2.a ANNO Activiteitenplan 2025-2028_v1

activiteitenplan

2025-2028 Maart 2024

Stichting Allemaal Zwolle

Samenvatting inleiding

probleemstelling

Stichting Allemaal Zwolle (SAZ) is verantwoordelijk voor de exploitatie van ANNO en geeft daarnaast als uitvoeringsorganisatie vorm aan de publieksprogrammering binnen en buiten de museummuren. De opdracht voor ANNO is veelzijdig. Samen met de twee partners in ANNO, Collectie Overijssel en Team Erfgoed van de gemeente Zwolle, vertellen we de verhalen van de stad niet alleen aan de Melkmarkt maar ook op andere erfgoedlocaties in de binnenstad – de satellietlocaties Schepenzaal, Peperbus en Sassenpoort – en in de wijken.

De gemeente Zwolle is veruit de belangrijkste subsidiënt voor ANNO. De bijdrage van de gemeente Zwolle aan het totale budget is substantieel en vormt een zeer belangrijk onderdeel voor het voortbestaan van ANNO.

Dit activiteitenplan is geschreven door de directeur-bestuurder van SAZ, in overleg met de Raad van Toezicht. Het document is bestemd voor de Adviescommissie cultuur voor de beoordeling van de BIS aanvragen, voor de wethouder Cultuur, Cultuurhistorie en Erfgoed van de gemeente Zwolle en haar ambtelijke staf.

aanleiding ANNO Stadsmuseum Zwolle is als ‘spot’ in Zwolle dé plek waar je de cultuurhistorische verhalen over de stad mee maakt en ervaart. In de stad is de spilfunctie van het museum op het gebied van erfgoed groeiende. Het museum ANNO is in 2022 met een stevige ambitie neergezet. Sinds de totstandkoming van ANNO was het duidelijk dat na opening de exploitatie niet kostendekkend zou zijn. Door stijgende huisvestingslasten (huur-, energie-, service en facilitaire kosten), CAO-verhogingen en inflatie is het door de gemeente Zwolle toegekende budget aan SAZ niet langer toereikend om tot kostendekkende exploitatie te komen. De afgelopen jaren heeft de gemeente de tekorten ad hoc en achteraf aangezuiverd.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Op dit moment is de eigen bijdrage van ANNO aan het totale budget nog gering. Voor het jonge museum is het een uitdaging om in de periode 2025-2028 haar aandeel in dit budget te vergroten. Hoe groot het enthousiasme en de inzet voor het museum ook is, het omzetaandeel dat op eigen kracht gerealiseerd kan worden, dient niet overschat te worden. SAZ is een jonge organisatie die de tijd nodig heeft om tot wasdom en groei te komen. SAZ wil naar een toekomstbestendig, solide en passend financieringsfundament in nauwe samenwerking met de gemeente Zwolle. Daarin is een langjarige subsidieverruiming een onmisbaar element. Zonder structurele aanvulling op het huidige subsidieplafond ad € 1.035.020 zal ANNO niet aan de uitvoering van de aan haar toegekende basisopdracht kunnen voldoen en zal haar bestaansrecht onder druk komen te staan.

anno’s activiteitenportfolio In de kern bestaat de Activiteitenportfolio van ANNO uit de volgende onderdelen: • Doorlopende en incidentele programmering voor verschillende doelgroepen en op verschillende locaties. • Duurzaam educatieaanbod voor het primair, voortgezet, en vervolgonderwijs. • Museale presentaties en onderzoeksruimtes in ANNO, Stadsmuseum Zwolle. • ANNO Café en de tuinevenementen voor de museumbezoeker. • Museumwinkel. • Zakelijke verhuur van diverse museumruimtes.

2

Belangrijke (verbeter)doelen Voor de periode 2025-2028 zijn de volgende verbeterdoelen geformuleerd: 1. Participatie Het versterken van de verbinding met de inwoners van de stad Zwolle en met het culturele en erfgoednetwerk, en dit in projecten en exposities tot uiting brengen. 2. Herhaalbezoekstimulans door vernieuwing Het initiëren van wisselende museale presentaties in het betaalde deel van het museum, het Drostenhuis, om de aantrekkingskracht te vergroten. Het inzetten op duurzame, eigentijdse en verrassende programmeringslijnen voor diverse doelgroepen in ANNO die herhaalbezoek stimuleren. 3. Kwaliteitsverbetering Het optimaliseren van de kwaliteit van de museale presentaties door een sterkere verbinding tussen verleden en heden en het toevoegen van activerende onderdelen. 4. Erfgoededucatie Het bedienen van het primair onderwijs met het nieuw ontwikkelde aanbod erfgoededucatie voor de belangrijkste erfgoedlocaties in de stad. 5. Marketingcommunicatie Het sterker etaleren van het aanbod vanuit ANNO en op de satellietlocaties. Het aanprijzen van ANNO Café, de museumtuin en museumlocaties als een aantrekkelijke plek om te verblijven voor zowel inwoners van Zwolle, de museumbezoeker als de zakelijke klant.

7. (Nog) meer focus op het aantrekken van projectsubsidies Het aanvragen van projectsubsidies op basis van eigentijds, veelzijdig en aansprekend publieksaanbod van ANNO. 8. Sponsoring Het opstarten van duurzame financieringsverbanden en sponsorcontracten met het lokale bedrijfsleven en semi-profit-organisaties onder de noemer van het concept ‘Vrienden van ANNO’.

Belangrijke conclusies uit de begroting 2025-2028 Zonder een structurele aanvulling van de gemeente Zwolle van gemiddeld €130.000 op jaarbasis op het huidige subsidieplafond à €1.035.020 kan ANNO haar basisopdracht niet vervullen. Het verder afschalen van de basisopdracht biedt feitelijk geen oplossing. In de Begroting wordt dit verder toegelicht.

tot slot ANNO Stadmuseum Zwolle is goed uit de startblokken gekomen! ANNO heeft veel potentie om een vaste waarde te worden in het culturele speelveld van de stad Zwolle en omgeving. Het managementteam, de medewerkers en vrijwilligers zetten zich met veel enthousiasme en motivatie in voor een verdere doorontwikkeling van ANNO in de periode 2025-2028.

6. Verhogen horecaomzet Het optimaliseren van de horeca-logistiek in ANNO Café om de klantvriendelijkheid en capaciteitsgroei te stimuleren.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

3

index 1.

Inleiding

5

2.

Aanleiding

6

3.

Probleemstelling

7

4.

Trends in de samenleving

8

4.1 4.2 4.3

8 8 10

Het museale veld van Nederland en Overijssel Erfgoedgemeenschap en co-creatie Diversiteit en inclusiviteit door participatie

5.

ANNO’s Activiteitenportfolio

12

6.

Doelen Activiteitenportfolio ANNO

14

6.1 Doorlopende en incidentele programmering voor kinderen 3 t/m 5 jaar en 6 t/m 12 jaar met ouders/verzorgers 6.2 Doorlopende en incidentele programmering voor 12+ 6.3 Doorlopende en incidentele programmering voor Satellietlocaties van ANNO 6.4 Educatieaanbod primair onderwijs

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

14

6.5 Educatieaanbod voortgezet onderwijs 6.6 Educatieaanbod vervolgonderwijs 6.7 Museale presentaties en onderzoeksruimtes in ANNO – Het Drostenhuis 6.8 Museale presentaties en onderzoeksruimtes in ANNO – Zicht op Zwolle 6.9 Museale presentaties en onderzoeksruimtes in ANNO – Ontmoet Zwolle, Erfgoedhotspot en Archief 6.10 ANNO Café – (Tuin)evenementen 6.11 Museumwinkel 6.12 Zakelijke verhuur van diverse museumruimtes 6.13 Netwerkactiviteiten – Erfgoedplatform 6.14 Netwerkactiviteiten – Deelname aan de C7+

20 21 22

7.

Doelen Organisatieonderdelen

31

7.1 7.2 7.3 7.4

31 33 36 36

16 18 19

8.

Marketingcommunicatie Personeel en Organisatie Administratieve organisatie en ICT Huisvesting

Tot slot

24 25

26 27 28 29 30

37

4

1. inleiding Sinds mei 2022 heeft Zwolle een sprankelend nieuw stadsmuseum: ANNO. Hier vertellen we het Verhaal van Zwolle op een plek waar museale collectie, archeologie/bouwhistorie/monumentenzorg en historisch archief op een unieke manier zijn samengebracht. Stichting Allemaal Zwolle (SAZ) is verantwoordelijk voor de exploitatie van ANNO en geeft daarnaast als uitvoeringsorganisatie vorm aan de publieksprogrammering binnen en buiten de museummuren. De opdracht voor ANNO is veelzijdig. Samen met de twee partners in ANNO, Collectie Overijssel en Team Erfgoed van de gemeente Zwolle vertellen we de verhalen van de stad niet alleen aan de Melkmarkt maar ook op andere erfgoedlocaties in de binnenstad – de satellietlocaties Schepenzaal, Peperbus en Sassenpoort – en in de wijken. Dit activiteitenplan is geschreven door de directeur-bestuurder van SAZ, in overleg met de Raad van Toezicht. Het document is bestemd voor de Adviescommissie cultuur voor de beoordeling van de BIS aanvragen, voor de wethouder Cultuur, Cultuurhistorie en Erfgoed van de gemeente Zwolle en haar ambtelijke staf.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

5

2. aanleiding aanleiding ANNO Stadsmuseum Zwolle is als ‘spot’ in Zwolle dé plek waar je de cultuurhistorische verhalen over de stad mee maakt en ervaart. Steeds meer bezoekers weten het museum te vinden of komen ANNO tegen op erfgoedlocaties in de stad. Met educatie en programmering laten we inwoners het erfgoed ervaren in de wijken en betrekken we hen actief bij het vertellen van de verhalen van de stad. ANNO vervult een groeiende spilfunctie op het gebied van erfgoed. ANNO is in 2022 met een stevige ambitie neergezet. Sinds de voorbereiding op de totstandkoming van ANNO is zichtbaar geweest dat de exploitatie na opening niet kostendekkend zou zijn. Tijdens de opbouwfase van ANNO is afgesproken om eerst de opgebouwde eigen reserves te benutten om daarna ‘werkende weg’ de optimale balans te verkennen tussen de uitvoering van de basisopdracht enerzijds en de daarvoor benodigde financiële middelen anderzijds. Dat moment dient zich nu aan. Door stijgende huisvestingslasten (huur-, energie-, service en facilitaire kosten), CAO verhogingen en inflatie is het door de gemeente Zwolle toegekende budget aan SAZ niet langer toereikend om tot kostendekkende exploitatie te komen. De afgelopen jaren heeft de gemeente de tekorten ad hoc en achteraf aangezuiverd.

Zonder structurele aanvulling op het huidige subsidieplafond ad € 1.035.030, zal ANNO niet aan de uitvoering van de aan haar toegekende basisopdracht kunnen voldoen en zal haar bestaansrecht onder druk komen te staan.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

6

3. probleemstelling probleemstelling ANNO heeft een gastvrije thuisbasis aan de Melkmarkt 41. Van de expositieruimte is 60% gratis toegankelijk en ook ANNO Café en de museumtuin zijn vrij te bezoeken. Een groot deel van de activiteiten van ANNO wordt gratis aangeboden om een laagdrempelige en toegankelijke plek voor de stad te kunnen zijn. Daarnaast is ANNO buiten de museummuren zichtbaar: de stad is de experimentele ruimte. Een bezoek aan ANNO is aanleiding om andere erfgoedlocaties te bezoeken en ontdekken. SAZ ontwikkelt publiekspresentaties en programmering voor deze locaties. In samenwerking met jongeren- en welzijnsorganisaties en de bibliotheek programmeren we in de wijken om de inwoners van Zwolle te bereiken (ook degenen die zich niet vertegenwoordigd voelen in het museum).

geen uitvoering kunnen geven aan de aan haar verstrekte basisopdracht. Hoe het ook zij, de inzet van dit activiteitenplan blijft: het vervullen van de basisopdracht voor ANNO en het doorgaan op de ingeslagen weg. Er is een tweede begroting toegevoegd waarin de extra ambitie is opgenomen om onze succesvolle rol als makelaar op het gebied van erfgoededucatie richting voortgezet en vervolgonderwijs verder te verruimen.

De gemeente Zwolle is veruit de belangrijkste subsidiënt voor ANNO. De bijdrage van de gemeente Zwolle aan het totale budget is substantieel en vormt een zeer belangrijk onderdeel voor het voortbestaan van ANNO. Op dit moment is de eigen bijdrage van ANNO aan het totale budget daarentegen nog gering. Voor het jonge museum is het een uitdaging om in de periode 2025-2028 haar aandeel in dit budget te vergroten. Hoe groot het enthousiasme en de inzet voor het museum ook is, het omzetaandeel dat op eigen kracht gerealiseerd kan worden, dient niet overschat te worden. SAZ is een jonge organisatie die de tijd nodig heeft om tot wasdom en groei te komen. SAZ wil naar een toekomstbestendig, solide en passend financieringsfundament in nauwe samenwerking met de gemeente Zwolle. Daarin is een langjarige subsidieverruiming een onmisbaar element. Zonder deze ondersteuning zal SAZ geen uitvoering kunnen geven aan de aan haar verstrekte basisopdracht.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

7

4. trends in de samenleving 4.1

Het museale veld van Nederland en Overijssel

ANNO maakt als stads- en erfgoedmuseum deel uit van een museaal landschap met diverse kansen en bedreigingen. ANNO springt graag in op de kans om de aantrekkingskracht van Zwolle en Overijssel te vergroten en is zich daarbij terdege bewust van de naar verhouding beperkte mogelijkheden die de inhoud en oppervlakte van het museum bieden. 1. Overijssel heeft relatief weinig musea en trekt weinig museumbezoekers aan. Overijssel staat met 26 geregistreerde musea nationaal op plaats 8 en is goed voor 490.000 bezoekers per jaar. Alleen de provincies Zeeland (323.000) en Flevoland (256.000) scoren lager qua bezoekersaantallen (Museumcijfers 2022). 2. Geschiedenismusea trekken een lager aantal bezoekers aan dan kunstmusea en maken minder omzet. ANNO is sinds 2024 lid van de Museumvereniging en maakt als erfgoedmuseum onderdeel uit van de groep ‘geschiedenismusea’, goed voor een aandeel van 62% binnen de geregistreerde musea in Nederland en 69% in Overijssel (Museumcijfers 2022). Hoewel deze groep veruit de grootste groep vormt, geldt dat niet in termen van omzet; die eer komt de kunstmusea toe, goed voor €518 miljoen/45% van de totale museale omzet. De geschiedenismusea zijn tezamen goed voor 36% van de totale museale omzet. 3. ANNO is op basis van bezoekersambitie qua expositieoppervlakte een klein museum.

Gemiddeld hebben musea met een bezoekersbestand tussen de 25.000-50.000 een oppervlakte van 1.021m2 aan expositieruimte. In ANNO is dat 594m2, waarvan 362m2 60% gratis toegankelijk en 232m2 40% betaald.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

4.2

Erfgoedgemeeschap en co-creatie

Nederland is een land in transitie, we zien tegenstellingen verscherpen en thema’s als wonen, landbouw, klimaat, vluchtelingenopvang lijken vast te lopen. Het woord crisis domineert het nieuws. Dit geeft voeding aan de complexe vraagstukken van deze tijd, bijvoorbeeld: • eenzaamheid – sociaal ongemak/digitalisering en zondebok-denken • identiteit – gebrek aan een gezamenlijk verhaal, polarisatie, mentale gezondheid jongeren, cancelcultuur • kansongelijkheid – kloof tussen arm en rijk, mannenemancipatie in crisis Het vertrouwen in maakbaarheid maakt plaats voor een gevoel van machteloosheid. Dit vraagt om ‘maakkracht’: het vertrouwen dat wij, als maker en onderdeel van de systemen, vanuit gedrevenheid leren door te doen (T. Goudswaard, J. van Oosten, Maakkracht. Een nieuwe benadering voor complexe vraagstukken (2022)). De opdracht voor de culturele sector, voor musea groeit: crises zijn adaptieve uitdagingen die vragen om onze manier van kijken te veranderen. De Cultuurmonitor van de Boekmanstichting laat zien dat er binnen het domein erfgoed een focusverschuiving plaatsvindt naar ‘de gemeenschap’.

‘De verschuiving van een expertgedreven bepaling van wat erfgoed is naar het belang van de erfgoedgemeenschap – waarin iedereen meedoet aan cultureel erfgoed – staat in meerdere ontwikkelingen centraal. Zie bijvoorbeeld het Verdrag van Faro, de gevoelde urgentie en groei van initiatieven omtrent meerstemmigheid, diversiteit en inclusie, en de toenemende belangstelling voor immaterieel erfgoed.’

8

De aanname van de nieuwe museumdefinitie door het International Council of Museums (ICOM) bevestigt deze trend: er wordt verwezen naar de rol van musea in het betrekken van gemeenschappen en het bewaren van zowel materieel als immaterieel erfgoed. ANNO’s visie sluit hier naadloos op aan. Het gaat in ANNO allereerst over veelstemmigheid in het presenteren van het Verhaal van Zwolle – wat wordt er gezegd en wie zegt dat? – én over interpretatie, begrip en betekenisgeving (zie ook: Marit van der Meer, Het lerende museum (Amsterdam 2018)). Met erfgoed als basis wil ANNO een eerlijk museum zijn. De verhalen van de stad zijn gestoeld op wetenschappelijk onderzoek en feiten. De verschillende perspectieven voegen ruimte toe voor gesprek, voor dissonant, voor ‘schuren’. Maar er wordt meer van ons gevraagd. Omgaan met de crises van vandaag de dag vraagt van musea vertrouwen toe te voegen of te herstellen. Het gaat ook over betrokkenheid en engagement, met ruimte voor twijfel en discussie (zie: Arnoud Odding, Echt. Het waarachtige museum (Den Haag 2023)). Vanuit de missie om een eerlijk erfgoedmuseum te zijn volgt de actie om het gesprek tussen en met mensen – de gemeenschap – voort te zetten; om te co-creëren.

Dit wordt zichtbaar in de scherpe, bewuste keuze van thema’s/ onderwerpen voor de komende meerjarenbeleidsperiode alsook in de ambitie een hogere mate van participatie van de inwoner van Zwolle te bewerkstelligen (zie o.a. het nieuwe concept voor museale presentaties op de gratis toegankelijke eerste verdieping van ANNO, Zicht op Zwolle).

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

9

4.3

diversiteit en inclusiviteit door participatie

In het domein erfgoed is er een streven naar meerstemmigheid en inclusie. De Code Diversiteit en Inclusie is in samenspraak met de sector opgesteld en houdt de sector toekomstbestendig. De Code Diversiteit en Inclusie maakt onderdeel uit van het DNA van ANNO. ANNO wil een thuis zijn voor alle Zwollenaren, ook voor hen die niet gewend zijn naar een museum te gaan. Bezoekers met een kleine beurs kunnen een groot deel van ANNO gratis bezoeken en er blijft een ruim aanbod aan gratis programmering, zowel binnen als buiten de museummuren. We werken in ANNO bewust samen met een breed en divers netwerk van organisaties, stichtingen en clubs die diversiteit in programmering en publieksbereik stimuleren, bijvoorbeeld MYPodium (Zwolle Pride Festival), WijzWelzijn (senioren) en de organisatie Keti Koti. Daarnaast heeft ANNO zelf een werkgroep opgezet voor het koloniaal erfgoed van Zwolle en is er expliciete aandacht geweest in de programmering voor de onderbelichte bezoekersgroep 3 t/m 5-jarigen. Zo maken we voor onszelf blinde vlekken zichtbaar: verhalen die we (nog) niet kennen, kennis die we (nog) niet hebben, ervaringen die we zelf niet hebben; daar hebben we de ander voor nodig. ANNO wil Zwollenaren en bezoekers aan de stad een actieve bijdrage laten leveren aan het Verhaal van Zwolle; we willen hen laten ‘mee maken’.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Meemaken en mee maken Het unieke concept van ANNO dat vorm en inhoud geeft aan de begrippen ‘meemaken en mee maken’ sluit, zoals eerder gezegd, naadloos aan op de trend van diversiteit en inclusiviteit door participatie. ANNO wil Zwollenaren en bezoekers aan de stad een actieve bijdrage laten leveren aan het Verhaal van Zwolle; we willen hen laten ‘mee maken’. Er zijn verschillende niveaus van participatie voor bezoekers/deelnemers te onderscheiden: van een ontvangende rol (meemaken/ervaren), tot een raadplegende en adviserende, en een coproducerende en meebeslissende rol (mee maken). Meemaken/ervaren – Bij meemaken hebben we het over de eerste stap op de participatieladder. Het gaat over het beleven, over het je deel gaan voelen van het erfgoed door er via verschillende zintuigen mee in contact te komen. De deelnemer is de ontvanger van informatie (ontvangen). Mee maken – Bij mee maken zijn er verschillende participatieniveaus: vanaf het raadplegen – bevragen en reflecteren op het eindproduct – tot adviseren – advies geven aan het begin van een maakproces. Van meebeslissen tot samenwerken of zelfs initiatiefnemen (voorbeeld: Stichting Stinspark, waar inwoners de herinrichting van het park in Westenholte hebben geïnitieerd); ANNO verzorgt een onderdeel van het programma en helpt faciliteren.

Deze laatste vormen van participatie spreken eerder en intensiever het eigenaarschap aan dan bij meemaken/ervaren.

10

ANNO Participatieladder

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

11

5. ANNO’s Activiteitenportfolio De Activiteitenportfolio van SAZ voor ANNO is veelzijdig en omvat de volgende activiteiten: 5.1. • • •

Doorlopende en incidentele programmering Kinderen 3 t/m 5 jaar en 6 t/m 12 jaar met ouders/verzorgers 12+ Satellietlocaties van ANNO

5.2. • • •

Educatieaanbod Primair onderwijs Voortgezet onderwijs Vervolgonderwijs

5.3. • •

Museale presentaties en onderzoeksruimtes in ANNO Drostenhuis - met wisselende museale presentaties Zicht op Zwolle (de ruimte op de eerste verdieping met zicht op de Peperbus en Melkmarkt) – gratis toegankelijk Ontmoet Zwolle (ontvangstruimte), Erfgoedhotspot (Team Erfgoed gemeente Zwolle) en de studiezaal/het Archief (Collectie Overijssel)

•

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

5.4. • •

ANNO Café Museumbezoeker (Tuin)evenementen

5.5.

Museumwinkel

5.6.

Zakelijke verhuur van diverse museumruimtes

5.7. •

Netwerkactiviteiten Erfgoedplatform (met Zwolse erfgoedorganisaties)

12

Publieksbereik ANNO beoogt met deze activiteitenportfolio gemiddeld 30.000 bezoekers per jaar te bereiken. Uit onderstaand overzicht blijkt dat de reikwijdte van ANNO mede dankzij de satellietlocaties vele malen groter is. 70% van het totale bezoekersaantal van ANNO zijn niet betalende bezoekers in het gratis deel van het museum en op de satellietlocaties. Er wordt in 2025-2028 een toename van het aantal betalende bezoekers in ANNO verwacht, zowel voor de museale presentaties, als het educatiebezoek (2023: 1.700 gratis educatiebezoeken, vanaf 2024 en verder enkel betalend). Het publiek van ANNO is divers qua leeftijd, herkomst en opleidingsniveau. In de uitwerking van het activiteitenportfolio hierna wordt duidelijk welke activiteiten voor welke doelgroep specifiek ontwikkeld worden.

Bezoekersaantallen 2025 - 2028 ANNO

Begroting 2023

Voorloping 2023 Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Bezoekers ANNO (betaald) Bezoekers ANNO (onbetaald) Educatie (binnen en buiten ANNO) Bezoekers andere activiteiten

16.000 15.000 2.000

8.070 25.436 3.084

14.550 27.000 1.700

14.550 27.000 1.900

14.080 27.000 2.240

14.080 27.000 2.506

14.080 27.000 2.782

10.000

12.614

18.000

18.000

18.000

18.000

18.000

Totaal aantal bereikte bezoekers

43.000

49.204

61.250

61.450

61.320

61.586

61.862

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

13

6. doelen activiteitenportfolio anno Per activiteit in ANNO wordt een korte situatieschets gegeven van de huidige stand van zaken. Hierna volgen de doelen, op volgorde in de tijd geplaatst. De doelen zijn geordend aan de hand van kernwoorden om de leesbaarheid te vergemakkelijken.

6.1

doorlopende en incidentele programmering voor kinderen 3 t/m 5 jaar en 6 t/m 12 jaar met ouders/ verzorgers

klimaat. • Basisaanbod van de Ontdekhoek op de eerste verdieping in het ‘Lokaal’, een kastenwand vol met diverse opdrachten die raken aan de kernverhalen, archeologie, bouwhistorie, monumenten, historische archieven en de museale collectie. • Vakantieprogrammering rond de Zwolse kernverhalen met thematische workshops en vaste dagen voor archeologie/bouwhistorie/monumenten en de historische archieven.

In ANNO vindt jong en oud op eigen niveau passende informatie en interactieve elementen om aan de slag te gaan met de kernverhalen van de Zwolse historie en de museale collectie. Kernwoorden bij de doorlopende programmering voor deze doelgroep zijn: altijd beschikbaar, laagdrempelig, interactief en passend bij verschillende niveaus en sociale lagen in de samenleving. Voor de vakantieprogrammering ligt de focus op verdieping en verbreding van de kernverhalen uit de Zwolse geschiedenis. De ‘kick-off’ heeft attentiewaarde en is (gedeeltelijk) gratis toegankelijk. Voor alle workshops en activiteiten in het Drostenhuis wordt een financiële vergoeding gevraagd. Deze doelgroep keert herhaaldelijk terug naar het museum; de gemiddelde verblijfsduur van families in vakanties ligt rond de 4 uur. Dit heeft geresulteerd in programmering die herkenbaar is met een eigen logo en communicatie-uitingen: • Thema inclusiviteit: gratis Museumbingo, Erfgoedhotspot – bezoekers helpen mee met actueel archeologisch onderzoek van materialen, die niet eerder onderzocht zijn – op woensdag- en zaterdagmiddag (eens in de maand). • XL voelboek over ‘ONNA de museumeend’ voor de doelgroep 3 t/m 5 jaar. • Interactieve familieroute in het Drostenhuis met een focus op het achttiende-eeuwse woonhuis, haar bewoners, leefwijze en cultureel/politiek

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

14

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Doelen

Periode

Communicatie: versterken van het gebruik van ‘ontdeklocaties’ in ANNO door het doelgroep-specifieke logo toe te passen.

2024 - 2025

Thema inclusiviteit: om taalbarrières in de familieroute te doorbreken worden er begeleidende filmpjes ontwikkeld en wordt minder tekst gebruikt.

2025 - 2028

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: Museumbingo, de wereld van ONNA, Ontdekhoek. Resulterend in een stabiele bezoekersstroom van 300 Ontdekhoekbezoekers per jaar.

2025 - 2028

Voortzetting van aantrekkelijke en actuele vakantieprogrammering en gefaseerde uitbreiding in verbinding met de satellietlocaties of andere erfgoedlocaties in de stad. Resulterend in een stabiele bezoekersstroom van 500 workshopdeelnemers per jaar.

2025 - 2028

Thema inclusiviteit: intensievere begeleiding op maat van de vrijwilligers bij de doorlopende programmering.

2025 - 2028

Verblijfsduur: verbeteren van de doorstroom van deelname aan programmering naar ANNO Café.

2025 - 2026

Participatie: doorontwikkeling van de KidsJury van ANNO (vanaf ca. 8 jaar) om als ‘medebeslisser’ mee te creëren in de informatievoorziening voor andere kinderen.

2026 - 2028

15

6.2

doorlopende en incidentele programmering voor 12+

In de stad zoekt ANNO het experiment en doen we voortdurend onderzoek naar nieuwe vormen van participatie en presentatie. De projecten in de stad bieden verrassende, nieuwe verhalen en/of meer diepgang op een thema. We experimenten met nieuwe vormen om nieuwe doelgroepen te bereiken. Daarin zoeken we de doelgroepen steeds meer op de plekken waar zij samenkomen op. Bijvoorbeeld via een pop-upinstallatie op de zaterdagmarkt, achter de barbecue bij een buurtevent of in de bibliotheek bij een taalcafé. ANNO gaat de verbinding aan met bewoners om samen projecten vorm te geven. We werken samen met Stichting Stinspark, Buurtarchief Dieze en deelnemers aan het WO2 platform. En zoeken tevens de kruisbestuiving met kunst en welzijnswerk: WijzWelzijn, Trotse Muren, Nieuwe Garde Striptekenaars, Zwolse Stadsproductie. De programmering ziet er als volgt uit: • Aanbod dat doorloopt en jaarlijks terugkeert: bevrijding WO II (april), Nationale Museumweek (april/mei), Nationale Archeologiedagen (juni), koloniaal verleden (juli), deelname aan Zwolle Pride Festival (augustus), Open Monumentendag (september).

• Aanbod buiten de muren: SAZ heeft diverse audiotours ontwikkeld voor/in samenwerking met bijvoorbeeld Het Academiehuis de Grote Kerk – ‘De verhalen achter de zerken’ – Zwolle Unlimited – ‘Zwolse vrouwen om van te houden’ en ‘Wie is Thomas?’ – en de Stadsdichter – ‘Een Hanzewandeling door Zwolle’. • Incidentele, thematische programmering binnen en buiten de museummuren: restauratie van de werken rond Thomas a Kempis, de Hanze Escape, De Beelden van Joan Derk van der Capellen tot den Pol, het Beleg van Zwolle etc. • Programmering vanuit de partners: maandelijkse lezing/workshop vanuit Collectie Overijssel (inleiding archiefonderzoek, lezingen van research fellows). Erfgoedhotspot op woensdag- en zaterdagmiddag (eens in de maand) door Team Erfgoed.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

16

Doelen

Periode

Doelen

Periode

Kwaliteitsgroei: inventarisatie van het aanbod van (audio) tours buiten de muren. Vernieuwen van afspraken omtrent onderhoud en promotie met de betrokken organisaties.

2024 - 2025

2025 - 2028

Participatie: ruimte bieden in ANNO aan de – veelvuldig binnenkomende – verhalen vanuit de stad op een laagdrempelige manier (podcast of vaste vitrine met een verhaal) (adviseren).

2024 - 2025

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: etaleren van erfgoedthema’s vanuit de partners – Team Erfgoed gemeente Zwolle en Collectie Overijssel. Met mogelijkheid tot bijdrage aan de museale presentatie in het Drostenhuis of in Zicht op Zwolle.

2025 - 2028

Participatie: deze transitietijd vraagt om een gezamenlijk verhaal. Onderzoeken of we samen met de stad als ‘medebeslisser’ of zelfs ‘samenwerkingspartner’ een jaarlijks terugkerend stads-breed feest kunnen organiseren dat bijdraagt aan dat grotere gezamenlijke verhaal.

2024 - 2025 (pilot) 2026 - 2028

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: wisselexposities structureel aanvullen met randprogrammering voor drempelverlaging, verdieping en verbinding met de lokale praktijk - bijvoorbeeld een meet&greet met betrokken kunstenaars/deskundigen, thema-gesprekken, een stadsdiner bij een expositie.

2025 - 2028

Thema inclusiviteit: thema’s uit de actualiteit adresseren en een verbindende dialoog op gang brengen: - actief bijdragen aan het opnemen van het slavernijverleden in onze Zwolse identiteit (2024-2025). - de klimaatverandering helpen verbindend te laten zijn i.p.v. polariserend (2026). - als ook de emancipatie van de lhbtqi-beweging en integratie van nieuwkomers (2027).

2024 - 2028

Participatie: ANNO Café als plek om op verhaal te komen, een plek van rust en reflectie, van nieuwe inzichten en als werken ontmoetingsruimte. Bijvoorbeeld als ruimte voor een club die oude ambachten beoefent, als plek voor striptekenaars om elkaar te inspireren, een plek waar je laagdrempelig in een kast met boeken kan neuzen.

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: toevoeging van belevingswandelingen door de stad (2025), per kwartaal een determineerdag/dag in samenwerking met Portable Antiquities of the Netherlands (PAN).

2025 - 2028

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Jaarlijks aantrekken van een nieuwe aan het Verhaal van Zwolle gerelateerde groep uit de stad om frequent in ANNO bijeen te komen.

17

6.3

doorlopende en incidentele programmering voor satellietlocaties van anno

Een bezoek aan ANNO is aanleiding om andere erfgoedlocaties in Zwolle te ontdekken. Juist op deze plekken in de stad is de samenwerking met (veelal op vrijwilligers gestoelde) erfgoedorganisaties mogelijk.

Dat kan alleen door voortzetting van incidentele gemeentelijke projectsubsidies, in aanvulling op de gemeentelijke exploitatiesubsidie voor ANNO.

SAZ is van de gemeente Zwolle afhankelijk voor het faciliteren van deze locaties (openstelling, beveiliging, schoonmaak, mogelijkheid tot programmeren). Deze afspraken worden jaarlijks tot vijfjaarlijks herzien. Momenteel is er de volgende programmering gerealiseerd op de satellietlocaties de Schepenzaal, de Peperbus en de Sassenpoort: • Schepenzaal: gratis openstelling van april t/m oktober op zaterdag- en zondagmiddag, bemensing door vrijwilligers van ANNO en van de Stichting Exploitatie Sassenpoort. In dit project zijn de rondleiders op locatie ‘medebeslisser’ in het vormgeven van de rondleiding op locatie. Doelstelling: Schepenzaal toegankelijker maken voor publiek en het verhaal over de plek over het voetlicht brengen. • Peperbus: 360º graden film over de Hanze op basis van de Hanzeatlas (2023). Doelstelling: verbinding tussen het verhaal van toen (op film) en het verhaal van nu door het zicht op de stad. De Basiliekwachters ontvangen bezoekers die de toren willen beklimmen en monitoren de bezoekersreactie. De inkomsten komen ten bate van de Onze Lieve Vrouwenbasiliek. • Sassenpoort: realisatie van het educatieprogramma ‘De Blauwvingers en het verraad van Zwolle’. De inkomsten komen (grotendeels) ten bate aan Stichting Exploitatie Sassenpoort.

Doelen

Periode

Schepenzaal: voortzetting van bezetting, locatie-specifiek programmeren als een vakantiethema of project daar aanleiding toe geeft.

2025 - 2028

Participatie: van informeren naar raadplegen van de deelnemer tijdens bezoek in de Schepenzaal. Dit hangt samen met het scholen van de vrijwilligers van ANNO en van Stichting Sassenpoort in het activeren van de bezoekers.

2027

Peperbus: één tot twee wisselingen in het aanbod. Dit aanbod is afhankelijk van aanvullende, incidentele financiering van de gemeente Zwolle.

2025 - 2028

Sassenpoort: incorporatie van het door ANNO ontwikkelde educatieprogramma in de doorlopend erfgoedleerlijn met behoud van de zorg voor de uitvoer en de kwaliteitsborging van de lessen. (vanaf ca. 8 jaar) om als ‘medebeslisser’ mee te creëren in de informatievoorziening voor andere kinderen.

2025 - 2028

Om de in de basisopdracht vermelde regisseursrol van ANNO voor de satellietlocaties te kunnen vervullen, investeert ANNO in bezetting en programmavernieuwing. Vernieuwing is noodzakelijk om de erfgoedlocaties aantrekkelijk te houden voor zowel inwoners als bezoekers aan de stad.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

18

6.4

educatieaanbod primair onderwijs

Uit de opdracht tot herziening van de Zwolse erfgoedleerlijn van de gemeente Zwolle heeft SAZ in 2022 de conclusie getrokken dat er weinig tot geen erfgoedaanbod is en dat een duidelijke definitie van ‘erfgoededucatie’ ontbreekt. In het najaar van 2023 is het visiedocument voor het Zwolse basisonderwijs geschreven met de titel ‘Erfgoed. Van vroeger en nu, van jou en van mij’. De visie die hierin is verwoord, is de basis voor een alomvattende erfgoedleerlijn in het primair onderwijs in Zwolle, vanuit het concentrische leerlijnmodel en aansluitend bij het 4-fasenmodel voor erfgoededucatie. Het huidige aanbod: • Erfgoededucatie-aanbod van twaalf lesprogramma’s voor alle jaarlagen van het primair onderwijs, verbonden aan diverse tijdvakken (steden en staten, macht en democratie, industrialisatie en Tweede Wereldoorlog). • Aanbod buiten de museummuren: het erfgoededucatie-aanbod is gekoppeld aan diverse erfgoedorganisaties in de binnenstad van Zwolle: de Sassenpoort, Het Vrouwenhuis en de Peperbus.

Doelen

Periode

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: realisatie van ‘Typisch Thomas’ i.s.m. de Peperbus en ‘Stad onder water’ i.s.m. het Academiehuis de Grote Kerk.

2024 - 2025

Buiten de muren: ontwikkeling wijk gerelateerde programma’s, gekoppeld aan architectuur/infrastructuur/bouwhistorie. Sporen uit het verleden van oude beroepen/vervoer etc. bezoeken en onderzoeken. Resulterend in een stabiele, betalende bezoekersstroom van 2.000 leerlingen uit het primair onderwijs per jaar.

2025 - 2027

Scholing: scholen van museumdocenten, vrijwilligers, collega’s en scholen.

2025 - 2028

Wisselexposities aanvullen met educatieprogramma’s.

2028

• ANNO als erfgoedexpert voor het onderwijs: we ontwikkelen programma’s, ondersteunen andere (door vrijwilligers gerunde) erfgoedorganisaties in de stad en ontwikkelen ons als voordeur voor het erfgoededucatie-aanbod voor de stad Zwolle (in afstemming met Stadkamer). Om de in de basisopdracht vermelde regisseursrol van ANNO voor de satellietlocaties te kunnen vervullen, investeert ANNO in bezetting en programmavernieuwing. Vernieuwing is noodzakelijk om de erfgoedlocaties aantrekkelijk te houden voor zowel inwoners als bezoekers aan de stad. Dat kan alleen door voortzetting van incidentele gemeentelijke projectsubsidies, in aanvulling op de gemeentelijke exploitatiesubsidie voor ANNO.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

19

6.5

educatieaanbod voortgezet onderwijs

In 2024 wordt in beeld gebracht wat er nodig is voor de doorontwikkeling van het erfgoedonderwijs voor het vervolgonderwijs op basis van een wensen inventarisatie en positiebepaling. Net als in het traject voor het primair onderwijs, trekken we hierin samen op met Stadkamer. De programma’s sluiten aan bij het ontwikkelde 4-fasenmodel voor erfgoededucatie met een accent op discussie en reflectie. De erfgoedprogramma’s worden verbonden met de methode ‘object based learning’ en burgerschapsonderwijs.

Doelen

Periode

Ontwikkeling erfgoedprogramma’s: implementatie van (een deel van) de curriculumeisen en doelstellingen vanuit SLO (het landelijk expertisecentrum voor het ontwikkelen van leerplannen) voor het bevorderen van burgerschap in het voortgezet onderwijs in het erfgoedonderwijsaanbod.

2025 - 2026

Het huidige aanbod: • Erfgoededucatie-aanbod van het patriottenlesprogramma voor de onderbouw en incidenteel lessen op maat. • Faciliteren van lesaanbod van andere aanbieders, zoals ICM Kunsteducatie.

Buiten de muren: bedienen van het voortgezet onderwijs buiten de muren van het museum, in de stad. Dit resulteert in een groei van het bedienen van 300 leerlingen vo in 2025 naar 2.000 in 2028.

2025 - 2028

Scholing: scholen van museumdocenten, vrijwilligers, collega’s en scholen.

2025 - 2028

ANNO heeft de ambitie om de doorlopende erfgoedleerlijn uit te breiden vanuit het primair onderwijs naar het voortgezet en vervolgonderwijs. Dit is echter niet te realiseren vanuit de basisvariant van de exploitatiebegroting. In de plusvariant van de exploitatiebegroting wordt de noodzakelijke aanvullende financiële ondersteuning van de gemeente Zwolle becijferd.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

20

6.6

educatieaanbod vervolgonderwijs

Voor het vervolgonderwijs is er een basisprogramma waarin studenten samen met de partners van ANNO kennis kunnen maken met onderzoek doen in een archief-, archeologisch/bouwhistorisch onderzoek en de verhalen in het museum. Het vervolgonderwijs wordt daarnaast op basis van incidentele projecten bediend, passend bij hun opleiding, een maatschappelijk thema of expositie. Ze maken mee: ze adviseren ANNO met hun voorstellen. Momenteel is er een verkennend onderzoek naar het bedienen van de mbo-student in samenwerking met het Deltion College en diverse culturele partners.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Doelen

Periode

Ontwikkeling programma-aanbod: samen met de partners in ANNO. Dit resulteert in een groei van het bedienen van 100 leerlingen vervolgonderwijs in 2025 naar 250 in 2028.

2026 - 2028

Scholing: scholen van museumdocenten, vrijwilligers, collega’s en scholen.

2026 - 2028

21

6.7

museale presentaties en onderzoeksruimtes in anno - Het drostenhuis

Misschien wel het belangrijkste collectiestuk van ANNO is Het Drostenhuis, het monument uit de zestiende eeuw. Het pand is volledig gerenoveerd en straalt als nooit tevoren. Het Drostenhuis is oorspronkelijk ingestoken als plek voor ‘ontsluiten’: een permanente museale presentatie om verdieping te bieden op museale collecties/archief/archeologie/bouwhistorie/monumentenzorg. Van de bezoeker wordt een onderzoekende basishouding verwacht, die niet voor iedereen vanzelfsprekend of haalbaar is. Dit heeft tot gevolg dat bezoekers relatief snel aan de museale presentatie voorbijlopen, niet meemaken en met een ‘verloren gevoel’ naar buiten lopen; ze hebben de boodschap van het Drostenhuis niet begrepen. ANNO biedt sinds 2023 meemaak rondleidingen (interactief informeren en raadplegen) aan op vaste dagen (zaterdag, zondag) en op afspraak. In de totstandkoming en uitvoer van de rondleidingen zijn de vrijwilligers ‘medebeslissers’: op basis van een aantal kaders (duur, aantal onderdelen en werkvormen) krijgt de rondleiding gestalte. Het aanbod van rondleidingen beweegt mee met de uitgangspunten van het Drostenhuis. De huidige uitgangspunten: • Het Drostenhuis is een woonhuis waar de (bouw)historie, bewoners en het historisch gebruik van de ruimtes aandacht krijgen.

• Het Drostenhuis is een plek voor verdieping: na een eerste kennismaking met de verhalen van de stad in het gratis deel van ANNO, kan de bezoeker verder in die verhalen en het onderzoek daarover duiken. • Het Drostenhuis herbergt diverse perspectieven op/persoonlijke verhalen over de stad; mensen maken de stad. • Het Drostenhuis maakt een verbinding tussen verleden en heden: perspectieven van toen en nu en ook waarde/relevantie van toen voor nu. • Het Drostenhuis is een plek van meemaken: het beleven en ervaren, de dialoog en het onderzoek.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Thema’s in de komende jaren Om in te springen op vragen en behoeftes vanuit de stad en om het culturele klimaat van Zwolle te versterken, is ANNO voornemens om in de komende jaren de volgende thema’s centraal te stellen.

2025 – Joan Derk van der Capellen tot den Pol Het project De Beelden van Joan Derk van der Capellen tot den Pol resulteert in een (semi)permanente tentoonstelling in het Academiehuis de Grote Kerk (2025). In de blauwe kamer van Het Drostenhuis wordt aandacht besteed aan het verloop van het leven van Van der Capellen en aan zijn rol in de strijd tussen Patriotten en Orangisten. We voegen een ‘hands on’ element toe om vanuit het projectonderzoek uit 2023-2025 de paralellen tussen Joan Derk van der Capellen tot den Pol en zijn context met de huidige (transitie)tijd gestalte te geven. Dit zorgt voor een inhoudelijke verbinding tussen ANNO en het Academiehuis.

2025/2026 – Familie ter Borch (accent op Gesina ter Borch) Museum De Fundatie en ANNO slaan de handen ineen voor het Ter Borchjaar vanaf het najaar van 2025. Op dit moment wordt in de Achterkamer van het Drostenhuis aandacht besteed aan het verhaal van Gesina ter Borch en haar ontwikkelmogelijkheden, in contrast met die van haar vader en broers. Gesina’s verhaal, in de context van haar familiegeschiedenis, geeft de mogelijkheid om het actuele thema kans-ongelijkheid aan de orde te stellen.

22

2027 – Zondebokken Er wordt vandaag de dag veel afgegeven op de ‘ander’: de nieuwkomer, de linkse hobbyist, de rechtse extremist, de politicus, et cetera. Mensen zoeken een zondebok om hun ongenoegen op af te schuiven; dat is van alle tijden. ANNO wil aandacht besteden aan de zondebokken in Zwolle van toen en nu. ANNO zoekt ze op en geeft hun verhaal plek in het museum. Wat zou er gebeuren als we met die ander in gesprek gaan?

2028 – Het gezamenlijke verhaal (van Overijssel) In 2028 bestaat Overijssel 500 jaar. Het onderzoek naar dat wat Overijssel verbindt, brengt vragen over tegenstellingen en identiteit op gang. ANNO ziet voor Zwolle als provinciehoofdstad een opdracht om aandacht te besteden aan het ‘gezamenlijke verhaal’: wat verbindt ons vandaag de dag? Maar ook: hoe onderscheidt Zwolle zich als hoofdstad van andere provinciesteden en hoe wordt daar vandaag de dag tegenaan gekeken?

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

doelen

Periode

Kwaliteitsgroei: Het versterken van de ‘visitor journey’ (reis van de bezoeker door het museum) inclusief de doorverwijzing naar andere delen van het museum.

2024 -2026

Museale presentatie: het actiever verbinden van het verhaal uit het verleden met het heden, en het verbinden met actueel onderzoek. Resulterend in eenmaal per jaar een museale presentatie om het herhaalbezoek aan het Drostenhuis te stimuleren.

2025 - 2028

Participatie: het beleven met hart en handen door het toevoegen van ‘hands on’ activiteiten om bezoekers te activeren (raadplegen, adviseren).

2025 - 2028

Verblijfsduur: het verlengen van de verblijfsduur in het Drostenhuis: van sfeerbezoek naar bezoek met aandacht.

2025 - 2028

Projectsubsidie: inzet op het verwerven van projectsubsidies om te komen tot kwalitatief hoogstaande museale presentaties met bijbehorende programmering. Waar mogelijk: participatie in het totstandkomingsproces (adviseren, meebeslissen).

2025 - 2028

23

6.8

museale presentaties en onderzoeksruimtes in anno - zicht op Zwolle

Momenteel biedt ANNO op de vrij toegankelijke eerste etage, ‘De Verdieping’, van de nieuwbouw ruimte voor verdiepend onderzoek, tijdelijke exposities en initiatieven. In de praktijk blijkt de realisatie van dit streven te complex en tijdrovend en wordt er onvoldoende aansluiting gevonden bij de belevingswereld van de Zwollenaar. De Verdieping krijgt een nieuwe naam: Zicht op Zwolle. Dit is zowel een locatieaanduiding als een nieuw concept. Op deze locatie krijgen ‘erfgoedgemeenschappen’ (inwoners, organisaties, clubs, verenigingen) uit de stad de mogelijkheid – door deelname aan een ‘open call’ – om hun verhaal gestalte te geven in een museale erfgoedpresentatie. SAZ stelt de kaders en uitgangspunten op waarbinnen de erfgoedgemeenschap de ruimte krijgt mee te beslissen dan wel samen te werken. De presentatie in het gratis gedeelte van ANNO is daarmee met, van, door de stad.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

doelen

Periode

Participatie: ‘open call’ aan de stad (inwoners en organisaties) om Zicht op Zwolle mee te maken (meebeslissen, samenwerken). Door middel van tijdelijke erfgoedpresentaties Zwolle als stad van de brede welvaart presenteren, waar de inwoner van de stad zichzelf en/of ‘de buren’ herkent. NB: SAZ is als coördinator verantwoordelijk voor de kwaliteit, er zal dus nooit sprake zijn van ‘initiatiefnemen’ vanuit de stad. Resulterend in tweemaal per jaar een C-tentoonstelling (een kwalitatief hoogstaande presentatie die actuele onderwerpen presenteert voor een specifieke, duidelijk afgebakende doelgroep).

2025 pilot 2026-2028

Verblijfsduur: Zicht op Zwolle gaat een fysieke verbinding aan met de stad, zitjes bij de glazen pui nodigen uit om de ‘actuele stad’ rustig te bekijken.

2025 - 2026

Thema inclusiviteit: de wekelijkse verzoeken en vragen van de stad daadwerkelijk een plek geven in ANNO om daarmee een diverser en inclusiever Verhaal van Zwolle te presenteren.

2025 - 2028

Kwaliteitsgroei: verbinding maken met het Archief en/of de Erfgoedhotspot om de kennismaking met bestaand onderzoek of toekomstig onderzoek te stimuleren.

2025 - 2028

Projectsubsidie: inzet op het verwerven van projectsubsidies om Zicht op Zwolle met een steeds hogere mate van participatie te kunnen realiseren.

2025 - 2028

24

6.9

museale presentaties en onderzoeksruimtes in ANNO - Ontmoet Zwolle, erfgoedhotspot en archief

Er is door de partners in ANNO, te weten Collectie Overijssel en Team Erfgoed, sterk ingezet op laagdrempeligheid en toegankelijkheid: 60% van de expositieruimtes is gratis toegankelijk voor publiek. In de blauwe entreeruimte, ‘Ontmoet Zwolle’ maakt iedere bezoeker kennis met het Verhaal van Zwolle vanaf de prehistorie tot heden, en leer je het DNA van ANNO kennen. De partners in ANNO besteden in de onderzoeksruimtes – de Erfgoedhotspot en het Archief – doorlopend aandacht aan onderzoek op het gebied van archeologie/ bouwhistorie/monumentenzorg en de archieven. ANNO vervult daarmee ook een wettelijke taak. Team Erfgoed en Collectie Overijssel zijn verantwoordelijk voor de organisatie en uitvoer van de programmering in de onderzoeksruimtes (zie: hoofdstuk 6.1 en 6.2). Op vaste dagen zijn er vrijwilligers/medewerkers van Team Erfgoed en van Collectie Overijssel aanwezig voor het ervaren en bevorderen van onderzoek. De vrijwilligers van ANNO ondersteunen in het aanjagen van het gebruik van de ruimtes en in het activeren van bezoekers.

Doelen

Periode

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: thematisch aandacht schenken aan lopend of recent onderzoek. Denk hierbij aan: Kamperpoort, 40 jaar archeologie, post 1965 - jong erfgoed, 75 vrijheid/80 jaar oorlog etc.

2025 - 2028

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

25

6.10

anno cafe - (Tuin)evenementen

ANNO staat midden in de binnenstad. Achter het monumentale Drostenhuis bevindt zich een prachtige binnentuin, in 17e/18e -eeuwse stijl. ANNO Café staat voor een aangenaam verblijf voor Zwollenaren en voor bezoekers aan de stad; passanten, museumbezoekers en zakelijke klanten zijn welkom. Een deel van de programmering van ANNO is verbonden aan ANNO Café en de Museumtuin. Dit zijn evenementen die tot doel hebben de aantrekkelijkheid van de locatie te vergroten en die bijdragen aan de naamsbekendheid van ANNO. De volgende evenementen vinden jaarlijks plaats: • Participatie: we faciliteren tuinevenementen voor initiatiefnemers zoals het Beiaardfestival met het beschikbaar stellen van de locatie, ondersteuning van (horeca)personeel en een samenwerking op het gebied van communicatie. In november stellen we het Café beschikbaar als locatie voor de Popronde van Hedon en in december voor de Midwinter Spooktocht van Zwolle Unlimited. • Toegankelijk: gratis toegankelijke tuinsessies op zondagmiddag in de zomermaanden. Samen met Hedon Productiehuis programmeert SAZ gevestigd en nieuw lokaal talent.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Doelen

Periode

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: voortzetting van de bovenstaande (tuin)evenementen. Resulterend in een stabiele bezoekersstroom van 2.000 bezoekers per jaar.

2025 - 2028

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: sterkere verbinding tussen de doorlopende en incidentele programmering in ANNO en ANNO Café, b.v. als locatie voor de familieroute tijdens schoolvakanties.

2025 - 2028

26

6.11

museumwinkel

ANNO heeft een onderscheidende museumwinkel met een eigentijds en divers aanbod. Er is veel ruimte voor producten van lokale makers en kunstenaars uit Zwolle. Het aanbod wordt per seizoen vernieuwd en sluit aan bij de onderwerpen en programmering in ANNO.

Doelen

Periode

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: productaanbod aan laten sluiten bij spraakmakende museale presentaties – al dan niet in samenwerking met het vervolgonderwijs in Zwolle.

2025 - 2028

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

27

6.12

zakelijk verhuur van diverse museumruimtes

ANNO heeft inmiddels een vast bestand aan huurders die met regelmaat terugkeren. ANNO heeft een uniek karakter: inspirerende verhalen in de ruimtes en mogelijkheden tot museumbezoek of een programmering voor organisaties om de dag mee aan te kleden in een frisse, eigentijdse en huiselijke omgeving.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Doelen

Periode

Jaarlijkse vernieuwing/uitbreiding: investeren in de klantrelatie, evaluatie van bezoeken en dienstverlening daarop afstemmen.

2025 - 2028

28

6.13

Netwerkactiviteiten - erfgoedplatform

SAZ wil als professionele organisatie een spilfunctie vervullen voor het erfgoedveld in de stad. Dat doen we door een centrale rol te spelen in netwerken als het Erfgoedplatform, waarin vele erfgoedorganisaties uit Zwolle verenigd zijn. Maar ook door middel van programmering en educatieprogramma’s kwaliteit toe te voegen aan de satellietlocaties, die voornamelijk van vrijwillige inzet afhankelijk zijn. Voor wijzigingen of toevoegingen aan het bestaande aanbod zijn we afhankelijk van projectgelden in aanvulling op de eigen exploitatiesubsidie. Daar waar mogelijk zetten we voor dit doel onze eigen fondsenwerving in. SAZ wil als expert en makelaar op het gebied van erfgoededucatie voorbeeld stellend zijn voor Zwolle: door een focus op een eigen verhaal met eigen doelgroep/jaarlaag, beconcureer je elkaar niet, maar vul je elkaar aan. Deze manier van organiseren heeft potentie om van provinciaal belang te zijn - SAZ is hierover met Stichting Overijsselacademie, Deventer Verhaal en Stedelijk Museum Kampen in gesprek.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Doelen

Periode

Thema inclusiviteit: uitbreiden van het Erfgoedplatform met meer diversiteit. Bijvoorbeeld erfgoed dat herinnert aan het koloniale verleden, maar ook de Molukse werkgroep die het monument bij Bergklooster voor KNIL soldaten realiseerde.

2025 - 2026

Kwaliteitsgroei: voortzetten en uitbreiden van de ‘Klankbordgroep’ voor ANNO – nu bestaande uit de Zwolse Kunstvrienden – met een bredere erfgoedafvaardiging.

2026 - 2027

Communicatie: heldere overlegstructuur en taakstelling bepalen voor het Erfgoedplatform (coördinering en professionalisering) en daarmee zowel een gesprekspartner voor de gemeente Zwolle vormen als tot zorgvuldige onderlinge afstemming van de publieksprogrammering komen.

2025 - 2028

29

6.14

Netwerkactiviteiten - Deelname aan de C7+

Als onderdeel van de Culturele 7+, waarin onder meer Museum de Fundatie, Academiehuis Grote Kerk, Stadkamer, Zwolse Theaters, Travers/Hedon en het Filmtheater Fraterhuis vertegenwoordigd zijn, werkt SAZ aan een sterke culturele sector in Zwolle. ANNO heeft een duidelijk en uniek erfgoedgeluid dat aanvullend werkt op de kunst, theater en film en samen optrekt met (muziek) productie, cultuureducatie en wijkgericht werken. ANNO staat voor de herkomst en historische identiteit van de stad. Vanuit die gewichtige inhoud, het Verhaal van Zwolle, vult ANNO evenementen als het Stadsfestival en 24H Hanze. Namens meerdere C7 partijen is ANNO penvoerder voor diverse fondsaanvragen (Hanzejaar). De onderlinge afstemming in programmering, het bundelen van communicatieve inzet en de gezamenlijke lobby is groeiende. De C7+ zoekt samen naar manieren om de culturele sector in Zwolle geïnspireerd, ambitieus en kwalitatief sterk te houden met het Cultureel Perspectief 2040 en het adagium ‘cultuur voor iedereen’ als kompas. Als lid van de Raad van Advies van Zwolle Marketing werkt SAZ namens de C7+ aan het versterken van de verbinding tussen het culturele veld en de city marketing.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Doelen

Periode

Thema inclusiviteit: vanuit de samenwerking tussen culturele instellingen het versterken van een divers en inclusief cultureel klimaat van een groeiende stad – 140.000 inwoners in 2040. Vanuit ANNO Inwoners van Zwolle actief betrekken bij het vormgeven van de culturele identiteit van de (nieuwbouw)wijken en van de stad.

2025 - 2028

Kwaliteitsgroei: op basis van eigentijdse, aansprekende onderwerpen komen tot gezamenlijke, aanvullende jaarprogrammering als C7+. Denk aan openstelling tijdens feestdagen, aansluiting bij themajaren als Ter Borch of de Landschapstriënnale.

2025 - 2028

Daarmee verruimen van de aantrekkingskracht van het museale/culturele landschap in Overijssel. Inzet op gezamenlijke fondsenwerving voor meer slagkracht. Voor de uitvoer werkt SAZ samen met lokale organisaties – MyPodium, Zwolse Stadsproductie, Zwolle Unlimited etc. Dit reikt verder dan Zwolle alleen, SAZ zoekt verbinding met de erfgoedregio Salland in samenwerking met Stichting Overijsselacademie, Deventer Verhaal en Stedelijk Museum Kampen.

30

7. doelen organisatieonderdelen 7.1

marketingcommunicatie

De Marketingcommunicatie is erop gericht de boodschap van ANNO op effectieve wijze over te brengen op een breed publiek. Met diverse communicatiemiddelen wordt het museum gepositioneerd als een dynamische en betekenisvolle plek, waar bezoekers leren over het verleden en de relevantie ervan voor vandaag de dag. ANNO is er voor iedereen: dagjesmensen die op zoek zijn naar een boeiende culturele ervaring, inwoners die hun stad op een nieuwe manier willen ontdekken, en bezoekers die streven naar educatie en verdieping. Naast het bedienen van individuele bezoekers, richt ANNO zich ook op de zakelijke markt met zalenverhuur binnen een unieke, verhalende setting.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

31

Doelen

Periode

Etaleren van aanbod: vanuit het inclusieve en laagdrempelige karakter sterker etaleren van het gratis basisaanbod van ANNO aan de (volwassen) nieuwsgierige voorbijganger, aan de ‘dagje Zwolle’ bezoeker als ook aan de achterban van de ‘tentoonstellingsmaker’ van Zicht op Zwolle.

2024 - 2026

Jaarlijkse vernieuwing/aanvulling: campagne ‘Bij ANNO maak je verhalen mee’, rondom nieuwe exposities en de vakantieprogrammering tijdens alle schoolvakanties. Incidentele campagnes voor de reguliere (gratis) activiteiten en thema’s. Sterker etaleren van het evenementenaanbod in ANNO Café en de Museumtuin. ANNO Café als een verlengstuk van de museumervaring vullen met wisselende creatieve concepten en thematische evenementen. Het sterker aanprijzen van ANNO Café, de museumtuin en museumlocaties als een aantrekkelijke plek om te verblijven voor de zakelijke klant.

2025 - 2028

Kwaliteitsverbetering mediamix: • Website: naast informatie verstrekken ook interactieve elementen toevoegen zoals virtuele rondleidingen of educatieve content. De website als digitaal museum om verhalen te ontsluiten (2027). • Sociale media: promotie ANNO en op de hoogte houden van actuele gebeurtenissen via Facebook, Instagram, Twitter en LinkedIn. Regelmatige updates, visuele content en interactie met ons publiek staan centraal in de sociale mediastrategie. • Offline media: gebruik van lokale, regionale en soms nationale kranten, bladen en radio voor persberichten en advertenties. • Nieuwsbrieven: periodieke nieuwsbrieven over recente ontwikkelingen, aanstaande exposities en educatieve programma’s. Voor betrokkenheidsbevordering bij ANNO.

2025 - 2028

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

• Expositiebrochures: informeren over lopende tentoonstellingen met context voor verdieping. • Interne schermen/narrowcasting: actuele informatie, aankondigingen en aanvullende context waardoor de bezoekerservaring wordt verrijkt en de betrokkenheid wordt vergroot. • Specials: afwijkende media zowel online als offline experimenten, zoals een pop-upinstallatie op de zaterdagmarkt of buurtbarbecue. Online: podcasts, webinars, samenwerkingen met invloedrijke social media-gebruikers. Houdt rekening met de aard van de tentoonstelling, met specifieke doelgroepen en de omvang van het evenement.

2025 - 2028

Museumwinkel: etaleren van de Museumwinkel tijdens wisselexposities en in de aanloop naar de feestdagen.

2025 - 2028

Thema inclusiviteit: doelgroep verbreding bij inclusiviteits- en participatieprojecten en daarmee een netwerk creëren van steun en betrokkenheid in Zwolle.

2025 - 2028

Verbinding met de stad: zichtbaarheid van ANNO tijdens activiteiten in de stad. ANNO is overal: museum, de satellietlocaties en de stad zijn aan elkaar verbonden. ANNO is het startpunt van een meerdaags bezoek aan Zwolle en bevordert daarmee de verblijfsrecreatie. Erfgoededucatie: promotie van de erfgoededucatielessen (in afstemming met erfgoedpartners), adviesgesprekken op scholen, opzet netwerk, organisatie erfgoeddag. Stadspromotie: programmering, exposities, thema’s die de C7+ leden centraal stellen, inzetten voor stadspromotie. Het Verhaal van Zwolle van onderaf laden (mee maken) zodat er draagvlak is in de stad voor wat er naar buiten toe wordt uitgestraald.

2025 - 2028

2025 - 2028

2025 - 2028

32

7.2

personeel en organisatie

SAZ bestaat uit een kleine, flexibele organisatie. Het kernteam wordt gevormd door een zevental specialisten met ieder een eigen vakgebied. Ze worden ondersteund door een twaalftal uitvoerende medewerkers op het gebied van programmering, educatie, communicatie, facilitair, front office en horeca. Door 0 urencontracten en externe inhuur bij (tuin)evenementen houden we een flexibele schil. SAZ bouwt aan een gezonde organisatie waar zelfsturing, onderlinge teamsamenwerking, open communicatie en persoonlijke ontwikkeling voorop staan. Vanuit gezamenlijk gedeelde waarden maken we in deze jaren een beweging van ad hoc naar de ‘lange lijn’ met heldere doelstellingen en taakomschrijvingen. De operationele en intermenselijke uitdagingen – investering in netwerk/leveranciers, omstandigheden in het gebouw, samenwerking en afstemming met de partners – dienen daarbij niet onderschat te worden.

ANNO Stadsmuseum Zwolle

Activiteitenplan 2025 - 2028

Personeelsbestand Stichting Allemaal Zwolle 2025 - 2028 Uren

fte

Directeur-bestuurder Floormanager Programmeur 12+ Ondersteuning programmering Projectleider tentoonstellingen Communicatieadviseur Ondersteuning communicatie Educatief bouwer/programmeur t/m 12 Ondersteuning educatie Vrijwilligerscoördinator Front office 1 Front office 2 Horeca 1 Horeca 2 Horeca 3 Facilitair medewerker Vervanging horeca/front office

36 36 16 20 20 32 8 24 24 24 24 24 30 18 30 24 18

1,00 1,00 0,44 0,56 0,56 0,89 0,22 0,67 0,67 0,67 0,67 0,67 0,83 0,50 0,83 0.67 0,49

Totaal

408

11,32

33

Projectleider tentoonstellingen In 2023 is met de aanstelling ‘projectleider tentoonstellingen’ geanticipeerd op extra inzet op de museale presentaties in het Drostenhuis en op de eerste etage van ANNO. De projectleider controleert en coördineert daarnaast ook de aanwezige en inkomende collectie in ANNO - in aanvulling op de beheer- en behoud taken van de partners Collectie Overijssel en Team Erfgoed van de gemeente Zwolle. Conservator Behoud en beheer van de museale collectie van de gemeente Zwolle is belegd bij Collectie Overijssel. Om spraakmakende museale presentaties te kunnen maken, zou SAZ idealiter een beroep willen doen op de expertise en kennis over de collectie bij Collectie Overijssel. SAZ mist de functie van ‘conservator’ bij Collectie Overijssel om vanuit inhoudelijke expertise een brug te kunnen vormen tussen collectiebeheer en collectiepresentatie. Op basis van de huidige personele bezetting en taakomschrijvingen kan Collectie Overijssel deze verwachting niet waarmaken. Dit heeft een ongunstig effect op de kwaliteit van de museale presentaties in ANNO. Vrijwilligers ANNO is een aantrekkelijke plek voor vrijwilligers. Het aantal vrijwilligers ligt rond de 40 personen. Er is continu aandacht voor de aanwas van het aantal vrijwilligers; zeker wanneer nieuwe programmering of exposities hier aanleiding toe geven.