2. Nota van zienswijzen, overige reacties en wijzigingen

betrokken

Ruimte en Economie Telefoon (038) 498 3266

Nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen Omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van Morgen 2030’

Opdrachtgever Opdrachtnemer Versie Datum

M. Veeger J. Rengers 3.0 26 mei 2021

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

2/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Inhoud 1 1.1 1.2 1.3

Terinzagelegging Procedure terinzagelegging Kort overzicht van zienswijzen Juridische status van deze nota

2

Beantwoording zienswijzen Inleiding Veel voorkomende zienswijzen 2.1 t/m 2.122 Beantwoording zienswijzen nummer 1 tot en met 122 3 3.1 3.2

4 4 4 4 5 5 5 9

Ambtshalve wijzigingen Inleiding Tekstuele wijzigingen

204 204 204

Bijlage: overzicht van indieners

213

3/214

Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

1

Terinzagelegging

1.1

Procedure terinzagelegging

Datum

Van 17 juli tot 28 augustus 2020 lag de ontwerp-omgevingsvisie en het omgevingseffectrapport (OER) ter inzage. Tijdens deze periode kon één ieder een zienswijze indienen gericht op (onderdelen van) de ontwerp-omgevingsvisie of gericht op (onderdelen van) de ontwerp OER. Deze zienswijzenota beantwoordt de ingekomen zienswijzen op de ontwerp-omgevingsvisie en het OER. De stukken hebben ter inzage gelegen via: • de landelijke website: www.ruimtelijkeplannen.nl/webroo/?planidn=NL.IMRO.0193.SVZwolle20003-0002(externe link). • een computer op het stadskantoor. Het indienen van een zienswijze was mogelijk op één van de volgende manieren: • Via het mailadres omgevingsvisie@zwolle.nl • Via de post gericht aan de gemeenteraad van de gemeente Zwolle • Door het telefonisch indienen van een mondelinge zienswijze.

1.2

Kort overzicht van zienswijzen Binnen de inzagetermijn heeft de gemeente 115 zienswijzen ontvangen. 6 daarvan waren pro-forma en hebben na de inzagetermijn een inhoudelijke zienswijze gestuurd. Na de inzagetermijn zijn nog 7 zienswijzen ontvangen. Dat maakt een totaal van 122 zienswijzen. 121 daarvan waren schriftelijk, 1 mondeling. De bijlage van deze nota bevat een overzicht van indieners ingedeeld naar categorie. De oorspronkelijk ingediende zienswijzen zijn terug te vinden op de website van de gemeente Zwolle: https://www.zwolle.nl/sites/default/files/overzicht-ingekomen-zienswijzen.pdf of via www.zwolle.nl/omgevingsvisie Alle binnengekomen zienswijzen zijn beantwoord, ook die na de inzagetermijn zijn ingediend. In de ontvangstbevestiging van zienswijzen is een passage opgenomen over het algemene karakter van zienswijzen. Men is erop gewezen dat zij kunnen verzoeken een zienswijze anoniem te houden door hierom te verzoeken. Op deze manier is rekening gehouden met de bescherming van persoonsgegevens. Van de mogelijkheid een zienswijze te anonimiseren is geen gebruik gemaakt.

1.3

Juridische status van deze nota De gemeenteraad stelt uiteindelijk de omgevingsvisie vast, inclusief de zienswijzennota. Tegen het besluit van de gemeenteraad is geen beroep mogelijk.

4/214

Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

2

Beantwoording zienswijzen

Datum

Inleiding De ingekomen zienswijzen zijn puntsgewijs samengevat, voorzien van een reactie en een conclusie over eventuele aanpassingen van de omgevingsvisie. Een aantal thema’s komt in meerdere zienswijzen terug. Deze beantwoorden we (in blauw) in de volgende paragraaf. In de individuele beantwoording verwijzen we hiernaar.

Veel voorkomende zienswijzen 1. Waarom moet Zwolle groeien? Veel indieners geven aan dat wat hun betreft Zwolle niet hoeft te groeien. Ze houden van Zwolle juist omdát het niet zo groot is: hier heerst nog de menselijke maat en is het groen altijd dichtbij. Een grote groei van Zwolle mag niet ten koste gaan van de leefbaarheid, klimaatbestendigheid en de identiteit van de stad. Waarom gaat de omgevingsvisie uit van groei? Periode tot 2030 Zwolle staat niet stil. De woningbehoefte is groot. Zwolle kent zo ongeveer de grootste krapte op de woningmarkt in heel Nederland. Ook de komende jaren voorzien we een groot woningtekort. We gaan dit tekort weg werken en daarvoor tot 2030 jaarlijks 1000 woningen bijbouwen. Dat voornemen hebben we vastgelegd in de Ontwikkelstrategie wonen. De gemeenteraad stelde deze in oktober 2019 vast. In de omgevingsvisie is dit besluit het uitgangspunt. Er komen dus woningen bij in Zwolle, vooral in Stadshagen en in een aantal grote ontwikkelprojecten in de bestaande stad, zoals de transformatie van de spoorzone. Het waardevolle buitengebied koesteren we met alle bestaande waarden. Meer woningen, betekent automatisch meer inwoners, meer Zwollenaren. Het is daarbij logisch dat er ook meer behoefte ontstaan aan allerlei voorzieningen, van recreatie tot winkelen en van sport tot cultuur.

Daarom laten we centrumgebied bijvoorbeeld meegroeien, verandert onze invulling van mobiliteit en bereikbaarheid en willen we nieuwe parken creëren. Zwolle groeit daarmee in alle opzichten. We willen de (autonome) groei in goede banen te leiden, juist zodat de Zwolse identiteit en leefbaarheid behouden blijft. De groei van Zwolle maakt het bovendien ook (financieel) mogelijk om de stad leefbaarder en duurzamer te maken en een inclusieve stad te blijven waarin het prettig wonen is voor iedereen, van jong tot oud. Periode na 2030: Samenhang met verstedelijkingsstudie We maken in deze omgevingsvisie geen keuzes over de periode na 2030. De gemeenten binnen de regio Zwolle voeren momenteel samen met Rijk, provincie en waterschap een regionaal onderzoek uit naar de verdere ontwikkeling van de regio. Daarbij wordt ook gekeken naar de periode na 2030. In 2021 komen naar verwachting de resultaten beschikbaar. Wij gaan met deze 5/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

uitkomsten vervolgens weer aan de slag om de ruimtelijke ontwikkeling van Zwolle na 2030 te verkennen. Dit zal leiden tot nieuwe keuzes voor een leefbare, klimaatbestendige gemeente. Deze keuzes leggen we vast in een volgende omgevingsvisie. Wat is in de definitieve omgevingsvisie aangepast ten opzichte van het ontwerp? We hebben groei en leefbaarheid meer met elkaar in balans gebracht. In de eerste hoofdstukken is meer aandacht besteed aan leefbaarheid, het menselijk kapitaal en de ruimtelijke kwaliteiten van Zwolle. We doen geen uitspraken over woningbouw na 2030. We hebben nadrukkelijk(er) benoemd dat de Zwolse raamwerken de kaders vormen waarbinnen ruimtelijke ontwikkelingen plaatsvinden. 2. Waarom is hoogbouw in Zwolle nodig? In de omgevingsvisie staan teksten en afbeeldingen over hoogbouw. Veel indieners van zienswijzen willen geen hoogbouw, of willen hoogbouw op andere plaatsen dan de suggesties die de omgevingsvisie doet. Waarom moet er in Zwolle hoogbouw komen? De omgevingsvisie geeft de beleidskaders voor hoogbouw in de stad. Het geeft aan waar en hoe hoge bebouwing in de stad mogelijk is. Het volgt daarmee het bestaande beleid voor hoogbouw op. Dit beleid scherpen we aan: de maximale hoogtegrens brengen we terug van 100 naar 70 meter. Ook wordt voor nieuwe gebouwen hoger dan 25 meter een hoogbouweffectrapportage verplicht.

Hierin kijken we bijvoorbeeld naar schaduwwerking, windval, sociale veiligheid, effecten op het landschap en de invloed op het omliggende gebied. Zo zorgen we dat plannen voor hoge bebouwing optimaal passen in hun omgeving. Dat kan lang niet overal. Het gaat om een paar specifieke plekken rondom de binnenstad en/of in de Stadsruit. Het zijn altijd plekken op knooppunten in de stad met (kansen voor) clustering van voorzieningen, goed ontsloten voor verschillende vormen van vervoer, waar kansen liggen om de bestaande ruimtelijke structuren te versterken. Verdichting blijft nodig om binnen de beperkte ruimte die de stad biedt voldoende woningen te bouwen voor verschillende doelgroepen. De ruimte is beperkt omdat we ook ruimte nodig hebben voor meer groen, de aanpak van hittestress, de energietransitie, meer water en plekken om te spelen en te verblijven. Naast de ruimte voor verkeer, fietsers en voetgangers. In het zoeken naar plaatsen voor meer woningen en behoud van leefbaarheid speelt verdichting daarom een belangrijke rol. Hoogbouw kan daar onderdeel van zijn. Wat is in de definitieve omgevingsvisie aangepast ten opzichte van het ontwerp? In de definitieve omgevingsvisie benoemen we nadrukkelijk dat hoogbouw niet alleen gaat over de maximale hoogtemaat. We stellen kwalitatieve voorwaarden (eisen) waaraan hoogbouwlocaties moeten voldoen.

De hoogbouweffectrapportage was al onderdeel van de ontwerp-omgevingsvisie. 3. Waarom houdt de omgevingsvisie geen rekening met Covid-19? 6/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

De omgevingsvisie werd in de zomer van 2020 gepubliceerd. De ‘eerste golf’ en eerste lockdown-maatregelen waren toen al achter de rug. Veel organisaties en inwoners realiseerden zich dat de samenleving blijvend moet veranderen, of al veranderd is. Het vele thuiswerken en de mogelijk blijvende gevolgen voor de kantorenmarkt zijn voorbeelden. In de omgevingsvisie lijkt hier nog helemaal geen rekening mee gehouden. Waarom niet? De gevolgen van Covid-19 op onze samenleving en onze stad zijn onzeker, vooral op de langere termijn. De omgevingsvisie is geen momentopname, maar een document dat ver in de toekomst kijkt. Het geeft een indruk van wat voor gemeente we in 2030 of 2040 willen zijn, zodat we komende jaren onze keuzes hieraan kunnen toetsen. Het is daarom onverstandig om in de omgevingsvisie in te gaan op de actualiteit van Covid-19. 4. Waarom werd de omgevingsvisie in de zomervakantie gepubliceerd? In veel zienswijzen werd genoemd dat de tijd om te reageren erg kort was vanwege de zomervakantie. Juist omdat de omgevingsvisie zo’n belangrijk document is, is dit als storend ervaren. De periode om zienswijzen in te dienen viel deels in en deels na de zomervakantie. Dit was inderdaad ongelukkig gekozen. Een volgende keer doen we dit anders. Hier is naderhand over gesproken met de gemeenteraad.

Daarna hebben we belanghebbenden verschillende nieuwe mogelijkheden geboden om op de omgevingsvisie te reageren: via gesprekken, via de website en natuurlijk telefoon en e-mail. Nagekomen en pro-forma ingediende zienswijzen zijn op dezelfde manier behandeld als de overige zienswijzen. Meer hierover leest u in de participatienota (bijlage omgevingsvisie). 5. Waarom is de omgevingsvisie zo weinig concreet? Indieners gaven soms aan dat de omgevingsvisie lastig leesbaar is. Ook is er behoefte aan concretere keuzes over de toekomst van de stad. De omgevingsvisie beschrijft doelen en ambities voor de hele gemeente over ongeveer alle onderwerpen van onze leefomgeving. Deze geeft richting bij latere keuzes over ruimtelijke ontwikkelingen, behoud en bescherming van belangrijke Zwolse kwaliteiten. Na de omgevingsvisie volgt het Omgevingsplan. Dat bevat concrete regels en zal de komende jaren de bestemmingsplannen gaan vervangen. De omgevingsvisie beschrijft geen praktische maatregelen voor straten of wijken. Door alle reacties zijn we ons bewust geworden dat we juist op het niveau van wijken, gebieden of dorpen visies en gebiedsprogramma’s moeten maken. Daar gaan we de komende jaren met bewoners en belanghebbenden concreet mee aan de slag. Uiteraard neemt de gemeenteraad daarin ook de besluiten.

Wat is in de definitieve omgevingsvisie aangepast ten opzichte van het ontwerp? We vinden het belangrijk dat zoveel mogelijk mensen een goed idee krijgen voor welke ontwikkelingen Zwolle staat. We nemen alle reacties op de leesbaarheid daarom ter harte. De tekst van de omgevingsvisie is op veel plekken vereenvoudigd. Bovendien is een leeswijzer toegevoegd. 7/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

6. Betrokkenheid van belanghebbenden Veel organisaties en inwoners geven aan dat ze betrokken willen zijn bij het beleid van de gemeente. Sommigen voelen zich te laat betrokken of gepasseerd. Anderen kijken naar de toekomst en reiken de gemeente de hand. Wij waarderen deze betrokkenheid van de samenleving. De omgevingsvisie is geen stuk van de gemeente, maar een stuk van en voor ons allemaal. Om die reden hebben wij in het najaar van 2020 al gesproken met allerlei bewoners, ondernemers en organisaties die bij de stad, dorpen en buurtschappen betrokken zijn. De participatienota bevat hierover meer informatie. Wij betreuren het dat sommigen zich gepasseerd voelen. Hier gaan wij bij de individuele zienswijzen verder op in. Zoals hierboven al benoemd, willen we de komende jaren nog meer gebiedsgericht aan de slag. Er zijn nog veel grote en kleine keuzes te maken voor de verdere ontwikkeling van onze stad, de dorpen, buurtschappen en het landelijk gebied. We willen daarin vanzelfsprekend ook de Zwollenaren betrekken.

8/214

Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

2.1

Zienswijze nummer 1

Datum

Samenvatting zienswijze: 1. De indiener van de zienswijze verbaast zich over het moment van terinzagelegging van de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerpOmgevingseffectrapportage. Hierdoor krijgen burgers van Zwolle geen eerlijke kans om hun inbreng te geven. 2. De zienswijze benoemt diverse argumenten waarom het niet verstandig is om de mogelijkheid te bieden om woongebouwen even hoog te bouwen als de Peperbus. De leefomgeving heeft volgens de indiener van de zienswijze een grote invloed op het welbevinden van mensen. Behoud daarom de Peperbus als vast oriëntatiepunt in de stad en voorkom te veel verstedelijking. Dit gaat ten koste van de leefbaarheid en kwaliteit van verblijfsruimten. Een voorstel wordt gedaan voor maximale bouwhoogten per strategische ontwikkelzone. Zienswijze heeft betrekking op: Ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-omgevingseffectrapportage Reactie van de gemeente: 1. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: Groei Zwolle. 2. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw.

2.2

Zienswijze nummer 2 Samenvatting zienswijze: 1. De indiener van de zienswijze verbaast zich over het moment van ter inzagelegging van de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerpOmgevingseffectrapportage. 2. Op pagina 79 staan in zwart gedrukt de ‘voorgestelde’ aansluitingen op de stadsring. Waarom is de Hortensiastraat als stippellijn weergegeven? 3. De indiener wil weten of de tunnel bij de hoge spoorbrug in de toekomst vanuit twee richtingen toegankelijk wordt voor autoverkeer. Er wordt gewezen op het gevaar van sluipverkeer op de Hortensiastraat als verbinding tussen de IJsselallee en de Oosterenk.

Zienswijze heeft betrekking op: Ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 4: inzageperiode. 2. De rode wegen vormen samen de zogenaamde ‘Buitenring’. In het kader van de StadsRuit willen we onderzoeken of het instellen van een verkeerssysteem van kwadrantontsluiting leidt tot minder (doorgaand) autoverkeer rondom het centrum. Om de leefbaarheid langs de Hortensiastraat te waarborgen is deze weg niet aangewezen als onderdeel van de kwadrantontsluiting. De Hortensiastraat is wel belangrijk voor bereikbaarheid en ontsluiting van 9/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

3.

Assendorp en de Pierik. Daarom is deze weg als stippellijn afgedrukt. Dit stond nog niet op de legenda van de kaart. Dit passen wij aan. Ook bovenstaande toelichting voegen we toe. De tunnel is nu tijdelijk open. We onderzoeken of dit in de toekomst permanent open kan. Mogelijk is dit gunstig voor de verkeerssituatie en verblijfskwaliteit rond het centrum. Dit onderzoek herhalen we een aantal keer om de invloed op de verkeersstromen en verkeersveiligheid goed in beeld te hebben. Effecten zoals sluipverkeer op de Hortensiastraat nemen we hierin mee. Pas als het onderzoek is afgerond besluit de gemeenteraad of de tunnel open blijft of weer wordt gesloten voor autoverkeer.

Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie: We lichten toe (tekstueel en op kaart) wat de functie is van de Hortensiastraat in de bereikbaarheid en ontsluiting van het centrumgebied van Zwolle.

2.3

Zienswijze nummer 3 Samenvatting zienswijze: In de ontwerp-omgevingsvisie wordt op pagina 108 een opsomming gegeven van de buurtschappen. Deze opsomming is onvolledig. De kernen Windesheim en Wijthmen en buurtschappen Schelle en Haerst worden gemist. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: In de opsomming op pagina 108 ontbreken inderdaad een aantal namen. Deze hebben we toegevoegd. De kernen Windesheim en Wijthmen zijn wel benoemd in de ontwerpomgevingsvisie, namelijk bij het gebiedsprofiel ‘(kleine) kernen in het buitengebied van Zwolle’. De toevoeging ‘kleine’ bij dit gebiedsprofiel is verwarrend. Deze schrappen we. De kernen maken namelijk onderdeel uit van het gebiedsprofiel ‘Gemengd landelijke gebied en buurtschappen’ Wat betekent dit voor de visie/OER? We voegen de buurtschappen Schelle en Haerst toe aan de betreffende opsomming van buurtschappen. Ook op de kaart met de gebiedsprofielen voegen we deze toe. We schrappen het woord ‘kleine’ uit de titel van het gebiedsprofiel ‘(kleine) kernen in het buitengebied’.

2.4

Zienswijze nummer 4 Samenvatting zienswijze: De indiener van de zienswijze is voorstander van hoogbouw aan de rand van Zwolle, in de buitenwijken van de stad. Dit geeft een ruimtelijk effect en is een goede oplossing voor de te bouwen woningen. Hoogbouw hoort niet thuis in het mooie centrum van Zwolle. 10/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: Wij sluiten niet uit dat verdichting aan de randen van de stad kan plaatsvinden. Daarbij vinden we een zorgvuldige overgang naar het landschap belangrijk. Daar past hoogbouw niet bij. Daarom geldt in de buitenwijken een maximale bouwhoogte van 25 meter. Zie voor meer informatie onze beantwoording van veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw.

2.5

Zienswijze nummer 5 Samenvatting zienswijze: Wat zijn de plannen voor de herontwikkeling van de voormalige IJsselcentrale (IJsselcentraleweg)? Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: Op dit terrein is woningbouw voorzien. In de omgevingsvisie verwijzen we hiernaar met de titel ‘Harculo’. Dit staat in het Ontwikkelprogramma Wonen 2019-2024. De indiener van de zienswijze is uitgenodigd voor één van de vijf participatieavonden (webinars) over Harculo. Deze werden gehouden in het najaar van 2020. Omwonenden zijn geïnformeerd over het raamwerk van de gebiedsvisie. Ook konden vragen gesteld konden worden aan de initiatiefnemers en de gemeente. Wat betekent dit voor de visie/OER? De ingediende zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie

2.6

Zienswijze nummer 6 Samenvatting zienswijze: Volgens de indiener van de zienswijze is de hoofdgroenstructuur niet volledig in de omgevingsvisie opgenomen. Het gaat om het gebied tussen de Van Karnebeektunnel, Schellerpad, Forelkolk, Arsenaultplantsoen en het landgoed Schellerberg. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: De indiener van de zienswijze merkt terecht op dat de hoofdgroenstructuur in de ontwerp-omgevingsvisie voor dit gebied nog niet helemaal correct is. We nemen het gehele Arsenaultplantsoen op in de hoofdgroenstructuur (was eerst wijkgroenstructuur), aansluitend op de Schellerallee. Wat betekent dit voor de visie/OER? De kaart van de hoofdgroenstructuur is aangepast. Het Arsenaultplantsoen is toegevoegd aan de hoofdgroenstructuur. 11/214

Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

2.7

Zienswijze nummer 7

Datum

Samenvatting zienswijze: 1. De indiener van de zienswijze vindt dat de gemeente Zwolle weer groenstad moet worden, door a. minder bomen te kappen en meer aanplant van verschillende soorten bomen. Onder andere vruchtdragende bomen, die een toename van biodiversiteit stimuleren. Ook is er de wens om meer nestkasten op te hangen. b. Stimuleer bewoners om geen verharding in tuinen aan te leggen met schuttingen. Dat zorgt voor een betere ruimtelijke kwaliteit, minder wateroverlast en meer interactie tussen bewoners. c. Leg waterpunten aan in de stad, zodat de behoefte aan plastic flesjes of blikjes afneemt. Dat bespaart afval en is beter voor de natuur. 2. Er wordt geconstateerd dat de druk op de Zwolse woningmarkt hoog is. De wachttijd voor een woning is groot. 3. Stel een verplichting in voor het plaatsen van zonnepanelen op daken die daarvoor geschikt zijn. Stimuleer dit met subsidies en goedkope leningen. Verplicht om de huidige bitumen daken te vervangen voor groendaken, bijvoorbeeld met sedumachtige planten. Stimuleer dit met subsidies en goedkope leningen. 4. Het ontwikkelen van biomassacentrales is ongewenst. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. Zwolle Groenstad: a. We onderschrijven de suggesties in de zienswijze. In ons beleid hebben we aandacht voor biodiversiteit.

Voorbeelden zijn het maaibeleid, de aanplant van diverse soorten bomen. Het kappen van bomen beperken we zo veel mogelijk met onze bomenverordening. Bij nieuwe plannen gaan we uit van fatsoenlijke boommaten. Soms laten we zelfs grotere bomen planten dan gebruikelijk. Voorbeelden zijn de reconstructies van de Schellerenkweg en de Harm Smeengekade. De Zwolse omgevingsvisie biedt ruimte voor dergelijke ontwikkelingen. Behoud en ontwikkeling van de Zwolse hoofdgroenstructuur, het versterken van biodiversiteit en meer groen om in te spelen op klimaatadaptatie zijn ambities die in de omgevingsvisie zijn opgenomen. b. Zie onder a. c. Bedankt voor uw suggestie om meer waterpunten aan te leggen. Wij nemen dit mee bij ons beleid voor hittestress en klimaatadaptatie. 2. De druk op de Zwolse woningmarkt is inderdaad hoog. Daarom willen we voldoende woningen op de goede plek realiseren om deze druk te verlichten. Dit stond eerder in het ‘ontwikkelprogramma wonen 2019-2024’. Deze omgevingsvisie bevestigt dit en gaat uit van een jaarlijkse bouw van 1000 woningen tot en met 2030. 3. Het opwekken van energie via zonnepanelen op daken is onderdeel van de Zwolse strategie om energiedoelstellingen in 2030 en 2050 te halen. We kijken 12/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

hierbij vooral naar panelen op daken van bedrijven en particulieren, boven parkeerterreinen (als zonnedak) en in (geluids)wallen. Ook kijken we naar systemen op de grond en in het water. We zoeken samenwerking met de provincie om zonnepanelen op daken te stimuleren. Particulieren kunnen bij het gemeentelijk energieloket terecht voor informatie en advies over hoe te isoleren. Ook geeft het Energieloket advies over de subsidiemogelijkheden en financiering (zie https://verbeterenbespaar.nl). 4. We volgen de discussie rondom biomassacentrales op de voet. We volgen hierbij vooralsnog het kabinetsstandpunt. Het nieuwe kabinet gaat dit nader uitwerken. Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

2.8

Zienswijze nummer 8 Samenvatting zienswijze: 1. De ontwerp-omgevingsvisie is slecht leesbaar. Dit zorgt bij de indiener van de zienswijze voor onrust en onzekerheid over de toekomst van zijn leefomgeving. 2. Zorgen bestaan over de woningbouw in de omgeving van de Veerallee, Spoorzone en Willemsvaart. Dat betekent een extra druk op de leefomgeving. Indiener is bang dat de panden aan de Willemsvaart 12-15 moeten worden gesloopt vanwege woningbouwontwikkeling of in het niet vallen bij omliggende flats. De indiener wijst op het historische karakter van de panden en de investeringen die in het verleden zijn gedaan om de panden te behouden. Als deze panden worden gesloopt of slecht worden ingepast in nieuwe plannen gaat waardevolle cultuurhistorie van Zwolle verloren. 3. De visie op hoogbouw past niet bij het karakter en identiteit van Zwolle als Hanzestad met de fraaie binnenstad. Slechte voorbeelden zijn de flats aan de Palestrinalaan, de hoogbouw in Aa-landen en de kantoortoren langs de A28. Het gebied tussen het Ittersumsebos met de aansluiting op het Engelse Werk kenmerkt zich nu met laagbouw en heeft een recreatief karakter met de mogelijkheid om er te wandelen en te fietsen. De aanloop naar dit gebied bebouwen met te hoge bebouwing zorgt voor een ongewenste harde overgang naar het gebied. Dat leidt tot horizonvervuiling ten opzichte van het Engelse Werk.

De indiener van de zienswijze pleit in dit gebied voor een zachtere aanloop met laagbouw en middelhoogbouw (max 6 verdiepingen) en minder/geen hoogbouw in het gehele plan. Behoud het karakter van Zwolle als stad met een belangrijke functie voor de regio en de noordelijke provincies. 4. Het voorgenomen beleid, zoals verwoord in de ontwerp-omgevingsvisie leidt tot een grote toename van het aantal verkeersbewegingen op de IJsselallee, de Nieuwe Veerallee en de Willemsvaart. Een groot verkeersinfarct wordt voorzien, omdat de druk op deze wegen in de huidige situatie als groot is tijdens spitsmomenten. De verkeersdruk neemt ook toe door het voornemen om de tunnel onder het spoor te verbreden en het aanleggen van een groot aantal extra parkeerplaatsen in Hanzeland. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie 13/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Reactie van de gemeente: 1. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 5: Mate van concreetheid en leesbaarheid. 2. Het klopt dat er in de omgeving van de Veerallee diverse woningbouwplannen bestaan. We willen deze woningbouw zorgvuldig inpassen in de directe omgeving. De omgevingsvisie geldt daarbij als overkoepelend kader. Onder andere de ‘hoofdgroenstructuur’ moet ervoor zorgen dat Zwolle een leefbare stad blijft. De woningen langs de Willemvaart vallen binnen het plangebied van de Spoorzone. In dit gebied gaat veel gebeuren. Daarom is voor dit gebied een ontwikkelkader vastgesteld (https://www.zwolle.nl/sites/default/files/ontwikkelkader-spoorzone-def.pdf). Hierin is preciezer aangegeven in welke richting de gemeente en initiatiefnemers de Spoorzone willen ontwikkelen. In het kader van de Spoorzone krijgen inwoners en belangstellenden regelmatig gelegenheid om mee te denken en te praten, onder andere in Spoorcafés. Hier kunt u uw belang bij de direct betrokken medewerkers kenbaar maken. 3. Het verdichten van de bestaande stad vraagt om een zorgvuldige architectuur dat de menselijke maat als uitgangspunt heeft. Dat past bij Zwolle en doet recht aan de leefbaarheid in de stad, de stedenbouwkundige opzet van gebieden, en de wensen van diverse belanghebbenden. De omgevingsvisie voorziet in een zorgvuldige overgang van stad naar buitengebied.

Bovendien voorzien we slechts op een paar plaatsen nieuwe hoogbouw. Zie hiervoor de beantwoording van de veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw. 4. Het verkeer in Zwolle mag niet vastlopen. Bij nieuwe plannen voor de stad kijken we daarom goed naar de effecten op het verkeer. De omgevingsvisie bevat veel plannen voor woningbouw binnen de stadsring. Dit leidt inderdaad tot meer verkeer, ook al gaan we werken met het STOP-principe (meer aandacht voor wandelen en fietsen) en lagere parkeernormen. Daarom starten we een onderzoek naar het veranderen van de verkeersstructuur voor het gebied binnen de ring (Veerallee, Centrum Dieze, Wipstrik, Assendorp, Pierik, Hanzeland). Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

2.9

Zienswijze nummer 9 Samenvatting zienswijze: 1. Deze omgevingsvisie heeft weinig ambities wat betreft de ontwikkeling van de stad en zijn ligging als strategisch OV-knooppunt (internationale treinverbindingen) en voor de toekomstige industrieën die zich hier willen vestigen. 2. De visie focust te veel op inbreiding binnen de bestaande stad. Het ontbreekt aan een visie op het overige grondgebied van de gemeente (Zwolle zuid en het terrein van de voormalige IJsselcentrale ontbreken). Een ontwikkelperspectief hiervoor wordt gemist. 14/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

3.

4. 5.

6.

7.

Het prettige woonklimaat rond de stadskern wordt verstoord met het toestaan van gebouwen tot 45 meter hoog. Ook het toevoegen van gebouwen tot 25 meter in bestaande woonwijken is onwenselijk. Het effect hiervan op de verblijfs- en leefkwaliteit is negatief. De coronacrisis leert dat voldoende leefruimte nodig is om prettig te kunnen wonen. De omgevingsvisie speelt nog onvoldoende in op de effecten van recente maatschappelijke ontwikkelingen, zoals de Coronapandemie. De gemeenteraad heeft in het verleden als uitgangspunten bepaald voor hoogbouw in de Spoorzone en het type bebouwing dat hier geplaatst kan worden. Dit ook in relatie tot het ruimtelijke effect op de wijk Assendorp. Die uitgangspunten horen ook in de omgevingsvisie terug te komen. Dat is nu niet het geval. Het gebied van de voormalige IJsselcentrale moet een plek krijgen in de Zwolse omgevingsvisie. De plek is geschikt voor woningbouwbouw (hoogbouw) in combinatie een extra brug over de IJssel aan de zuidkant van de stad Zwolle. Met een extra brug is het mogelijk de verkeersstromen rond Zwolle beter te spreiden. Zo kan de verkeersdruk op de A18 en de IJsselallee ontlast worden. De indiener van de zienswijze vindt dat de communicatie tussen gemeente en betrokken bewoners beter moet.

Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. De strategische ligging van Zwolle aan het spoor vinden we erg belangrijk. Dat komt op diverse plekken terug in de omgevingsvisie. Bijvoorbeeld in het raamwerk mobiliteit. We kiezen ervoor de Spoorzone van Zwolle verder te ontwikkelen met wonen en economische functies. De directe nabijheid van het station is hiervoor erg belangrijk. Ook andere plannen voor de stad verbinden we op een goede wijze met het openbaar vervoer. Komende jaren wordt in Europees (EuregioRail-)verband gewerkt aan een grensoverschrijdende treinverbinding Zwolle – Enschede – Münster. Hiermee wordt (regio) Zwolle beter met Duitsland verbonden. Verder is in de omgevingsvisie genoemd dat we gaan onderzoeken of in de toekomst behoefte is aan een regionale spoorterminal bij Hessenpoort. 2. Het klopt dat in de omgevingsvisie veel wordt gesproken over woningbouw in de bestaande stad. We vinden het belangrijk dat de omgevingsvisie hieraan veel aandacht besteedt om dit goede banen te leiden. Toch is er ook ruimte voor uitbreiding aan de randen van de stad. Het gaat vooral om Stadshagen en de locatie Harculo (terrein voormalige IJsselcentrale). Onze visie op Zwolle-Zuid is uitgewerkt in de verschillende gebiedsprofielen voor het gebied. Zie ook beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: groei Zwolle. 3.

Bij nieuwe ontwikkelingen kijken we goed naar effecten op het woon- en leefklimaat. Als er sprake is van hoogbouw voeren we een hoogbouweffectrapportage uit, waarin we dit in beeld brengen. Zie verder de beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw. 4. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 3: Effecten van Covid-19. 15/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

5. De destijds opgestelde uitgangspunten voor het ontwikkelkader spoorzone zijn overgenomen in de omgevingsvisie. Hierin is ook de relatie met Assendorp genoemd. Deze uitgangspunten zijn dus onveranderd. 6. Het gebied van de voormalige IJsselcentrale staat in de omgevingsvisie benoemd als een mogelijke woningbouwlocatie. Momenteel wordt er door de terreineigenaren en de gemeente gewerkt aan een visie voor het gebied. Woningbouw zal één van de nieuwe functies in het gebied zijn. Hoogbouw op deze plaats sluit niet aan bij de uitgangspunten voor hoogbouw uit de omgevingsvisie (zie ook beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw). Gezien de landschappelijke ligging van de locatie vinden wij deze plek meer geschikt voor (suburbane) woningbouw in lagere dichtheden. Een nieuwe brug is niet noodzakelijk, gezien de ambities zoals die nu in de Ontwerp-omgevingsvisie zijn opgenomen. 7. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 6: Betrokkenheid belanghebbenden Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

2.10

Zienswijze nummer 10 Samenvatting zienswijze: De indiener van de zienswijze heeft waardering voor de inhoud van de Zwolse omgevingsvisie. De analyse en de belangrijkste trends en ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit worden herkend. Deze is in lijn met de eerder door de gemeente vastgestelde Mobiliteitsvisie. De Indiener ondersteunt de structurele investeringen in knooppunten en het verder stimuleren van het fietsgebruik. De indiener onderschrijft de gestelde ambities in de omgevingsvisie over de ontwikkeling van de spoorzone in Zwolle. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: We zijn blij dat de indiener onze visie waardeert en op genoemde punten onderschrijft. Wat betekent dit voor de visie? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie

2.11

Zienswijze nummer 11 Samenvatting zienswijze: De voorgestelde inhoud van de omgevingsvisie heeft een negatief effect op de toekomstige ontwikkeling van Zwolle. Het aantal toeristen dat Zwolle bezoekt neemt af. Dit gaat ten koste van de winkelbranche in de binnenstad. Toeristen en inwoners van Zwolle gaan uitwijken naar andere plekken voor het doen van boodschappen. Dit zijn plekken die wel goed bereikbaar zijn. 16/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: De ambitie in de Ontwerp-omgevingsvisie is niet om de binnenring autovrij te maken, maar autoluw. Door de parkeergarages of mobiliteithubs aan de randen van de binnenstad te realiseren kunnen bezoekers van de stad snel, gemakkelijk en comfortabel naar de parkeergarage rijden. Door daarnaast ook goede langzaam verkeerverbindingen tussen de garages (of hubs) naar de historische binnenstad te waarborgen blijft de stad aantrekkelijk en toegankelijk. Een goed voorbeeld hiervan is de huidige Katwolderpleingarage. Automobilisten staan in een paar minuten vanaf de A28 in de garage en van daaruit wederom een paar wandelminuten in het centrum van Zwolle. Voor bewoners of bezoekers die wel met de auto in het centrum moeten zijn blijft dit nog wel mogelijk. Door de auto in dit deel van de stad niet meer centraal te stellen ontstaat er ook meer ruimte om andere ambities, zoals klimaatadaptatie, verduurzaming en vergroening te realiseren. Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

2.12

Zienswijze nummer 12 Samenvatting zienswijze: 1. De indiener van de zienswijze verbaast zich over het moment van ter inzage legging van de ontwerp-omgevingsvisie en ontwerpOmgevingseffectrapportage. 2. In uw omgevingseffectrapportage staat dat er dat er in de Spoorzone wateroverlast kan optreden bij een bui van 67mm water in 1 uur. Assendorp heeft nu bij zo'n bui al last van wateroverlast. Dit komt vooral doordat er te veel verharding in Assendorp aanwezig is. Door het gebied aan de Deventerstraatweg vol te bouwen zal de overlast alleen nog maar toenemen. Het beter om deze zone alleen maar te gebruiken voor een waterbekken. 3. De omgevingseffectrapportage maakt een vergelijk met een zevental referentiewijken, waarvan er vijf in Amsterdam liggen. Het is onwenselijk om Zwolle in dergelijke mate te vergelijken met Amsterdam. 4. In de omgevingseffectrapportage staat dat er in de Spoorzone veel last is van geluidshinder. Bij eventuele nieuwbouw in dit gebied kan dit toch hogere negatieve gezondheidseffecten leiden. Voor die woningen moeten voldoende geluidswerend maatregelen genomen worden om de geluidsbelasting tot een gezond/acceptabel niveau te brengen. De indiener van de zienswijze vraagt aandacht voor de bestaande woonwijk Assendorp in relatie tot geluidshinder van spoorbewegingen. 5. De omgevingsvisie is niet eenduidig over de ambitie om het centrum autoluw te maken.

Het openstellen van de Van Karnebeektunnel bevordert het autoverkeer. 6. Het toestaan van hoogbouw in de spoorzone tot maximaal 70 meter heef negatieve effecten op de aangrenzende wijk Assendorp. Zonlicht bereikt de 17/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

bestaande woningen in Assendorp niet meer en het vrije uitzicht verdwijnt. Daarnaast zijn er meer argumenten tegen hoogbouw: a. Assendorp heeft geen hoogbouw, waardoor deze wijze van bouwen niet in het totaalbeeld van de wijk past; b. De bouwstijl komt niet overeen met de huidige historische stijl(en) die in de wijk voorkomen c. Het aanzien van Assendorp raakt beschadigd: de ingang naar de wijk geeft een beeld dat niet overeenkomt met de sfeer en uitstraling van de rest van de wijk; d. Verlies van het al weinig aanwezige groen. e. Overlast als gevolg van het parkeren door grote toename van het aantal bewoners. 7. Het ontbreekt aan voldoende groen in Assendorp. Dit gaat verloren door verdere verstedelijking in of aangrenzend aan Assendorp. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie en ontwerp-Omgevingseffectrapportage Reactie van de gemeente: 1. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 4: inzageperiode 2. Klimaatadaptatie is een belangrijk onderdeel van de Zwolse omgevingsvisie en is hierin als raamwerk nader uitgewerkt. De groen/blauwe structuur is een belangrijk raamwerk waar aandacht om onder andere wateroverlast en hitte tegen te gaan. Zoals in de omgevingsvisie vermeldt is Assendorp één van de aandachtsgebieden bij de uitwerking van deze groenblauwe structuur. Een nadere uitwerking volgt.

Ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving moeten zich voegen binnen de kaders die in de raamwerken zijn geformuleerd. 3. Zwolle verschilt in veel opzichten van Amsterdam. De vergelijkingen die zijn gemaakt, gaan vooral over de klimaatproblematiek. Daarin zijn de getoonde wijken van Amsterdam op veel punten vergelijkbaar met Zwolle. 4. Bij de uitwerking van de omgevingsvisie zal rekening worden gehouden met een eventuele toename van de geluidbelasting op bestaande woningen. Hierbij zijn we sowieso gebonden aan de wettelijke kaders, maar kijken we ook naar de (lagere) normen die de wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stelt. Om bestaande knelpunten op te lossen hebben we eerder een actieplan geluid vastgesteld. Dit actualiseren we regelmatig. In de aanvulling omgevingseffectrapportage leest u hier meer over. 5. De tunnel is nu tijdelijk open. We onderzoeken of dit in de toekomst permanent open kan. Mogelijk is dit gunstig voor de verkeerssituatie en verblijfskwaliteit rond het centrum. Dit onderzoek herhalen we een aantal keer om de invloed op de verkeersstromen en verkeersveiligheid goed in beeld te hebben. Effecten zoals sluipverkeer rond Assendorp nemen we hierin mee. Pas als het onderzoek is afgerond besluit de gemeenteraad of de tunnel open blijft of weer wordt gesloten voor autoverkeer. 6. U uit uw zorg over de effecten van eventuele nieuwe hoogbouw voor de wijk Assendorp.

Deze begrijpen wij. In de omgevingsvisie zijn de uitgangspunten uit het ontwikkelkader Spoorzone overgenomen. Deze uitgangspunten zijn nog onveranderd. Bij het opstellen van dit ontwikkelkader zijn ook de effecten voor 18/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

Assendorp in beeld gebracht. Hierbij is geconcludeerd dat hoogbouw zich moet voegen naar de omgeving. Als dit niet kan dan is hoogbouw niet wenselijk. In de stad zal daarom slechts op een paar plekken plaats zijn voor hoogbouw. Zie hierover de beantwoording van de veel voorkomende zienswijze nummer 2: hoogbouw. 7. We onderkennen dat het groen in Assendorp beperkt is. Het is een opgave een wijk als Assendorp in de toekomst meer te vergroenen. Bijvoorbeeld om hittestress tegen te gaan als gevolg van klimaatveranderingen. Verstedelijking is in onze ogen meer dan het bouwen van woningen. Die ontwikkeling moet hand in hand gaan met het versterken van leefbaarheid en kwaliteit van gebieden. Het behouden en ontwikkelen van de Zwolse hoofdgroenstructuur hoort daarbij. We hebben de Zwolse hoofdgroenstructuur als raamwerk beschermd in de omgevingsvisie. Ook benoemen we plekken waar nieuwe parken komen. Wat betekent dit voor de visie/OER? In de nota van aanvulling op de Omgevingseffectraportage (OER) is aanvullende informatie over geluidhinder (gezondheid) opgenomen.

2.13

Zienswijze nummer 13 Samenvatting zienswijze: Bij de uitwerking van ingrepen in de fysieke leefomgeving verzoekt de indiener van de zienswijze om rekening te houden met: voor het aspect externe veiligheid in relatie tot railverkeer gebruik te maken van de meest recente gegevens via ‘Basisnet’. voor het aspect geluid in relatie tot railverkeer gebruik te maken van de meest recente gegevens via ‘geluidproductieplafonds’. Trillinghinder kan ontstaan voor gebruikers/bewoners dicht bij het spoor als gevolg van treinverkeer. Hiervoor bestaan geen wettelijke verplichtingen. De indiener van de zienswijze vindt het belangrijk dat bij ruimtelijke planvorming hier desondanks wel aandacht voor is. Het advies is om dit onderwerp mee te wegen bij het opstellen van de Zwolse omgevingsvisie en ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving nabij het spoor. Hiervoor is een handreiking opgesteld. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: Wij zullen bij de uitwerking van de omgevingsvisie en de vertaling naar het omgevingsplan rekening houden met de meest recente gegevens voor de aspecten externe veiligheid en geluid. Het aspect trillingen nemen we mee voor plannen met gevoelige functies en gebouwen die binnen 200 meter van het spoor liggen en trillinggevoelige functies en gebouwen mogelijk maken.

Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 19/214

Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

2.14

Zienswijze nummer 14

Datum

Samenvatting zienswijze: 1. De ambitie is om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Dat betekent een kapitaalvernietiging voor overheden en particulieren. 2. Sta geen hoogbouw toe, waarbij het woongenot van omwonenden in het geding komt. 3. De indiener van de zienswijze onderschrijft de wens om te komen tot een autoluwe binnenstad. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. Vanuit het klimaatakkoord heeft de gemeente de opdracht om toe te werken naar een Energieneutraal Zwolle in 2050. Deze ambitie is verwoord in het door de raad vastgestelde document ”Zwolle geeft je energie! Ambitiedocument Energietransitie – juni 2017”. De eerste stap is het energiezuiniger maken van onze gebouwen en woningen door deze te isoleren. Dit beschouwen wij niet als kapitaalvernietiging, maar als toevoeging van waarde aan gebouwen. Daarnaast onderzoeken we hoe we gebouwen anders kunnen verwarmen dan met aardgas. Hierover heeft de gemeenteraad de “transitievisie warmte” vastgesteld. De transitie zal meerdere jaren in beslag nemen. Daardoor kunnen we kapitaalvernietiging zo veel mogelijk voorkómen. Door op logische momenten de juiste stappen te nemen kunnen we de warmtetransitie haalbaar en betaalbaar vormgeven. 2. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw 3. We nemen kennis van uw zienswijze op dit onderdeel.

Wat betekent dit voor de visie? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

2.15

Zienswijze nummer 15 Samenvatting zienswijze: 1. De indiener van de zienswijze onderschrijft de aandacht die de omgevingsvisie geeft aan de leefomgeving, bomen, parken, natuur, goede fietspanden, recreatiemogelijkheden en kunst en cultuur. Dit maakt dat het leefklimaat fijn is. 2. Het uitgangspunt dat hoogbouw zichtbaar bijdraagt aan de ambitie en trots van Zwolle is een onbegrijpelijk en slecht uitgangspunt. Hoogbouw is geen toegevoegde waarde voor biodiversiteit. Het vermindert dit juist. De huidige hoogbouw draagt bij het binnenrijden van Zwolle niet bij aan een trots gevoel. Hoogbouw is horizonvervuiling, verhoogt hittestress en is een aanslag op de leefkwaliteit. Maak gebruik van andere mogelijkheden om de biodiversiteit in Zwolle te vergroten (in combinatie met woningbouw). Bijvoorbeeld door de ontwikkeling van tiny houses in een groene omgeving voor studenten en starters. 20/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

3. Het is een goede ambitie van Zwolle om te zoeken naar mogelijkheden voor voldoende woonruimte. Hoogbouw past daar niet bij. Bewoners zijn op zoek naar een huis met een tuin of een appartement die voldoende binding heeft met het leven op straat. Het toevoegen van woningen in Zwolle kent zijn grenzen. Realiseer extra woningen in Nederland waar het voorzieningenniveau onder druk staat. Draag zorg voor meer werkgelegenheid en woonruimte in de regio en ontwikkel goede OV-verbindingen met Zwolle. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. We nemen kennis van uw zienswijze op dit onderdeel. 2. Onze algemene reactie over hoogbouw leest u in onze beantwoording van veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw. Aanvullend hierop: wij zien hoogbouw niet als iets symbolisch. Dit voor de stad nooit een doel op zich, maar een middel om zorgvuldig in de woningbehoefte te voorzien en tegelijk de leefbaarheid van de stad te behouden en vergroten. Door op een paar plaatsen te verdichten kunnen andere plaatsen in de stad groen blijven. Dat beperkt effecten op hittestress en biodiversiteit. Met behulp van de hoogbouweffectrapportage brengen we dit per project gedetailleerd in beeld. 3. Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 1: Groei Zwolle Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie.

2.16

Zienswijze nummer 16 Samenvatting zienswijze: De indiener van de zienswijze wil dat het weer veilig wonen en leven is in de Zwolle. Tegenwoordig gedogen we te veel, kijken we te veel weg, handhaving is onvoldoende en de straffen zijn te laag. Dit met alle negatieve gevolgen van dien. Een sociale ontwrichting en een grotere zorgvraag horen daar bij met de bijkomende financiële kosten voor de samenleving. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: De ruimtelijke inrichting van onze gemeente kan bijdragen aan (een gevoel van) veiligheid in de openbare ruimte. Bij nieuwe plannen en projecten houden we hier rekening mee. Het beleid over veiligheid op straat en handhaving van de openbare orde wordt niet beïnvloed door deze omgevingsvisie. Dit verloopt via landelijke regelgeving, en/of de algemene plaatselijke verordening (APV). Het strafrecht is landelijk geregeld. Hiervoor kunt u zich wenden tot de politie en/of de landelijke politiek. Wat betekent dit voor de visie/OER? De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de omgevingsvisie. 21/214

Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

2.17

Zienswijze nummer 17

Datum

Samenvatting zienswijze: Een toename van de groei van Zwolle met hoogbouw is volgens de indiener van de zienswijze ongewenst. Hoogbouw betekent namelijk meer mensen op een kleiner oppervlakte en grotere kans op anonimiteit. Ook is de kans groter op minder interactie met buren dan bijvoorbeeld in een straat met rijtjeswoningen. Verdergaande hoogbouw zorgt volgens mij dan ook voor meer drukte op wegen en Randstedelijke problematiek. Hoogbouw is in de wijk Holtenbroek vervangen door rijtjes woningen om voorgaande problematiek tegen de gaan. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: Zie beantwoording veel voorkomende zienswijze nummer 2: Hoogbouw

2.18

Zienswijze nummer 18 Samenvatting zienswijze: 1. Windesheim wil dorp blijven. Dat is uitgesproken door het dorp in het toekomstscenario ‘Windesheim 2030’. Dat is een spannende situatie met een ambitieuze, gezonde en sterk groeiende stad Zwolle als grote buur. Wij lezen in de ontwerp-omgevingsvisie een mooie beschrijving over ons dorp en ons gebied en waarderen de opvattingen over Windesheim. Windesheim is een fijn dorp in, in woorden van het college, een waardevol, historisch gebied met belangrijke natuurwaarden en landbouw. 2. Wij constateren dat de ontwerp-omgevingsvisie géén invulling geeft aan de opgave van de omgevingsvisie deel 1: ‘waar’ en ‘hoe’ de opgaven in Zwolle landen. De ontwerp-omgevingsvisie besteedt geen aandacht aan de essentiële, bepalende factoren, zoals de realisatie van de grootschalige woonopgave, hoe om te gaan met mobiliteit/infrastructuur en de opwek van duurzame energie. Daarentegen heeft het college wel een heldere visie op de groenblauwe structuren. Het college schetst in deze ontwerp-omgevingsvisie een vertekend beeld van de toekomst van Zwolle. De ontwerp-omgevingsvisie zet in op een stevige groei met inclusiviteit als belangrijk begrip. Ook is groei in balans met behoud van waarden een uitgangspunt. De omgevingsvisie maakt niet duidelijk hoe de groeiambities gerealiseerd moeten worden. Daarmee staan de kwaliteiten van stad en land op het spel. 3.

Het is volgens de indiener van de zienswijze onduidelijk wat de kaders zijn voor nieuwe ruimtelijke initiatieven in het buitengebied. Het gaat dan vooral om initiatieven op het gebied van zonnevelden, windturbines, woningen, bedrijvigheid en wegen. 4. De uitkomsten van de op 19 juni 2019 georganiseerde bewonersbijeenkomst zijn op een onjuiste wijze opgenomen in de ontwerp-omgevingsvisie. a. Het verzoek is om de kaart met uitbreidingslocaties aan te passen, overeenkomstig de uitkomst van de bewonersbijeenkomst. 22/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

b. Het ontbreekt in de ontwerp-omgevingsvisie aan een kader voor de grootschalige opwek van duurzame energie. De in de ontwerpomgevingsvisie opgenomen kaart over zonnevelden biedt dat kader niet. Het ontbreek in zijn geheel aan uitgangspunten over het plaatsen van windturbines; c. Er wordt aandacht gevraagd voor de effecten van provinciale wegen, voor de kern Windesheim betreft het de N337. Hier rijden dagelijks 12.000 voertuigen. Dat gaat niet zonder overlast (geluid, verkeersveiligheid). Verkeersveiligheid, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, vindt het college geen item in de omgevingsvisie. Maar verkeersveiligheid raakt alle inwoners van Zwolle. Wij verzoeken u uw visie op verkeersveiligheid kenbaar te maken in de omgevingsvisie. De indiener van de zienswijze voert in Windesheim het gesprek over het verbeteren van de verkeersveiligheid met gemeente Zwolle, provincie Overijssel en ROV. 5. De indiener van de zienswijze vraagt zich af wat de gevolgen zijn van het mogelijk intensiever gebruik van het spoor tussen Zwolle en Deventer en hoe de gemeente met de gezondheid en leefbaarheid in Windesheim denkt om te gaan. Deze spoorlijn passeert niet alleen Zwolle-Zuid maar ook Windesheim. Ook de visie van de gemeente op het openbaar vervoer per bus is relevant voor Windesheim. Het verzoek is dit op te nemen in de omgevingsvisie. 6.

Landbouw is een belangrijke grondgebruiker in het gebied. Het vormt een bron van inkomsten, maar is ook een belangrijke landschappelijke drager en grenst aan gebieden met hoge natuurwaarden. Een duidelijk perspectief voor de landbouw ontbreekt. Tijdens de bewonersbijeenkomst hebben gemeente Zwolle, Plaatselijk Belang Windesheim en Landschapsbelangen geconcludeerd dat maatschappelijke en privébelangen (van agrariërs) de discussie over windturbines verwarren. Deze conclusie is niet uitgewerkt in de omgevingsvisie. Welk perspectief biedt de gemeente de landbouw in dit deel van Zwolle? En wat wil gemeente Zwolle doen om agrariërs ondersteunen bij overgang naar circulaire landbouw en boeren met goede bodem, zoals staat in de ontwerpomgevingsvisie? Welke effecten gaan de mogelijke groenblauwe structuren en waterbergingsgebieden hebben in de omgeving van Windesheim op de landbouw? 7. Participatie biedt ons gelegenheid om in vroeg stadium mee te denken met de ontwikkeling van ons gebied. De gemeenteraad hecht hier groot belang aan. Wij hebben ook prettig samengewerkt met het ambtelijk apparaat van gemeente Zwolle, waarvoor wij ook onze dank willen uitspreken. Het gesprek met de gemeente loopt om dit najaar in Windesheim een bewonersbijeenkomst te organiseren, waarin de gemeente Zwolle de ontwerp-omgevingsvisie kan toelichten en inbreng van bewoners kan ophalen.

Maar dat uiteindelijk zo selectief met onze inbreng wordt omgegaan en dat wij ons genoodzaakt zien deze zienswijze in te dienen, valt ons zwaar. De gemeenteraad wordt uitgenodigd voor een gesprek dit najaar in Windesheim. Doel is om beter te begrijpen waarom deze zienswijze is ingediend en om zorgen kenbaar te maken over een aantal ontwikkelingen die in de ontwerp-omgevingsvisie zijn aanstipt of duidelijk worden geambieerd. Een rechtstreeks gesprek draagt in ieder geval bij aan democratische legitimatie van het proces, met als enige 23/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

goede uitkomst dat er meer tijd is om de ontwerp-omgevingsvisie ingrijpend aan te passen. 8. Windesheim is een dorp, een van de weinige dorpjes binnen gemeente Zwolle die nog over zijn. Windesheim wil net als de stad ook vooruit en ondernemen. Er is hier ook saamhorigheid en vrijheid. Maar Windesheim wil ook een herkenbaar, toekomstbestendig dorp blijven, omringd door waardevol gebied. Zwolle in het klein. Zienswijze heeft betrekking op: ontwerp-omgevingsvisie Reactie van de gemeente: 1. We nemen de constatering voor kennisgeving aan over de beschrijving van het dorp Windesheim en omgeving in de omgevingsvisie. 2. De ambities rondom de ontwikkeling van de stad zijn beter in balans gebracht met aandacht voor de leefomgeving. Zie hiervoor ons antwoord op veel voorkomende zienswijze nummer 1: groei. Op diverse onderwerpen maken we in de omgevingsvisie keuzes op hoofdlijnen. Voorbeelden zijn de woningbouw (waar en hoeveel, in het verlengde van ontwikkelstrategie wonen 2019-2024), keuzes over de energietransitie, waarbij de focus op het gebied Tolhuislanden ligt. We bieden geen ruimte voor grote windmolens in het gebied Windesheim en omgeving. Het gebied ten westen van het spoor Zwolle-Deventer en enkele gebieden rondom de kern Windesheim zijn uitgesloten voor de opwerk van duurzame energie uit zon op maaiveldniveau.

Ten westen van het hiervoor genoemde spoortracé is een gebied tussen Windesheim en de stad Zwolle aangewezen als beperkt kansrijk de opwek van duurzame energie op maaiveldniveau. Een praktische uitwerking van deze keuzes ontbreekt, maar deze hoort ook niet thuis in een omgevingsvisie. Zie hiervoor onze reactie op veelvoorkomende zienswijze nummer 5: mate van concreetheid en leesbaarheid. We beschrijven op hoofdlijnen de randvoorwaarden die horen bij nieuwe initiatieven op het gebied van de opwek van duurzame energie uit zon op maaiveldniveau in het beperkt kansrijke gebied. Dan gaat het om een ruime en goede landschappelijke inpassing én een extra investering in de landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden die het gebied rijk is. De tekst in de ontwerp-omgevingsvisie benoemde op dit punt vooral het ‘parklandschap Herfte-Wijthmen’ en ging niet in op Windesheim en omgeving. Dit passen we aan in de definitieve omgevingsvisie. Het gebied Windesheim en omgeving is landschappelijk waardevol, vanwege de stroomruggen en weteringen als onderdeel van een agrarisch landschap. 3. Zie onder 2. 4. Verwerking uitkomsten gebiedsbijeenkomst 19 januari 2019: a. In de ontwerp-omgevingsvisie staan twee mogelijke locaties genoemd voor woningbouw bij de kern Windesheim.

We schrappen die locaties van de kaart, omdat de dialoog over woningbouw in de kern Windesheim nader gevoerd moet worden. Nader behoefteonderzoek is ook nodig over type en aantal woningen. Het nu al benoemen van locaties leidt tot onduidelijkheid en creëert onwenselijke verwachtingen. In de definitieve omgevingsvisie benoemen we wel dat kleinschalige woningbouw wenselijk is ten behoeve van kleine, autonome groei van 24/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

5.

6.

7.

8.

Windesheim. Een goede mix tussen jong-oud, goedkoop-hoger segment is belangrijk. Dit voor mensen uit Windesheim maar ook van daarbuiten. Dit was één van de uitkomsten van een bewonersbijeenkomst in het voorjaar van 2019 over de omgevingsvisie. b. De omgevingsvisie bevat een duidelijk uitgangspunt voor windturbines. De omgevingsvisie is aangescherpt als het gaat om de mogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie op maaiveldniveau (o.a. agrarische gronden en water). We benoemen hiervoor kansrijke, beperkt kansrijke en uitgesloten gebieden, inclusief daarbij behorende voorwaarden. c. Verkeersveiligheid is een doorlopend aandachtspunt in Zwolle in het algemeen en ook voor de kern Windesheim in het bijzonder. In de Ontwerp-omgevingsvisie is hiertoe specifiek voor Windesheim het volgende opgenomen: "Door toenemende drukte op de N337 staat de verkeersveiligheid bij aansluitingen naar Windesheim en Harculo onder druk. Ook de steeds groter wordende landbouwvoertuigen die door de kern Windesheim rijden zorgen voor verkeersonveilige situaties. We gaan op zoek naar maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren". Zoals opgenomen in de in december 2019 vastgestelde Mobiliteitsvisie conformeren wij ons aan het landelijke streven naar 0 verkeersslachtoffers in 2030. De impact van dit thema op de fysieke leefomgeving is echter niet concreet te duiden.

Vaak is dit maatwerk per locatie. In de komende maanden willen we komen met een Actieplan Verkeersveiligheid waarin concrete acties ten aanzien van verkeersveiligheid worden opgenomen. Het streven naar 0 verkeersslachtoffers in 2030 voegen we toe aan de omgevingsvisie. Er is nog geen onderzoek gedaan naar het effect van een mogelijk intensiever gebruik van het spoor Zwolle – Deventer. Als planvorming hiervoor concreter wordt vragen we hier aandacht voor. De ontwerp-omgevingsvisie benoemde in dat kader alleen de wijk Zwolle-zuid. In de definitieve omgevingsvisie zijn Windesheim en omgeving hieraan toegevoegd. Uitspraken over het openbaar busvervoer doen we bij het gebiedsprofiel dat over Windesheim gaat. In algemene zin wordt landbouw meer belicht in de definitieve omgevingsvisie. Waar het gaat om de opwek van Zonne-energie op maaiveld is het kader in omgevingsvisie reeds uitgewerkt in het raamwerk over energie. Landbouwbeleid is in de basis een Rijks- en provinciale aangelegenheid. We hebben in het najaar van 2020 en voorjaar van 2021 aanvullende gesprekken met elkaar gevoerd om elkaar beter te begrijpen en te onderzoeken hoe u het beste uw inbreng kunt geven op gemeentelijk beleid. Zie verder onze reactie op veelvoorkomende zienswijze nummer 6: participatie. De definitieve omgevingsivise is inderdaad aangepast.

Het uitgangspunt van groei is beter is verhouding gebracht met het aspect leefbaarheid. Wij herkennen de opgave voor Windesheim. Behoud van het dorpse karakter, maar ook aandacht voor het ondernemende karakter van het dorp en kleinschalige groei. We proberen dit voortdurend met elkaar in balans te brengen en te houden en waarderen uw inbreng en visie hierop.

Wat betekent dit voor de visie/OER? 25/214

Datum Titel

26 mei 2021 Omgevingsvisie: nota van zienswijzen, reacties en wijzigingen

De zienswijze leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie. Het streven naar 0 verkeerslachtoffers in 2030 is toegevoegd. Windesheim en omgeving is benoemd in de passage over planvorming over het spoor Zwolle-Deventer We schrappen de op kaart aangegeven woningbouwlocaties rondom de kern Windesheim. De ambities om woningen te realiseren bij Windesheim blijft wel overeind en vraagt een nadere dialoog. Onder andere over de locatie en het type en aantal woningen. We geven een betere uitleg over de opwek van duurzame energie op maaiveldniveau uit zon in het beperkt kansrijke gebied tussen de stad Zwolle en de kern Windesheim