1 Bestemmingsplan Buitengebied, Valkenbergweg 24

TOELICHTING BUITENGEBIED, VALKENBERGWEG 24

IBAN: NL84 RABO 0308 1446 51 Btw-nr.: NL139099268 KvK nr. : 65329732 P/A Korenbloemstraat 30 8012 XS Zwolle

Opdrachtnemer

Bureau voor Planvorming & Advies | Zwolle

Opgesteld door Datum IMRO:

T. Melenhorst en J. Wierda 19 september 2022 NL.IMRO.0193.BP21008-0004

Inhoud 1. Inleiding ................................................................ 4 1.1. Aanleiding ..................................................................................................................................... 4 1.2 Plangebied ..................................................................................................................................... 4 1.3 Geldend bestemmingsplan............................................................................................................ 5 1.4 Strijdigheid met het bestemmingsplan ......................................................................................... 6 2. Beleidskader.......................................................... 7 2.1 Rijksbeleid ..................................................................................................................................... 7 2.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) .......................................................................................... 7 2.1.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) ......................................................... 7 2.1.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) ..........................................................................................

7 2.2 Provinciaal beleid .......................................................................................................................... 8 2.2.1 Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken kleur. ....................................................................... 8 2.2.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel....................................................................... 10 2.3 Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 16 2.3.1 Omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van Morgen‘........................................................................... 16 2.3.2 Economisch perspectief ....................................................................................................... 17 2.3.3 Archeologisch en cultuurhistorisch beleid ........................................................................... 17 2.3.4 Verkeersbeleid...................................................................................................................... 18 2.3.5 Waterbeleid .......................................................................................................................... 19 2.3.6 Klimaatadaptatie .................................................................................................................. 20 3.

Beschrijving van het initiatief ............................... 22 3.1 Achtergrond................................................................................................................................. 22 3.2 Huidige situatie............................................................................................................................ 22 3.3 Het plan ....................................................................................................................................... 24 3.3.1 Gewijzigd gebruik ................................................................................................................. 24 3.3.2 Buitenruimte en parkeren .................................................................................................... 24 3.4 Meerwaarde ................................................................................................................................ 24 3.5 Archeologie en cultuurhistorie .................................................................................................... 27 3.5.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 27 3.5.2 Uitgangspunten bestemmingsplan ......................................................................................

27 3.6 Natuur ......................................................................................................................................... 28 3.6.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 28 3.6.2 Uitgangspunten bestemmingsplan ...................................................................................... 28 3.7 Milieu........................................................................................................................................... 28 2

3.7.1 Bodem .................................................................................................................................. 28 3.7.2 Luchtkwaliteit ....................................................................................................................... 29 3.7.3 Geluid ................................................................................................................................... 29 3.7.4 Bedrijven en milieuzonering................................................................................................. 30 3.7.5 Externe veiligheid ................................................................................................................. 31 3.7.6 M.e.r.-beoordeling ............................................................................................................... 31 3.8 Water ........................................................................................................................................... 32 3.8.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 32 3.8.2 Uitgangspunten in het bestemmingsplan ............................................................................

32 3.9 Verkeer ........................................................................................................................................ 32 3.9.1 Huidige situatie..................................................................................................................... 32 3.9.2 Uitgangspunten bestemmingsplan ...................................................................................... 33 3.10 Duurzaamheid ........................................................................................................................... 35 3.10.1 Duurzaamheid .................................................................................................................... 35 3.10.2 KEC ...................................................................................................................................... 35 4. Juridische aspecten.............................................. 37 4.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 37 4.2 Inleidende regels ......................................................................................................................... 41 4.3 Bestemmingsregels .....................................................................................................................

41 4.4 Algemene regels .......................................................................................................................... 42 4.5 Overgangs- en slotregels ............................................................................................................. 42 5. Economische uitvoerbaarheid .............................. 43 6. Maatschappelijke en economische haalbaarheid .. 44 6.1 Algemeen..................................................................................................................................... 44 6.2 Vooroverleg ................................................................................................................................. 44 6.3 Overleg met de buurt .................................................................................................................. 44 Bijlagen ................................................................... 45 Bijlage 1. Inrichtingsschets ................................................................................................................ 45 Bijlage 2. Digitale watertoets ............................................................................................................ 45

3

1. Inleiding 1.1. Aanleiding Brainstud is een Zwolse onderneming, gespecialiseerd in het ontwerpen, ontwikkelen en implementeren van ‘leerroutes’ op maat. Het gaat daarbij om zowel online- als offline leren. Het bedrijf ontwikkelt eigen software en helpt opdrachtgevers ook om het offline leren in te richten, bijvoorbeeld met werkplekleren, cursussen of (praktijk)trainingen. Brainstud heeft circa 20 medewerkers. In de zoektocht naar een nieuwe bedrijfslocatie is Brainstud uitgekomen aan de Valkenbergweg 24 in Zwolle. Ter plaatse bevindt zich binnen de geldende bestemming een horecapand. Vanwege gewijzigde marktomstandigheden heeft het pand haar functie verloren. Het pand biedt in combinatie met de omgeving de ideale combinatie voor Brainstud om haar bedrijfsmatige activiteiten voort te zetten. Het pand kent een horecabestemming. Binnen deze bestemming is het houden van kantoor niet toegestaan. Om een kantoor wel mogelijk te maken moet het bestemmingsplan worden herzien. De gemeente heeft na een beleidsmatige en ruimtelijke afweging geconcludeerd dat het plan kansrijk is en dat medewerking wordt verleend aan het wijzigen van het bestemmingsplan door ook kantoren mogelijk te maken binnen een gemengde bestemming. Hiermee wordt aansluiting gevonden bij omliggende gronden.

In artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening staat dat gemeenten ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening bestemmingsplannen vast kunnen stellen. De gemeente mag op basis van de Wet ruimtelijke ordening alleen meewerken aan planontwikkelingen die haalbaar en uitvoerbaar zijn. Ingevolge artikel 3.1.6 Bro dient de toelichting van een bestemmingsplan inzichten te bevatten over de uitvoerbaarheid van een plan dat niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Voorliggende toelichting, als onderdeel van het nieuwe bestemmingsplan, biedt dit inzicht.

1.2 Plangebied Het plangebied ligt aan de Valkenbergweg 24, op 200 meter ten oosten van de Wijthmenerplas en ten noordwesten van de kern van Wijthmen. De locatie is vanaf Wijthmen bereikbaar via de Erfgenamenweg die overgaat in de Valkenbergweg. De Valkenbergweg loopt in noordelijke richting door voor gemotoriseerd verkeer, maar voor langzaam verkeer is er een verbinding met Herfte. Het gebouw (op de volgende afbeelding geel omkaderd) maakt onderdeel uit van een kleine bebouwingscluster die bestaat uit de Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming kerk, een (zorg)woning (voor opvang voor meisjes met een ‘rugzak’ van 18 t/m 21 jaar) en het horecagebouw (Het voormalige Parochiehuis). De omgeving kent een gemengd beeld van agrarische gronden en natuur met verspreid enkele woningen en (agrarische) bedrijven. Op de volgende afbeelding is de ligging van het plangebied.

4

Woning

(Zorg)woning

Kerk

Afbeelding 1. Plangebied in haar omgeving. Bron: Google maps.

1.3 Geldend bestemmingsplan Het voorziene plan is in strijd met het vigerende planologische regime ter plaatse. Tot het moment waarop het voorliggende bestemmingsplan in werking treedt, geldt voor de gronden binnen het plangebied het volgende bestemmingsplan: -

Buitengebied – Herfte, Wijthmen, cultuurhistorie (2022)

Binnen het bestemmingsplan gelden de volgende bestemmingen: Horeca De voor 'Horeca' aangewezen gronden zijn bestemd voor gebouwen ten behoeve van een horecabedrijf en een inpandige bedrijfswoning, met daaraan ondergeschikt wegen en paden, parkeervoorzieningen, openbare nutsvoorzieningen, infrastructurele voorzieningen, groenvoorzieningen, speelvoorzieningen en water. Waarde archeologie De voor 'Waarde - Archeologie' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor: a. het behoud van de archeologische monumenten die ter plaatse aanwezig zijn; b. het behoud van de archeologische monumenten, waarvan de aanwezigheid redelijkerwijs vermoed wordt.

5

Waarde – Cultuurhistorie 1 De voor 'Waarde - Cultuurhistorie -1 ' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud en herstel van de cultuurhistorische waarden, zoals beschreven in de lijst met cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en structuren, welke als een bijlage bij deze regels van het bestemmingsplan ‘Buitengebied – Herfte, Wijthmen, cultuurhistorie’ is opgenomen. Gebiedsaanduiding Ter plaatse van het plangebied geldt naast de voorgaande bestemmingen ook de gebiedsaanduiding ‘luchtvaartverkeerzone’. Ter plaatse van de aanduiding 'luchtvaartverkeerzone' zijn de gronden, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede aangewezen voor militaire zaken in de vorm van een militaire laagvliegroute, waar in afwijking van de algemene minimum vlieghoogte van 300 meter door militaire vliegtuigen mag worden gevlogen op een hoogte van minimaal 75 meter boven obstakels met een navigatietolerantie van 1853 meter aan weerszijden van de as van de route. Op onderstaande afbeelding is een uitsnede uit de verbeelding van het geldende bestemmingsplan weergegeven.

Afbeelding 2. Uitsnede verbeelding bestemmingsplan.

1.4 Strijdigheid met het bestemmingsplan Het gebruik van de locatie ten behoeve van een kantoor past niet binnen de geldende regels ‘Buitengebied – Herfte, Wijthmen, cultuurhistorie’ (2022). Daarom moet van dit bestemmingsplan worden afgeweken.

6

2. Beleidskader In het kader van een goede ruimtelijke ordening worden ruimtelijke ingrepen of initiatieven in meer of mindere mate getoetst aan rijks-, provinciaal en/of gemeentelijk beleid. In dit hoofdstuk vindt deze beleidsmatige toetsing plaats.

2.1 Rijksbeleid 2.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die de inrichting van ons land de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van ongeveer 1 miljoen nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. De NOVI stuurt op de ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland; een goed bereikbaar netwerk van steden en regio’s met een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Niet alleen gericht op de Randstad, maar op het potentieel van heel Nederland. Uitgaande van de ambities en mogelijkheden van onze steden en regio’s. De locaties worden zoveel mogelijk ontwikkeld binnen bestaand verstedelijkt gebied. Maar ook het landelijk gebied krijgt aandacht in de NOVI. De klimaat- en de stikstofproblematiek maken duidelijk dat onze natuur, het landschap en de ontwikkeling van de landbouw onder druk staan. De NOVI geeft richting aan een toekomstige ontwikkeling van een landelijk gebied waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Relatie met initiatief Om verschillende urgente opgaven voor gebieden integraal op te pakken zijn acht voorlopige NOVIgebieden aangewezen.

Dit zijn gebieden waar verschillende grote, complexe opgaven spelen. Voorliggend projectgebied ligt niet binnen één van deze gebieden. Desondanks draagt voorliggend plan bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat van een Zwols bedrijf en aan de mix van wonen, werken en recreëren in het buitengebied.

2.1.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) De juridische borging van de nationale belangen vindt plaats in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 22 augustus 2011 vastgesteld (en aangevuld op 28 augustus 2012) en heeft als doel om vanuit een concreet nationaal belang een goede ruimtelijke ordening te bevorderen. De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Relatie met initiatief Voorliggend initiatief maakt geen onderdeel uit van de nationale ruimtelijke hoofdstructuur, waardoor de Barro niet van toepassing is.

2.1.3 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), zoals die geldt vanaf 1 juli 2017, bevat de verplichting om in de toelichting bij een plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te geven van de behoefte aan die ontwikkeling. Daarnaast, indien het 7

bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, dient een motivering te worden gegeven waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. In artikel 1.1.1 van het Bro is omschreven wat verstaan moet worden onder een stedelijke ontwikkeling. Namelijk een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Volgens de Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) vallen onder het begrip 'andere stedelijke voorzieningen' onder meer accommodaties voor onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Bovendien zijn er inmiddels meerdere uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, waarin het begrip stedelijke ontwikkeling verder is verduidelijkt. Of bij een bovengenoemde voorziening sprake is van een stedelijke ontwikkeling, hangt af van de omvang en de gebruiksmogelijkheden. Voorziet het plan voor kantoren in de toevoeging van een gebouw, dan ligt de ondergrens 'in beginsel' bij een bruto-vloeroppervlakte van minder dan 500 m². Dit betekent dat voorliggend plan, dat voorziet in de transformatie van een bestaand pand van circa 250 m² naar kantoor, niet is aan te merken als een stedelijke ontwikkeling.

Derhalve is de ladder van duurzame verstedelijking niet toepassing. Desondanks kan worden gesteld dat er sprake is van een behoefte. Op dit moment is er geen geschikte alternatieve kantoorruimte van vergelijkbare omvang in Zwolle te koop.

2.2 Provinciaal beleid 2.2.1 Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken kleur. Op 12 april 2017 heeft Overijssel haar nieuwe Omgevingsvisie vastgesteld. De Omgevingsvisie wordt jaarlijks geactualiseerd. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Duurzaamheid De provincie hanteert de volgende definitie van duurzaamheid: ‘duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.’ De provincie heeft 4 duurzame kwaliteitsambities geformuleerd: 1. Een klimaatbestendig Overijssel Dit betekent dat de provincie er voor wil zorgen dat we – nu en in de toekomst – beschermd zijn tegen overstromingen, droge voeten houden en, ook in perioden van droogte, over voldoende en schoon (drink)water beschikken voor bewoners, natuur en (landbouw)bedrijven. En de provincie wil er voor zorgen dat de stad, zelfs bij extreem heet weer, een fijne en gezonde plek blijft om te wonen. Met andere woorden: dat bijvoorbeeld ook hittestress in de steden wordt beperkt. Toets aan initiatief Voorliggend initiatief ligt in het buitengebied van Zwolle. Het overstromingsgevaar is hier klein.

Om het plangebied tot een prettige leefomgeving te maken, wordt extra groen toegevoegd op het

8

parkeerterrein. Dit zorgt op kleine schaal voor biodiversiteit, maar hierdoor wordt hittestress tegen gegaan. Daarnaast wordt hemelwater duurzaam opgevangen en verwerkt. 2. Een duurzame energiehuishouding We ambiëren in Overijssel een duurzame energiehuishouding: hernieuwbare energie voor iedereen beschikbaar en betaalbaar. We zetten in op het vergroten van het aandeel energie uit bronnen als zon, wind, biomassa en ondergrond. Toets aan initiatief Het plan voorziet in het hergebruik van bestaande bebouwing. Daarmee is in beginsel al sprake van een duurzame situatie. De manier waarop dit gebeurt is eveneens duurzaam. Ook technisch is er sprake van een duurzame ontwikkeling. Op een deel van de bebouwing worden mogelijk zonnepanelen geplaatst en er wordt meer groen toegevoegd op het terrein. 3. Kringlopen sluiten, ofwel: toegroeien naar een circulaire economie De provincie streeft naar een economie die spaarzaam omgaat met grondstoffen, waar winning, gebruik en hergebruik dicht bij elkaar plaatsvinden en waarin reststoffen maximaal worden hergebruikt. Het sluiten van kringlopen staat hierbij centraal. Dit draagt ook bij aan het borgen van een gezonde leefomgeving door het beperken van schadelijke emissies. Toets aan initiatief Waar mogelijk en noodzakelijk wordt bij de transformatie van het pand gebruik gemaakt van bestaande grondstoffen. 4.

Beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur De provincie heeft de ambitie om bestaande ruimte, bebouwing en infrastructuur beter en slimmer te benutten. Denk aan multifunctioneel en complementair ruimtegebruik (zowel boven- als ondergronds), hergebruik en herbestemming van vrijkomend vastgoed (in stedelijk en landelijk gebied) en het concentreren van ontwikkelingen rond bestaande infrastructuurknooppunten. Toets aan initiatief Voorliggend initiatief sluit daar op aan. Een bestaand pand wordt getransformeerd ten behoeve van een toekomstbestendige, duurzame kantoorfunctie. De uitwerking van de plannen duurzaam van aard, zoals hiervoor beschreven. Ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit wordt door de provincie vooral gezien als functioneel, mooi en toekomstbestendig. Dit is een optelsom van: -

gebruikswaarde: functionaliteit, bereikbaarheid, toegankelijkheid, nut en noodzaak van een initiatief dat ontwikkeld wordt belevingswaarde: beeldkwaliteit, het ‘mooie’, de identiteit van een gebied, het gevoel van (toekomstige) gebruikers en bewoners toekomstwaarde: het vermogen om ruimtelijke gevolgen van veranderende omstandigheden op te vangen (flexibiliteit, beheerbaarheid)

Toets aan initiatief 9

Voorliggend initiatief sluit aan op voorgaande waarden. De locatie kent een horecabestemming. De vraag naar deze functie is afgenomen, waardoor naar een passende nieuwe functie is gezocht. Deze is gevonden in de vorm van een kantoor. Hiermee wordt invulling gegeven aan een marktbehoefte. De wijze waarop de locatie een nieuwe invulling krijgt is ruimtelijk en functioneel afgestemd op de omgeving. De bereikbaarheid is goed, de buitenruimte wordt duurzaam ingericht en de architectonische uitstraling en bouwvolumes worden gehandhaafd. Functioneel sluit het kantoor aan bij de omliggende gemengde bestemmingen. De toekomstwaarde van de voormalige functie was beperkt. Die van de nieuwe bestemming is groot. Sociale kwaliteit Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of ‘goed voelen’ van de mens. Daarbij spelen zaken als gezondheid en vitaliteit een belangrijke rol, maar ook arbeidsparticipatie (mede in relatie tot onderwijs), sociale uitsluiting en armoede. Sociale kwaliteit gaat ook over leefbaarheid in bredere zin, over binding met de buurt en betrokkenheid bij de eigen leefomgeving. Toets aan initiatief Voorliggend initiatief voorziet in een kantoorfunctie in het buitengebied. Door deze functies wordt voorkomen dat een bestaand pand leeg komt te staan en de leefomgeving en ruimtelijke kwaliteit van het gebied worden aangetast.

Zoals ook bij de rode draden ‘duurzaamheid’ en ‘ruimtelijke kwaliteit’ is aangegeven draagt het initiatief op verschillende schaalniveaus bij aan de opwaardering van en aansluiting op de (leef)omgeving. Conclusie Voorliggend initiatief sluit aan op de ambities in de Omgevingsvisie. Een locatie met een gebruik waar geen behoefte aan is wordt getransformeerd naar een toekomstbestendige en duurzame bestemming op basis van functionaliteit en ruimtelijke kwaliteit, passend in de omgeving.

2.2.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel 2017 geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: -

generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase de zogenaamde 'SER-ladder' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden. 10

Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Ecologische Hoofdstructuur en verbindingszones enzovoorts. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent door vertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en Leisure laag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen.

Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.

Afbeelding 3. Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel 2017 (Bron: Provincie Overijssel) .

Toets aan uitvoeringsmodel Generieke beleidskeuzes Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes. In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn: 11

1. 2. 3. 4. 5.

integraliteit toekomstbestendigheid concentratiebeleid (boven)regionale afstemming zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik

Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. 1. Integraliteit De eis van integraliteit houdt in dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Met deze wettelijke eis uit het Besluit ruimtelijke ordening wordt verzekerd dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Toets aan initiatief Ten aanzien van voorliggend initiatief is een integrale afweging gemaakt ten aanzien van beleid, ruimtelijke kwaliteit, omgeving en behoefte. Dit vertaalt zich in voorliggend plan. De keuze voor een kantoorfunctie sluit aan op de behoefte van een specifiek bedrijf, in een omgeving waar gemengde functies zijn toegestaan. De kwaliteit waarmee dat gebeurt is afgestemd op en met de omgeving door behoud van het bestaande gebouw en het toevoegen van kwaliteit rondom het gebouw. Met het initiatief wordt gelijktijdig de leegstand voorkomen en vindt een ruimtelijke kwaliteitsverbetering van de (bestaande) omgeving plaats. Op basis van voorgaande kan worden geconcludeerd dat er sprake is van integraliteit. 2. Toekomstbestendigheid De eis dat gekozen oplossingen voor maatschappelijke opgaven toekomstbestendig moeten zijn, houdt in dat een initiatief de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te kunnen voorzien niet in gevaar mag brengen.

Initiatieven moeten bijdragen aan een duurzame benadering van ontwikkelingen die voorzien in de behoefte van de huidige generatie, maar die opties openhoudt om ook te voorzien in behoeften van toekomstige generaties. Het gaat dan om een evenwichtige benadering van het welzijn van mensen, economische welvaart en van het beheer van natuurlijke voorraden. Bij toekomstbestendigheid gaat het ook om de effecten van ingrepen op verschillende schaalniveaus (van directe buren tot ver over de grens) en over de vraag of het project over 20 of 30 jaar nog steeds toegevoegde waarde heeft. Toets aan initiatief Het initiatief ziet op een kleinschalige transformatie van een bestaand pand en ‘erf’. Dit pand, wat een samenhang kent met de directe omgeving, heeft een cultuurhistorische waarde. Met een nieuwe invulling wordt de leegstand, wat een negatief effect kan hebben op de directe leefomgeving, opgelost en het behoud van de cultuurhistorische waarde beter geborgd. Er treedt geen extra ruimtebeslag op. 3. Concentratiebeleid Het concentratiebeleid van de provincie Overijssel houdt in dat stedelijke ontwikkelingen (wonen, werken en voorzieningen) zoveel mogelijk geconcentreerd worden in de stedelijke netwerken Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Clean Tech regio Deventer. Daar mag gebouwd worden voor de (boven)regionale behoefte.

De kernen Hardenberg en Steenwijk kunnen bouwen voor de regionale behoefte mits dit past binnen de regionale programmering. 12

Toets aan initiatief Voorliggend initiatief voorziet niet in een stedelijke ontwikkeling in stedelijk gebied maar in een transformatie van een bestaand gebouw in het buitengebied. Hierbij is geen sprake van extra ruimtebeslag, maar van zuinig, zorgvuldig ruimtegebruik op een plek waar gemengde functies in de omgeving zijn toegestaan. er is zodoende sprake van een kleinschalige concentratie. 4. Bovenregionale afstemming De verplichting tot (boven)regionale afstemming is erop gericht om gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de regionale programmering van woningbouw, werklocaties en stedelijke voorzieningen. Ook wanneer een gemeente alleen voorziet in haar eigen (lokale) behoefte is onderlinge afstemming gewenst, omdat het aanbod in een gemeente aan woningen, werklocaties en voorzieningen onderdeel uitmaakt van een regionale markt. Toets aan initiatief Voorliggend initiatief is dusdanig gering van omvang dat geen bovenregionale afstemming heeft plaatsgevonden. 5. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik is erop gericht om onnodig nieuw ruimtebeslag – zowel ondergronds als bovengronds – te voorkomen. De provincie wil het onderscheid tussen het bestaande bebouwde gebied en de onbebouwde groene omgeving scherp houden.

Toets aan initiatief Het initiatief ziet op een kleinschalige transformatie van een bestaand pand en erf. Dit pand, wat een samenhang kent met de directe omgeving, heeft een hoge cultuurhistorische waarde. Met een nieuwe invulling wordt de leegstand, wat een negatief effect kan hebben op de directe leefomgeving, opgelost en het behoud van de cultuurhistorische waarde beter geborgd. Er treedt geen extra ruimtebeslag op. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. In dit geval zijn de ontwikkelingsperspectieven de groene omgeving van toepassing. Ontwikkelingsperspectief Groene omgeving Met de Groene omgeving bedoelt de provincie het grondgebied buiten steden, dorpen en hoofdinfrastructuur. Het gaat dus om natuurgebieden, akkers, weiden, bossen, landgoederen, rivieren, beekdalen, buurtschappen, verspreide bebouwing, recreatiemogelijkheden etc. De provincie onderscheidt in de Groene Omgeving drie ontwikkelingsperspectieven, ieder met een eigen accent: -

de zone Ondernemen met Natuur en Water (ONW) agrarisch ondernemen in het grootschalige landschap wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap

Binnen de Groene Omgeving kent de locatie het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’. Van de ruimtelijke kwaliteitsambities staat in dit ontwikkelingsperspectief 13

de ambitie ‘Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen’ voorop. Daarnaast gelden – net als voor alle andere ontwikkelingsperspectieven – de ruimtelijke kwaliteitsambities: -

zichtbaar en beleefbaar mooi landschap sterke ruimtelijke identiteiten als merken voor Overijssel continu en beleefbaar watersysteem

Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid. Nieuwvestiging van functies in de Groene Omgeving kan als daar sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn. Toets aan initiatief Met het transformeren van het bestaande pand worden geen bouwkundige ingrepen voorzien die afbreuk doen aan de waarden van de plek. De bestaande waardevolle bebouwing blijft behouden. Door het omliggende terrein anders in te richten (meer groen, minder verstening) vindt een kwaliteitsslag plaats. Functioneel gezien past de transformatie binnen de doelstellingen van de provincie om in het buitengebied diverse functies toe te staan. Nieuwvestiging van functies in de Groene Omgeving kan als daar sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn. In dit geval is sprake van een nieuwe functie, maar in een bestaand pand. Daardoor is er geen sprake van extra ruimtebeslag. Er is geen behoefte meer aan horeca, wel aan een kantoorfunctie. Gebiedskenmerken De provincie wil nieuwe ruimtelijke opgaven verbinden met bestaande gebiedskenmerken.

De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie onderscheidt de gebiedskenmerken in vier lagen: 1. 2. 3. 4.

de natuurlijke laag de stedelijke laag de laag van de beleving de laag van het agrarisch cultuurlandschap

Natuurlijke laag Bij locatiekeuzen en inrichtingsopgaven voortbouwen op de natuurlijke laag is een duurzame strategie: het betekent de veerkracht van het watersysteem in takt laten of versterken en daarmee anticiperen op klimaatverandering, het betekent het behoud van de aardkundige waarden, behouden en versterken van de rijkdom aan plant- en diersoorten (biodiversiteit). Binnen de Natuurlijke laag geldt voor het plangebied het volgende kenmerk: Dekzandruggen- en vlakten 14

De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan bijvoorbeeld door een meer natuurlijk watersysteem en door beplanting met ‘natuurlijke’ soorten. Toets aan initiatief Bij de inrichting van het plangebied wordt gebruik gemaakt van streekeigen beplanting. De schaal en omvang van het project is beperkt, waardoor geen gebruik kan en hoeft te worden gemaakt van natuurlijke verschillen tussen laagten en hoogten. Stedelijke laag De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden. Binnen de stedelijke laag zijn voor het plangebied de volgende kenmerken te onderscheiden. Stads- en dorpsrandgebieden De stads- en dorpsrandgebieden vormen de overgang tussen de Stedelijke en de Groene Omgeving, en zijn daarmee zowel entree van de stad als verbinding naar het buitengebied. Het vormgeven als entree van zowel de Groene als de Stedelijke Omgeving is een belangrijk kwaliteitsdoel. Veel stads- en dorpsrandgebieden in Overijssel liggen tegen aantrekkelijke natuurcomplexen of landgoederen aan.

Verspreide bebouwing De ambitie is Levende erven! Opnieuw verbonden met het landschap, gaan de erven een serieus te verkennen alternatief woon/werkmilieu vormen. Door voort te bouwen op de karakteristieken en kwaliteiten van de vaak eeuwenoude erven, ligt hier een kans om unieke, echt Overijsselse woon/werk-, recreatie- en zorgmilieus te ontwikkelen. Informele trage netwerk Het informele trage netwerk is het ‘langzame’ netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie, dat delen van het agrarisch cultuurlandschap en het natuurlijke laag toegankelijk en ervaarbaar maakt. Toets aan initiatief Het plan voorziet in de transformatie van een bestaand cultuurhistorisch waardevol pand. Dit pand blijft behouden. Alleen het omliggende terrein wordt, in afstemming op het landschap, opgewaardeerd. Dit draagt bij aan het behoud en de versterking van de dorpsrand. Daarnaast wordt de kantoorfunctie toegevoegd aan een bestaand woon-werk milieu, wat in lijn is met het provinciale beleid. Het plan draagt vanwege de schaal en omvang niet bij aan het informele trage netwerk, maar doet daar ook geen afbreuk aan. Laag van het agrarische cultuurlandschap De ambitie voor de laag van het agrarische cultuurlandschap is het voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen.

Binnen de Laag van het agrarische cultuurlandschap geldt het volgende kenmerk:

15

Oude Hoevenlandschap Het Oude hoevenlandschap wordt gekenmerkt door een landschap met verspreide erven. De ambitie is het kleinschalige, afwisselende oude hoevenlandschap vanuit de verspreid liggende erven een ontwikkelingsimpuls te geven. Deze erven bieden veel ruimte voor landbouw, wonen, werken, recreatie, mits er wordt voortgebouwd aan kenmerkende structuren van het landschap: de open esjes, de routes over de erven, de erf- en landschapsbeplantingen. Toets aan initiatief Het initiatief betreft de transformatie van een bestaand (horeca) gebouw. Er is geen sprake van (de grootschalige herinrichting van) een erf. Wel is er sprake van ‘werken’ wat overeenkomstig de functionele kenmerken van het plangebied is. Ruimtelijk is de impact van het plan op het oude hoevenlandschap beperkt. Laag van de beleving De ambitie is de beleving, betekenis en kwaliteit van de leefomgeving te versterken, samenhang te vergroten en discontinuïteiten in landschappelijke structuren te herstellen. Binnen de Laag van de beleving geldt voor het plangebied het volgende kenmerk: Stads- en dorpsrandgebieden De stads- en dorpsrandgebieden vormen de overgang tussen de Stedelijke en de Groene Omgeving, en zijn daarmee zowel entree van de stad als verbinding naar het buitengebied. Het vormgeven als entree van zowel de Groene als de Stedelijke Omgeving is een belangrijk kwaliteitsdoel.

Veel stads- en dorpsrandgebieden in Overijssel liggen tegen aantrekkelijke natuurcomplexen of landgoederen aan. Toets aan initiatief Het plan voorziet in de transformatie van een bestaand cultuurhistorisch waardevol pand. Dit pand blijft behouden. Alleen het omliggende terrein wordt, in afstemming op het landschap, opgewaardeerd. Dit draagt bij aan het behoud en de versterking van de dorpsrand. Conclusie Het provinciale beleid zet in op een zuinig, zorgvuldig ruimtegebruik. Nieuwe ontwikkelingen moeten toekomstbestendig zijn en ruimtelijke kwaliteit genereren. Nieuwvestiging van functies in de Groene Omgeving kan als daar sociaal-economische en/of maatschappelijke redenen voor zijn. voorliggend plan draagt daar aan bij. Het plan ziet op een kleinschalige transformatie van een bestaand pand en erf. Dit pand, wat een samenhang kent met de directe omgeving, heeft een hoge cultuurhistorische waarde. Met een nieuwe invulling wordt de leegstand, wat een negatief effect kan hebben op de directe leefomgeving, opgelost en het behoud van de cultuurhistorische waarde beter geborgd. Er treedt geen extra ruimtebeslag op. Omdat er geen extra ruimtebesluit optreedt hoeft er geen extra kwaliteitsslag in het kader van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving te worden gedaan. Op basis van de herinrichting van het omliggende terrein gebeurt dit echter wel.

2.3 Gemeentelijk beleid 2.3.1 Omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van Morgen‘ De omgevingsvisie biedt een visie voor de korte en lange termijn op de fysieke leefomgeving. Het ontwerp van de omgevingsvisie ‘Mijn Zwolle van Morgen 2030’ geeft aan dat de locatie binnen het gebiedsprofiel Gemengd landelijk gebied ligt. In het gemengd landelijk gebied is ruimte voor een mix 16

aan functies, biologische- en stadslandbouw, verbreding van landbouwbedrijven, recreatie, landschap, natuur, cultuurhistorie, wonen, klimaatadaptatie en kleinschalige niet agrarische bedrijvigheid. Ontwikkelingen zijn mogelijk als die passen bij de kenmerken, maat en schaal van het landschap. Verdere verrommeling van het gemengd landelijk gebied moet worden tegengaan. Uitgangspunt is daarom de ontwikkeling van bestaande erven. Met voorliggend plan wordt hier invulling aan gegeven. De bestaande cultuurhistorische waardevolle bebouwing wordt benut voor een nieuwe passende en gewenste functie. Er is geen sprake van een uitbreiding van de bebouwing. Wel van een ruimtelijke opwaardering van het omliggende terrein. De voorziene kantoorfunctie sluit aan bij de omliggende functies die binnen de geldende gemengde bestemming mogelijk zijn. Er wordt met dit plan geen extra druk op de omgeving gelegd waardoor er geen aantasting plaatsvindt van een goed woon- en leefklimaat. Het plan is zodoende in lijn met de Omgevingsvisie.

2.3.2 Economisch perspectief Het huidige kantorenbeleid is afgestemd op het Economisch Perspectief en mede gericht op behoud en groei van ICT-bedrijven in Zwolle. Omdat de vorige huurlocatie van Brainstud bij Citypost aan de Westerlaan wordt herontwikkeld blijft er geen lege kantoorruimte achter door de verplaatsing. Er zijn echter geen geschikte alternatieve kantoorruimte van vergelijkbare omvang in Zwolle te koop. Voorliggende locatie voldoet wel aan de behoefte. Daarmee voldoet het initiatief aan de hoofdlijnen van het Zwolse kantorenbeleid. Het kantoorconcept van Brainstud is voor de Zwolse kantorenmarkt deels vernieuwend. Ingezet wordt op energiebesparende maatregelen, zoals het plaatsen van zonnepanelen en het stimuleren van duurzame mobiliteit, ook wordt groen toegevoegd aan het plangebied en wordt regenwater opgevangen en in de bodem geïnfiltreerd. Het plan levert op deze wijze ook een bijdrage aan klimaatadaptie en gezondheid. Verder is Brainstud voor de economie van Zwolle een interessant bedrijf om te behouden vanwege de maatschappelijke betrokkenheid en de (digitale) kennisontwikkeling voor onderwijsinstellingen. Door het bieden van de kantoorruimte aan de Valkenbergweg wordt Brainstud voor Zwolle behouden.

2.3.3 Archeologisch en cultuurhistorisch beleid Archeologisch beleid Het archeologisch beleid is gebaseerd op de Wet op de archeologische monumentenzorg. Deze wet is per 1 september 2007 in werking getreden. Deze wet voorzag in een nieuwe regeling voor de archeologie in de Monumentenwet 1988. Als uitwerking van deze wet heeft de gemeenteraad op 18 augustus 2008 besloten het archeologiebeleid gemeente Zwolle vast te stellen. Het beleid is uitgewerkt aan de hand van een viertal kernbegrippen: kenbaarheid, verankering, betaling en kwaliteit. Centraal thema daarbij is dat de archeologische waarden waar nodig worden beschermd, zonder dat er meer maatschappelijke lasten in het leven worden geroepen dan noodzakelijk zijn. Het archeologiebeleid Zwolle bevat onder andere de Archeologische Waarderingskaart Zwolle (welke gebieden hebben een hoge archeologische waarde), kaders wanneer en hoe archeologisch waardevolle gebieden in het bestemmingsplan worden

17

bestemd met een dubbelbestemming en de Lokale Onderzoeksagenda Archeologie Zwolle (archeologische onderzoeksthema's). Cultuurhistorisch beleid In november 2009 stemde de Tweede Kamer in met de beleidsbrief modernisering monumentenzorg (MoMo). Het behoud en de bescherming van monumenten is hiervan een belangrijk doel én er vindt een verbreding plaats naar de omgeving. Overal in steden, dorpen en landschappen zijn plaatsen van herinnering, plaatsen met een bijzondere cultuurhistorische betekenis. Goede ruimtelijke ordening betekent dat alle belangen die effect hebben op de kwaliteit van de ruimte in de besluitvorming worden betrokken. Daarom is de eerste pijler van MoMo gericht op cultuurhistorie in de ruimtelijke ordening. Om meer vorm en inhoud te geven aan de borging van cultuurhistorie in de ruimtelijke ordening zullen gemeenten bij het vaststellen van bestemmingsplannen rekening moeten houden met cultuurhistorische waarden. Het Zwolse beleid zoals verwoord in de vastgestelde beleidsnota voor het Zwols monumenten- en archeologiebeleid (Dynamiek van Oud & Nieuw, 2000) is gericht op de instandhouding van historisch waardevolle objecten, complexen, openbare ruimte en stedenbouwkundige en landschappelijke structuren.

Op grond van de Monumentenwet 1988 en de Erfgoedverordening Zwolle 2010 is het verboden zonder of in afwijking van een vergunning een beschermd (rijks- of gemeentelijk) monument af te breken, te verstoren, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigingen. Ook is het verboden een beschermd monument te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken op een wijze, waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht. In hoofdstuk drie wordt het plan getoetst aan het archeologische en cultuurhistorische beleid. Daaruit volgt dat bestaande cultuurhistorische waarden in het plangebied behouden blijven en van aantasting van archeologische waarden geen sprake is.

2.3.4 Verkeersbeleid Mobiliteitsvisie Het op dit moment vigerende Zwolse mobiliteitsbeleid vloeit voort uit het rijks – en provinciaal beleid en is verwoord in de Mobiliteitsvisie. De Mobiliteitsvisie is door de gemeenteraad vastgesteld op 16 december 2019. In de mobiliteitsvisie komt naar voren dat de verdere groei van de mobiliteit niet zondermeer opgevangen wordt door de mobiliteitsvraag te faciliteren met nieuwe infrastructuur. En dat de ambitie is voornamelijk te investeren in een bereikbaar en toegankelijk Zwolle, waarbij mobiliteit gaat bijdragen aan andere Zwolse doelstellingen. Van economische groei tot de woningbouwopgave; van klimaat neutrale gemeente tot gezonde en vitale wijken. De ambitie is dat we ervoor zorgen dat Zwolle ook in de toekomst goed bereikbaar is door fietsen, lopen en reizen met het openbaar vervoer te stimuleren én door het autogebruik beter te spreiden. Alleen met al deze maatregelen kunnen we de knelpunten in het Zwolse verkeer voldoende wegnemen om de verwachte groei van verkeersdeelnemers op te vangen en Zwolle bereikbaar, veilig en leefbaar te houden.

18

Zwolle heeft een gunstige positie qua ontwikkeling. In de na te streven doelen op het gebied van duurzaamheid, milieu, bereikbaarheid, economische groei, leefbaarheid en dergelijke is het daarom noodzakelijk om prioriteiten te stellen. Zwolle wil de kwaliteiten als bereikbare en gezonde stad vasthouden door, naast de noodzakelijke uitbreiding van de infrastructuur, de samenleving te mobiliseren om de groeiende vraag naar mobiliteit om te buigen in een duurzame richting. In hoofdstuk drie wordt het plan getoetst aan het verkeersbeleid.

2.3.5 Waterbeleid Europees en nationaal beleid Duurzaam schoon oppervlaktewater en bescherming van het drinkwater voor de toekomst. Dat zijn heel in het kort de belangrijkste doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) en het Waterbeheer 21e eeuw (WB21), die voortaan samengaan via het Nationaal Bestuursakkoord Water. Europese Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in 2015 op orde is. In dat jaar moet het oppervlaktewater voldoen aan normen voor bepaalde chemische stoffen (waaronder de zogeheten prioritaire (gevaarlijke) stoffen). Worden die normen gehaald, dan spreken we van 'een goede chemische toestand'. Daarnaast moet het oppervlaktewater goed zijn voor een gevarieerde planten- en dierenwereld. Is dat het geval, dan heet dat “een goede ecologische toestand”. Hieronder valt ook een groot aantal andere chemische stoffen dan de hierboven al genoemde prioritaire (gevaarlijke) stoffen. Voor het grondwater gelden aparte normen voor chemische stoffen. Daarnaast moet de grondwatervoorraad stabiel zijn en mogen bijvoorbeeld natuurgebieden niet verdrogen door een te lage grondwaterstand (goede kwantitatieve toestand). In de geldende Europese richtlijnen en de EU richtlijn Prioritaire Stoffen staat precies omschreven wat een goede chemische toestand voor oppervlaktewater is.

De ecologische doelstellingen stellen de lidstaten onderling vast in zogeheten (internationale) stroomgebiedbeheersplannen. Voor verschillende typen wateren gelden verschillende ecologische doelstellingen. In een plas leven bijvoorbeeld andere planten- en dierensoorten dan in kustwater. Daarom verschillen de ecologische doelen per watertype. De chemische normen zijn bij ieder water ongeveer hetzelfde, met uitzondering van de nutriënten. Daarvoor geldt weer wel een benadering die per watertype kan verschillen. Van 2010 tot 2015 is de eerste tranche uitgevoerd. De tweede tranche maatregelen loopt van 2016 tot 2021. Waterwet De Waterwet stelt integraal waterbeheer op basis van de watersysteembenadering centraal. Er wordt uitgegaan van het geheel van relaties tussen waterkwaliteit, waterkwantiteit, oppervlaktewater, grondwater, watergebruikers en grondgebruikers. Hierbij wordt het kader geschept voor het Nederlandse waterbeheer in de komende decennia. Per 1 januari 2017 is de Waterwet gewijzigd. De beoordeling van de veiligheid van primaire waterkeringen wordt nu gebaseerd op de overstromingskans. In 2050 moeten de waterkeringen voldoen aan de normen die per 1 januari 2017 van kracht zijn.

19

Waterbeheer 21e eeuw WB21 anticipeert op toekomstige ontwikkelingen zoals klimaatverandering, bodemdaling en zeespiegelstijging. Deze ontwikkelingen stellen strengere eisen aan het waterbeheer. In WB21 wordt uitgegaan van twee principes (tritsen) voor duurzame waterkwantiteit- en duurzaam waterkwaliteitsbeheer: -

vasthouden, bergen en vertraagd afvoeren; schoonhouden, scheiden en zuiveren.

Bij 'vasthouden, bergen en afvoeren' wordt regenwater zoveel als mogelijk bovenstrooms vastgehouden in de bodem en het oppervlaktewater. Wanneer er toch een wateroverschot ontstaat wordt het water eerst tijdelijk geborgen in bergingsgebieden en dan pas afgevoerd. Bij 'schoonhouden, scheiden en zuiveren' gaat het om een voorkeursvolgorde waarbij de voorkeur uitgaat naar het voorkomen van verontreiniging (schoonhouden). Als toch verontreiniging ontstaat, moeten schoon en vuil water zoveel mogelijk worden gescheiden. Ten slotte wordt het verontreinigde water zo goed mogelijk gezuiverd. Provinciaal beleid Provincie Overijssel heeft haar beleid vastgelegd in een omgevingsvisie en de omgevingsverordening. Op 12 april 2017 zijn de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening vastgesteld. Hierin is het ruimtelijk beleid van de provincie vastgelegd. De Omgevingsvisie heeft tevens de status van Regionaal Waterplan onder de Waterwet en het Milieubeleidsplan onder de Wet milieubeheer. Waterschapsbeleid Het algemene beleid van Waterschap Drents Overijsselse Delta is verwoord in het Waterbeheerplan 2016-2021, de beleidsnota Leven met Water in Stedelijk Gebied, de Strategische Nota Rioleringsbeleid 2007, Visie Beheer en Onderhoud 2050 en het Beleidskader Recreatief Medegebruik. Het beleid van het waterschap sluit nauw aan bij de uitgangspunten van WB21.

In 2015 is de nota ‘Water Raak!’ vastgesteld. Deze nota beschrijft de voor het waterschap gewenste situatie in bestaand en nieuw stedelijk gebied. Op watergangen van Waterschap Drents Overijsselse Delta is de keur van toepassing. In de keur is aangegeven wat wel en niet mag bij watergangen, waterkeringen en kernzones. Bijvoorbeeld regels voor bouwwerken op of langs watergangen. De genoemde beleidsdocumenten liggen ter inzage op het hoofdkantoor van Waterschap Drents Overijsselse Delta. Ook zijn deze te raadplegen op de website: www.wdodelta.nl. Gemeentelijk beleid De gemeente Zwolle heeft haar beleid ten aanzien van hemelwaterinfiltratie vastgelegd in de gemeentelijke bouwverordening. Verder zijn in het Gemeentelijk Rioleringsplan ontwerprichtlijnen en beleidskeuzes beschreven waaraan voldaan moet worden. In hoofdstuk drie wordt nader ingegaan op het aspect water ten aanzien van voorliggend plan.

2.3.6 Klimaatadaptatie De deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie geeft aan dat Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Het college heeft klimaatadaptatie en energietransitie (zie volgend onderdeel) benoemd als speerpunten voor de toekomstige stad Zwolle waarin het prettig wonen, werken en recreëren is. En Zwolle wil koploper zijn in het praktisch maken van de deltabeslissing 20

Ruimtelijke Adaptatie en ziet klimaatadaptatie als kans om te innoveren en als verdienmodel. De gemeente wil hieraan invulling geven door samen netwerkend met partners in de stad denkend vanuit de generieke opgaven (klimaatadaptatie) naar mogelijkheden te zoeken bij ruimtelijke ontwikkelingen om meerwaarde, robuustheid (of veerkracht) en een aantrekkelijk stadsklimaat te creëren. Het is van belang om in de verkenning te bezien in hoeverre met deze locatieontwikkeling op inhoud, proces en financiën kan worden bijgedragen aan water robuuste en klimaatbestendige stedenbouw. Klimaatadaptatie (aanpassing) gaat over het verminderen van de kwetsbaarheid voor klimaatverandering (zowel fysiek als mentaal = acceptatie) en het profiteren van de kansen die een veranderend klimaat biedt. Belangrijk is om schade door (weers-) extremen te voorkomen en de woonwerkomgeving zodanig in te richten dat mensen zo min mogelijk last hebben van extreme weersomstandigheden. Kenmerken van een veranderd klimaat zijn bijvoorbeeld extreme regenbuien en langdurige hitte. Door bij het ontwerp hier rekening mee te houden kunnen gebouwen en (openbare/niet openbare) buitenruimten robuust en comfortabel worden ingericht. In de praktijk betekent dit net iets verder kijken dan het huidige Bouwbesluit, zoals met: -

beperkte zon inval in de zomer, groene gevels en/of daken, bomen/schaduw. Dit levert ook meer wooncomfort op, zoals slapen in minder warmere ruimten; een groene inrichting met wadi's, waterdoorlatende verharding en een (grotere) regenafvoer met een noodoverlaat (zodat er bij een hoosbui geen regenwater het gebouw instroomt).

Bijzondere aandacht verdienen de nutsvoorzieningen voor elektra, drinkwater en internet. Uitgangspunt is dat deze voorzieningen kunnen blijven functioneren bij extremen inclusief overstromingen uit het regionaal systeem. Voor hittestress is het uitgangspunt dat het plan geen toename van hittestress tot gevolg mag hebben. Door klimaatadaptatie in de uitgangspunten mee te nemen zijn er in principe weinig tot geen meerkosten. Bij aanpassing van bestaande plannen is de ervaring dat met een beperkte extra (plus) investering projecten klimaatbestendig kunnen worden gemaakt. Indien dit aan de orde is ziet de gemeente Zwolle het als een gezamenlijke zoektocht om de financiering van de plus mogelijk te maken en het nieuwbouwproject zo klimaatbestendig mogelijk uit te werken en realiseren. Ook kan een klimaat adaptieve project de bewustwording hieromtrent vergroten. Wat zou het interessant zijn, als de toekomstige bewoners van de nieuwe woningen nu al weten hoe veilig en comfortabel hun woning in 2030 zijn in een warmer klimaat en hoosbuien kunnen trotseren? Een innovatief klimaatbestendig wijk kan ook een (extra) vestigingsargument zijn. Zwolse Adaptatiestrategie De gemeenteraad heeft in sept 2019 de Zwolse Adaptatiestrategie vastgesteld. Dit is een strategie om de stad aan te passen aan het nieuwe klimaat.

De strategie helpt de gemeente, inwoners, bedrijven, winkels, scholen en zorginstellingen om er samen voor te zorgen dat Zwolle in 2050 klimaatbestendig is. En nog veel groener, gezonder en economisch aantrekkelijker. In voorliggend plan wordt hier invulling aan gegeven door meer groen toe te voegen aan het plangebied waardoor water beter opgenomen kan worden in de grond en hittestress wordt tegengegaan. 21

3. Beschrijving van het initiatief 3.1 Achtergrond Brainstud is een bedrijf dat is gespecialiseerd in het ontwerpen, ontwikkelen en implementeren van ‘leerroutes’ op maat, zowel online als offline. Er is geen sprake is van ruimtelijke of milieubelastende activiteiten maar van een kantoorfunctie. Omdat Brainstud noodgedwongen de huidige kantoorlocatie aan de Westerlaan 51 moest verlaten, heeft Brainstud mede op basis van het bedrijfsprofiel gezocht naar een passende nieuwe locatie voor haar 20 medewerkers. Bij de locatiekeuze zijn de volgende afwegingen en randvoorwaarden geformuleerd: -

Er moet sprake zijn van een unieke plek die bijdraagt aan het ontplooien van de creativiteit van de medewerkers; De plek moet representatief zijn voor de ontvangst van bezoekers. De plek moet voldoende ruimte hebben voor circa 20 werkplekken, waarbij het gegeven is dat er ten gevolge van de Corona-maatregelen steeds meer thuis wordt gewerkt. Ook in de toekomst zal dit het geval zijn.

De plek die voldoet aan deze criteria is gevonden aan de Valkenbergweg 24. De ligging van de locatie in het buitengebied, in de directe nabijheid van de Wijthmenerplas is uniek, rustgevend en inspirerend. Daarnaast biedt de bestaande karakteristieke bebouwing met een oppervlakte van circa 250 vierkante meter bedrijfsvloeroppervlakte voldoende ruimte voor het realiseren van de noodzakelijke werkplekken. In de volgende paragraaf wordt een toelichting op het initiatief gegeven.

3.2 Huidige situatie Het perceel Valkenbergweg 24 maakt onderdeel uit van een kleine bebouwingscluster die bestaat uit de Onze Lieve Vrouw ten Hemelopneming kerk, een (zorg)woning (voor opvang voor meisjes met een ‘rugzak’ van 18 t/m 21 jaar) en het horecagebouw op de kavel dat wordt getransformeerd naar kantoor (Het voormalige Parochiehuis). De omgeving kent een gemengd beeld van agrarische gronden en natuur met verspreid enkele woningen en (agrarische) bedrijven. Het gebouw, met een oppervlakte van circa 250 vierkante meter, is in de lengterichting op enige afstand van de Valkenbergweg gepositioneerd. Het gebouw heeft een karakteristieke uitstraling door de karakteristieke pannen op de langskap en de symmetrische raampartijen. Door de afstand ten opzichte van de weg is aan de voorkant ruimte voor 20 parkeerplaatsen. Aan de achterzijde van het gebouw bevinden zich een terras en een tuin. Op de volgende afbeeldingen is een impressie van de huidige situatie weergegeven.

22

Afbeelding 4. Zicht op het gebouw vanaf de Va lkenbergweg. Bron: Funda.

Afbeelding 5. Zicht op de achterzijde van het gebouw en op de tuin. Bron: Funda.

23

3.3 Het plan 3.3.1 Gewijzigd gebruik Het plan voorziet in het wijzigen van de horeca-bestemming in een ruimere gemengde bestemming. Binnen deze ruimere bestemming kunnen, in tegenstelling tot de geldende horecabestemming, kantoren gerealiseerd worden. Hiermee wordt aangesloten bij de bestemming van omliggende gronden. Uitzondering is dat binnen het plangebied geen meergezinswoningen gerealiseerd kunnen worden. Gezien het beoogde gebruik van de locatie ten behoeve van kantoor is dat ook niet nodig. Uitgangspunt van het plan is dat het bestaande casco van het pand intact blijft. Er zijn inpandig nauwelijks wijzigingen nodig. In het pand worden ongeveer 20 (flexibele) werkplekken gerealiseerd ter plaatse van de bestaande zaal. Naast de werkplekken beschikt het pand over een algemene ruimte, een vergaderruimte en als vanzelfsprekend een toiletgroep. Ook is er een kantine/keuken aanwezig.