een rotonde wordt aangelegd op het kruispunt Bachlaan – Lassuslaan dient het twee richtingen fietspad van de fietstunnel onder Middelweg aan de zuidzijde van de Bachlaan te blijven tot de rotonde. Het is de vraag of de investering opweegt tegen de baten. Geadviseerd wordt deze optie voorlopig te parkeren en niet nader te onderzoeke.n Daarnaast studeert de gemeente Zwolle zelf ook op een aanpassing van het kruispunt Bachlaan/Middelweg .Er zijn uitwerkingen mogelijk waarbij het fietspad (incl. fietstunnel) verlegd wordt naar de noordzijde van de Bachlaan aan de zijde van de middelbare school en het kruispunt zelf wordt gereconstrueerd naar een voorrangsplein of een andere kruispuntoplossing.
Figuur 17: Opwaarderen Bachlaan naar 50 km/u.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
21
Projectgerelateerd
Geadviseerd wordt samen met de gemeente nader onderzoek te doen naar de gewenste configuratie van het kruispunt Bachlaan/Middelweg om de verkeersveiligheid en afwikkeling te verbeteren. Extra aansluiting op de Middelweg vanuit Holtenbroek Een manier om juist de Bachlaan te ontlasten van verkeer is het maken van een extra aansluiting op de Middelweg worden gemaakt ter hoogte van de Waallaan, zie Figuur 18. Voor de ontwikkeling van de woningen langs het Zwartewaterzone levert dit een directere ontsluiting op.
Figuur 18: Extra aansluiting Holtenbroek op Middelweg.
Deze extra aansluiting heeft tot gevolg dat de hoeveelheid verkeer op de Bachlaan afneemt. De wachttijd om het kruispunt op te rijden is in dat geval acceptabel. De kans op afdekongevallen (verkeersonveiligheid) is overigens nog steeds aanwezig met de huidige kruispuntvorm. Er is een toename van verkeer dat via de Palestrinalaan Holtenbroek in of uit rijdt met deze nieuwe aansluiting. De Palestrinalaan kan dit verkeer verwerken. Er is dus geen noodzaak om de Palestrinalaan te ontlasten. Op de Mozartlaan heeft deze maatregel geen effect. Het verkeer kan op het nieuwe kruispunt Middelweg – Waallaan goed verwerkt worden. De cyclustijd is in scenario 2030 + project 100 (OS) tot 104 (AS) seconden. Geadviseerd wordt om een extra aansluiting vanuit Holtenbroek op de Middelweg alleen in overweging te nemen als er aan de noordzijde van Holtenbroek nog meer ontwikkeld gaat worden, dat een verkeersaantrekkende werking heeft in de spitsuren (bijvoorbeeld kantoren, woningen etc). In de situatie met de extra ontwikkelingen in de Zwaretwaterzone is een extra ontsluiting op de Middelweg niet noodzakelijk en daarmee een vrij dure maatregel met een beperkt probleemoplossend vermogen.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
22
Projectgerelateerd
5.3
Maatregelen per kruispunt en overige locaties
Naast de maatregelen op netwerkniveau zijn er ook een aantal maatregelen per kruispunt en overige (probleem)locaties in Holtenbroek onderzocht. De volgende (kruispunt)locaties zijn beschouwd: • Kruispunt Mozartlaan/Zwartewaterallee • Busroute Deltion aanpassen • Klooienberglaan • Toegangsweg van de Palestrinalaan naar de projectlocatie
Kruispunt Mozartlaan/Zwartewateralle De afwikkeling op dit kruispunt is in de huidige situatie kritisch en in 2030 is er flinke wachtrijvorming. Het maatgevende conflict op het kruispunt Zwartewaterallee – Mozartlaan is weergegeven in Figuur 19 met de rode lijnen. Deze richtingen moeten veel groentijd krijgen om het verkeer te kunnen verwerken en kunnen niet tegelijk groen krijgen.
Figuur 19: Maatgevend conflict (linkerafbeelding) en mogelijke oplossingsrichting (rechterafbeelding) op kruispunt Zwartewaterallee Mozartlaan.
Een eerste mogelijke aanpassing van dit kruispunt is het realiseren van twee rijstroken voor rechtsaf op de Mozartlaan. Hierdoor kan meer verkeer tegelijk de Zwartewaterallee oprijden, waardoor de groentijd korter wordt. Hiermee daalt de cyclustijd. Een tweede aanpassing is het verwijderen van de oversteek voor langzaam verkeer. Hierdoor kan de cyclustijd verder verlaagd worden. 2030 + project
Kruispunt Zwartewaterallee/ Mozartlaan (4035)
Methode
2030 + project
OS
AS
COCON
overz.
overz.
Dubbele rechtsaf op Mozartlaan
COCON
108
109
Dubbele rechtsaf + opheffen oversteek
COCON
70
76
Uit de berekeningen met COCON blijkt inderdaad dat de cyclustijd verlaagd kan worden met deze aanpassingen, waardoor de doorstroming op dit kruispunt verbeterd. Op de Zwartewaterallee is nu een gecoördineerde regeling met het kruispunt met de Roelenweg en de Katerdijk, waardoor samen met de
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
23
Projectgerelateerd
gemeente Zwolle nader onderzocht moet worden of deze mogelijke maatregelen passen in de netwerk regeling. Daarnaast dient onderzocht te worden of deze aanpassing mogelijk is in combinatie met het behoud van de aanwezige busbaan. Verder is bewegwijzering een aandachtspunt immers verkeer dat op de extra rechts gelegen rechtsaf strook rijdt, zal twee rijstroken moeten weven op de Zwartewaterallee om linksaf te kunnen slaan bij de Burg Roelenweg. Busroute Deltion aanpassen Een andere manier om de verkeersdruk op de Mozartlaan te verminderen is door de busroute naar Deltion aan te passen. De bussen keren nu op de rotonde Mozartlaan – Obrechtstraat en dit legt beslag op de capaciteit. In de ochtendspits is de afwikkeling op rotonde goed en de avondspits kritisch. Door de bus via de Obrechtstraat en Monteverdilaan naar de Zwartewaterallee te laten rijden, wordt de rotonde ontlast en is er minder wachtrijvorming op de Mozartlaan.
Figuur 20: Aanpassen busroute Deltion.
Dit is een kansrijke maatregel die in overleg met de busmaatschappij nader onderzocht dient te worden. Daarbij dient ook gekeken te worden naar de verandering van de kruispuntbelasting op de kruispunten van de Zwartewaterallee met de Monteverdilaan en de Mozartlaan. Het heeft ook consequenties voor de opstelruimte voor de verkeersregelinstallatie bij de Monteverdilaan en er dient een locatie gevonden te worden voor de instappers bij het Deltion College.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
24
Projectgerelateerd
Klooienberglaan De Klooienberglaan is een belangrijke fietsroute tussen Stadshagen en het centrum van Zwolle. Door de grote fietsstroom en de kleine hoeveelheid autoverkeer kan de Klooienberglaan als fietsstraat worden ingericht. Ten noorden van de Bachlaan is de hoeveelheid fietsverkeer kleiner, maar ook dit deel kan als fietsstraat worden ingericht. Bij het herinrichten van de Klooienberglaan zijn een aantal aandachtspunten. Zo is het kruispunt Klooienberglaan – Bachlaan een ontwerpgave, waarbij goed gekeken moet worden naar de verkeersstromen op het kruispunt. Daarnaast is het onwenselijk om langsparkeren toe te staan bij een fietsstraat (zie Figuur 21). Het is mogelijk om een directe verbinding te maken tussen de Klooienberglaan en de Industrielaan. Figuur 21: Klooienberglaan als fietsstraat.
Figuur 22: Ontwerpopgave kruispunt Klooienberglaan - Bachlaan
Op het kruispunt Klooienberglaan – Bachlaan zijn fiets, auto en bus de belangrijkste gebruikers. Voor fietsers is de verbinding tussen de Twistvlietbrug en de Klooienberglaan het belangrijkste. Auto’s rijden tussen het noordelijk deel van de Klooienberglaan en de Bachlaan terwijl de bus over de Bachlaan en Twistvlietbrug rijdt. Om de hoeveelheid fietsverkeer op dit kruispunt te verlagen kan ook het huidige fietspad langs het Zwartewater worden opgewaardeerd (verlichting en breder). Gezien de verkeersstromen in de huidige situatie en 2030 is de Klooienberglaan dus geschikt om als fietsstraat in te richten. Er rijdt een grote fietsstroom op deze weg, terwijl de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer laag is. Als de Klooienbergstraat een fietsstraat wordt, levert dat geen problemen op de andere wegen in Holtenbroek op. Exacte inrichting van de fietsstraat en het inrichten van enkele kruispunten is een ontwerpopgave, buiten de scope van dit onderzoek, mogelijk op te pakken door de gemeente.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
25
Projectgerelateerd
Ontsluiting Leenman Triferto De huidige ontsluiting van het gebied Leenman Triferto kan nog steeds gebruikt worden als de verkeersontsluiting voor de nieuwe ontwikkeling, ook als de Klooienberglaan en Industrieweg wordt ingericht als fietsstraat. Een alternatief is om de nieuwe ontwikkeling te ontsluiten via het kruispunt met de Klooienberglaan – Obrechtstraat. Vanuit verkeersveiligheid en comfort voor de fietsers is het alternatief waarbij het Leenman/Triferto terrein wordt ontsloten via de Obrechtstraat met een nieuwe coupure door de dijk naar het terrein (aangeduid als alternatief voor hoofdontsluiting) een betere optie dan de huidige Figuur 23: Ontsluiting gebied Leenman Triferto. ontsluiting van het terrein (aangeduid als Hoofdontsluiting) presenteerde fietsstraat. Het verkeer van en naar het Leenman/Triferto terrein kruist in dat geval de fietsstromen en rijdt niet circa 75 meter mee over de fietsstraat. Deze optie heeft wel impact op de waterkering en het bestaande groen (o.a. bomen). De Industrieweg en Klooienberglaan zijn geschikt om in te richten als fietsstraat. Daarbij adviseren wij om het fietspad vanuit de tunnel onder de Zwartewaterallee ten zuiden van het kruispunt met de Willaertstraat aan te sluiten op de Industrieweg. Hierdoor wordt de weginrichting van de Industrieweg logischer.
Fietsverkeer in zuidelijke richting op de Klooienberglaan neemt soms de binnenbocht en wordt dan verrast door tegenliggers. Om de veiligheid om dit punt te verbeteren kan de fietsstraat in een directe lijn worden gelegd tussen de Klooienberglaan en de tunnel onder de Zwartewaterallee. In bijlage C is het schetsontwerp opgenomen van de fietsstraat van de Industrieweg tussen de Klooienberglaan en de tunnel onder de Zwartewaterallee. Daarbij is gebruik gemaakt van twee publicaties uit de kennisbank van het CROW namelijk Fietsstraten in hoofdfietsroutes (2014) en de Fietsberaadnotitie aanbevelingen fietsstraten binnen de kom (maart 2019). Door uit te gaan van een intensiteit van 200 mvt/uur voor het gemotoriseerd verkeer en voor de fietsers circa 900/uur kom je uit op een fietsstraat van 4,80 meter tot 5,10 meter. Om de attentie op het deel van de fietsstraat tussen de hoofdontsluiting en de Obrechstrsaat verhogen wordt geadviseerd om een om een andere indeling te hanteren en hier een wegbreedte van 5,10 te hanteren. In het ontwerp is verder te zien dat de bocht in de fietsstraat iets is afgesneden zodat de doorgaande route op de fietsstraat wordt geaccentueerd. Verder is van belang dat er langs de fietsstraat niet wordt geparkeerd in de berm. In de huidige situatie is hier wel sprake van haaks en langs parkeren in de berm.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
26
Projectgerelateerd
Willaertstraat Wanneer de Industrieweg en Klooienberglaan worden ingericht als fietsstraat is het wenselijk om de hoeveelheid autoverkeer zo laag mogelijk te houden op deze wegen. Dit kan gedaan worden door een knip te maken op de Willaertstraat ten westen van de bestaande parkeerplaats aan de Willaertstraat. Dit geeft meer druk op de kruising Willaertstraat/Mozartlaan maar met het huidige aantal parkeerplaatsen op deze locatie is het verkeer goed af te wikkelen.
Figuur 24: Mogelijke knips op Willaertstraat.
Toegangsweg Palestrinalaan naar projectlocatie. Het huidige deel van de Palestrinalaan (verharding 4 meter breed) naar de projectlocatie aan de Holterbroekerdijk dient te worden ingericht/aangepast, zodat deze veilig de hoeveelheid verkeer (auto, vracht en fietsverkeer) kan verwerken. Een erftoegangsweg met een rijloper van 5 meter breed en voetpaden van 2,5 meter breed aan beide zijden voldoet aan deze eisen.
20-11-2020
BG6053-RHD-ZZ-XX-RP-Z-0003
27
Projectgerelateerd
6
Conclusies
Rondom en in de wijk Holtenbroek speelt een aantal, vooral op woningbouw gerichte, ontwikkelingen richting de toekomst. Deze ontwikkelingen hebben mogelijk impact op de bereikbaarheid, verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid in de directe omgeving van dit gebied. Om het huidige verkeersbeeld te analyseren is een schouw (ook wel o-meting genoemd) uitgevoerd in de ochtend- en avondspits waarop de doorstroming en veiligheid in Holtenbroek zijn beoordeeld. Hieruit zijn enkele aandachtspunten op kruispunten voor verkeersveiligheid geconstateerd. Daarnaast is waargenomen dat de doorstroming van het verkeer op de kruispunten rond Deltion (o.a. Mozartlaan/Zwartewaterallee) kritisch is. Met kruispuntberekeningen is bevestigd dat er in de huidige situatie de verkeersafwikkeling op Mozartlaan – Zwartewaterallee – Burgemeester Roelenweg kritisch is. De ontwikkelingen rond de Zwartewaterzone en de Zwartewaterallee zorgen voor extra verkeer langs dit kruispuntcomplex, met als gevolg een slechtere verkeersafwikkeling. Verder is geconstateerd dat ook het kruispunt Bachlaan/Middelweg met betrekking tot verkeersveiligheid kritisch is in de spitsuren. Ook zonder deze projectontwikkelingen zou in de zogenaamde autonome situatie in 2030 de verkeersafwikkeling op beide kruispunten problemen geven. De autonome groei tussen nu en 2030 is aanzienlijk.
Met de projectontwikkelingen erbij in 2030 wordt de verkeersafwikkeling nog kritischer en loopt de kwaliteit van de verkeersafwikkeling tegen de grenzen aan uitgaande van de huidige infrastructuur. In de Mobiliteitsvisie van de gemeente Zwolle zijn geen concrete maatregelen voor deze kruispunten benoemd, maar wordt ingezet op het stimuleren van fiets, openbaar vervoer en verkeersmanagement maatregelen. In deze studie voor de Zwartewaterzone zijn maatregelen verkend om de knelpunten in de doorstroming te verlichten en verkeersveiligheid op te lossen. Hierbij is gekeken naar maatregelen op netwerk niveau en maatregelen per kruispunt. Verder is onderscheid gemaakt in kaderstellende maatregelen voor de problematiek rond de twee kruispunten in Holtenbroek, die aanlopen tegen de grenzen van de kwaliteit van de afwikkeling uitgaande van de huidige infrastructuur en in maatregelen die voortkomen uit ambities welke het gevolg zijn van de autonome groei en wenselijk kunnen zijn vanuit mobiliteitsoogpunt aangereikt door de gemeente Zwolle. Kaderstellende maatregelen verkeersproblematiek Holtenbroek: Voorrangskruispunt Middelweg – Bachlaan, voor een verbetering van de afwikkeling van het verkeer en het voorkomen van afdekongevallen wordt voorgesteld het kruispunt aan te passen naar een kruispunt met verkeersregelinstallatie. Dit is één van de mogelijke oplossingen voor dit kruispunt.