1. Ontwikkelprogramma Stadshart ‘Ons Stadshart van Morgen’

Instrumenten 1. Planologische instrumenten Bestemmingsplan en Routekaart Gebiedsontwikkeling 2. Kwaliteitsborging 3. Placemaking 4. Doorlopende participatie

coalitie Noorderkwartier, die ontstaan is naar aanleiding van een van de gebiedsateliers die plaatsvond in het kader van de totstandkoming van dit ontwikkelprogramma. Verschillende ontwikkelaars, culturele instellingen en de gemeente gaan hier samenwerken in een coalitie, die de gebiedsontwik-

Realiseren toekomstbestendig Stadshart

keling oppakt aan de hand van de Routekaart Gebiedsontwikkeling van het

door samenwerking tussen gemeente,

Concilium Zwolle.

eigenaren, ontwikkelaars en initiatiefnemers.

67

5. Samen halen we het beste uit de stad

In sommige gevallen staat de gemeente zelf aan de lat, zowel op het gebied van beleid, planvorming als financiering. De gemeente is dan de initiatiefnemer en regisseur en bepaalt de speelruimte voor andere partijen die onderdelen van de opgave voor hun rekening nemen. Het belangrijkste voorbeeld van de regierol van de gemeente is de ontwikkeling van de Singelzone, de kern van dit ontwikkelprogramma. De gemeente zet vol in op de realisatie hiervan, waarbij onder andere werk gemaakt wordt van meer ruimte voor voetgangers en fiets, klimaatadaptieve maatregelen en het creëren van recreatieve en culturele voorzieningen in het gebied. Bij het bepalen van de invulling en de uitvoering wordt de samenwerking met diverse partijen in de stad gezocht. De gemeente pakt ook een regierol in de historische binnenstad en met een aantal concrete projecten in de focusgebieden. Zo wordt de komende jaren onder andere geïnvesteerd in het Grote Kerkplein, Meerminneplein, Eekwal, Diezerkade en de Assendorperstraat.

‘Het ontwikkelproces is een gezamenlijk proces van de gemeente, inwoners, ondernemers en ontwikkelaars.’

68

5. Samen halen we het beste uit de stad

5.2 Ruimte voor ideeën en initiatieven

3. Gebiedsoverstijgende bijdrage

Het ontwikkelprogramma geeft richting op hoofdlijnen. Dit maakt

Projecten en investeringen worden gedaan in

dat het uitvoeringsprogramma adaptief en flexibel opgesteld kan

de verschillende focusgebieden. Soms hebben

worden, met ruimte voor nieuwe ideeën, initiatieven en projecten

investeringen een beperkte impact op alleen

vanuit zowel de gemeente als inwoners, ondernemers en andere

het gebied zelf, bijvoorbeeld de komst van

stakeholders. Om ervoor te zorgen dat de centrale ambitie en

een nieuwe winkel in de binnenstad. Soms

de vijf ontwikkelprincipes die gekozen zijn om deze ambitie te

hebben investeringen ook gebiedsoverstijgende

verwezenlijken niet uit het oog verloren worden, is een vijftal

effecten, zoals bij de realisatie van een wijkhub

criteria opgesteld. Aan de hand van deze criteria worden nieuwe

in de gebiedsontwikkeling Roelenkwartier, waar

projecten en initiatieven gewogen en wordt bepaald aan welke

bezoekers van de binnenstad ook gebruik van

initiatieven prioriteit wordt gegeven.

mogen maken. Wanneer er sprake is van zo’n gebiedsoverstijgend effect, stijgt de prioriteit van

1. Bijdrage aan en impact op de centrale ambitie

het project of initiatief.

Voor het ontwikkelprogramma is de centrale ambitie gesteld om een toekomstbestendig Stadshart te realiseren, in

4. Momentum en dynamiek

verschillende facetten. Hoe meer een initiatief of project

Projecten die aanhaken bij publieke investeringen

bijdraagt aan het realiseren van de centrale ambitie, hoe

die reeds gedaan zijn of meeliften op private

meer prioriteit het initiatief of project krijgt.

initiatieven en investeringen die passen bij het ontwikkelprogramma, krijgen een hogere prioriteit.

2. Bijdrage aan de ambities gesteld voor de vijf ontwikkelprincipes

5. Haalbaarheid

Om de centrale ambitie te realiseren, wordt deze benaderd

De maatschappelijke en financiële haalbaarheid

vanuit vijf ontwikkelprincipes. Voor elk ontwikkelprincipe is

van projecten, maar ook de impact op de korte

een eigen ambitie geformuleerd, gericht op een 1) gezonde,

termijn is van belang voor de prioritering. Juist ook

groene en waterrobuuste deltastad, 2) duurzame en circulaire

tijdelijke projecten gericht op de openbare ruimte

stad, 3) ondernemende en creatieve stad, 4) stad met de

en vastgoed, worden gezien als een belangrijke

menselijke maat en 5) bereikbare stad. Hoe meer van deze

component van de uitvoeringsstrategie. Bij

ambities een project of initiatief ondersteunt, hoe meer

haalbaarheid op korte termijn krijgt het project of

prioriteit het project of initiatief krijgt.

initiatief dan ook een hogere prioriteit.

69

5. Samen halen we het beste uit de stad

5.3 Instrumenten

ideeën, initiatieven en projecten worden getoetst. Er wordt

In de uitvoering van het ontwikkelplan heeft de gemeente

een ‘Kernteam Stadshart’ ingericht, dat onder leiding van

verschillende instrumenten tot haar beschikking die zullen

de programmamanager Stadshart initiatieven weegt en

worden ingezet.

prioriteiten stelt. Voor de verschillende focusgebieden worden gemeentelijk stedenbouwkundig supervisors aangewezen, die

1. Planologische instrumenten – Bestemmingsplan en Routekaart Gebiedsontwikkeling

verantwoordelijk zijn voor de samenhang en de ruimtelijke kwaliteitsbewaking in de uitvoering.

Het vigerende bestemmingsplan voor de binnenstad biedt veel ruimte voor verschillende functies en nieuwe

3. Placemaking

initiatieven. Voor het Noorderkwartier en Roelenkwartier

Placemaking legt de verbinding tussen de openbare ruimte

geldt dit maar in beperkte mate. De gebiedscoalities die met

en haar gebruikers. Het uitgangspunt daarbij is dat de

de focusgebieden aan de slag gaan, maken gebruik van de

openbare ruimte moet bijdragen aan het (buiten)geluk en

Routekaart Gebiedsontwikkeling opgesteld, door het Concilium.

welzijn van de gebruikers. Projecten en initiatieven hebben

Deze routekaart weerspiegelt de afspraken en spelregels

voorbereidingstijd nodig en zijn pas na enkele jaren zichtbaar

tussen markt en overheid in het samenwerken aan complexe

in de stad. Vanuit de gedachte van placemaking wordt in de

binnenstedelijke opgaven en geeft richting aan het proces van

tussentijd ook ruimte gereserveerd om activiteiten te ontplooien

gebiedsontwikkeling. Het wijzigen van het bestemmingsplan is

die de aantrekkingskracht van het Stadshart vergroten. Door

het sluitstuk van een zorgvuldig doorlopen proces en daarmee

activiteiten te stimuleren die het toekomstig gebruik zichtbaar

de vertaling van gemaakte keuzes en overeenkomsten. De

maken, stijgt de aantrekkelijkheid van het gebied en worden

Routekaart Gebiedsontwikkeling is een bestaand concept, dat

investeringen van andere partijen uitgelokt. Tegelijkertijd kan

bij de uitvoering van dit ontwikkelprogramma verrijkt wordt

overlast van bouwactiviteiten verderop in het proces met

met participatietrajecten rondom Jouw Stukje Zwolle. Op

placemaking worden verzacht. Goede placemaking vraagt

deze manier kunnen Zwollenaren, ondernemers en andere

om investeringen, die apart moeten worden gefinancierd.

betrokkenen ook per stap meedenken en -doen.

Om hier een begin mee te maken start de gemeente met een placemakingsfonds voor het Stadshart van €1.000.000,- voor

2. Kwaliteitsborging

de komende vijf jaar. Het fonds heeft tot doel marktpartijen te

Het ontwikkelprogramma gaat werken als een onderlinge

stimuleren om activiteiten te ontplooien in samenwerking met

waarborg van en voor alle stakeholders in de verschillende

Zwolse partijen. Daar waar private partijen het voortouw nemen

focusgebieden. In het ontwikkelprogramma worden ambities

in de financiering van placemaking, wordt eerder een bijdrage

gesteld en richting gegeven op hoofdlijnen, waaraan

geleverd vanuit het fonds.

70

‘De openbare ruimte moet bijdragen aan het geluk en welzijn van de gebruikers.’

5. Samen halen we het beste uit de stad

5.4 Gefaseerde publiek-private investeringen Een toekomstbestendig Stadshart, dat tot de top 5 van Nederlandse binnensteden hoort, vraagt om continue investeringen. In de verschillende focusgebieden wordt bovendien geambieerd een kwaliteits- en systeemsprong te maken, bijvoorbeeld met de Singelzone en de ontwikkeling van stadshubs voor auto’s. Daarbij zijn het mobiliteitssysteem, de energievoorziening en het groen rand voorwaardelijk voor de ontwikkeling. Er is sprake van een gezamenlijke opgave die vraagt om een brede (publiek-private) financiële aanpak. De gemeente werkt sinds 2021 met een Strategische Investeringsagenda (SIA) voor langjarige investeringen in infrastructuur en gebiedsontwikkeling. Met de SIA worden investeringen in beeld gebracht en geprioriteerd. De gemeente spaart om het gemeentelijke deel van die investeringen te realiseren. De publieke investeringen in het Stadshart worden momenteel op circa 100 miljoen euro geschat. Naast de investeringen uit gemeentelijke middelen, zal in de verschillende gebiedsontwikkelingen gewerkt worden aan een publiek-privaat investeringspakket. Dit investeringspakket is rand voorwaardelijk voor het verkrijgen van regionale-, provinciale- en rijks(subsidie) programma’s. In onderstaand overzicht zijn concrete projecten opgenomen, waarvan de publiekprivate investeringen de komende tijd verder worden uitgewerkt.

71

5. Samen halen we het beste uit de stad

Private en publieke investeringen 2022 – 2030 Focusgebied Historische Binnenstad

Focusgebied Roelenkwartier

• Korte termijn: herontwikkeling Broerenkwartier inclusief

• Korte termijn: formeren gebiedscoalitie en start gebiedsontwikkelingsproces.

realisatie nieuw Fraterhuis, herinrichting Zuid-Westelijke Entree,

• Middellange termijn: realisatie gemixt programma van

Museumkwartier, herinrichting Eekwal en Grote Kerkplein,

wonen, werken en ontspanning.

Museum Anno, Transformaties voormalig politiebureau, Statenzaal en de Wheem. Verbeteringen Assendorperstraat, herinrichting Diezerkade, realisatie pop-up fietsenstallingen,

Focusgebied Noorderkwartier

Onderzoek en instellen gevelfonds

• Korte termijn: formeren gebiedscoalitie en start gebieds-

• Middellange termijn: herontwikkeling Ossenmarkt e.o.,

ontwikkelingsproces, placemaking om de toekomstige

realisatie extra grootschalige fietsenstallingen, herinrichting

activiteiten te laden en te zorgen voor een aantrekkelijk tijdelijk

Nieuwstraat, Thorbeckegracht, Uitrol Lichtvisie Led Zwolle Shine

programma. • Middellange termijn: realisatie van gemixt programma van

en herinrichting Diezerstraat.

wonen, cultuur, centrumhub, werken en ontspanning. Focusgebied Singelzone Focusgebied Willemsknoop/Stationsbuurt

• Korte termijn: herinrichting Kop Assendorperstraat, herinrichting Diezerkade, Led Zwolle Shine Singelzone en Sassenpoort, studie

• Korte termijn: herontwikkeling vastgoed aan het Stationsplein.

Transformatie Singelzone incl. entrees en bruggen (van binnenring

• Middellange tot lange termijn: verkeninning herontwikkeling Emmadek, Ontwikkeling Willemsvaart.

naar buitenring), Studie entree oostzijde Kerkbrugje, herinrichting van Roijensingel. Geintegreerd in andere projecten de realisatie van centrumhubs. • Middellange termijn: herinrichting Burgemeester Drijbersingel en andere delen van de Singel.

72

COLOFON Uitgave

Met dank aan alle partijen,

Ons Stadshart van Morgen

ondernemers, inwoners en belangen-

Gemeente Zwolle

behartigers van de stad, die een

Een toekomstbestendig Stadshart. Ons Stadshart van Morgen. Waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Nog fijner dan nu. Dat is waar we de komende tien jaar samen aan gaan werken.

bijdrage hebben geleverd aan de tot BURA Urbanism

standkoming van dit programma.

Bureau B+B Merosch

Tekst

Stad2

Emilie Elshof (in samenwerking met

Studio Bereikbaar

gemeente Zwolle en BURA Urbanism)

Dit ontwikkelprogramma is tot stand gekomen

Afbeeldingen:

op basis van uitvoerige studies en analyses.

De beelden (behoudens de foto’s)

Hier is een veelvoud aan kaartmateriaal

zijn gemaakt door BURA urbanism en

uitgekomen. Om de leesbaarheid van dit

Bureau B+B, in samenwerking met

programma te behouden is dit niet allemaal

gemeente Zwolle.

opgenomen en op aanvraag beschikbaar.

Vormgeving Jaar 2022

Vonc Communicatie

Kijk voor actuele informatie over de projecten in het Stadshart op jouwstukjezwolle.nl.