Zomernota 2021

INWONERS MAKEN ZWARTEWATERLAND MOGELIJK Zomernota 2021

Voorwoord De Zomernota is de bestuursrapportage waarin het college aan de raad de voortgang van de lopende begroting rapporteert. Met deze bestuursrapportage stellen wij de raad in staat de kaderstellende en controlerende rol in te vullen en besluiten tot wijziging van de begroting te nemen. In deze Zomernota gaan wij in de op de belangrijkste financiële ontwikkelingen. Daarnaast geven wij op hoofdlijnen de voortgang in de uitvoering van het gevoerde beleid. Uiteraard gaan wij in deze Zomernota ook in op de gevolgen van de Coronacrisis. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de voortgang van de voor 2021 geformuleerde activiteiten bij de programmadoelstellingen. Dit doen wij door middel van bullets (groen is afgerond, oranje is op schema en rood is niet conform planning). Ligt een activiteit niet op schema of is er sprake van een belangrijke ontwikkeling? Dan geven we hierop een toelichting. De indeling van de programmabegroting is door de raad vastgesteld op hoofdlijnen. Binnen deze indeling zaten een aantal onlogische productcombinaties. In deze Zomernota corrigeren wij deze. De onlogische productcombinaties zijn onder andere dat binnen het programma Dienstbaar, thema financieel gezond apparaatskosten waren opgenomen voor de belastingen en algemene stelposten voor prijsontwikkeling en investeringen. Deze producten zijn in de begroting omgezet naar de algemene dekkingsmiddelen.

Dit is meer passend bij het type uitgave en bij de opbrengst die hiermee samenhangt (de belastingen). Het thema financieel gezond bestaat dan nu alleen nog uit: - de stelpost voor onvoorziene uitgaven zijnde € 59.000; - de stelposten voor de meerkosten van corona die niet aan programma's zijn gekoppeld; - het vastgestelde resultaat van de begroting dat kan worden toegevoegd of moet worden onttrokken aan de algemene reserve. Met de vaststelling van de zomernota accordeert de raad de wijziging in de presentatie van de programma's.

Zomernota 2021

2

Financiële ontwikkelingen De financiële omstandigheden ten opzichte van de recentelijk gepresenteerde jaarverantwoording 2020 zijn niet wezenlijk gewijzigd. In het structurele kader voor 2022 zijn nog steeds een aantal grote onzekerheden opgenomen voor wat betreft de structurele middelen die het rijk beschikbaar stelt voor de uitvoering van onze taken. Een belangrijke wijziging in dit beeld is alleen te melden voor de grote dreiging van een fors lagere uitkering uit gemeentefonds vanaf 2022, deze zet zich niet door. Voor het lopende jaar 2021 is onlangs bekend geworden dat het rijk aanvullende middelen beschikbaar stelt voor de jeugdzorg. Landelijk is er een bedrag van € 613 miljoen incidenteel vrijgemaakt, waarvan € 493 miljoen zal worden verdeeld via het gemeentefonds. Het restant wordt via specifieke uitkeringen beschikbaar gesteld. Op het moment van schrijven van deze Zomernota is de omvang van de middelen die Zwartewaterland zal ontvangen nog niet bekend. Indicatief is de orde van grootte circa € 0,5 miljoen. Dit bedrag is in de zomernota niet verwerkt.

Actualisatie van de omvang van de begroting en resultaat In deze Zomernota rapporteren wij een voordeel van € 149.000 ten opzichte van de vastgestelde begroting 2021. Dit voordeel is het resultaat van een actualisatie van de begroting waarbij het begrotingstotaal stijgt van € 56 miljoen naar € 65 miljoen. Deze wijzigingen zijn neutraal voor het resultaat van de begroting met uitzondering van de toename van de uitkering uit gemeentefonds. De belangrijkste wijzigingen zijn: Overzicht ontwikkeling begroting 2021 bedragen * € 1 miljoen Actualisatie grondexploitaties Overgang ICT ONS Corona uitgaven Groei gemeentefonds Compensatie woonplaatsbeginsel Jeugd 2019 Groei woningen rijkssubsidie Onderwijsachterstandenbeleid Inzet reserves voor resultaatsbestemmingen 2019 en 2020 Totaal

4,8 meerjarig 1,3 Incidenteel 1,5 Incidenteel 0,2 Structureel 0,3 Incidenteel 0,1 Structureel 0,4 Incidenteel 1,0 Incidenteel 9,6

Hierna benoemen we de belangrijkste mee- en tegenvallers en de voorziene risico's voor het lopende jaar 2021.

Voordelen De belangrijkste meevallers zijn de hogere uitkering uit het gemeentefonds van € 535.000, de vrijval van de reservering voor afschrijvingen van € 211.000 en de lagere afschrijvingen op kunstgrasvelden van € 76.000 als gevolg van een inhaalafschrijving in 2020 op de toplagen en een herziening van de afschrijvingstermijn op de onderlagen. De hogere uitkering uit het gemeentefonds bestaat voor ruim € 0,3 miljoen uit de toegekende compensatie voor de hogere uitgaven Voogdij/residentiële voorzieningen 2019.

Nadelen De belangrijkste nadelen zijn de incidenteel hogere lasten voor residentiële jeugd zorgvoorzieningen van per saldo € 309.000. Dit nadeel wordt gecompenseerd met extra uitkering via het gemeentefonds voor de meerkosten 2019. De hogere lasten voor Jeugd en Wmo als gevolg van de hogere prijseffecten van structureel € 114.000. Naast deze autonome effecten heeft het college voorstellen gedaan aan de raad met een financieel effect. Dit gaat om de voorstellen: arbeidsmigranten (€ 57.000 hogere lasten, waarvan € 16.000 structureel doorloopt in volgende jaren), kwaliteitsborging omgevingsvergunningen (incidenteel € 80.000 hogere lasten). Zomernota 2021

3

Nieuwe nadelen in deze zomernota zijn er voor het leerlingen vervoer door contractuele prijsstijgingen (structureel € 91.000), de gedeeltelijke terugbetaling van afkoop van fosfaatrechten (incidenteel € 75.000) en de uitbreiding van de formatie met een teamleider (€ 47.000 incidenteel in 2021 en structureel doorwerkend voor € 94.000). Tot slot moeten er uitgaven worden gedaan voor de opstelling van het bestemmingsplan Hasselt Overwaters. De gemeente heeft zich hiertoe in het verleden verplicht en hiervoor zijn geen concrete ramingen opgenomen in de begroting. De dekking voor deze uitgaven wordt gevonden in de vrije reserve gronden voor € 115.000. Per saldo is dit dus resultaat neutraal.

Neutrale financiële wijzigingen In deze Zomernota wordt een aantal budgettair neutrale wijzigingen verwerkt:  de actualisatie van de toerekening van de ambtelijke organisatie aan de verschillende taakvelden. Hierbij worden de stelposten voor prijsstijgingen verschoven van het thema financieel gezond naar de functionele taakvelden;  er is een grotere inzet op projecten en grondexploitaties, dit is voor het resultaat van de begroting neutraal. De inzet wordt wel in de begroting verwerkt om te voorkomen dat aan het eind van het jaar sprake is van een onrechtmatigheid in de uitvoering van de begroting. Het volume van de begroting wordt namelijk wel groter dan opgenomen in de primaire begroting die vorig jaar door de gemeenteraad is vastgesteld

Risico's Wij onderkennen een tweetal grote risico's die voor 2021 van beperkte invloed zullen zijn, maar wel doorwerken in het totaal beeld van de gemeente financiën. Dit zijn:

Sociaal Domein

In het Sociaal Domein spelen een aantal onzekerheden. De belangrijkste twee blijvende onzekerheden zijn de uitwerking van het zogenaamde woonplaatsbeginsel voor de kosten van jeugdzorg in natura en de uitwerking van het abonnementstarief voor de Wmo. De hogere prijsontwikkelingen zijn in deze zomernota verwerkt en voor het jaar 2021 is er geen dreiging vanuit de ontwikkeling van het gemeentefonds. Het gebruik van de zorg blijft echter wel moeilijk te voorspellen. Op het onderdeel woonplaatsbeginsel is het actuele vooruitzicht dat met ingang van 2022 landelijk nieuwe regelgeving van kracht wordt waardoor de gemeente niet meer financieel moet opdraaien voor de extra kosten van nieuwe vestigingen voor zorg waarbij de zorgvraag afkomstig is van buiten de gemeente. Voor 2021 geldt dat de hogere uitgaven zoals in 2020 gebleken zullen doorlopen, maar dat het effect hiervan in belangrijke mate wegvalt tegen de in 2021 ontvangen compensatie voor de meerkosten 2019. Voor 2021 geldt dat de uitgaven nog steeds voor rekening van de gemeente komen. Voor deze uitgaven geldt dat nog steeds sprake is van de historische vergoeding 2019. Voor de meerkosten die er zijn geweest in 2020, circa € 0,4 miljoen en de mogelijke meerkosten 2021 zal bij de rijksoverheid compensatie worden aangevraagd. Als dit wordt toegekend ontstaat er een incidenteel voordeel in 2022.

Algemeen punt van zorg blijft wel dat de regering geen standpunt heeft ingenomen op het alom erkende te lage budget voor het Sociaal Domein. Voor een goede uitvoering van de aan de gemeente overgedragen taken is een landelijke erkenning van het te lage budget niet voldoende, er zullen daadwerkelijk extra middelen beschikbaar gesteld moeten worden. Op 22 april is bekend geworden dat het Kabinet voor 2021 € 613 miljoen extra beschikbaar stelt. Over deze extra middelen zijn afspraken gemaakt tussen het Rijk en de VNG. De middelen worden deels als algemene uitkering beschikbaar gesteld (€ 493 miljoen) en deels als specifieke uitkering (€ 120 miljoen). Het exacte effect voor de individuele gemeenten is nog niet bekend. Dit wordt uiterlijk juli 2021 bekend gemaakt Voor 2022 blijft onduidelijk in welke mate het Rijk de gemeenten incidenteel en structureel tegemoet gaat komen. Op dit moment is alleen het eerder beschikbaar gestelde incidentele bedrag van € Zomernota 2021

4

375.000 (landelijk € 300 miljoen) in de begroting opgenomen. In het overleg met de VNG is aangegeven dat besluitvorming over het structurele tekort wordt overgelaten aan het volgende kabinet. Voor de gemeenten is dit een lastig vraagstuk. Er worden continue nieuwe afspraken gemaakt met het veld en die afspraken vergen duidelijkheid over de structureel beschikbare middelen. Op het gehele stelsel van de jeugdzorg komen er mogelijk aanpassingen. Deze aanpassingen zijn nodig om te kunnen komen tot een meer effectieve en doelmatige sturing. Hiermee moet worden bereikt dat de houdbaarheid van het stelsel van de jeugdzorg wordt bevordert. Daarmee spreken het Rijk en de VNG uit dat er een gezamenlijke noodzaak is om te komen tot een beter beheersbaar stelsel.

Covid-19

Ook in 2021 blijft de Coronacrisis zijn stempel drukken op wat er wel en wat er niet kan in de gemeente. Dit werkt door naar alle inwoners en bedrijven en ook naar de gemeentelijke organisatie. De druk op de organisatie blijft zeker tot de zomer onverminderd groot en de gemeente faciliteert tegelijkertijd zo goed mogelijk. Financieel wordt de gemeente goed gefaciliteerd door de rijksoverheid. Dit gaat weliswaar steeds gepaard met bijstellingen maar er is voldoende vertrouwen op een adequate compensatie. In de begroting is nu in voor bijna totaal € 1,8 miljoen rekening gehouden met meerkosten i.v.m. met Corona. Hiervan is € 150.000 opgenomen in het fonds gevormd voor cultureel en maatschappelijke instellingen. Eind april 2021 is hierin nog € 0,1 miljoen bestedingsruimte. De actuele stand is opgenomen in het onderdeel beleidsontwikkelingen. Knelpunt voor inwoners, verenigingen en bedrijven is en blijft wel dat de regelgeving zoals door het rijk voorgeschreven complex blijft en niet iedere situatie afdekt. De gemeente heeft hiervoor eigen maatwerk gemaakt voor verenigingen en stichting op cultureel en maatschappelijk vlak.

Kansen Naast de risico's is het ook belangrijk om stil te staan bij de kansen. Zoals ook aangegeven in de jaarverantwoording zijn de risico's gekwantificeerd en ruimschoots afgedekt met weerstandsvermogen. Uit de jaarverantwoording blijkt ook dat zich kansen kunnen en zullen voordoen. Dit betreft name onze grondexploitaties. De grondexploitaties zullen de komende jaren zorgen voor incidentele winsten die kunnen worden toegevoegd aan de reserves. Daarmee worden geen structurele uitgaven gedekt, maar het biedt wel de mogelijkheid om nieuwe incidentele uitgaven te doen. Een deel van de kansen kan via de jaarverantwoording terugkomen als een versterking van de algemene reserve. Een tweede deel is het incidenteel inzetten van winstnemingen uit grondexploitaties. Dit tweede deel komt terug in de Kadernota.

Zomernota 2021

5

Mutaties Zomernota 2021 In onderstaande tabel zijn de beleidsmatige afwijkingen uit deze Zomernota opgenomen. De structurele mutaties betrekken we bij de Kadernota 2022 – 2025. Bedragen in € (+= voordeel, -/- is nadeel). ZOMERNOTA Uitgangspunt MJB 2021-2024

2021

I/S

Toelichting

8

Mutaties Zomernota

Onontkoombare mutaties:

1a Algemene uitkering gemeentefonds

De algemene uitkering groeit via de september- en decembercirculaires 2020 structureel. Dit is het gevolg van 244 S aanpassing van de score's op de maatstaven in heel Nederland: € 244.000 structureel.

1b Gemeentefonds - onderdeel jeugdwet

309

Er wordt een eenmalige compensatie I uitgekeerd voor de hogere lasten voor de jeugdzorg 2019 van € 309.000.

1c Rijkssteun Corona 3e + 4e pakket

395

I

De compensatiepakketen van de rijksoverheid tot en met maart 2021.

1d Extra uitgaven Corona

-395

I

Verwerking van de compensatie in de uitgaven 2021.

1e

Groei areaal meer woningen = meer algemene uitkering

2

Prijseffect Sociaal Domein afwijkend van de standaard inflatie

Per woning met 2 inwoners neemt de uitkering toe met € 2.500. Daarnaast stijgt 84 S ook de OZB opbrengst met € 300. Ten opzichte van de begroting wordt een extra groei voorzien van 30 woningen per jaar. -114 S

Verschil inflatie en OVA toekenning (3,09% i.p.v. 1,5% in 2021).

Mutaties uit jaarrekening 2020 3a

Aanpassing afschrijvingstermijn onderlaag Kunstgrasvelden

Vrijval reserving afschrijvingslasten 3b door vertraging in realisatie

Restantboekwaarde wordt in 19 jaar 76 S afschreven, een verlenging die zorgt voor lagere structurele lasten. 211

Voor vervangingsinvesteringen van wegen etc zijn bedragen gereserveerd voor I afschrijvingen. Deze vallen vrij omdat de investering nog niet heeft plaatsgevonden.

Overige mutaties Zomernota Governance en bedrijfsvoering

4

Uitbreiding formatie met een teamleider

Voor de eenheid Externe Dienstverlening is een uitbreiding nodig omdat de span of -47 S control voor de eenheidsmanager de afgelopen jaren telkens verder vergroot is. Structureel werkt dit door voor € 94.000. Dividend ingehouden agv Corona-crisis (Wadinko, enexis en BNG).

5

Dividend

Zomernota 2021

-15 S

6

Sociaal Domein 6a Leerlingenvervoer

6b

Uitgaven jeugd tlv bijdrage woonplaatsbeginsel

6c Overige sociaal domein

Door de contractuele prijsafspraken nemen -91 S de kosten voor het leerlingenvervoer toe met bijna 15% in 2 jaar tijd.

-309

De kosten voor de jeugdzorg zijn ook in 2021 hoger als gevolg van de uitbreiding. Vanaf 2022 valt de stijging weg door de nieuwe regels voor de bekostiging van het I woonplaatsbeginsel. Deze hogere uitgaven worden in 2021 opgevangen met de incidenteel toegekende compensatie voor 2019.

Er zijn enkele kleinere mutaties die niet -25 S binnen de gewone prijscompensatie kunnen worden opgevangen.

Maatschappelijke opgaven De gemeente heeft zich in het verleden verplicht om het bestemmingsplan te maken voor de bebouwing van Hasselt Overwaters. Deze kosten kunnen niet I worden verhaald via een anterieure overeenkomst. Als dekking voor de incidentele uitgaven wordt voorgesteld de reserve gronden aan te spreken. I Zie 7a.

7a Bestemmingsplan Hasselt Overwaters

-115

7b Inzet reserve grondexploitaties

115

8

-57 I/S

Arbeidsmigranten in Zwartewaterland

Raadsvoorstel 448, werkt voor € 16.000 structureel door.

Leefbaarheid 9

10

Afkoop fosfaatrechten

Inzet kwaliteitsborging omgevingsvergunningen

11 Opbrengst verkoop vastgoed en grond

12a

Teruggave bijdrage Veiligheidsregio 2020 -/- verhoging bijdrage 2021

12b Toevoegen aan stelpost prijsindex

Saldo Zomernota 2021

Zomernota 2021

-75

In 2019 is er een te groot voordeel uit verkoop van fosfaatrechten geïncasseerd. I Dit betreft een herberekening als gevolg van recente jurisprudentie.

Voor de kwaliteitsborging van de omgevingsvergunningen is een extra inzet -80 I nodig. Hierover is de raad geinformeerd bij het voorstel voor het uitvoeringsprogrammma VTH. Meerjarige incidentele opbrengst uit verkoop van kleinere stukjes grond. Voor de 30 I/S volgende jaren wordt uitgegaan van € 10.000 per jaar. 12

I

-12

I

149

Voorgesteld wordt om het saldo van de Zomernota toe te voegen aan de algemene reserve. Hiermee wordt invulling gegeven aan de doelstelling financieel gezond en op termijn een lagere schuld.

7

Beleidsontwikkelingen Corona crisis en de gevolgen Inleiding

Op het moment van schrijven van deze Zomernota ondervindt de samenleving nog steeds volop de gevolgen van het Corona-crisis en de maatregelen die moeten worden genomen om verspreiding van het virus tegen te gaan, totdat voldoende mensen tegen het virus zijn gevaccineerd. Ook onze gemeente is zwaar getroffen door het Corona virus. Wij proberen, zowel in de samenleving als voor onze collega's, aandacht te hebben voor de psycho-sociale gevolgen en met raad en daad de gemeenschap en collega's in onze organisatie bij te staan. Het crisisteam, gemeentelijk beleidsteam (GBT) dat vorig jaar is ingesteld is nog steeds actief om de actuele stand van zaken in de samenleving en de eigen organisatie te monitoren. De burgemeester informeert de Zwartewaterlandse samenleving wekelijks via de lokale omroep Zwartewater FM over de actuele ontwikkelingen. Naast de sociale gevolgen zijn er ook forse economische gevolgen voor de gemeente en de samenleving. Totdat de samenleving, zeer voorzichtig, weer iets meer van het slot gaat, werken we op verschillende terreinen hard om protocollen te ontwikkelen die het mogelijk maken om de economie en de samenleving weer te laten functioneren. Er is hier overigens sprake van niet eenduidige situatie. De grotere bedrijven in Zwartewaterland lijken weinig economische gevolgen te hebben gemerkt, terwijl juist het midden en kleinbedrijf hard is geraakt.

Gemeentelijk beleid/algemeen beeld gevolgen Corona-crisis In het sociaal domein geven we uitvoering geven aan de TONK-regeling. Voor deze regeling is een vergoeding beschikbaar gesteld als onderdeel van de uitkering uit het gemeentefonds. Nog onzeker is of deze vergoeding 100% dekkend is. In het kielzog van de coronasteun voor culturele organisaties zien we dat ook breder (maatschappelijke organisaties) aanvragen voor financiële ondersteuning bij de gemeente binnenkomen, terwijl opnieuw de vraag voorligt hoe we in 2021 omgaan met situaties waar we in 2020 coulant zijn geweest (bijvoorbeeld het verstrekken van subsidies als niet (geheel) de activiteiten konden worden uitgevoerd, het niet in rekening brengen van leges voor evenementen die niet door kunnen gaan, kwijtschelding huur van gemeentelijke sportaccommodaties en het niet in rekening brengen van precariobelasting, omdat ondernemers geen terrassen mochten openen). Om te bepalen of inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties voor corona-compensatie in aanmerking komen hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. Rijkscompensatieregelingen worden eerst benut conform de rijkscriteria. 2.

Zwartewaterland conformeert zich aan landelijke en/of regionale afspraken voor de vergoeding van (meer)kosten als gevolg van coronamaatregelen bij ondersteuning van zorgaanbieders (WMO en Jeugdhulp), vervoerbedrijven (leerlingenvervoer en WMO doelgroepenvervoer) en in de kinderopvang. Voor de beoordeling van deze aanvragen hebben we een specifiek afwegingskader vastgesteld. 3. De TOZO en TONK-regeling worden ruimhartig uitgevoerd. Voor de Tonk-regeling geldt gemeentelijke beleidsvrijheid. Daarom hebben wij beleidsregels vastgesteld voor uitvoering van de TONK-regeling. Indien een organisatie ondanks bovenstaande in nood verkeert, kunnen instellingen een beroep doen op de gemeente. In de begroting is voor 2021 rekening gehouden met extra kosten € 100.000 als gevolg van de corona-crisis en hebben we ook in de risicoparagraaf aangegeven dat mogelijk extra kosten gemaakt moeten worden. Daarnaast is door het rijk bij de decembercirculaire 2020 en de maartcirculaire 2021, voor het jaar 2021 € 368.000 corona-compensatie toegekend. In deze Zomernota worden die budgetten geraamd op de onderdelen waar ze betrekking op hebben. Bovendien heeft uw raad ter ondersteuning van de culturele sector een subsidiefonds ter grootte van € 150.000 ingesteld om Zomernota 2021

8

culturele stichtingen en verenigingen financieel te ondersteunen. Ook heeft uw raad besloten om voor 2021 geen precariobelasting te heffen voor terrassen. Wij verwachten de financiële gevolgen van meerkosten en inkomstenderving met steun van de rijksoverheid te kunnen dekken. Bij de jaarrekening 2021 maken we hiervan de balans op.

Financieel overzicht extra kosten en minder opbrengsten gerelateerd aan Covid-19 Totaal budget 2021 Meerkosten incl. Minder corona t/m Onderwerp Toelichting december- baten 10 mei /maart 2021 circulaire Waarvan € 40.000 via de 2e kamer verkiezingen 67.000 67.000 resultaatsbestemming 2020 Teams trainingen, werkplekinrichting, extra Overhead 0 9.000 advertentie corona maatregelen, etc. Veiligheid en BOA's 93.500 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 0 1.000 Betreft kwijtschelding huur sportaccommodaties 11.000 11.000 sportaccommodaties via aparte subsidieregeling Armoedebeleid 28.000 De uitgaven betreft netto verstrekking. De TOZO 976.000 187.000 apparaatskosten worden later toegerekend. TONK 44.000 arbeidsparticipatie 42.000 WMO 84.000 21.000 Jeugdhulp 71.000 Toekenning vergoeding voor 2020, is toegevoegd aan de Afval 33.000 33.000 egalisatiereserve afvalstoffenheffing Besluit gemeenteraad 2021 Toeristenbelasting/precariobelasting 17.000 17.000 om geen precariobelasting op terrassen te heffen. Algemene baten en lasten 149.000 Corona cultuurfonds Totaal

150.000 1.765.500 28.000

Gevormd vanuit de 46.000 resultaatbestemming 2020 364.000

Toelichting

Per 1 mei is in het Corona cultuurfonds nog € 100.000 beschikbaar. Het voorschot TOZO voor 2021 bedraagt bijna € 1 miljoen, terwijl de werkelijke uitgaven tot begin mei bijna € 200.000 bedragen. Het verschil tussen de werkelijke kosten en het voorschot moeten we terugbetalen. Voor het merendeel van de verwachte meerkosten geldt dat er al compensatie is verstrekt door het Rijk, maar dat de kosten nog gemaakt moeten worden. Zomernota 2021

9

Dienstbaar Zwartewaterland Schuldquote

De gemeenteraad streeft ernaar in de komende periode de schuldquote onder de 120% te gaan brengen. In de rekening 2020 is de schuldquote vastgesteld op 95%. De schuldquote zal op de korte termijn iets kunnen stijgen door de vastgestelde investeringen in grondexploitaties Hasselt om de Weede en Zevenhont Oost. Voor de langere termijn geldt dat schuldquote blijvend onder de 100% kan blijven.

Gemeentefonds

De fondsbeheerders verwachten dat zij begin juni met een aangepast verdeelvoorstel voor de herijking van het gemeentefonds komen. Eerder werd verwacht dat dit in april gereed zou zijn. De vertraging betekent dat de bestuurlijke consultatie van gemeenten doorschuift. Waarschijnlijk vindt deze vlak vóór of vlak na de zomer plaats. Voor Zwartewaterland is relevant dat in de adviesaanvraag aan de Raad voor het Openbaar Bestuur zichtbaar was dat het eerder geschetste nadelige herverdeeleffect van meer dan € 1 miljoen structureel zich niet zal voordoen.

Shared Service Centrum ONS

Vanaf januari wordt onze personeels- en salarisadministratie en het inkoop- en contractmanagement uitgevoerd door het Shared Service Centrum (SSC) ONS. Eind maart is de ICT-Helpdesk ondergebracht bij dit samenwerkingsverband.

Zorgzaam en Levendig Zwartewaterland Sociaal Domein

Participatie

In het eerste kwartaal is aan 177 inwoners een uitkering op grond van de Participatiewet verstrekt. Dit is een lichte daling ten opzichte van de voorgaande kwartalen. Ondanks de regionale stijging in WWuitkeringen door Corona, leidt dit nog niet tot een stijging van het aantal aanvragen bijstand. In het kader van bijzondere bijstand zijn er 437 verstrekkingen geweest. Dit is een duidelijke daling ten opzichte van voorgaande jaren. Er zijn 50 uitkeringen of leningen verstrekt in het kader van de TOZO3 en enkele aanvragen in het kader van de TONK ontvangen. Mede hierdoor is er nog geen stijging in het aantal verzoeken voor schuldhulpverlening ontvangen. Het wordt door Corona lastiger om arbeidsplaatsingen te realiseren. Desondanks zijn wij als gemeente nog steeds succesvol in het plaatsen van kandidaten. In het eerste kwartaal zijn vanuit het WSP (werkgeversservicepunt) 17 kandidaten uit Zwartewaterland geplaatst. Er zijn 4 uitkeringen bijstand wegens arbeid beëindigd. De activiteiten in het kader van re-integratie, dagbesteding, scholing, sociale activering en vrijwilligerswerk vindt, soms in aangepaste vorm, zijn doorgang. Binnen de regio is er een crisis- en herstelaanpak afgesproken om werkgevers, ondernemers, werknemers, werkzoekenden en jongeren te ondersteunen.

WMO

Het totaal aantal uitstaande voorzieningen is in het eerste kwartaal vrijwel ongewijzigd op ruim 2400. Er is een lichte daling in het aantal maatwerkvoorzieningen begeleiding en een lichte stijging in de huishoudelijke hulp. Het aantal aanmeldingen WMO ligt met ruim 300 hoger dan afgelopen kwartalen. Mogelijk is dit een effect van het abonnementstarief. Niet alle aanmeldingen leiden overigens tot een verstrekking. Maatwerkvoorzieningen worden binnen de geldende Corona-regels uitgevoegd. De dagbesteding en begeleiding voor kwetsbare doelgroepen zoals bijvoorbeeld ouderen of inwoners met dementie vindt, soms in aangepaste vorm, zo veel mogelijk plaats. Op grond van de afspraken tussen Rijk en VNG zijn er in het eerste kwartaal (zorg)aanbieders gecompenseerd voor de meerkosten 2020 als gevolg van Corona. In totaal zijn er voor de WMO 6 aanbieders gecompenseerd.

Zomernota 2021

10

Jeugd

In het eerste kwartaal waren er 407 voorzieningen actief voor jeugdigen. Dit is een lichte daling ten opzichte van het voorgaande kwartaal en ongeveer gelijk aan het eerste kwartaal van 2020. In het eerste kwartaal is het regionale inkoopmodel voor de jeugdzorg vastgesteld. Met behulp van dit model wordt de zorg voor 2022 dit jaar opnieuw gecontracteerd. Tot slot wordt dit jaar gewerkt aan het krijgen van compensatie van de meerkosten als gevolg van de huidige systematiek woonplaatsbeginsel in de jeugdzorg over de jaren 2020 en 2021. Ook voor (zorg)aanbieders in de jeugdzorg zijn meerkosten 2020 Corona gecompenseerd. Voor Jeugd zijn er 16 (zorg)aanbieders gecompenseerd.

Statushouders

Zoals bij de jaarverantwoording over 2020 is aangegeven, hebben wij ten aanzien van de huisvesting statushouders niet voldaan aan de wettelijke taakstelling voor de tweede helft van 2020. Voor 2021 is ook nog een hogere taakstelling opgelegd vanwege de verhoogde asielinstroom. Totaal is de taakstelling voor onze gemeente 27 plaatsingen. Door extra inzet en overleg met Wetland wonen zijn hiervan al 15 gerealiseerd. We verwachten dit jaar de achterstand geheel in te kunnen lopen.

Digitale Sociale Kaart

In het eerste kwartaal is de Digitale Sociale Kaart gelanceerd. Op deze kaart is informatie te vinden over onder andere lokale en regionale zorg- en welzijnsactiviteiten, cultuur, sport en bewegen.

Onderwijs Voor de periode 2021 - 2022 is samen met onze partners het uitvoeringsprogramma onderwijskansen opgesteld. De activiteiten zijn gericht op het voorkomen van onderwijs- en ontwikkelingsachterstand bij jonge kinderen, de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp, het bevorderen van de integratie van anderstalige kinderen en hun ouders en het stimuleren van de taalontwikkeling. Via het project verbinding onderwijs en jeugdhulp vergroten we de ontwikkelingskansen van alle kinderen in Zwartewaterland. Vanuit het project zijn drie werkgroepen actief met de thema’s voorliggend veld, zorgstructuur op school en kennisdeling/visie. In de zomer verwachten de werkgroepen de eerste concrete opbrengsten op te leveren.

Politie, Openbare Orde en Veiligheid Samen met de politie en het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum Oost Nederland (RIEC ON) is een ondermijningsbeeld opgeleverd. De Infographic die de samenvatting van de uitkomsten bevat, is met de gemeenteraad gedeeld. In het ondermijningsbeeld zijn risico's binnen onze gemeente uitgewerkt. De informatie wordt gebruikt om in overleg met de politie en het Openbaar Ministerie zaken te prioriteren en aan te pakken. De oplevering van het bijbehorende plan van aanpak voor de uitvoering van de aanbevelingen, staat gepland rond de zomer 2021. Daarnaast informeren we ondernemers, inwoners en instellingen over de risico's die zij lopen en hoe daarin te handelen. Voor wat betreft toezicht en handhaving ligt de focus in het eerste halfjaar op de naleving van de coronamaatregelen.

Mooi en Duurzaam Zwartewaterland Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet is opnieuw uitgesteld. Deze keer is de beoogde invoeringsdatum gesteld op 1 juli 2022. De samenwerkende partijen willen allemaal een goede start van de Omgevingswet, waarbij de dienstverlening aan inwoners en ondernemers onbelemmerd door kan gaan. Belangrijke voorwaarden hiervoor zijn onder andere dat de landelijke voorzieningen waaronder het Digitaal Stelsel Omgevingswet gereed en stabiel zijn, alle overheden in Nederland -in samenwerking met de softwareleveranciers- zich hierop voorbereiden, aansluiten en voldoende oefentijd hebben gehad om met het stelsel te leren werken. De verwachting op basis van de planning is dat de landelijke voorziening in oktober van dit jaar voldoende werkt. Daarna hebben gemeenten Zomernota 2021

11

tijd nodig om processen in te regelen en te oefenen. Dit kan betekenen dat er iets meer tijd voor de inwerkingtreding genomen moet worden. In aanloop naar de invoering van de Omgevingswet wordt de gemeentelijke omgevingsvisie vastgesteld kort na het zomerreces. Ons uitgangspunt is dat we op de invoeringsdatum voldoen aan de minimale eisen zoals aangegeven door de VNG, inclusief het digitale stelsel. De effecten van de Omgevingswet verwerken we ook in het nieuw meerjarig beleidskader VTH.

Openbare ruimte en leefbaarheid Het uitvoeringsprogramma Werken 2021 en het overzicht met projecten die wij gaan uitvoeren voor

het verbeteren van de verkeersveiligheid zijn aan het begin van 2021 aan de raad aangeboden. De kruising Grote Weede te Hasselt is aangelegd. De rijbaan Justitiebastion is vervangen. Het wegenonderhoud aan De Veenen te Zwartsluis is uitgevoerd. De aanbestedingen van de projecten in de Jan van Arkelstraat te Genemuiden, de Taanderij te Zwartsluis en de Binnenhaven te Genemuiden zijn gestart. Het project aan de Jan van Arkelstraat wordt in nauwe samenhang aangepakt met de Stuivenbergstraat die verkeerveiliger wordt ingericht. Bij de Binnenhaven worden de kades aangepakt, steigers vervangen en de paden verbreed. De uitvoering van deze projecten start in 2021. Ook de ontwikkellocatie Dedemsvaart te Hasselt is aanbesteed. De aanbesteding van de Zwolsesteeg start voor de zomer van 2021. Deze wordt veiliger door het aanbrengen van fietssuggestiestroken en het aanbrengen van extra snelheidsbeperkende voorzieningen. Ook is de uitvoering van de leefbaarheidsplannen ter hand genomen. In Genemuiden zijn de camperplaatsen efficiënter ingericht en voorzien van oplaadpunten. De camperplaats op het Diamanten Bolwerk te Hasselt is gereed. In het voorjaar is de steiger in de Piepertkolk te Zwartsluis aangelegd. Dit maakt het mogelijk om in het centrum af te meren, waarmee we bijdragen aan het versterken van het toerisme. De raad heeft ingestemd met het Buitenruimteplan.

Deze bevat de visie op de thema's Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen in de openbare ruimte. Het heeft invloed op het huidige vervangingsplan voor speeltoestellen. Bij de omvorming naar het nieuwe eindbeeld worden de bestaande toestellen veilig gehouden. De volgende projecten waarmee we al aan de slag zijn vormen een belangrijke stimulans voor bewegen, ontmoeten en de leefbaarheid in de openbare ruimte: de fiets- en wandelpaden van het plantsoen in Genemuiden (het Engelse Werk) zijn in de afgelopen maanden gereconstrueerd. Langs de vijver bij de Weteringallee te Zwartsluis hebben we een wandelpad aangelegd dat geschikt is voor minder validen en ouderen. De planning is dat de paden in het van Stolkspark in Hasselt eind juni zijn opgeknapt. Het wandelpad Diamanten Bolwerk en de fietspaden Hasselterdijk en Zwartemeer zijn aanbesteed. De aanleg van de fietspaden start na de zomer. Er is een succesvolle campagne georganiseerd rondom biodiversiteit: de 200 bijen- en vlinderpakketten (en 150 extra pakketten) die aangeboden werden tegen gereduceerd tarief, waren snel uitverkocht. Verder zijn het beheerplan Openbare verlichting 2021 - 2025 en de uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie vastgesteld. Klimaatadaptatie is tevens een belangrijk uitgangspunt voor het nieuwe gemeentelijk rioleringsplan GRP. Vaststelling van het GRP volgt in het najaar.

Het dagelijks beheer van de havens (en grachten) in Genemuiden en Hasselt is geprivatiseerd. Voor de uitvoering van de leefbaarheidsmaatregelen zijn tot nu toe diverse subsidies toegekend met een totale omvang van € 350.000.

Verkeersveiligheid en Breman

In de eerste maanden van 2021 is er veel aandacht uitgegaan naar de verkeersveiligheid bij Breman in Hasselt. Er is een nieuwe in/uitrit gemaakt die rechtstreeks aansluit op de provinciale weg die de toch al heel matige verkeersveiligheid op weg verder doet afnemen als de nieuwe in/uitrit in gebruik wordt genomen. Het inwoners-comité Hasselt, de Raad en het College hebben veel tijd besteed aan de vraag hoe de verkeersveiligheid verbeterd kan worden in plaats van vermindert bij ingebruikname Zomernota 2021

12

van de nieuwe in/uitrit. Eind april is de provincie aan zet na het aannemen van een motie in de provinciale staten om de nieuwe in/uitrit niet toe te staan. In het vervolg van dit jaar zal de gemeente zich nadrukkelijk blijven inzetten om te komen tot een goede, duurzame en verkeersveilige oplossing.

Wonen

Het woonbehoefteonderzoek is gereed. Het onderzoek bevat informatie over demografische ontwikkelingen, de verwachte huishoudens-ontwikkeling, zorgbehoefte en het woningbouwprogramma. De uitkomsten en aanbevelingen van het onderzoek vormen belangrijke bouwstenen voor de besluitvorming met betrekking tot de nieuwbouw van woningen in onze gemeente. In de Regionale Woonagenda-West Overijssel 2021 -2025 is het aantal woningen voor de komende 10 jaar in onze gemeente naar boven toe bijgesteld van 450 naar 750 woningen. Deze bijstelling is gebaseerd op ons bekende plannen en ontwikkelingen en leidt tot een versnelling van de uitvoering. Gelet op de constatering van de gemeenteraad dat de druk op de woningmarkt in Genemuiden het grootst is en de huidige woningbouwproductie niet voldoende is om in de verwachte woonbehoefte in 2030 in Genemuiden te voorzien, is in maart een motie aangenomen om de Bouwproductie TAG-West te versnellen. Wij houden de raad van de voortgang op de hoogte. Op de peildatum 15 april 2021 zijn 78 bouwvergunningen verstrekt. In het eerste kwartaal van 2021 zijn 8 woningen gerealiseerd.

Hasselt om de Weede

Het bestemmingsplan voor de ontwikkeling van de Dedemsvaartlocatie is vastgesteld. Het biedt ruimte voor de bouw van 12 nieuwe woningen die aansluiten bij de bestaande woonbehoefte. Het bestemmingsplan is afgestemd met omwonenden en belanghebbenden. De woningen zijn in inmiddels verkoop gebracht door de ontwikkelaar. Tevens is het stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan fase 1B- Om de Weede gereed. De landschappelijke (hoogwaardige) hoofdstructuur is de drager van het ruimtelijk concept. Dit sluit aan bij een belangrijke uitkomst van het (digitale) participatieproces. Het plan voorziet in 193 woningen. Beide documenten vormen de basis voor het bestemmingsplan. De planning is dat er in tweede helft van 2022 gebouwd kan worden. In de Weede Hoven (fase 1B-Zuid) zijn alle particuliere kavels verkocht. Een aantal woningen is al gereed en bewoond, op de overige woningbouwkavels wordt nog gebouwd. In de Stadsweide van fase 1A is het appartementencomplex met 38 appartementen in aanbouw.

Knarrenhof

Het terrein van de Knarrenhof in Hasselt is bouwrijp gemaakt.

TAG-west

Het concept-bestemmingsplan voor de tweede fase van TAG-West is gepresenteerd aan de raad. De tweede fase biedt ruimte voor de bouw van 240 woningen.

Energietransitie (RES)

De opdracht vanuit het Nationaal Programma Regionale Energiestrategieën is om op basis van de concept-RES een RES 1.0 vast te stellen voor 1 juli 2021. In het hoofdlijnenakkoord Regionale Energie Strategie (RES) West Overijssel dat in april aan de raad is voorgelegd zijn de concept-afspraken opgenomen over onder andere het bod op elektriciteit en de energiemix, de zoekgebieden, de ruimtelijke ontwerpprincipes, lokaal eigendom, maatschappelijke kostenefficiency en de regionale structuur warmte. De raad heeft ingestemd met het Communicatie & participatieplan en de kaart met mogelijke zoeklocaties die als vertrekpunt worden genomen bij het participatieproces met inwoners, bedrijven en organisaties over grootschalige opwek van energie. De input we ontvangen tijdens de participatie, betrekken we bij het aanscherpen van de ruimtelijke kaders. Zomernota 2021

13

De raad heeft via een in maart aangenomen motie het college opgedragen samen met de inwoners en grondeigenaren van de zoekgebieden te onderzoeken of het mogelijk is om het gebied zelf te ontwikkelen zodat lokaal eigenaarschap ontstaat dat hoger is dan 75%. Het te ontwikkelen beleid met betrekking tot lokaal en/of financieel eigendom zal tegelijk met de zoeklocaties en het aangescherpt ruimtelijk kader aan de raad worden voorgelegd. Het grensgebied tussen de gemeenten Zwolle, Staphorst, Dalfsen en Zwartewaterland is in beeld als kansrijk voor grootschalige opwek door zon en wind. De betrokken gemeenten onderzoeken met Enexis hoe een versnelde netverzwaring in het gebied gerealiseerd kan worden, zodat vanaf 2024 de eerste grootschalige projecten voor zon en wind weer aangesloten kunnen worden. Ook worden met verschillende stakeholders de mogelijkheden van energieopslag en conversie naar duurzaaam gas (waterstof) verkend. Twee van onze kansrijke zoekgebieden liggen in dit grensgebied. Er is een verkennend onderzoek uitgevoerd naar de consequenties van een energieneutrale ontwikkeling van Hasselt om de Weede fase 1B. Het gaat hierbij om de woningen en de woonomgeving (benodigde energie voor openbaar gebied, elektrisch laden en opwek van energie). Op basis van dit onderzoek hebben wij besloten fase 1B van Hasselt om de Weede energieneutraal te ontwikkelen.

In de wijk Barsbeek te Zwartsluis is een pilotproject uitgevoerd. Verkend is hoe de wijk op termijn van het aardgas af zou kunnen. Aandacht is besteed aan alternatieve bronnen van warmte, benodigde aanpassingen in woningen en het bijbehorende kostenplaatje. De uitkomsten die in het voorjaar aan de raad zijn gepresenteerd, hebben inzichten opgeleverd voor de op te stellen transitievisie Warmte en maatregelen die inwoners nu al kunnen treffen.

Zomernota 2021

14

Dienstbaar Zwartewaterland Onze gemeente is vitaal en sociaal sterk. Inwoners zijn en voelen zich betrokken bij hun directe leefomgeving. Steeds meer zaken leggen wij terug in de samenleving en we vragen meer zelfredzaamheid. Wij bieden daarbij een faciliterende en ondersteunende rol. Onze bereikbaarheid en dienstverlening is van een hoog niveau. We staan dicht bij onze inwoners en bieden hen de mogelijkheid om actief mee te denken en mee te doen bij veranderingen. We werken zichtbaar, merkbaar en meetbaar, en denken vanuit de leefwereld van onze inwoners. Onze omgeving kan rekenen op een integere en transparante overheid, die duidelijk communiceert en verantwoording aflegt. Onze gemeente is financieel gezond. Wij blijven inzetten op doelgerichtheid, efficiëntie en versterking van de financiële positie van de gemeente om tegenvallers op te kunnen vangen en durven financiële keuzes te maken. Onze schuldquote is verantwoord verminderd.

Dienstverlening

Wat gaan we daarvoor doen? Dienstverlening Waar we voor gaan De ontvanger vindt onze communicatie eenvoudig, begrijpelijk en betrouwbaar.

Activiteit(en)

Samenwerking met inwoners is vanzelfsprekend. Op basis van de ervaringen optimaliseren we de werkwijze ‘Zo zijn onze manieren’. Waar we voor gaan De inwoner kan onze regelgeving goed vinden.

Activiteit(en)

We digitaliseren onze beleidsregels en ter inzage leggingen om te voldoen aan de Wet elektronische publicaties. Daarbij hebben we aandacht voor de vindbaarheid van ons beleid. Waar we voor gaan Lokaal is invulling gegeven aan de landelijke digitale agenda (DA2020) van de VNG. Het gaat hierbij om openheid & transparantie, één efficiënte overheid en digitaal werken.

Activiteit(en)

Uitvoering geven aan de digitale agenda (nieuwe ontwikkelingen) en vervangingsinvesteringen Zwartewaterland. Waar we voor gaan Bestuur en management zijn "in control". De procesbeheersing is op orde, waardoor er vanaf 2021 door het College een “rechtmatigheids-verantwoording" bij de jaarrekening kan worden afgegeven.

Activiteit(en)

In het gemeentelijk samenwerkingsverband op het gebied van Verbijzonderde Interne Controle (VIC) beoordelen we van alle processen die de gemeente uitvoert of de geldstroom in het proces volledig en juist is en rechtmatig tot stand zijn gekomen. We voeren de werkzaamheden in de VIC-poule zodanig uit, dat het College in staat wordt gesteld vanaf boekjaar 2021 een rechtmatigheids-verantwoording bij de jaarrekening te verstrekken die voldoet aan het ambitieniveau van de gemeenteraad.

Zomernota 2021

15

Waar we voor gaan We handelen geschillen zoveel mogelijk via mediation af.

Activiteit(en)

We hebben de werkwijze geïmplementeerd om geschillen zoveel mogelijk via mediation af te handelen. We monitoren onze werkwijze en geven jaarlijks inzicht in aantallen potentiële geschillen die via mediation zijn opgelost. Waar we voor gaan We handelen conform de AVG.

Activiteit(en)

We creëren beter inzicht in welke processen welke persoonsgegevens omgaan en waar de grootste risico’s aanwezig zijn. Dit resulteert in een beter verwerkingsregister en inzicht in de (aanwezige) verwerkersovereenkomsten. We investeren in bewustwording van (nieuwe) medewerkers zodat zij leren om te gaan met (gevoelige) gegevens. We organiseren of geven trainingen aan medewerkers. Waar we voor gaan Intern zijn we ons bewust van de (beleids)terreinen waarop mogelijk georganiseerde criminaliteit actief is en waarbij we een verhoogd risico lopen op ondermijning van het lokale gezag.

Activiteit(en)

In samenwerking met het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum en de politie rollen we op basis van het ondermijningsbeeld het Plan van aanpak ondermijning binnen de organisatie uit. Waar we voor gaan Social media gebruik laten we beter aansluiten bij de informatiebehoefte van de inwoners.

Activiteit(en)

We doen onderzoek naar de digitale informatiebehoefte van inwoners.

Waar we voor gaan Interne communicatie moet gebruik kunnen maken van een goed werken Intranet.

Activiteit(en)

We realiseren een functioneel intranet.

Gekozen is om deze activiteit uit te stellen zodat voorrang gegeven kan worden aan extern gerichte activiteiten. Prioritering in hoofdzaak gebaseerd op: - Wetswijzigingen die impact hebben op de informatievoorziening (o.a. WetElektronische Publicaties, Omgevingswet, Wet Kwaliteitsborging Bouwen en Wet Open Overheid), reeds (bestuurlijk) vastgestelde organisatieontwikkelingen (met name migratie naar SSC ONS). Waar we voor gaan De organisatie weet juridische (basis)vaardigheden voldoende te verbinden met volledige en integrale advisering aan het College.

Activiteit(en)

Wij stellen handreikingen op die medewerkers helpen om integrale (B&W) adviezen op te stellen, ook in juridisch opzicht. Zomernota 2021

16

Fin. gezond en lagere schuld

Wat gaan we daarvoor doen?

Fin. gezond en lagere schuld

Waar we voor gaan Transparantere producten planning en control cyclus

Activiteit(en)

We leveren een actieve bijdrage aan het door ontwikkelen van de P&C-cyclus. Met name als het gaat om de onderbouwing van de betekenis van financiële afwijkingen in relatie tot de voortgang op de activiteiten en de presentatie van grafische informatie. Waar we voor gaan De schuldquote is in 2022 maximaal 120%

Activiteit(en)

In de planning en control documenten verschaffen we inzicht in de meerjarige ontwikkeling van de schuldquote.

De schuldquote ligt ruimschoots onder de doelstelling voor deze bestuursperiode van 120%. In de jaarrekening 2020 bedraagt de schuldquote 95%. De quote kan iets stijgen in 2022 en 2023 als gevolg van investeringen in de grondexploitaties. Daarna daalt de quote en kan deze langjarig lager blijven dan 100%. Waar we voor gaan

We professionaliseren de ondersteunende diensten

Activiteit(en)

We verbeteren en professionaliseren de financiële adviesfunctie en hebben daarbij aandacht voor het benodigde instrumentarium, de benodigde expertise, rol-invulling en positionering van de professionals.

Samenwerken met inwoners

Wat gaan we daarvoor doen?

Samenwerken met inwoners

Waar we voor gaan Inwoners en maatschappelijke partners krijgen ruimte voor het ontplooien van initiatieven in zowel het fysieke als het sociale domein.

Activiteit(en)

We werken samen met onze inwoners en (maatschappelijke) partners aan het uitvoeren van onze plannen (onder andere leefbaarheidsplannen).

Voor het aanjagen van inwonersinitiatieven is een bedrag per jaar gereserveerd. Hiervoor hebben we richtlijnen ontwikkeld.

Inwoners weten de gemeente goed te vinden. We ontvangen kleinere en grotere initiatieven. Soms gaat het om het plaatsen van een klimboom of een speelaanleiding of het aanplanten van fruitbomen. Ook is er een initiatief om samen met ouderen een moestuin te starten. Maar we krijgen ook verzoeken over het inrichten van ontmoetingsplekken en speeltuinen. We merken dat veel inwoners zich hiervoor inzetten door het aanvragen van subsidies en door het zelf te organiseren. Waar we voor gaan

Grote maatschappelijke opgaven zijn in onze besturingscyclus verankerd, waaronder het Interbestuurlijk Programma (IBP).

Activiteit(en) Zomernota 2021

17

We participeren in de agenda van de Regio Zwolle.

We geven gevolg aan de uitwerking van het Interbestuurlijk Programma (IBP) en dragen zorg voor de verantwoording hierover. We onderzoeken en inspireren ten aanzien van trends en ontwikkelingen en vertalen deze naar onze lange termijn strategie en besturingscyclus.

Zomernota 2021

18

Zorgzaam en Levendig Zwartewaterland Onze inwoners kijken naar elkaar om en helpen elkaar vanuit verantwoordelijkheidsgevoel en betrokkenheid. Vele vrijwilligers en mantelzorgers zetten zich voor 100% in om dienstbaar te zijn aan elkaar, de leefomgeving, de vele verenigingen en maatschappelijke instellingen. Iedere inwoner van Zwartewaterland telt mee en voert regie over zijn of haar leven. Iedereen die zorg nodig heeft, beschikt over de toegang daartoe. Er is sprake van integraal maatwerk volgens het principe van de omgekeerde toets. Door te werken volgens de bedoeling van de wet en ons beleid, komt de zorg daadwerkelijk dicht bij de inwoner. We werken volgens het principe “één gezin, één plan, één regisseur”. Samen maken we de beweging van achteraf oplossen (curatie) naar preventie. Onze centra en kernen zijn vitaal, levendig en bieden ruimte voor ontmoeting. We stimuleren toerisme, recreatie en cultuurbeleving. Buiten zijn betekent genieten van de prachtige omgeving. Wandelend en op de fiets ontdek je de fraaiste plekken. De middenstand en het bedrijfsleven kunnen floreren. Zij vormen de ruggengraat van onze samenleving. Bedrijven zorgen voor werkgelegenheid, maar ondersteunen ook tal van activiteiten met bijvoorbeeld sponsoring. Inwoners leven in een veilige gemeente.

Armoede en schulden

Wat gaan we daarvoor doen?

Armoede en schulden

Waar we voor gaan 100% van de personen die zich aanmelden voor schulddienstverlening wordt binnen twee weken geholpen.

Activiteit(en)

We maken contractafspraken met de Kern over de uitvoering van schuldhulpverlening. Deze afspraken evalueren we per kwartaal.

Er zijn uitvoeringsafspraken gemaakt met de Kern. Inwoners die zich aanmelden kunnen binnen twee weken een eerste gesprek hebben. In het geval van crisis wordt er binnen drie dagen een eerste gesprek gepland. Waar we voor gaan

We streven naar het 100% voorkomen van de woninguitzettingen door schuldensituaties waarbij kinderen betrokken zijn.

Activiteit(en)

We geven invulling aan de vroeg signalering door gegevensuitwisseling met woningcorporatie, energie- en waterbedrijven en zorgverzekeraars. We werken samen met woningcorporatie om huisuitzettingen van gezinnen met kinderen te voorkomen.

Er zijn afspraken met woningcorporatie, zorgverzekeraar en nutsbedrijven over vroegsignalering en voorkomen van huisuitzetting en afsluiting. Waar we voor gaan

Door een verbeterd bereik maken 120 kinderen gebruik van de regeling Kinderen in armoede.

Activiteit(en)

De regeling Kinderen in armoede wordt breed kenbaar gemaakt bij partners in onderwijs, sport, zorg en welzijn en er wordt gevraagd om alert te zijn op signalen van armoede en daarop actief te handelen.

De regeling is breed kenbaar gemaakt. Wij verwachten net als voorgaande jaren rond de 120 aanvragen Waar we voor gaan Zomernota 2021

19

In 2021 zetten we in op preventie en vroegsignalering van (beginnende) schuldenproblematiek in samenwerking met onze netwerkpartners, zodat minder inwoners gebruik maken van schuldhulpverlening.

Activiteit(en)

In overleg met het onderwijs bieden we voorlichting aan leerlingen van het primair en voortgezet onderwijs over omgaan met geld/geldzaken.

Dit wordt nog uitgewerkt in het minimabeleid/schulddienstverlening

We zoeken samenwerking met een organisatie die vrijwilligers kan inzetten om inwoners te helpen bij het op orde krijgen van de thuisadministratie.

Dit wordt nog uitgewerkt in het minimabeleid/schulddienstverlening

We ontwikkelen een voorlichtingscampagne voor onze inwoners over onder andere geld, geldzaken en schuldhulpverlening.

Dit wordt nog uitgewerkt in het minimabeleid/schulddienstverlening Waar we voor gaan

We hebben oog voor mensen die moeten rondkomen van een wettelijk sociaal minimum. Zij kunnen blijven rekenen op een ruimhartig minimabeleid.

Activiteit(en)

We doen verder onderzoek naar een lokaal experiment met regelarme bijstand en evalueren de uitkomsten. Op basis hiervan maken we gefundeerde beleidskeuzes.

De prioriteit ligt bij het opvangen van de gevolgen van Corona en uitvoering geven aan de nieuwe wettelijke regelingen zoals TOZO, TONK, omzetgaranties en meerkosten corona en de re-integratie van “Corona-werklozen”. Een onderzoek naar regelarme bijstand wordt dit jaar niet meer uitgevoerd.

Bewegen, sport en cultuur

Wat gaan we daarvoor doen?

Bewegen, sport en cultuur

Waar we voor gaan Bewegingsonderwijs is verankerd in het primair en voortgezet onderwijs.

Activiteit(en)

De buurtsportcoaches ondersteunen de scholen bij de invulling van het bewegingsonderwijs.

Buurtsportcoaches verzorgen voor een aantal basisscholen de gymlessen. Daarnaast zijn ze bereikbaar voor ondersteuning wanneer dit gewenst is. Waar we voor gaan

We werken samen met sportclubs, welzijnsorganisaties en het onderwijs om bewegen te stimuleren en gezond leven te bevorderen. De buurtsportcoach is hierbij een verbindende factor.

Activiteit(en)

Vanuit het lokaal sportakkoord en de sportnota worden sport- en beweegaanbieders, zorg & welzijn en onderwijs betrokken bij ontwikkeling van het fonds sport & cultuur, sport- & beweegplatform, netwerken van coaches en een impuls bewegingsonderwijs.

Lokale sport- en beweegaanbieders, welzijn en onderwijs zijn betrokken bij de verschillende werkgroepen vanuit het sportakkoord. De werkgroepen komen deze zomer met de uitwerking van de pijlers uit het sportakkoord. De beweegprogramma’s Hasselt en Genemuiden worden uitgebreid met Zwartsluis.

De beweeggroep Zwartsluis is wegens Corona nog niet opgestart. Zodra dit kan, wordt deze alsnog gestart. De buurtsportcoaches hebben een actieve rol in de uitvoering van de drie pijlers. De capaciteit buurtsportcoaches wordt uitgebreid naar 2,6 FTE.

De buurtsportcoaches hebben allen hun eigen pijler in het sportakkoord. Voortgang van de pijlers is conform planning. De capaciteit is uitgebreid naar 2,6 FTE. De afgelopen jaren heeft veel inzet plaatsgevonden vanuit de buurtsportcoaches op het lokale sportakkoord en bewegingsonderwijs. De Zomernota 2021

20

vastgestelde ambitie in het sportakkoord heeft in 2020 al geleid tot een noodzakelijke uitbreiding van de capaciteit van buurtsportcoaches en vraagt voor 2021 ook nog extra inzet van capaciteit. Deze extra kosten zijn incidenteel en oorspronkelijk niet geraamd in 2021. We ontwikkelen een toekomstbestendige visie over de toekomst van het zwemmen en de zwembaden en voeren deze uit.

Naar aanleiding van het onderzoek naar de toekomst van de zwembaden worden mogelijke scenario’s uitgewerkt. De Stichting zwembaden Zwartewaterland is hierbij betrokken. Waar we voor gaan

We creëren en breiden fiets-, vaar-, wandel-, en/of hardlooproutes uit om de bebouwde en natuurlijke omgeving voor recreatie en beweging toegankelijk te maken.

Activiteit(en)

We zorgen in regionaal verband voor het oplossen van knelpunten in de recreatieftoeristische wandel- en fietsroutestructuren, en nemen nieuwe routeaanduidingen op zoals in de Polder Mastenbroek en het gebied Olde Maten/Zwartewatersklooster. Waar we voor gaan Cultuureducatie is een speerpunt van het cultuurbeleid.

Activiteit(en)

De beleidsdoelen t.a.v. cultuureducatie leggen we vast in de cultuurnota 2021-2024. Activiteiten: het subsidiëren van 1 groot evenement per kern, cultuureducatie voor jongeren en het toegankelijk maken van cultuur voor kinderen van minima.

De Cultuurnota ‘Nieuwe Kansen voor Cultuur 2021-2024’ is op voordracht van het college van B&W op 21 januari 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Cultuureducatie is één van de vier speerpunten in de nota. De beleidsdoelen en het benodigde budget mbt cultuureducatie voor de periode 2021-24 zijn onder het speerpunt ‘Cultuur is jong geleerd’ opgenomen en vastgesteld. Ook voor het toegankelijk maken van buitenschoolse cultuur(educatie) voor kinderen van minima is in het beleid vastgelegd onder dit speerpunt. Voor uitvoering van de regeling is hiervoor extra budget vrijgemaakt in de beleidsperiode. Een additioneel voorstel voor personele ondersteuning mbt de uitvoering en controle van de regeling is in ontwikkeling. De genoemde optie van 1 groot evenement voor de hele gemeente is in overeenstemming met college en raad omgevormd tot het beleidsdoel van één onderscheidend cultureel evenement per kern. Dit betreft de evenementen Dweildag in Hasselt, Water Muzefestival in Zwartsluis en Genemuiden Kamerbreed. Beleid en subsidie hiervoor zijn in de nota vastgesteld als onderdeel van speerpunt 4: erfgoed en evenementen ter versterking van de lokale identiteit.

Zorg voor kinderen en jongeren

Wat gaan we daarvoor doen?

Zorg voor kinderen en jongeren

Waar we voor gaan Vanuit de Centrale Toegang bieden we een breed palet aan preventieve activiteiten voor ouders en jongeren.

Activiteit(en)

De cursus positief opvoeden breiden we uit met de leeftijd 12+. Daarnaast zetten we in op een breder preventief aanbod op de thema’s GGZ problematiek, echtscheiding en overgang 18-/18+.

Er worden verschillende preventieve activiteiten geboden voor jongeren die te maken hebben met echtscheiding, problemen met opgroeien en de overgang van 18-/18, zoals KIES, positief opvoeden en steunouders. We evalueren de ingezette preventieve interventies in samenhang met het onderwijskansenbeleid en zetten de activiteiten (eventueel in aangepaste vorm) voort.

De evaluatie en ontwikkeling van preventieve interventies maakt onderdeel uit van het project Verbinding Onderwijs en Jeugdhulp. Waar we voor gaan Zomernota 2021

21

De relatie met partners in het voorveld wordt versterkt door de verbinding te leggen tussen Jeugdhulp en Onderwijs vanuit een gezamenlijke visie en verantwoordelijkheid.

Activiteit(en)

We starten vanuit de gezamenlijke visie ‘samen voor optimale ontwikkeling van onze kinderen’ een pilot over hoe de zorgstructuur op scholen en het aanbod van het voorveld verbreed en versterkt kan worden.

In het project “Verbinding onderwijs en jeugdhulp” wordt middels de thema’s voorveld, zorgstructuur en kennisdeling de verbinding gelegd. Waar we voor gaan

Jongeren zijn zich bewust van de invloed van Social Media en weten hoe ze hier (veilig) mee om kunnen gaan.

Activiteit(en)

We bieden deskundigheidsbevordering aan aan het netwerk van vroegsignaleerders (denk aan kerken, (sport)verenigingen en dergelijke) door het inzetten van trainingen en/of cursussen.

Dit heeft door Corona nog niet kunnen plaatsvinden. De prioriteit ligt bij het opvangen van de gevolgen van Corona. Waar we voor gaan

Jongeren doen actief mee in de samenleving.

Activiteit(en)

Als JOGG gemeente zetten we in op een gezonde leefstijl. Samen met de partners pakken we de volgende thema's op: gezonde sportkantine, Campagne Drinkwater, gezond gewicht en gedrag.

Vanuit de JOGG samenwerking wordt op verschillende thema’s ingezet op gezonde leefstijl. Er zijn werkgroepen actief onder aanvoering van de buurtportcoaches. We ondersteunen de mogelijkheid om te sporten voor kinderen in gezinnen die het financieel niet kunnen opbrengen via het jeugdsportfonds.

Gezinnen kunnen ook dit jaar een beroep doen op het jeugdsportfonds.

Ontmoeting in vitaal centrum

Wat gaan we daarvoor doen?

Ontmoeting in vitaal centrum

Waar we voor gaan We hebben samen met inwoners per kern een leefbaarheidsplan opgesteld. Daar waar het kan voeren we de plannen samen met inwoners uit.

Activiteit(en)

We herijken de bestaande organisatiestructuren van de leefbaarheidsplannen en maken afspraken met betrokken inwoners en (maatschappelijke) partners over de uitvoering daarvan.

We hebben een doorstart gemaakt met verschillende werkgroepen om samen de activiteiten uit de leefbaarheidsplannen uit te voeren. De werkgroepleden doen actief mee en voeren zelf ook activiteiten uit en bereiden deze voor. Zo ontstaat er een mooie taakverdeling tussen gemeente en inwoners. We inventariseren de behoefte aan goede hangplekken voor ouderen en jongeren. Dit wordt betrokken bij het Buitenruimteplan. We geven uitvoering aan de vier unieke Leefbaarheidsplannen.

In Genemuiden zijn de camperplaatsen efficiënter ingericht en voorzien van oplaadpunten. In Zwartsluis is een steiger gerealiseerd in de Pieperkolk. De aanleg van deze steiger maakt het mogeljk om in het centrum af te meren voor een boodschap, om een terrasje te pakken of om even een hapje te eten.De sociale kaart en het meldpunt zijn gestart. Op de Sociale Kaart staat informatie over Zomernota 2021

22

cultuur, sport en bewegen, maar ook over (gemeentelijke) hulp. Langs de vijver bij de Weteringallee hebben we een wandelpad aangelegd dat geschikt is voor minder validen en ouderen. In Hasselt wordt een visie ontwikkeld op het van Stolkspark als ontmoetingsplek van Hasselt. Vooruitlopend hierop worden de paden alvast opgeknapt.Verder hebben we een succesvolle campagne georganiseerd rondom biodiversiteit. De 200 bijen- en vlinderpakketten, aangeboden tegen gereduceerd tarief waren snel uitverkocht. Dat gold ook voor de 150 extra pakketten.Voor de leefbaarheidsplannen zijn diverse subsidies ontvangen waarbij de totale omvang tot nu toe € 350.000 bedraagt. We geven uitvoering aan het privatiseren van het dagelijks beheer van de havens (en grachten) in Genemuiden en Hasselt.

In Genemuiden en Hasselt worden passanten gastvrij ontvangen door maatschappelijke organisaties. De vrijwilligers geven de passanten informatie over de kernen en innen de liggelden. De opbrengsten komen ten goede aan de samenleving en worden ingezet voor meer leefbaarheid en reuring in de kernen. De vrijwilligers in Genemuiden maken ook het sanitair en de steigers schoon. Waar we voor gaan

In onze kernen worden functies zoveel mogelijk behouden en waar mogelijk gecombineerd.

Activiteit(en)

De bibliotheek als sociaal hart is één van de speerpunten in de nieuwe gemeentelijke cultuurnota 2021-2024. Samen met de bibliotheek stellen we voor deze periode een meerjarig beleidsplan op, waarin we concreet invulling geven aan deze doelstelling.

De nieuwe cultuurnota is inmiddels vastgesteld. Het meerjarenbeleidsplan van de bibliotheek is klaar. Dit wordt binnenkort aan het college aangeboden en gaat daarna ter kennisname naar de gemeenteraad. Alle bibliotheekvestigingen zijn AIO-punten. Hier kunnen inwoners terecht voor advies en informatie vanuit het sociaal domein en de rijksoverheid. Ook vinden er sociaalculturele en informatieve bijeenkomsten plaats.