1. Gebiedsvisie Breecamp-West
Tekst van het document
Gebiedsvisie
6 novemb er 2 02 3
Breecamp-West
Colofon in opdracht van:
in samenwerking met:
opgesteld door:
atelier
DUTCH
© Atelier Dutch - Rob Aben Landschapsarchitectuur - Over Morgen Alle foto’s, illustraties en kaartmateriaal zijn gemaakt door Atelier Dutch, tenzij anders vermeld. De inhoud van deze publicatie kan onderworpen zijn aan copyright. Gebruik van de inhoud ervan door anderen zonder toestemming van Atelier Dutch is onrechtmatig.
Inhoudsopgave
1. 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding.................................................................................................................4 Introductie������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 5 Plangebied������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 5 Leeswijzer������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 6 Proces�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 8
2. 2.1 2.2 2.3 2.4
Participatie..........................................................................................................10 Uitgangspunten participatie���������������������������������������������������������������������������������������������� 11 Participatiemomenten gebiedsvisie��������������������������������������������������������������������������������12 Belangrijke opgehaalde aandachtspunten & verwerking�������������������������������������������13 Conclusies���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 14
3. 3.1 3.2
Ambities.............................................................................................................. 15 Ambitieweb Zwolle Breecamp-West������������������������������������������������������������������������������ 16 De essentie van de ambities��������������������������������������������������������������������������������������������� 18
4. 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
Doelgroepen en programma............................................................................. 20 De identiteit van Breecamp-West binnen Stadshagen�����������������������������������������������21 De ‘Whize’ systematiek������������������������������������������������������������������������������������������������������23 Kansrijke doelgroepen�������������������������������������������������������������������������������������������������������23 Focus-leefstijlen voor Breecamp-West�������������������������������������������������������������������������25 Programma���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������26 Dorps wonen in Breecamp-West����������������������������������������������������������������������������������� 30
5. 5.1 5.2 5.3
Gebiedsvisie. ......................................................................................................33 Gebiedsvisiekaart���������������������������������������������������������������������������������������������������������������34 Ontwerpprincipes���������������������������������������������������������������������������������������������������������������36 Ruimtelijk concept���������������������������������������������������������������������������������������������������������������38
6. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7
Landschap.......................................................................................................... 44 Ambities en ontwerpprincipes�����������������������������������������������������������������������������������������45 Landschappelijke ondergrond als ruimtelijke drager��������������������������������������������������46 Concept���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������48 Openbare-Ruimtebibliotheek����������������������������������������������������������������������������������������� 50 Groen in de directe leefomgeving����������������������������������������������������������������������������������52 Natuurinclusiviteit en biodiversiteit��������������������������������������������������������������������������������53 Klimaatadaptatie�����������������������������������������������������������������������������������������������������������������56
7. 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Mobiliteit. ........................................................................................................... 60 Ambities en ontwerpprincipes������������������������������������������������������������������������������������������61 Mobiliteitsconcept �������������������������������������������������������������������������������������������������������������63 Fietsers en voetgangers����������������������������������������������������������������������������������������������������66 Openbaar Vervoer��������������������������������������������������������������������������������������������������������������68 Autoverkeer en parkeren��������������������������������������������������������������������������������������������������70
8. 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7
Bebouwing...........................................................................................................73 Diversiteit aan woningen��������������������������������������������������������������������������������������������������� 74 Ontwerpprincipes bebouwing�����������������������������������������������������������������������������������������75 Ruimtelijke concept������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 76 Programmatische en typologische bouwstenen��������������������������������������������������������� 78 Proeftuin - ruimte voor innovatieve woningconcepten��������������������������������� 79 Woon-werkwoningen�������������������������������������������������������������������������������������������������������� 80 Voorzieningen op de ‘Hagenplaats’�������������������������������������������������������������������������������� 81
9. 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Duurzame leefomgeving....................................................................................82 Ambities��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������83 Energiezuinige gebouwen�������������������������������������������������������������������������������������������������84 Duurzaam materiaalgebruik���������������������������������������������������������������������������������������������85 Sociaal en vitaal�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������86 Overige aspecten inrichting leefomgeving������������������������������������������������������������������87
10. 10.1 10.2 10.3 10.4
Ontwikkelstrategie.............................................................................................88 Gebiedsvisie�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������89 Proces en planning��������������������������������������������������������������������������������������������������������������89 Fasering���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������89 Regie en flexibiliteit�������������������������������������������������������������������������������������������������������������89
Bijlagen............................................................................................................................ 90 A. I II III
Huidig beleid........................................................................................................ 91 Opgave����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������92 Beleid�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������92 Korte beschrijving per beleidsdocument����������������������������������������������������������������������93 III-1 Omgevingsvisie����������������������������������������������������������������������������������������������������93 III-2 Ontwikkelstrategie wonen 2019-2024������������������������������������������������������������94 III-3 Betaalbaarheidsagenda Zwolle 2022���������������������������������������������������������������94 III-4 Woonvisie Ruimte voor wonen 2017����������������������������������������������������������������95 III-5 Actieplan seniorenhuisvesting��������������������������������������������������������������������������95 III-6 Wonen in een 3e levensfase�������������������������������������������������������������������������������96 III-7 Actieplan beter benutten bestaande woningvoorraad Zwolle�������������������96 III-8 Coalitieakkoord 2022-2026�������������������������������������������������������������������������������97 III-9 Programma
wonen en zorg��������������������������������������������������������������������������������97 III-10 Woonagenda West-Overijssel 2021-2025������������������������������������������������������97 III-11 Position paper Concilium������������������������������������������������������������������������������������98 III-12 Zwolse adaptatiestrategie����������������������������������������������������������������������������������98 III-13 Mobiliteitsvisie 2020-2030��������������������������������������������������������������������������������98
B. I II
IV V VI
DNA van de plek. ............................................................................................. 100 Historische ontwikkeling������������������������������������������������������������������������������������������������� 101 Het polderlandschap��������������������������������������������������������������������������������������������������������102 II-1 Natuurlijke vormkernmerken���������������������������������������������������������������������������102 II-2 Landschapsarchitectonische kenmerken�����������������������������������������������������103 II-3 Het recente landschap��������������������������������������������������������������������������������������104 Ruimtelijke analyse������������������������������������������������������������������������������������������������������������105 III-1 Ruimtelijke hoofdstructuur�������������������������������������������������������������������������������105 III-2 Voorzieningen�����������������������������������������������������������������������������������������������������106 III-3 Fietsstructuur������������������������������������������������������������������������������������������������������107 III-4 Openbaar vervoer����������������������������������������������������������������������������������������������108 III-5
Auto�����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������109 Water������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 110 Technische randvoorwaarden�����������������������������������������������������������������������������������������112 samenvattende conclusiekaart���������������������������������������������������������������������������������������113
C.
Participatiejournaal.......................................................................................... 114
III
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
3
1.
1
Inleiding
Inleiding
4
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
1.1
Introductie
Vanuit de gemeente Zwolle wordt de urgentie onderkend om de komende jaren veel betaalbare woningen toe te voegen aan de stad om tegemoet te komen aan de grote vraag. In de Omgevingsvisie en de Ontwikkelstrategie Wonen (2019-2024) wordt hier gehoor aan gegeven door de komende 10 jaar de plancapaciteit op te schalen naar minimaal 1.000 woningen per jaar. Vanuit het gemeentelijk beleid worden verschillende strategische agenda’s gehanteerd om de uitdagingen van Zwolse woningmarkt integraal te benaderen: een verstedelijkingsagenda, transformatieagenda, doorstromings- en versnellingsagenda, betaalbaarheidsagenda en samenwerkingsagenda. Door deze agenda’s loopt als een rode draad de ambitie om het woningbouwprogramma als katalysator in te zetten voor een duurzame, circulaire en inclusieve Zwolse samenleving. Vanuit de versnellingsopgave wordt op kort termijn ingezet op locaties waar versnelling het makkelijkst realiseerbaar is. Dit vraagt om een intensieve samenwerking tussen marktpartijen, woningcorporaties en gemeente om de behoefte te vertalen naar voldoende, betaalbare en kwalitatief hoogwaardige woonmilieus.
Plangebied
De locatie Breecamp-West ligt binnen de gemeentelijk grenzen van Zwolle, in de noordwesthoek van de wijk Stadshagen. Het ligt aan de westzijde van de Scholtensteeg en wordt daarmee ook buurman van de voorzieningenstrook die ten oosten van de Scholtensteeg ligt. In deze voorzieningenstrook liggen een tankstation en een autogarage en zijn onder andere nog een onthaastingscentrum en een VO-school voor speciaal onderwijs gepland. Aan de zuidzijde wordt het plangebied begrenst door de spoorlijn Zwolle-Kampen, wat ook de grens is met de gemeente Kampen. Ten zuiden van de spoorlijn liggen de landerijen die om het dorp ’s-Heerenbroek liggen. Aan de noordzijde ligt Breecamp-West tegen de polder Mastenbroek aan. In 2002 is de grond van Breecamp-West verworven door initiatiefnemers met de potentie om op termijn te ontwikkelen met woningbouw. De gronden hebben in deze jaren dienstgedaan als landbouwgrond dat in erfpacht is uitgegeven. De kenmerkende driehoekige vorm van het plangebied wordt gevormd door de spoorlijn die Zwolle-Kampen, de Stuurmansweg en de Scholtensteeg. Breecamp-West vormt de punt van de stedelijke uitbreiding van Stadshagen II en beslaat ca. 25,7 ha.
k roe b n ste Ma r e d Pol g we s n a urm Stu 25,7 ha.
Kam p
en
Om invulling te geven aan de versnellingsopgave is deze Gebiedsvisie opgesteld. De eerste ideeën en ambities zijn uitgewerkt in een samenhangende gebiedsvisie voor het gebied. In deze gebiedsvisie vindt een vertaling plaats van de ambities en doelen voor het gebied naar een ruimtelijke en programmatische visie. Ook is een ontwikkelstrategie op hoofdlijnen uitgewerkt. De input vanuit de omgeving is nadrukkelijk meegenomen bij het opstellen van deze gebiedsvisie.
Scholtensteeg
BPD en Roosdom Tijhuis hebben het initiatief genomen om de kaders voor de ontwikkeling van Breecamp-West met de gemeente te verkennen als versnellingslocatie. Breecamp-West is ruim 10 jaar als woonlocatie bestemd als onderdeel van Stadshagen II. In het bestemmingsplan heeft dit gebied de bestemming “Woondoeleinden uit te werken WU”. Volgens de oorspronkelijke ontwikkeling- en plancapaciteitsplanning van de gemeente Zwolle staat de locatie Breecamp-West op de planning voor start bouw in 2027-2028. Maar door de enorme woonvraag anno 2023 en de strategie die hiervoor vanuit de gemeente en de provincie wordt gevoerd, is Breecamp-West aangeduid als versnellingslocatie, waardoor de woningbouwlocatie nu versneld tot ontwikkeling kan worden gebracht ten opzichte van eerdere plan-prognoses.
1.2
Breecamp
‘s-Heerenbroek
IJssel
De Tippe
Centrum Stadshagen
Ce nt r
um
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
5
1.3
Leeswijzer
Voor deze Gebiedsvisie is van de input uitgegaan: - Huidig beleid – Uitgangspunt is relevant gemeentelijk, provinciaal en landelijk beleid. De ambities en uitgangspunten uit de relevante beleidsstukken zijn de basis van deze Gebiedsvisie. De beschrijving van het huidig beleid is te vinden in bijlage A. - DNA van de plek – Een analyse van de locatie en de ruimtelijke context, om het specifieke ‘DNA’ van deze plek te bepalen, waarbij het landschap, de ondergrond, de geschiedenis, de ligging, etc. van deze plek van belang zijn voor een nieuwe ruimtelijke structuur. De beschrijving van het DNA van de plek is te vinden in bijlage B. - Participatie – Er is gesproken met bewoners/omwonenden en belangenverenigingen om vanuit de omgeving input op te halen voor de invulling van de Gebiedsvisie. Een samenvatting van de gevoerde participatie is te lezen in hoofdstuk 2, en het participatiejournaal is te vinden in bijlage C. Verder zijn ook de volgende uitgangspunten van belang voor de Gebiedsvisie: - Ambities (hoofdstuk 3) - Doelgroepen en programma (hoofdstuk 4) Deze uitgangspunten zijn vertaald naar een Gebiedsvisie (hoofdstuk 5) met daarin een visie op de ruimtelijke uitwerking aan de hand van een gebiedsvisiekaart, ontwerpprincipes en het ruimtelijk concept.
De Gebiedsvisie is nader uitgewerkt aan de hand van de thema’s Landschap (hoofdstuk 6), Mobiliteit (hoofdstuk 7), Bebouwing (hoofdstuk 8) en Duurzame Leefomgeving (hoofdstuk 9). De doorkijk op de ruimtelijke uitwerking wordt gegeven in hoofdstuk 10 (Ontwikkelstrategie).
poldersloot
poldersloot met duiker
poldersloot (onder) en weidesloot Het huidig landschap van Breecamp-West agrarisch, polder- en weidesloten, open polder Mastenbroek
6
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
stuw bij peilscheiding
samenvattende conclusiekaart van bijlage B. “DNA van de plek” Landschap Oude Weteringzone Park Breezicht Strandje
Mastenbroek
Klimaatdijk Lanen
5m
Westerveldse Bos
in u te n lop
-0.4
Waterpeilen Polderstructuur
zomerpeil: -1,05 winterpeil: -1,30
n rekke doort
ad fietsp
afs winterpeil: -0,95 tan dt ot sp o
or
Milieucontouren
Milieucontour
uc
ur
zomerpeil: -0,75
Terreinhoogte
Contour NS-spoor
lie mi
to on
en
zomerpeil: -0,25 winterpeil: -0,45
aansluiting met Stadshagenallee
-0.08
1.8 k
m -> Winkelcentrum Stadshagen
Auto
N-weg
Zwolle centrum
Auto
Fietsstructuur Hoofd fietsnetwerk (Overige) fietspaden
Openbaar vervoer Bushaltes N-weg
Treinstation Zwolle Stadshagen
Zwol le ce ntr u m Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
7
1.4
Proces
Goedkeuring van de Gebiedsvisie gebeurt door de Gemeenteraad van Zwolle en betekent een akkoord om de haalbaarheid verder te onderzoeken conform ambities, uitgangspunten en randvoorwaarden. Het is het sluitstuk van de verkenningsfase en de start van de haalbaarheidsfase. In de samenwerkingsovereenkomst, die aansluitend op de gebiedsvisie tussen betrokken partijen wordt gesloten, worden afspraken gemaakt hoe de vervolgfase(n) verder vorm te geven. In de haalbaarheidsfase die hierop volgt wordt deze Gebiedsvisie verder uitgewerkt, via nadere onderzoeken, tot een ROP (ruimtelijk ontwikkelingsplan) inclusief een uitgewerkte business case om de financiële haalbaarheid te toetsen. In het ROP wordt toegewerkt naar een uitwerking voor een leefbaar gebied, met ruimtelijke invulling van functies en eisen aan doelgroep, programma, openbare ruimte, mobiliteit en duurzaamheid. Ook worden afspraken gemaakt over eventuele grondtransacties en over kostenverhaal van de publieke kosten. Uiteindelijk landen die in de anterieure overeenkomst. Input vanuit en afstemming met de omgeving is ook in deze fase cruciaal.
Zicht vanaf Stuurmansweg richting het oosten
Zicht vanaf Scholtensteeg richting het westen
Zicht vanaf Scholtensteeg richting het zuiden 8
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
9
2. Participatie
2
Participatie
10
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
2.1
Uitgangspunten participatie
Behalve de ruimtelijke verkenning is het betrekken van de directe omgeving belangrijk voor het tot stand komen van deze gebiedsvisie. Rondom het gebied wonen en werken mensen, voor hen zal hun leefomgeving veranderen. Voorafgaand aan het opstellen van de gebiedsvisie is een participatiestrategie opgesteld. Deze strategie is opgesteld door de ontwikkelende partijen – in afstemming met de gemeente – omdat de ontwikkelende partijen als initiatiefnemers de omgeving en belanghebbenden actief willen betrekken bij en informeren over de gebiedsontwikkeling. Bij het opstellen van de gebiedsvisie werken we in de geest van de nieuwe omgevingswet. Vroegtijdig inzicht krijgen in de belangen en wensen van de directe omgeving is daarbij van belang. Zodat in de uitwerking van de visie hier rekening mee kan worden gehouden. Belangrijke uitgangspunten voor het participatieproces zijn: - Georganiseerde belangenverenigingen geven advies tijdens de planvorming. Daarnaast raadplegen we hen en blijven we informeren. - De omgeving raadplegen we, halen hun reacties op en we blijven hen informeren. - We integreren participatie in de procesaanpak. - Participatie met energie; geen eenzijdige presentaties maar het echte gesprek, waarbij we inspireren en enthousiasmeren. - We werken samen met de omgeving wat leidt tot draagvlak en eigenaarschap om tot een gebiedsvisie te komen.
- We hebben continue zicht op belangen, wensen en aandachtspunten, en zijn continue in gesprek, niet alleen op geijkte (inspraak)momenten. In aanloop naar het opstellen van deze gebiedsvisie is er met verschillende stakeholders geparticipeerd: - De directe omgeving en geïnteresseerden van Breecamp-West - Vertegenwoordigers van de georganiseerde verenigingen, zoals Dorpsbelangen ’s Heerenbroek, Polderbelang Mastenbroek en Wijkstichting Stadshagen - Overige georganiseerde partners zoals gemeente Kampen, provincie, waterschap e.a.
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
11
2.2
Participatiemomenten gebiedsvisie
2.2.1
Gesprekken met de omgeving
In aanloop naar de totstandkoming van deze gebiedsvisie hebben de volgende participatiemomenten plaatsgevonden.
Met de vertegenwoordigers van de directe omgeving van Breecamp- West zijn verdiepende 1-op-1-gesprekken gevoerd. Afzonderlijk is met Dorpsbelangen ’s Heerenbroek, Polderbelangen Mastenbroek en Wijkstichting Stadshagen Totaal gesproken. Vertrekpunt bij deze gesprekken was de vastgestelde startnotitie Breecamp-West en daarmee vastgestelde kader door de raad voor de verdere uitwerking van de plannen. Tijdens de 1-op-1-gesprekken is gesproken over welke kaders voor de belangenvereniging het meeste van belang zijn; waar de overlap zit tussen hun belangen en de vastgestelde kaders uit de startnotitie. Én waar juist vanuit hun perspectief de tegenstellingen en aandachtspunten zitten, die belangrijk zijn om mee te nemen in de uitwerking van de gebiedsvisie en planvorming en om over in gesprek te blijven. Met ’s-Heerenbroek is daarnaast nog verkend waar de aansluiting wel en niet zit met de dorpsvisie ’s-Heerenbroek die door hen is opgesteld. In de 1-op-1-gesprekken is daarnaast een toelichting gegeven op de inrichting van het plan- en participatieproces.
2.2.2
Ontwerpworkshop Binnentuin
Een van de opgaven in het Dorpsplan ’s-Heerenbroek is om te komen tot een passende invulling voor het gebied tussen het dorp en Stadshagen. Op uitnodiging van Dorpsbelangen ’s-Heerenbroek zijn wij aangesloten tijdens een ontwerpworkshop waarbij is nagedacht hoe dit gebied ingericht kan worden als stadsrand of dorpsrand, een Binnentuin tussen dorp en stad. Door actief deel te nemen en te luisteren naar de ideeën over de Binnentuin kan hier rekening mee worden gehouden in het ontwerp van de gebiedsvisie voor Breecamp-West.
2.2.4
Informatiebijeenkomsten
In juni 2023 is een brede openbare informatiebijeenkomst georganiseerd voor de directe omgeving en andere belangstellenden. Tijdens deze bijeenkomst zijn de ontwerpprincipes en de concept Gebiedsvisie gepresenteerd. Na een plenaire presentatie van de Gebiedsvisie is in kleine groepen de reactie van de aanwezigen opgehaald. Zorgen, aandachtspunten en ideeën voor vervolg zijn daarbij besproken.
Breecampsafari’s
Tijdens de Breecamp-West safari zijn we met zowel vertegenwoordigers van de verschillende belangenverenigingen als met samenwerkende stakeholders op locatiebezoek gegaan naar het gebied Breecamp-West. We hebben verschillende partijen gezamenlijk uitgenodigd om in gesprek te gaan. Tijdens safari 1 (middag) waren verschillende beleidsmedewerkers aanwezig vanuit de gemeente Zwolle (o.a. mobiliteit, ecologie, duurzaam bouwen), de gebiedscoördinator van gemeente Kampen en beleidsmedewerkers van het Waterschap. De Provincie was ook uitgenodigd maar kon helaas niet aanwezig zijn. Tijdens safari 2 (avond) waren Dorpsbelangen ‘s Heerenbroek, Polderbelang Mastenbroek, Wijkstichting Stadshagen Totaal aanwezig. Daarnaast waren ook een aantal van de direct omwonenden aanwezig. Ook de gebiedscoördinator van gemeente Kampen was aanwezig. Op locatie en verenigingsgebouw de Kandelaar in ’s-Heerenbroek zijn de ambities voor de ontwikkeling van Breecamp-West toegelicht en is gezamenlijk het gesprek gevoerd over verschillende thema’s zoals woningen en voorzieningen, duurzaamheid, mobiliteit en inpassing in het landschap en omgeving. Aandachtspunten en kansen zijn opgehaald.
12
2.2.3
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
In september 2023 heeft er nog bijeenkomst plaatsgevonden voor de directie omgeving en de belangenverenigingen. Tijdens deze bijeenkomst zijn nogmaals de belangrijkste elementen uit de Gebiedsvisie toegelicht, is ingegaan op wat er nog meer speelt aan ontwikkelingen rondom deze locatie en zijn de laatste reacties op de concept-Gebiedsvisie opgehaald, voordat deze ter besluitvorming aan de gemeente Zwolle wordt voorgelegd.
2.3
Belangrijke opgehaalde aandachtspunten & verwerking
2.3.1
Gesprekken met omgeving
Hieronder staat per participatieonderdeel aangegeven welke belangrijke aandachtpunten zijn opgehaald en hoe deze zijn verwerkt in de gebiedsvisie. Daarnaast zijn de volledige verslagen van de participatiemomenten terug te lezen in het participatiejournaal dat als bijlage is toegevoegd aan deze gebiedsvisie.
Opgehaalde aandachtspunten: - Het dorps karakter versus het aantal woningen. - Kleurstelling van de woningen - Geen hoogbouw richting ‘s-Heerenbroek/ randen van de ontwikkeling die aansluiten op het landschap. - Betaalbaarheid en doorstroommogelijkheden in de wijk. - Toename van verkeer, sluipverkeer en verkeersveiligheid. - Aansluiting van en voor (langzaam) verkeer en OV op Stadshagen. - Ruimtelijke verbinding met ’s-Heerenbroek om dat aan de kant van Stadshagen het gebied wordt afgeschermd door de klimaatdijk en N331 van Stadshagen. - Aandacht voor voorzieningenniveau. - Maak Breecamp-West aantrekkelijk voor Stadshagen; voorzieningen, recreatie, zodat het in verbinding blijft. - Aandacht voor initiatief de Binnentuin en landschappelijke inpassing.
2.3.2
Gebiedssafari
Opgehaalde aandachtspunten: - Behoud van open karakter en doorkijk naar Mastenbroek. - Waterberging in de Noordoosthoek van het gebied, is laagst gelegen. - Robuust blauw netwerk creëren, op natuurlijke manier laten landen in het plan. - Inzet op meer ecologische diversiteit. - Bouwmaterialen: circulair. Natuur inclusief bouwen. - Geen extra druk op voorzieningenniveau ’s-Heerenbroek creëren, wel inspelen en aansluiten op voorzieningenbehoefte van het dorp zoals een kleine supermarkt en zorgcentra. - Voorkomen van drukte op de Stuurmansweg en verbeteren van de verkeersveiligheid. Aandacht voor doorgaand verkeer van en naar Mastenbroek via de Scholtensteeg én dat het geen sluiproute wordt. - Ondanks minimale OV-voorziening op wijkniveau inzetten op het STOMP-principe.
2.3.3
Schetssessie ‘Binnentuin’
Benoemde uitgangspunten en principes: - Het landschap als casco: zorg voor aansluiting van de Binnentuin op nieuwe bebouwing en daarbij aandacht voor het open landschap. Met als uitgangspunt oude lijnen en oorspronkelijke natuur. - Agrarisch karakter behouden, met oog op natuur, recreatie en agrarische functies. - Natuurwaarde creëren en daarmee kans op woningbouw in de toekomst beperken. - Wandelpaden aan laten sluiten op bestaande routes.
2.3.4
Informatiebijeenkomst concept gebiedsvisie juni 2023
Opgehaalde reacties: Ruimtelijke inpassing: - Zicht op, door en vanuit de omliggende polder en het dorp zijn van groot belang. - Maak een groene wijk die past in haar omgeving. Programma: - Heb aandacht voor het toevoegen van kleinschalige voorzieningen zodat ontmoeting wordt gestimuleerd, ’s-Heerenbroek kan aansluiten op het voorzieningenaanbod, en voor verschillende doelgroepen er voorzieningen aanwezig zijn. - Heb aandacht voor de instapprijs van woningen, en diversiteit aan aanbod. Mobiliteit: - De auto-bereikbaarheid van en naar de wijk behoeft aandacht. Een goede infrastructuur die omliggende bestaande wegen niet verder belast. - Aanleg van een fietspad parallel aan de Stuurmansweg vergroot de verkeersveiligheid, en scheidt landbouwverkeer van langzaam verkeer als voetganger en fietser. - Realiseer parkeerhofjes om autogebruik voor korte afstanden te ontmoedigen en een vriendelijkere woonomgeving te creëren.
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
13
2.3.5
Gesprekken met de omgeving september 2023
Opgehaalde reactie en zorgen: Mobiliteit: - Een mogelijke verandering in de druk op het bestaande wegennetwerk. De ontwikkelingen aan de N331 en effect op het aantal verkeersbewegingen, de veiligheid door toename van mobiliteit en de toegankelijkheid voor landbouwverkeer, sluipverkeersroutes, aanpassingen in de bestaande situatie zijn aandachtspunten. Ruimtelijke inpassing: - Het aanzicht vanuit ’s Heerenbroek en de invulling van de ‘punt’ in Breecamp-West in goede afstemming blijven vormgeven. Woningvariant vrijstaande woningen past, de landschappelijke invulling samen in vervolg fase verkennen. - De ruimtelijke ontwikkeling van de gronden naast Breecamp-West, grondgebied gemeente Kampen, is nog onduidelijk. Het waarborgen dat een eventuele ontwikkeling, welke deze ook mogen zijn, past bij Breecamp-West en ’s-Heerenbroek, welke een aandachtspunt is voor de verdere uitwerking. Programma: - Blijf een goede toelichting geven op het aantal woningen en type woningen dat er komt.
2.4
Conclusies
Voorafgaand en tijdens het opstellen van de gebiedsvisie is met de directe omgeving van Breecamp-West actief het gesprek gevoerd. Wensen, zorgen en belangen zijn geuit. Er is wederzijds begrip voor elkaar belangen en dit wordt gevoed door goed in gesprek te zijn, elkaar weten te vinden en goed te blijven informeren. Naar aanleiding van de gesprekken en sessies zijn de volgende aandachtspunten actief verwerkt in de gebiedsvisie: - De ruimtelijke inpassing en daarbij rekening houden met de zichtlijnen. - Natuur en water als belangrijke basis; een groenere wijk maken dan bestaande deelwijken in Stadshagen. - De hoogte accenten van de bebouwing liggen aan de kant van de N331/ Stadshagen. - Er is een locatie in de gebiedsvisie aangemerkt waar de voorzieningen zullen worden gerealiseerd. Voor wat betreft voorzieningen wordt ingezet op een ontmoetingsplek in combinatie met maatschappelijke voorzieningen zoals een klein zorgcentrum/ huisartsenpraktijk in combinatie met ondersteunende horeca en ondersteunende detailhandel. Ook komen er voldoende en goede speelvoorzieningen op deze centrale locatie en verspreid in de wijk. - Mobiliteit en bereikbaarheid heeft de aandacht. De wijk zal voor autoverkeer alleen aan de kant van Stadshagen worden ontsloten. Voor langzaam verkeer, zoals voetganger en fietser wordt ruimte gereserveerd.
De ideeën over fietspaden parallel aan de Stuurmansweg en de Scholtensteeg worden meegenomen. Ook is er in september 2023 een verkeersonderzoek uitgevoerd naar het wegennet in de wijde omgeving. Hier volgt uit dat de ontwikkeling van Breecamp-Wet als zodanig op lange termijn niet leidt tot hogere druk op het omliggende wegennet. De volgende aandachtspunten zijn op hoofdlijnen verwerkt in de gebiedsvisie en krijgen in het Ruimtelijk Ontwikkelingsplan een nadere uitwerking: - Keuze en gebruik van circulaire bouwmaterialen, kleurstelling van de bebouwing en invulling van natuur inclusief bouwen. - Inrichting en gebruik van omliggend wegennetwerk, zoals de Scholtensteeg. Door de verdere invulling van de strook tussen Breecamp-West en de N331 ontstaan ter plaatste veranderende verkeerssituaties.
14
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
3. Ambities
3
Ambities
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
15
3.1
Ambitieweb Zwolle Breecamp-West
Bij het opstellen van de Startnotitie Breecamp-West (2022) is door de gebiedsontwikkelaars van Breecamp-West samen met de gemeente Zwolle een richting voor de ambities bepaald. Het gaat om ambities waar samen in opgetrokken wordt vanuit publiek- en privaatrechtelijk perspectief. Ten tijde van het opstellen van de startnotitie zijn er drie thema’s en bijbehorende ambities benoemd: 1. Ruimtelijke configuratie en landschap - De landschappelijke ligging en karakteristieken zijn dragers voor de ruimtelijke ontwikkeling - Er wordt gestreefd om Breecamp-West een eigen identiteit te geven binnen de diverse woonmilieus van Stadshagen - Er is prioriteit gegeven aan de inbedding van de water- en groenopgaven - Ruimtelijk kansrijk lijkt een structuur met enkele clusters van woongemeenschappen, wat ruimte creëert voor water en groen en tegelijkertijd het collectiviteitsgevoel versterkt 2. Markt en doelgroepen - Dorps karakter als een plek op zichzelf, sociaal gezond en veilig - Zorgvuldig ontworpen collectieve ruimten - Betaalbaar en inclusief - Natuurlijke/rijke woonomgeving - Ruimte voor experiment en innovatie (coöperaties, collectief ontwikkelen en circulair bouwen, innovatieve bouwmethoden) - Diversiteit aan woonvormen- en leefbehoeftes 3.
Duurzaamheid - Klimaatadaptief, waterrobuust en waterveilig ontwerp als voorbeeld voor delta-ontwikkeling van de toekomst - Natuur- en landschapsvriendelijk - Energieneutraal en klimaatadaptief gebied - Betaalbare energie - Experiment met circulariteit, vastleggen van gebruikte materialen Bij het opstellen van deze Gebiedsvisie zijn door de gebiedsontwikkelaars en in samenwerking met de gemeente Zwolle deze ambities verder uitgewerkt en concreet gemaakt. Hiervoor is gewerkt met een ‘ambitieweb’, een visuele weergave van de verschillende thema’s en de daaraan gekoppelde ambitieniveaus. Het ambitieweb helpt om de ambities in één oogopslag helder te maken.
In de startnotitie waren er drie hoofdthema’s, in het ambitieweb is een vierde thema toegevoegd (mobiliteit). En het ambitieweb is een verdere verfijning naar subthema’s. Voor het ambitieweb zijn 11 belangrijke subthema’s benoemd. Dat geeft de volgende onderverdeling: 1. Duurzame leefomgeving (voorheen: Ruimtelijke configuratie en landschap) - Natuurlijke hoofdplanstructuur - Ecologie - Klimaatadaptatie water - Klimaatadaptatie hittestress - Stedelijk water en groen 2. Programma (voorheen: markt en doelgroepen) - Betaalbare woningbouw - Programma wonen - Programma voorzieningen 3. Duurzaam bouwen (voorheen: duurzaamheid) - Energie - Duurzaam materiaal gebruik 4. Mobiliteit (nieuw thema) - Voetgangers – fietsers – openbaar vervoer – MAAS (mobility as a service) – privé-auto e.a. Elk (sub)-thema kent drie niveaus. Niveau 1 is een basisniveau, voor sommige aspecten betekent dit een wettelijke eis, voor andere een algemeen toegepaste werkwijze. Hier voldoet het plan sowieso aan. De ambitie voor niveau 1 is ‘gewoon goed’ en is dus eigenlijk ‘dat we doen zoals we het tot voor kort altijd al deden’, met hooguit kleine meerwaarde. Niveau 2 heeft een duidelijke meerwaarde ten opzichte van niveau 1, èn het is een haalbare ambitie omdat de (technische) mogelijkheden er vaak al zijn. Niveau 3 is de hoogste ambitie. Er wordt dan maximaal ingezet op maatregelen om deze ambitie te halen.
Omdat niet alle thema’s met de hoogste ambitie gerealiseerd kunnen worden, omdat bijvoorbeeld snelheid en betaalbaarheid van de woningbouw belangrijker zijn dan een nieuwe wijk die met 100% circulair materiaalgebruik wordt gebouwd, hebben de gebiedsontwikkelaars en de gemeente Zwolle samen bepaald waar voor Breecamp-West de focus op komt te liggen. Welke thema’s vinden we samen belangrijk en gaan we maximaal op inzetten, en voor welke thema’s accepteren we een kleinere meerwaarde. In het ambitieweb is te zien welke thema’s belangrijk zijn bij de planuitwerking, en is aangegeven aan wat voor maatregelen concreet te denken is (bijvoorbeeld: energiezuinig bouwen = energieneutraal e/o nul-op-de-meter). Voor alle thema’s ligt de ambitie boven het ‘basisniveau’. De ambities en de doorkijk op de concrete uitwerking ervan worden in de rest van deze Gebiedsvisie verder toegelicht. In ieder geval is in het ambitieweb te zien dat een groene, natuurinclusieve, biodiverse en klimaatadaptieve hoofdplanstructuur een belangrijke ambitie is, net als de betaalbaarheid van de woningen (dus ook betaalbare energie). Het is in de planontwikkeling niet altijd één op één aan te geven welke ambitie waar nu precies naar voren komt. Het ambitieweb is een afwegingskader voor alle keuzes in het planproces, het is geen verantwoordingsinstrument maar geeft richting aan de planuitwerking.
16
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
3.1
Ambitieweb Zwolle Breecamp-West
Niveau 1 - Wettelijk vereist Doen zoals we het altijd al deden, met hooguit kleine meerwaarde Niveau 2 - Haalbare ambitie met duidelijke meerwaarde De (technische) mogelijkheden zijn er, en dus doen we het Niveau 3 - Ambitieus Hier besteden we extra aandacht aan, maximaal inzetten op maatregelen
Mobiliteit
Duurzaam bouwen Mobiliteit auto-fiets-voetganger & parkeren
Energie Gebiedsniveau en Gebouwniveau
3
STOMP pakketbezorging en buurthub parkeren op afstand of bij de woning
inrichten voor voetgangers en fietsers passende parkeeroplossing voor de doelgroepen
betaalbare energie energienetwerk zonnepanelen en wko
nul op de meter
Duurzaam Materiaalgebruik
2
Natuurlijke Hoofdplanstructuur landschappelijke hoofdstructuur polder en bodem als basis
ondergrond als ruimtelijke drager
energieneutraal
toepassen circulair materiaal en MPG <0,8
1 Ecologie natuurinclusiviteit en biodiversiteit
maximaal verbonden groenstructuur
lijnen en verbindingen stapstenen
Programma Voorzieningen
kinderopvang, buurthuis, huisarts, tandarts/fysiotherapie e.a., deelwerken,
maatschappelijke voorzieningen commerciële voorzieningen kleinschalige werkvoorzieningen deeleconomie
opvang 80 mm specifieke woningtypologieën voor doelgroepen en werken aan huis opvang >80 mm
Klimaatadaptatie Water
beperken verharding (alleen waar het moet)
Programma Wonen
70% betaalbaar
20% sociale huur 10% goedkope koop 10% middelduur 1
hemelwateropvang voorkomen droogte en bodemdaling
diversiteit woonvormen flexibiliteit programma zorg- en inclusief programma
70% betaalbaar
groen om de hoek in directe woonomgeving
Klimaatadaptatie Tegengaan hittestress
20% sociale huur 10% goedkope koop 20% middelduur 1
Betaalbaar
groen en water
Duurzame leefomgeving
Stedelijk water en groen spelen - bewegen - ontmoeten
Programma Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
17
3.2
De essentie van de ambities betaalbaar wonen voor e en bre de doelgroep
Uit het ambitieweb volgen een aantal thema’s, die leidend zijn voor het ruimtelijk ontwerp. Het gaat vooral om het realiseren van betaalbare woningen voor een brede doelgroep. In de structuur zal S.T.O.M.P. herkenbaar zijn, met een focus op voetgangers en fietsers en een ondergeschikte rol voor de privé-auto. De landschappelijke structuur wordt klimaatadaptief en natuurinclusief ingericht, met de bodem en het water als sturend principe. En natuurlijk is duurzame energie en duurzaam materiaalgebruik van groot belang.
18
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
S .T. O . M . P.
k l i m a a t a d a p t i e f, n a t u u r i n c l u s i e f
bodem en water sturend
Water en Bodem Sturend
duurzame betaalbare energie en duurzaam materiaalgebruik
Position Paper Interprovinciaal Overleg
Herstel, bescherming en duurzame benutting van ons water en onze bodem is noodzakelijk om een leefbaar Nederland te houden. De afspraak in het regeerakkoord om water en bodem sturend te laten zijn sluit goed aan op de ambities van de provincies. Het is een onderdeel van de ruimtelijke puzzel, die vraagt om sturing en afdwingbare randvoorwaarden. De provincies worden namelijk geconfronteerd met steeds sterker wordende weersextremen, bodemdaling, gebouw- en infrastructuurschade, een toenemende vraag naar drinkwater en een achterblijvende kwaliteit van water en bodem. Klimaatverandering leidt tot toenemende hitte, droogte en wateroverlast. Het jaar 2022 is de vierde hete en droge zomer in vijf jaar, waarbij het watertekort zowel in de bodem als aan de oppervlakte grote impact heeft op het functioneren van Nederland. In juli 2021 zorgde de hoge neerslagpiek in de Ardennen, Eifel en Zuid-Limburg voor ongekende overstromingen en schade. De achterblijvende kwaliteit en vitaliteit van water en bodem zorgt voor een rem op ontwikkelingen in landbouw, woningbouw en natuur en voor steeds hogere maatschappelijke kosten.
De provincies zetten het regionaal en lokaal handelingsperspectief voorop, zodat gebiedsgericht duidelijk wordt welke kansen water en bodem bieden voor een toekomstbestendige ontwikkeling. Die gebiedsgerichte perspectieven ontwikkelen provincies in samenwerking met alle overheden en de samenleving. Water en bodem sturend gaat namelijk verder dan een verandering hier en daar en de inzet van technische oplossingen. Het vraagt een ruimtelijke visie op een klimaatrobuust bodem- en watersysteem met daarin meegenomen kwaliteitsherstel en duurzaam gebruik.
De lagenbenadering van ondergrond, netwerken en landgebruik, waarin de ondergrondslaag voor het water- en bodemsysteem staat. Interprovinciaal Overleg Adres: Herengracht 23 2511 EG Den Haag Tel: (070) 888 12 12
Strateeg Public Affairs Mariet Feenstra Tel: +31 611 35 17 08 Email: mfeenstra@ipo.nl
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
19
4. Doelgroepen en programma
4
Doelgroepen & Programma 20
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
4.1
Om te bepalen wat de identiteit is van Breecamp-West, is de locatie vergeleken met andere buurten in Zwolle Stadshagen en de omgeving. De verschillende buurten zijn tegen elkaar afgezet op gebied van dichtheid, relatie met landschappelijke omgeving, hoeveelheid groen en water, nabijheid van de stad en voorzieningen, etc. Dit is een weergave van deze benchmark.
De identiteit van Breecamp-West binnen Stadshagen
Als bekend is waarin Breecamp-West zich onderscheidt van andere buurten, kan richting gegeven worden aan de vraag “wie wil er wonen in Breecamp-West”?
Breezicht
A
Breecamp-West
Breecamp C
Milligen
B
D
Werkeren
De Tippe
Centrum Stadshagen
Schoonhorst
F Havezathe Park
Breecamp-West als ontspannen, landschappelijk en natuurlijk woonmilieu. Groener dan de meeste andere buurten binnen Stadshagen. Landelijk gelegen op enige afstand van de grote stad, aan de rand van het buitengebied. Voor de duurzame starter, de actieve senior, de natuurliefhebber, de duurzaam bewuste mens die de auto liever laat staan.
E
Frankhuis
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
21
4.1
De identiteit van Breecamp-West binnen Stadshagen
In vergelijking met andere buurten in Stadshagen heeft Breecamp-West een relatief lage dichtheid met relatief veel groen en water en een ‘landelijke ligging’ (buiten de klimaatdijk en relatief ver van de stad en voorzieningen).
Br ee
Niet iedereen houdt hier van, dus zou Breecamp-West de doelgroepen moeten aanspreken die hier graag willen wonen.
+
ca m
pWe st
Mi
llig en
Breecamp-West als ontspannen, landschappelijk en natuurlijk woonmilieu. Groener dan de meeste andere buurten binnen Stadshagen. Landelijk gelegen op enige afstand van de grote stad, aan de rand van het buitengebied. Voor de duurzame starter, de actieve senior, de natuurliefhebber, de duurzaam bewuste mens die de auto liever laat staan.
Sc
ho
Fra n
on h
ors t
kh
-
+
stedelijkheid
Br ee
ca m
p
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
landschappelijkheid
-
hoeveelheid groen - hoeveelheid bomen hoeveelheid water nabijheid en diversiteit van omliggend landschap toegankelijkheid landschap
dichtheid - uitgiftepercentage nabijheid van commerciele voorzieningen nabijheid van maatschappelijke voorzieningen afstand tot centrum Zwolle
22
uis
Ha ve zat h
eP ark
We rke re
n
4.2
Betaalbaar
De ‘Whize’ systematiek
Whize is een instrument wat de specifieke woonwensen en kenmerken in kaart brengt van mensen die voor een nieuwbouwwoning hebben gekozen. Daarmee beantwoordt het belangrijke vragen bij elke gebiedsontwikkeling. Zoals: wie zijn de toekomstige bewoners? Voor welke doelgroep gaan we aan het werk? Welke woonomgeving maakt hun levensstijl mogelijk, en waarom kiezen ze voor deze plek? Iedereen is uniek. Maar hoe uniek we ook zijn, we delen altijd iets met anderen. Bijvoorbeeld als het gaat om een nieuwbouwwoning. Zo willen veel mensen een nieuwbouwhuis dat eruitziet als een woning uit de jaren ‘30. Anderen willen juist een huis dat er helemaal van deze tijd uitziet. De een wil in de stad wonen, de ander niet. Er zijn mensen die een nieuwe koopwoning willen, of juist een nieuwbouw huurwoning. Welke dromen en wensen hebben mensen over hun nieuwbouwwoning? In hoeverre willen mensen verhuizen? Welke doelgroepen zijn er, en wat willen ze precies? Dat brengt BPD Whize in kaart. In dit segmentatiemodel zijn 11 hoofddoelgroepen, zogenaamde persona’s, geïdentificeerd. Aan de hand daarvan kun je gedetailleerd zien wat mensen willen als ze wonen in – of willen verhuizen naar – een nieuwbouwwoning.
4.3
Kansrijke doelgroepen
Betaalbaar wonen is een belangrijke opgave voor Zwolle. In de Omgevingsvisie en Ontwikkelstrategie Wonen is tot doel gesteld om een aantrekkelijke en inclusieve stad te blijven waar voor iedereen en voor elke portemonnee een passende woning te vinden is. Het doel is derhalve om het aantal betaalbare woningen in Zwolle te laten toenemen en te borgen dat er een kwalitatief goed betaalbaar segment ook op langere termijn beschikbaar blijft in de stad. Bovendien dienen er voor diverse doelgroepen en huishoudenssamenstellingen betaalbare woningen te zijn en beschikbaar te blijven. Volgens het Coalitieakkoord 2022-2026 dienen woningen voor inwoners met een zorgvraag en voldoende woonruimte voor specifieke doelgroepen zoals senioren, jongeren en studenten gerealiseerd te worden, rekening houdend met de verwachte groei van één- en tweepersoonshuishoudens. Voor Breecamp-West wordt dus specifiek aandacht geschonken aan de vestiging van de volgende doelgroepen: - Starters op de woningmarkt en jonge gezinnen - Gezinnen - (Gescheiden) alleenstaanden en éénouder-gezinnen - Senioren aandacht voor een brede doelgroep
zorg
senioren
empty-nester
eenouder-gezin
gebroken relatie
gezin
jong gezin
starters
alleenstaanden
studenten
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
23
in dit diagram is per segment globaal de plek aangewezen waar mensen zich bevinden die kiezen voor nieuwbouwwoningen
Wanneer deze doelgroepen worden gelegd langs de ‘Whize’ systematiek, zijn de volgende doelgroepen te categoriseren met de meeste kansen voor een suburbane woonwijk als Breecamp-West: B. Jong en Hoopvol (meestal alleenstaand zonder kinderen, studerend/net aan het werk) C. Volks en Uitgesproken (woont en werkt relatief eenvoudig, geeft graan hun mening) F. Gewoon Gemiddeld (staan midden in het leven, rijtjeshuis, werk, kinderen, school, sport) G. Gezellige Emptynester/Zorgeloos en Actief (kinderen het huis uit, genieten, gezelligheid) I. Plannen en Rennen (gezinnen met veel verplichtingen, iets meer te besteden dan gemiddeld) Vanzelfsprekend zal het uiteindelijke palet aan bewoners een combinatie zijn van alle doelgroepen. Voor deze doelgroepen is gekeken naar de woningbehoeften, financiële mogelijkheden en de trends en ontwikkelingen voor de aankomende jaren. Breecamp West moet immers een wijk worden waar iedereen welkom is, en iedereen zich welkom voelt. Omdat Breecamp-West aan de rand van Zwolle ligt op een suburbane locatie, dient een programma ontwikkeld te worden met woningtypologieën die enerzijds passen bij de doelgroepen en anderzijds bij de specifieke locatie. Met het creëren van verschillende dichtheden, sferen en typologieën wordt een breed scala aan woonvormen ontwikkeld.
De genoemde doelgroepen zoeken bij een suburbane locatie als Breecamp-West met name naar grondgebonden woningtypologieën. Daarbij ligt het dus minder voor hand om nadrukkelijk uit te gaan van veel appartementen op deze plek.
met arcering: kansrijk voor suburbaan woonmilieu
24
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
4.4
Focus-leefstijlen voor Breecamp-West
Naast te identificeren doelgroepen hebben toekomstige bewoners ook verschillende leefstijlen. Mensen uit de verschillende Whize-doelgroepen kunnen éénzelfde leefstijl hebben, en mensen binnen dezelfde doelgroep kunnen een totaal verschillende leefstijl hebben. Breecamp-West is geschikt voor diverse leefstijlen uit verschillende doelgroepen. Met name de locatie-eigenschappen van Breecamp-West zijn bepalend voor de focus-leefstijlen. Een rustige woonomgeving aan de rand van de stad trekt namelijk een ander type mens aan dan een woonlocatie vlak bij de binnenstad van Zwolle. De echte stadsmensen die de dynamiek van het stadscentrum om zich heen willen hebben, kunnen beter op zoek naar een andere plek. Voor Breecamp-West is de gemene deler dat deze locatie geschikt is voor mensen die op zoek zijn naar een relatief rustige plek, een (kleine) tuin willen en het aantrekkelijk vinden om op het grensvlak van stad en ommeland te wonen. Dus wanneer gekeken wordt naar de ligging van Breecamp-West, worden de gele leefstijl, de oranje leefstijl en de aqua leefstijl als focusleefstijlen geïdentificeerd. De mensen in de gele groep zijn hartelijk, gezellig, behulpzaam, spontaan, vrolijk en zachtaardig. Deze groep zoekt een gemoedelijke, knusse sfeer. Woonwensen zijn een terras of balkon en een speelkamer voor de kinderen. De keukentafel is het centrale ontmoetingsplek in het huis.
De ideale woonomgeving is kindvriendelijk met scholen en winkels in de buurt. Groen of een park in de buurt vinden ze belangrijk. Ze zijn vaak in bezit van een auto, hebben interesse in (praktische) duurzaamheid. Hun woning is een rijwoning of twee-onder-één-kapwoning van 100-150 m2.
De comfortabele bewoner, zo zijn mensen in de aqua leefstijl te beschrijven. Deze bewoners houden van rust en veiligheid in de buurt. Ze zijn bedachtzaam, evenwichtig, kalm en serieus. De praktische voorzieningen moeten goed zijn, ze klussen en tuinieren graag, lezen de krant en kijken tv. Mensen uit de aqua leefstijl willen graag een eigen plek om zich terug te kunnen trekken. Activiteiten in de wijk vinden ze minder belangrijk, ze kunnen goed alleen zijn. De aqua bewoners zijn in bezit van een auto en staan open voor duurzame maatregelen. Goede gezondheidsvoorzieningen op korte afstand is een grote pré voor deze leefstijl. Het ideale type woning is vrijstaand, maar een ruim appartement met privacy vinden ze ook prettig. Er wordt dus uitgegaan van verschillende grondgebonden woningtypologieën (en slechts een klein deel gestapelde woningtypologieën), zoals rijwoningen, twee-onder-één-kapwoningen en vrijstaande woningen. Ook de tuingrootte varieert daarbij, waarbij enkele woningen een kleinere tuin of enkel een terras/veranda kunnen hebben, al dan niet in combinatie met een collectieve tuin. Met deze woningtypologieën als bouwstenen wordt in een volgende fase het stedenbouwkundig plan uitgewerkt. In de hoofdstukken hierna wordt nader ingegaan op de prijsklassen van de woningen.
De oranje leefstijl is te typeren als gezellig, sfeervol, sociaal contact, plezier en actie. Mensen zijn geïnteresseerd in elkaar, zijn actief, ze waarderen een kindvriendelijke buurt met veel mogelijkheden voor sport en ontspanning. Zoeken ook een plek waar ze anderen kunnen ontmoeten. Gezinsuitbreiding is een belangrijke keuze voor de woningen en ze zijn geïnteresseerd in deeleconomie zoals auto, tuin, klusschuur. Hun huis is een appartement van 50-125 m2 of 2/1-kap woning en heeft een mooie uitstraling en ligt aan een park, in het centrum of aan het water. Gele leefstijl 14%
41
deze leefstijlen komen voor in allle doelgroepen
Oranje leefstijl 22%
Aqua leefstijl 20%
De gezellige bewoners
De actieve bewoners
De comfortabele bewoners
Persoon Mensen in de gele groep zijn hartelijk, gezellig, behulpzaam, spontaan, vrolijk en zachtaardig. Belangrijk zijn gastvrijheid, geborgenheid, sociale verbondenheid en vriendschap. In hun vrije tijd bezoeken ze familie en ze nemen tijd voor het gezin. Iedereen is welkom en er mag geleefd worden in huis. Het is belangrijk om onderdeel te zijn van een buurt, dat je altijd kunt aankloppen bij de buren en dat je voor elkaar zorgt.
Persoon De actieve bewoners zijn gezellig, spontaan, vrolijk, creatief, avontuurlijk en impulsief. Ze hebben een sterk karakter en zijn geïnteresseerd in anderen. Ze zitten niet graag stil. Activiteiten zijn een gezellig avondje met vrienden, een avontuurlijke vakantie, shoppen, koken, uitgaan en popconcerten bezoeken. Ze hebben graag veel actie om zich heen en iedereen is welkom.
Persoon Belangrijk voor de aqua bewoners zijn rust en veiligheid in de buurt. Deze bewoners zijn bedachtzaam, evenwichtig, serieus, kalm en intelligent. De praktische voorzieningen moeten goed zijn. Ze klussen en tuinieren graag, daarnaast zijn deze bewoners fervente krantenlezers en tv-kijkers.
hartelijk, gezellig, behulpzaam, spontaan, vrolijk en zachtaardig
29
gezellig, sfeervol, sociaal contact, plezier en actie
comfortabele bewoner, bedachtzaam, evenwichtig, kalm en serieus
72
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
25
Indexering prijsgrenzen woningbouw 2023 4.5
Programma
Breecamp-West wordt in hoofdzaak een woonwijk met een gering aantal voorzieningen. Het programma wordt zo ingevuld dat andere functies vooral ondersteunend zijn voor het wonen en de leefbaarheid.
4.5.1
Woonprogramma
Betaalbaar
In het schema zijn de percentages aangegeven van de verschillende segmenten, zoals
Het prijs indexeringscijfer voor is onderverdeling gehanteerd Voor wat betreft het inkomen wordt de DAEB-norm gehanteerd, dezeconsumenten ontwikkeld gaan worden. Er wordt de2022 nadere zoals vastgesteld op 10,0 %. Dit houdt in dat de(gemeente prijssegmenten voor net als bij de berekening van de inkomensgrens voor sociale die in het Coalitieakkoord 2022-2026 Zwolle) is vastgesteld. 2023 als volgt zijn: huur. De inkomensnormen voor 2023 zijn als volgt:
De prijsklassen zijn als volgt (prijspeil 1-1-2023) en worden jaarlijks geïndexeerd:
In de Startnotitie Breecamp-West (2022) is een scherpe ambitie geformuleerd voor de betaalbaarheid van het woningbouwprogramma. In de startnotitie is daarover het volgende opgenomen: “Wij staan gezamenlijk voor het maatschappelijke belang dat er voldoende en divers woonaanbod is zodat er voor iedereen een passende woning te vinden is, aansluitend bij de behoeftes vanuit de levenssituatie en de inkomenssituatie van de individu en het collectief. Daarbinnen dient aandacht te worden besteed aan de opgave wonen & zorg en de huisvesting van kwetsbare doelgroepen.” Er wordt een passend aanbod ontwikkeld voor de beoogde doelgroepen met de volgende verhouding: • 30% sociaal en goedkoop • 40% middelduur I en II • 30% duur In het coalitieakkoord 2022-2026 is afgesproken om het aandeel middelduur I te verhogen van 10% naar 20%. 50% van het programma bevindt zich dus in de betaalbare categorie (goedkoop en middelduur I).
Segment
CPI
Segment
koop
huur
1
Goedkoop
< € 246.569
< € 808,06
2a
Middelduur -1
< € 305.276
< € 998,02
2b
Middelduur -2
< € 381.595
< € 1232,85
3
Duur
> € 381.595
> € 1232,85
duur 30% goedkoop 10%
middelduur II 20%
middelduur I 20%
betaalbaar
(sociaal, goedkoop, middelduur I)
50% 26
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
Eenpersoons
Meerpersoons
1
Goedkoop (DAEB)
< € 44.035
< € 48.625
2
Middelduur (1,5 keer DAEB)
< € 66.052
< €72.937
Indien de woning woning voldoet voldoet aan nul-op-de-meter worden wordende de bovengenoemde prijssegmenten Indien de aan nul-op-de-meter bovengenoemde prijssegmenten 10.000 euro (koop) en met €10.000 (koop) en €24 (huur met per maand) verhoogd. 24 euro (huur per maand) verhoogd.
De doelstelling is om (betaalbare) woningen te realiseren voor een doelgroep die zich aangetrokken voelt tot een rustige woonomgeving aan de rand van de stad. Deze leefomgeving trekt namelijk een ander type mensen aan dan een woonlocatie midden in de binnenstad. Vanuit de ‘Whize’ systematiek (hoofdstuk ‘doelgroepen’) zijn de kansrijke doelgroepen voor Breecamp-West gecategoriseerd. Het woonprogramma zal hoofdzakelijk uit grondgebonden woningen bestaan (8085%) en een beperkt aantal appartementen + moderne beneden-bovenwoningen bevatten (15-20%).
sociaal 20%
Huishoudensgrootte
Doordat het programma zich minder focust op grote vrijstaande woningen en meer op betaalbare woningen, is er de mogelijkheid om voor circa 600 huishoudens een woning te realiseren. Dit woningaantal is gebaseerd op de bovengenoemde verhouding grondgebonden/appartementen. Indien in de komende jaren de vraag naar (zorg) appartementen toe zou nemen verandert er iets aan het vlekkenplan van Breecamp-West en daarmee ook aan het aantal woningen.
Programma Wonen
4.5.2
Woonwerk-programma
Het werken is veel flexibeler geworden, zeker sinds de Covid-pandemie. We combineren werken op kantoor met werken vanuit huis, en hebben daarvoor een werkplek in of nabij de woning nodig. De flexibiliteit van het werken is ook te zien in de toename van ZZP’ers, die voor de werkplek ook vaak zijn aangewezen op de directe woonomgeving. Er zijn veel beroepen die aan huis uitgevoerd kunnen worden. Het gaat dan om computerwerkzaamheden en die eenvoudig vanuit huis gedaan kunnen worden, zoals administratie- en accountantswerkzaamheden, grafische vormgeving, websitedesign, tekstschrijven, etc. en beroepen die weinig ruimte nodig hebben, zoals fysiotherapie, kapper, schoonheidsspecialist, fotografie, meubelrestauratie en kleding maken en repareren. Daar valt ook kleinschalige zakelijke dienstverlening onder zoals individuele praktijken voor een notaris of advocaat. En er valt ook te denken aan kantoorfuncties ten behoeve van bedrijvigheid die elders wordt uitgeoefend, zoals een schoonmaakbedrijf, schoorsteenveegbedrijf of glazenwasserij.
Zw o l l e B re e c a m p -We s t G e b i e d s v i s i e
27
Programma Voorzieningen
4.5.3
Voorzieningenprogramma
Op 17 juli 2023 heeft de Gemeenteraad van Zwolle het voorzieningenplan Stadshagen vastgesteld. Op basis van dit plan is bepaald welke voorzieningen kansrijk zijn voor Breecamp-West. Nabij Breecamp-West, in de voorzieningenstrook ten oosten van het plangebied (Voorzieningenkavel Scholtensteeg D), komen voorzieningen met een wijkoverstijgend verzorgingsgebied gezien de ligging aan de Hasselterweg. De locatie is gunstig gelegen voor voorzieningen die verkeersbewegingen met zich meebrengen. In deze strook komt niet alleen een onthaastingscentrum (wellnesscentrum), op basis van onderzoek en het afwegingskader van het voorzieningenplan is deze locatie geschikt bevonden voor herhuisvesting van deze twee scholen met speciaal onderwijs (Obadja school en Eliëzerschool), inclusief een medisch kinderdagopvang. Aangezien de leerlingen (totaal inclusief medisch kinderdagopvang circa 250) vanuit de regio komen, brengt dit ook verkeersbewegingen met zich mee.
buitensport cultuur en ontmoeting
speciaal onderwijs gymlokaal
cultuur en ontmoeting eerstelijnszorg
wonen met zorg
invulling voorzieningenkavels Stadshagen
Deze functies hebben niet de gehele strook nodig. Naast de school en het onthaastingscentrum kan de strook ingezet worden voor andere functies, die ook een functie voor Breecamp en Breecamp-West kunnen vervullen. Een concrete invulling is in het voorzieningenplan Stadshagen nog niet opgenomen en is mede afhankelijk van de realisatie van voorzieningen op de andere kavels. Daarnaast is afstemming van voorzieningen op deze reststrook op de ontwikkeling Breecamp-West van belang. Breecamp-West is relatief ver gelegen van de centrale voorzieningen in Stadshagen. In het kader van de ontwikkeling van zo’n 600 woningen in Breecamp-West, is het dus van belang dat in deze ontwikkeling een aantal essentiële voorzieningen wordt meegenomen in de planvorming. Het gaat dan om maatschappelijke voorzieningen (cultuur en ontmoeting), gezondheidsvoorzieningen, horeca en detailhandel, al dan niet gecombineerd. Het doel van deze voorzieningen is onder meer om de leefbaarheid te vergroten, de collectiviteit aan te wakkeren en eenzaamheid te voorkomen.