1.c Catalogus Gebiedskenmerken - ontwerp

99

Een continu en rustig wegbeeld dat meekleurt met het omliggende landschap

gen vanaf het begin van de planontwikkeling mee (klimaat, biodiversiteit, landbouw, woon- en leefklimaat, etc.). Zet kruidenrijke bermen in als natuurlijke verbindingen. • Doorsnijdingen van kwetsbare gebieden vragen extra aandacht t.a.v. vormgeving en maatregelen ter compensatie van de barrièrewerking of

aantasting van kwaliteit. Hef barrières op door middel van bruggen, ecoducten of tunnels of door een verhoogde of verdiepte ligging. Inspiratie • Zorg voor goede zichtlijnen op het landschap en bijzondere plekken.

3.9 Stedelijke laag • Kanaal of vaart Kanalen en vaarten vormen lineaire structuren in het landschap, veelal geflankeerd door stevige bomenrijen langs de oevers. Langs een aantal kanalen zijn de oorspronkelijke jaagpaden nog aanwezig. Bruggen, oevers, kaden, parallelwegen brengen vaak eenheid, doordat ze in eenzelfde handschrift zijn ontworpen en uitgevoerd. Watererfgoed en bebouwing horen bij het kanaal.

Het Twentekanaal is niet alleen belangrijk voor het transport van goederen, maar ook voor de aanvoer van water (foto Christian van der Meij)

Kenmerken Het netwerk van kanalen en vaarten bestaat uit gegraven vaarverbindingen en ontwateringkanalen. Van oudsher spelen ze een belangrijke rol in het transport van goederen, maar een aantal daarvan heeft die functie niet meer, zoals Kanaal Almelo-Nordhorn of het Overijsselse Kanaal. Deze kanalen en vaarten hebben tegenwoordig vaak een recreatieve functie; sommigen als vaarroute, anderen als fiets- of wandelroute.

100

Daarnaast zijn de kanalen en vaarten belangrijk voor de af- en aanvoer van water in tijden van hevige regenval of droogte. Kanalen en vaarten doorsnijden het landschap, maar zijn ook landschapsvormend. Ze maken onderdeel uit van het watersysteem, zijn verbonden met andere kanalen en vaarten en met natuurlijke waterwegen. Er zijn twee typen: ontginningskanalen en industriële kanalen, ieder met eigen afmetingen en schaal.

Ontwikkelingen De functie van de vaarten en kanalen verandert, waardoor de perspectieven verschuiven: • Intensiever gebruik van het hoofdvaarnetwerk maakt verbreding of verdieping van kanalen en kunstwerken nodig. Op andere kanalen is de (toeristische) vaarfunctie juist afgenomen of helemaal verdwenen. • Door toenemende droogte is de bevaarbaarheid van de kanalen en vaarten niet vanzelfsprekend. • De waterkwaliteit staat onder druk. • In hoogveengebieden zijn veel vaarten gedempt, landschappen en dorpen zijn daardoor hun oorspronkelijke oriëntatie verloren. • Watererfgoed (gemalen, sluizen en bruggen) gaat verloren, doordat ze hun functie verliezen of worden vervangen door nieuwbouw. • Potentieel knelpunt: recreatie- en goederenver-

Kansen voor