Document · PDF

1.4.1 Ombuigingslijst

Raad Besluitvormingsronde 29 juni 2026, gemeente ZwolleBij agendapunt: Input t.b.v. coalitieakkoord14.302 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

€ 3.534.869 Beleidskeuze

De inzet op bedrijvigheid en banen in specifieke gebieden afschalen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

€ 332.171

Toelichting: Het bieden van ruimte voor bedrijvigheid door onder andere samen met ondernemers en vastgoedeigenaren plannen te maken voor bedrijfshuisvesting en kantoren, het 28

reserveren van ruimte voor economische bestemmingen in gebiedsontwikkeling en het bieden van ruimte aan initiatieven. Deze activiteiten zijn beïnvloedbaar. Er is geen wettelijke taak voor de gemeente.

Beleidskeuze 40: Bezuinigen op dienstverlening bedrijven en MKB Programma (2025)

Doel (2025)

5.1.1, 5.1.2 en deels 5.2.1

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

€ 3.534.869 Beleidskeuze

€ 332.171

Keuze 1: Het aantal accountmanagers afschalen. Keuze 2: De inzet op acquisitie bedrijven afschalen. Keuze 3: De dienstverlening aan ondernemers afschalen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Toelichting: Het bieden van dienstverlening aan ondernemers door onder andere de inzet van accountmanagers, het ondersteunen van de bedrijfsinvesteringszones en het werven van bedrijven. Activiteit Dienstverlening bedrijven en MKB is beïnvloedbaar. Er is geen wettelijke taak voor de gemeente.

Beleidskeuze 41: Parkeerbelasting (handhaving) Programma (2025)

Doel (2025)

6.3.3

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

952.299 Beleidskeuze

Keuze 1: Kosten doorberekenen voor gehandicapten Parkeerplaatsen voor verhuizingen en opheffingen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om € 250 te vragen per kentekenwijziging. Keuze 2: Het aantal handhavers afschalen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Toelichting: Gemeenten kunnen bezuinigen op parkeerregulering en uitvoering handhavingscontroles (als onderdeel van belastingheffing). Activiteit Parkeerbelasting (handhaving) is beïnvloedbaar. Er is geen wettelijke taak voor de gemeente.

Beleidskeuze 42: Bezuinigen op inrichting verkeer Programma (2025)

Doel (2025)

6 en 7

6.3.1 en 7.2.4

Beïnvloedbaar budget

Beleidskeuze

Keuze 1: De inzet op het realiseren van verkeersprojecten afschalen.

Uitgaven

Inkomsten

€ 4.525.836

€ 1.681.095

Keuze 2: Het aantal verkeersregelinstallaties (VRI) afschalen. Keuze 3: Het aantal Dynamische routeinformatiepanelen (DRIP) afschalen. Mogelijke besparing

N.t.b.

Toelichting: Bij inrichting verkeer gaat et om verschillende activiteiten: - Het aanleggen en herinrichten van straten, wegen, fietspaden, pleinen, voetpaden, parkeervoorzieningen en fietspaden. - Het uitvoeren van verkeersmanagement. Het uitvoeren van maatregelen ten aanzien van verkeersveiligheid. - Het uitvoeren van werkzaamheden om innovatieve oplossingen te bewerkstelligen op het gebied van verkeer. - Het verzamelen en inzetten van verkeersdata voor doorstroming. Activiteit Inrichting verkeer is beïnvloedbaar. Vanwege wettelijke taken kan niet met deze activiteit gestopt worden. De gemeente heeft op grond van de gemeentewet de taak te zorgen voor adequate wegen, fiets- en voetpaden. Daarnaast zijn er wettelijke minimumvereisten gesteld aan de uitvoering van de activiteit, opgenomen in de Wegenwet (art. 15 t/m 26), Omgevingswet (art. 4.1-4.39) en Wegenverkeerswet (verantwoordelijkheid als wegbeheerder).

Beleidskeuze 43: Bezuinigen op strategisch vastgoed (aankoop en beheer) Programma (2026)

Doel (2026)

7.1.4

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

14.149.488 Beleidskeuze

16.214.144

Keuze 1: Het aantal strategische aankopen van panden afschalen. Keuze 2: De huuropbrengsten bedrijfspanden verhogen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Toelichting: Het bezit van strategisch vastgoed is een grondinstrument waarmee de gemeente kan sturen op het realiseren van (maatschappelijke) doelstellingen in het ruimtelijke domein. De gemeente Zwolle verhuurt 134 panden. NB De uitkomsten van de focusweek vastgoed zijn nog niet verwerkt in deze ombuigingslijst.

Beleidskeuze 44: Bezuinigen op toezicht en handhaving wonen Programma (2025)

Doel (2025)

6.1.3

Beïnvloedbaar budget5 Uitgaven

Inkomsten

€ 4.577.276 Beleidskeuze

€ 9.280.097

Keuze 1: Het aantal controles afschalen. Keuze 2: Gemeentelijke regelingen afschalen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Dit betreft de baten en lasten m.b.t. de beoordeelde en verstrekte omgevingsvergunningen.

Toelichting: Bij toezicht en handhaving wonen gaat het om het zorgdragen voor de naleving van regels met betrekking tot veiligheid en kwaliteit van gebouwen én het juiste gebruik van gebouwen. Activiteit Toezicht en handhaving wonen is beïnvloedbaar. Vanwege wettelijke taken kan niet met deze activiteit gestopt worden.

Beleidskeuze 45: Bezuinigen op kleinschalig onderhoud buitenruimte Programma (2025)

Doel (2025)

7.1.1, 7.1.2, en 7.1.3

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten n.t.b.

Beleidskeuze

n.t.b.

Keuze 1: de uitvoering van kleinschalig onderhoud afschalen. Keuze 2: de uitvoering van kleine interventies aan verkeersinrichting voor de doorstroom en veiligheid van het verkeer afschalen. Keuze 3: de inzet van verkeersregelaars afschalen. Keuze 4: De uitvoering van (kleinschalig) groen onderhoud afschalen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Toelichting: Bij kleinschalig onderhoud aan de buitenruimte gaat het om het uitvoeren van kleinschalige onderhoudsactiviteiten aan de buitenruimte, wegen, stoepen, rotondes en groenvoorzieningen. Het uitvoeren van acties ter bevordering van verkeersmanagement zoals het onderhoud aan borden, belijning en de inzet van verkeersregelaars. Voor alle activiteiten geldt dat ze beïnvloedbaar zijn. Daarnaast geldt voor alle activiteiten, dat vanwege wettelijke taken niet met de activiteiten gestopt kan worden.

Beleidskeuze 46: Gebiedsgericht welzijnswerk Programma (2025)

Doel (2025)

1.1.1

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

€ 3.499.032 Beleidskeuze

Keuze 1: Het aantal welzijnslocaties afschalen. Het gaat hier om een aantal welzijnslocaties en de openingstijden van de locaties. Keuze 2: Het verlenen van subsidie afschalen. Het gaat hierom het aantal subsidieregelingen en de uitwerking van de individuele subsidieregelingen. Keuze 3 (baten): Verhogen verhuurtarieven van welzijnslocaties.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Toelichting: Bij gebiedsgericht welzijnswerk gaat het om het verlenen van subsidie, het ondersteunen van buurtkamers en gebiedsgerichte welzijnslocaties en het exploiteren en beschikbaar stellen van welzijnslocaties. Activiteit Gebiedsgericht welzijnswerk is beïnvloedbaar. Er is geen wettelijke taak voor de gemeente.

In Zwolle is het welzijnswerk verdeeld over 3 onderdelen: jongerenwelzijn, ouderenwelzijn en 'gewoon' welzijnswerk. Binnen het welzijnswerk is er een onderdeel dat wijkgericht welzijnswerk heet. Dit is onderdeel van de Sociale Basis.

Beleidskeuze 47: Bezuinigen op leefbaarheid en bewonersparticipatie Programma (2025)

Doel (2025)

7.1.1.

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten n.t.b.

Beleidskeuze

Keuze 1: Het subsidie-instrument afschalen (Leefbaarheid en bewonersparticipatie). Keuze 2: Capaciteit afschalen (Leefbaarheid en bewonersparticipatie).

Mogelijke besparing

N.t.b. NB De uitgaven voor bewonersparticipatie zijn verdeeld over verschillende budgetten.

Toelichting: Bij leefbaarheid en bewonersparticipatie gaat het om het verlenen van subsidie aan bewonersorganisaties en initiatieven van bewoners, het organiseren van participatie, het ondersteunen van maatschappelijk initiatief en initiatiefnemers in de stad helpen bij het opzetten van een participatietraject. Activiteit Leefbaarheid en bewonersparticipatie is beïnvloedbaar. Er is geen wettelijke taak voor de gemeente. Activiteit Verbeteren van de participatie is beïnvloedbaar. Vanwege wettelijke taken kan niet met deze activiteit gestopt worden.

4.1.3. Bedrijfsvoering / dienstverlening

Beleidskeuze 48: Avondopenstelling stadskantoor wijzigen (VINF) Programma (2026)

Doel (2026)

6. Betrouwbare overheid

6.3.1

Beïnvloedbaar budget Uitgaven € 160.000

Beleidskeuze

Inkomsten € 160.000

Stoppen met één van de twee avondopenstellingen op het stadskantoor (Burgerzaken).

Mogelijke besparing

€ 50.000 (personele capaciteit en cateringkosten)

Toelichting: Momenteel heeft het team Burgerzaken 2 avondopenstellingen, namelijk op dinsdag en op donderdag van 17.00 tot 19.00 uur. De beleidskeuze houdt in dat we stoppen met één van de twee van de twee avondopenstellingen en onderzoeken welke alternatieven er

zijn ter compensatie (bijvoorbeeld donderdagavond een uur extra open, dus tot 20.00 uur in plaats van 19.00 uur).

Beleidskeuze 49: Afschalen van de budgetten van de gemeenteraad Programma (2025)

Doel (2025)

8.1.1.

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

1.681.045

Beleidskeuze

De verschillende budgetten van de gemeenteraad kunnen worden afgeschaald.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Toelichting: De budgetten van de gemeenteraad hebben onder andere betrekking op apparaatskosten: fractieondersteuning, huisvestingslasten, lasten raads- en commissievergaderingen en overige uitgaven (excl. fractievergoeding; de gemeenteraad stelt zelf de hoogte hiervan vast). Daarnaast zijn er kosten gemoeid met de bestuursondersteuning van de gemeenteraad (griffie). Op zowel de apparaatskosten als de bestuursondersteuning van de gemeenteraad kan worden bezuinigd. Vanwege wettelijke taak kan niet met deze activiteiten gestopt worden.

Beleidskeuze 50: Afschalen van het aantal wethouders (college van B&W) Programma (2025)

Doel (2025)

8.1.2

Beïnvloedbaar budget Uitgaven € 2.358.144

Beleidskeuze

Het aantal wethouders afschalen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

Inkomsten -

Toelichting: Het minimumaantal wethouders is wettelijk vastgesteld op twee. Het maximum aantal wethouders is wettelijk gemaximeerd op 20% van het aantal raadsleden (Gemeentewet, art.36). Voor Zwolle gaat het om een maximaal aantal van acht wethouders (20% van 39 raadsleden; afgerond naar boven). Het huidig college bestaat naast de burgemeester uit zes wethouders. Er kan voor worden gekozen om het aantal wethouders af te schalen. De besparing bestaat uit de wettelijk vastgestelde bezoldiging per wethouder, inclusief wachtgeld. NB Bijkomend effect van het afschalen van het aantal wethouders is een mogelijke besparing op secretariële ondersteuning, bestuursadvisering en bestuurscommunicatie.

Beleidskeuze 51: Bezuinigen op bestuurlijke samenwerking (Regio Zwolle) Programma (2025)

Doel (2025)

8.1.2

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

€ 381.528 Beleidskeuze

De activiteiten vanuit Regio Zwolle afschalen.

Mogelijke besparing

N.t.b.

NB In 2026 en 2027 zijn daar incidentele middelen aan toegevoegd voor een bedrag van € 750.000 resp. € 800.000.

Toelichting: De gemeente is lid van een aantal collectieve bestuurlijke samenwerkingsorganen. Het lidmaatschap met bijbehorende contributies van een aantal bestuurlijke samenwerkingsorganen is verplicht (o.a. VNG-contributie, de bijdrage aan het lidmaatschap van de project- en netwerkorganisatie A&O fonds gemeenten). De contributiebijdrage aan Regio Zwolle is beïnvloedbaar. In Regio Zwolle werken we, 22 gemeenten, 4 provincies, ondernemers, onderwijs en maatschappelijke organisaties, samen aan brede welvaart voor alle huidige en toekomstige inwoners en ondernemers. De activiteiten kunnen worden afgeschaald, waardoor de jaarlijkse financiële bijdrage kan worden verminderd. Dit moet dan wel worden afgesproken met de samenwerkende partijen.

Beleidskeuze 52: Bezuinigen op verkiezingen Programma (2025)

Doel (2025)

8.2.1

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

€ 745.405 Beleidskeuze

Keuze 1: De dichtheidsnorm van stemlocaties aanpassen. Het gaat hier om de gemeentelijke norm t.a.v. de gemiddelde afstand tussen een huis en stemlocaties. Keuze 2: Opkomst bevorderende maatregelen afschalen. Het gaat hier om het aantal acties die de gemeente organiseert met bijbehorende publiciteit en zichtbaarheid voor verkiezingen.

Mogelijke besparing

N.t.b. NB We storten elk jaar een bedrag in de reserve verkiezingen en bij een reguliere verkiezing halen we ongeveer € 380.000 uit deze reserve.

Toelichting: Activiteit Verkiezingen is beïnvloedbaar. Vanwege wettelijke taken kan niet met deze activiteit gestopt worden. Daarnaast zijn er in de Kieswet wettelijke minimumvereisten gesteld aan de uitvoering. Wel kan de gemeente de zogenaamde ‘dichtheidsnorm’ 34

aanpassen wat inhoudt dat de gemiddeld afstand tussen huis en stemlocatie toeneemt. Ook kan de gemeente ervoor kiezen om te bezuinigen op maatregelen om de opkomst te bevorderen.

4.1.4. Verbonden partijen, waaronder gemeenschappelijke regelingen Beïnvloedbare uitgaven bij verbonden partijen, waaronder gemeenschappelijke regelingen, zijn kostenposten waar gemeenten via het bestuur (algemeen of dagelijks bestuur) actieve sturing op kunnen geven om kosten te besparen of budgetten aan te passen. In tegenstelling tot wettelijke taken, die vaak ‘niet of nauwelijks beïnvloedbaar’ zijn op korte termijn, betreffen beïnvloedbare uitgaven voornamelijk beleidsmatige keuzes, plustaken en efficiëntieslagen in de bedrijfsvoering. Veel kosten van gemeenschappelijke regelingen (zoals GGD's en veiligheidsregio's) zijn niet beïnvloedbaar, omdat ze voortvloeien uit: - Wettelijke taken: Verplichte uitvoering van taken (bijv. sociale werkvoorziening, jeugdzorg). - Kapitaallasten: Lange-termijn verplichtingen uit eerdere investeringen. - Bestuur en organisatie: Vaste overheadkosten die nodig zijn om de organisatie draaiende te houden. In de praktijk blijkt het bestuurlijk lastig te zijn om bezuinigingen binnen gemeenschappelijke regelingen te voeren, omdat daarover overeenstemming moet zijn van de deelnemende gemeenten. Initiatieven die gemeenten gezamenlijk hebben ondernomen zijn in het verleden daarom vaak gestrand.

Zwolle neemt deel aan de volgende gemeenschappelijke regelingen: - Gemeenschappelijke GezondheidsDienst IJsselland (GGD) - Zwolle - Veiligheidsregio IJsselland - Zwolle - Sociale Recherche IJssel-Vechtstreek - Zwolle - Shared Service Centrum (SSC) Ons - Zwolle - Collectie Overijssel (CO) - Zwolle - Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn (GBLT) - Zwolle - Omgevingsdienst IJsselland - Zwolle - Regionaal Serviceteam Jeugd (RSJ) IJsselland - Zwolle Naast de gemeenschappelijke regelingen werken we op verschillende terreinen samen met andere overheden, instellingen en organisaties via vennootschappen, zoals de ROVA N.V, Tiem B.V en Port of Zwolle coöperatie UA. Deze partijen voeren diverse gemeentelijke taken uit. Voorbeeld van een mogelijkheid om te besparen op gemeenschappelijke regelingen komt van de gemeente Enschede. In de Zomernota 2025 van deze gemeente is een bezuiniging opgenomen voor het Regionaal Orgaan Zelfstandigen (ROZ): De dienstverlening van het Regionaal Orgaan Zelfstandigen (ROZ), uitgevoerd door Hengelo, wordt beperkt tot het wettelijk minimum. De verantwoordelijkheid voor 35

impactondernemen ligt voortaan bij de ondernemers zelf en startersbegeleiding doet de KvK ook. Om deze maatregel door te kunnen voeren is overeenstemming met de deelnemende gemeenten nodig. Ook in Zwolle werken we in regioverband samen om ondersteuning te geven aan (startende) ondernemers. Zwolle kent het Regionaal bureau zelfstandigen (Rbz) Zwolle dat ondersteuning biedt aan ondernemers met financiële problemen en uitdagingen. Dat doen wij als overheidsorganisatie van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz), in het kort bijstand voor zelfstandigen. Het Rbz werkt voor 12 regionale gemeenten 6. Wij voeren regelingen uit in opdracht van deze gemeenten. Hieronder is een mogelijke maatregel opgenomen in lijn met een bezuiniging die de gemeente Enschede heeft opgenomen in de Zomernota 2025 voor het Regionaal Orgaan Zelfstandigen (ROZ) Twente. Beleidskeuze 53: Dienstverlening Regionaal bureau zelfstandigen (Rbz) terugbrengen naar het wettelijk minimum Programma (2025)

Doel (2025)

2.1.3

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

909.261 Beleidskeuze

115.330

Dienstverlening Regionaal bureau zelfstandigen (Rbz) terugbrengen naar het wettelijk minimum.

Mogelijke besparing

N.t.b. NB De inkomsten zijn de opbrengsten van de regiogemeenten voor de geleverde diensten.

Een mogelijke maatregel is om te stoppen met startersbegeleiding en startende ondernemers door te verwijzen naar de Kamer van Koophandel (KvK). Om deze maatregel door te kunnen voeren is overeenstemming met de deelnemende gemeenten nodig.

Hardenberg, Hattem, Heerde, Kampen, Oldebroek, Ommen, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Westerveld, Zwartewaterland en Zwolle.

4.2.

Inkomsten

Vergroten grondslag voor tarieven Beleidskeuze 54: Meer kosten toerekenen aan rioolheffing en afvalstoffenheffing (VINF) Programma (2026)

Doel (2026)

Beïnvloedbaar budget

5.4.1 en 5.5.1

Beleidskeuze

Meer kosten vanuit straatreiniging, (bekostigd uit de algemene middelen),

Uitgaven

Inkomsten N.v.t.

N.v.t.

toerekenen aan de afvalstoffen- en rioolheffing (doorbelasting aan inwoners). Mogelijke besparing

€ 900.000 (€ 600.000 via afvalstoffenheffing en € 300.000 via rioolheffing).

Toelichting: Uit de begrotingsanalyse van de gemeente Zwolle door Cebeon 7 (2024) is gebleken dat de gemeente Zwolle relatief laag zit als het gaat om de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Met name in de toerekening van de kosten van straatreiniging zou er meer toegerekend kunnen worden aan deze heffingen. Op dit moment wordt 30% van deze kosten toegerekend aan de afvalstoffenheffing en 15% aan de rioolheffing. Op het onderzoek van Cebeon heeft een vervolgonderzoek van IPRNormag plaatsgevonden. Uit dit onderzoek blijkt dat de algemene middelen meer ontlast zouden kunnen worden door meer kosten van straatreiniging toe te rekenen aan beide heffingen. Ook de reikwijdte hiervan is onderzocht en beschreven De essentie van deze maatregel is om meer kosten vanuit de straatreiniging, (bekostigd uit de algemene middelen), toe te rekenen aan de afvalstoffen- en rioolheffing (doorbelasting aan inwoners). Uit het onderzoek van IPRNormag blijkt dat jaarlijks maximaal € 900.000 meer door te belasten is binnen de huidige wettelijke kaders. Dit zou betekenen dat de verdeelsleutel omhoog kan op afval van 30% naar circa 40% (+ € 600.000) en op riool van 15% naar circa 25% (+ € 300.000). Dit leidt tot een stijging van de tarieven voor de afvalstoffenheffing (+ € 10 per huishouden) en rioolheffing (+ € 5 per huishouden).

Deze stijging zou gefaseerd, bijvoorbeeld in een periode van 3-5 jaar, kunnen worden doorgevoerd waarbij in 2027 een eerste stap kan worden gezet. NB in de Zomernota 2025 van de gemeente Enschede zijn de kosten voor beheer en onderhoud voor sloten en duikers toegevoegd aan het project riolering in plaats van het product wegen. Dit heeft geen effect op de openbare ruimte. Het is een administratieve lastenverlichting van algemene middelen (product wegen) naar de gesloten huishouding riolering. De maatregel levert structureel € 200.000 aan financiële ruimte op. Mogelijk biedt dit voor Zwolle ook mogelijkheden. Dit moet worden uitgezocht.

Begrotingsanalyse gemeente Zwolle (Cebeon), 4 april 2024, p. 26.

Beleidskeuze 55: Meer reclame in de openbare ruimte (VINF) Programma (2026)

Doel (2026)

7.1.1

Beïnvloedbaar budget Uitgaven

Inkomsten

€ 126.214 Beleidskeuze

€ 933.448

Vergroten van de gemeentelijke inkomsten door de mogelijkheden voor reclame in de openbare ruimte te verruimen.

Mogelijke besparing

Bandbreedte van € 75.000 - € 300.000 Beperkte incidentele kosten voor beleidsaanpassing en toezicht.

In Zwolle is reclame in de openbare ruimte toegestaan, maar strak gereguleerd om de stad leefbaar, veilig en toegankelijk te houden. De gemeente maakt onderscheid tussen losse reclame en uitstallingen (zoals borden op de stoep) en gevel- en handelsreclame. Deze uitingen mogen alleen binnen kaders van leefbaarheid, veiligheid en toegankelijkheid (APV en beleidsregels). De maatregel is erop gericht de gemeentelijke inkomsten te vergroten door de mogelijkheden voor reclame in de openbare ruimte te verruimen. Door binnen bestaande kaders voor leefbaarheid, veiligheid en toegankelijkheid meer of zichtbaardere reclame toe te staan, krijgen ondernemers extra ruimte om hun activiteiten onder de aandacht te brengen. Dit levert de gemeente aanvullende inkomsten op via vergunningen, leges en exploitatie of gebruiksvergoedingen voor het gebruik van de openbare ruimte. De extra inkomsten worden structureel ingezet ter dekking van gemeentelijke uitgaven, waardoor de druk op de algemene middelen afneemt. NB In de Zomernota van de gemeente Enschede is € 300.000 opgenomen aan extra reclame inkomsten. Daartoe zijn diverse maatregelen doorgevoerd, waaronder het toestaan van digitale reclame in abri’s die daarvoor geschikt zijn en digitale snelwegreclame. Mogelijk biedt dit voor Zwolle ook (aanvullende) mogelijkheden. Dit moet worden uitgezocht.

De bedragen van kwijtschelding worden verrekend met de onderdelen afval (98,5%), riool (0,3%), begraven (0,8%) en OZB (0,4%). Er is tot nu toe voor gekozen om de uitvoeringskosten kwijtschelding t.l.v. de algemene middelen te laten komen. Aan de VNG is de vraag gesteld of deze kosten ook kunnen worden doorbelast. De VNG geeft aan dat dit volgens hun prima te verantwoorden is. Dit zou betekenen dat er € 200K extra kan worden doorbelast, als dezelfde verdeling wordt gehanteerd dan de kwijtschelding zelf zal dit voornamelijk aan afval zijn. Verhogen kostendekkendheid tarieven 100% kostendekkendheid bij gemeentelijke tarieven betekent dat de opbrengst van specifieke heffingen (zoals afvalstoffen- en rioolheffing) gelijk is aan de totale kosten die de gemeente maakt voor die diensten. Een gemeente kan ervoor kiezen om bepaalde kosten niet door te belasten en/of op een lager percentage kostendekkendheid te gaan 38

zitten. Een percentage van meer dan 100% is wettelijk niet toegestaan. Voor Zwolle is het beeld als volgt: - Afval en riool: De tarieven zijn al 100% kostendekkend en kunnen dus alleen met de het inflatiepercentage worden verhoogd. - Leges en heffingen: Voor de meeste leges en rechten geldt dat deze al op 100% kostendekkend zijn (of nagenoeg). Dat geldt voor: • leges Burgerzaken (99%); • leges Omgevingsvergunning (98%); • leges Milieu (100%); • leges Ondergrondse leidingen (99%); • leges Gedoogbeschikkingen (100%); Voor bovenstaande leges/heffingen kunnen alleen extra inkomsten worden genereerd als we bepaalde begrotingsuitgaven voortaan kunnen doorberekenen in de tarieven. Voor een aantal leges/heffingen zitten we nog niet op 100% kostendekkendheid en zijn er mogelijkheden om extra inkomsten te genereren: • Leges Juridische zaken (34%); • Havengelden (69%); • Marktgelden (69%). • Begraafplaatsrechten (95%) NB Voor het onderwerp leges wordt nog voor de verkiezingen op 18 maart 2026 een focusweek gehouden. Verhogen tarieven Wanneer wij spreken over woonlasten, dan worden de gezamenlijke kosten voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing bedoeld. Woonlasten worden bepaald aan de hand van de waarde van een woning en het type gebruiker. Jaarlijks wordt door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) een vergelijkend onderzoek uitgevoerd.

Het onderzoek is erop gericht om de gemeentelijke tarieven, belastingopbrengsten, belastingdruk en woonlasten per gemeente te vergelijken. Het Coelo neemt voor de woonlasten de gemiddelde WOZ-waarde alleen de woningen mee waarvan de eigenaar ook bewoner is, dus geen huurwoningen. Zwolle stond in 2025 (2026 is nog niet beschikbaar) op de 38e plek van de 44 grootste gemeenten (G40 + G4). Dat betekent dat er 37 gemeenten hogere lokale woonlasten hebben en zes gemeenten lagere lokale woonlasten. De totale woonlasten binnen Zwolle van € 920,47 zitten ruim onder het gemiddelde. Als we kijken naar de procentuele stijging, 2025 ten opzichte van 2024, van de woonlasten dan zit Zwolle net iets onder het gemiddelde. Twee mogelijkheden: 1) De woonlasten op het peil brengen van het gemiddelde van € 1.045 van de 44 grootste gemeenten (landelijk gemiddelde is € 1.053) en het verschil door te berekenen in de OZB vanaf 2027. De gemiddelde OZB zou dan met € 125 kunnen worden verhoogd wat een stijging is van 27% (bovenop het inflatiepercentage). Dit levert een extra opbrengst op van € 6,5 miljoen. 2) Verhoging van de OZB, woningen en niet-woningen, met 1 procentpunt geeft een extra opbrengst van € 650.000. Hiervan komt € 238.000 vanuit de woningen en € 39

412.000 vanuit de niet-woningen. Voor een gemiddelde woning (niet huurwoningen) in Zwolle is dit ongeveer € 5 aan extra OZB. Naast het verhogen van de OZB door de tarieven te verhogen: -

Toeristenbelasting: 1 procentpunt verhoging levert Zwolle € 10.000 op. Er is reeds besloten om de toeristenbelasting in 2027 te verhogen van € 1,30 naar € 1,40 en € 3,50 naar € 4,00. Dit is ook gecommuniceerd naar de branche. Dit is de laatste verhoging van vier jaar, 2024-2027, waartoe is besloten in de begroting 2024. Er moet wel tijdig gekeken worden naar eventueel verhogen na 2027 zodat de branche hierover tijdig geïnformeerd kan worden. Parkeren: In Enschede is het avond-/ nachttarief na 19:00 uur € 1 per uur met maximaal 3 uur. Dat is maximaal 5 uur geworden. Dit levert jaarlijks € 100.000 op voor Enschede. Straatparkeren: Verhogen tarief vergunninghouders straatparkeren. In 2025 is de nota parkeren aangenomen die invulling geeft aan de parkeerstrategie 2040

Introductie nieuwe belastingen/heffingen Naast het vergroten van bestaande inkomsten bestaan ook mogelijkheden om nieuwe belastingen te introduceren waarbij de opbrengsten naar de algemene middelen vloeien. Het betreft met name een beschrijving van datgene wat belast kan worden. Het is op voorhand niet in te schatten wat de mogelijke budgettaire opbrengst zal zijn, omdat nog niet in beeld is wat het volume zal zijn waarover de belasting geheven zal worden.

Maatregel (nieuwe

Toelichting

belastingen) Baatbelasting

De gemeente kan een baatbelasting opleggen aan eigenaren van onroerende zaken die gebaat zijn bij voorzieningen die door of met medewerking van de gemeente tot stand zijn gekomen.

De baatbelasting is een kostenverhaalsinstrument, waarbij maximaal 100% van de kosten van de voorzieningen kunnen worden verhaald.

De heffing wordt in een afgebakend gebied van de gemeente geheven.

Deze belasting wordt nog weinig toegepast in Nederland, vanwege juridische uitvoeringsproblemen. De baatbelasting is een zeer conflictgevoelig instrument. De potentiële opbrengst is om die reden onzeker en kan a.g.v. juridische procedures veel lager uitvallen dan verwacht.

Forensenbelasting

De opbrengsten vloeien naar de algemene middelen.

Forensenbelasting kan worden geheven van natuurlijke personen, die zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er op meer dan negentig dagen van dat jaar voor zich of voor hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden.

De gemeente is vrij in het bepalen van de tarieven forensenbelasting. Er is geen wettelijke limiet.

De uitvoeringskosten zullen naar verwachting relatief hoog zijn en mogelijk in de eerste jaren de baten overtreffen. De verwachting is dat invoering van een forensenbelasting, nog afgezien van de uitvoeringskosten, niet leidt tot substantiële opbrengsten.

NB Samen met GBLT is hier onderzoek naar gedaan. Binnen Zwolle gaat het om maximaal 40 objecten waarvan een gedeelte waarschijnlijk van Zwollenaren is en waarbij de kans groot is dat er een verhuurbemiddelingsovereenkomst aanwezig is of ingevoerd gaat worden op het moment dat Zwolle overgaat tot invoering van Forensenbelasting. Deze objecten kunnen dan niet meer worden aangeslagen voor forensenbelasting. Ook bij 40 objecten zullen de netto opbrengst zeer beperkt zijn en advies is om deze belasting niet in te voeren. Hondenbelasting

De gemeente is vrij in het bepalen van de tarieven hondenbelasting. De gemeente kan ervoor kiezen om een vast bedrag per hond in te voeren of een oplopend tarief bij meerdere honden om zodoende het hondenbezit in te perken. De gemeente kan daarnaast vrijstellingen invoeren, bijvoorbeeld voor een blindengeleidehond, een politiehond of honden op opleidingsterreinen.

Den Haag schat de uitvoeringskosten in op 10% van de mogelijke opbrengst. Dat is gebaseerd op basis van ervaringscijfers, omdat hondenbelasting recent nog werd geheven.

NB In het verleden heeft de gemeente Zwolle de hondenbelasting afgeschaft en de wegvallende inkomsten verrekend met een extra verhoging van de OZB. Precario

Precario wordt geheven voor het hebben van voorwerpen op of boven

(bovengrondse

gemeentegrond, zoals luifels, winkeluitstallingen, uithangorden,

voorwerpen)

terrassen, containers of bouwsteigers. -

Gemeente is vrij om de hoogte van de tarieven precariobelasting vast te stellen. Er is geen opbrengstlimiet gesteld.

De uitvoeringskosten zijn relatief hoog; het is een bewerkelijke belasting i.v.m. aanpassing systemen, opbouwen basisbestanden en handhaving belastbare objecten, communicatie en bezwaar en beroep.

NB Binnen Zwolle kennen we vijf soorten precario: terrassen, vetafscheiders, vaste standplaatsen voor commerciële doeleinden, bouwmaterialen containers en tankstations. In het verleden zijn de overige soorten zoals kermissen, circussen, evenementen, incidentele standplaatsen, winkel uitstallingen etc. afgeschaft. Deze soorten precario zijn erg bewerkelijk en vragen veel toezichten handhavingscapaciteit en zijn o.a. daarom afgeschaft. De overgebleven precario is gekoppeld aan een vergunning en daardoor redelijk goed bij te houden. Een extra verhoging van 1% geeft een meeropbrengst van € 5.000 Reclamebelasting

De reclamebelasting kan worden geheven van openbare aankondigingen zichtbaar vanaf de openbare weg.

Hierbij kan worden gedacht aan gevelreclame, uithangborden, vlaggen en reclamemasten.

Ook reclame in gebouwen die vanaf de openbare weg zichtbaar is, kan in de heffing worden betrokken.

De reclamebelasting kan een regulerend karakter hebben doordat bedrijven en instellingen bewuster nadenken over het aanbrengen van reclame-uitingen.

De heffing kan beperkt worden tot een bepaald gedeelte van de gemeente, mits daarvoor een objectieve en redelijke grond bestaat.

Ook ander differentiaties (bijvoorbeeld verlicht/onverlicht) zijn mogelijk.

Gemeente is vrij om de hoogte van de tarieven reclamebelasting vast te stellen. Er is geen opbrengstenlimiet gesteld.

De uitvoeringskosten zijn relatief hoog; het is een bewerkelijke belasting i.v.m. aanpassing systemen, opbouwen basisbestanden en fiscale handhaving openbare aankondigingen.

Roerende

zaakbelasting (RZB)

Van binnen de gemeente gelegen woon- en bedrijfsruimten, welke duurzaam aan een plaats gebonden zijn en dienen tot permanente bewoning of permanent gebruik, doch niet onroerend zijn, kan Roerende zaakbelasting (RZB) worden geheven.

Het tarief van de RZB is gelijk aan het binnen de gemeente geldende tarief voor de onroerendezaakbelastingen.

NB Samen met GBLT is hier onderzoek naar gedaan. De totale opbrengsten gebaseerd op twee drijvende zonneparken en 320 woonboten/ woonschepen/ woonwagens zal rond de € 185.000 liggen. De perceptiekosten zijn relatief hoog omdat de waarde vaststelling veel expertise en tijd vraagt. Daardoor zullen deze boven de € 100.000 uitkomen. De inkomsten zijn daarmee niet in verhouding met de perceptiekosten. Het advies is dan ook om nu niet over te gaan tot invoering. Mocht er in de toekomst ingezet worden op wonen op water zullen we opnieuw bezien of deze belasting ingevoerd kan worden. Leegstandsbelasting

Gemeenten mogen een leegstandheffing gaan heffen op woningen die meer dan een jaar leeg staan. Gemeenten besluiten zelf wanneer de heffing ingaat en hoe hoog deze wordt. De VNG heeft lang gepleit voor de invoering van een leegstandheffing naar Vlaams voorbeeld. Gemeenten zetten zich in om bestaande gebouwen beter te benutten. Een onderdeel daarvan is dat leegstaande woningen weer gebruikt kunnen worden waar ze voor bedoeld zijn – wonen. Het bestaande instrumentarium uit de Leegstandwet is ontoereikend om leegstand afdoende aan te pakken. De ervaring van gemeenten is dat het oplossen van langdurige leegstand begint bij het in gesprek komen met de eigenaar. De leegstandheffing geeft gemeenten een extra instrument om eigenaren te stimuleren dat gesprek aan te gaan. De leegstandsheffing is nog niet ingevoerd, omdat de Gemeentewet eerst moet worden gewijzigd. In februari 2026 heeft staatssecretaris Heijnen aangegeven dat gemeenten zich wel alvast kunnen voorbereiden op de invoering van de leegstandsheffing. Ze moeten namelijk een verordening vaststellen. Pas vanaf het moment dat die verordening is vastgesteld geldt dat

een pand na een jaar leegstand belast mag worden. De VNG komt nog met een modelverordening.

Bijlage 1: Ombuigingslijst Zwolle Nr.

Beleidskeuze Sociaal:

Besparen op uitvoering bijzondere bijstand (VINF)

Besparen op maatwerkvoorzieningen WMO, o.a. voor huishoudelijke hulp

Besparen op WMO, o.a. voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang

Besparen op maatwerkvoorzieningen WMO, o.a. voor hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen

Bezuinigen op leerlingenvervoer

Bezuinigen op leerlingzaken

Bezuinigen op onderwijsbeleid

Bezuinigen op voorzieningen Participatie

Bezuinigen op werkgelegenheidsprojecten

10.

Bezuinigen op sociale werkvoorziening

11.

Bezuinigen op gemeentelijk minimabeleid

12.

Bezuinigen op advies, informatie en sociaal juridische diensten

13.

Bezuinigen op schuldhulpverlening

14.

Bezuinigen op de Sociale Basis

15.

Bezuinigen op voorkomen huiselijk geweld

16.

Bezuinigen op volwasseneneducatie

Fysiek: 17a.

Besparen op cultuur, toerisme en evenementen o.b.v. scenario ‘Scherp aan de wind’ (VINF)

17b.

Besparen op cultuur, toerisme en evenementen o.b.v. scenario ‘Brede besparingen’ (VINF)

18.

Verlagen kwaliteitsniveau onderhoud openbare ruimte; waardegestuurd assetmanagement (VINF)

19. 20.

Afstoten taken → Natuur- en duurzaamheidseducatie (VINF) Afstoten taken → Afstoten jeugdtuinen (VINF)

21.

Afstoten taken → Afstoten van de (fysieke) parkeerautomaten (VINF)

22.

Hogere eigen opbrengsten van stadsboerderijen (VINF)

23.

Bezuinigen op monumentenzorg

24.

Bezuinigen op bibliotheken

25.

Bezuinigen op media

26.

Bezuinigen op speeltuinen (sluiting of versobering van de inrichting ervan)

27.

Geen preventieve bestrijding eikenprocessierups

28.

Bezuinigen op citymarketing

29.

Invoeren publieksbijdrage voor door de gemeente gesponsorde evenementen

30.

Bezuinigen op subsidieregelingen duurzaamheid

31.

Bezuinigen op milieubeleid en luchtkwaliteit

32.

Bezuinigen op energietransitie

33.

Bezuinigen op bestrijding onveiligheid

34.

Bezuinigen op onderwijshuisvesting

35.

Bezuinigen op openbaar groen en openluchtrecreatie

36.

Bezuinigen op sportbeleid en activering

37.

Bezuinigen op sportaccommodaties

38.

Bezuinigen op economische ontwikkeling en structuurversterking

39.

Bezuinigen op huisvesting, werkmilieus, bedrijventerreinen en Regionale bedrijfschappen

40.

Bezuinigen op dienstverlening bedrijven en MKB

41.

Parkeerbelasting (handhaving)

42.

Bezuinigen op inrichting verkeer

43.

Bezuinigen op strategisch vastgoed (aankoop en beheer)

44.

Bezuinigen op toezicht en handhaving wonen

45.

Bezuinigen op kleinschalig onderhoud buitenruimte

46.

Gebiedsgericht welzijnswerk

47.

Bezuinigen op leefbaarheid en bewonersparticipatie

Bedrijfsvoering/ dienstverlening: 48.

Avondopenstelling stadskantoor w ijzigen (VINF)

49. 50.

Afschalen van de budgetten van de gemeenteraad Afschalen van het aantal w ethouders (college van B&W)

51.

Bezuinigen op bestuurlijke samenw erking (Regio Zw olle)

52.

Bezuinigen op verkiezingen Verbonden partijen, w aaronder gem eenschappelijke regelingen :

53.

Dienstverlening Regionaal bureau zelfstandigen (Rbz) terugbrengen naar het w ettelijk minimum Inkom sten:

54.

Meer kosten toerekenen aan rioolheffing en afvalstoffenheffing (VINF)

55.

Meer reclame in de openbare ruimte (VINF)

Bijlage 2: beïnvloedbare uitgaven

Programma/doel 1. Samen sterk in Zwolle 1.1.1 Sociale contacten daginvulling 1.1.2 Vitaal en gezond 1.1.3 Gelijke kansen 1.2.1 Juiste ondersteuning 1.2.2 Laag intensieve ondersteuning 1.2.3 Intensieve ondersteuning 1.3.1 Tijdelijk verblijf instelling Totaal programma 1 2. 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.2.1

Werken aan bestaanszekerheid Onderwijs en arbeidsmarkt Arbeidsparticipatie Inkomensondersteuning Handhaving en toezicht sociaal domein Totaal programma 2

5. 5.1.1 5.1.2 5.2.1 5.2.2 5.3.1

Ondernemende en levendige stad Vestigingsklimaat bedrijven Veranderede economie Economische positie Beleefbaar erfgoed Culturele basisinfrastructuur Totaal programma 5

6. 6.1.1. 6.1.2 6.1.3 6.1.4 6.1.5 6.2.1 6.2.2 6.3.1 6.3.3 6.4.1 6.4.2 6.4.3 6.4.4

Toekomstgerichte stad Omgevingsvisie Nieuwe ruimtelijke initiatieven Flex.&helder wettelijk kader/Omgevingswet Erfgoed inspirerend thema Grondbeleid Een Passen woningaanbod Sociaal woningaanbod Verkeersinfrastructuur Parkeren Energieneutraal Groen als thema Ondergrond Klimaatadaptatie Totaal programma 6

7. 7.1.1

Vitale wijken Gebiedsopgaven

mate van beïnvloeding 30% - 70% 30% - 70% 30% - 70% 30% - 70% 30% - 70% <30% 30% - 70%

30% - 70% 30% - 70% 30% - 70% 30% - 70%

>70% >70% >70% >70% >70%

30% - 70% 30% - 70% <30% >70% <30% 30% - 70% 30% - 70% 30% - 70% 30% - 70% >70% >70% >70% >70%

>70%

7.1.2 7.1.3 7.1.4 7.2.1 7.2.2 7.2.3 7.2.4 7.3.1 7.3.2 7.3.3 7.3.4

Fysieke voorzieningen Groen- en recreatiestructuur Gemeentelijk vastgoed Sociale veiligheid Fysieke veiligheid Veilig gebruik openbare ruimte Verkeersveiligheid scholen Grondstoffen Riolering Vitaliteit en gezondheid Bodem en ondergrond Totaal programma 7

8. 8.1.1 8.1.2 8.1.3 8.2.1

Bestuur en dienstverlening Raad College Regio Zwolle Dienstverlening Totaal programma 8

<30% <30% >70% <30%

9. 9.1.1 9.1.3 9.1.4

Bedrijfsvoering Ambtelijke organisatie Informatievoorziening Bedrijfsvoering Totaal programma 9

<30% <30% <30%

30% - 70% 30% - 70% >70% >70% 30% - 70% >70% 30% - 70% 30% - 70% 30% - 70% >70% 30% - 70%

Bijlage 3: Taakstellingen in de huidige begroting Stelposten aan de uitgavenkant

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2.000.000

4.100.000

716.613

1.222.150

4.800.000

1.222.150

Jeugd: Taakstelling: Hervormingsagenda Jeugd

Begroting 2023

Taakstelling Sociaal Wijkteam (SWT); 'samenspel in de wijk' leidt tot besparingen jeugdhulp

Begroting 2025

Taakstelling: Verkorten trajectduur jeugdzorg

Begroting 2026

Totaal taakstellingen jeugd

200.000

Taakstelling: Arbeidsparticipatie

Begroting 2025

Taakstelling: Bestaanszekerheid, maatregelen om volumegroei inkomensregelingen te beperken

Begroting 2026

Taakstelling: Staat van de organisatie (n.a.v. uitkomsten VINF)

Begroting 2026

Totaal overige taakstellingen Totaal taakstellingen gemeente Zwolle

200.000

1.000.000

2.716.613

5.322.150

300.000

571.000

592.000

6.022.150

6.593.150

6.614.150

500.000

1.500.000

600.000

900.000

1.000.000

2.000.000 4.400.000

300.000

1.100.000

3.400.000

200.000

1.000.000

2.716.613

5.622.150

7.122.150

9.993.150 11.014.150

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zwolle&id=15a5b14f-bf57-4a6f-9971-f1f890d7eb30