2. Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant en memo verkeersveiligheid Eekwal

29

Varianten met ontsluiting van de Eekwal op één brug

Om een compleet beeld te geven van de effecten van beide keuzes zijn alle vier de mogelijke combinaties onderzocht. In de figuur hier hiernaast zijn de keuzes schematisch weergegeven. Op de pagina’s hierna worden ze afzonderlijk toegelicht. Het gaat daarbij om de verkeersstructuur in de variant en de effecten van de maatregelen.

Vanwege deze redenen wordt ook een meer ingrijpende maatregel onderzocht. Het betreft het ontsluiten van de Eekwal op slechts één van de bruggen van het kwadrant. Het is dan bijvoorbeeld enkel mogelijk de Eekwal te bereiken via de Nieuwe Havenbrug. Er is niet langer een verbinding met de Kamperpoortenbrug. Doel is het het compleet weren van doorgaand verkeer en daarmee het drukken van de intensiteiten. De verkeersstructuur van de rest van het kwadrant moet aansluiten op de situatie op de Eekwal om ongewenste neveneffecten als andere routes voor het doorgaande verkeer te voorkomen. Het belangrijkste hierin is de rijrichting op de Kamperstraat. Die bepaalt namelijk of en in welke richting doorgaand verkeer mogelijk is.

Op welke brug wordt de Eekwal ontsloten: de Nieuwe Havenbrug of de Kamperpoortenbrug?

2.

Wat is de rijrichting op de Kamperstraat: van de Luttekestraat naar de Kamperpoortenbrug, of andersom?

Nieuwe Havenbrug

Kamperpoortenbrug

oost- -> west

Enkele ontsluiting van de Eekwal In beide hiervoor toegelichte varianten neemt de intensiteit op de Eekwal af. Er blijft echter doorgaand verkeer aanwezig op de weg. Ook hebben dragen beide varianten slechts beperkt bij aan de ruimtelijke doelen voor het kwadrant.

1.

Ontsluiting via welke brug?

west -> oost

Keuzes bij de enkele ontsluiting Voor de inrichting van deze variant zijn er twee keuzes die gemaakt moeten worden:

Rijrichting Kamperstraat?

Het openhouden van de Eekwal in beide richtingen en de weg anders in te richten zorgt voor een reductie van de intensiteiten, maar er blijft nog een aanzienlijke hoeveelheid doorgaand verkeer van de weg gebruik maken. Ook het instellen van éénrichtingsverkeer zorgt voor een reductie, maar ook daar blijft er aanzienlijk wat doorgaand verkeer rijden. Daarnaast brengt een éénrichtingsstructuur andere negatieve effecten mee, zoals hogere snelheden.

Figuur 4.8 De twee keuzes bij de enkele ontsluiting van de Eekwal, leidend tot vier unieke variaties.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

30

Variant 3

Ontsluiting via Nieuwe Havenbrug, huidige rijrichting Kamperstraat In variant 3 is de Eekwal ontsloten op de Nieuwe Havenbrug. De Kamperstraat behoudt de huidige rijrichting van de Luttekestraat naar de Kamperpoortenbrug. Eekwal ontsluiten via de Nieuwe Havenbrug In deze variant wordt de Eekwal volledig ontsloten via de Nieuwe Havenbrug. Het is fysiek niet mogelijk vanaf de Eekwal direct naar de Kamperpoortenbrug te rijden. Voor voetgangers en fietsers blijft dit wel mogelijk. Alle huidige private parkeerplaatsen blijven bereikbaar. Tussen de meest noordelijk gelegen parkeerplaatsen en het kruispunt met de Kamperpoortenbrug is geen verkeersruimte benodigd. Deze ruimte kan benut worden voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Op het einde van de Eekwal, nabij de entree van het bolwerk, is ruimte nodig voor een keerlus. Dit voorkomt dat het bolwerk gebruikt moet worden om de Eekwal te verlaten. Rijrichting Kamperstraat behouden De rijrichting op de Kamperstraat blijft onveranderd. Dit biedt verkeer, en met name logistiek verkeer, de mogelijkheid om via de Kamperstraat het gebied te verlaten. Het alternatief is de ontsluiting grotendeels via de Blijmarkt plaats te laten vinden, iets wat haaks staat op de ambities voor het Stadshart.

Eenrichtingsverkeer Van Hattumstraat Het kruispunt Luttekestraat-Kamperstraat-Blijmarkt is een ingewikkeld kruispunt waar veel stromen bij elkaar komen. Het introduceren van éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat maakt dat er één verkeerstroom minder rijdt op dit complexe kruispunt. Ook zorgt het ervoor dat er geen ‘rondje om de kerk’ gereden kan worden, en er dus enkel bestemmingsverkeer op de Ossenmarkt rijdt. De rijrichting van de weg sluit aan op de rijrichting van de Kamperstraat. De Kamperstraat is daarmee voor verkeer zonder bestemming op de Ossenmarkt altijd de meest aantrekkelijke route. Shared space op de Ossenmarkt Om van de Ossenmarkt een groene oase te kunnen maken is er meer ruimte nodig voor groen en wandelen. Het introduceren van shared space in dit gebied betekent dat verschillende vervoerswijzen gebruik maken van de zelfde ruimte, hierdoor kan de ruimte efficiënter gebruikt worden en ingezet worden voor vergroening. Verplaatsen poller Jufferenwal Om het aantal verkeerstromen op het kruispunt bij de Kamperpoortenbrug te verminderen wordt de poller bij de ingang van de Jufferenwal geplaatst. De Jufferenwal wordt hiermee aantrekkelijker voor voetgangers en fietsers.

Figuur 4.9 Verkeersstructuur van het Zuidwestelijk kwadrant (voor de auto) in variant 3

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

31

Effecten variant 3

Ontsluiting via Nieuwe Havenbrug, huidige rijrichting Kamperstraat Intensiteit/kwaliteit gemotoriseerd verkeer Doordat de Eekwal niet langer is aangesloten op de Nieuwe Havenbrug en de Eekwal verdwijnt de mogelijkheid de weg als doorgaande route te gebruiken. Omdat in de huidige situatie een groot deel van het verkeer op de weg doorgaand verkeer betreft, neemt de intensiteit fors af. Enkel het bestemmingsverkeer (ca. 600 motorvoertuigen per etmaal) resteert.

Eekwal enkel voor een verplaatsing van het probleem naar een plek waar doorgaand verkeer nog minder gewenst is. Uit modelberekeningen blijkt dat de route via de Kamperstraat niet aantrekkelijk is voor doorgaand verkeer. Door de lage daadwerkelijke snelheid (die vaak lager ligt dan de wettelijk toegestane snelheid, bijvoorbeeld doordat gemotoriseerd verkeer ‘vast zit’ achter fietsers) levert het geen reistijdbesparing op om via het Zuidwestelijk kwadrant te rijden. Op kleine schaal zal dit echter nog wel gebeuren, onder andere als gevolg van verkeer dat iemand nabij het voetgangersgebied af zet. In de huidige situatie is dit ook al een mogelijkheid.

Effecten van deze maatregel zijn ook zichtbaar op de Nieuwe Havenbrug, de Kamperpoortenbrug, de Pannekoekendijk en de Burgemeester van Roijensingel. Op al deze wegen treedt een afname van de intensiteiten op. Alternatieve routes krijgen juist te maken met meer verkeer. Zo nemen de intensiteiten op de Emmawijk, Harm Smeengekade en de Willemskade met respectievelijk 2.600, 2.220 en 1.200 motorvoertuigen per etmaal toe. Binnen de scope van dit onderzoek is deze verplaatsing van verkeer wenselijk. Of deze toenames aansluiten op de ambities en plannen voor de Singel zal binnen het mobiliteitsonderzoek naar de Singel onderzocht worden.

Rondom de Kamperstraat, Ossenmarkt en Van Hattumstraat zijn verschuivingen zichtbaar in de verkeersstromen als gevolg van de maatregelen die op de Van Hattumstraat en Ossenmarkt worden genomen. Er zal enkel bestemmingsverkeer gebruik maken van de Van Hattumstraat en Ossenmarkt en de intensiteiten blijven beperkt. Dit wordt dan ook niet als conflicterend beschouwd met de ambities die daar spelen.

Een risico van de enkele ontsluiting van de Eekwal op de Nieuwe Havenbrug is dat verkeer een alternatieve doorgaande route door het kwadrant zoekt. Verkeer van de Nieuwe Havenbrug naar de Kamperpoortenbrug dat voorheen via de Eekwal reedt kan via de Kamperstraat gaan rijden. Wanneer dat het geval is, zorgt de maatregel op de

Intensiteit/kwaliteit lopen en fietsen De Eekwal blijft voor voetgangers en fietsers een doorgaande verbinding. Door de enkele ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer met de afname in intensiteiten wordt de Eekwal een aantrekkelijkere loop- en fietsroute. Ook op andere plekken in het kwadrant neemt de kwaliteit toe als gevolg van

verschillende maatregelen. -1.000

-/+ 0

-2.800

+500 -400

-400 +2.200

-/+ 0

-2.300

-/+ 0 +500

+2.600 +1.200

-1.000

-/+ 0

-/+ 0

-600

Figuur 4.10 Toe- en afnames aantal motorvoertuigen per etmaal in variant 3 ten opzichte van referentie 2030 (afgerond op honderdtallen, som van beide richtingen)

- 25 september 2024

32

Effecten variant 3

Ontsluiting via Nieuwe Havenbrug, huidige rijrichting Kamperstraat Routering De ontsluiting van de Eekwal via de Nieuwe Havenbrug sluit niet aan bij de preferente ontsluitingsroutes (A28, Zwartewaterallee, Nieuwe Veerallee). Dit zorgt voor langere rijafstanden en meer bestemmingsverkeer vanaf de Eekwal wat in deze variant via de Singel rijdt. Daarbij bestaat het risico dat verkeer vanaf de Eekwal via de Kamperstraat het gebied verlaat om richting de A28 te rijden. Uit de modelberekening blijkt niet dat dit effect sterk optreedt, maar monitoring wordt geadviseerd om tijdig te kunnen signaleren en indien benodigd maatregelen te kunnen treffen. Door de enkele ontsluiting van de Eekwal en het éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat is een groot deel van het kwadrant gebonden aan één of twee mogelijke routes van en naar bestemmingen. De bereikbaarheid voor gemotoriseerd verkeer neemt af ten opzichte van de huidige situatie. Dit geldt ook voor de bereikbaarheid van die plekken voor nood- en hulpdiensten. Die laatste doelgroep heeft echter ook de mogelijkheid de Eekwal te bereiken via het fietspad dat de Eekwal verbindt met de Kamperpoortenbrug. Voor voetgangers en fietsers blijft het hele gebied goed bereikbaar. De maatregelen hebben geen invloed op de routering voor deze gebruikers.

Verkeersveiligheid Als gevolg van de enkele ontsluiting van de Eekwal op de Nieuwe Havenbrug kan de entree bij de Kamperpoortenbrug veel eenvoudiger en compacter worden ingericht. Met het

verdwijnen van de aansluiting op de Eekwal aan de zuidzijde en de opgeschoven poller op de Jufferenwal aan de noordzijde ontstaat een situatie waar slechts zeer beperkt afslagbewegingen plaatsvinden. Met name voor fietsers op de oost-west fietsroute via de Kamperstraat betekent dit een verbetering van de verkeersveiligheid. Dezelfde fietsers ervaren een verbetering in de verkeersveiligheid op het kruispunt Luttekestraat Kamperstraat – Blijmarkt. Dit kruispunt wordt overzichtelijker door het instellen van éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat. Op de Eekwal neemt de verkeersveiligheid sterk toe door het verdwijnen van doorgaand verkeer. Niet alleen wordt het daarmee een stuk rustiger, ook kan de weg smaller worden ingericht waardoor de snelheid van het verkeer dat resteert lager kan te komen liggen. Omgevingskwaliteit Op het wegvak van de Eekwal tussen het bolwerk en de Kamperpoortenbrug ontstaan kansen voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Hierbij kan bijvoorbeeld aangesloten worden op de ruimtelijke structuur van de Potgieteresingel. Op de Ossenmarkt ontstaat als gevolg van de maatregelen meer ruimte voor groen en verblijven, waarmee de Peperbus een omgeving krijgt die recht doet aan de iconische status voor Zwolle. Door de lagere intensiteiten kan de Eekwal ook versmald worden (zie figuur 4.11) én verbetert de luchtkwaliteit.

Samenvatting effecten Variant 3 scoort redelijk gebalanceerd op de verschillende thema’s. Met name voetgangers en fietsers profiteren sterk van de genomen maatregelen. Ook op de Eekwal verbetert de situatie sterk. De hoeveelheid verkeer neemt sterk af waarmee de verkeersveiligheid toeneemt en er kansen liggen voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Dit gaat deels ten koste van de bereikbaarheid voor gemotoriseerd verkeer. De entree Kamperpoortenbrug wordt eenvoudiger (en dus veiliger) doordat er geen verbinding voor gemotoriseerd verkeer meer is met de Eekwal en de intensiteiten (daardoor) sterk afnemen. Ten slotte neemt de omgevingskwaliteit sterk toe. Er wordt op verschillende plekken in kwadrant en met name op de Eekwal ruimte vrijgespeeld waar ruimtelijke kwaliteit toegevoegd kan worden.

Figuur 4.11 Met enkel bestemmingsverkeer kan de Eekwal flink worden versmald (bovenaanzicht nabij de Nieuwe Havenbrug van een mogelijk ontwerp)

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

33

Variant 4

Ontsluiting via Kamperpoortenbrug, huidige rijrichting Kamperstraat In variant 4 wordt de Eekwal volledig ontsloten via de Kamperpoortenbrug. De Kamperstraat behoudt de huidige rijrichting. Eekwal ontsluiten via Kamperpoortenbrug Door de ontsluiting van de Eekwal en het bolwerk via de Kamperpoortenbrug is het fysiek onmogelijk om vanaf de Eekwal direct naar de Nieuwe Havenbrug te rijden. Wel blijft er nabij de Nieuwe Havenbrug verkeersruimte beschikbaar om de private parkeerplaatsen bereikbaar te houden. Deze worden echter ook volledig ontsloten via de Kamperpoortenbrug. Voor fietsers en voetgangers is het wel mogelijk de Eekwal uit twee richtingen te bereiken. Op het bolwerk wordt de huidige rijrichting behouden. Dit voorkomt dat foutrijders op de Eekwal het bolwerk gebruikt om te keren. Rijrichting Kamperstraat behouden De rijrichting op de Kamperstraat blijft onveranderd. Dit biedt verkeer, en met name logistiek verkeer, de mogelijkheid om via de Kamperstraat het gebied te verlaten. Het alternatief is de ontsluiting grotendeels via de Blijmarkt plaats te laten vinden, iets wat haaks staat op de ambities voor het Stadshart.

Eenrichtingsverkeer Van Hattumstraat Het kruispunt Luttekestraat-Kamperstraat-Blijmarkt is een ingewikkeld kruispunt waar veel stromen bij elkaar komen. Het introduceren van éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat maakt dat er één verkeerstroom minder rijdt op dit complexe kruispunt. Ook zorgt het ervoor dat er geen ‘rondje om de kerk’ gereden kan worden, en er dus enkel bestemmingsverkeer op de Ossenmarkt rijdt. De rijrichting van de weg sluit aan op de rijrichting van de Kamperstraat. De Kamperstraat is daarmee voor verkeer zonder bestemming op de Ossenmarkt altijd de meest aantrekkelijke route. Shared space op de Ossenmarkt Om van de Ossenmarkt een groene oase te kunnen maken is er meer ruimte nodig voor groen en wandelen. Het introduceren van shared space in dit gebied betekend dat verschillende vervoerswijzen gebruik maken van de zelfde ruimte, hierdoor kan de ruimte efficiënter gebruikt worden en ingezet worden voor vergroening. Verplaatsen poller Jufferenwal Om het aantal verkeerstromen op het kruispunt bij de Kamperpoortenbrug te verminderen wordt de poller bij de ingang van de Jufferenwal geplaatst. De Jufferenwal wordt hiermee aantrekkelijker voor voetgangers en fietsers.

Figuur 4.12 Verkeersstructuur van het Zuidwestelijk kwadrant (voor de auto) in variant 4

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

34

Effecten variant 4

Ontsluiting via Kamperpoortenbrug, huidige rijrichting Kamperstraat Intensiteit/kwaliteit Doordat de Eekwal niet langer is aangesloten op de Nieuwe Havenbrug verdwijnt de mogelijkheid de weg als doorgaande route te gebruiken. Omdat in de huidige situatie een groot deel van het verkeer op de weg doorgaand verkeer betreft, neemt de intensiteit fors af. Enkel het bestemmingsverkeer (ca. 600 motorvoertuigen per etmaal) resteert. Effecten van deze maatregel zijn ook zichtbaar op de Nieuwe Havenbrug, de Kamperpoortenbrug, de Pannekoekendijk en de Burgemeester van Roijensingel. Op al deze wegen treedt een afname van de intensiteiten op. Alternatieve routes krijgen juist te maken met meer verkeer. Zo nemen de intensiteiten op de Emmawijk, Harm Smeengekade en de Willemskade met respectievelijk 2.100, 2.200 en 800 motorvoertuigen per etmaal toe. Of deze toenames aansluiten op de ambities en plannen voor de Singel zal binnen het mobiliteitsonderzoek naar de Singel onderzocht worden. Een risico van de enkele ontsluiting van de Eekwal op de Kamperpoortenbrug is dat verkeer een alternatieve doorgaande route door het kwadrant zoekt. Verkeer van de Nieuwe Havenbrug naar de Kamperpoortenbrug dat voorheen via de Eekwal reedt kan via de Kamperstraat gaan rijden.

Wanneer dat het geval is, zorgt de maatregel op de Eekwal enkel voor een verplaatsing van het probleem naar een plek waar doorgaand verkeer nog minder gewenst is. Uit

modelberekeningen blijkt dat de route via de Kamperstraat niet aantrekkelijk is voor doorgaand verkeer. Door de lage daadwerkelijke snelheid (die vaak lager ligt dan de wettelijk toegestane snelheid, bijvoorbeeld doordat gemotoriseerd verkeer achter een fietser rijdt door de beperkte breedte van de weg) levert het geen reistijdbesparing op om via het Zuidwestelijk kwadrant te rijden. Op kleine schaal zal dit echter nog wel gebeuren, onder andere als gevolg van verkeer dat iemand nabij het centrum afzet. In de huidige situatie is dit ook al een mogelijkheid. Rondom de Kamperstraat, Ossenmarkt en Van Hattumstraat zijn verschuivingen zichtbaar in de verkeersstromen als gevolg van de maatregelen die op de Van Hattumstraat en Ossenmarkt worden genomen. Er zal enkel bestemmingsverkeer gebruik maken van de Van Hattumstraat en Ossenmarkt en de intensiteiten blijven beperkt. Dit wordt dan ook niet als conflicterend beschouwd met de ambities die daar spelen. Intensiteit/kwaliteit lopen en fietsen De Eekwal blijft voor voetgangers en fietsers een doorgaande verbinding. Door de enkele ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer met de afname in intensiteiten als gevolg wordt de Eekwal een aantrekkelijkere loop- en fietsroute. Ook op andere plekken in het kwadrant neemt de kwaliteit toe als gevolg van verschillende maatregelen.

-800

-/+ 0

-2.300

+500 -400

-300 +2.200

-/+ 0

-2.300

-/+ 0 +500

+2.100 +800

-1.400

-/+ 0

-/+ 0

-500

Figuur 4.13 Toe- en afnames aantal motorvoertuigen per etmaal in variant 4 ten opzichte van referentie 2030 (afgerond op honderdtallen, som van beide richtingen)

- 25 september 2024

35

Effecten variant 4

Ontsluiting via Kamperpoortenbrug, huidige rijrichting Kamperstraat Routering De ontsluiting van de Eekwal via de Nieuwe Havenbrug sluit aan bij de preferente ontsluitingsroutes (A28, Zwartewaterallee, Nieuwe Veerallee). Door de enkele ontsluiting van de Eekwal en het éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat is een groot deel van het kwadrant echter gebonden aan één of twee mogelijke routes van en naar bestemmingen. De bereikbaarheid voor gemotoriseerd verkeer neemt af ten opzichte van de huidige situatie. Dit geldt ook voor de bereikbaarheid van die plekken voor nood- en hulpdiensten. Die hebben echter ook de mogelijkheid de Eekwal te bereiken via het fietspad dat de Eekwal verbindt met de Nieuwe Havenbrug. Voor voetgangers en fietsers blijft het hele gebied goed bereikbaar. De maatregelen hebben geen invloed op de routering voor deze gebruikers. Verkeersveiligheid Als gevolg van de enkele ontsluiting van de Eekwal op de Kamperpoortenbrug kan de entree bij de Nieuwe Havenbrug veel eenvoudiger worden ingericht. De conflicterende stromen tussen gemotoriseerd verkeer vanaf de Eekwal, Luttekestraat en Nieuwe Havenbrug verdwijnen. Dezelfde fietsers ervaren een verbetering in de verkeersveiligheid op het kruispunt Luttekestraat -

Kamperstraat – Blijmarkt. Dit kruispunt wordt overzichtelijker door het instellen van éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat. Op de Eekwal neemt de verkeersveiligheid sterk toe door het verdwijnen van doorgaand verkeer. Niet alleen wordt het daarmee een stuk rustiger, ook kan de weg smaller worden ingericht waardoor de snelheid van het verkeer dat resteert lager kan te komen liggen. Omgevingskwaliteit Op het wegvak van de Eekwal tussen het bolwerk en de Nieuwe Havenbrug ontstaan kansen voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Doordat private parkeerplaatsen bereikbaar moeten blijven blijft er echter verkeersruimte voor gemotoriseerd verkeer nodig (zie figuur 4.14). Hierdoor is de mate van vergroening enigszins beperkt. De luchtkwaliteit verbetert door de lagere hoeveelheid gemotoriseerd verkeer.

Samenvatting effecten Variant 4 scoort goed op de thema’s intensiteit/kwaliteit en verkeersveiligheid. Met name de ruimte voor voetganger, ruimte voor fietser en verkeersstromen Eekwal dragen hier bij intensiteit/kwaliteit aan bij. De Eekwal draagt ook bij aan de verkeersveiligheid, net als de versimpelde kruispuntvormgeving bij de Nieuwe Havenbrug. Net als bij eerdere varianten neemt de bereikbaarheid af voor gemotoriseerd verkeer. Er zijn minder routes mogelijk door het instellen van éénrichtingswegen en de aanpassingen op de Eekwal. Wel sluit de bereikbaarheid van de Eekwal aan bij de preferente ontsluitingsroutes.

Ook kan een aantrekkelijke entree voor het Stadshart gecreëerd worden. Dat sluit aan op de verbinding die de Nieuwe Havenbrug vormt voor voetgangers en fietsers tussen centrum en station. Op de Ossenmarkt ontstaat als gevolg van de maatregelen meer ruimte voor groen en verblijven, waarmee de Peperbus een omgeving krijgt die recht doet aan de iconische status voor Zwolle.

Figuur 4.14 Bovenaanzicht van een voorbeeld inrichting van de Eekwal met voldoende verkeersruimte om de private parkeerplaatsen bereikbaar te houden.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

36

Variant 5

Ontsluiting via Nieuwe Havenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat In variant 5 wordt de Eekwal volledig ontsloten via de Nieuwe Havenbrug. De rijrichting van de Kamperstraat wordt omgedraaid. Eekwal ontsluiten via de Nieuwe Havenbrug In deze variant wordt de Eekwal volledig ontsloten via de Nieuwe Havenbrug. Het is fysiek niet mogelijk vanaf de Eekwal direct naar de Kamperpoortenbrug te rijden. Voor voetgangers en fietsers blijft dit wel mogelijk. Alle huidige private parkeerplaatsen blijven bereikbaar. Tussen de meest noordelijk gelegen parkeerplaatsen en het kruispunt met de Kamperpoortenbrug is geen verkeersruimte benodigd. Deze ruimte kan benut worden voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Op het einde van de Eekwal, nabij de entree van het bolwerk, is ruimte nodig voor een keerlus. Dit voorkomt dat het bolwerk gebruikt wordt om de Eekwal te verlaten. Omdraaien rijrichting Kamperstraat In deze variant wordt de rijrichting op de Kamperstraat omgedraaid. Hiermee blijft het ondanks het opheffen van de aansluiting van de Eekwal op de Kamperpoortenbrug mogelijk om het Zuidwestelijk kwadrant vanuit westelijke richting in te rijden.

Eenrichtingsverkeer Van Hattumstraat Het kruispunt Luttekestraat-Kamperstraat-Blijmarkt is een ingewikkeld kruispunt waar veel stromen bij elkaar komen. Het introduceren van éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat maakt dat er één verkeerstroom minder rijdt op dit complexe kruispunt. Ook zorgt het ervoor dat er geen ‘rondje om de kerk’ gereden kan worden, en er dus enkel bestemmingsverkeer op de Ossenmarkt rijdt. De rijrichting van de weg sluit aan op de rijrichting van de Kamperstraat. De Kamperstraat is daarmee voor verkeer zonder bestemming op de Ossenmarkt altijd de meest aantrekkelijke route. Wel komt er door het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat meer gemotoriseerd verkeer naar het kruispunt toe, i.p.v. dat het van het kruispunt af rijdt. Shared space op de Ossenmarkt Om van de Ossenmarkt een groene oase te kunnen maken is er meer ruimte nodig voor groen en wandelen. Het introduceren van shared space in dit gebied betekend dat verschillende vervoerswijzen gebruik maken van de zelfde ruimte, hierdoor kan de ruimte efficiënter gebruikt worden en ingezet worden voor vergroening.

Figuur 4.15 Verkeersstructuur van het Zuidwestelijk kwadrant (voor de auto) in variant 5

Verplaatsen poller Jufferenwal Om het aantal verkeerstromen op het kruispunt bij de Kamperpoortenbrug te verminderen wordt de poller bij de ingang van de Jufferenwal geplaatst. De Jufferenwal wordt hiermee aantrekkelijker voor voetgangers en fietsers.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

37

Effecten variant 5

Ontsluiting via Nieuwe Havenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat Intensiteit/kwaliteit gemotoriseerd verkeer Doordat de Eekwal niet langer is aangesloten op de Nieuwe Havenbrug en de Eekwal verdwijnt de mogelijkheid de weg als doorgaande route te gebruiken. Omdat in de huidige situatie een groot deel van het verkeer op de weg doorgaand verkeer betreft, neemt de intensiteit fors af. Enkel het bestemmingsverkeer (ca. 600 motorvoertuigen per etmaal) resteert. Effecten van deze maatregel zijn ook zichtbaar op de Nieuwe Havenbrug, de Kamperpoortenbrug, de Pannekoekendijk en de Burgemeester van Roijensingel. Op al deze wegen treedt een afname van de intensiteiten op. Alternatieve routes krijgen juist te maken met meer verkeer. Zo nemen de intensiteiten op de Emmawijk, Harm Smeengekade en de Willemskade met respectievelijk 2.200, 1.600 en 1.200 motorvoertuigen per etmaal toe. Of deze toenames aansluiten op de ambities en plannen voor de Singel zal binnen het mobiliteitsonderzoek naar de Singel plaats vinden. Een nadeel van het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat is dat een route wordt gecreëerd vanaf de Kamperpoortenbrug via de Kamperstraat naar de Blijmarkt. Doordat niet langer via de Eekwal en Luttekestraat gereden hoeft te worden zou dit een nieuwe sluiproute kunnen

vormen voor doorgaand verkeer. Figuur 4.16 laat zien dat dit ook gebeurt, de intensiteiten van gemotoriseerd verkeer op de Kamperstraat en Blijmarkt nemen iets toe. Er ontstaat dus inderdaad een nieuwe doorgaande route door het Stadshart bij het omdraaien van de Kamperstraat in combinatie met de enkele ontsluiting van de Eekwal. Rondom de Kamperstraat, Ossenmarkt en Van Hattumstraat zijn verschuivingen zichtbaar in de verkeersstromen als gevolg van de maatregelen die op de Van Hattumstraat en Ossenmarkt worden genomen. Er zal enkel bestemmingsverkeer gebruik maken van de Van Hattumstraat en Ossenmarkt en de intensiteiten blijven beperkt. Dit wordt dan ook niet als conflicterend beschouwd met de ambities die daar spelen. De toename op de Kamperstraat is wel onwenselijk. Met het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat ontstaat een doorgaande oost-west route door het Stadshart. Intensiteit/kwaliteit lopen en fietsen De Eekwal blijft voor voetgangers en fietsers een doorgaande verbinding. Door de enkele ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer met de afname in intensiteiten wordt de Eekwal een aantrekkelijkere loop- en fietsroute. Ook op andere plekken in het kwadrant neemt de kwaliteit toe als gevolg van

verschillende maatregelen. Wel wordt het minder prettig fietsen op de nieuwe oost-west fietsroute via de Kamperstraat en Blijmarkt -1.300 als gevolg van de nieuwe -/+ doorgaande route voor 0 gemotoriseerd verkeer richting het Zuidoostelijk kwadrant die daar ontstaat. -2.300

+300 -200

+200 +1.600

-/+ 0

-2.300

-/+ 0 +300

+2.200 +1.200

-1.200

+300

-/+ 0

-1.100

Figuur 4.16 Toe- en afnames aantal motorvoertuigen per etmaal in variant 5 ten opzichte van referentie 2030 (afgerond op honderdtallen, som van beide richtingen)

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

38

Effecten variant 5

Ontsluiting via Nieuwe Havenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat Routering Het omdraaien van de rijrichting van de Kamperstraat zorgt er voor dat het kwadrant zowel via de Kamperpoortenbrug als via de Nieuwe Havenbrug in te rijden is. Door de enkele ontsluiting van de Eekwal en het éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat is een groot deel van het kwadrant echter gebonden aan één of twee mogelijke routes van en naar bestemmingen. De bereikbaarheid voor gemotoriseerd verkeer neemt af ten opzichte van de huidige situatie. Dit geldt ook voor de bereikbaarheid van die plekken voor nooden hulpdiensten. Die hebben echter ook de mogelijkheid de Eekwal te bereiken via het fietspad dat de Eekwal verbindt met de Kamperpoortenbrug. Voor voetgangers en fietsers blijft het hele gebied goed bereikbaar. De maatregelen hebben geen invloed op de routering voor deze gebruikers. Verkeersveiligheid Als gevolg van de enkele ontsluiting van de Eekwal op de Nieuwe Havenbrug kan de entree bij de Kamperpoortenbrug veel eenvoudiger en compacter worden ingericht. Met het verdwijnen van de aansluiting op de Eekwal aan de zuidzijde en de opgeschoven poller op de Jufferenwal aan de noordzijde ontstaat een situatie waar slechts zeer beperkt afslagbewegingen plaatsvinden. Met name voor fietsers op de oost-west fietsroute via de Kamperstraat betekent dit een verbetering van de verkeersveiligheid.

Op het kruispunt Luttekestraat-Kamperstraat-Blijmarkt komen door de éénrichtingsstructuur op de Van Hattumstraat minder stromen uit verschillende richtingen samen. Door het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat komen er wel méér stromen naar het kruispunt toe. Daarmee verbetert de verkeersveiligheid hier niet. Op de Eekwal neemt de verkeersveiligheid sterk toe door het verdwijnen van doorgaand verkeer. Niet alleen wordt het daarmee een stuk rustiger, ook kan de weg smaller worden ingericht waardoor de snelheid van het verkeer dat resteert lager kan te komen liggen.

Samenvatting effecten Variant 5 scoort goed op kwaliteit en bereikbaarheid voor voetgangers en fietsers. Ook verbetert de verkeersveiligheid op veel plekken, biedt de variant kansen voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit op verschillende plekken in het kwadrant en is er niet langer doorgaand verkeer op de Eekwal. Daar staat tegenover dat de bereikbaarheid voor alle soorten gemotoriseerd verkeer afneemt. Verder zorgt het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat voor meer (doorgaand) verkeer op de Kamperstraat en Blijmarkt, met negatieve effecten op de kwaliteit voor fietsers en de verkeersveiligheid op het kruispunt met de Luttekestraat.

Omgevingskwaliteit Op het wegvak van de Eekwal tussen het bolwerk en de Kamperpoortenbrug ontstaan kansen voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Hierbij kan bijvoorbeeld aangesloten worden op de ruimtelijke structuur van de Potgieteresingel. Nabij de Nieuwe Havenbrug kan de Eekwal versmald worden (zie figuur 4.17). De luchtkwaliteit verbetert door de lagere hoeveelheid gemotoriseerd verkeer. Op de Ossenmarkt ontstaat als gevolg van de maatregelen meer ruimte voor groen en verblijven, waarmee de Peperbus een omgeving krijgt die recht doet aan de iconische status voor Zwolle.

Figuur 4.17 Met enkel bestemmingsverkeer kan de Eekwal flink worden versmald (bovenaanzicht nabij de Nieuwe Havenbrug van een mogelijk ontwerp)

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

39

Variant 6

Ontsluiting via Kamperpoortenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat In variant 6 wordt de Eekwal volledig ontsloten via de Kamperpoortenbrug. De rijrichting van de Kamperstraat wordt omgedraaid. Eekwal ontsluiten via Kamperpoortenbrug In variant 6 wordt de Eekwal volledig ontsloten op de Kamperpoortenbrug. Het is fysiek onmogelijk om vanaf de Eekwal direct naar de Nieuwe Havenbrug te rijden. Wel blijft er nabij de Nieuwe Havenbrug verkeersruimte beschikbaar om de private parkeerplaatsen bereikbaar te houden. Deze worden echter ook volledig ontsloten via de Kamperpoortenbrug. Voor fietsers en voetgangers is het wel mogelijk de Eekwal uit twee richtingen te bereiken. Op het bolwerk wordt de huidige rijrichting behouden. Dit voorkomt dat foutrijdend verkeer op de Eekwal het bolwerk gebruikt om te keren. Omdraaien rijrichting Kamperstraat In deze variant wordt de rijrichting op de Kamperstraat omgedraaid. Hiermee blijft het ondanks het opheffen van de aansluiting van de Eekwal op de Kamperpoortenbrug mogelijk om het Zuidwestelijk kwadrant vanuit westelijke richting in te rijden.

Eenrichtingsverkeer Van Hattumstraat Het kruispunt Luttekestraat-Kamperstraat-Blijmarkt is een ingewikkeld kruispunt waar veel stromen bij elkaar komen. Het introduceren van éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat maakt dat er één verkeerstroom minder rijdt op dit complexe kruispunt. Ook zorgt het ervoor dat er geen ‘rondje om de kerk’ gereden kan worden, en er dus enkel bestemmingsverkeer op de Ossenmarkt rijdt. De rijrichting van de weg sluit aan op de rijrichting van de Kamperstraat. De Kamperstraat is daarmee voor verkeer zonder bestemming op de Ossenmarkt altijd de meest aantrekkelijke route. Wel komt er door het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat meer gemotoriseerd verkeer naar het kruispunt toe, i.p.v. dat het van het kruispunt af rijdt. Shared space op de Ossenmarkt Om van de Ossenmarkt een groene oase te kunnen maken is er meer ruimte nodig voor groen en wandelen. Het introduceren van shared space in dit gebied betekend dat verschillende vervoerswijzen gebruik maken van de zelfde ruimte, hierdoor kan de ruimte efficiënter gebruikt worden en ingezet worden voor vergroening.

Figuur 4.18 Verkeersstructuur van het Zuidwestelijk kwadrant (voor de auto) in variant 6

Verplaatsen poller Jufferenwal Om het aantal verkeerstromen op het kruispunt bij de Kamperpoortenbrug te verminderen wordt de poller bij de ingang van de Jufferenwal geplaatst. De Jufferenwal wordt hiermee aantrekkelijker voor voetgangers en fietsers.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

40

Effecten variant 6

Ontsluiting via Kamperpoortenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat Intensiteit/kwaliteit gemotoriseerd verkeer Doordat de Eekwal niet langer is aangesloten op de Nieuwe Havenbrug en de Eekwal verdwijnt de mogelijkheid de weg als doorgaande route te gebruiken. Omdat in de huidige situatie een groot deel van het verkeer op de weg doorgaand verkeer betreft, neemt de intensiteit fors af. Enkel het bestemmingsverkeer (ca. 600 motorvoertuigen per etmaal) resteert. Effecten van deze maatregel zijn ook zichtbaar op de Nieuwe Havenbrug, de Kamperpoortenbrug, de Pannekoekendijk en de Burgemeester van Roijensingel. Op al deze wegen treedt een afname van de intensiteiten op. Alternatieve routes krijgen juist te maken met meer verkeer. Zo nemen de intensiteiten op de Emmawijk, Harm Smeengekade en de Willemskade met respectievelijk 1.700, 1.500 en 800 motorvoertuigen per etmaal toe. Of deze toenames aansluiten op de ambities en plannen voor de Singel zal binnen het mobiliteitsonderzoek naar de Singel plaats vinden. Een nadeel van het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat is dat een route wordt gecreëerd vanaf de Kamperpoortenbrug via de Kamperstraat naar de Blijmarkt. Doordat niet langer via de Eekwal en Luttekestraat gereden hoeft te worden zou dit een nieuwe sluiproute kunnen

vormen voor doorgaand verkeer. Net als bij variant 5 gebeurt dit ook bij deze variant, figuur 4.19 laat zien dat de intensiteiten van gemotoriseerd verkeer op de Kamperstraat en Blijmarkt toenemen. Er ontstaat dus inderdaad een nieuwe doorgaande route door het Stadshart bij het omdraaien van de Kamperstraat in combinatie met de enkele ontsluiting van de Eekwal. Rondom de Ossenmarkt en Van Hattumstraat zijn verschuivingen zichtbaar in de verkeersstromen als gevolg van de maatregelen die in dit gebied worden genomen. Er zal enkel bestemmingsverkeer gebruik maken van de Van Hattumstraat en Ossenmarkt en de intensiteiten blijven beperkt. Dit wordt dan ook niet als conflicterend beschouwd met de ambities die daar spelen. Intensiteit/kwaliteit lopen en fietsen De Eekwal blijft voor voetgangers en fietsers een doorgaande verbinding. Door de enkele ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer met de afname in intensiteiten als gevolg wordt de Eekwal een aantrekkelijkere loop- en fietsroute. Ook op andere plekken in het kwadrant neemt de kwaliteit toe als gevolg van verschillende maatregelen. Wel wordt het minder prettig fietsen op de nieuwe oost-west fietsroute via de Kamperstraat en Blijmarkt als gevolg van de nieuwe

doorgaande route voor gemotoriseerd verkeer die daar ontstaat. -900

-/+ 0

-1.900

+300 -200

+300 +1.500

-/+ 0

-2.300

-/+ 0 +400

+1.700 +800

-1.500

+300

-/+ 0

-1.000

Figuur 4.19 Toe- en afnames aantal motorvoertuigen per etmaal in variant 6 ten opzichte van referentie 2030 (afgerond op honderdtallen, som van beide richtingen)

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

41

Effecten variant 6

Ontsluiting via Kamperpoortenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat Routering Het omdraaien van de rijrichting van de Kamperstraat zorgt er voor dat het kwadrant zowel via de Kamperpoortenbrug als via de Nieuwe Havenbrug in te rijden is. Door de enkele ontsluiting van de Eekwal en het éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat is een groot deel van het kwadrant echter gebonden aan één of twee mogelijke routes van en naar bestemmingen. De bereikbaarheid voor gemotoriseerd verkeer neemt af ten opzichte van de huidige situatie. Dit geldt ook voor de bereikbaarheid van die plekken voor nooden hulpdiensten. Die hebben echter ook de mogelijkheid de Eekwal te bereiken via het fietspad dat de Eekwal verbindt met de Kamperpoortenbrug. Voor voetgangers en fietsers blijft het hele gebied goed bereikbaar. De maatregelen hebben geen invloed op de routering voor deze gebruikers. Verkeersveiligheid Als gevolg van de enkele ontsluiting van de Eekwal op de Kamperpoortenbrug kan de entree bij de Nieuwe Havenbrug eenvoudiger worden ingericht. De conflicterende stromen tussen gemotoriseerd verkeer van de Eekwal naar de Luttekestraat en vanaf de Nieuwe Havenbrug naar de Eekwal met de stroom vanuit de stad verdwijnen.

stromen uit verschillende richtingen samen. Door het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat komen er wel méér stromen naar het kruispunt toe. Daarmee neemt de verkeersveiligheid daar af. Op de Eekwal neemt de verkeersveiligheid sterk toe door het verdwijnen van doorgaand verkeer. Niet alleen wordt het daarmee een stuk rustiger, ook kan de weg smaller worden ingericht waardoor de snelheid van het verkeer dat resteert lager kan te komen liggen. Omgevingskwaliteit Op het wegvak van de Eekwal tussen het bolwerk en de Nieuwe Havenbrug ontstaan kansen voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit. Doordat private parkeerplaatsen bereikbaar moeten blijven blijft er echter verkeersruimte voor gemotoriseerd verkeer nodig (zie figuur 4.20). De luchtkwaliteit verbetert door de lagere hoeveelheid gemotoriseerd verkeer.

Samenvatting effecten Variant 6 scoort goed op kwaliteit en bereikbaarheid voor voetgangers en fietsers. Ook verbetert de verkeersveiligheid op veel plekken, biedt de variant beperkte kansen voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit op verschillende plekken in het kwadrant en is er niet langer doorgaand verkeer op de Eekwal. Daar staat tegenover dat de bereikbaarheid voor alle soorten gemotoriseerd verkeer afneemt. Verder zorgt het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat voor meer (doorgaand) verkeer op de Kamperstraat en Blijmarkt, met negatieve effecten op de kwaliteit voor fietsers en de verkeersveiligheid op het kruispunt met de Luttekestraat.

Ook kan een aantrekkelijke entree voor het Stadshart gecreëerd worden. Dat sluit aan op de verbinding die de Nieuwe Havenbrug vormt voor voetgangers en fietsers tussen centrum en station.

Op de Ossenmarkt ontstaat als gevolg van de maatregelen Op het kruispunt Luttekestraat-Kamperstraat-Blijmarkt komen meer ruimte voor groen en verblijven, waarmee de Peperbus door de éénrichtingsstructuur op de Van Hattumstraat minder een omgeving krijgt die recht doet aan de iconische status voor Zwolle.

Figuur 4.20 Bovenaanzicht van een voorbeeld inrichting van de Eekwal met voldoende verkeersruimte om de private parkeerplaatsen bereikbaar te houden.

- 25 september 2024

42

Routering logistiek

Gezamenlijke route voor afvalinzameling en laden en lossen Routering laden en lossen en afvalinzameling Om de impact van logistiek verkeer te beperken is het gewenst om een gezamenlijke route te maken voor de afvalinzameling en laden en lossen voor detailhandel en horeca. Dit betekent voor de afvalinzameling dat nieuwe locaties voor ondergrondse containers worden onderzocht, hiervoor zijn op dit moment conceptlocaties in beeld. Rijrichting Kamperstraat bepalend voor de rijrichting van de logistieke route Het verschil in de rijrichting van de Kamperstraat tussen de verschillende varianten heeft gevolgen voor de richting van de logistieke route, zoals afgebeeld in de figuren hiernaast. De rijrichting op de Kamperstraat bepaalt de rijrichting van de Voorstraat, Van Hattumstraat en Ossenmarkt. Afvalinzameling In beide gevallen, behouden rijrichting Kamperstraat én omgedraaide rijrichting Kamperstraat, is het mogelijk om in één loop alle containers te legen. Om alle containers te legen gaat de afvalinzameling via de Ossenmarkt. De route via de Ossenmarkt is echter niet ideaal vanwege de krappe bochten, zoals de Halvemaansteeg/ Korte Kamperstraat. Daarnaast is door bewoners aangegeven dat via de Kamperstraat de preferente route is.

Onderzocht kan worden om de containers van de Ossenmarkt naar de Kamperstraat te verplaatsen Dit kan echter gevolgen hebben voor de (auto en fiets) doorstroming van de Figuur 4.21 Routering logistiek in de varianten waar de rijrichting Kamperstraat op momenten dat de containers geleegd worden. van de Kamperstraat behouden is (varianten 2, 3 en 4). Verder is het wenselijk dat de bevoorrading van de Voorstraat zoveel mogelijk via de Voorstraat zelf gaat, waardoor verkeer niet via het shared space gebied van de Ossenmarkt hoeft.

Figuur 4.22 Routering logistiek in de varianten waar de rijrichting van de Kamperstraat omgedraaid is (varianten 1, 5 en 6).

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

43

6. Verkeerskundige Voorkeursvariant In voorgaand hoofdstuk zijn verschillende varianten van de verkeersstructuur in het Zuidwestelijk kwadrant en de effecten daarvan toegelicht. Om tot een verkeerskundige voorkeursvariant te komen wordt in dit hoofdstuk een koppeling gelegd met de ambities voor het kwadrant en in hoeverre de varianten daar aan bijdragen.

-

44 Photo by Bart Ros on Unsplash

Van varianten naar één verkeerskundige voorkeursvariant In voorgaand hoofdstuk zijn verschillende varianten gepresenteerd met het beoogde doel de verkeerssituatie in het Zuidwestelijk kwadrant te verbeteren. Bij elke variant zijn de voornaamste effecten van de maatregelen die onderdeel vormen van de variant benoemd. Effecten van de varianten lopen uiteen Uit voorgaand hoofdstuk blijkt duidelijk dat de effecten van de varianten uiteenlopen. Waar de ene variant met name sterk scoort op het thema routering, scoren andere varianten bijvoorbeeld beter op intensiteit/kwaliteit, verkeersveiligheid en/of omgevingskwaliteit. Voorkeursvariant Het doel van deze studie is het komen tot één variant die de verkeerssituatie in het kwadrant verbetert én aansluit op de verschillende ambities die van toepassing zijn. Er is geen variant die op alle aspecten beter scoort dan elke andere variant. Het bepalen van de voorkeursvariant vereist daarom een nadrukkelijke koppeling en afweging van de effecten van de varianten met de ambities voor het Zuidwestelijk kwadrant. In dit hoofdstuk wordt de voorkeursvariant bepaald.

Figuur 5.1 Zicht op de Peperbus vanaf de Kamperpoortenbrug

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

45

Voorkeursvariant Om als voorkeursvariant bestempeld te kunnen worden is het essentieel dat een variant aansluit op de ambities voor het Zuidwestelijk kwadrant. Deze zijn in hoofdstuk 2 toegelicht. In het kort gelden de volgende ambities: • Fietser en voetganger voorop​; • Doorgaand verkeer op de Eekwal wordt voorkomen​; • Bereikbaarheid van Eekwal blijft op orde​; • Verkeersveiligheid in het gebied verbetert (kruisingen, snelheid van verkeer)​; • Meer ruimte voor groen en verblijven.

éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat zorgen voor een verbetering van de verkeerssituatie en dragen bij aan het realiseren van verschillende ambities. Zo draagt het éénrichtingsverkeer op de Van Hattumstraat bij aan een Ossenmarkt met meer ruimtelijke kwaliteit. De hoofdmaatregel van variant 1 is de herinrichting van de Eekwal. Deze maatregel zorgt voor een verbetering van de verkeerssituatie, maar draagt onvoldoende bij aan de ambities voor het kwadrant. Zo blijft er veel doorgaand verkeer en zijn de ruimtelijke kansen beperkt.

Hierna wordt gekeken of de varianten (voldoende) bijdragen aan de ambities. Op basis daarvan selecteren we een voorkeursvariant.

Variant 2: deel doorgaand verkeer blijft & nieuwe nadelen Het instellen van een eenrichtingsstructuur in variant 2 zorgt voor een sterkere reductie van de hoeveelheid verkeer op de Eekwal. Dit draagt net als maatregelen elders in het gebied bij aan de ambities voor het kwadrant. Net als bij variant 1 resteert er echter nog steeds een behoorlijke stroom doorgaand verkeer. Daarnaast brengt de éénrichtingsstructuur negatieve effecten met zich mee. Zo bestaat het risico tot verplaatsing van het doorgaand verkeer naar andere wegen in het Stadshart, is de bereikbaarheid van de Eekwal minder en leidt een eenrichtingsstructuur vaak ook tot hogere snelheden. De verkeersruimte die niet langer nodig is en benut kan worden voor ruimtelijke kwaliteit is beperkt doordat het profiel van een éénrichtingsweg met voldoende breedte voor fietsers in twee richtingen niet veel smaller is dan een profiel waar ook gemotoriseerd verkeer in twee richtingen kan rijden.

Variant 1: te veel doorgaand verkeer Een van de belangrijkste doelen van het realiseren van een nieuwe verkeersstructuur is het weren van doorgaand verkeer op de Eekwal. Uit de analyse komt naar voren dat het grootste deel van verkeer dat daar rijdt geen bestemming of herkomst heeft in het Stadshart. Dit verkeer zorgt (samen met verkeer met herkomst/bestemming in het Stadshart) voor verkeersonveilige situaties op de Eekwal en bij de entrees van het gebied, voor mindere luchtkwaliteit en beperkt de verkeersruimte die het verkeer gebruikt de ruimtelijke kansen. In variant 1 neemt de hoeveelheid verkeer weliswaar af, maar er resteert nog een behoorlijke hoeveelheid doorgaand verkeer. Maatregelen binnen variant 1 zoals het instellen van

Varianten 3-6: doelen behaald door enkele aansluiting Eekwal op een entree Om volledig aan te sluiten op de ambities voor het Zuidwestelijk kwadrant wordt in varianten 3, 4, 5 en 6 doorgaand verkeer volledig geweerd van de Eekwal. Hiermee ontstaat er ruimte voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit, wordt de route aantrekkelijker voor voetgangers en fietsers en wordt de weg veiliger. Binnen de variant moet er een keuze gemaakt worden tussen de brug waarop de Eekwal ontsloten wordt en hoe de rest van de verkeersstructuur van het kwadrant daar op aansluit. Varianten 5 en 6: omdraaien Kamperstraat creëert nieuwe doorgaande route door de binnenstad Binnen de varianten met enkele ontsluiting van de Eekwal blijkt dat het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat een nieuwe doorgaande route door het centrum creëert. In dat geval is het mogelijk om vanaf de Kamperpoortenbrug via de Kamperstraat naar de Blijmarkt/Koestraat te rijden, om het Stadshart vervolgens aan de (zuid)oostkant te verlaten. Dit sluit niet aan op de ambitie om doorgaand verkeer te weren in het kwadrant. Daarnaast zorgt het ook voor toegenomen intensiteit én complexiteit op het kruispunt LuttekestraatKamperstraat-Blijmarkt. Als onderdeel van zowel een nieuwe oost-west stadsfietsroute als de dominante centrum-station looproute is het niet wenselijk meer gemotoriseerd verkeer te krijgen op dit kruispunt.

Verkeerskundig vallen varianten 5 en 6 daarmee af als mogelijke voorkeursvariant.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

46

Voorkeursvariant (vervolg) Varianten 3 en 4 vormen de voorkeursvarianten In deze varianten behoudt de Kamperstraat de huidige rijrichting. Ook de rest van de verkeersstructuur van het kwadrant is gelijk, met uitzondering van de brug waarop de Eekwal wordt ontsloten. Verkeerskundig gezien liggen deze varianten dicht bij elkaar. Beide varianten behalen de doelen die gesteld zijn voor het Zuidwestelijk Kwadrant.

biedt dit kansen om een aantrekkelijke entree te creëren. Een nadeel van ontsluiting van de Eekwal via de Kamperpoortenbrug is dat er nog relatief veel verkeersruimte benodigd is om alle percelen met private parkeerplaatsen bereikbaar te houden. Op de Eekwal nabij de Nieuwe Havenbrug vereist dit voldoende ruimte voor fietsers en voor gemotoriseerd verkeer van/naar de parkeerplaatsen. Er moet worden voorkomen dat er alsnog een mogelijke doorgaande route ontstaat waarbij auto’s via het fietspad naar de Nieuwe Havenbrug rijden. Dit vereist een ontwerp met obstakels waarbij het fysiek onmogelijk is voor gemotoriseerd verkeer om richting de Nieuwe Havenbrug te rijden. Qua bereikbaarheid is variant 4 wel preferabel doordat verkeer van/naar de Eekwal sneller richting de snelweg kan rijden. Daarmee wordt er minder druk gelegd op de in de toekomst opgewaardeerde (fiets)singel.

Enkele ontsluiting op de Nieuwe Havenbrug Bij variant 3 wordt de Eekwal ontsloten op de Nieuwe Havenbrug. Een pluspunt van variant 3 is dat het kruispunt bij de entree van de Kamperpoortenbrug een stuk compacter en veiliger kan worden ingericht. Voor bewoners en werknemers van de Eekwal betekent deze variant een mindere bereikbaarheid Vanaf de Kamperpoortenbrug is het namelijk eenvoudiger de snelweg te bereiken dan via de Nieuwe Havenbrug. Dit sluit ook beter aan op ambities buiten het Zuidwestelijk kwadrant. Zo zijn er ambities om de Singel op te Vergelijking varianten 3 en 4 waarderen tot fietssingel. Bij ontsluiting van de Eekwal via de Beide varianten dragen bij aan het behalen van de ambities Nieuwe Havenbrug rijdt verkeer vanaf de Eekwal langer over voor het Zuidwestelijke kwadrant. Verkeerskundig zijn beide de singel. varianten mogelijk, waarbij wel geldt dat bij 4 aandacht nodig Enkele ontsluiting op de Kamperpoortenbrug is in het ontwerp op een doorgaande route onmogelijk te In variant 4 wordt de Eekwal ontsloten via de maken. Beide varianten bieden kansen tot het creëren van Kamperpoortenbrug. Bij deze variant liggen er kansen om het een aantrekkelijke stadsentree. Qua bereikbaarheid heeft kruispunt bij de entree Nieuwe Havenbrug anders in te ontsluiting van de Eekwal via de Kamperpoortenbrug richten.

Als onderdeel van een drukke route naar het centrum voorkeur boven ontsluiting via de Nieuwe Havenbrug doordat vanaf het station, zowel voor voetgangers als voor fietsers, verkeer via de Kamperpoortenbrug sneller naar het centrum

geleid kan worden en niet via de Singel (Emmawijk) hoeft te rijden. Variant 4 geniet verkeerskundig lichte voorkeur Uit de hiervoor beschreven beschouwing van de varianten valt te concluderen dat varianten 2, 5 en 6 allen effecten hebben die ingaan tegen de ambities voor het Zuidwestelijk kwadrant. Voor variant 1 geldt dat deze wel in lijn ligt met de ambities, maar dat de effecten beperkt zijn. Varianten 3 en 4 liggen dicht bij elkaar. Vanuit de verkeerskundige blik is variant 4 de voorkeursvariant. Daarbij wordt wel aangetekend dat de verschillen met variant 3 beperkt zijn. Het zou kunnen dat vanuit een integrale blik waarbij naast verkeer ook andere aspecten in beschouwing worden genomen de verkeersstructuur van variant 3 preferabel is. In dat geval zijn er geen verkeerskundige bezwaren die afraden de variant te implementeren.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

47

7. Conclusies In dit hoofdstuk worden de conclusies van dit verkeerskundige hoofdstuk samengevat.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle

25 september 2024

-

48 Photo by CardMapr.nl on Unsplash

Conclusies Aanleiding: De gemeente Zwolle heeft met het ontwikkelprogramma “Ons Stadshart van Morgen” haar ambitie vastgesteld voor het realiseren van een toekomstbestendig Stadshart. Een Stadshart waarbij het herinrichten van de openbare ruimte om meer ruimte te creëren voor vergroening en verblijfskwaliteit een speerpunt is. Het Zuidwestelijke Kwadrant biedt kansen voor vergroening en het versterken van een gezonde woonomgeving. In dat kader is er een Gebiedsvisie voor het Zuidwestelijk Kwadrant opgesteld. In deze Gebiedsvisie wordt voorstellen gedaan om het Zuidwestelijk kwadrant anders in te richten. Onderdeel hiervan zijn verkeerskundige aanpassingen. Om te weten te komen wat de gevolgen hiervan zijn heeft Goudappel een variantenonderzoek uitgevoerd naar de verkeerskundige effecten van diverse ingrepen in het Zuidwestelijk kwadrant. Huidige situatie: verkeersfunctie staat centraal Om varianten op te stellen om de situatie te verbeteren, is het nodig om eerst een analyse van de huidige situatie uit te voeren. Hieruit komt naar voren dat de verkeersfunctie centraal staat in het gebied. In het gebied is veel verharding aanwezig en op de Eekwal is sprake van veel doorgaand verkeer (ca. 2/3 van het verkeer). De ruimte voor voetgangers (en fietsers) is op sommige plekken beperkt. Daar staat tegenover dat de bereikbaarheid zeer goed is.

Vanuit beide toegangen (bruggen) zijn alle bestemmingen aan te rijden. Ook op het gebied van verkeersveiligheid zijn er verbeteringen mogelijk. Het kruispunt Luttekestraat – Kamperstraat – Blijmarkt – Van Hattumstraat en de directe omgeving hiervan is complex. Er komen veel kruisende

stromen bij elkaar. Ook zijn er veel bezorgdiensten die rond dit kruispunt laden/lossen. Varianten maken de effecten van maatregelen inzichtelijk Om de ambities voor het Zuidwestelijk kwadrant te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat de verkeersstructuur hierop aansluit. Om dit te toetsen middels uiteenlopende varianten. De volgende varianten zijn in deze studie onderzocht: 1. Tweerichtingsverkeer Eekwal; 2. Eénrichtingsverkeer Eekwal; 3. Ontsluiting Eekwal via Nieuwe Havenbrug; 4. Ontsluiting Eekwal via Kamperpoortenbrug; 5. Ontsluiting Eekwal via de Nieuwe Havenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat; 6. Ontsluiting Eekwal via Kamperpoortenbrug, omdraaien rijrichting Kamperstraat. De effecten van de varianten lopen uiteen. Waar de ene variant met name sterk scoort op het thema routering, scoren andere varianten bijvoorbeeld beter op intensiteit/kwaliteit, verkeersveiligheid en/of omgevingskwaliteit. Voorkeursvariant De voorkeursvariant moet aansluiten op de gestelde ambities voor het Zuidwestelijk kwadrant. Variant 1 en 2 voldoen hier niet aan, omdat in beide varianten nog steeds doorgaand verkeer over de Eekwal blijft rijden. Ook variant 5 en 6 vallen af, omdat door het omdraaien van de rijrichting op de Kamperstraat een nieuwe doorgaande route door de binnenstad wordt gecreëerd: verkeer kan rechtstreeks via de Kamperstraat naar de Blijmarkt en verder.

Dit leidt tot extra verkeer in de Kamperstraat.

Variant 3 en 4 dragen wel bij aan het behalen van de gestelde ambities. Beide varianten hebben hun voor- en nadelen. Zo biedt variant 3 meer kansen voor vergroening op de Eekwal, maar qua bereikbaarheid heeft een ontsluiting van de Eekwal via de Kamperpoortenbrug (variant 4) de voorkeur, hierdoor hoeft het verkeer niet via de Singel. Vanuit de verkeerskundige blik is variant 4 de voorkeursvariant. Daarbij wordt wel aangetekend dat de verschillen met variant 3 beperkt zijn. Het zou kunnen dat vanuit een integrale blik waarbij naast verkeer ook andere aspecten in beschouwing worden genomen de verkeersstructuur van variant 3 preferabel is. In dat geval zijn er geen verkeerskundige bezwaren die afraden de variant te implementeren. Aanbevelingen Ondanks dat uit de analyses niet blijkt dat er doorgaand verkeer via de Kamperstraat gaat, is dit wel mogelijk. Het is van belang de straat zo in te richten dat dit niet aantrekkelijk is voor doorgaand verkeer. Monitoring is wenselijk, zodat indien nodig maatregelen kunnen worden getroffen. Bijvoorbeeld het invoeren van selectieve toegang tot het Zuidwestelijk kwadrant. Hiermee wordt sluipverkeer volledig geweerd, zonder dat het van invloed is op de bereikbaarheid voor bewoners en ondernemers. Ook wordt aanbevolen de varianten mee te nemen in het mobiliteitsonderzoek naar de Singel.

Daarmee dient te worden voorkomen dat maatregelen in het Zuidwestelijk kwadrant conflicteren met ambities voor de Singel.

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle - 25 september 2024

49

Conclusies en aanbevelingen in beeld

De verkeerskundige voorkeursvariant zorgt voor verbetering van de verkeerssituatie in het Zuidwestelijk kwadrant. Zo neemt de hoeveelheid verkeer dat door het kwadrant rijdt maar daar geen herkomst of bestemming heeft sterk af, verbetert de verkeersveiligheid op verschillende plekken en komt er door de mindere verkeersfunctie ruimte vrij voor het toevoegen van ruimtelijke kwaliteit.

1

De variant heeft betrekking op de verkeersstructuur van het kwadrant. Een deel van de problemen die uit de analyse naar voren zijn gekomen is echter niet volledig op te lossen door in te grijpen op de verkeersstructuur. Het gaat daarbij bijvoorbeeld meer om het ontwerp van de wegen en kruispunten, gegeven de verkeersstructuur. Hieronder worden verschillende aanbevelingen genoemd voor verkeersmaatregelen in het Zuidwestelijk kwadrant. Voor sommige hiervan geldt dat zij enkel mogelijk zijn wanneer de verkeersstructuur wordt aangepast en de intensiteiten gemotoriseerd verkeer afnemen. Voor andere geldt dat ze ook in de huidige situatie al toegepast zouden kunnen worden.

2 3 4

1. 2. 3. 4.

5 6 7

9

5. 6.

8

7. 8. 9.

Onderzoek of bij een aangepaste verkeersstructuur een aparte linksaffer naar de parkeergarage nog nodig is. Het kruispunt Kamperpoortenbrug – Kamperstraat – Jufferenwal – Eekwal kan veel compacter en overzichtelijker worden ingericht. De mate waarin dit kan hangt af van de gekozen variant. Neem bij de herinrichting van de Kamperstraat voldoende ruimte op voor voetgangers aan weerszijden van de weg. Monitor de verkeersdrukte op de Kamperstraat. Mocht hier toch een nieuwe sluiproute ontstaan, bijvoorbeeld door de genomen maatregelen of aanpassingen op de Singel, dan kan selectieve toegang worden toegepast om doorgaand verkeer compleet te weren uit het kwadrant. Beperk bij het kruispunt Luttekestraat – Kamperstraat – Blijmarkt de hoeveelheid obstakels die bochten nog krapper maken en het zicht nog meer beperken. Geleidt de dominante noord-zuid georiënteerde voetgangersstroom aan de oostzijde van het kruispunt beter. Voorkom dat voertuigen stoppen op het kruisvlak Luttekestraat – Kamperstraat – Blijmarkt (stopverboden) en stuur op betere benutting van de laad/losplekken. Hef bij de entree Nieuwe Havenbrug de onduidelijke voorrangsregeling op en realiseer een gelijkwaardig kruispunt. Stem rijrichting Bolwerk af met omwonenden. Verkeerskundig zijn 50 beide rijrichtingen mogelijk.

Bijlagen A. Resultaten modelberekeningen B. Kwalitatieve scoring

Verkeersonderzoek Zuidwestelijk kwadrant Zwolle

25 september 2024

-

51 Photo by Boukaih on Unsplash

Bijlage A Resultaten modelberekeningen Bepaling verkeersintensiteiten met het verkeersmodel Om de effecten van de varianten op de verkeersstromen in en rondom het Zuidwestelijk kwadrant inzichtelijk te kunnen maken, is gebruik gemaakt van het gemeentelijke verkeersmodel (versie 1.1).

toedeelt aan het netwerk wat daar in de werkelijkheid niet komt. Verkeer dat wordt gegenereerd door functies aan de Kamperstraat zal immers niet over de Ossenmarkt rijden. Door de zone indeling is dit in het model wel het geval.

Doel van het verkeersmodel Met dit verkeersmodel kan inzichtelijk worden gemaakt op welke wegvakken toe- en afnames van verkeer te verwachten zijn bij het nemen van bepaalde maatregelen. Dat is dan ook het doel van de modelberekeningen. Het doel is niet specifiek te voorspellen wat de toekomstige intensiteiten op een wegvak worden.

Interpretatie van modelresultaten Voor de bepaling van de effecten van de verkeersmaatregelen op drukkere wegen is dit geen probleem. Daar kan op basis van het model goed inzicht worden verkregen in de toe- of afnames en de orde grootte daarvan. Op rustigere wegen dient echter wel een slag om de arm te worden gehouden. Dat is ook de reden dat in het hoofddocument intensiteiten onder de 500 motorvoertuigen per etmaal niet afgerond op Beperking van het verkeersmodel honderdtallen zijn weergegeven, maar als één categorie: Het model is opgebouwd uit zones. Inwoners, arbeidsplaatsen ‘<500’. Daarmee wordt voorkomen dat een en leerlingplaatsen in deze zones genereren verkeer. Dat schijnnauwkeurigheid wordt gegeven, maar wordt wel inzicht verkeer word toegedeeld aan het netwerk, en verspreidt zich gegeven in de orde grootte van de verkeersdrukte. daar vervolgens over. De indeling in zones heeft als nadeel dat verkeersstromen geaggregeerd worden: al het verkeer dat Op de volgende pagina zijn voor verschillende wegen in en in een zone wordt gegenereerd wordt op één of enkele rondom het Zuidwestelijk kwadrant de intensiteiten in de plekken aan het netwerk toegedeeld. Op grotere schaal heeft verschillende varianten op een rij gezet. dit nauwelijks effect, maar op kleinere schaal kan dit zorgen voor een vertekening van de intensiteiten.