Jaarverantwoording 2020
Tekst van het document
Jaarverantwoording 2020
74
bedrijventerreinen: nieuwe terreinen worden duurzaam ingericht. Bij voorkeur functioneren zij klimaatneutraal. Samen met het bedrijfsleven zetten we ons in voor de verduurzaming van bestaande bedrijventerreinen. We werken samen met het bedrijfsleven Via Top werklocatie tapijt werken we aan de inzet op de verduurzaming van de verduurzaming van het bedrijventerrein in bedrijventerreinen uit. Genemuiden en deels Hasselt. Met de bedrijven op
de overige bedrijventerreinen werken we minder intensief samen aan verduurzaming. Niet anders dan via vergunningverlening, toezicht en handhaving. De planning is bijgesteld en we werken volgens bijgestelde planning.
Er is een samenhangende visie op de ruimte voor duurzame energieopwekking. Daarmee wordt duidelijk wat de gemeentelijke opgave is in de energietransitie. Het programma energietransitie is het vertrekpunt voor de Regionale Energie Strategie (RES). We ontwikkelen beleid en Het instrumentarium om de opgave voor de instrumentarium ten behoeve van het energietransitie te kunnen realiseren wordt op realiseren van de opgave voor de basis van de uitkomsten van de participatie in energietransitie. 2021 verder uitgewerkt. Het afwegingskader zon
dat we bij de pilots zon op veld hanteerden stellen we bij. Via de pilots zon zijn de eerste initiatieven gestart om uiteindelijk een zonnepark te realiseren.
We starten met de realisatie van duurzame opwek van energie door bijvoorbeeld initiatieven te faciliteren. We nemen onze eigen inzet voor het Het bod RES 1.0 voor West Overijssel moet op programma mee in de gesprekken over basis van de landelijk bijgestelde planning voor 1 het RES bod West Overijssel dat in 2020 juli 2021 ingeleverd worden. In het concept bod is wordt gedaan. de eigen inzet verwerk. Namelijk 5 windmolens
van 5 MW, 50 ha zon op veld/water en 80.000 van de 160.000 panelen in grotere projecten op daken. In 2019 is het programma voor de Een eerste vertaling van het programma energietransitie vastgesteld. De opgave energietransitie is gemaakt in de Omgevingsvisie. wordt ruimtelijk en integraal vertaald in Het vervolg is dat zoekgebieden voor zonnevelden de Omgevingsvisie en –plannen. en windmolens na participatie worden vastgesteld. Dit traject gaat verder in 2021. We stimuleren particuliere initiatieven (zoals energiecoöperaties) op het gebied van de opgave voor de energietransitie. Participatie voor een breed publiek wordt zo mogelijk. We faciliteren scholen, BSO’s en andere Scholen en BSO’s maken gebruik van het doelgroepen structureel bij lesmaterialen lesmateriaal en de georganiseerde excursies en excursies via het natuur- en vanuit Natuur en Milieu Overijssel. milieueducatie aanbod van Natuur en Milieu Overijssel. We ondersteunen de Coöperatie EnergiekInmiddels heeft de coöperatie Energiek
Jaarverantwoording 2020
75
Zwartewaterland bij de voorbereiding Zwartewaterland twee dakprojecten voor inwoners van projecten waarbij de omgeving kan gerealiseerd, zijn ze actief in de pilot Barsbeek van participeren. Met nieuwe initiatiefnemers het aardgas af en doen ze mee aan de gaan wij in gesprek en gaan met hen na informatieavonden/webinars voor het op welke wijze wij ze kunnen verduurzamen van de eigen woning. ondersteunen. Een inwoner of groep inwoners kan op één plek terecht voor zowel technische als financiële arrangementen om de eigen woning aan te passen aan de toekomst. We werken op basis van de inzet vanuit Het energieloket heeft in 2020 een het energieloket en richten dit op de professionaliseringsslag doorgemaakt. Via een warmtetransitievisie en de Europese aanbesteding hebben we samen met wijkuitvoeringsplannen die in 2021 andere Overijsselse gemeenten vanaf 1 januari vastgesteld worden. Dit gaat over welke 20221 een nieuwe website en een gezamenlijk wijken voor 2030 van het aardgas af klant contact centrum waar inwoners met hun moeten. vragen terecht kunnen. Bemensing, kennis en
ervaring is nu structureel geregeld en geborgd.
Woningen worden duurzaam gebouwd en we zetten in op verduurzaming van bestaande woningen (nul-op-de-meter). De duurzaamheidslening is in Zwartewaterland beschikbaar. We helpen woningeigenaren verder vanuit het energieloket en de aanpak voor de bestaande bouw.
In 2020 hebben we de aanpak voor de bestaande bouw gecombineerd met de middelen die we via de toegewezen € 90.000,- subsidie voor de Regeling Reductie Energie (RRE) hebben ontvangen. Via het energieloket, bijeenkomsten en webinars kregen inwoners informatie en een energiebespaartas met waardebon ter waarde van €75,-. Het betrof veel contacten via het energieloket. En daarnaast 2 bijeenkomsten, 3 webinars en 2 on-demand webinars met in totaal 368 deelnemers. In totaal zijn 623 energiebespaartassen uitgegeven. Waarvan de waardebonnen nog niet allemaal zijn besteed. De Barsbeek is als eerste pilotwijk Het rapport is afgerond en de wijkbewoners zijn gestart met het realiseren van een goed betrokken. In 2021 gaat de pilot een nieuwe aardgasloze wijk. fase in. Waarbij inwoners samen stapsgewijs naar een aardgasloze wijk gaan. Hiervoor zijn diverse middelen ontwikkeld. Nieuwbouw wordt inmiddels aardgasloos Voor de vervolgfase van nieuwbouw in Hasselt Om gebouwd. We draaien mee in het project de Weede is gezocht naar een energieneutrale Energie Neutraal Verbouwen samen met wijk concept. Daarnaast zijn er weer Dalfsen, Hardenberg, Ommen, Staphorst bijeenkomsten/webinars en excursies en Steenwijkerland. georganiseerd voor inwoners die energieneutraal willen verbouwen. Met een verduurzamingsplan voor Planning is deels bijgesteld.
We werken schoolgebouwen en gemeentelijke volgens bijgestelde planning. gebouwen zorgen we ervoor dat we de eigen behoefte aan energie duurzaam en liefst binnen de gemeentegrenzen opwekken. Met de inkomsten vanuit verkopen van
Jaarverantwoording 2020
76
maatschappelijk vastgoed verduurzamen we de krachtpanden. Planning is om de krachtpanden in 2030 op orde te hebben. In de meerjarenonderhoudsplannen De planning is aangepast. We nemen in 2021 nemen we mogelijke mogelijke duurzaamheidsmaatregelen op. Dat duurzaamheidsmaatregelen op. Deze doen we samen met het ontzorgingsloket van de plannen ronden we in 2020 af. provincie waarvoor subsidie beschikbaar is gesteld We realiseren LED-verlichting zo snel mogelijk in alle straten. We evalueren het vervangingsplan Het onderhoud van de openbare verlichting verlichting (van geel naar wit licht) dat bestaat uit dagelijks onderhoud en groot de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden onderhoud. Het dagelijks onderhoud zorgt middels en bepalen op basis hiervan de reparaties ervoor dat de verlichting blijft branden vervolgacties. op het moment dat het moet branden. Het groot
onderhoud is er op gericht de openbare verlichting toekomstbestendig te laten zijn. Dat betekent dat armaturen die aan het einde van de levensduur zijn vervangen worden voor nieuwe. Op dat moment wordt ook de verlichting aangepast naar LED verlichting. Het werk ‘Van oranje naar wit licht’ is (nagenoeg) afgerond. Hierdoor is 50-60% van de lichtmasten voorzien van LED-verlichting. In 2021 zal het werk ‘Van oranje naar wit licht’ geëvalueerd worden en zal een beheerplan openbare verlichting opgesteld worden.
Er zijn voldoende (in totaal 15 in 2020 en 56 in 2025 op basis van onderzoek van de netbeheerder) laadpalen voor elektrisch rijden. Er is een plankaart met potentieel geschikte locaties. We stellen geen uitvoeringsplan duurzame mobiliteit op met gemeentelijke partners. Maar we zijn volgend in de concessie voor OV, investeren de komende jaren in de fietsinfrastructuur en gaan in gesprek over verduurzamen leerlingenvervoer. We doen mee aan de concessie Overijssel/Gelderland voor laadpalen. Hiermee verwachten we in de komende jaren te kunnen voldoen aan de behoefte aan laadpalen voor elektrisch rijden. Op basis van de plankaart beoordelen we aanvragen. De gemeente wil versneld De planning is bijgesteld. We werken onafhankelijk zijn van aardgas en volgens bijgestelde planning. ten minste voor 2040. Dat betekent dat de gemeente de woning- en gebouweigenaren daarin begeleidt. We maken een plan om woningeigenaren De transitievisie warmte en de eerste wijk en gebouweigenaren te begeleiden als uitvoeringsplannen worden in 2021 vastgesteld. het gaat om onafhankelijkheid van De voorbereidingen zijn gestart en we hopen in aardgas. Het betreft de warmte 2021 een goed participatietraject te kunnen transitievisie en wijk uitvoeringsplannen organiseren. voor de wijken die voor 2030 van het aardgas af gaan. Jaarverantwoording 2020
77
Wat heeft het gekost Programma
Primaire Begroting 2020 Lasten Baten
Mooi en Duurzaam
Begroting 2020
Saldo
Lasten Baten
Realisatie 2020
Saldo
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten Baten
Saldo
Duurzaamheid&Energietransitie
185
0
185
329
5
324
262
101
161
67
-96
163
Totaal lasten en baten
185
0
185
329
5
324
262
101
161
67
-96
163
Reservemutaties
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Duurzaamheid&Energietransitie
0
0
0
0
124
-124
0
16
-16
0
108
-108
Totaal reservemutaties
0
0
0
0
124
-124
0
16
-16
0
108
-108
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Reservemutaties
Lasten
Resultaat programma
185
0
185
329
129
200
262
117
145
67
12
55
Indicatoren Indicator Hernieuwbare elektriciteit
Eenheid %
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
2018
2,5
5,2
Ja
Parkeren en auto's
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
In 2022 is het aantal klachten en meldingen over parkeren in de centrumgebieden gedaald met 10%. We starten met de uitvoering van het parkeerbeleid
Er is nog geen start gemaakt met de uitvoering van nieuw parkeerbeleid, omdat er nog geen nieuw parkeerbeleidsplan is vastgesteld. BOA's doen per maand minimaal 2 avond Er zijn minder avond en weekendrondes gedaan of weekendrondes in de kernen. omdat de inzet van de beschikbare capaciteit is verschoven naar activiteiten in het kader van Covid. Het Parkeerbeleidsplan wordt uitgewerkt We hebben nog geen vooronderzoek kunnen en geïntegreerd in de Omgevingsvisie. uitvoeren door problemen met capaciteit en beschikbaarheid financiële middelen. Begin 2021 is een start gemaakt met het opstellen van een nieuw verkeers- en vervoersplan. In het verlengde daarvan wordt ook een parkeerbeleidsplan opgesteld.
Jaarverantwoording 2020
78
Wat heeft het gekost Programma Mooi en Duurzaam
Primaire Begroting 2020 Lasten
Baten
0
0
0
0
Parkeren en auto's Totaal lasten en baten Reservemutaties
Begroting 2020
Saldo
Realisatie 2020
Saldo
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Totaal reservemutaties Reservemutaties
Resultaat programma
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
Openbaar vervoer
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
In 2023 willen wij bij de vaststelling Zowel bestuurlijk als ambtelijk zijn wij van de concessie gaan voor een aanwezig bij de besprekingen in de regio om goede bereikbaarheid van de kernen te zorgen dat de bereikbaarheid van en een goede bereikbaarheid van de Zwartewaterland in regio geborgd wordt. scholen. We zijn met de Provincie in gesprek over het instandhouden en verbeteren van de busroutes naar de kleine kernen.
Werkgelegenheid & samenwerking met ondernemers
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
Onze gemeente is ondernemersvriendelijk. De inzet is gericht op het aantrekken van duurzame werkgelegenheid. We willen ondernemers faciliteren, met hen in gesprek zijn en waar nodig het voortouw nemen. Bij het sluiten van een regionale deal met betrekking tot de Human Capital Agenda maken we inzichtelijk hoe we deze maximaal kunnen benutten voor onze lokale opgave (regio Zwolle). Door te monitoren zorgt het
Jaarverantwoording 2020
79
ondernemersloket voor een synergievoordeel tussen de gemeente en het bedrijfsleven. We betalen 90% van onze facturen binnen de wettelijke termijn van 30 dagen. We informeren de raad jaarlijks over de In de jaarrekening informeren we de raad over de afhandeltermijn van facturen. gemiddelde afhandeltermijn van facturen. We
betaalden in 2020 onze facturen met een gemiddelde betaaltermijn van 22 dagen. Het percentage facturen dat binnen 30 dagen is betaald, bedraagt 89%.
Realisatie van de inkoopambitie is binnen het bestaande aanbestedingsbeleid mogelijk. De mate waarin SROI en inkoop bij lokale ondernemers wordt toegepast maken we inzichtelijk. De toepassing van SROI maken we inzichtelijk via het programma WIZZR van het regionaal werkbedrijf.
Wij registreren via het programma WIZZR het aanbestedingsbeleid rond SROI. Het regionaal werkbedrijf controleert aan de hand van WIZZR of de leveranciers voldoen aan de contractuele SROIverplichting en indien noodzakelijk worden zij aangesproken op naleving. Op aanvraag kunnen wij rapportages uitdraaien. Het toepassen van inkoop bij lokale In ons financiële systeem worden alle leveranciers ondernemers gaan we inzichtelijk maken op basis van postcodes geregistreerd. Wij kunnen door een nieuw te ontwikkelen monitor. op basis van deze vastlegging gericht rapportages maken.
Wat heeft het gekost Programma Mooi en Duurzaam
Primaire Begroting 2020
Begroting 2020
Realisatie 2020
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
95
0
95
95
0
95
97
95
0
95
95
0
95
97
Werkgel. & samenw. met ondern. Totaal lasten en baten Reservemutaties
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
0
97
-2
0
-2
0
97
-2
0
-2
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Reservemutaties
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Resultaat programma
95
Totaal reservemutaties
0
95
95
0
95
97
0
Jaar
Begroting
97
-2
0
-2
Indicatoren Indicator
Jaarverantwoording 2020
Eenheid
Rekening
Verplicht
80
Gezonde agrarische sector
Wat hebben we gedaan? Waar we voor gaan
Wat hebben we bereikt?
In 2020 hebben we met de De omgevingsvisie is meer op hoofdlijnen. in Omgevingsvisie een kader waarmee de uitvoeringsparagraaf zal het opstellen de grondgebonden agrarische van het kader aan bod komen. sector ruimte houdt en zich kan blijven ontwikkelen en/of de bedrijfsvoering te verbreden. We overleggen jaarlijks met de Afgelopen jaar is er mede door de Covid-19agrarische sector in onze gemeente om maatregelen geen afspraak geweest om informatie informatie uit te wisselen. uit te wisselen. Eerste helft van 2021 wordt een
afspraak met de agrarische sector en ons bestuur ingepland. We zijn aanspreekpunt voor algemene en In 2020 is de rol als centraal aanspreekpunt voor individuele specifieke agrarische algemene en individuele specifieke agrarische (aan)vragen en kwesties. (aan)vragen en kwesties ondanks Covid-19 goed ingevuld. We werken samen met de provincie, De Gebiedsgerichte aanpak Noordwest het waterschap en de andere Overijssel is begin 2021 feitelijk gestart. Bij gemeenten in NW Overijssel in het deze aanpak zullen dit jaar in de 3 kader van het Inter Bestuurlijk deelgebiedscommissies: Mastenbroek, Programma, IBP, Vitaal Platteland Staphorsterveld en Wieden Weerribben met aan een toekomstbestendig belanghebbenden, ondernemers, veenweidegebied. buurgemeenten en het waterschap duurzaamheidsdoelen aan ruimtelijke ontwikkelingen worden gekoppeld. We koppelen waar mogelijk en in goed De Gebiedsgerichte aanpak Noordwest Overijssel overleg met ondernemers is begin 2021 feitelijk gestart. Bij deze aanpak duurzaamheidsdoelen (klimaat, energie, zullen dit jaar in de 3 deelgebiedscommissies: asbest) aan ruimtelijke ontwikkelingen. Mastenbroek, Staphorsterveld en Wieden Weerribben met belanghebbenden, ondernemers in het gebied, buurgemeenten en het waterschap duurzaamheidsdoelen aan ruimtelijke ontwikkelingen worden gekoppeld.
Wat heeft het gekost Programma Mooi en Duurzaam
Primaire Begroting 2020 Lasten
Baten
0
0
0
0
Gezonde agrarische sector Totaal lasten en baten Reservemutaties
Begroting 2020
Saldo
Realisatie 2020
Saldo
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Totaal reservemutaties Reservemutaties
Resultaat programma
Jaarverantwoording 2020
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
81
0
Indicatoren Indicator
Eenheid
Jaar
Begroting
Rekening
Verplicht
Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Programma
Primaire Begroting 2020 Lasten Baten
Mooi en Duurzaam
Ruimte
Begroting 2020
Saldo
Lasten Baten
Realisatie 2020
Saldo
Lasten Baten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten Baten
Saldo
9.807
5.051
4.756
12.453
7.391
5.062
12.698
8.802
3.895
-244
-1.411
1.167
338
30
308
87
30
57
90
28
63
-3
2
-6
0
0
0
250
0
250
0
0
0
250
0
250
Afval
1.691
2.171
-480
1.735
2.212
-476
1.613
2.137
-524
122
75
48
Ondernemen
1.823
1.823
0
1.487
1.452
35
469
443
26
1.018
1.009
9
Water en klimaatadaptatie
3.463
3.774
-311
3.454
3.766
-312
3.555
3.889
-334
-100
-123
23
Duurzaam wonen
1.064
6
1.058
1.051
6
1.045
1.054
18
1.036
-3
-12
10
185
0
185
329
5
324
262
101
161
67
-96
163
Parkeren en auto's
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Openbaar vervoer
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Werkgel. & samenw. met ondern.
95
0
95
95
0
95
97
0
97
-2
0
-2
Gezonde agrarische sector
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Verkeersveiligheid Fietsers en voetgangers
Duurzaamheid&Energietransitie
Totaal lasten en baten
18.466 12.855
5.611
20.942 14.862
Reservemutaties
Lasten
Saldo
Lasten
Baten
Baten
6.080 Saldo
19.838 15.418 Lasten
Baten
4.419 Saldo
1.105 Lasten
-556 Baten
1.661 Saldo
Ruimte
0
0
0
328
265
63
378
198
181
-50
67
-118
Verkeersveiligheid
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Afval
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Ondernemen
0
0
0
0
0
0
42
0
42
-42
0
-42
Water en klimaatadaptatie
0
0
0
0
0
0
12
0
12
-12
0
-12
Duurzaamheid&Energietransitie
0
0
0
0
124
-124
0
16
-16
0
108
-108
Totaal reservemutaties
0
0
0
328
389
-61
432
214
218
-104
175
-279
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
20.269
15.632
Reservemutaties
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Resultaat programma
18.466
12.855
5.611
21.270
15.251
Jaarverantwoording 2020
6.019
4.637
1.001
-381
82
1.382
Verschilverklaring Ruimte Er is een meeropbrengst van € 515.000 bij de leges voor omgevingsvergunningen gerealiseerd. Het aantal aanvragen was aanzienlijk hoger dan gemiddeld. In de laatste 2 weken van december 2020 zijn er (nog) 15 aanvragen ingediend voor grote(re) projecten met een legesopbrengst van € 289.000. Omdat deze aanvragen in 2020 zijn gedaan, verantwoorden we deze ook in het boekjaar 2020. De werkzaamheden voor deze intensieve projecten vinden echter pas in 2021 plaats. Net als de daadwerkelijke aanslagoplegging en invordering. In de resultaatsbestemming stellen we voor om € 70.000 te reserveren voor het uitvoeren van deze werkzaamheden. De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2022. Daarmee verschuift het zwaartepunt van een groot aantal belangrijke voorbereidende werkzaamheden voor de invoering van de Omgevingswet naar 2021. In 2020 heeft dat daarom nog niet tot uitgaven geleid voor een bedrag van € 130.000. In 2021 is € 270.000 beschikbaar. Om voldoende budget voor succesvolle invoering van de Omgevingswet beschikbaar te hebben, is een resultaatbestemming in deze jaarrekening van € 130.000 opgenomen om alle noodzakelijke voorbereidende werkzaamheden uit te voeren. In 2020 heeft de coronacrisis ook in Zwartewaterland hard toegeslagen. Een van de gevolgen daarvan is dat in 2020 meer begrafenissen dan gewoonlijk hebben plaatsgevonden.
Dat leidt zowel tot extra kosten (€ 120.000) als tot extra opbrengsten (€ 171.000). Per saldo ontstaat op begraafrechten een voordelig saldo van € 51.000 in 2020. In 2020 heeft naast de reguliere verkoop van groenstroken/overhoeken etc., waarvoor een raming in de begroting is opgenomen, ook een aantal grotere verkopen van gronden aan particulieren plaatsgevonden (€ 296.000 voordeel). De pachtinkomsten bleven in totaliteit licht achter bij de raming in de begroting (€ 20.000 nadeel). Per saldo is op "gronden niet in exploitatie" in 2020 een voordelig saldo van € 276.000 ontstaan ten opzichte van de begroting. De begrote opbrengsten voor Tag-West, die bestaan uit een te ontvangen exploitatiebijdrage per opgeleverde woning, vallen lager uit dan begroot. Het aantal opgeleverde woningen in 2020 is in totaliteit 4 waar in de prognose wordt uitgegaan van 25 tot 30 opgeleverde woningen per jaar. De woningen die niet feitelijk in 2020 zijn opgeleverd, kunnen niet in dit boekjaar worden meegenomen. De woningen die niet in 2020 zijn opgeleverd, worden in 2021 opgeleverd waardoor komend jaar een groter financiëel voordeel wordt verwacht dan begroot. De totale inkomsten over het project Tag-West blijven gelijk, nu de inkomsten afhankelijk zijn van het aantal op te leveren woningen en het aantal op te leveren woningen gelijk blijft.
Doordat meer ambtelijke uren ten laste van grondexploitaties en projecten zijn gebracht, heeft voor een bedrag van € 120.000 een verschuiving plaatsgevonden van de inzet van de organisatie. Aan onderhoud en gebruik van gemeentelijke gebouwen is voor een bedrag van € 70.000 minder uitgegeven.
Jaarverantwoording 2020
Voordeel 515.000
Voordeel 130.000
Voordeel 51.000
Voordeel 276.000
Nadeel 181.000
Voordeel 120.000
Voordeel 70.000
83
Fietsers en voetgangers Het budget voor verkeersknelpunten ad. € 250.000 is niet ingezet door een vertraging van de uitgaven ten einde optimaal gebruik te maken van subsidies van het rijk en de provincie. Het budget wordt via resultaatsbestemming voorgesteld over te zetten naar 2021.
Voordeel 250.000
Water en klimaatadaptatie Voor het thema Water en klimaatadaptatie geldt dat de financiële afwijking wordt veroorzaakt door de hogere baten (€ 123.000) uit het rioolrecht over meerdere jaren. Dit is het gevolg van het achteraf opleggen van heffingen die samenhangen met de hoeveel gebruikt water. De hogere baten zijn betrokken bij de dotatie aan de voorziening voor de riolering waardoor er per saldo een minimaal resultaat overblijft.
Jaarverantwoording 2020
Nadeel 11.000
84
Dekkingsmiddelen De dekkingsmiddelen hebben betrekking op de ontwikkelingen van de inkomsten uit het gemeentefonds, de dividenden en gemeentelijke belastingen.
Algemene uitkering Het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron voor gemeenten. De ontwikkeling van het gemeentefonds bepaalt in belangrijke mate onze financiële ruimte. Gemeenten kunnen zelfstandig beleid voeren met het geld dat het Rijk beschikbaar stelt uit het gemeentefonds. Gemeenten moeten echter wel de hen wettelijk opgedragen taken bekostigen met het geld dat zij uit het gemeentefonds ontvangen. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de uitvoering van de Jeugdzorg en het verstrekken van bijstandsuitkeringen. Drie keer per jaar informeert het Rijk de gemeenten met een circulaire over het gemeentefonds: in mei/juni op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk; in september op basis van de Miljoenennota van het Rijk; in december op basis van de Najaarsnota van het Rijk. De omvang van de algemene uitkering uit het gemeentefonds ontwikkelt zich volgens een normeringssystematiek. Daarnaast voegt het Rijk geld toe of onttrekt het geld als er gemeentelijke taken van rijkswege bij komen of juist worden afgeschaft. De normeringssystematiek houdt in dat het gemeentefonds als het ware meebeweegt met een groot gedeelte van de rijksuitgaven, volgens het principe ‘samen de trap op en samen de trap af’. Op deze manier bepaalt het Rijk het jaarlijkse groeipercentage (het accres) van het gemeentefonds.
Belastingen In de paragraaf Lokale heffingen geven we een toelichting op het beleid en op de opbrengsten van belastingen. De kosten voor het invorderen van belastingen en de waardebepaling van de onroerende zaken verantwoorden we in het programma Dienstbaar Zwartewaterland.
Dividend Vanuit diverse verbonden partijen ontvangen we als gemeente jaarlijkse dividenden. De paragraaf Verbonden Partijen gaat in op de doelstellingen en activiteiten waarin onze gemeente zowel een financieel als een bestuurlijk belang heeft.
Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Programma
Primaire Begroting 2020 Lasten
Baten
Dividend
0
0
Algemene uitkering
0
Belastingen
Dekkingsmiddelen
Totaal lasten en baten Reservemutaties
Begroting 2020
Saldo
Realisatie 2020
Lasten
Baten
Saldo
Lasten Baten
0
0
273
-273
0
0
0
0
30.854 -30.854
0
0
0
0
4.888
0
0
0
0
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
-251
0
22
-22
0
31.320 -31.320
0
-466
466
-4.888
0
4.892
-4.892
0
-5
5
36.015 -36.015
0
36.463 -36.463
0
-448
448
251
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Totaal reservemutaties Reservemutaties
Resultaat programma
Jaarverantwoording 2020
0
0
0
0
36.015 -36.015
0
36.463 -36.463
0
-448
85
448
Verschilverklaring Algemene uitkering De inkomsten van de gemeente zijn € 465.000 hoger dan begroot. Oorzaak hiervan is een hogere uitkering uit het gemeentefonds als gevolg van de afwikkeling van oude jaren door de rijksoverheid en een hogere uitkering voor het jaar 2020 door de landelijke bijstelling van met name het aantal woningen.
Voordeel € 465.000
Dividend Het dividend uit deelnemingen is € 22.000 lager dan geraamd.
Jaarverantwoording 2020
Nadeel € 22.000
86
Overhead Vanaf 2017 worden de overheadkosten apart in de jaarrekening verwerkt. Deze verandering staat opgenomen in de vernieuwing van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten). De overheadkosten worden niet meer verdeeld over de programma's maar verzameld op een programma overhead en zijn daarmee beter zichtbaar. In de regelgeving is de overhead verdeeld in vier hoofdgroepen. 1. Loonkosten overhead Het gaat hier om de loonkosten van: Leidinggevenden in het primaire proces Financiën, toezicht en controle P&O Inkoopfunctie Communicatiefunctie Juridische zaken Informatievoorziening en automatisering Documentaire informatie voorziening (DIV) / informatiebeheer Facilitaire Zaken en huisvesting Managementondersteuning in het primaire proces 2. ICT-kosten Dit zijn bijvoorbeeld de computers, intranet, applicatiebeheer en de Windows software. 3. Huisvestingskosten De onderhoudskosten en kapitaallasten (rente en afschrijving) van bijvoorbeeld het gemeentehuis en de gemeentewerf horen hier ook bij. 4. Uitbestedingskosten bedrijfsvoering Het gaat hier om uitbesteding van reguliere overheadtaken (bijv. schoonmaak) of inhuur van overheadpersoneel. 5.
Wat heeft het gekost? Bedragen x € 1.000 Programma Overhead
Primaire Begroting 2020
Begroting 2020
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
7.060
170
6.890
8.261
144
8.118
Overhead Totaal lasten en baten Reservemutaties
7.060 Lasten
170 Baten
6.890 Saldo
8.261 Lasten
144 Baten
8.118 Saldo
Realisatie 2020 Lasten Baten 7.231 7.231 Lasten
466 466 Baten
Verschil begroting realisatie
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
6.766
1.030
-322
1.352
6.766 Saldo
1.030 Lasten
-322 Baten
1.352 Saldo
Overhead
0
0
0
41
1.377
-1.336
41
173
-132
0
1.204
-1.204
Totaal reservemutaties
0
0
0
41
1.377
-1.336
41
173
-132
0
1.204
-1.204
Reservemutaties
Lasten
Resultaat programma
7.060
Jaarverantwoording 2020
Baten
170
Saldo
6.890
Lasten
8.302
Baten
1.521
Saldo
6.782
Lasten
7.272
Baten
639
Saldo
6.633
Lasten
1.030
Baten
882
87
Saldo
148
Verschilverklaring Overhead Het programma Overhead sluit met een voordeel van € 148.000. In het programma zijn de uitgaven € 1.030.000 en de baten € 882.000 lager. De in omvang belangrijkste afwijking zijn de € 1.299.000 lagere uitgaven voor de transitie naar shared service centrum ONS en daaraan gekoppeld de lagere baten uit de reserve ter dekking van deze kosten. Het saldo wordt echter bepaald door de uitgaven voor huisvesting, kantoorinrichting en de toerekening van overheadkosten aan (grond) projecten. Hierdoor is het voordeel van € 148.000 gerealiseerd. Het voordeel is veroorzaakt door een grotere inzet op (grond)projecten dan begroot.
Jaarverantwoording 2020
Voordeel 148.000
88
Paragrafen
Jaarverantwoording 2020
89
Paragraaf Coronacrisis Inleiding
Coronavirus COVID-19
De uitbraak van het coronavirus COVID-19 eind februari 2020 heeft grote impact op de Nederlandse samenleving en dus ook op de gemeente. In de jaarverantwoording is in alle programma's tijd en geld besteed aan het beheersen van de coronacrisis. In deze paragraaf geven we een totaaloverzicht. Op het moment van schrijven van de jaarverantwoording is de crisis nog volop gaande. Ook in 2021 vindt dit zijn weerslag in de activiteiten en bestedingen van de gemeente. Voor de cultureel en maatschappelijke instellingen is in 2021 een fonds ingesteld om financiële steun te kunnen verlenen. De voeding van dit fonds maakt onderdeel uit van de resultaatbestemming 2020.
Werkwijze
Uit de omgeving zijn veel signalen om het bedrijfsleven, burgers en anderen die onevenredig veel te lijden hebben, als gevolg van deze corona-crisis, te helpen. Hierbij wordt ook nadrukkelijk naar de gemeente gekeken. De gemeente heeft op alle vragen geprobeerd in te spelen met advies, communicatie, voorlichting en waar mogelijk hulp. Wij denken hierbij aan bijvoorbeeld lokale initiatieven om het bedrijfsleven te steunen, het opleggen en innen van gemeentelijke belastingen of het vooruit betalen van facturen van gemeentelijke crediteuren (zoals zorgaanbieders). Er is bij het verlenen van hulp gebruik gemaakt van diverse rijksregelingen en de door het rijk geboden financiële compensatie. De impact van de Corona-virus is ook in 2021 onverminderd groot en voelbaar. Bij het nemen van maatregelen stond en staat de gezondheid van onze medewerkers en inwoners voorop. De gevolgen zijn op meerdere gebieden zichtbaar, zowel op het vlak van bedrijfsvoering als financieel. Hieronder volgt een niet limitatieve opsomming van de maatregelen: Beperking in de uitvoering van de primaire taken door ziekte van medewerkers; 1. Hogere kosten vervanging wegens ziekte voor cruciale dienstverlening; 2. Ontstaan van vertraging in de uitvoering van projecten ten opzichte van de begroting.
Deze vertraging kan tevens effect hebben op de hoogte van de Algemene Uitkering daar hier sprake is van een samen trap op/af systematiek; 3. Extra kosten voor voorzieningen om massaal thuis te werken; 4. Risico ten aanzien van inbaarheid van gemeentelijke belastingen en retributies 2020; 5. Risico open-einde regelingen (krijgen in den lande al signalen dat zorgaanbieders, aanbieders huishoudelijke hulp, aanbieders vervoersvoorzieningen ook bij “no show” doorfactureren; 6. Toename aanvragen BBZ, bijstand, schulddienstverlening. etc. (en daarmee extra capaciteitsvraag ambtelijke organisatie). Hiervoor is o.a. de TOZO regeling ingesteld; 7. Risico gewaarborgde geldleningen (sportclubs etc.); 8. Risico dat subsidies naar organisatie voor 2020 ontoereikend zijn daar deze partijen geen/minder inkomsten hebben; 9. Risico oplegging toeristenbelastingen 2020 en inning van nog op te leggen aanslagen over 2019; 10. Risico op achterblijven legesopbrengsten (bouwleges etc.) 2020; 11. Risico op inbaarheid/kwijtschelding huuropbrengsten 2020 (dorpshuizen, sportvereniging); 12. Bovenstaande risico’s kunnen ook spelen bij verbonden partijen, welke ook haar impact mogelijk heeft op de gemeente; 13. Risico vertraging grondverkopen (met name bedrijventerreinen); 14. Risico op inning openstaande debiteuren en leningen ultimo 2019; 15.
Risico extra bijdrage aan Veilig thuis in verband met grotere risico's op huiselijk geweld; 16. Risico op extra bijdrage aan GGD en Veiligheidsregio (voor zover niet rechtstreeks vanuit het Rijk (Denk aan voorlichting, testen en contactonderzoek); 17. Risico op leerlingenvervoer. Overeenkomstig het advies betalen we 80% van de normale kosten door aan de vervoerder. De ouders die een eigen bijdrage betalen ontvangen voor deze periode kwijtschelding;
Jaarverantwoording 2020
90
18. Kinderopvang (extra kosten ten gevolge van noodopvang waren vanaf 11 mei 2020 voor rekening gemeente. Wat betreft 24-uurs opvang geldt dat voor de hele periode. In het hierna volgende overzicht wordt het beeld gegeven van de uitgaven die de gemeente heeft gedaan voor specifieke corona-zaken. Daarbij wordt ook aangegeven of het rijk hier specifiek een vergoeding voor heeft verstrekt. Voor veel onderdelen geldt dat gebruik is gemaakt van de vergoeding die als onderdeel van het gemeentefonds is verstrekt. Op één onderdeel is in 2020 een vergoeding verstrekt voor 2021: de organisatie van de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Medio april 2021 zijn gesprekken met de instellingen voor Jeugd en Wmo over de verantwoording van de meerkosten door corona en de verstrekte instandhoudingsvergoedingen afgerond. Dit is verwerkt in het overzicht. Voor de culturele en maatschappelijke instellingen die een beroep doen op een bijdrage van de gemeente geldt dat dit in 2021 wordt afgewikkeld via het ingestelde coronafonds. Het ingestelde fonds is gevoed met € 150.000. Eind april 2021 is hiervan 35% toegekend. Het restant wordt gebruikt voor toekenningen met betrekking tot 2021.
Afrekening van reguliere subsidies 2020 in 2021
In de loop van 2021 worden de in 2020 toegekende subsidies door de instellingen financieel en inhoudelijk verantwoord. Voor een groot aantal subsidies geldt dat zijn verstrekt zonder de verplichting tot inhoudelijk en financieel afrekenen. Dit zijn subsidies kleiner dan € 10.000. Voor de grotere subsidies geldt dat er na ontvangst van de verantwoording door de gemeente een vaststelling wordt opgesteld. Voor de grotere subsidies geldt dat bij de verlening er prestatievoorwaarden zijn vastgelegd in de subsidiebeschikking. Dit betreft bijvoorbeeld openingstijden en het aanbod van activiteiten. Als gevolg van de coronacrisis zijn deze prestatie-eisen doorkruist met de landelijke corona richtlijnen. De instellingen waren gedwongen gesloten of beperkt open. Vanzelfsprekend is dit van grote invloed geweest op de prestaties. Bij de vaststelling van de subsidies zal aan deze prestatie-eis geen gewicht worden gehecht. Alleen de financiële verantwoording wordt betrokken beoordeeld voor de vaststelling. We vinden het hoogst ongewenst om de reguliere prestaties te betrekken bij de verantwoording. Het voortbestaan van de instellingen staat voorop zodat de culturele en maatschappelijke infrastructuur zo min mogelijk wordt aangetast als gevolg van corona. Een en ander zal ook doorwerken naar de subsidies 2021.
Corona-effect rioleringsheffing
Bij de opstelling van de heffing voor het jaar 2021 blijkt uit de gegevens van Vitens dat door nietwoningen in 2020 aanzienlijk minder water is verbruikt dan in voorgaande jaren. Dit lagere verbruik is met name zichtbaar bij scholen, maatschappelijke voorzieningen, horecagelegenheden en zwembaden. Bij de bedrijven is er geen eenduidig beeld van een daling. Voorlopig wordt aangenomen dat hier sprake is van een coronaeffect. Een en ander wordt financieel verwerkt in de zomernota 2021 en werkt door op de stand van de voorziening.
Overzicht financiële inzet In onderstaand overzicht zijn de extra uitgaven c.q. de niet gerealiseerde inkomsten in 2020 vanwege corona afgezet tegen de extra inkomsten die de gemeente heeft gekregen via de algemene uitkering, TOZO en overige compenserende regelingen.
Jaarverantwoording 2020
91
Financieel overzicht extra kosten en minder opbrengsten gerelateerd aan covid-19 jaarrekening 2020 (bedrag x € 1.000)
Onderwerp
Extra kosten
Resultaat 2020
Extra inkomsten rijk via Alg.Uitk., Minder TOZO en/of andere baten subsidie-regelingen
Burgerzaken/ 2e kamer verkiezingen
0,5
0,0
48,0
Overhead
79,0
58,0
3,0
Crisisbeheersing en brandweer
0,5
0,0
Veiligheid en BOA's
49,0
14,0
Markten
0,5
0,5
49,0 21,5
24,0
Havengelden Onderwijsbeleid en leerlingzaken
8,0 111,0
28,0
Sportaccommodaties
0,5
0,0
Samenkracht
27,0
0,0
35,0
Inkomensregelingen excl. TOZO
1,5
0,0
14,0
1.372,0
1.372,0
1.372,0
TOZO
43,0 28,0
28,0
Arbeidsparticipatie
12,0
WMO
127,0
127,0
48,0
Jeugdhulp
185,0
150,0
43,0
Afval
5,5
0,0
Begraafplaatsen
25,0
0,0
Bouwen en wonen
5,0
0,0
Parkeerbelasting en toeristenbelasting
36,0
Algemene uitkering
74,0
Culturele voorzieningen
154,5
Belastingen overig Totaal
1.989,0
1.749,5
49,5
1.991,5
In de kolom extra inkomsten is het bedrag dat door de gemeenteraad beschikbaar is gesteld via de zomernota 2020 meegenomen. Dit bedrag was € 42.500. Uit de samenvatting hieronder blijkt dat hiervan € 2.500 niet is ingezet. Samenvatting Extra inkomsten Covid-19 Extra kosten Covid-19 Minder inkomsten Covid-19 Saldo extra kosten/extra inkomsten Resultaatbestemming verkiezingen Resultaatbestemming cultuur Eindresultaat Covid-19 2020
Jaarverantwoording 2020
1.991,5 voordeel 1.749,5 nadeel 49,5 nadeel 192,5 voordeel 40,0 150,0 2,5
92
Paragraaf Lokale Heffingen Inleiding
Deze paragraaf geeft op hoofdlijnen inzicht in de diverse lokale heffingen en belastingen en in de lokale lastendruk. Er zijn twee soorten gemeentelijke belastingen: 1. Belastingen: Onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting, precariobelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. Het tarief wordt door de gemeenteraad bepaald. De inkomsten zijn vrij besteedbaar. 2. Heffingen: Dit zijn rechten, retributies en leges. Voor een aantal heffingen (bijvoorbeeld paspoorten) wordt een maximum tarief landelijk vastgesteld. Voor de lokale heffingen geldt als wettelijke norm dat deze, op begrotingsbasis, niet boven het niveau van kostendekkendheid uit mogen komen. De totale opbrengsten aan heffingen mogen het totaal van de gemeentelijke kosten niet overschrijden (100% kostendekkendheid). De gemeenteraad moet bij het vaststellen van de tarieven hiermee rekening houden. Een transparante kosten onderbouwing is onderdeel van het vaststellen van de verordeningen.
Beleidsuitgangspunten
Het beleid voor de lokale heffingen is conform de uitgangspunten zoals vastgesteld door de gemeenteraad bij de Programmabegroting 2020 - 2023:
De tarieven voor de OZB en overige belastingen (hondenbelasting, precariobelasting, forensenbelasting en (water)toeristenbelasting) worden geïndexeerd met 1,5% 100% kostendekkendheid van de verschillende heffingen en leges. Vanwege de (landelijk) wettelijk verplicht vastgestelde tarieven voor identiteitsbewijzen en rijbewijzen kan bij deze heffingen dat uitgangspunt niet worden gehanteerd. Het vastrecht voor de afvalstoffenheffing wordt verhoogd van € 122,00 naar € 142,00 per huishouden Het tarief voor de rioolheffing voor een meerpersoonshuishouden wordt ongewijzigd vastgesteld op € 353,00
De tarieven voor gemeentelijke belastingen en heffingen worden ieder jaar door de gemeenteraad bij verordening vastgesteld. Op basis van het raadsbesluit van 12 december 2019 zijn de tarieven voor 2020 vastgesteld. Uitgangspunt voor de berekening van de tarieven onroerende zaakbelastingen is dat de gemiddelde waarde schommelingen (WOZ-waarden) worden geneutraliseerd in de tarieven. Naast de indexering van 1,5% is bij de vaststelling van de tarieven rekening gehouden met een gemiddelde waardestijging van 4,5% voor woningen. Voor de niet-woningen (bedrijven) zijn de gemiddelde WOZ-waarden gelijk gebleven. Dit betekent dat de te betalen onroerende zaakbelasting bij een gemiddelde stijging van de WOZ-waarde (waardeontwikkeling) van een perceel met 1,5% (indexering tarief) wordt verhoogd. In 2020 is het beleid conform de vaststelling uitgevoerd. Als bijzonderheid is daarbij voor de precariobelasting met een collegebesluit afgeweken voor zogenaamde corona specifieke situaties.
Woonlastenontwikkeling Onderstaande tabel geeft inzicht in de ontwikkeling van de woonlasten voor een gemiddeld huishouden: Bedragen in € Koopwoning meerpersoonshuishouden OZB Eigenaar woning Rioolheffing meerpersoonshuishouden Jaarverantwoording 2020
2019
2020 209.000 200.000 (4,5% waardestijging) 219,91 223,30 353,00 353,00 93
Afvalstoffenheffing vastrecht Subtotaal Afvalstoffenheffing variabel deel Totaal Koopwoning éénpersoonshuishouden OZB Eigenaar woning Rioolheffing éénpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing vastrecht Subtotaal Afvalstoffenheffing variabel deel Totaal Huurwoning meerpersoonshuishouden Rioolheffing meerpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing vastrecht Subtotaal Afvalstoffenheffing variabel deel Totaal Huurwoning éénpersoonshuishouden Rioolheffing éénpersoonshuishouden Afvalstoffenheffing vastrecht Subtotaal Afvalstoffenheffing variabel deel Totaal
122,00 694,91 24,14 719,05
142,00 718,30 24,94 743,24
219,91 292,00 122,00 633,91 24,14 658,05
223,30 292,00 142,00 657,30 24,94 682,24
353,00 122,00 475,00 24,14 499,14
353,00 142,00 495,00 24,94 519,94
292,00 122,00 414,00 24,14 438,14
292,00 142,00 434,00 24,94 458,94
Kwijtschelding Kwijtschelding kan worden aangevraagd voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing en OZB. Onze gemeente hanteert als kwijtscheldingsnorm het wettelijk maximum, te weten 100% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm. Voor de afvalstoffenheffing wordt beperkte kwijtschelding (vastrecht volledig en een beperkt aantal ledigingen) verleend. Ook minima worden op deze manier geprikkeld om zorgvuldig met het scheiden van huishoudelijke afvalstoffen om te gaan. Het maximaal kwijt te schelden bedrag is zodanig vastgesteld dat dit bij ‘normaal’ afvalgedrag toereikend is. Voor kwijtschelding bestaat een automatische procedure op basis van gegevens van de belastingdienst, het UWV en het RDW. Het inlichtingenbureau levert deze gegevens aan de gemeente aan. Daarnaast is er een reguliere aanvraagprocedure kwijtschelding voor inwoners die in aanmerking zouden kunnen komen voor kwijtschelding. Het aantal toegewezen kwijtscheldingen is nagenoeg hetzelfde als in 2019. Covid-19 heeft geen invloed gehad op het aantal aanvragen kwijtschelding in 2020.
Kwijtscheldingsaanvragen: Aantal aanvragen Aantal afgewezen Aantal toegewezen (totaal)
2019 Aantal 429 144 285
2019 Bedrag in €
119.768
2020 Aantal 397 100 297
2020 Bedrag in €
120.564
Overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen en leges
Leges burgerzaken
Voor een aantal leges geldt dat uitsluitend bij wet- en regelgeving vastgestelde bedragen in rekening kunnen worden gebracht. De Rijksoverheid stelt onder andere (maximum) tarieven vast voor reisdocumenten en rijbewijzen. Daarnaast mogen er geen kosten in rekening worden gebracht voor Jaarverantwoording 2020
94
het opmaken van akten van overlijden, geboorten en erkenning. Ook het tarief voor het afgeven van een uittreksel Burgerlijke Stand wordt vastgesteld door de Rijksoverheid. Verder moeten gemeenten op twee momenten per week de gelegenheid bieden voor een kosteloze huwelijksvoltrekking. De leges burgerzaken zijn om deze redenen niet kostendekkend. Op begrotingsbasis is de kostendekkenheid berekend op 46%. Dit is ook het percentage van de werkelijke kostendekkendheid in 2020. Kostendekkendheid burgerzaken 2020 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente Inkomsten taakveld, exclusief heffingen Netto kosten taakveld
304.975 304.975
Toe te rekenen kosten: Extra comptabele uren (loonkosten) Overhead inclusief (omslag)rente
3.852 136.729
BTW
21.906
Totale kosten
470.462
Opbrengst heffingen
-216.872
Dekking
46%
Leges omgevingsvergunningen
Er is een meeropbrengst van € 515.679 bij de leges voor omgevingsvergunningen gerealiseerd. Het aantal aanvragen is aanzienlijk meer geweest dan gemiddeld. In de laatste 2 weken van december 2020 zijn er (nog) 15 aanvragen ingediend voor grote(re) projecten met een legesopbrengst van € 289.000. Deels zijn de aanvragen gedaan om nog in aanmerking te komen voor de toetsingsregels 2020 die per 2021 worden aangepast. Omdat deze aanvragen in 2020 zijn gedaan, worden deze ook in het boekjaar 2020 verantwoord. De werkzaamheden voor deze intensieve projecten vinden echter pas in 2021 plaats. Net als de daadwerkelijke aanslagoplegging en invordering. In de resultaatsbestemming wordt voorgesteld om € 70.000 te reserveren voor het uitvoeren van deze werkzaamheden. Voor de berekening van de tarieven en de opbrengsten met betrekking tot de kostendekkendheid maken we gebruik van gewogen gemiddelden over de voorgaande jaren. Het legestarief is gebaseerd op de gemiddelde inzet van ambtelijke capaciteit en overige kosten. Een groot aantal aanvragen voor relatief kleine bouwwerken leidt tot een lagere legesopbrengst. Bij het bepalen van het gemiddelde houden we ook rekening met een aantal grot(re) bouwwerken, die een hogere legesopbrengst met zich meebrengen. Vorig jaar werden - mede door het (landelijk) stikstofbeleid - de begrote opbrengsten voor het eerst in jaren niet gerealiseerd.
In 2020 zien we juist een toename van het aantal aanvragen. Was de kostendekkendheid in 2019 nog 67%, in 2020 komt deze op 150%. Zo zien we dat de inkomsten bij deze leges mede afhankelijk zijn van het aantal aanvragen en landelijke beleid.
Jaarverantwoording 2020
95
Kostendekkendheid omgevingsvergunningen 2020 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente Inkomsten taakveld, exclusief heffingen Netto kosten taakveld
429.369 429.369
Toe te rekenen kosten: Extra comptabele uren (loonkosten)
43.775
Overhead inclusief (omslag)rente
485.445
BTW
28.731
Totale kosten
987.320
Opbrengst heffingen
-1.484.080
Dekking
150%
Marktgelden
Marktgelden is een bestemmingsheffing. De inkomsten van de marktgelden moeten gebruikt worden om de uitgaven te bekostigen. Op begrotingsbasis is de kostendekkendheid berekend op 87%. De werkelijke kostendekkendheid van marktgelden is 73% in 2020. De opbrengsten van € 5.400 van de jaarmarkt (standplaatsen kraampjes) zijn niet gerealiseerd. Vanwege Covid-19 kon de jaarmarkt niet plaats vinden. De salariskosten en overhead van € 15.000 vervallen daarom ook op dit taakveld. De opbrengsten van de standplaatsen (buiten de weekmarkt om) werden ten onrechte meegenomen in de berekening kostendekkendheid. De inkomsten uit standplaatsen worden wel verantwoord op het taakveld marktgelden. De tarieven zijn echter opgenomen in de Verordening precariobelasting. Volgens regelgeving BBV wordt op verordeningsniveau de kostendekkendheid berekend en mogen deze inkomsten dus niet mee genomen worden in de berekening kostendekkendheid marktgelden. De opbrengsten standplaatsen van € 9.702 vallen toe aan de algemene dekkingsmiddelen (precariobelasting). Kostendekkendheid marktgelden 2020 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente Inkomsten taakveld, exclusief heffingen Netto kosten taakveld
21.155 21.155
Toe te rekenen kosten: Extra comptabele uren (loonkosten)
472
Overhead inclusief (omslag)rente
3.574
BTW
1.895
Totale kosten
27.096
Opbrengst heffingen
-19.896
Dekking
73%
Havengelden
Havengelden is een bestemmingsheffing. De inkomsten van de havengelden moeten gebruikt worden
Jaarverantwoording 2020
96
om de uitgaven te bekostigen. Op begrotingsbasis is de kostendekkendheid berekend op 96%. Dit is ook het percentage van de werkelijke kostendekkendheid in 2020. Voor de economische havens bleven de inkomsten iets achter bij voorgaande jaren. De opbrengsten van de industriehaven zijn afhankelijk van het aantal ladingen/lossingen. De opbrengsten voor de recreatieve havens liggen iets boven die van de begroting. De inkomsten van de jachthaven en de kadeplaatsen zijn een stabiele bron van inkomsten (wachtlijsten). Alle vaste ligplaatsen zijn in gebruik en konden gewoon worden geïnd. Bij de zomernota is vanwege Covid-19 rekening gehouden met een minderopbrengst van € 8.000 voor passanten. Deze inkomsten zijn ondanks Covid-19 wel gerealiseerd. Dit omdat naast de inkomsten van passanten in Genemuiden ook dit jaar de inkomsten van passanten in Hasselt door de gemeente zijn geïnd (werd altijd gedaan door TIP Hasselt). Voor de berekening van de tarieven en de opbrengsten met betrekking tot de kostendekkendheid maken we gebruik van gewogen gemiddelden over de afgelopen jaren. Kostendekkendheid havengelden 2020 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente Inkomsten taakveld, exclusief heffingen Netto kosten taakveld
191.7829 -5.088 186.694
Toe te rekenen kosten: Extra comptabele uren (loonkosten) Overhead inclusief (omslag)rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen
2.197 42.138 15.583 246.612 -236.707
Dekking
96%
Begraafrechten
In 2020 is er een meeropbrengst voor begraven van € 173.000 gerealiseerd. Dit mede door Covid-19. In 2019 waren er ook al aanzienlijk meer begrafenissen (meeropbrengst € 124.000). De buitendienstmedewerkers hebben in verband hiermee extra werkzaamheden verricht op de begraafplaatsen. Daarnaast hebben we extra kosten aan voorzorgsmaatregelen gemaakt i.v.m. Covid19. Er zijn extra loonkosten toegerekend aan de begraafplaatsen van € 81.000 en voor overhead € 29.000. De kosten voor Covid-19 maatregelen waren € 12.000. Op begrotingsbasis is de kostendekkendheid berekend op 82%. De werkelijke kostendekkendheid voor begraafrechten is 96% in 2020. We gaan bij de berekeningen van de opbrengsten uit van de gewogen gemiddelden over de afgelopen 3 jaar. Op deze manier kunnen we de keuzes van grafuitgifte(n) redelijk monitoren. Schommelingen in het aantal uitgegeven graven hebben een groot effect op het percentage kostendekkendheid. Kostendekkendheid begraafrechten 2020 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente
444.648
Inkomsten taakveld, exclusief heffingen
-30.000
Netto kosten taakveld
414.648
Toe te rekenen kosten:
Jaarverantwoording 2020
97
Extra comptabele uren (loonkosten) Overhead inclusief (omslag)rente
499 125.849
BTW
-
Totale kosten
540.996
Opbrengst heffingen
-517.835
Dekking
96%
Afvalstoffenheffing
Het vastrecht afvalstoffenheffing steeg van € 122,00 naar € 142,00. Het aanbiedtarief voor restafval bleef in 2020 gelijk (adviestarieven ROVA). Het variabele deel restafval bedraagt gemiddeld € 24,94 (was € 24,14 in 2019) per huishouden. Aan de voorziening is in totaal een bedrag € 300.284 onttrokken. Dit is € 53.665 meer dan begroot. In de begroting was een bedrag van € 246.619 opgenomen. De voorschotnota 2020 van ROVA is tussentijds aangepast. De kosten zijn verlaagd van € 1.510.706 naar € 1.373.803. Deze verlaging is vooral het gevolg geweest van het afsluiten van een nieuwe deelnemersovereenkomst verpakkingen. Hierdoor is de gemeente alleen nog verantwoordelijk voor de inzameling van PMD en niet meer voor het verwerken en vermarkten van PMD. We kregen van Nedvang een bedrag van € 262.591 (inclusief afrekeningen van voorgaande jaren) uitgekeerd voor de vergoeding van de gescheiden ingezamelde hoeveelheden verpakkingsafval. Er was rekening gehouden met een vergoeding van € 400.000. Deze lagere vergoeding is een direct gevolg van de nieuwe deelnemersovereenkomst verpakkingen. De eigen kosten zijn licht gestegen.
Kostendekkendheid afvalstoffenheffing 2020 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente Inkomsten taakveld, exclusief heffingen Bijdrage van de voorziening (exploitatieresultaat) Netto kosten taakveld
1.606.870 -262.591 -300.284 1.043.995
Toe te rekenen kosten: Extra comptabele uren (loonkosten) Overhead inclusief (omslag)rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen
3.858 98.694 286.000 1.432.547 -1.432.433
Dekking
100%
Rioolheffing
De raad heeft besloten om - onder dezelfde voorwaarden en met dezelfde opbrengsten - het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2015 - 2019 te verlengen met 2 jaar voor de periode 2020 en 2021. De tarieven voor de rioolheffing zijn dan ook ongewijzigd door de raad vastgesteld. Voor een meerpersoonshuishouden is het tarief € 353,00. De tarieven voor de overige aansluitingen zijn hiervan afgeleid. Structureel wordt een bedrag van € 1.000.000 ten behoeve van investeringsprojecten aan de voorziening toegevoegd. Verder is er op begrotingsbasis rekening gehouden met een onttrekking van Jaarverantwoording 2020
98
€ 48.140 aan de voorziening voor het saldo van de exploitatiebegroting. In 2020 is € 407.630 aan de voorziening toegevoegd. Per saldo een verschil van € 455.770. Dit wordt in hoofdzaak veroorzaakt door: Het waterschap neemt stedelijk water over van de gemeente. In verband hiermee zijn er geen kosten gemaakt voor het baggerwerk (voordeel € 225.000). Op de overige exploitatiekosten - voornamelijk onderhoud, reiniging en inspecties. is een voordeel ontstaan van € 59.000 Verder is er een meeropbrengst aan rioolheffing van € 170.000. In de afgelopen jaren is door de aantrekkende economie veel nieuwbouw gerealiseerd; zowel voor woningen als bedrijven. Voor de bedrijven maken we gebruik van de gegevens van Vitens. De verbruiksgegevens van Vitens zijn achteraf beschikbaar over het voorgaande jaar. Hier hebben we afgelopen jaar extra controles op uitgevoerd.
Kostendekkendheid rioolheffing 2020 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente Extra bijdrage aan de voorziening (exploitatieresultaat) Inkomsten taakveld, exclusief heffingen Netto kosten taakveld Toe te rekenen kosten: Extra comptabele uren (loonkosten) Overhead inclusief (omslag)rente BTW Totale kosten Opbrengst heffingen Dekking
2.821.960 407.630 -9.168 3.220.423
17.507 267.063 116.000 3.620.992 -3.620.992 100%
Nagekomen informatie over 2020
Bij de opstelling van de heffing voor het jaar 2021 blijkt uit de gegevens van Vitens dat door nietwoningen in 2020 aanzienlijk minder water is verbruikt dan in voorgaande jaren. Dit lagere verbruik is met name zichtbaar bij scholen, maatschappelijke voorzieningen, horecagelegenheden en zwembaden. Bij de bedrijven is er geen eenduidig beeld van een daling. Voorlopig wordt aangenomen dat hier sprake is van een corona effect. Een en ander verwerken we financieel in de zomernota 2021 en werkt door op de stand van de voorziening.
Toeristenbelasting
Toeristenbelasting leggen we grotendeels achteraf - over het voorgaande jaar - op. We hebben een bedrag in 2020 opgenomen voor te verwachten inkomsten toeristenbelasting (vaste ligplaatsen en standplaatsen) waarvoor nog aanslagen opgelegd moeten worden in 2021. Vanwege Covid-19 is in de zomernota rekening gehouden met minderopbrengsten toeristenbelasting. We zien - na voorboeking - dat de opbrengsten wel gerealiseerd worden. Dit heeft te maken met te lage voorboekingen in 2018 en 2019 waarvan het voordeel (€ 11.500) in het boekjaar 2020 valt. De opbrengsten 2020 worden deels gerealiseerd door de voordelen die voortvloeien uit 2018 en 2019. We zien dat er ook meer passanten/toeristen in Zwartewaterland zijn geweest dan in maart/april 2020 de inschatting was. Zo blijkt uit al reeds ontvangen aangiften en opgelegde aanslagen.
Precariobelasting (en overige APV)
In de Zomernota is vanwege Covid-19 rekening gehouden met minderopbrengsten precariobelasting en leges voor evenementen. Hierbij werd verwacht dat in de loop van het jaar wellicht e.e.a. weer georganiseerd kon worden. Het tegenovergestelde bleek werkelijkheid. Daarnaast is in december Jaarverantwoording 2020
99
2020 het besluit genomen geen precario te heffen voor terrassen en gedeeltelijk voor uitstallingen bij winkels. Dit zien we dan ook terug in de niet gerealiseerde opbrengsten bij precariobelasting en overige APV (evenementen).
Wet waardering onroerende zaken (WOZ)
De uitvoering van de Wet WOZ voor Zwartewaterland vindt plaats vanuit Staphorst. Jaarlijks vindt er in april en oktober een inventarisatie plaats over de voortgang en uitvoering van de WOZ taken in de vorm van een zelfevaluatie. Deze wordt door de Waarderingskamer beoordeeld.
Op 30 november 2020 zijn de bevindingen van de oktoberinventarisatie in de vorm van een ‘terugkoppeling stand van zaken uitvoering Wet WOZ’ van de Waarderingskamer ontvangen. Hierin is aangegeven dat op alle onderwerpen/processen wordt voldaan aan de (wettelijk) gestelde criteria.
We zijn dit jaar niet geselecteerd voor een nader onderzoek. Hierbij controleert de Waarderingskamer de juistheid en volledigheid van de objectkenmerken, de onderlinge waardeverhoudingen van de taxaties en de aansluiting op het marktniveau. De afgelopen jaren hebben er wel diverse inspecties plaatsgevonden. Overigens met goed resultaat.
De Waarderingskamer heeft wederom geoordeeld dat de uitvoering Wet WOZ goed verloopt. Het algemeen oordeel is langdurig goed (5 sterren). Dit is het hoogst haalbare.
Taxeren op basis van gebruiksoppervlakte
De WOZ-waarden van woningen worden sinds belastingjaar 2020 getaxeerd op basis van de gebruiksoppervlakte. Vanaf 2022 is het taxeren van woningen op basis van de gebruiksoppervlakte verplicht, hierdoor wordt de uitvoering van de WOZ-taxaties meer uniform. Het registreren en controleren van de gebruiksoppervlakte in afstemming met Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) is een belangrijke stap in de richting van de Samenhangende Objectenregistraties. Dit de nieuwe basisregistratie waaraan op dit moment wordt gewekt en waarin onder andere de WOZ, de BAG en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) zullen opgaan.
Jaarverantwoording 2020
100