1 Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle Eindrapport juni 2025

Colofon

Titel:

Netwerkaanpak mobiliteit Zwolle

Opdrachtgever:

Gemeente Zwolle

Kenmerk:

019708.20250325.R1.02

Status:

Eindrapport

Datum:

06-06-2025

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

2

Voorwoord Zwolle groeit. De vraag naar woningen is groot; we maken als stad een schaalsprong door te groeien. Dat vraagt om een toekomstbestendige mobiliteitsaanpak voor fietsers, voetgangers en openbaar vervoer, en ook voor auto- en vrachtverkeer. Daarom is het van groot belang dat we scherp in beeld hebben waar we op de lange termijn moeten investeren om onze bereikbaarheid én scharnierfunctie lokaal, regionaal en landelijk te blijven waarmaken Met deze Netwerkaanpak Mobiliteit laten we zien hoe we ons als Zwolle voorbereiden op de toekomst. We doen dat op z’n Zwols: realistisch, vooruitkijkend, en samen met onze partners in de regio, provincie en het Rijk. De aanpak brengt structuur in lopende projecten en geeft richting aan nieuwe investeringen. We werken aan robuuste netwerken, goede doorstroming en bereikbaarheid, verkeersluwe wijken, betere overstappunten aan de stadsrand en slimme oplossingen om sluipverkeer te voorkomen. En we zorgen ervoor dat ons mobiliteitsbeleid past bij de ambities uit het Ruimtelijk Toekomstperspectief: groei in balans met leefkwaliteit, duurzaamheid en nabijheid. Deze aanpak is niet het eindpunt, maar een stevige bouwsteen voor de gezamenlijke agenda die we als overheden en partners vormgeven. Alleen in goede samenwerking kunnen we zorgen voor een toekomstbestendige, bereikbare en leefbare regio.

Ik ben trots op het werk dat hiervoor is verzet en kijk ernaar uit om samen met u de volgende stappen te zetten. Gerdien Rots Wethouder gemeente Zwolle

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

3

Inhoudsopgave 1.

Inleiding……………………………………………………………………..……………….

5

2.

Huidige situatie……………………………………………………………………………

9

3.

Omgevingsvisie 2030……………………….…..…………….…………………………

13

4.

Potentie van mobiliteitstransitie..…………………………………………………..

19

5.

Mobiliteit en het Ruimtelijk Toekomstperspectief…..………………………

22

6.

Aanvullende netwerkmaatregelen………………………………………………….

29

7.

Fasering totaal maatregelenpakket……………..………………………………...

38

8.

Conclusie………..……………...……….……………………………………………………

46

Bijlage…..……………………………………………………………………………………..

48

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

4

Inleiding

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

5

Aanleiding: Waarom deze netwerkaanpak mobiliteit? Zwolle is volop in ontwikkeling. De gemeente Zwolle heeft een grote opgave als het gaat om de bouw van nieuwe woningen. Binnenstedelijk worden conform de lopende Omgevingsvisie 2030 de komende jaren 10.000 woningen gerealiseerd in o.a. het Noorderkwartier, Spoorzone, Zwartewaterzone en Oosterenk. Daarnaast zijn in het kader van de Aanvulling Omgevingsvisie nog nieuwe woningbouwlocaties onderzocht. Mobiliteit groeit mee Tegelijkertijd lopen er, vanuit de mobiliteitsvisie, verschillende studies naar de ontwikkeling van het mobiliteitsnetwerk in Zwolle zoals de visie op de Singel en de Verkenning van de Ceintuurbaanzone die onlangs is uitgevoerd. Al deze projecten hebben grote invloed op de ontwikkeling van de mobiliteit in Zwolle en het gebruik van de verschillende mobiliteitsnetwerken. De effecten zijn tot nu toe echter vooral projectgewijs onderzocht, maar niet in samenhang. Dat doen we met deze netwerkaanpak Mobiliteit. Deze Mobiliteitsaanpak kent drie doelen.

Doel 2: Uitwerking Mobiliteitsstrategie van het ruimtelijk toekomstperspectief (RTP)

Doel 3: Opgave samen met onze regionale partners scherp stellen

De ontwikkeling van Zwolle na 2030 staat beschreven in het ruimtelijk toekomstperspectief (RTP). Er wordt ingezet op een toevoeging van nog eens 8.000 13.500 woningen. Deze groei is voorzien in de Ceintuurbaanzone, Vechtpoort 1 en ten zuiden van Zwolle Zuid. Vanuit mobiliteit is mede sturing gegeven aan deze locaties doordat ze bijdragen aan nabijheid, het maken van een compacte stad, het toepassen van het STOMP-principe en aansluiten bij bestaande mobiliteitsstructuren. In het RTP is tevens een mobiliteitsstrategie van 7 punten opgenomen waarmee we de groei van de stad mogelijk kunnen maken. De Netwerkaanpak is een verdieping van deze mobiliteitsstrategie uit het RTP.

Zwolle heeft een belangrijke positie in de regio. Het ligt op een knooppunt van weg, water en spoor. Daarmee heeft het een scharnierfunctie in de regionale bereikbaarheid. Als het bij Zwolle niet goed doorstroomt heeft de hele regio daar last van. Vanuit de Netwerkaanpak Mobiliteit is onderzocht hoe die bereikbaarheid kan worden gewaarborgd bij een groeiende stad en regio. Dat brengt forse opgaves met zich mee. Deze opgaves kan Zwolle niet alleen dragen. Dat kan alleen in gezamenlijkheid een succes worden. Met deze Netwerkaanpak Mobiliteit laten we als Zwolle zien wat er op stedelijk niveau nodig is. Daarmee vormt de Netwerkaanpak Mobiliteit een bouwsteen voor de gemeenschappelijke agenda van regio, Provincie en Rijk.

Doel 1: Antwoord op vraagstukken korte termijn Vanuit de lopende gebiedsontwikkelingen spelen mobiliteitsvraagstukken zoals herinrichting Drijbersingel, herinrichting van Roijensingel, Luttenbergstraat, herinrichting Veerallee. Ingrepen op die plekken hebben consequenties op andere plekken in het netwerk. Zijn die consequenties beheersbaar? Zijn aanvullende maatregelen nodig? Vanuit de gebieden is hier duidelijkheid op nodig. Met de Netwerkaanpak Mobiliteit is dit onderzocht.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

6

Beleidskader Huidige Omgevingsvisie en RTP De Omgevingsvisie Ons Zwolle van morgen 2030 beschrijft de ambities en doelen voor de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkeling van de stad. Centraal staat het benutten en versterken van menselijk kapitaal. Zwolle versterkt haar stedelijkheid, wordt nationaal en internationaal aantrekkelijker en bestendigt zo haar (economische) toppositie als regio. Zwolle is in 2050 klimaatbestendig en energieneutraal en Zwolle heeft vitale, solidaire, gezonde en duurzame stadsdelen. De Omgevingsvisie neemt deze ambitie mee als het gaat over hoe mensen leven, wonen en werken en genieten van de stad en het buitengebied, nu en in de toekomst. Voor mobiliteit betekent dit dat Zwolle een krachtige schakel is in het regionale en landelijke netwerk en dat de stad en haar gebruikers floreren op een goede, interregionale bereikbaarheid. Binnen de stadsring wordt de ruimtelijke impact van mobiliteit verkleind door de mobiliteit te verminderen, veranderen, verschonen, verlagen (van 50km/u naar 30km/u) en parkeren te bundelen. Zwolle ontwerpt volgens de STOMP-methodiek wat zoveel wil zeggen als eerst ruimte bieden aan de voetganger en fietser, dan het OV en als laatste de auto.

Er wordt gewerkt aan duurzame verplaatsing door te ontwikkelen rond OVlocaties en in nabijheid van voorzieningen en doorgaand autoverkeer in het centrum wordt zoveel als mogelijk ontmoedigd; voor bestemmingsverkeer in het centrum blijft altijd ruimte. Zo wordt de buitenring de binnenring. De vrijgekomen ruimte binnen de ring wordt besteed aan doorgaande fietsroutes en kwalitatieve loopverbindingen.

De reikwijdte van de huidige Omgevingsvisie loopt tot 2030. Het Ruimtelijk Toekomstperspectief (RTP) kijkt verder dan 2030 en schetst de ambities richting 2040, met een doorkijk naar 2050. De bijkomende uitdaging ten opzichte van de huidige Omgevingsvisie ontstaat door de sterke stedelijke groei van de stad (ook buiten de bestaande bebouwingsgrenzen) en de groeiende mobiliteit als gevolg daarvan. In hoofdstuk 5 wordt dieper ingegaan welke strategie het RTP volgt om deze uitdagingen te lijf te gaan. Mobiliteitsbeleid Als voortvloeisel uit de Omgevingsvisie wordt er in de mobiliteitsvisie dieper ingegaan op de uitdagingen in het mobiliteitsnetwerk van de stad. Zwolle werkt aan mobiliteit die bijdraagt aan een bereikbaar, duurzaam, gezond en inclusief Zwolle. Mobiliteit wordt hierin benaderd als een middel om bredere stedelijke ambities te realiseren, zoals klimaatadaptatie, de energietransitie, duurzame groei en sociale inclusie.

•

Parkeerstrategie en Nota parkeren 2025: Wijze waarop we omgaan met parkeren. Parkeren zoveel mogelijk clusteren, uitbreiding gereguleerd gebied.

Daarnaast zijn er nog diverse losse onderzoeken naar doorstroming op (delen van) de Ring en gebiedsvisies van ontwikkelgebieden. De netwerkaanpak mobiliteit Zwolle bouwt voort op deze stukken. Belangrijk voorbeeld hiervan is de keuze in de Omgevingsvisie om van een netwerk met 2 ringen naar een structuur van 1 ring met inprikkers te gaan. En het gebied binnen de ring veel meer in te richten als verblijfsgebied.

Om deze ambities en die van de Omgevingsvisie te behalen zijn er diverse onderzoeken en beleidsstukken geschreven: •

Mobiliteitsagenda Zwolle

•

Adaptieve Ontwikkelstrategie Mobiliteitshubs: Hoe om te gaan met parkeren op afstand en de overstap naar alternatief (deel)vervoer.

•

Mobiliteitsonderzoek Singel van Zwolle: Te treffen mobiliteitsmaatregelen voor het verbeteren van de leefbaarheid van de binnenstad.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

7

Aanpak van het proces Een stapsgewijze aanpak In het onderzoek is een stapsgewijze aanpak gevolgd. Eerst is het huidige mobiliteitsnetwerk beschouwd (intensiteit, bestaande uitdagingen). Vervolgens is de huidige Omgevingsvisie 2030 beschouwd: wat gebeurt er bij de uitvoering van de huidige omgevings- en mobiliteitsvisie, in hoeverre treden er dan knelpunten op en zijn deze knelpunten te verminderen met extra inzet op de mobiliteitstransitie? Daarna is beschreven op welke Netwerkstrategie mobiliteit de gemeente inzet om de ontwikkelingen van het RTP mogelijk te maken. Vervolgens zijn mogelijk aanvullende netwerkmaatregelen op hun effectiviteit verkend. Vanuit dit inzicht is een aanvullend pakket aan maatregelen samengesteld voor het RTP. Dit pakket is dus aanvullend op de bestaande mobiliteitsplannen vanuit de huidige Omgevingsvisie 2030. Als laatste is het totaalpakket van mobiliteitsmaatregelen in een fasering in de tijd gezet. Technische bijlage Naast dit hoofdrapport is er een technische bijlage waarin alle stappen zijn vastgelegd. Het gaat dan met name om uitgangspunten voor de diverse doorrekeningen met het Verkeersmodel voor Zwolle. Het verkeersmodel Zwolle is opgesteld in 2019. Dit dient als basisjaar voor het model, van waaruit de berekeningen gedaan zijn.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

8

Huidige situatie

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

9

Een dynamische stad Een strategische ligging Zwolle ontwikkelde zich historisch door de ligging aan het water, maar ook nu ligt Zwolle op een strategische plek. Het is het tweede belangrijkste spoorknooppunt met verbindingen in acht richtingen. Ook de Rijkswegen A28, A50, N35 en provinciale weg N340 komen in Zwolle samen. Mede door deze positie, samen met het aantrekkelijk vestigingsklimaat en de kwaliteiten van de historische binnenstad ontwikkelde de stad zich met 134.000 inwoners en 109.000 arbeidsplaatsen tot een belangrijke ruimtelijkeconomische pool in dit landsdeel. (Inter)nationale bereikbaarheid speelt een belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van Zwolle als aantrekkelijke stad. Regionaal is Zwolle al zeer goed verbonden. Ook de internationale weg-, water- en spoorverbindingen hebben potentie. Via de weg is Zwolle via de A28 en A37 in noordelijke richting verbonden met Duitsland en via de A50 en de A1 in zuidelijke richting. Treinreizigers richting Zuid-Europa kunnen via Amsterdam of Rotterdam op de Eurostar stappen. De ligging aan de IJssel (onderdeel van het TEN-T waterwegen) maakt dat (the Port of) Zwolle, met havens in Zwolle, Kampen en Meppel, een interessante spil is in het Europese water transportnetwerk

de afbeelding hiernaast. In onze regio loopt die, corridor over de A1 (Utrecht, Apeldoorn, Deventer Hengelo) naar de Duitse grens. Het betreft een corridor voor zowel spoor als weg. Zwolle ligt met de

A28 aan het ondersteunende netwerk van deze corridor. Door de strategische ligging tussen Hamburg/Bremen en de Rotterdamse/Antwerpse haven is Zwolle een interessant logistiek knooppunt.

North Sea Baltic Corridor

Zwolle

Zwolle als logistiek knooppunt Binnen Europa kennen we een multimodale transport infrastructuur, het zogenaamde Trans European Transport Network. Dit netwerk bestaat uit een tiental corridors, de zogenaamde strategische verbindingen binnen Europa. Eén van die corridors is de North Sea Baltic corridor van de Noordzeehavens Amsterdam, Rotterdam en Antwerpen naar de Baltische Staten. Zie

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

10

Station Zwolle als knooppunt voor trein en bus De Regio Zwolle heeft een zeer fijnmazig treinnetwerk met in elke kern rondom Zwolle op circa 15/20 kilometer wel een treinstation zoals Kampen, Meppel, Dalfsen, Ommen, Raalte, Wijhe of ‘t Harde. Zwolle is daarin het Openbaar vervoerknooppunt van NoordNederland waar alle lijnen bij elkaar komen. Het heeft een belangrijke overstapfunctie in het netwerk. Daarnaast kent Zwolle een relatief fijnmazig busnetwerk met ook hier goede verbindingen zowel binnen de stad als richting de regio. De bussen in Zwolle rijden in de concessie IJssel-Vecht en deze concessie wordt beheerd door de provincie Overijssel. met als vervoerder EBS. Er zijn een aantal meer belangrijke buslijnen zoals Zwolle-Apeldoorn / Dedemsvaart / Nunspeet. Deze rijden in een hogere frequentie (in de spits 4 tot 6 keer per uur) met bussen met meer comfort. Een vrije busbaan over het spoor zorgt voor een goede ontsluiting van het busstation. Belangrijke bestemmingen binnen Zwolle zijn naast het station, de binnenstad (Pannenkoekendijk) Deltion en Oosterenk (vooral Isala). Er wordt samen met de Provincie gewerkt aan een visie op Publieke Mobiliteit Fietsstad Zwolle Zwolle is een uitgesproken fietsstad. Dit komt in de eerste plaats door jarenlange inzet voor en investeringen in directe, veilige en comfortabele fietsinfrastructuur.

Het gaat daarbij zowel om de kwaliteit van de fietsinfrastructuur zelf, maar ook om de kwaliteit van de ruimtelijke omgeving van de fietser. Daarnaast zorgt de compacte opzet van de stad, dat veel bestemmingen binnen fietsafstand liggen. Hierdoor is fietsen binnenstedelijk concurrerend ten opzichte van het gebruik van de auto.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

11

Ook het wegennetwerk functioneert goed. De bereikbaarheid van Zwolle per auto is relatief goed*. Op de meeste momenten zijn er geen problemen. Wel zijn er problemen met de verkeersafwikkeling in de spitsperioden. Dat is in de ochtend tussen 7.30 en 8.30 uur en in de avond tussen 16.15 en 17.15 uur. Opvallend voor Zwolle is dat de avondspits na 17.30 uur snel afvlakt. Wel structurele vertraging op enkele punten Op een tweetal punten in het netwerk zien we structurele vertraging. Dat is voor de Holtenbroekerbrug komende vanaf Stadshagen. En in de avondspits op de Ceintuurbaan naar de A28. Wat daarnaast opvalt is dat er een aantal punten in het netwerk zijn waar de betrouwbaarheid laag is. Dat betekent dat je de ene dag zonder problemen door kunt rijden en op een andere dag ineens vertraging hebt. Die lagere betrouwbaarheid doet zich voor op de IJsselallee, op de Ceintuurbaan stad in, burg. Roelenweg, Zwartewaterallee en heel nadrukkelijk op de A28. Op de A28 is het verkeersbeeld wisselend. Er zijn dagen dat de doorstroming goed is, maar de gevoeligheid voor verstoringen is erg groot. Een klein ongeval of werk aan de weg heeft direct een grote impact. En dat heeft ook effect op het Zwolse wegennet. De doorstroming op de Zwolse wegen heeft een afhankelijkheid met de doorstroming op de A28.

*

In de internationale traffic index van TomTom wordt wereledwijd de congestie in steden gemeten. Hierin staat Zwolle 457e van de 500 onderzochte steden. Traffic Index ranking | TomTom Traffic Index

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

12

Omgevingsvisie 2030

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

13

Prognose Omgevingsvisie 2030 Wat gebeurt er als alle bestaande plannen zijn gerealiseerd? Dit hoofdstuk beschrijft de ontwikkeling van de stad als alle plannen uit de Omgevingsvisie 2030 zijn uitgevoerd. Dit zijn de plannen die momenteel worden uitgevoerd of die onderdeel zijn van reeds vastgestelde visies en beleid. Met andere woorden: wat mogen we verwachten als we vanaf nu geen aanvullende besluiten meer nemen en alleen uitvoeren wat al besloten is? Het gaat dan om •

Ruimtelijke plannen voor groei woningen uit de Omgevingsvisie 2030

•

Ruimtelijke plannen voor groei arbeidsplaatsen uit de Omgevingsvisie 2030

•

Reeds vastgestelde Mobiliteitsmaatregelen

Toename woningen Omgevingsvisie 2030 Hiernaast zijn op kaart de vastgestelde woningbouwplannen weergegeven. Het gaat om meerdere locaties in de wijk Stadshagen, grote inbreidingslocaties als de Spoorzone, Stadshart en Nieuwe Veemarkt. Ook liggen er woningbouwopgaves in Oosterenk, de Hogenkamp, Zwartewaterallee en de uitleglocaties in Harculo en Wijthmen.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

14

Ruimtelijke plannen arbeidsplaatsen Het aantal arbeidsplaatsen neemt eveneens toe in de periode tot 2030. Een groot deel hiervan komt terecht in de Spoorzone, maar er is ook een uitbreiding van Hessenpoort voorzien. Voor het overige vindt vooral verdichting van arbeidsplaatsen in de bestaande stad plaats.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

15

Vastgestelde mobiliteitsmaatregelen Een groot aantal mobiliteitsmaatregelen is in voorbereiding, waarvan sommige ook gekoppeld zijn aan de ruimtelijke maatregelen. Op de afbeelding hiernaast zijn de locaties van de mobiliteits- en netwerkmaatregelen afgebeeld. In de bijlage 1 is een compleet overzicht opgenomen. Voor de fiets is uitgegaan van een nieuwe fietstunnel onder het spoor en onder de IJsselallee. Ook is uitgegaan van een nieuwe fietsverbinding naar Hessenpoort. Het openbaar vervoer is versterkt door de opening van station Stadshagen. Ook worden er nieuwe buslijnen naar Hessenpoort en Raalte aangeboden. In het wegennetwerk wordt de snelheid en inrichting op de Singel aangepast . De Van Karnebeektunnel is opengesteld voor autoverkeer en de aansluitingen van de N340 op de A28 en van de N35 op de N747 worden aangepast. Tot slot is er rekening gehouden met aanleg van diverse centrumhubs voor auto’s en de voetgangersnetwerken hiernaar toe. Het betreft hier alleen de belangrijkste maatregelen. Een compleet overzicht is opgenomen in bijlage 1.

Gedurende het onderzoek is de Nota Parkeren 2025 aangenomen door de Zwolse gemeenteraad. De Nota Parkeren is opgenomen in bijlage 1 als ‘huidig beleid’ maar is niet meegenomen als ‘Vastgesteld mobiliteitsbeleid’ in dit deel van het onderzoek. In hoofdstuk 4 Mobiliteitstransitie is de Nota Parkeren wel meegenomen in de berekeningen.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

16

Opgaves bij uitvoering Omgevingsvisie 2030 Verbeteren voetgangersvoorzieningen Het clusteren van parkeren en toevoegen van nieuwe loopverbindingen zoals de Passerelle zorgen voor een toename van voetgangers, met name tussen parkeerclusters en aantrekkelijke locaties in en om het centrum. De toename van voetgangersstromen vraagt om het verhogen van de kwaliteit van deze verbindingen. Zo is het wenselijk dat er ook een volwaardig voetgangersnetwerk wordt ontwikkeld, inclusief inrichtingsprincipes waar dit netwerk aan dient te voldoen. Waarbij expliciet rekening gehouden wordt met toegankelijkheid. Want Zwolle wil een gastvrije stad zijn voor iedereen. Groei fietsverkeer opvangen Er is aandacht nodig voor het snelgroeiend fietsverkeer in de komende jaren. Niet alleen omdat het aantal fietsers groeit, maar ook door snelheidsverschillen en een groei van het aantal bakfietsen is meer ruimte nodig. Dit is met name het geval op de Pannenkoekendijk/ Harm Smeengekade en op de corridors van en naar het centrum: de twee routes naar Stadshagen, via de Voorsterbrug en Twistvlietbrug, de route naar Aa-landen, de Wipstrikkerallee en de doorfietsroute naar Zuid via de Van Karnebeektunnel. Veel fietsers gaan gebruik maken van de nieuwe route via de geplande fietstunnel tussen de Hanzelaan en Nieuwe Veerallee.

De uitvoering van het Ontwikkelprogramma Stadshart zorgt ervoor dat fietsers verder naar de rand van de historische binnenstad of net buiten de Singel hun route zoeken. Met name op de corridor tussen Nieuwe Veerallee en Burgemeester Roelenweg groeit het fietsverkeer sterk en is meer ruimte nodig om het fietsverkeer veilig en comfortabel af te kunnen wikkelen. Op de Middelweg groeit het conflict tussen auto’s en fietsen door de beperkte ruimte en het groeiend autoverkeer. Ook de fietskruisingen met de Zwartewaterallee zorgen in toenemende mate voor problemen door het groeiende autoverkeer. Om de groeiende fietsersstromen op te vangen is al voor 2030 verbreding van fietspaden en herinrichting van kruispunten noodzakelijk.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

17

Groei van het verkeer op hoofdwegen buiten het centrum De groei van de stad conform de Omgevingsvisie 2030 zorgt ook voor groei van het autoverkeer. We zien een groei op de Ring van ca. 15% tot 30%*. De intensiteiten rond de historische binnenstad blijven redelijk gelijk of laten een lichte daling zien. Uitzondering hierop zijn de Burgemeester van Roijensingel en de Middelweg. Op de Middelweg zal de verkeersdruk toenemen doordat de Burg. Drijbersingel autovrij gemaakt wordt. Toename aantal zwaar belaste kruispunten Het aantal kruispunten waar sprake is van overbelasting in de spits zal toenemen in de periode tot 2030. Dat betekent dat weggebruikers in de spits niet altijd in één keer door groen kunnen rijden, maar een cyclus moeten wachten. De capaciteit van het netwerk in Zwolle wordt veelal bepaald door de capaciteit van kruispunten. De wegvakken hebben nog capaciteit genoeg. De sluiproute via de Middelweg-VechtstraatWipstrikkerallee blijft erg aantrekkelijk, voor verkeer dat de congestie op de Ceintuurbaan wil ontwijken. Dat verkeer zal verder groeien in de komende periode. Ook andere routes door het centrum zullen meer sluipverkeer aantrekken. Dit is ongewenst vanwege de hinder voor omwonenden en voor het fietsverkeer. Regionale bereikbaarheid onder druk Het verkeer op de A28 tussen de A50 en N340 groeit met circa 30-35%*.

Dit leidt tot een verminderde doorstroming op de A28. En een slechtere betrouwbaarheid van de reistijd die al onder druk staat. Op het Zwols- en regionaal wegennet zal er vaker fileterugslag vanaf de A28 zijn. De regionale bereikbaarheid komt onder druk te staan. Aanvullende maatregelen zij nodig om de bereikbaarheid van bedrijven en instellingen te garanderen. *

Groei motorvoertuigen t.o.v. modeljaar 2019

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

18

Potentie van mobiliteitstransitie

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

19

Mobiliteitstransitie in 2040 Heeft de Mobiliteitstransitie effect op knelpunten? Zwolle zet vol in op de mobiliteitstransitie. Dat vraagt een fundamenteel andere benadering van mobiliteit, waarbij een verschuiving naar schonere vervoersmiddelen zoals lopen en fietsen wordt beoogd. Deze transitie is ook faciliterend in het streven naar brede welvaart, waaronder de kwaliteit van onze leefomgeving, economische vitaliteit, sociale inclusiviteit, de energietransitie en de gezondheid van onze inwoners. Die transitie is echter met tal van onzekerheden omgeven. Een deel van die onzekerheden zijn niet beïnvloedbaar door gemeentelijk beleid, een deel wel. In dit hoofdstuk onderzoeken we in hoeverre de gemeente zelf, door het voeren van een beleid gericht op mobiliteitstransitie, invloed kan hebben op de resultaten. We zoeken hierbij bewust de grenzen op van wat haalbaar is. Op die wijze ontstaat er een boven- en een ondergrens van de vraag naar autogebonden mobiliteit. De ondergrens vormt een goede basis voor structurele maatregelen die robuust zijn. Mobiliteitsbeleid in ABC-gebieden Kansen voor mobiliteitstransitie verschillen voor verschillende gebieden in de gemeente.

Het gaat dan om de effecten van de structurele inzet voor de fiets en het OV als alternatief, de inrichting van de openbare ruimte gericht op het STOMP principe, gedragscampagnes en mobiliteitsmanagement van bedrijven en instellingen. Om de effecten van deze beleidsonderdelen te benaderen is een werkwijze gekozen waarbij we drie gebiedstypen onderscheiden: A-gebieden: in en direct rond het centrum; met een optimale uitgangspositie voor mobiliteitstransitie.

B-gebieden: op fietsafstand van het centrum, waar een goede uitgangspositie is voor de mobiliteitstransitie C-gebieden: veelal buiten de Ring van Zwolle waar de effecten van beleid, gericht op de mobiliteitstransitie beperkt zijn. Stadsrandhubs Tot slot gaan we in de transitievariant uit van het realiseren van stadsrandhubs voor werkenden en bezoekers. In totaal worden drie stadsrandhubs onderzocht met ieder circa 500 plaatsen. Voor dit onderzoek is uitgegaan van de locaties

De gebiedsindeling ligt grotendeels in lijn met parkeergebieden uit de Nota Parkeren. In de tabel hieronder is het te verwachtte effect van de mobiliteitstransitie op ritten van en naar de specifieke gebieden weergegeven. Parkeerbeleid De gemeente voert zelf een parkeerbeleid, zoals vastgelegd in de Parkeerstrategie 2040 en de Nota Parkeren. Dit heeft als uitgangspunt gediend voor de berekeningen van de transitievariant. De parkeerkosten zijn verschillend per gebied en terug te vinden in de technische rapportage.

Spoolderbergplein, Hessenpoort en Spoorweg/Ceintuurbaan aan de zuidzijde van het spoor Van

Agebied

Bgebied

C-gebied

Men gaat veel meer lopen en fietsen

Men gaat veel meer fietsen en met het OV

Men gaat meer fietsen en met het OV

Men gaat veel meer fietsen en met het OV

Men gaat meer fietsen

Men gaat iets meer fietsen

Men gaat meer fietsen en met het OV

Men gaat iets meer fietsen

Weinig tot geen effect

Naar Agebied

B-gebied

C-gebied

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

20

Wat is het effect van de mobiliteitstransitie? Afname binnen de Ring Het beleid van de mobiliteitstransitie leidt er toe dat de verkeersdruk op de wegen binnen de Ring duidelijk afneemt.. De afname is circa 10%. In sommige gevallen ligt de afname hoger zoals op de Burgemeester Drijbersingel en de Middelweg. Hier zien we afnames van 15 à 18%. De hoeveelheid fietsverkeer stijgt gelijkmatig over de gehele stad. Aan de randen van de stad is dit tot circa 5% en dichter op het stadshart is dit 5% tot maximaal 20% in de binnenstad. Sluipverkeer terug naar de Ring Opvallend is dat de afnames op de Ring beperkt blijven. Dit komt deels doordat in de gebieden buiten de Ring de effecten van de mobiliteitstransitie klein zijn. Daarnaast gebruikt verkeer dat eerst een alternatieve route door de stad zocht, nu weer de voorkeursroute via de Ring. De vrij gekomen ruimte op de Ring wordt direct weer opgevuld met verkeer dat op de sluiproutes zat. Dat is een positief effect. De Ring is de plek waar we het autoverkeer willen hebben. Geen effect op knelpunten op de Ring Ook met een maximale mobiliteitstransitie in 2040 is de Ring zwaar belast en is investeren in de Ring randvoorwaardelijk om de regionale bereikbaarheid te borgen en doorgaand (sluip)verkeer door de stad te voorkomen.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

21

Ruimtelijk Toekomstperspectief

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

22

Ruimtelijke keuzen in het RTP Uit het Ruimtelijk Toekomstperpectief: Zwolle staat voor grote opgaven. Er is dringend behoefte aan woningen en er is ruimte nodig voor economie. Tegelijkertijd hebben we te maken met het veranderende klimaat en hebben de energie- en mobiliteitstransitie impact op Zwolle. De huidige Omgevingsvisie geeft richting aan de toekomst van Zwolle tot 2030 en biedt een solide basis waarmee nu volop aan het Zwolle van morgen wordt gewerkt. Dit gebeurt met brede welvaart als uitgangspunt, een sterke sociale cohesie en de menselijke maat als fundamentele waarde. We zijn goed op weg in het Zwolle van morgen. Ook de adaptieve mobiliteitsstrategie krijgt hier vorm door onder andere centrumhubs, het opwaarderen van de singelzone en nieuwe buurthubs te introduceren die bijdragen aan een groenere en prettigere leef- en werkomgeving voor de inwoners, bezoekers en ondernemers in dit gebied. Om ons Zwolle van Overmorgen vorm te geven, moeten we nu al nadenken over de periode ná 2030. Welke ruimtelijke keuzes zijn nodig en wat hebben we te doen? Deze vragen staan centraal in de uitbreiding van de Omgevingsvisie.

Het Ruimtelijk Toekomstperspectief zet de koers uit en bepaalt de richting, als belangrijke stap naar de uiteindelijke aanvulling van de Omgevingsvisie Ruimtelijk toekomstperspectief: verdergaande groei In het Ruimtelijk Toekomstperspectiref (RTP )is een additionele groei van maximaal 13.500 huishoudens en 11.000 arbeidsplaatsen opgenomen, bovenop de huidige Omgevingsvisie (trend 2040). Deze woningen zijn voorzien op verschillende verdichtingslocaties in de stad, de stadsrand Ceintuurbaanzone, ontwikkellocatie Vechtpoort 1, Zwolle Zuid en mogelijk in Stadsbroek. Uitbreiding van de werkgelegenheid is voorzien in Marslanden, Hessenpoort en verdeeld in de bestaande stad. De stad wil deze groei benutten als kans om de leefkwaliteit te verbeteren, de bereikbaarheid te versterken en klimaatdoelen te realiseren. De centrale ambitie is dan ook: meegroeien met de kracht van de regio, mét behoud van de eigen identiteit en het karakteristieke landschap. Mobiliteit mede bepalend bij ruimtelijke keuzen Mobiliteit is in belangrijke mate sturend bij de ruimtelijke keuzen uit het RTP. Zo zet de stad vanuit het nabijheidsprincipe in op verdere verdichting van de bestaande stad, bijvoorbeeld in gebieden als de Spoorzone en de Zwartewaterzone. Ook bij uitbreiding wordt vastgehouden aan de compacte stad met nieuwe stadsranden die zorgvuldig worden ingepast in de omgeving.

Op deze wijze worden de kansen voor gebruik van de fiets optimaal benut.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

23

Mobiliteitsstrategie van 7 punten uit het ruimtelijk toekomstperspectief Om de groei van de stad conform het RTP mogelijk te maken en tegelijk te zorgen dat we onze unieke positie qua knooppuntfunctie en goede bereikbaarheid versterken, zetten we in op een mobiliteitsstrategie van 7 punten, in lijn met het RTP. Deze punten worden op de volgende pagina’s beschreven.

1. De strategische positie van Zwolle verder versterken Zwolle ligt strategisch op het kruispunt van nationale hoofdnetwerken voor auto en spoor. Deze positie willen we verder versterken. Dit betekent op nationaal niveau dat we oost-westrelatie van en naar Hengelo/ Twente/ Duitsland willen versterken, zowel over de weg (A35/N35) als over het spoor (Zwolle – Twente – Munster (Berlijn). Op regionaal niveau wordt Zwolle in alle richtingen met het spoor ontsloten. Die positie willen we verder uitbouwen door extra stations en meer (regionale) treinen. In de relatie Zwolle – Kampen – Flevoland is een goede bereikbaarheid via de N50 van belang. Voor de N764 tussen Stadshagen en Kampen ontwikkelt de provincie Overijssel in samenwerking met onder andere de gemeenten Kampen en Zwolle een toekomstvisie waarbij leefbaarheid, veiligheid en doorstroming op en rondom N764 (meer) met elkaar in balans komen.

2. Bouwen aan robuuste hoofdnetwerken voor voetganger, fiets en OV We willen in de stad robuuste hoofdnetwerken voor de voetganger, fietser en OV realiseren. Voor de voetganger betekent dit duidelijke, voldoende brede looproutes die goed toegankelijk zijn. Een visie op Lopen gaat meer zicht geven op het hoofdnetwerk voor de voetganger en wat daar voor inspanningen voor nodig zijn. Voor de fietsers betekent dit dat conflicten met hoge intensiteiten en snel rijdend autoverkeer moeten worden voorkomen. Dit kan door in te zetten op ongelijkvloerse kruisingen met de Ring en daarbinnen meer in te zetten op lagere snelheden voor het autoverkeer. Verder moeten de fietsroutes verbreed worden als er capaciteitsproblemen ontstaan en moeten er goede en voldoende fietsparkeermogelijkheden zijn. Voor het openbaar vervoer zetten we in op de realisatie van nieuwe treinstations. De stations dragen bij aan de verdere ontwikkeling van de stad, geeft mogelijkheden tot kleinschalige verdichting rondom het station en zijn bij voorkeur gekoppeld aan voorzieningen. Een goede OV-ontsluiting zorgt voor een volwaardig alternatief voor de auto voor de nieuw toe te voegen woningen. Hierin spelen goede HOV-verbindingen waar we samen met de Provincie aan werken een belangrijke rol in. De Ceintuurbaanzone is samen met Vechtpoort 1 één van de grootste ontwikkellocaties in het RTP.

Dit is nu een erg autoafhankelijk gebied. Voor dit gebied zetten we in op een sterke HOV-busstructuur vanaf het station via de Ceintuurbaanzone naar de stadsrandhub bij Hessenpoort en verder richting de regio. Dit zou in eerste instantie via de bestaande infrastructuur kunnen, maar naar de toekomst willen we verkennen of een nieuwe busbaan vanaf station Zwolle langs het spoor naar de Ceintuurbaan een mogelijkheid is.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

24

3. De Ring als regionale draaischijf versterken (robuust netwerk auto) Het hoofdnetwerk van IJsselallee, Oldeneelallee, Ceintuurbaan en Zwartewaterallee functioneert als regionale draaischijf die zowel de regionale verbindingen aan elkaar knoopt als ook de Zwolse bestemmingen goed bereikbaar maakt. Voor het functioneren van de mobiliteit in de stad en de regio is het cruciaal dat de draaischijf blijft draaien. De doorstroming moet daar excellent zijn. Investeringen in de Ring zijn nodig om de Ring robuust en toekomstvast te houden. We denken daarbij aan capaciteitsuitbreiding, kruispuntaanpassingen, fietstunnels, wellicht deels ongelijkvloerse aansluitingen op onderliggend netwerk. Bij de Ceintuurbaan ligt de grootste opgave in combinatie met de ruimtelijke ontwikkelingen aldaar en het goed verbinden van beide zijden van de Ceintuurbaan zodat de oostkant volwaardig bij de stad betrokken wordt.

4. Bouwen aan de stad die we willen zijn Dit betekent dat we bouwen aan kwaliteit van de leefomgeving. Nabijheid is hierbij een sleutelbegrip. Door voorzieningen te concentreren in clusters op loop- en fietsafstand, op aantrekkelijke plekken in de wijk, houden we mobiliteit in de wijk vast en bevorderen we lopen en fietsen. Ook op stadsniveau kiezen we ervoor om nieuwe woonlocaties zoveel mogelijk binnen fietsafstand van het centrum te ontwikkelen. We zijn meer sturend dan volgend vanuit mobiliteit op de ontwikkeling van de stad, bijvoorbeeld door passend parkeerbeleid en mobiliteithubs. Het RTP met de locaties waar ontwikkeld wordt, is hier een voorbeeld van. Ook stimuleren we zoveel mogelijk dat wonen en werken waar mogelijk gecombineerd wordt en dat de uitbreiding van werklocaties dicht bij de stad plaatsvindt en dat werklocaties intensiever gebruikt gaan worden. Voor de nieuwe ontwikkelgebieden (Vechtpoort 1, Ceintuurbaanzone, Zwolle-Zuid, mogelijk Stadsbroek ) is het een uitwerkingsopgave hoe de exacte ontsluiting voor de auto eruit komt te zien. Die zijn nog niet op kaart te zetten. De definitieve invulling hiervan is onderdeel van een integrale ruimtelijke uitwerking. Bij deze uitwerking hanteren we, aanvullend op de principes vanuit de mobiliteitstransitie, volgende uitgangspunten: •

Voor voetganger en fietser rechtstreekse routes naar de belangrijkste voorzieningen en de andere wijken van de stad.

•

Het OV-systeem wordt uitgebreid naar de nieuwe wijken en moet vanaf het begin van het bouwen van woningen bij de gebiedsontwikkeling beschikbaar zijn. Grootste keuzeverandering maken mensen als ze verhuizen.

•

Voor de auto zorgen we dat er altijd minimaal twee ontsluitingsroutes zijn naar een woonwijk

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

25

5. Verblijfsgebied maken binnen de Ring De kwaliteit van de oude binnenstad, zoals we die nu kennen, is mede gevormd doordat we geleidelijk meer ruimte voor verblijfskwaliteit hebben gemaakt. Dit is een proces van enkele decennia. Op vergelijkbare wijze willen we in het gebied binnen de Ring de ruimtelijke kwaliteit verder versterken, door meer ruimte te bieden voor water en groen, fietsers en voetgangers. Dit doen we door de meeste wegen binnen de Ring 30 km/u te maken en in te richten voor bestemmingsverkeer. Doorgaand verkeer kan via de Ring rijden. Verkeer dat een bestemming binnen de Ring heeft, willen we zo lang mogelijk op de Ring houden. Dat stimuleren we door bewegwijzering, slimme parkeerverwijssystemen en door wegen binnen de Ring, zoals bijvoorbeeld de Singel, opnieuw in te richten. Het verblijven staat in dit gebied centraal en doorstroming is daaraan ondergeschikt. Hiermee laten we zien dat de auto in dit gebied te gast is en dat de snelle route via de Ring is. In sommige gevallen maken we de ruimte volledig vrij voor voetgangers en fietsers.

6. Samenwerken met partners De verdere ontwikkeling van Zwolle hebben we vastgelegd in het ‘Ruimtelijk Toekomstperspectief Ons Zwolle van Overmorgen’ en voor mobiliteit uitgewerkt in voorliggende Netwerkaanpak. Maar we beseffen ons ook dat we alleen in een goede samenwerking met regionale partners, provincie en Rijk tot de gewenste ontwikkeling kunnen komen. En de positie van Zwolle als knooppunt maakt dat het belangrijk is om samen op te trekken met onze partners. Keuzes die hier gemaakt worden hebben effect op hen en vice versa. We hebben elkaar daarin hard nodig.

7. Monitoren en bijsturen van de ontwikkeling We beseffen ons dat het komen tot de gewenste ontwikkeling een langere adem vergt, waarbij steeds stappen in de goede richting moeten worden gezet. Het moment om deze stappen te zetten of de snelheid waarmee ze gezet moeten worden kan afhankelijk zijn van daadwerkelijke ontwikkelingen. We willen deze ontwikkelingen daarom goed monitoren teneinde tijdig de juiste stap te kunnen zetten. Deze monitoring en bijsturing geldt ook ten aanzien van het maatregelpakket in het volgende hoofdstuk. Als we zien dat uitgevoerde maatregelen onvoldoende effect sorteren om de mobiliteitsstrategie te behalen, zullen aanvullende maatregelen nodig zijn. Een voorbeeld hierbij is de Singel. We richten deze opnieuw in, we passen bewegwijzering en verkeerslichten aan om autoverkeer via de gewenste routes zo snel mogelijk naar de Ring te krijgen. Als we desondanks zien dat er teveel autoverkeer via de Singel blijft sluipen en daarmee de verblijfskwaliteit en verkeersveiligheid onder druk komt, zullen we meer moeten doen.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

26

Mobiliteitsopgaven bij een verder groeiende stad Om inzicht te verkrijgen in de effecten van het RTP is een tweede modelberekening gedaan waarbij nu ook de ruimtelijke ontwikkelingen uit het RTP modelmatig zijn doorgerekend, zonder dat aanvullende mobiliteitsmaatregelen worden genomen. En hierbij is ook rekening gehouden met de verdere groei van de regio en logistieke bewegingen. Met deze berekening krijgen we zicht waar aanvullende maatregelen moeten worden genomen. Dit onderzoek heeft de volgende inzichten opgeleverd. Belang van een goed functionerende Ring neemt toe Dit belang ontstaat vanuit twee kanten. Enerzijds omdat het gebied binnen de Ring meer verblijfsgebied wordt en de Singel meer wordt ingericht voor voetgangers, fietsers en bestemmingsverkeer. Dit geeft een verplaatsing van autoverkeer van binnen naar buiten. En anderzijds omdat de verdere ontwikkeling van de stad en regio zorgen voor een toename van verkeer via de Ring. Een goed functionerende Ring maakt beide mogelijk en zorgt ook dat er geen noodzaak is voor sluipverkeer. Goed OV als alternatief voor de auto De stad groeit verder (Zwolle-Zuid, Vechtpoort 1, Ceintuurbaanzone) op plekken waar nu nog niet overal het openbaar vervoer aanwezig is. Goed openbaar vervoer is het alternatief voor de auto. Zonder OV worden deze ontwikkellocaties erg auto afhankelijk. Dat is niet conform het STOMP-principe.

Er ligt dus een opgave om het OV uit te breiden naar deze nieuwe ontwikkellocaties. Zwolle – Twente – Munster Zwolle kent op dit moment al een goede treinverbinding met Enschede. Het ontbreekt op dit moment echter nog aan een rechtstreekse doorgaande verbinding met Münster. Dit vraagt om investeringen op die verbinding. Het doel is niet alleen een betere verbinding van de (stedelijke) regio’s maar ook opname van de route in de Europese North Sea Baltic Corridor. Daarnaast willen we een duurzaam alternatief voor de auto in het algemeen en het grensoverschrijdende woon-werkverkeer in het bijzonder creëren.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

27

Mobiliteitsopgaven bij een verder groeiende stad Fietsroutes naar Zuid en Ceintuurbaanzone drukker De routes voor de fiets over de Nieuwe Deventerweg Zwarteweg richting het centrum of via de Hortensiastraat/ Wethouder Alferinkweg worden drukker. Daarnaast is er een stijging te zien op de kruisende fietsroutes van de Ceintuurbaan richting Ceintuurbaanzone & Vechtpoort 1. Meer capaciteit nodig voor fiets en voetganger De capaciteit van voet- en fietspaden wordt op een aantal plekken kritisch. Dat geeft een opgave om te komen tot een robuust fiets- en voetgangersnetwerk om de groei van de stad te faciliteren. Voorkomen van sluipverkeer binnen de Ring Zonder tegenmaatregelen is de kans reëel dat sluipverkeer ontstaat op routes binnen de Ring. Dat is ongewenst want dit komt de leefbaarheid niet ten goede. Ook kunnen dan conflicten ontstaan met het fiets- en voetgangersverkeer. Daarom zijn tijdige maatregelen nodig die sluipverkeer voorkomen Verkeersafwikkeling op de A28 garanderen De bereikbaarheid van Zwolle en de regio hangt sterk samen met de kwaliteit van de doorstroming op de A28. Deze wordt in toenemende mate kritisch, waardoor kans op verstoringen toeneemt. Vechtpoort 1 niet via bestaande wegennet De ontwikkeling van woningen in Vechtpoort 1 kan niet via bestaande wegen door Berkum of Oosterenk afgewikkeld worden.

Die wegen zijn daar niet geschikt voor en dit leidt tot verkeersonveilige situaties.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

28

Aanvullende maatregelen Mobiliteitsaanpak

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

29

Verkenning aanvullende netwerkmaatregelen De verdere groei van de stad zoals voorgenomen in het Ruimtelijk Toekomstperspectief stelt de stad voor groeiende mobiliteitsopgaven. (zie blz. 24, 25). De mobiliteitsstrategie geeft het kader mee voor het oplossen van deze opgaven. In dit hoofdstuk worden mogelijke maatregelen verkend die aan deze opgave invulling kunnen geven. Dit betekent niet dat alle maatregelen ook zinvol zijn. Hiervoor is het noodzakelijk ook weer de samenhang van maatregelen en effecten te bekijken (zie hoofdstuk 7)

e.

Aanleggen van een hoogwaardige vrijliggende busbaan tussen de Hortensiastraat en de Ceintuurbaan, direct langs het spoor. in combinatie met het verleggen van regionale buslijnen vanuit de Hortensiastraat naar de nieuwe busbaan.

Verkenning Netwerkmaatregelen Diverse mogelijke netwerkmaatregelen zijn op effect nader onderzocht. Het gaat daarbij om grootschalige strategische ingrepen, maar ook om kleinere netwerkingrepen.De netwerkmaatregelen zijn stuk voor stuk doorgerekend. De belangrijkste inzichten uit deze berekeningen zijn hier beschreven. Versterken fiets en openbaar vervoer De volgende mogelijke maatregelen zijn onderzocht: a.

Centrumroutes voor fiets over de Drijbersingel, Pannenkoekendijk en Burgemeester van Roijensingel verbeteren

b.

Conflictvrije kruispunten (dat wil zeggen tunnel of brug) voor de fiets in de ring bouwen.

c.

Ontbrekende schakel op de fietsroute Oosterenk - Hessenpoort aanleggen, tussen Herfte en Hessenpoort.

d.

Het aanleggen van een nieuwe treinstations in Zwolle Zuid aan de spoorlijn Zwolle-Deventer, in de omgeving van Ittersum en een station Zwolle Vechtpoort aan de spoorlijn Zwolle-Meppel, in de omgeving van het huidige Veldhoek.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

30

Netwerkmaatregelen binnen de Ring

l.

Het aanleggen van een regionale by-pass, ter hoogte van aansluiting Wijthmen, tussen de N35 en Nieuwleusenerdijk, met aansluitingen op de Kroeseallee en N340.

m.

Uitbreiding van de kruispuntcapaciteit op de IJsselallee op de kruispunten met de Hanzelaan en de Nieuwe Veerallee.

Verschillende circulatiemaatregelen binnen de Ring zijn onderzocht met als doel verkeer van de Singel naar de Ring te krijgen: f.

Doorgaand verkeer op de Wipstrikkerallee, Vechtraat en Middelweg ontmoedigen door de Vechtstraat af te waarderen voor al het autoverkeer en meer in te richten als verblijfsgebied voor voetganger en fietser.

g.

De Nieuwe Veerallee ter hoogte van de spoorwegovergang af te waarderen voor doorgaand autoverkeer en in te richten als verblijfsgebied voor voetganger en fietser.

h.

Burgemeester Drijbersingel tussen de Dijkstraat en de Van Wevelinkhovenstraat af te waarderen voor doorgaand autoverkeer en in te richten als verblijfsgebied voor voetganger en fietser.

n.

Het versterken van de route N35 – Oldeneelallee – IJsselallee – A28 door middel van ongelijkvloerse kruisingen ter hoogte van de Ceintuurbaan, Oldeneelallee/IJsselallee, Hanzeallee, Nieuwe Veerallee en Spoolderbergweg

o.

Een directe ontsluiting van Oosterenk Zuid en bijbehorende opwaardering van 50km/u naar 30km/u straten in Oosterenk Zuid.

Netwerkmaatregelen doorstroming Ring Om de doorstroming van autoverkeer op de ring te verbeteren zijn de volgende mogelijke maatregelen onderzocht: i.

Het vergroten van de doorstroming en capaciteit van de Ceintuurbaan door aanleg van ongelijkvloerse kruispunten voor doorgaand verkeer ter hoogte van de Boerendanserdijk/Brederostraat en Dokter Spanjaardweg/Leo Majorlaan.

j.

Het uitbreiden van de weg- en kruispuntcapaciteit van de Holtenbroekerbrug en aanliggende kruispunten met de Katerdijk en Burgemeester Roelenweg.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

31

Belangrijkste inzichten uit de berekening van maatregelen Fietsmaatregelen zijn no-regret Gezien de grote hoeveelheid fietsbewegingen en groeiend aantal fietsbewegingen in de stad is het noodzakelijk om het fietsnetwerk verder uit te breiden en te verbeteren. De maatregelen voor het verbeteren van de fietskwaliteit en de fietsbereikbaarheid worden in deze studie gezien als no-regret maatregel. Inprikkers versterken De verkeerscirculatie binnen de Ring kan sterker worden geleid over de inprikkers vanaf de Ring. Door deze inprikkers niet onderling op een gelijkwaardig niveau te verbinden wordt sluipverkeer voorkomen en ontstaat ruimte voor fietsers en voetgangers. Het afwaarderen voor doorgaand verkeer van de Nieuwe Veerallee zorgt bijvoorbeeld dat verkeer langer op de Ring blijft rijden en dan via de Rieteweg of Katerdijk naar het centrum gaat. De Singel en Pannenkoekendijk worden rustiger. Het afwaarderen van de Burgemeester Drijbersingel voor doorgaand verkeer heeft een soortgelijk effect. Zij het dat hierbij wel een verkeerstoename op de Middelweg ontstaat waardoor hier maatregelen nodig zijn voor de verkeersveiligheid. Het afwaarderen voor doorgaand verkeer van de Vechtstraat leidde tot ongewenste routes via de Menistenbrug of de Singel; plekken waar extra autoverkeer niet gewenst is.

Herinrichting Singel vraagt ondersteunende maatregelen Door de herinrichting van de Singel daalt de verkeerintensiteit licht, maar de intensiteit is hoger dan gewenst op basis van het nieuwe profiel. Aan de andere kant zijn goede alternatieve routes voor het verkeer beschikbaar. Hier zijn ondersteunende maatregelen gewenst in de vorm van

bewegwijzering, parkeerverwijzing, verkeersmanagement en communicatie. De effecten daarvan willen we nader monitoren. Mogelijk zijn aanvullende inrichtingsmaatregelen nodig om het gewenste niveau te krijgen. Regionale bypass zorgt niet voor verlichting Een van de belangrijkste inzichten uit de netwerkaanpak is dat de druk op de Ceintuurbaan hoog blijft, ook als in het wegennet structureel wordt uitgebreid. Onderzocht is of een regionale by-pass voor verlichting van de Ceintuurbaan kan zorgen. Dit blijkt beperkt het geval (-5 à -10%). Ook blijkt het gebruik van een dergelijke regionale by-pass met 11.000 motorvoertuigen per etmaal laag. Ook de bijdrage aan de ontsluiting van woningbouwlocaties in de Vechtpoort 1 is beperkt. De zuidoostelijke ligging van de regionale by-pass ten opzichte van de Vechtpoort 1, maakt het voor hoofdzaak westelijk georiënteerde verkeer uit de Vechtpoort 1 geen aantrekkelijke route naar de stad of het hoofdwegennetwerk. De conclusie is dat een ingreep aan de Oostzijde van de stad niet zozeer gericht is op het ontlasten van de Ceintuurbaan, maar voornamelijk samenhangt met het ontsluiten van de eventuele woningbouw daar (Vechtpoort 1).

Ook S-curve zorgt niet voor verlichting De zogenoemde S-curve waarbij Oldeneelallee en IJsselallee worden versterkt door middel van ongelijkvloerse kruisingen zorgt eveneens nauwelijks voor verlichting op de Ceintuurbaan. Ook hier blijft het effect op de Ceintuurbaan beperkt tot maximaal 10% van het verkeer.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

Ceintuurbaan versterken De reden voor het geringe effect van alternatieven is dat 75 % van het verkeer op de Ceintuurbaan een herkomst of bestemming in de nabijheid van de Ceintuurbaan heeft. Het aandeel doorgaand verkeer op de Ceintuurbaan is relatief beperkt. Dat maakt dat de verkeersdruk op de Ceintuurbaan het beste met maatregelen op de Ceintuurbaan kan worden opgelost. Dit kan bijv. in de vorm van ongelijkvloerse kruisingen Route Middelweg – Vechtstraat – Wipstrikkerallee in functie terugdringen Deze route is een belangrijke sluiproute bij vertraging op de Ceintuurbaan. Wanneer met maatregelen de doorstroming op de Ceintuurbaan verbeterd wordt, zal de noodzaak tot sluipen minder worden. Maar bij calamiteiten of verstoringen blijft dit een aantrekkelijke route. We willen deze route in functie terugdringen Het deel van de Middelweg tussen de van Wevelinkhovenstraat en de Zwartewaterallee wordt drukker als gevolg van het afwaarderen van de Burg. Drijbersingel. Daar zijn smalle fietsstroken langs de weg wat niet veilig is met hogere intensiteiten. Ook hier zijn maatregelen nodig. Ruimte voor een nieuw station in Zwolle Zuid Er is reizigerspotentie voor een station bij Zwolle Zuid, zeker als dit ook verder versterkt wordt door ruimtelijke verdichting. Realisatie van dit station hangt samen met spoorverdubbeling tussen Olst en Deventer.

Een station Zwolle Vechtpoort trekt structureel te weinig reizigers. De extra stop leidt eerder tot reizigersverlies vanwege een langere reistijd, dan tot reizigerswinst vanwege extra instappers.

32

Aanvullend maatregelenpakket Netwerkaanpak Op basis van de inzichten uit de berekeningen is, passend binnen de mobiliteitsstrategie, een aanvullend maatregelenpakket samengesteld. Dit pakket is gericht op de eigen wegennet van de gemeente Zwolle. Maar de bereikbaarheid hangt ook samen met het grotere netwerk van A28, N50 en N35. Hier liggen ook opgaves, die de gemeente samen met de regionale partners wil aanpakken. Het maatregelpakket wordt op deze en volgende pagina's toegelicht. Nevenstaand overzicht geeft een volledig overzicht van aanvullende maatregelen. In het volgende hoofdstuk wordt nader ingegaan op de fasering van het totale pakket aan maatregelen (bestaand en aanvullend). Meer ruimte voor de fiets De ontwikkeling van het fietsgebruik vraagt meer ruimte. De gemeente zet in op het verbreden van fietspaden (bijv. Pannenkoekendijk), aanleg van langzaam verkeer tunnels (bijv. Zwartewaterallee, Oldeneelallee) en aanleg ontbrekende schakels (bijv. Oosterenk – Hessenpoort). Daarnaast zijn, vooral in het centrumgebied, goede en voldoende fietsparkeermogelijkheden nodig. Hierbij zijn twee aandachtspunten: 1.

Het aanleggen van nieuwe tunnels gaat gepaard met goede aanrijroutes richting die tunnels.

2.

De verbetering van de fietskwaliteit op de Singel rond het centrum hangt samen met de hoeveelheid autoverkeer die daar rijdt. Goede verkeersmanagementmaatregelen zijn nodig om autoverkeer op de Pannenkoekendijk en Burgemeester van Roijensingel te verminderen.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

33

OV versterken De gemeente zet in op een nieuw station in Zwolle Zuid in de periode na 2030. De bestaande stad in combinatie met de verdichting rond Winkelcentrum Zwolle Zuid en uitleglocaties aan de rand, maken dat deze ontwikkeling nodig is. Richting Oosterenk zetten we in op de aanleg van een hoogwaardige, vrijliggende busbaan De exacte routering moet nader bepaald worden. Langs de Ceintuurbaan zuid voegen we een stadsrandhub toe met goede overstap richting centrum en hoofdstation. Op regionaal niveau blijven we samen met de Provincie inzetten op verbetering van het spoor naar Enschede en Münster en het oplossen van het knelpunt Meppel. En werken we met de Provincie aan versterking van de regionale HOV-lijnen in combinatie met hubs en aan een visie op Publieke Mobiliteit. Zwolle wil een transitie inzetten van openbaar vervoer naar publieke mobiliteit. Het doel is dat publiek vervoer vanzelfsprekend en gemakkelijk wordt. Beschikbaarheid, betaalbaarheid, reserveringsmogelijkheden en juiste beschikbare reisinformatie zijn belangrijke factoren om dat te doen slagen. We willen dat iedereen, ongeacht zijn of haar inkomen, lichamelijke gesteldheid of leeftijd gebruik kan maken van publieke mobiliteit. Binnen de stad wordt veel gefietst. Publieke mobiliteit is aanvullend op het fietsen.

En voor sommige inwoners is publieke mobiliteit een voorziening die ervoor zorgt dat ze kunnen deelnemen aan de maatschappij. Denk aan mensen met een visuele en/of lichamelijke beperking of mensen die niet kunnen of willen autorijden. Circulatie rond het centrum aanpassen Aansluitend op het ROP Noorderkwartier wordt ingezet op het afwaarderen van de burg. Drijbersingel voor doorgaand autoverkeer. Dit vraagt om een herinrichting van de Middelweg tussen Zwartewaterallee en van Wevelinkhovenstraat. Dit is juist ook het centrumgebied Diezerpoort. De van Roijensingel kan al op korte termijn, aansluitend op het profiel van de Kop van Assendorp, worden aangepast. Dit is verder uitgewerkt in de Visie op de Singel. Op wegen rond de binnenstad, die geen functie hebben als inprikker, maar nog wel als zodanig gebruikt worden, is aanpassing van de weginrichting nodig om te voorkomen dat verkeer via het centrum rijdt in plaats van zo lang mogelijk gebruik te maken van de Ring. Extra maatregelen kunnen ook op andere wegen binnen de Ring nodig zijn. Wanneer uit monitoring blijkt dat het gebruik van wegen binnen de Ring niet aansluit bij de functie van die wegen in het netwerk, is verdere aanscherping van de maatregelen nodig.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

34

De Ring versterken

•

Op de Zwartewaterallee en de Oldeneelallee zijn er verschillende kruisingen waar de afwikkeling van het autoverkeer moet worden verbeterd door de aanleg van fietstunnels. Op deze wijze snijdt het mes aan twee kanten.

•

Op de IJsselallee bevinden zich twee kruispunten die met een extra opstelstrook worden uitgebreid om de ontwikkeling van de Spoorzone mogelijk te maken.

•

Eén kruispunt op de Ring is zelfs nog ongeregeld. Hier zal een verkeerslicht komen.

De capaciteit en doorstroming van de Ring moet structureel worden versterkt dit kan op de verschillende onderdelen van de Ring op een andere manier gebeuren: •

De capaciteit op de Ceintuurbaan dient verder te worden uitgebreid middels het toepasssen van ongelijkvloerse kruisingen. Deze oplossing moet worden geïntegreerd in de ruimtelijke ontwikkeling van de omgeving van de Ceintuurbaan. Waar ook een intensivering is voorzien. Ook met de inpassing van een HOVbaan en ongelijkvloerse fietsverbindingen moet rekening gehouden worden. Dit vraagt om integrale ontwerpoplossingen. Naast dit lange termijnspoor, is het nodig om te onderzoeken of er quick-wins mogelijk zijn om al op de korte termijn de doorstroming op de Ceintuurbaan te verbeteren.

•

Bij de Kuyerhuislaan is een extra ontsluiting van Oosterenk nodig.

•

De Holtenbroekerbrug moet worden verbreed om de capaciteit te vergroten. Hier is al een voorbereidingskrediet voor beschikbaar gesteld.

Het doel is om met deze maatregelen regionaal verkeer snel af te wikkelen van en naar de A28 en lokaal verkeer meer te verleiden gebruik te maken van de Ring in plaats van routes binnen de Ring. Nieuwe ontsluiting Vechtpoort 1 Vechtpoort 1 kan niet worden afgewikkeld via het bestaande wegennet. We zetten in op een nieuwe wijkontsluitingsweg voor Vechtpoort 1 naar de Ceintuurbaan en de Hessenweg/N340. Deze weg kan ook bijdragen aan een robuuster regionaal mobiliteitssysteem. Verder onderzoek is nodig om de ligging van deze weg scherper te krijgen.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

35

Aanvullend maatregelenpakket Netwerkstrategie Zwolle

Zwolle als scharnierpunt

Robuust fiets-, voetgangers- & OVnetwerk

Stad die we willen zijn

Verblijfsgebied binnen ring

✓

✓

✓

F11. Vrijliggend fietspad Middelweg

✓

✓

✓

F12. Fietstunnel onder Zwartewaterallee t.h.v. Middelweg

✓ ✓

✓ ✓

✓ ✓

✓ ✓

✓ ✓

✓

F20. Fietstunnel onder Ring Zuid t.h.v. IJsselalle-Oldeneelallee

✓ ✓ ✓

✓

✓ ✓ ✓

✓ ✓ ✓

F21. Fietstunnel onder Ring Zuid t.h.v. Oldeneelallee-Marsweg

✓

✓

✓

✓

F22. Fietstunnel onder Ring Zuid t.h.v. Oldeneelallee-Gerenweg-Nipkowstraat

✓

✓

✓

✓

F23. Fietstunnel Ceintuurbaan t.h.v. Kuyerhuislaan

✓

✓

✓

✓

Verbetering oversteekbaarheid Ceintuurbaan gekoppeld aan ruimtelijke ontwikkeling F24. Ceintuurbaanzone

✓

✓

✓

✓ ✓ ✓

✓ ✓

✓ ✓ ✓

Maatregel

Ring als draaischijf

Voetgangersnetwerk V5. Opstellen visie Voetgangers en voetgangersnetwerken Fietsnetwerk

F13. Fietstunnel onder Zwartewaterallee t.h.v. Rijnlaan

✓

F14. Fietspad langs spoorbaan tussen Herfte en Hessenpoort F17. Kwalitatief hoogwaardige fietsenstallingen in het centrum F18. Westelijke centrumfietsorute F19. Herinrichting Bisschop Willebrandlaan en Vechtstraat

Openbaar Vervoersnetwerk O9. Stadsrandhub Oost O10. HOV-baan langs spoor en inpassing Ceintuurbaanzone O11. Opening station Zwolle Zuid

✓ ✓ ✓

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

36

Aanvullend maatregelenpakket Netwerkstrategie Zwolle

Zwolle als scharnierpunt

Maatregel

Robuust fiets-, voetgangers- & OV- Ring als draaischijf netwerk

Stad die we willen zijn

Verblijfsgebied binnen ring

✓

✓

Motorvoertuigennetwerk M17.

Verlagen maximumsnelheid Oosterenk Zuid naar 30km/u

✓

M18.

Herstructurering Luttenbergstraat t.b.v. ontmoedigen doorgaand autoverkeer

✓

M19.

Bewegwijzering & parkeerverwijssysteem ring Zwolle

M21.

Herinrichting Bisschop Wildebrandlaan en Vechtstraat

M22.

Kruispuntaanpassing + Dynamisch verkeersmanagement ring Zwolle

✓

M23.

Aanpak aansluiting en kruispunten A28 Zwolle Noord en Oude Meppelerweg

✓

✓

M24.

Vergroten capaciteit Holtenbroekerbrug

✓

✓

✓

M25.

Extra ontsluiting Oosterenk

✓

✓

M26.

Capaciteitsuitbreiding en ruimtelijke inpassing Ceintuurbaan

✓

✓

✓

M27.

Ontsluiting Vechtpoort 1

✓

✓

✓ ✓

✓

✓ ✓

✓

✓ ✓

✓

✓

✓

✓

Onderzoek/analyses A1.

Verdieping mobiliteit Ceintuurbaanzone (incl. Parkeren)

✓

✓

✓

✓

✓

A3.

Onderzoek haalbaarheid & inpasbaarheid HOV langs spoor

✓

✓

✓

✓

✓

A4.

Maatregelen Verkeersmanagement & bewegwijzering Ring

✓

✓

✓

✓

✓

A5.

Optimalisatie Ring Zwolle

✓

✓

✓

✓

✓

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

37

Fasering totaal maatregelenpakket Mobiliteit

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

38

Complete maatregelenpakket mobiliteit Zwolle Het complete pakket aan maatregelen De ruimtelijke ontwikkeling uit het Ruimtelijk Toekomstperspectief vraagt om een aanvullend maatregelenpakket bovenop de reeds vastgestelde maatregelen. Uit de vigerende Omgevingsvisie 2030. In dit hoofdstuk wordt vanuit het totale maatregelpakket Mobiliteit dat daarmee is ontstaan een voorstel voor de programmering gedaan.

Gefaseerd uitvoeren van het pakket Niet alle maatregelen kunnen direct worden uitgevoerd en vragen nader onderzoek of voorbereidingstijd. Tegelijkertijd zijn er ook maatregelen die juist snel uitvoerbaar zijn. Op de volgende bladzijdes zijn alle maatregelen uitgezet in de tijd op basis van volgordelijkheid en faseerbaarheid van de betreffende maatregelen. Deels zijn dit maatregelen waarvoor we Provincie en Rijk nodig hebben.

Netwerkaanpak Mobiliteit Zwolle

39

Programmering voor 2030 Maatregel

Type Eigenaar ingreep

Bestaande of nieuwe plannen

Voetgangersnetwerk V2.

Loopverbinding Spoorzone - Campus over IJsselallee

Fysiek

Gebiedsontwikkeling Bestaand plan

V3.

Loopverbinding Noorderkwartier over de Achtergracht

Fysiek

Gebiedsontwikkeling Bestaand plan

V4.

Melkmarkt wordt uitsluitend voetgangersgebied met verblijfskwaliteit

Beleid

Gebiedsontwikkeling Bestaand plan

V5.

Opstellen visie Voetgangers en voetgangersnetwerken

Beleid

Mobiliteit

Nieuw plan

Fietsnetwerk F3.

Nieuwe fietstunnel onder spoor richting Nieuwe Veerallee/Willemskade.

Fysiek

Gebiedsontwikkeling Bestaand plan

F4.

Nieuwe fietsbrug over de Hasselterweg Belvederelaan - Voorsterweg

Fysiek

Gebiedsontwikkeling Bestaand plan

F5.

Snelfietsroute richting Wijhe, Deventer