1. Nota van Uitgangspunten Willemskwartier

“Geen Zwols Manhattan a.u.b.” – respondent enquête

“Zwolle mag wel wat stoerder en stadser worden” – respondent enquête

“Zoek aansluiting bij de bebouwing van de Veerallee” – respondent enquête

“Hoogbouw langs het spoor of richting de IJsselallee” – deelnemer Willemskwartierwandeling

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

“Mooie architectuur die past bij Zwolle, past bij de Veerallee en het groen-blauwe karakter van de vinger naar de Ijssel. [..]. Het zou geweldig zijn als de ‘nieuwe’ architectuur daarnaar lonkt en het elkaar versterkt.” – respondent mini-enquête thema stedenbouw

62 - 118

1. TERUGGETROKKEN VOLUME

2. HOOGTE ACCENT

3. BEZONNING

4. GELUIDSBUFFER

Verminderde impact van hogere gebouwen door middel van teruggetrokken volumes

Hoogte accenten alleen op geschikte locaties, met de Zwolse schaal in gedachte

Goede oriëntatie van de gebouwen zullen zorgen voor een optimale bezonning

Gebouwen van het Willemskwartier zullen fungeren als geluidsbuffer van het spoor.

AAN DE WILLEMSVAART

63 - 118

RIJKE VARIATIE AAN WONINGTYPOLOGIËEN In het Willemskwartier wordt een brede variatie aan woningen voorzien. Zowel in verschillende prijssegmenten, als in de woningtypologieën zelf. Naast de traditionele woonvormen zoals studio’s, 1-, 2- en 3-kamer appartementen, zal er ook ruimte zijn voor alternatieve woonvormen en zorgconcepten. Zo wordt er een inclusieve wijk gecreëerd waar zorg voor elkaar en nabuurschap centraal komen te staan.

20% VRIJE SECTOR

30% GOEDKOOP

10% MIDDELDUUR I huur en koop

40% BETAALBAAR huur en koop

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

64 - 118

AANDACHT VOOR OVERGANG TUSSEN PUBLIEK EN PRIVÉ De overgang tussen de private woning en het collectieve of openbare domein is er één die veel aandacht verdient in de uitwerking. Zeker in het zuidelijke deel van het plan, waar heel wat gebouwen in het groen staan en er ook gewoond wordt op het maaiveld, moet er zorgvuldig omgegaan worden met deze transitie van binnen naar buiten. In de schema’s hieronder worden 4 strategieën getoond hoe de relatie tussen publiek en privaat op een natuurlijke manier opgelost kan worden. Dit kan door subtiele hoogteverschillen, voldoende afstand te houden van publieke wandelpaden, een robuuste groenbuffer te voorzien of een duidelijke margezone te markeren die bij de woning hoort.

Hoogteverschil

Voldoende afstand

Robuuste groenbuffer

Margezone

65 - 118

3.5 voorzieningen VOORZIENINGEN VOOR DE HELE OMGEVING

In de omgeving van het Willemskwartier is het voorzieningenaanbod beperkt. Daarom worden naast woningen ook voorzieningen en werklocaties toegevoegd in het Willemskwartier, 10% van het totale programma is voorzieningen en 10% is werken. Door

functies als detailhandel, café of bakker te integreren in de wijk, is het Willemskwartier ook een bestemming voor omwonenden van het gebied. Hierdoor wordt het een integraal en levendig onderdeel van de stad.

Voornamelijk voorzieningen + commerciële functies Werkruimtes / sociaal programma in de plint Voornamelijk wonen, soms voorzieningen en collectieve functies

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

66 - 118

AMBITIE #7 WE CREËEREN FLEXIBELE RUIMTES VOOR STEDELIJKE VOORZIENINGEN OP STRATEGISCHE PLEKKEN

Wonen Ontmoetingsplek Horecagelegenheid Onderwijsinstelling Detailhandel Stadsdienst Werkruimtes Makersruimtes

67 - 118

EEN FLEXIBELE PLINTINVULLING MET VOORZIENINGEN Toelichting

Uitkomsten participatie

In het Willemskwartier worden de voorzieningen gemengd op gebouwniveau in plaats van op wijkniveau. Dit zorgt ervoor dat het Willemskwartier een wijk wordt die leeft, binnen en buiten de werktijden.

Het programma is een thema waarover mensen graag dromen. Uit de omgeving hebben we veel wensen gehoord voor kleinschalige, stadse voorzieningen en een aantal plekken voor de buurt zodat er meer mogelijkheden zijn voor ontmoeting. Het is hierbij van belang dat we afstemming zoeken met de omgeving, bijvoorbeeld met de andere deelgebieden van de Spoorzone. Grootschalige detailhandel is niet nodig. Met betrekking tot het woonprogramma hebben we vooral gehoord dat er behoefte is aan woningen voor iedereen, zowel voor verschillende doelgroepen als in woonkosten.

Op de beter bereikbare locaties krijgen de primaire voorzieningen een plaats: een bakker, een café of detailhandel. Mensen uit het Willemskwartier zelf, maar ook uit omliggende wijken kunnen hier gebruik van maken. Op verschillende plaatsen in de wijk komen ook meer buurtfuncties die zich richten op de bewoners van het Willemskwartier zelf. Voorbeelden hiervan zijn een kinderdagverblijf of een buurtcafé. De nabijheid van dit programma op loopsftand van de woningen, draagt bij tot de woonkwaliteit van het Willemskwartier. De plinten van de voorzieningen worden zo flexibel mogelijk ontworpen en garanderen open plinten. Deze flexibiliteit zorgt ervoor dat er gemakkelijk een andere functie in ondergebracht kan worden, zonder al te veel te veranderen aan de plint zelf.

“Fijn als hier woningen komen voor jong én oud, dichtbij de stad en het station” – deelnemer informatiebijeenkomst

“Maak een plek voor de buurt” “Ik heb behoefte aan sportmogelijkheden”

– deelnemer Willemskwartiewandeling

– respondent enquête

“Wat komt waar in de Spoorzone. Samen over nadenken.” “Het moet geen anonieme wijk worden, maar plekken voor ontmoeting en verbinding”

– deelnemer bijeenkomst Spoorzone partijen

– respondent mini-enquête thema voorzieningen

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

68 - 118

1. VOORZIENINGEN

2. BUURTFUNCTIES

3. FLEXIBELE PLINT

Vanwege de omvang, locatie en bereikbaarheid is het Willemskwartier een uitermate geschikte locatie voor lokale voorzieningen

Kleinschalige buurtfuncties zorgen voor een levendige sfeer, ook tijdens werktijden

De plint biedt ruimte voor een breed programma. Het flexibele karakter ervan laat eventuele functiewijzigingen in de toekomst toe.

69 - 118

3.6 essentiekaart

Belangrijkste randvoorwaarden voor de toekomstige ontwikkeling van het Willemskwartier zijn in het kaartbeeld vastgelegd Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

70 - 118

LEGENDA Veerallee park - ecologische oever langs Willemsvaart Collectief groen Centraal publiek hart Bestaande bomen Nieuwe bomen Zoekgebied wadi’s, oppervlaktewater, water retentie zone. Fietsverbinding Secundaire fiets/-voetgangersroutes (ook toegankelijk voor nooddiensten) Groene wandellus Informele wandelroutes Entree parkeren (vanuit Veerallee) Koggetunnel

hub

Mobiliteitshub - deelvervoer, stadslogistiek Logistieke routes Zoekgebied parkeeroplossing Voorzieningen + commerciële functies Werkruimtes + sociaal programma Bestaande gebouwen Nieuwe bebouwing, rooilijn indicatief Zoekgebied hoogteaccent 30-45 m Zoekgebied hoogteaccent maximaal 60m 71 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

72 - 118

73 - 118

4. uitwerking deelgebieden

4.1 drie unieke deelgebieden NOORD, HET HART EN ZUID Het Willemskwartier bestaat uit drie deelgebieden: Het groene Willemskwartier Zuid, het levendige Willemskwartier Noord en het actieve Hart. Elk van de deelgebieden heeft zijn eigen sfeer en typologie, welke op de komende pagina’s verder zal worden uitgelegd.

75 - 118

4.2 WILLEMSKWARTIER NOORD HOOGSTEDELIJK WONEN AAN DE WILLEMSVAART De bebouwing langs de Willemsvaart gebeurt parallel met de vaart zelf. Er wordt gebruik gemaakt van open plinten waardoor de levendigheid van de activiteiten in deze plinten de omgeving kan opladen. Op deze plint nestelt zich een hoger bouwvolume, getrapt zodat de invloed van deze bouwhoogte op het maaiveld beperkt blijft. Dit resulteert in een gelaagd bebouwingsbeeld dat tegelijkertijd een herkenbare maat en schaal vormt in bouwhoogte en vormgeving.

energieproductie via groendaken met zonnepanelen

actieve publieke plint met toegankelijk dakterras

versterken van de groen blauwe verbinding herintroduceren van de waterloop de Willemsvaart

Veerallee

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

76 - 118

De onderstaande referenties tonen een aantal aspecten van de sfeer van het deelgebied. Hoge open plinten zorgen voor een levendige sfeer. Boven deze levendige plinten staan geschakelde volumes waarin gewoond wordt.

77 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

78 - 118

79 - 118

VEERALLEEPARK: LINEAIR PARK MET STERKE RELATIE MET DE WILLEMSVAART Het park ligt in het verlengde van de Nieuwe Veerallee en kent door zijn lineaire vorm een sterke relatie met het water. De bomenrij versterkt dit lineaire karakter. Door dit park loopt een autoluwe straat die de toegankelijkheid van het Willemskwartier Noord mogelijk maakt. Met dit park blijft de focus op verblijfskwaliteit en recreatie behouden. Dankzij de nabijheid van verschillende voorzieningen in het Willemskwartier Noord vormt dit park een zeer geschikte plaats voor ontspanning.

De onderstaande referenties tonen een aantal sferen die de Veeralleepark kan omvatten. Open grasweides langs het water worden veel gebruikt om te ontspannen en recreëren. Op plaatsen langs de vaart waar recreatie minder gewenst is kan een natuurvriendelijke oever een oplossing bieden. NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

80 - 118

Bestaande situatie Veerallee

Park langs het water

Ecologische oever

Ruim voetpad met terrassen/ fietsenstalling

Nieuwe Veerallee als fiestsstraat

Uiteindelijke situatie: auto en fiets gecombineerd op 1 wegprofiel, veel meer ruimte voor groen

81 - 118

4.3 HET HART KLOPPEND HART VAN HET WILLEMSKWARTIER De levendige parkzone op de verbinding tussen Spoorzone, Willemsvaart, binnenstad en IJssel vormt het kloppend hart van het Willemskwartier. Het fungeert als verbindend element tussen deze gebieden. Binnen deze zone is er ruimte voorzien voor sport en spel. Deze plaatsen worden opgeladen door verschillende plinten met voorzieningen. Het meest openbare programma van Willemskwartier nestelt zich in deze parkzone. Dit betekent dat er ook specifieke aandacht uitgaat naar het autoluw inrichten van deze ruimte.

KOGGETUNNEL Onder het spoor door komt de nieuwe Koggetunnel. Deze tunnel wordt één van de toegangspoorten tot de Spoorzone. De helling tot het niveau van de tunnel gebeurt in het Hart, waardoor het Hart als vallei fungeert tussen de twee deelgebieden van het Willemskwartier.

zuiders gericht terras grenzend aan publieke voorzieningen in de plint hart van de site bestaande uit verschillende activiteiten zoals sport en recreatie

Veerallee

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

82 - 118

Onderstaande referenties tonen hoe het hoogteverschil in het landschap gebruikt kan worden. Trappen kunnen worden gebruikt als zitgelegenheden. Terwijl het hoogteverschil ook kan worden gebruikt meer verborgen plekken te creëren. Grote terrassen kunnen ook langs de zuidelijke rand van Willemskwartier Noord worden gecreërd. Naast recreatie zal dit gebied ook worden gebruikt als een ruimte waar gesport kan worden, enkele referenties tonen voorbeelden van hoe dit eruit kan zien.

83 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

84 - 118

85 - 118

4.4 WILLEMSKWARTIER ZUID WONEN IN HET SPOOLDERPARK Het Willemskwartier Zuid wordt gekenmerkt door een hoge variatie in positie, bouwhoogte en vormgeving van de woningen. De villa’s in het park worden danig georiënteerd dat er geen voor- of achterkant is. Er heerst een goede balans tussen bouwmassa en open ruimte, tussen openbare en private ruimte. Daarnaast is er ook voldoende ruimte voor recreatie en spel, klimaatadaptieve maatregelen en natuur. Langs het spoor bevinden zich hogere woonvolumes die als geluidsbuffer werken voor de volledige locatie.

kleinschalige woningen in het spoolderpark behoud en versterken van de bestaande bomen

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

bouwhoogte als akoestisch scherm voor het treinverkeer

spoorpark

86 - 118

De onderstaande referenties tonen hoe het Willemskwartier Zuid eruit kan komen te zien. Wonen in het bos biedt een bijzondere woonkwaliteit. voet- en fietspaden lopen langs de woningen inplaats van drukken straten. Gevarieerde architectuur zorgt ook voor een divers beeld van de wijk.

87 - 118

EEN ROBUUST RECREATIEF-ECOLOGISCH SPOORPARK Het toekomstige Willemskwartier creëert ook aan de spoorzijde een nieuw gezicht. De bebouwing neemt ruime afstand van het spoor om de bestaande groenstructuren maximaal te behouden, en een genereuze, lineaire groenruimte terug te geven aan de stad. Een noord-zuid geörienteerde fietsroute vormt de drager van deze ecologische groenzone en verbindt de stad met het Spoolderbos. Er ontstaat voor fietsers en voetgangers, alsook voor treinreizigers, een nieuwe groene entree voor Zwolle. De groenstructuur zet de gevarieerde bebouwing in hoogte en rooilijn in tweede orde en genereert een zacht en natuurlijk beeld naast het spoor.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

88 - 118

De onderstaande referenties tonen lineaire en beleefbare ecologische groenzones. Een goed uitgeruste fiets- en wandelverbinding zorgt voor interactie, een verhoogde sociale veiligheid en een aangename route in het groen.

89 - 118

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

90 - 118

91 - 118

4.5 Toekomstig willemskwartier SUBTITLE

De hoogte van de bebouwing

loopt af richting de Veerallee Valabemo is. Sussen tabisum aucenium re et; C. Di coenat aut Catqui inatrum fue inatu quam proporunum hortercerfex sedes mus oractumus bonium omnius noculis sendam huciis, ublicati, C. Lus, C. C. Gervid nin viverictum publis fauctus querid duciam conesid catum nos ego vituspi occhicut Cat am We hebben gezocht naardit verbinding met zowel quodiem hilissum is. de gebieden ten noorden en ten zuiden, als de gebieden ten oosten en ten westen Fulis, nihica quem Pata dem que igilia vature nonsiliaet voctum es nihilis,

Catis et imis.

Parkeren vindt plaats in hubs in en onder de gebouwen, verder onderzoek is nodig

Ifecii cut iam optem qui culis constra sit, entem probus con senti, nonsilicae alatus pos inguloctum, feconostidem num oritabu nihilis soludente estra L. Ita ilina nitilis, nonstror quam cor ia tus dent, non ingulto us omnitam sente ius, nove, quam et dium uteri publiciae et vena, ma, que me ips, convertem opublines esseniquem num opore poenam temum, nostem et Castemum o visque ad prist ignatia re is; hocae te, nocchin te articapessil hortea

Twee maxim

We afwaarderen de Veerallee voor meer verblijfskwaliteit in de openbare ruimte en langs de Willemsvaart

We creëren fijne en aantrekkelijke verblijfsplekken aan het water

Het hart richten we in als ideale plek voor voorzieningen, ontmoeten, sporten, spelen

We combineren zo min mogelijk verschillende modaliteiten en we voorkomen kruisende verkeersstromen

Caption NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

92 - 118

SUBTITLE Valabemo is. Sussen tabisum aucenium re et; C. Di coenat aut Catqui inatrum fue inatu quam proporunum hortercerfex sedes mus oractumus bonium omnius noculis sendam huciis, ublicati, C. Lus, C. C. Gervid nin viverictum publis fauctus querid duciam conesid catum nos ego vituspi occhicut Cat am quodiem hilissum dit is. Fulis, nihica quem Pata dem que igilia vature nonsiliaet voctum es nihilis, Catis et imis. Ifecii cut iam optem qui culis constra sit, entem probus con senti, nonsilicae

hoogteaccenten van alatus pos inguloctum, feconostidem num oritabu nihilis soludente estra L. maal 60 meter mogelijk Ita ilina nitilis, nonstror quam cor ia tus dent, non ingulto us omnitam sente Hogere bebouwing bij het ius, nove, quam etendium uteri publiciae et vena, ma, que me ips, convertem spoor de IJsselallee

opublines esseniquem num opore poenam temum, nostem et Castemum o visque ad prist ignatia re is; hocae te, nocchin te articapessil hortea

We plaatsen de bebouwing rond de bestaande bomen zodat deze behouden blijven

We creëren ruimte tussen de gebouwen langs het spoor om wandwerking te verminderen

Twee hoogteaccenten van maximaal 60 meter mogelijk

De plaatsing en de vorm van de bebouwing zorgen voor een speels en stads karakter van het Willemskwartier

We zorgen voor meer ruimte voor groen tussen de gebouwen in het zuidelijke deel

93 - 118

5. Ontwikkelstrategie

5.1 Samenwerking en organisatie SAMENWERKING BINNEN HET WILLEMSKWARTIER De Spoorzone wordt een nieuw stuk stad dat samen met de oude binnenstad het nieuwe centrumgebied definieert. Een plek waar het landschap van de IJssel voelbaar en bereikbaar is. Een innovatiedistrict en creatieve broedplaats waarmee Regio Zwolle zich landelijk positioneert. Een woonwerk -en leeromgeving gericht op de toekomst. Streven is om binnen dit gebied volop ruimte voor interactie te creëren. We zorgen voor blijvende vernieuwing. We geven voorrang aan schone mobiliteit volgens het STOMP principe. We richten ons vizier op de toekomst en gaan voor kwaliteit van leven. Samen bouwen we aan de Spoorzone! Binnen de Spoorzone ligt het gebied Willemskwartier. Binnen het ontwikkelkader wordt dit als volgt aangemerkt: •

Aangename stedelijke woonwijk die met zorg is ontworpen.

•

Verschillende doelgroepen wonen hier in een nieuw stedelijk gebied.

•

Er is ruimte voor nieuwe woonvormen en verschillende vormen van opdrachtgeverschap.

•

Er is ruimte voor jongeren en senioren, maar ook stedelijke gezinnen voelen zich hier thuis.

95 - 118

PROCES In de Spoorzone werd Lurelui opgedeeld vanwege de ligging van het spoor (wat het gebied in tweeën verdeelt) en vanwege het grondbezit. Naast het gebied Lurelui-West, waarover dit document gaat, ontstond ook Lurelui-Oost dat in bezit is van NS. Daarnaast werd Lurelui-Zuid genoemd als locatie waar Nomad City ontwikkeld zou kunnen worden. Lurelui-West is het deelgebied tussen het spoor, de Willemsvaart en de IJsselallee. Vanuit het uitgangspunt ‘samenwerken aan de toekomst van de Spoorzone’ hebben corporaties deltaWonen en SWZ, Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO), ontwikkelaars BEMOG, VGBZ en VanWonen samen met de gemeente Zwolle het initiatief genomen om de coalitie Lurelui-West op te richten. Op 19 november 2020 werd deze coalitie formeel bekrachtigd door alle partijen. Door de handen ineen te slaan werd gezamenlijk vorm gegeven aan dit deel van de Spoorzone. Dinoland behoorde ten tijde van het uitkomen van het Ontwikkelkader (juni 2020) niet tot het projectgebied in Lurelui. Vanwege de woningbouwopgave van de stad Zwolle heeft de gemeente naderhand HMO (herstructureringsmaatschappij Overijssel) gevraagd om Dinoland te vertegenwoordigen in de coalitie. Dat betekent dat er wordt gekeken naar de toekomstige invulling van het terrein waarbij wordt overwogen om het attractiepark te verhuizen naar een nieuwe locatie.

In deze Nota van Uitgangspunten is de grond van Dinoland daarom ook meegenomen als locatie voor wonen, werken en recreëren. Om verwarring te voorkomen en het gebied Lurelui-West goed neer te zetten, is nagedacht over een sprekende naam. Dat is Willemskwartier geworden. De naam Willemskwartier verwijst naar de Willemsvaart waaraan het gelegen is. De Willemsvaart is voor vrijwel elke Zwollenaar bekend en onderdeel van het visiegebied. Aan de andere kant van het gebied zit het Hanzekwartier, waar door ‘kwartier’ de link met de Spoorzone kan worden gelegd. ‘Willem’ sluit aan bij het koninklijke van de Veerallee wijk. De afgelopen jaren werd de Veerallee wijk uitgebreid met kantoren en woningen in Prinsenpoort. Deze naam sluit mooi aan bij de straatnamen waar Veerallee om bekend staat zoals Prinses Julianastraat en Koning Willem Alexanderstraat, maar ook bij het groene karakter dat de Veeralleewijk kenmerkt en het Willemskwartier nastreeft. De coalitiepartners werken samen aan de visie voor het gebied. Zij hebben een groot deel van dit gebied ook in bezit (zie kaart). Een goede Nota van Uitgangspunten zegt echter ook wat over de grond van de buren. Immers, de interactie moet worden gezocht en een stuk stad functioneert nooit op zichzelf.

Dat betekent dat coalities van NS, Hanzekwartier, bewoners van de Veerallee flat, de woningen aan de Willemsvaart en de buren uit de Veeralleewijk ook betrokken worden bij deze plannen. Dat gebeurt onder meer door participatie.

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN WILLEMSKWARTIER, ZWOLLE

96 - 118

FASERING De activiteiten worden in nauw overleg met de gemeente en de andere coalities afgestemd. Hierbij gaat het onder andere over de realisatie van de fietsverbinding in het verlengde van de Kamperweg, transformatie van de Koggetunnel tot een autoverbinding. De realisatie zal in meerdere fases worden gerealiseerd, van beschikbare locaites. Hierbij zal rekening moeten worden gehouden met tijdelijke oplossingen voor onder andere parkeren.

97 - 118

6. participatie