2. Zwolle_perspectievenboek _bijlage hoofdstuk3 - 3B perspectieven met toelichting

Bijlage hoofdstuk 3 Vier verschillende perspectieven voor de regio Zwolle, geïllustreerd met kaart, beeld en tekst

-2-

Lokaal Vitaal

-3-

Bouwstenen

-4-

De opgaven en mogelijke oplossingen zijn in kaart gebracht middel een atlas met bouwstenen. Hiernaast staat welke bouwstenen uit de atlas zijn samengebracht tot dit perspectief.

-5opgaves

opgaves

deelopgaves deelopgavesbouwstenen

Afvoeren naar de Opvangen IJssel K1A. K1B. Eeuwige bron: op Sallandse Heuvelrug

K1B. K1C. Eeuwige Opvangen Zwolle:bron: plan Willemsvaart opals Sallandse Spons Heuvelrug

K1C. K1D. Zwolle: plan Willemsvaart Stroomgebiedsaanpak alsWaterstad Spons Herfte

K1D. Stroomgebiedsaanpak Waterstad Herfte

K2A. Lokale technische

K2A. K2B. Lokale technische Aanpak Deltawerken oplossingen

K2B. K2C. Aanpak LokaleDeltawerken sponzen: parken, wadis, groene daken

K2C. K2D. Lokale sponzen: parken, Ruimte voor het water wadis, groene daken

K2D. Ruimte voor het water

K3A. Waterbergingen om

K3A. K3B. Waterbergingen om Decentrale drinkwatervoldoende water voor naar buffers, rivierwater landbouw en drinkwater in landbouw elke kern

K3B. K3C. Decentrale drinkwater- in Eén stads-waterbuffer buffers, Zwollerivierwater naar landbouw

K3C. K3D. Eén stads-waterbuffer Water vasthouden opinhoge Zwolle plekken, lage plekken laten vernatten > maar wel kwaliteit verbeteren

K3D. Water vasthouden op hoge plekken, lage plekken laten vernatten > maar wel kwaliteit verbeteren

K4A. K4B. Eigen Regionale dorp haar zonnecentrales kleine energie - windmolens, alle & windparken daken zonnepanelen

K4B. K4C. Regionale zonnecentrales Nieuwbouw levert energie & windparken voor oudbouw

K4C. K4D. Nieuwbouw levert Per subregio de energie beste voor oudbouwWaterkrachtoplossing: centrale, aquathermie, geothermie, zonnepanelen

K4D. Per subregio de beste oplossing: Waterkrachtcentrale, aquathermie, geothermie, zonnepanelen

K5A. Zonneladder

Zonneladder K5A. K5B. Energieopwek in stedelijk gebied

K5B. K5C. Energieopwek stedelijk Geothermie/inAquathermie gebied

K5C. K5D. Geothermie/ Aquathermie Windbossen

K5D. Windbossen

K6A. Versterken van lokale

K6A. K6B. Versterken vancentraal lokale Mens staat recreatie en ecologisch (versterken recreatieve akkerland landschappen tbv gebruik en beleving)

K6B. K6C. Mens staat centraal versterken van natuurlijke (versterken netwerkenrecreatieve in de stad: voor landschappen gebruik verbindingentbv met buiten enmaar beleving) ook voor aanpakken hitte-eiland-effect

K6C. K6D. versterken van natuurlijke natuurbescherming / netwerken kwaliteit in staat de stad: centraal voor verbindingen met buiten maar ook voor aanpakken hitte-eiland-effect

K6D. natuurbescherming / kwaliteit staat centraal

K7A. Huidige organiisatievorm /

Huidige organiisatievorm K7A. K7B. Deltawerken in de stad / Business as usual

K7B. K7C. Deltawerken in de werken stad Gebiedsgericht met lokale coalities

K7C. K7D. Gebiedsgericht werken Gebiedsgericht op regionmet coalities alelokale schaal

K7D. Gebiedsgericht op regionale schaal

W1A. Elke kern groeit naar ratio

W1A. W1B. Elke kernvoornamelijk groeit naar ratio Bouw in de kernen die goed bereikbaar (gaan) zijn tov Zwolle

W1B. W1C. Bouw voornamelijk in Zwolle de Build everything in kernen die goed bereikbaar (city centre, rond A28, (gaan) zijn tov Zwolle herstrurering)

W1C. W1D. W1D. Add 10% more houses in Build Zwollein Addeverything 10% moreinhouses (city centre, rond A28, every high-altitude-town every high-altitude-town herstrurering) and rest in Zwolle, and build and rest in Zwolle, and build new towns in high areas new towns in high areas

W2A. Meer van dezelfde

W2A. W2B. Meer van dezelfde Alles een trapje meer woonmilieus de regio stedelijk in in middelgrote steden

W2B. W2C. Alles een urban trapje woonmileus meer Highly stedelijk in middelgrote (hoogstedelijk) in Zwolle steden

W2C. W2D. Highly urban woonmileus Combinatie van stedelijke (hoogstedelijk) in Zwolle en dorpse milieus, alles groen en klimaatadaptief

W2D. Combinatie van stedelijke en dorpse milieus, alles groen en klimaatadaptief

W3B. W3C. Nieuwe Alleenontwikkelingen nieuwe ontwikkelinhelpen bestaande bebougen zijn zelfvoorzienend wing te verduurzamen

W3C. W3D. Alleen nieuwe ontwikkelinW3A. gen zijn zelfvoorzienend

W3D. W3A.

W4A. Rechtevenredig met Op basis van bestaande W4B. (nieuwe) woningbouwloconcentraties arbeidspcaties laatsen

OpStrategische basis van bestaande nieuwe W4B. W4C. concentraties arbeidsplocaties sturend ontwikkellaatsen en

Strategische nieuwe W4C. W4D. W4A. locaties sturend ontwikkelen

W4D. W4A.

E1A. Nabijheid stimuleren

Nabijheid stimuleren E1A. E1B. Zwolle als uitwisselingshub

E1B. E1C. Zwolle als uitwisselingshub Brainport Zwolle: stap maken naar universiteitsstad

E1C. E1D. Brainport Universitaire Zwolle: opleiding stap naar maken kernen naar in universitede rand van de itsstad regio

E1D. Universitaire opleiding naar kernen in de rand van de regio

E2A. Geen uitbreiding van BT's

Geen uitbreiding van BT's E2A. E2B. Bescherm alle BT's met maar verbeteren kwaliteitHMC >4 Bescherm alle BT's, Laag Alleen grote BT mogen geschoold werk groeien om versnippering te voorkomen

E2B. E2C. Bescherm alle BT's met broedplaats/innovatieve HMC > 4 Beperkt uitbreiden milieus. Alleen grote BT (volgend mogen BT bij Zwolle groeien om versnippering WLO hoog) te voorkomen

E2C. E2D. broedplaats/innovatieve Verouderde BT transmilieus. Beperkt formeren naaruitbreiden woningBTbouw bij Zwolle (volgend / naar gemengde GO WLO hoog) (kantoorparks)

E2D. E2E. Verouderde BT trans-onder Bedrijventerreinen formeren naar woningrandvoorwaarden wel bouw / naar gemengde GO uitbreiden (kantoorparks)

E3A. Elke kern zijn eigen

Elke kern zijn eigen E3A. E3B. Subregionale specialiteiten specialiteit van vrije tijd en recreatie

E3B. E3C. Subregionale specialiteiten Stadse voorzieningen in van vrije tijd en recreatie Zwolle, daaromheen recreatief netwerk

E3C. Stadse E3A. voorzieningen in Zwolle, daaromheen recreatief netwerk

E4A. Dagelijks in de kernen,

E4A. E4B. Dagelijks in en de niet-dagelijks kernen, Dagelijks niet-dagelijks Zwolle per subregioinverdelen

E4B. Dagelijks en niet-dagelijks per subregio verdelen

E5A. Gescheiden houden

E5A. E5B. Gescheiden houden (Diensten)economie toevoegen in woongebieden

E5B. E5C. (Diensten)economie Wonen toevoegen in toevoegen in woongewerkgebieden bieden

E5C. Wonen E5A. toevoegen in werkgebieden

M1A. Sterk inzetten op

M1A. M1B. Sterk Bypass inzetten oostop N35/N50, A28 verbreden

A28 tunnelen M1B. M1C. Bypass oost

A28 Geen tunnelen grote investeringen M1C. M1D. in het wegennet

M1D. Geen grote investeringen in het wegennet

M2A. deelauto hubs vanaf

Autohubs aan de rand deelauto hubs vanaf M2A. M2B. stations

Autohubs Lagere normen aan de rand > nabijheid M2B. M2C.

M2A.normen > nabijheid Lagere M2C. M2D.

M2D. M2A.

M3A. Spoorzones versterken

M3B. Lelylijn versterken M3A. Spoorzones

M3B. M3C. Lelylijn Inzetten op HSL hub

M3C. M3D. Inzetten Sprinternetwerk op HSL hub

M3D. Sprinternetwerk

M4A. OV hubs vanaf stations

Zwolle (15 M4A. M4B. OVE-bike hubs vanaf stations km)

Regionaal E-bike vanaf fietsnetwerk Zwolle (15 M4B. M4C. km)

Regionaal M4A. fietsnetwerk M4C. M4D.

M4D. M4A.

M5A. Werkgeversaanpak

Deelmobiliteit stimuleren M5A. M5B. Werkgeversaanpak

Zero-Emissiestimuleren Deelmobiliteit M5B. M5C.

Zero-Emissie Thuiswerken M5C. M5D.

M5D. Thuiswerken

K1. WATER VEILIGHEID

K1. WATER VEILIGHEID

K2. KLIMAATADAPTATIE

oplossingen K2. KLIMAATADAPTATIE

Klimaat, KLIMAAT, WATER water &KLIMAAT, WATER EN ENERGIE EN ENERGIE energie

K3. WATERBESCHIKBAARHEID K3. WATERBESCHIKBAARHEID voldoende water voor

landbouw en drinkwater in elke kern

K4. ENERGIE TRANSITIE

K5. ENERGIEBRON

Op de volgende pagina’s worden deze verder uitgelegd. De bouwstenen zijn zodanig geselecteerd dat ze het antwoord bieden wat het beste bij de strategie van het perspectief past. Het kan daarbij voorkomen dat er voor eenzelfde opgaven meerdere goede bouwstenen passen, zonder dat ze elkaar tegen gaan werken. In dat geval zijn meerdere bouwstenen in het perspectief opgenomen.

K6. NATUUR

K4A. Eigen dorp haar kleine

K4. ENERGIE TRANSITIE energie - windmolens, alle daken zonnepanelen

K5. ENERGIEBRON

K6. NATUUR recreatie en ecologisch akkerland

K7. KLIMAAT GOVERNANCEK7. KLIMAAT GOVERNANCE Business as usual

W1. WONINGLOCATIE

WoningWONINGBOUW WONINGBOUW bouw

W2. WOONMILIEU

W3. DRAAGVLAK VOOR KLIMAATADAPTATIE

W1. WONINGLOCATIE

W2. WOONMILIEU woonmilieus in de regio

W3A. Bij nieuwe ontwikkelingen W3A. W3B. BijNieuwe nieuwe ontwikkelingen ontwikkelingen W3. DRAAGVLAK VOOR alleen buitenruimte alleen buitenruimte helpen bestaande bebouKLIMAATADAPTATIE klimaatadaptief meenemen klimaatadaptief meenemen wing te verduurzamen

W4A. Rechtevenredig met W4. DRAAGVLAK VOOR W4. DRAAGVLAK VOOR (nieuwe) woningbouwloARBEIDSPLAATSEN GROEI ARBEIDSPLAATSENcaties GROEI

E1. KENNISLOCATIES

E2. BEDRIJVENTERREIN

Lokaal Vitaal

ECONOMIE ECONOMIE Economie

E1. KENNISLOCATIES

E2. BEDRIJVENTERREIN maar verbeteren kwaliteitBescherm alle BT's, Laag geschoold werk

E3. VRIJE TIJD ECONOMIE E3. VRIJE TIJD ECONOMIE specialiteit

E4. VOORZIENINGEN

niet-dagelijks in Zwolle E4. VOORZIENINGEN

E5. GEMENGDE ONTWIKKELINGEN E5. GEMENGDE ONTWIKKELINGEN

M1. HOOFDWEGEN NET

M1. HOOFDWEGENN35/N50, NET A28 verbreden

M2. PARKEREN / AUTOBEZIT M2. PARKEREN / AUTOBEZIT stations

MOBILITEIT MOBILITEIT Mobiliteit

bouwstenen

K1A. Afvoeren naar de IJssel

M3. OV

M3. OV

M4. FIETS

M4. FIETS

M5. DUURZAME BELEIDSMAATREGELEN M5. DUURZAME BELEIDSMAATREGELEN

E4A.

E3A.

E4A.

E5A.

E2E. Bedrijventerreinen onder randvoorwaarden wel uitbreiden

Klimaat

-6-

Leidraad voor de klimaat aspecten

Business as usual: lokale aanpak van problemen met voornamelijk technische, enkelvoudige oplossingen.

Aanpak waterveiligheid

Kleine en lokale oplossingen, bv, terpen, gemalen, pompen

Aanpak wateroverlast

Individuele kleine, technische oplossingen: bv. waterplein, slimme regenton

Droogte

Kleine, technische oplossingen, bv. stuwtjes en skippyballen in beken om water op hoge zandgronden vast te houden

Hittestress

Effecten dempen, bv. met boomaanplant en elke kern een fontein

Drinkwater

Nieuwe inlaat in IJssel maken.

Ecosysteemdiensten

Landbouw gaat door met productie van voedsel voor de wereldmarkt. Natuurgebieden en NNN netwerken zijn aparte opgaven

Lokaal Vitaal

Energie

Natuur

-7-

Gecombineerde van opgaven wordt groots gevierd - Willemsvaart in Zwolle -

Ringpark rond Zwolle viert het rijkeNatuurlijke palet aan oplossingen landschappen per stroomgebied rond de stad - Ruimte voor water & Zwolse Vecht-

Elke kern treft zijn eigen klimaatmaatregelen - elk dorp een fontein -

Grootschaligeelementen technische maatregelen Kleine landschappelijke - IJsselmeer als zoetwaterbuffer bepalen vooral lokale identiteit

Iedere gemeente energieneutraal met zijn eigen zonneweide en enkele windturbines aan de westzijde (waar het het hardste waait). RWZI worden vol gelegd met zonnepanelen Kleine, lokale oplossingen zoals nestkastjes en andere maatregelen maken nieuwbouw ‘natuurinclusief’

-9-

Leidraad voor de woningbouw aspecten

Inzetten op verminderen woningbouwvraag d.m.v. ‘niet-bouwen’ maatregelen en activiteiten. Zoals: fiscale prikkels voor samenwonen, ook voor alleenstaande ouderen in bv ‘friends’-concept, woning-delen of ‘knarrenhof’, tranformatie van lege winkelpanden en kantoren naar woningen en zelfwoonverplichting bij koop.

Algemene principes Zwolle

Alleen bestaande plannen worden in dit perspectief tot ontwikkeling gebracht.

Algemene principes Binnenring

Bouw daarwaar woningbouw het beste bereikbaar is en werkgelegenheid kan stimuleren.

Algemene principes Buitenring

Bouw daar woningbouw het beste bereikbaar is en werkgelegenheid kan stimuleren.

Algemene principes kleine kernen

Nieuwe vleugel toevoegen om woningvraag te accomoderen.

Lokaal Vitaal

Woningbouw

-8-

▲ Overzicht van alle woningbouwplannen in de regio in dit perspectief.

Legenda - Programma per ha. & pixel

1ha

aantal

0-10

10-20

20-40

40-60

60-150 woningen / ha

Gem. Zwolle

+ 16.250 woningen

Gem. Kampen

+ 3.000 woningen

Gem. Dronten

+2.100 woningen

Gem. Raalte

+ 1.000 woningen

Gem. Meppel

+2.850 woningen

Gem. Hattem

+2.000 woningen

Gem. Hoogeveen

+1.300 woningen

Gem. Hardenberg

+2.600 woningen

Leidraad voor de economische aspecten

Stimuleer vitale dorpskernen door ruimte te faciliteren en de trek naar de stad dempen. Er is ruimte-aanbod en ruimtevraag. Er komt geen prikkel om te intensiveren en ondernemers wordt het niet moeilijk gemaakt.

Leidraad voor de mobiliteitsaspecten

Individueel vervoer -auto & fietsen- zijn en blijven de belangrijkste vervoersvormen in een uitgestrekte weinig verstedelijkte regio als Zwolle. Investeer hierin om inwoners in staat te stellen hun behoeften te bereiken

Trek werk naar Zwolle

Een probleem voor de regio. Proberen te dempen en tegen te gaan door ‘af te knijpen’ in Zwolle en ruimte te bieden in de rest van de regio

Openbaar vervoer

Geen structurele nieuwe investeringen in OV. Huidig niveau en aanbod handhaven

Bedrijventerreinen & logistiek

Elke kern behoud zijn eigen bedrijventerrein. Er wordt niet gestuurd op segmentering, alles (binnen beperkte milieucontouren) kan overal. Het biedt zo alle ruimte voor lokale ondernemers om lokaal te blijven vestigen, waaronder ook logistieke bedrijven. Ook Hessenpoort IV wordt in dit perspectief aangelegd.

Wegennet

Maatregelen voor A28, N35, N50

Fiets

Her en der een fietssnelweg

Mobiliteitshubs

Alleen incidenteel ontstaat er een hub bottom-up

Mobiliteitsbeleid

Business as usual: behoud reiskostenforfait

Toerisme & recreatie

Unieke bestemmingen (geen regionale coördinatie). Losse pareltjes verspreid over de regio zonder specifieke samenhang. Van Giethoorn tot hunnebed, van Schokland Maximale agglomeratiekrachttot Lemerlerberg, Zwolle van als kruisbestuiver tussen gespecialiseerde subregio’s Nagele tot Hattem

Lokaal Vitaal

- In Zwolle ontmoet de regio de wereld Zwolle als marktplaats voor onderwijs & innovatie -

- Ieder deelregio eigen profiel met opleidingen. Zwolle heeft brede opleidingen en stedelijke economie. -

Onderwijs

Onderwijsbeleid is niet gekoppeld aan economische motieven.

Balans stedelijke economie & diensten (intensief) versus logistiek & bedrijventerreinen (extensief)

Reguliere uitbreidingen van bedrijventerreinen bieden brede werkgelegenheid de ruimte. Stedelijke economie komt ook in Zwolle maar beperkt van de grond, omdat ook de stad overal ruimte aan blijft bieden. Daarom is er ook in de stad een brede mix van bedrijvigheid, maar weinig aandacht voor innovatie.

Stadsring wordt boulevard - Nabijheid staat centraal: lopen & fietsen-

Logistiek

Business as usual Laat 1.000 bloemen bloeien

- iedere kern haar eigen bedrijventterein-

Autonome kernen op afstand met alzijdige oriëntatie

- Met eigen onderwijs & breed economisch profiel -

Verbreding en betere inpassing A28 - auto & fiets staan centraal-

Mobiliteit

- 11 -

Geen g - multimoda

Lokaal Vitaal

Economie

- 10 -

T - bovenre

Lokaal Vitaal

Sleutelgebieden

- 12 -

- 13 -

Voorzet cruciaal sleutelgebied

Lokaal vitaal

Mastenbroekerpolder Sleutelgebied: de plek waar in dat perspectief de meeste opgaven samenkomen, de situatie het meest complex is en de belofte van een grootse impact op de regio het grootst is.

Investeringen in de infrastructuur uit het verleden kunnen beter benut worden door de verstedelijkingsopgave hierlangs te concentreren. In dit geval langs de Kamperlijn tussen Stadshagen en IJsselmuiden. Deze lijn zou als waterkering ook de waterveiligheid voor de huidige inwoners kunnen vergroten.

Ontwikkeling Reeve

Deze ontwikkeling biedt tevens de gelegenheid om Polder Masterbroek klimaatproof in te richten door de CO2-uitstoot van de veenpolder te beperken door het waterpeil te verhogen en zelfs CO2 vast te leggen door ruimte voor broekbossen te creëren; de oorspronkelijke betekenis van Mastenbroek: moerasbos.

Polder Mastenbroek: vanuit klimaat, water, landschap en cultuurhistorie is het eigenlijk heel onverstandig hier te bouwen. Eeen oude laaggelegen veenpolder. Er moet veel gepompt worden en er zijn mogelijk conflicten met erfgoed en uitzicht. Tegelijkertijd zou er met deze nieuwe ontwikkeling een extra kering kunnen worden aangelegd die de rest van de inwoners van de polder (nog) beter beschermd tegen overstromingen.

Kamperlijntje benutten voor meer verstedelijking: nieuwe haltes i.c.m. woningbouw

- 14 -

Zwolle Centraal

- 15 -

Bouwstenen

- 16 -

De opgaven en mogelijke oplossingen zijn in kaart gebracht middel een atlas met bouwstenen. Hiernaast staat welke bouwstenen uit de atlas zijn samengebracht tot dit perspectief.

- 17 opgaves

opgaves

deelopgaves deelopgaves bouwstenen bouwstenen K1. WATER VEILIGHEID

K1A. Afvoeren naar de IJssel

Afvoeren naarbron: de IJssel K1A.K1B. Eeuwige Opvangen op Sallandse Heuvelrug

K1B.K1C. Eeuwige bron: Zwolle: planOpvangen Willemsvaart op Sallandse als SponsHeuvelrug

K1C.K1D. Zwolle: plan Willemsvaart Stroomgebiedsaanpak als Spons Waterstad Herfte

K1D. Stroomgebiedsaanpak Waterstad Herfte

K2A. Lokale technische

K2A.K2B. Lokale technische Aanpak Deltawerken oplossingen

K2B.K2C. Aanpak Deltawerken Lokale sponzen: parken, wadis, groene daken

K2C.K2D. Lokale sponzen: Ruimte voor parken, het water wadis, groene daken

K2D. Ruimte voor het water

K3A. Waterbergingen om

K3A.K3B. Waterbergingen om Decentrale drinkwatervoldoende voor naar buffers,water rivierwater landbouw en drinkwater in landbouw elke kern

K3B.K3C. Decentrale drinkwaterEén stads-waterbuffer in buffers, rivierwater naar Zwolle landbouw

K3C.K3D. Eén Water stads-waterbuffer vasthouden in op hoge K3D. Water vasthouden op hoge Zwolle plekken, lage plekken laten plekken, lage plekken laten vernatten > maar wel vernatten > maar wel kwaliteit verbeteren kwaliteit verbeteren

K4A.K4B. Eigen Regionale dorp haar zonnecentrales kleine energie - windmolens, alle & windparken daken zonnepanelen

K4B.K4C. Regionale zonnecentrales Nieuwbouw levert energie & windparken voor oudbouw

K4C.K4D. K4D. Per subregio de beste Nieuwbouw levertdenergie Per subregio beste vooroplossing: oudbouw Waterkrachtoplossing: Waterkrachtcentrale, aquathermie, centrale, aquathermie, geothermie, zonnepanelen geothermie, zonnepanelen

K5A. Zonneladder

Zonneladder K5A.K5B. Energieopwek in stedelijk gebied

K5B.K5C. Energieopwek in stedelijk Geothermie/ Aquathermie K5C.K5D. Geothermie/ Aquathermie Windbossen gebied

K5D. Windbossen

K6A. Versterken van lokale

K6A.K6B. Versterken van lokale Mens staat centraal recreatie en ecologisch (versterken recreatieve akkerland landschappen tbv gebruik en beleving)

K6B.K6C. Mens staat centraal versterken van natuurlijke K6C.K6D. versterken van natuurlijke natuurbescherming / (versterken recreatieve netwerken in de stad: voor netwerken kwaliteit in staat de stad: centraal voor landschappen tbvmet gebruik verbindingen buiten verbindingen met buiten en beleving) maar ook voor aanpakken maar ook voor aanpakken hitte-eiland-effect hitte-eiland-effect

K6D. natuurbescherming / kwaliteit staat centraal

K1. WATER VEILIGHEID

oplossingen K2. KLIMAATADAPTATIE K2. KLIMAATADAPTATIE

Klimaat, KLIMAAT, WATER KLIMAAT, WATER water & EN ENERGIE EN ENERGIE energie

K3. WATERBESCHIKBAARHEID K3. WATERBESCHIKBAARHEID voldoende water voor

landbouw en drinkwater in elke kern

K4A. Eigen dorp haar kleine

K4. ENERGIE TRANSITIE K4. ENERGIE TRANSITIE energie - windmolens, alle

Op de volgende pagina’s worden deze verder uitgelegd. De bouwstenen zijn zodanig geselecteerd dat ze het antwoord bieden wat het beste bij de strategie van het perspectief past. Het kan daarbij voorkomen dat er voor eenzelfde opgaven meerdere goede bouwstenen passen, zonder dat ze elkaar tegen gaan werken. In dat geval zijn meerdere bouwstenen in het perspectief opgenomen.

daken zonnepanelen

K5. ENERGIEBRON

K6. NATUUR

K5. ENERGIEBRON

K6. NATUUR recreatie en ecologisch akkerland

Huidige organiisatievorm / K7A. Huidige organiisatievorm / K7A.K7B. Deltawerken in de stad Business as usual

K7. KLIMAAT GOVERNANCE K7. KLIMAAT GOVERNANCE Business as usual

W1. WONINGLOCATIE

WoningWONINGBOUW WONINGBOUW bouw

W2. WOONMILIEU

W3. DRAAGVLAK VOOR KLIMAATADAPTATIE

Zwolle Centraal

E2. BEDRIJVENTERREIN

ECONOMIE ECONOMIE Economie

W1A.W1B. W1B.W1C. ElkeBouw kern groeit naar ratio voornamelijk in de Bouw voornamelijk Build everythingininde Zwolle kernen die goed bereikbaar kernen goed rond bereikbaar (citydie centre, A28, (gaan) zijn tov Zwolle (gaan) zijn tov Zwolle herstrurering)

W1C.W1D. BuildAdd everything in Zwolle 10% more houses in W1D. Add 10% more houses in (cityevery centre, rond A28, high-altitude-town every high-altitude-town herstrurering) and rest in Zwolle, and build and rest in Zwolle, and build new towns in high areas new towns in high areas

W2A. Meer van dezelfde

W2A. W2B. Meer van een dezelfde Alles trapje meer woonmilieus de regio stedelijk in middelgrote steden

W2C. W2D. Highly urban woonmileus Combinatie van stedelijke (hoogstedelijk) in Zwolle en dorpse milieus, alles groen en klimaatadaptief

W2. WOONMILIEU woonmilieus in de regio

W3A. Bij nieuwe ontwikkelingen W3A. W3B. Bij nieuwe Nieuweontwikkelingen ontwikkelingen W3. DRAAGVLAK VOOR alleen buitenruimte alleen buitenruimte helpen bestaande bebouKLIMAATADAPTATIE klimaatadaptief meenemen klimaatadaptief meenemen wing te verduurzamen

Op basis van bestaande Strategische nieuwe Strategische nieuwe W4B. W4C. W4C. W4D. W4A. concentraties arbeidsplocaties sturend ontwikkellocaties sturend ontwikkellaatsen en en

W4D. W4A.

Geen uitbreiding BT's E2A.E2B. Bescherm allevan BT's met maarHMC verbeteren kwaliteit>4 Bescherm BT's, Laag Alleen alle grote BT mogen geschoold groeienwerk om versnippering te voorkomen

Bescherm alle BT's, Laag geschoold werk

E1C.E1D. Brainport Universitaire Zwolle: opleiding stap naar E1D. Universitaire opleiding naar maken kernen naarin universitede rand van de kernen in de rand van de itsstad regio regio

E2B.E2C. Bescherm alle BT's met E2C.E2D. E2D.E2E. broedplaats/innovatieve broedplaats/innovatieve Verouderde BT transVerouderde BT trans- onder Bedrijventerreinen HMC > 4 Beperkt uitbreiden milieus. milieus. Beperkt uitbreiden formeren naar woningformeren naar woning-wel randvoorwaarden Alleen BT mogen BTgrote bij Zwolle (volgend BT bij Zwolle (volgend bouw / naar gemengde GO bouw / naar gemengde GO uitbreiden groeien versnippering WLOom hoog) WLO(kantoorparks) hoog) (kantoorparks) te voorkomen

E3A. Elke kern zijn eigen

ElkeSubregionale kern zijn eigen E3A.E3B. specialiteiten E3B.E3C. Subregionale specialiteitenin Stadse voorzieningen specialiteit van vrije tijd en recreatie van Zwolle, vrije tijddaaromheen en recreatie recreatief netwerk

E4A. Dagelijks in de kernen,

E4A.E4B. Dagelijks in deen kernen, Dagelijks niet-dagelijks niet-dagelijks in Zwolle per subregio verdelen

E4B. Dagelijks en niet-dagelijks per subregio verdelen

E4A.

E4A.

E5A. Gescheiden houden

E5A.E5B. Gescheiden houden (Diensten)economie toevoegen in woongebieden

E5B.E5C. (Diensten)economie Wonen toevoegen in toevoegen in woongewerkgebieden bieden

E5C. Wonen toevoegen in E5A. werkgebieden

E5A.

M1A. Sterk inzetten op

M1A.M1B. Sterk Bypass inzetten oost op N35/N50, A28 verbreden

A28oost tunnelen M1B.M1C. Bypass

A28 Geen tunnelen grote investeringen M1C.M1D. in het wegennet

M2A. deelauto hubs vanaf

Autohubs de rand deelauto hubs aan vanaf M2A. M2B. stations

M2A. Autohubs Lagereaan normen de rand > nabijheid M2C. Lagere normen > nabijheid M2B. M2C. M2D.

M2D. M2A.

M3A. Spoorzones versterken

M3B. Lelylijn versterken M3A. Spoorzones

M3B. M3C. Lelylijn Inzetten op HSL hub

M3C. M3D. Inzetten Sprinternetwerk op HSL hub

M3D. Sprinternetwerk

M4A. OV hubs vanaf stations

E-bike vanaf Zwolle (15 M4A. M4B. OV hubs vanaf stations km)

Regionaal fietsnetwerk E-bike vanaf Zwolle (15 M4B. M4C. km)

Regionaal M4A. fietsnetwerk M4C. M4D.

M4D. M4A.

M5A. Werkgeversaanpak

Deelmobiliteit stimuleren M5A. M5B. Werkgeversaanpak

Zero-Emissie Deelmobiliteit stimuleren M5B. M5C.

Zero-Emissie Thuiswerken M5C. M5D.

M5D. Thuiswerken

niet-dagelijks in Zwolle E4. VOORZIENINGEN

M1. HOOFDWEGEN NET N35/N50, A28 verbreden

M2. PARKEREN / AUTOBEZIT M2. PARKEREN / AUTOBEZIT stations

MOBILITEIT MOBILITEIT Mobiliteit

W3D. W3A.

E2A. Geen uitbreiding van BT's

E2. BEDRIJVENTERREIN maar verbeteren kwaliteit-

W2D. Combinatie van stedelijke en dorpse milieus, alles groen en klimaatadaptief

W3B. W3C. W3D. Nieuwe ontwikkelingen Alleen nieuwe ontwikkelin- W3C. Alleen nieuwe ontwikkelinW3A. helpen bebougenbestaande zijn zelfvoorzienend gen zijn zelfvoorzienend wing te verduurzamen

Nabijheid E1A.E1B. Zwollestimuleren als uitwisselingshub E1B.E1C. Zwolle als uitwisselingshub Brainport Zwolle: stap maken naar universiteitsstad

E5. GEMENGDE ONTWIKKELINGEN E5. GEMENGDE ONTWIKKELINGEN

M1. HOOFDWEGEN NET

W4A. Rechtevenredig Op basis vanmet bestaande W4B. (nieuwe) woningbouwloconcentraties arbeidspcaties laatsen

W2B. W2C. AllesHighly een trapje urbanmeer woonmileus stedelijk in middelgrote (hoogstedelijk) in Zwolle steden

E1A. Nabijheid stimuleren

E1. KENNISLOCATIES

E3. VRIJE TIJD ECONOMIE E3. VRIJE TIJD ECONOMIE specialiteit

E4. VOORZIENINGEN

K7C.K7D. Gebiedsgericht werken Gebiedsgericht op region- K7D. Gebiedsgericht op regionmet ale lokale coalities schaal ale schaal

W1A. Elke kern groeit naar ratio

W1. WONINGLOCATIE

W4A. Rechtevenredig met W4. DRAAGVLAK VOOR W4. DRAAGVLAK VOOR (nieuwe) woningbouwloARBEIDSPLAATSEN GROEIARBEIDSPLAATSEN GROEI caties

E1. KENNISLOCATIES

K7B.K7C. Deltawerken in de stad Gebiedsgericht werken met lokale coalities

M3. OV

M3. OV

M4. FIETS

M4. FIETS

M5. DUURZAME BELEIDSMAATREGELEN M5. DUURZAME BELEIDSMAATREGELEN

E3C. Stadse voorzieningen in E3A. Zwolle, daaromheen recreatief netwerk

E3A.

M1D. Geen grote investeringen in het wegennet

E2E. Bedrijventerreinen onder randvoorwaarden wel uitbreiden

Zwolle Centraal

Klimaat

- 18 -

Leidraad voor het watersysteem

Omarm complexiteit. De combinatie van opgaven in een bewoonde omgeving biedt allerhande kansen om tot grotere meerwaarde te komen, een breed draagvlak te verwerven, of kosten te besparen.

Aanpak waterveiligheid

Nieuwe Willemsvaart, Singel en Park Weezenlanden als spons (icm grootstedelijke nieuwbouw)

Aanpak wateroverlast

Regio helpt Zwolle met wateropvang door ruimte te bieden voor retentiebekkens en ruimte voor water stroomopwaarts.

Droogte

De retentiebekkens stroomopwaarts in de regio maken het mogelijk de waterstanden te reguleren.

Aanpak Hittestress

Investeren in sponswerking van iedere kern. Retentiegebieden buiten grote kernen icm natuur

Drinkwater

Opslag & zuivering in Sallandse Heuvelrug en Veluwe met aanvoer vanuit de IJssel (via een nieuwe inlaat à la de spaarbekken in de Biesbosch). Een grote regionale RWZI oogst centraal energie/warmte en nutriënten.

Ecosysteemdiensten

Iedere subregio levert op eigen wijze een bijdrage

Energie

Nieuwe woningen en bedrijfshallen wekken op hun daken energie op voor bestaande woningen (elektriciteit & warmte). Aquathermie (IJssel & Vecht) en geothermie zijn belangrijke warmtebronnen voor de regio

Natuur

Grote uitgestrekste natuurgebieden krijgen meer rust en ruimte als tegenhanger van (hoog)stedelijk Zwolle. Denk aan Veluwe, Ijsseldelta, Drentse Hei, Wieden-Weerribben, Sallandse Heuvelrug en enkele venen.

- 19 -

Historisch beeld, Veerallee

Zwolse Vecht, Herfte

Waterveiligheid

Retentiegebie

Nieuwe Willemsvaart als spons Waterveiligheid

Wateroverlast

Droogte

Zeearend, IJsseldelta

Ringp

Nieuwe Willemsvaart Regio helpt Zwolle Zon-, groenen waterdaken als spons met wateropvang Zon-, groen- en waterdaken

Gecombineerde van opgaven wordt groots gevierd - Willemsvaart in Zwolle Energie

Warmtenetten met aquathermie & meer

Energie

Wate Spon

Natuurlijke oplossingen Ringpark rond Zwolle viert per stroomgebied - Natuur Ruimte voor water & Zwolse Vechthet rijke palet aan landschappen rond de stad

Grootse natuur naast drukke stad

Warmtenetten met aquathermie & meer

Na

La

Divers ho natuur op

- 21 -

Leidraad voor de Woningbouw

Stimuleren met niet-bouwen maatregelen en activiteiten om de woningbouwvraag te verminderen: fiscale prikkels voor samenwonen, ook voor alleenstaande ouderen in bv ‘friends’-concept, woning-delen of ‘knarrenhof’, tranformatie van lege winkelpanden en kantoren naar woningen, zelfwoonverplichting bij koop etc.

Algemene principes voor Zwolle

Alles binnen bebouwde kom. Nadruk op Ringzone, Spoorzone en Binnenstad met omliggende schil

Algemene principes Binnenring

Alleen harde plannen uitvoeren, daarna inzetten op stationslocaties

Algemene principes Buitenring

Alleen harde plannen uitvoeren

Algemene principes voor kleine kernen

Dorpsharten versterken, niet uitbreiden

Zwolle Centraal

Woningbouw

- 20 -

▲ Overzicht van alle woningbouwplannen in de regio in dit perspectief.

Legenda - Programma per ha. & pixel

1ha

aantal

0-10

10-20

20-40

40-60

60-150 woningen / ha

Gem. Zwolle

+ 22.750 woningen

Gem. Kampen

+ 3.000 woningen

Gem. Dronten

+2.200 woningen

Gem. Raalte

+ 950 woningen

Gem. Meppel

+1.500 woningen

Gem. Hattem

+700 woningen

Gem. Hoogeveen

+500 woningen

Gem. Hardenberg

+1.600 woningen

Trek werk naar Zwolle

Bedrijventerreinen

Zwolle Centraal

Logistiek

Toerisme & recreatie

Zet in Zwolle in op een sprong in agglomeratiekracht, met universitair onderwijs en sterke samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven. De regionale economie groeit voornamelijk door de sterkte toenam van het aantal inwoners. Zwolle zal hierin stedelijker en kennisintensiever worden; daarbuiten zijn er enkele gespecialiseerde knooppunten voor bedrijventerreinen. Terreinen daarbuiten worden afgeschaald en getransformeerd tot wonen of natuur i.c.m. energie of klimaat. Zwolle is populair en succesvol dat moet gevoed en gestimuleerd worden. Daar kan de hele regio van profiteren. Door meer werkgelegenheid, rijker voorzieningen- en opleidingenaanbod en betere vervoersopties. Stevigere positie van onderwijs en cultuur in de stad, die samenkomen in de Binnenstad en de Spoorzone. Dit vergt ook duidelijke keuzes qua profilering. Terughoudend met vraag naar nieuwe kavels omgaan; zo houd je druk op bestaande terreinen om die intensiever te benutten en niet sleets te laten zijn/worden. Door de druk van de stad en de bijbehorende toenemende mate van behoefte aan kennisintensieve werklocaties, stedelijke economie verkleuren extesieve bedrijventerrein van Zwolle naar meer gemengde- of Campusmilieus. Er is geen ruimte voor logistiek in dit ontwikkelperspectief. Voor meer laaggeschoold werk dichtbij huis wordt op toerisme & recreatie ingezet.

Logistieke ontwikkelingen dienen op bestaande terreinen een plek te vinden. Vanuit Zwolle is een rijk palet landschappen en bestemmingen te bereiken. Het toerisme en recreatie dient als alternatief voor logistiek om voldoende laag- en ongeschoold werk op ‘scooter’-afstand aan te kunnen bieden. Educatie & (structureel georganiseerde) innovatie concenteert zich in Zwolle op publiek gestuurde campus(sen) rond een onderwijs, onderzoek of bijvoorbeeld zorginstelling.

Onderwijs

Hier liggen kansen om een universitaire opleiding aan te trekken, bv in samenwerking met een bestaande universiteit zoals Twente.

Balans stedelijke economie & diensten (intensief) versus logistiek & bedrijventerreinen (extensief)

In Zwolle wordt maximaal ingezet op het ontwikkelen van een stedelijke economie vanuit de Spoorzone en de Binnenstad. De creatieve industrie en een sterke culturele sector dragen bij aan een bruisende stad. Extensieve vormen van bedrijvigheid krijgen elders in de regio de ruimte. Indien de ruimtedruk in Zwolle te hoog oploopt dan zullen mogelijk enkele extensieve activiteiten worden uitgeplaatst.

Leidraad voor de mobiliteitsaspecten

Gezonde leefomgeving staat hoog in het vaandel. Daarom wordt geïnvesteerd in lopen & fietsen als serieuze vervoersalternatieven in een aantrekkelijke omgeving.

Openbaar vervoer

Maximale hierarchie in het OV-net. Uitbreiding van de Kamperlijn tot een regionaal lightrail netwerk (tot max 25 km van Zwolle), met enkele nieuwe stations over bestaande trajecten. Dit netwerk wordt aangvuld met InterCity Direct treinen die Zwolle verbinden met de economische centra en universiteitssteden in de rest van Nederland. Cirkellijn & Spoorverdubbeling + elektrificatie naar Twente: verbinding Amsterdam-Zwolle-TwenteMünster/Berlijn

Wegennet

Met meer nabijheid automobiliteit verminderen

Fiets

Voorrang voor fiets binnen elke bebowde kom. Ruim baan voor de fiets (en lopen) om gezonde mobiliteit te stimuleren en hoge prijs-kwaliteit verhouding op investeringen. Bijdrage aan aantrekkelijke leefomgeving bovendien. Ook een recreatief Ringpark rond Zwolle, met ook functionele fietsroutes naar omliggende kernen

Mobiliteitshubs

In de grotere kernen aan de rand van de regio: (Dronten, Steenwijk, Hoogeveen, Hardenberg) als efficiënte plek om bezoekers van buiten af te vangen en per trein naar Zwolle te brengen.

Mobiliteitsbeleid

Lage parkeernormen in Zwolle/stedelijk gebied. Hoge parkeertarieven. Fietsers en voetgangers krijgen voorrang in bebouwde kom. 30 km/h max in bebouwde kom.

Maximale agglomeratiekracht

- In Zwolle ontmoet de regio de wereld Zwolle als marktplaats voor onderwijs & innovatie -

Lightrailnet Fiets op 1 in&bebouwde IC Direct lijnen kom - uitbreiding Ringpark rond Kamperlijn Zwolle Zwolle als kruisbestuiver tussen gespecialiseerde subregio’s - Ieder deelregio eigen profiel met opleidingen. Zwolle heeft brede opleidingen en stedelijke economie. -

Fiets op 1 in bebouwde kom Ringpark rond Zwolle

Mobiliteit

Leidraad voor de economische aspecten

- 23 -

Zwolle Centraal

Economie

- 22 -

Sto - hogere

Sleutelgebieden

- 24 -

Sleutelgebied

Zwolle Centraal Singelstructuren

Sleutelgebied: de plek waar in dat perspectief de meeste opgaven samenkomen, de situatie het meest complex is en de belofte van een grootse impact op de regio het grootst is.

Centrale opgave De stad als spons. Verdichting en vergroening kunnen hand in hand gaan. Door verdichting van het centrum van Zwolle wordt ook het autogebruik gereduceerd. Hiermee onstaat veel ruimte voor water en vegetatie. Zo kunnen opgaven op de meest cruciale plek gecombineerd en gevierd

Zwolle Centraal

- 25 -

worden. De historische Willemsvaart wordt in ere hersteld gecombineerd met een grootstedelijke ontwikkeling. Idem in het Park Weezenlanden en ook de Potgieterssingel wordt flink vergroend. Zo maakt Zwolle een schaalsprong; als stad en spons. En dat mag gezien en gevierd worden!

Voordelen die behaald worden in dit sleutelproject: • Weerbaarheid van de stad tegen het klimaat • Vergroten van woningvoorraad • Nabijheid van functies zorgt voor duurzamer mobiliteit • Agglomeratiekracht in sterk stationsgebied

In bestaande wijken staan we toe dat er 5% meer woningen mogen komen. Zo kan de bestaande voorraad bijvoorbeeld beter worden benut door een betere verdeling van het bestaande woonoppervlak.a

Stadsruit wordt autoluw: meer ruimte voor groen, lopen, fietsen en eventueel verdichting aan de buitenzijde.

Benut het leegstaand maatschappelijk vastgoed door te herbestemmen en zo de buurt van een impuls te voorzien.

Aan de Willemsvaart liggen kansen om een meer parkachtige omgeving te maken met stadsblokken aan het park.

Park Wezenlanden kan zelfde slag als Willemsvaart slaan: meer park & meer grootstedelijke bebouwing aan zuidzijde i.p.v. autoroute.

Sleutelgebieden

- 26 -

- 27 -

Sleutelgebied

Zwolle

Zwolle Centraal Sallandse Heuvelrug

Regge

Sleutelgebied: de plek waar in dat perspectief de meeste opgaven samenkomen, de situatie het meest complex is en de belofte van een grootse impact op de regio het grootst is.

Centrale opgave Water zo hoog, zo lang mogelijk vast houden én zo veelzijdig mogelijk benutten: voor natuur, drinkwater, landbouw en recreatie. Door het water in de Heuvelrug langer vast te houden wordt Zwolle ontlast.

Waarschijnlijk bieden de maatregelen binnen Zwolle met o.a. de Willemsvaart onvoldoende soelaas, maar in combinatie met maatregelen om het water langer op de Heuvelrug vast te houden is dit mogelijk wel voldoende.

IJssel

Overijssels Kanaal

Zwolle Centraal

geul,

Sallandse Heuvelrug als hydrologisch eidland, Eo Wijers

Retentiegebied Woolde, Hengelo

Deltaprogramma Sallandse Heuvelrug

Zone om water langer in vast te houden. Mogelijk in combinatie met ander grondgebruik.

Wateroverlast

Bovenstroomse

Droogte & Hittestress

Waterretentie

Drinkwater

IJsselmeer als

- 28 -

Netwerk delta

- 29 -

Bouwstenen

- 30 -

De opgaven en mogelijke oplossingen zijn in kaart gebracht middel een atlas met bouwstenen. Hiernaast staat welke bouwstenen uit de atlas zijn samengebracht tot dit perspectief.

- 31 opgaves

opgaves

deelopgaves deelopgaves bouwstenen bouwstenen K1A. Afvoeren naar de IJssel

Afvoeren naar de IJssel K1A. K1B. Eeuwige bron: Opvangen op Sallandse Heuvelrug

K1B.K1C. Eeuwige Zwolle:bron: planOpvangen Willemsvaart op Sallandse als Spons Heuvelrug

K1C. K1D. Zwolle: plan Willemsvaart Stroomgebiedsaanpak als Spons Waterstad Herfte

K1D. Stroomgebiedsaanpak Waterstad Herfte

K2A. Lokale technische

K2A. K2B. Lokale technische Aanpak Deltawerken oplossingen

K2B. K2C. Aanpak Deltawerken Lokale sponzen: parken, wadis, groene daken

K2C. K2D. Lokale sponzen: parken, Ruimte voor het water wadis, groene daken

K2D. Ruimte voor het water

K3A. Waterbergingen om

K3A. K3B. Waterbergingen om Decentrale drinkwatervoldoende voor naar buffers, water rivierwater landbouw en drinkwater in landbouw elke kern

K3B. K3C. Decentrale drinkwater- in Eén stads-waterbuffer buffers, rivierwater naar Zwolle landbouw

K3C. K3D. EénWater stads-waterbuffer in hoge K3D. Water vasthouden op hoge vasthouden op Zwolle plekken, lage plekken laten plekken, lage plekken laten vernatten > maar wel vernatten > maar wel kwaliteit verbeteren kwaliteit verbeteren

K4A. K4B. Eigen Regionale dorp haar zonnecentrales kleine energie - windmolens, alle & windparken daken zonnepanelen

K4B. K4C. Regionale zonnecentrales Nieuwbouw levert energie & windparken voor oudbouw

K4C. K4D. Nieuwbouw levert Per subregio deenergie beste vooroplossing: oudbouwWaterkrachtcentrale, aquathermie, geothermie, zonnepanelen

K4D. Per subregio de beste oplossing: Waterkrachtcentrale, aquathermie, geothermie, zonnepanelen

K5A. Zonneladder

Zonneladder K5A. K5B. Energieopwek in stedelijk gebied

K5B. K5C. Energieopwek stedelijk Geothermie/inAquathermie gebied

K5C. K5D. Geothermie/ Aquathermie Windbossen

K5D. Windbossen

K6A. Versterken van lokale

K6A. K6B. Versterken vancentraal lokale Mens staat recreatie en ecologisch (versterken recreatieve akkerland landschappen tbv gebruik en beleving)

K6B. K6C. Mens staat centraal versterken van natuurlijke (versterken recreatieve netwerken in de stad: voor landschappen tbvmet gebruik verbindingen buiten en beleving) maar ook voor aanpakken hitte-eiland-effect

K6C. K6D. versterken van natuurlijke natuurbescherming / netwerken kwaliteitinstaat de stad: centraal voor verbindingen met buiten maar ook voor aanpakken hitte-eiland-effect

K6D. natuurbescherming / kwaliteit staat centraal

K7A. Huidige organiisatievorm /

Huidige organiisatievorm K7A. K7B. Deltawerken in de stad/ Business as usual

K7B. K7C. Deltawerken in de stad Gebiedsgericht werken met lokale coalities

K7C. K7D. Gebiedsgericht werken Gebiedsgericht op regionmetale lokale coalities schaal

K7D. Gebiedsgericht op regionale schaal

W1A. Elke kern groeit naar ratio

W1A. W1B. W1B. W1C. Elke kern voornamelijk groeit naar ratio Bouw in de Bouw voornamelijk Build everything in in de Zwolle kernen die goed bereikbaar kernen goedrond bereikbaar (citydie centre, A28, (gaan) zijn tov Zwolle (gaan) zijn tov Zwolle herstrurering)

W1C. W1D. W1D. Add 10% more houses in Build everything inhouses Zwolle in Add 10% more (cityevery centre, rond A28, high-altitude-town every high-altitude-town herstrurering) and rest in Zwolle, and build and rest in Zwolle, and build new towns in high areas new towns in high areas

W2A. Meer van dezelfde

W2A. W2B. Meer vaneen dezelfde Alles trapje meer woonmilieus de regio stedelijk ininmiddelgrote steden

W2B. W2C. Alles een trapje Highly urbanmeer woonmileus stedelijk in middelgrote (hoogstedelijk) in Zwolle steden

W2C. W2D. Highly urban woonmileus Combinatie van stedelijke (hoogstedelijk) in Zwolle en dorpse milieus, alles groen en klimaatadaptief

W2D. Combinatie van stedelijke en dorpse milieus, alles groen en klimaatadaptief

W3B. W3C. Nieuwe ontwikkelingen Alleen nieuwe ontwikkelinhelpen bebougen bestaande zijn zelfvoorzienend wing te verduurzamen

W3C. W3D. Alleen nieuwe ontwikkelinW3A. gen zijn zelfvoorzienend

W3D. W3A.

Op Strategische basis van bestaande nieuwe W4B. W4C. concentraties arbeidsplocaties sturend ontwikkellaatsen en

Strategische nieuwe W4C. W4D. W4A. locaties sturend ontwikkelen

W4D. W4A.

K1. WATER VEILIGHEID

K1. WATER VEILIGHEID

K2. KLIMAATADAPTATIE

oplossingen K2. KLIMAATADAPTATIE

Klimaat, KLIMAAT, WATER KLIMAAT, WATER water & EN ENERGIE EN ENERGIE energie

K3. WATERBESCHIKBAARHEID K3. WATERBESCHIKBAARHEID voldoende water voor

landbouw en drinkwater in elke kern

K4. ENERGIE TRANSITIE

Op de volgende pagina’s worden deze verder uitgelegd. De bouwstenen zijn zodanig geselecteerd dat ze het antwoord bieden wat het beste bij de strategie van het perspectief past. Het kan daarbij voorkomen dat er voor eenzelfde opgaven meerdere goede bouwstenen passen, zonder dat ze elkaar tegen gaan werken. In dat geval zijn meerdere bouwstenen in het perspectief opgenomen.

K5. ENERGIEBRON

K6. NATUUR

K4A. Eigen dorp haar kleine

K4. ENERGIE TRANSITIE energie - windmolens, alle daken zonnepanelen

K5. ENERGIEBRON

K6. NATUUR recreatie en ecologisch akkerland

K7. KLIMAAT GOVERNANCEK7. KLIMAAT GOVERNANCE Business as usual

W1. WONINGLOCATIE

WoningWONINGBOUW WONINGBOUW bouw

W2. WOONMILIEU

W3. DRAAGVLAK VOOR KLIMAATADAPTATIE

W1. WONINGLOCATIE

W2. WOONMILIEU woonmilieus in de regio

W3A. Bij nieuwe ontwikkelingen W3A. W3B. Bij nieuwe Nieuwe ontwikkelingen ontwikkelingen W3. DRAAGVLAK VOOR alleen buitenruimte alleen buitenruimte helpen bestaande bebouKLIMAATADAPTATIE klimaatadaptief meenemen klimaatadaptief meenemen wing te verduurzamen

W4A. Rechtevenredig met W4. DRAAGVLAK VOOR W4. DRAAGVLAK VOOR (nieuwe) woningbouwloARBEIDSPLAATSEN GROEI ARBEIDSPLAATSEN GROEI caties

E1. KENNISLOCATIES

Netwerkdelta

E2. BEDRIJVENTERREIN

ECONOMIE ECONOMIE Economie

E1A. Nabijheid stimuleren

Nabijheid E1A. E1B. Zwolle stimuleren als uitwisselingshub E1B.E1C. Zwolle als uitwisselingshub Brainport Zwolle: stap maken naar universiteitsstad

E1C. E1D. Brainport Universitaire Zwolle:opleiding stap naar E1D. Universitaire opleiding naar maken kernen naarinuniversitede rand van de kernen in de rand van de itsstad regio regio

E2A. Geen uitbreiding van BT's

Geen uitbreiding E2A. E2B. Bescherm allevan BT'sBT's met maar verbeteren kwaliteitHMC >4 Bescherm alle BT's, Laag Alleen grote BT mogen geschoold groeien werk om versnippering te voorkomen

E2C. E2D. E2D. E2E. broedplaats/innovatieve Verouderde BT transVerouderde BT trans- onder Bedrijventerreinen milieus. Beperkt formeren naaruitbreiden woningformeren naar woningrandvoorwaarden wel BT bij Zwolle (volgend bouw / naar gemengde GO bouw / naar gemengde GO uitbreiden WLO hoog) (kantoorparks) (kantoorparks)

E1. KENNISLOCATIES

E2. BEDRIJVENTERREIN maar verbeteren kwaliteitBescherm alle BT's, Laag geschoold werk

Elke kern zijn eigen E3A. E3B. E3C. Subregionale specialiteiten E3B. Subregionale specialiteiten Stadse voorzieningen in specialiteit van vrije tijd en recreatie vanZwolle, vrije tijdaaromheen en recreatie recreatief netwerk

E4A. Dagelijks in de kernen,

E4A. E4B. Dagelijks in de Dagelijks enkernen, niet-dagelijks niet-dagelijks in verdelen Zwolle per subregio

E4B. Dagelijks en niet-dagelijks per subregio verdelen

E5A. Gescheiden houden

E5A. E5B. Gescheiden houden (Diensten)economie toevoegen in woongebieden

E5B. E5C. (Diensten)economie Wonen toevoegen in toevoegen in woongewerkgebieden bieden

E5C. Wonen E5A.toevoegen in werkgebieden

M1A. Sterk inzetten op

M1A. M1B. Sterk Bypass inzetten oostop N35/N50, A28 verbreden

A28 tunnelen M1B. M1C. Bypass oost

A28Geen tunnelen grote investeringen M1C. M1D. in het wegennet

M1D. Geen grote investeringen in het wegennet

M2A. deelauto hubs vanaf

Autohubs de rand deelauto hubsaan vanaf M2A. M2B. stations

Autohubs Lagere aan normen de rand > nabijheid M2B. M2C.

M2A. Lagere normen > nabijheid M2C. M2D.

M2D. M2A.

M3A. Spoorzones versterken

M3B. Lelylijn versterken M3A. Spoorzones

M3B. M3C. Lelylijn Inzetten op HSL hub

M3C. M3D. Inzetten Sprinternetwerk op HSL hub

M3D. Sprinternetwerk

M4A. OV hubs vanaf stations

vanafstations Zwolle (15 M4A. M4B. OVE-bike hubs vanaf km)

Regionaal fietsnetwerk E-bike vanaf Zwolle (15 M4B. M4C. km)

Regionaal M4A. fietsnetwerk M4C. M4D.

M4D. M4A.

M5A. Werkgeversaanpak

Deelmobiliteit stimuleren M5A. M5B. Werkgeversaanpak

Zero-Emissie Deelmobiliteit stimuleren M5B. M5C.

Zero-Emissie Thuiswerken M5C. M5D.

M5D. Thuiswerken

niet-dagelijks in Zwolle E4. VOORZIENINGEN

E5. GEMENGDE ONTWIKKELINGEN E5. GEMENGDE ONTWIKKELINGEN

M1. HOOFDWEGEN NET

M1. HOOFDWEGENN35/N50, NET A28 verbreden

M2. PARKEREN / AUTOBEZIT M2. PARKEREN / AUTOBEZIT stations

MOBILITEIT MOBILITEIT Mobiliteit

E2B. E2C. Bescherm alle BT's met broedplaats/innovatieve HMC > 4 Beperkt uitbreiden milieus. Alleen grote BT mogen BT bij Zwolle (volgend groeien versnippering WLOom hoog) te voorkomen

E3A. Elke kern zijn eigen

E3. VRIJE TIJD ECONOMIE E3. VRIJE TIJD ECONOMIE specialiteit

E4. VOORZIENINGEN

W4A. Rechtevenredig Op basis van met bestaande W4B. (nieuwe) woningbouwloconcentraties arbeidspcaties laatsen

M3. OV

M3. OV

M4. FIETS

M4. FIETS

M5. DUURZAME BELEIDSMAATREGELEN M5. DUURZAME BELEIDSMAATREGELEN

E3C. Stadse E3A.voorzieningen in Zwolle, daaromheen recreatief netwerk E4A.

E3A.

E4A.

E5A.

E2E. Bedrijventerreinen onder randvoorwaarden wel uitbreiden

Klimaat

- 32 -

- 33 -

Leidraad voor de klimaat aspecten

Houd een druppel: zo lang mogelijk, zo hoog mogelijk vast Gebiedsontwikkeling fungeert als blauw-groene klimaatmachine. Denk op regionaal & systeemniveau. Handel locatie-specifiek. Zorg dat projecten bijdragen aan het helpen oplossen van regionale opgaven. Het aandeel waterbergingscapaciteit in een gebiedsontwikkeling neemt altijd toe.

Aanpak waterveiligheid

Stroomgebied aanpak (per subregio) vertraagt waterafvoer

Aanpak wateroverlast, droogte en hittestress

Netwerk van singels en wadi’s reguleren wateroverlast en droogte. Ze verbinden stad en ommeland via water- en natuursysteem. Dit bevordert ook fiets- en loopnetwerken die kernen en landschappen verbinden

Netwerkdelta

Daarnaast wordt de nieuwbouwopgave ingezet om ook de bestaande bebouwde omgeving te vergroenen, zodat het ‘heat island effect’ niet optreedt em water langer wordt Vrijere loop, Buurserbeek vastgehouden. Ook goed voor de stedelijke biodiversiteit.

Potgietersingel, Zwolle

Drinkwater

Opslag & zuivering in Sallandse Heuvelrug en Veluwe (obv natuurlijke neerslag). Netwerk van RWZI’s transformeren van afvalverwerkers tot grondstofproducent. Van onder meer energie / warmte en nutriënten (tbv landbouw).

Ecosysteemdiensten

‘Zachte zone’ rond iedere kern maken een geleidelijke overgang tussen bebouwing en landschap op natuurlijke wijze met ruimte voor niet-bebouwde stedelijke functies zoals: waterberging, energieverwerking, sportterreinen, recreatiparken, volkstuinen, moestuinen etc. Ingebed in Gecombineerde een landschappelijk raamwerk. Deze zone dient tevensvan opgaven wordt groots gevierd - Willemsvaart in Zwolle Waterveiligheid Wateroverlast als buffer om kernen niet steeds eenvoudig te laten Natuur als spons, Netwerk van uitbreiden.

Energie

Natuur

stroomgebiedaanpak

Publieke open warmtenetwerken in op wijk en buurtniveau in kernen > 2k. Gevoed door verschillende bronnen (ook stapsgewijs in tijd) van aquathermie tot Aquathermie , Leeuwarden zonnewarmte (PVT) van geothermie tot restwarmte. Cascaderend of gescheiden in een HT en LT netwerk.

singels & wadi’s Blauwborst

Vrijere loop, Buurserbeek

Potgietersingel, Zwolle

Waterveiligheid

Natuur als spons, stroomgebiedaanpak

Wateroverlast

Netwerk van singels & wadi’s

Droogte

Aquathermie , Leeuwarden Retentiegebied Woolde, Hengelo

Blauwborst Dunea in Meijndel, Wassenaar

Slow

Natuurlijke netwerk koppelen landschappen Natuur voor recreatie en natuur Drinkwater

La

Ringpark rond Zwolle viert Natuurlijke oplossingen per stroomgebied Energie het rijke palet Droogte aan landschappen - Ruimte voor water Zwolse Vecht& &Hittestress rond de stad

Warmtenetten met Waterretentie aquathermie & meer Sponswerking

Slow Lanes, Zuid Holland

Afronden Natuur Opslag & zuivering Netwerk Nederland in heuvelruggen

Kernrandzones, Alblasserwaard, Eo Wijers

Een groenblauwe structuur rondom Zwolle versterkt de biodiversiteit en draagt bij aan andere opgaven: recreatie (groene poortfunctie), waterberging, klimaatadaptatie, bossenstrategie en (natuurinclusieve) landbouw.

Energie

Warmtenetten met

Natuur

Afronden Natuur

Landschap

Recreatienetwerk

Ecosysteemdiensten

Zachte zones

Retentiegebie

Wate Spon

Recrea door land

Leidraad voor de woningbouwaspecten

- 35 -

Stimuleren met niet-bouwen maatregelen en activiteiten om de woningbouwvraag te verminderen: fiscale prikkels voor samenwonen, ook voor alleenstaande ouderen in bv ‘friends’-concept, woning-delen of ‘knarrenhof’, tranformatie van lege winkelpanden en kantoren naar woningen, zelfwoonverplichting bij koop. Ruimte om kleinschalige in elke buurt of straat enkele woningen bij te bouwen (onder nader te bepalen randvoorwaarden)

Algemene principes voor Zwolle

Veel binnen bebouwde kom, maar ook deels uitbreidingen in combinatie met nieuwe stations (Herfte, Harculo)

Algemene principes Binnenring

Verdichten rondom de stationslocaties en focus op woningbouw op fietsafstand van Zwolle

Algemene principes Buitenring

Verdichten rondom de stationslocaties

Algemene principes voor kleine kernen

Dorpsharten versterken, niet uitbreiden

Netwerkdelta

Woningbouw

- 34 -

▲ Overzicht van alle woningbouwplannen in de regio in dit perspectief.

Legenda - Programma per ha. & pixel

1ha

aantal

0-10

10-20

20-40

40-60

60-150 woningen / ha

Gem. Zwolle

+ 17.050 woningen

Gem. Kampen

+ 4.000 woningen

Gem. Dronten

+2.550 woningen

Gem. Raalte

+ 1.450 woningen

Gem. Meppel

+1.500 woningen

Gem. Hattem

+3.000 woningen

Gem. Hoogeveen

+800 woningen

Gem. Hardenberg

+1.600 woningen

Clustering en intensivering moet leiden tot slimmer ruimtegebruik. Dit speelt over twee ordeningen: als eerste worden de goed verbonden locaties ingezet als meer kennisintensieve plekken, in samenhang met TripleHelix verband en een hoge dichtheid van mensen en faciliteien. Als tweede orde worden plekken aangewezen met specialisatie zoals Port of Zwolle of A28 locaties voor logistiek.

Leidraad voor de mobiliteitsaspecten

Trek werk naar Zwolle

De reeds bestaande trek naar Zwolle wordt gefaciliteerd. Werklocaties in de ring op een kwartier reisafafstand kunnen helpen om de druk op Zwolle niet te hoog te laten oplopen, onder meer met specialisaties in enkele economische thema’s

Openbaar vervoer

Ga terughoudend om met vraag naar nieuwe kavels: subregio’s ontwikkelen enkele specialismen en stimuleren clustering hiervan. Afhankelijk van de aard vindt dit deels plaats op bedrijventerreinen. Indien een dergelijk cluster zich goed ontwikkelt is uitbreiding van bedrijventerreinen daarvoor aan de orde.

Logistiek

Iedere subregio zoekt eigen specialisaties: voor een of twee subregio’s betekent dat (nat of droge) logitiek. Port of Zwolle (Kampen Meppel) de natte kant, en een andere regio zoals Emmeloord de droge wegkant.

Toerisme & recreatie

Recreatieve netwerken verbinden Hanzesteden en variatie aan landschappen

Onderwijs

Concentreer het HBO-onderwijs in Zwolle en versterk de relaties met bedrijfsclusters rond hetzelfde thema in subregio. Versterk het HBO profiel van de regio.

Balans stedelijke economie & diensten (intensief) versus logistiek & bedrijventerreinen (extensief)

Intensieve samenwerking tussen gespecialiseerde ‘maak’ & doe werkgelegenheid vanuit elke subregio’s met verwante ‘denk’ werkgelegenheid, ondersteunende diensten en opleidingen in Zwolle.

Stationsgebieden zijn de best bereikbare gebieden van een regio, ongeacht je leeftijd, inkomen, achtergrond of favoriete vervoersmiddel. Ze staan daarmee voor het brede welvaartsbegrip en een inclusieve ontwikkeling van de regio. Investeer daarom in het OV, fietsnetwerken en stationsgebieden om de afhankelijkheid van de auto te verminderen. Investeren in een beter hoogfrequenter netwerk van sprinter-treinen (op bestaande lijnen). Complementair aan IC-netwerk.

Wegennet

Met meer alternatieve verwoerswijzen ontwikkeling stationsgebieden tot bestemmingen voldoende alternatieven bieden voor autoverkeer dat files geen (maatschappelijk) probleem meer vormen

Fiets

Investeringen in een uitgebreid en aantrekkelijk landschappelijk fietsnetwerk verbinden vooral Zwolle en de omliggende kernen op fietsafstand (tot max. 15 km)

Mobiliteitshubs

In de (Kampen, Meppel, Dalfsen, Raalte, Wijhe). De M-hubs zijn ook meteen een bestemming op zichzelf: om af te spreken, een dag te werken of te eten & drinken

Mobiliteitsbeleid

Lagere parkeernormen in stationsgebieden. Fietsers en voetgangers krijgen voorrang in bebouwde kom. 30 kmh is nieuwe max in bebouwde kom

Lightrailnet Fiets op 1 in&bebouwde IC Direct lijnen kom - uitbreiding Ringpark rond Kamperlijn Zwolle -

Logistiek

Stoptreinnet Fietsnetwerk (naast IC-net) - hogere frequentie in eerstehuidige ring treinen-

Mobiliteit

Leidraad voor de economische aspecten

Bedrijventerreinen

Netwerkdelta

- 37 -

Netwerkdelta

Economie

- 36 -

Sleutelgebieden

- 38 -

Sleutelgebied

Netwerkdelta

Onderdeel van dit sleutelgebied is ook mogelijk de aanleg van een bypas aan de oost- of zuidkant van Zwolle; deze worden nog toegevoegd

Zwolle-Oost, Zwolle-Zuid & Herfte Sleutelgebied: de plek waar in dat perspectief de meeste opgaven samenkomen, de situatie het meest complex is en de belofte van een grootse impact op de regio het grootst is.

Centrale opgave Zwolle kan ontlast worden door een integrale gebiedsontwikkeling aan de oostzijde bij Herfte: door de Sallandse weteringen via een nieuwe ‘Zwolse Vecht’ om te stad te leiden en dit te combineren met een waterfront verstedelijking, gecombineerd met een station. En eventueel een nieuwe randweg die de N35 met de N340/

Netwerkdelta

- 39 -

A28 verbindt, zodat bovenlokaal verkeer niet langer door de stad hoeft. Een nieuwe stadsrand voor Zwolle.

Vecht

Zwolse binnenstad ontlasten: geen natte voeten. Kansen mooi woonmilieu aan water en landschap met een nieuw station bij dorpje Herfte

Wanneer er ontwikkelingen Herfte plaatvinden, kunnen deze gebruikt worden om de Wijthmenenplas toegankelijker te maken.

ZwolseNieuwe Vecht: bypass Sallandse weteringen om de stad heen

Netwerkdelta

Sleutelgebieden

- 40 -

- 41 -

Sleutelgebied

Netwerkdelta Raalte

Sleutelgebied: de plek waar in dat perspectief de meeste opgaven samenkomen, de situatie het meest complex is en de belofte van een grootse impact op de regio het grootst is.

Centrale opgave Het dorp Raalte met het centrum en nieuwbouwwijken aan de zuidzijde van de spoorlijn, een spoorlijn en een station, een doorgaande weg in een ruime groenzone tussen het dorp en nieuwbouwwijk Het Raan, gebouwd in de jaren 80 en 90. In dit gebied speelt het vraagstuk hoe ruimtelijke ontwikkelingen zoals ontwikkeling van het stationsgebied, woningbouw, bedrijvigheid, betere benutting van bestaand OV-netwerk en aanpassing van de infrastructuur met elkaar te combineren.

Maak beter gebruik van het bestaande netwerk door rondom OV-halte Raalte het dorp aan elkaar te verbinden.

Zo onstaat er meer capaciteit voor wonen, een beter verbonden stadswijk en minder geluidshinder.

Door zowel de weg als het spoor beter in te passen onstaat er de mogeijkheid om rond het stati-on te verdichten en een verbinding te slaan.

- 42 -

Soevereine Subregio’s

- 43 -

Bouwstenen

- 44 -

De opgaven en mogelijke oplossingen zijn in kaart gebracht middel een atlas met bouwstenen. Hiernaast staat welke bouwstenen uit de atlas zijn samengebracht tot dit perspectief. Op de volgende pagina’s worden deze verder uitgelegd. De bouwstenen zijn zodanig geselecteerd dat ze het antwoord bieden wat het beste bij de strategie van het perspectief past. Het kan daarbij voorkomen dat er voor eenzelfde opgaven meerdere goede bouwstenen passen, zonder dat ze elkaar tegen gaan werken. In dat geval zijn meerdere bouwstenen in het perspectief opgenomen.

- 45 opgaves

opgaves

deelopgaves

deelopgaves bouwstenen

bouwstenen

K1A. Afvoeren naar de IJssel

Afvoeren naar de IJssel K1B. K1A. Eeuwige bron: Opvangen op Sallandse Heuvelrug

K1C. K1B. Eeuwige Opvangen Zwolle: planbron: Willemsvaart Sallandse Heuvelrug alsop Spons

K1D. K1C. Zwolle: plan Willemsvaart Stroomgebiedsaanpak als Spons Waterstad Herfte

K1D. Stroomgebiedsaanpak Waterstad Herfte

K2A. Lokale technische

K2B. K2A. LokaleDeltawerken technische Aanpak oplossingen

K2C. K2B. Aanpak Deltawerken Lokale sponzen: parken, wadis, groene daken

K2D. K2C. Lokale sponzen: parken, Ruimte voor het water wadis, groene daken

K2D. Ruimte voor het water

K3A. Waterbergingen om

K3B. K3A. Waterbergingen om Decentrale drinkwatervoldoende water naar voor buffers, rivierwater landbouw en drinkwater in landbouw elke kern

K3C. K3B. Decentrale drinkwaterEén stads-waterbuffer in buffers, rivierwater naar Zwolle landbouw

K3D. K3C. Eén vasthouden stads-waterbuffer in Water op hoge Zwollelage plekken laten plekken, vernatten > maar wel kwaliteit verbeteren

K3D. Water vasthouden op hoge plekken, lage plekken laten vernatten > maar wel kwaliteit verbeteren

K4B. K4A. Regionale Eigen dorp zonnecentrales haar kleine energie - windmolens, alle & windparken daken zonnepanelen

K4C. K4B. Regionalelevert zonnecentrales Nieuwbouw energie & windparken voor oudbouw

K4D. K4C. PerNieuwbouw subregio delevert besteenergie voor oudbouw oplossing: Waterkrachtcentrale, aquathermie, geothermie, zonnepanelen

K4D. Per subregio de beste oplossing: Waterkrachtcentrale, aquathermie, geothermie, zonnepanelen

K5A. Zonneladder

Zonneladderin stedelijk K5B. K5A. Energieopwek gebied

K5C. K5B. Energieopwek in stedelijk Geothermie/ Aquathermie gebied

K5D. K5C. Geothermie/ Aquathermie Windbossen

K5D. Windbossen

K6A. Versterken van lokale

K6B. K6A. Versterken van lokale Mens staat centraal recreatie recreatieve en ecologisch (versterken akkerland tbv gebruik landschappen en beleving)

K6C. K6B. Mens staat versterken vancentraal natuurlijke (versterken recreatieve netwerken in de stad: voor landschappen gebruik verbindingen mettbv buiten en ook beleving) maar voor aanpakken hitte-eiland-effect

K6D. K6C. versterken van natuurlijke natuurbescherming / kwaliteit netwerken staatincentraal de stad: voor verbindingen met buiten maar ook voor aanpakken hitte-eiland-effect

K6D. natuurbescherming / kwaliteit staat centraal

K7A. Huidige organiisatievorm /

Huidige organiisatievorm / K7B. K7A. Deltawerken in de stad Business as usual

K7C. K7B. Deltawerken in de stad Gebiedsgericht werken met lokale coalities

K7D. K7C. Gebiedsgericht Gebiedsgericht opwerken regionlokale coalities alemet schaal

K7D. Gebiedsgericht op regionale schaal

W1A. Elke kern groeit naar ratio

W1B. W1A. Elkevoornamelijk kern groeit naar Bouw in deratio kernen die goed bereikbaar (gaan) zijn tov Zwolle

W1C. W1B. Bouw voornamelijk in de Build everything in Zwolle kernen dierond goedA28, bereikbaar (city centre, (gaan) zijn tov Zwolle herstrurering)

W1D. W1C. Build in Zwolle Add 10%everything more houses in (cityhigh-altitude-town centre, rond A28, every herstrurering) and rest in Zwolle, and build new towns in high areas

W1D. Add 10% more houses in every high-altitude-town and rest in Zwolle, and build new towns in high areas

W2A. Meer van dezelfde

W2B. W2A. Meer dezelfde Alles eenvan trapje meer woonmilieus in de regio stedelijk in middelgrote steden

W2C. W2B. Allesurban een trapje meer Highly woonmileus stedelijk in middelgrote (hoogstedelijk) in Zwolle steden

W2D. W2C. Highly urban Combinatie vanwoonmileus stedelijke Zwolle en(hoogstedelijk) dorpse milieus,inalles groen en klimaatadaptief

W2D. Combinatie van stedelijke en dorpse milieus, alles groen en klimaatadaptief

W3B. W3A. Bij nieuwe ontwikkelingen Nieuwe ontwikkelingen alleen buitenruimte helpen bestaande bebouklimaatadaptief meenemen wing te verduurzamen

W3C. W3B. Nieuwe ontwikkelingen Alleen nieuwe ontwikkelinhelpen bestaande bebougen zijn zelfvoorzienend wing te verduurzamen

W3D. W3C. Alleen nieuwe ontwikkelinW3A. gen zijn zelfvoorzienend

W3D. W3A.

W4A. met OpRechtevenredig basis van bestaande W4B. (nieuwe) woningbouwloconcentraties arbeidspcaties laatsen

Op basis van bestaande Strategische nieuwe W4C. W4B. concentraties arbeidsplocaties sturend ontwikkelen laatsen

Strategische nieuwe W4D. W4C. W4A. locaties sturend ontwikkelen

W4D. W4A.

E1A. Nabijheid stimuleren

Nabijheid stimuleren E1B. E1A. Zwolle als uitwisselingshub

E1C. E1B. Zwolle als uitwisselingshub Brainport Zwolle: stap maken naar universiteitsstad

E1C. E1D. Universitaire Brainport Zwolle: opleiding stap naar kernen maken in de naar rand universitevan de regio itsstad

E1D. Universitaire opleiding naar kernen in de rand van de regio