Bijlage 1 - Toelichting-BP Genemuiden, Binnenveld

Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld

bestemmingsplan Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld

Inhoudsopgave

Toelichting

2

3

Inhoudsopgave (vastgesteld)

bestemmingsplan Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld

Toelichting

Toelichting (vastgesteld)

3

Bestemmingsplan

“Genemuiden, Binnenveld”

Mei 2024 Status: Vastgesteld

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

Bestemmingsplan ‘Genemuiden, Binnenveld’

Plannaam: Bestemmingsplan “Genemuiden, Binnenveld” IMRO-nummer: NL.IMRO.1896.BP0087-VS01 Plantype: Bestemmingsplan Status: Vastgesteld Datum: Mei 2024

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ...................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ......................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED .................................................................................................................. 6 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ........................................................................................................ 7 HUIDIG PLANOLOGISCHE REGIME ............................................................................................................... 7 LEESWIJZER .......................................................................................................................................... 9

HOOFDSTUK 2 2.1

HUIDIGE SITUATIE TER PLAATSE VAN HET PLANGEBIED.................................................................................... 10

HOOFDSTUK 3 3.1 3.2 3.3

HUIDIGE SITUATIE ........................................................................... 10

PLANBESCHRIJVING ....................................................................... 12

GEWENSTE ONTWIKKELING ..................................................................................................................... 12 STEDENBOUWKUNDIGE EN LANDSCHAPPELIJKE INPASSING .............................................................................. 13 VERKEER EN PARKEREN .......................................................................................................................... 14

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER .............................................................................. 16 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID ........................................................................................................................................ 16 PROVINCIAAL BELEID ............................................................................................................................. 21 GEMEENTELIJK BELEID ........................................................................................................................... 31

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ..................................................... 34 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10

GELUID ............................................................................................................................................. 34 BODEMKWALITEIT ................................................................................................................................ 35 LUCHTKWALITEIT ................................................................................................................................. 36 EXTERNE VEILIGHEID ............................................................................................................................. 38 MILIEUZONERING ................................................................................................................................ 41 GEUR................................................................................................................................................ 44 ECOLOGIE .......................................................................................................................................... 44 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE ......................................................................................................... 47 NIET-GESPRONGEN EXPLOSIEVEN .............................................................................................................

47 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE.......................................................................................................... 48

HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................... 50 6.1 6.2

WATERPARAGRAAF .............................................................................................................................. 50 WATERTOETS...................................................................................................................................... 50

HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING ............................... 53 7.1 7.2 7.3

INLEIDING .......................................................................................................................................... 53 OPZET VAN DE REGELS ........................................................................................................................... 53 VERANTWOORDING VAN DE REGELS .......................................................................................................... 54

HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ......................................... 58 9.1 9.2 9.3

VOOROVERLEG .................................................................................................................................... 58 INSPRAAK .......................................................................................................................................... 58 ZIENSWIJZEN ...................................................................................................................................... 58

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING .................................................................................. 59 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3

STEDENBOUWKUNDIGE PLAN........................................................................................................... 60 AKOESTISCHE ONDERZOEK .............................................................................................................. 61 HOGERE WAARDE-FORMULIER ......................................................................................................... 62 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10

BODEMONDERZOEK ...................................................................................................................... 63 STIKSTOF ONDERZOEK ................................................................................................................... 64 QUICKSCAN ECOLOGIE ................................................................................................................... 65 VERSLAG ZIENSWIJZEN ................................................................................................................... 66 WATERTOETS .............................................................................................................................. 67 AKOESTISCH ONDERZOEK INDUSTRIELAWAAI ........................................................................................ 68 NOTITIE WATERHUISHOUDKUNDIG PLAN ............................................................................................ 69

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

De komende jaren zal het aantal huishoudens op het huidige grondgebied van de gemeente Zwartewaterland nog verder toenemen en om te voorzien in deze woningbehoefte is, naast enkele kleinschalige inbreidingslocaties, een grootschalige uitbreidingslocatie nodig. Ten zuiden, aan de rand van Genemuiden, is daarom de nieuwe woonwijk ‘Binnenveld’ gepland. Het betreft thans een agrarisch gebied met een oppervlakte van circa 7 hectare. Het gebied ligt ingekapseld tussen enkele karakteristieke landschapselementen: het (open)water van de Nieuwe Wetering aan de westzijde, een sportcomplex (tennisbaan, voetbalvelden en zwembad) aan de noordwestelijke zijde, aan de zuidzijde de volkstuinen van Genemuiden met ten zuiden daarvan de Randweg, de Krommesteeg aan de oostzijde, het woon-zorgcomplex ‘Muiderheim’ aan de noordoostzijde en tenslotte een woonwijk aan de noordzijde van het plangebied. De gemeente Zwartewaterland is voornemens om het gebied ‘Binnenveld’ te transformeren tot een woonwijk en een maatschappelijk zorginitiatief, één en ander met bijbehorende (infrastructurele) voorzieningen alsook groen en waterberging. Er is sprake van een gedifferentieerd woningbouwprogramma, bedoeld voor uiteenlopende doelgroepen, waaronder begeleid (sociaal)wonen/bijzondere woonvorm voor hulpbehoevenden en regulier wonen voor (door)starters, gezinnen en senioren.

Voor wat betreft de reguliere woningtypen gaat het om vrijstaande woningen, hofjeswoningen woningen, rug-aan-rugwoningen en gestapelde woningen, bij elkaar opgeteld 165 woningen. Het zorginitiatief betreft een woon-zorgvoorziening met daarbij dagbestedingsmogelijkheden, waarbij ruimte is voor een aantal (ondersteunende)voorzieningen. Het voornemen betreft 78 zorgwoningen/woon-zorgeenheden, die worden gerealiseerd voor de sociale (huur)sector. Het voorliggende planvoornemen is echter niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan ‘Randweg Genemuiden 1993’ aangezien de gronden grotendeels een agrarische- en/of recreatieve bestemming hebben. Daarom is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Hierbij zal worden aangetoond dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’. Opgemerkt wordt dat dit een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte is, zoals bedoeld in de Crisis- en herstelwet (Chw). De gemeente Zwartewaterland heeft (gebaseerd op artikel 3.2 lid 1 sub e van de Regeling uitvoering Crisis- en herstelwet van 1 juli 2019) immers de bevoegdheid tot het vaststellen van bestemmingsplannen met verbrede reikwijdte, zoals bedoeld in artikel 7g van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet.

Opgemerkt wordt dat voor de besluitvorming over voorliggend bestemmingsplan tevens een vormvrije m.e.r.-beoordeling is opgesteld. In deze rapportage zijn de milieueffecten van het voornemen onderzocht, zodat deze een volwaardige plek in de besluitvorming hebben.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt ten zuiden van de kern van Genemuiden. Het plangebied beslaat het beoogde woningbouwprogramma en bijbehorende uitgeefbare gronden alsmede de gronden ten behoeve van openbaar gebied, zoals de nieuwe infrastructuur, het groen en water. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied (rode omlijning) ten opzichte van de kern Genemuiden en de omgeving (rode ster) weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding behorend bij dit bestemmingsplan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

Afbeelding 1.1

1.3

Ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Genemuiden en de directe omgeving (Bron: PDOK)

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1896.BP0087-VS01) en een renvooi; regels met bijbehorende bijlagen.

Op de verbeelding zijn de (dubbel)bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidig planologische regime

Het plangebied valt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Randweg Genemuiden 1993’, dat destijds is vastgesteld op 2 november 1993. Daarnaast is het gelegen binnen de begrenzing van het parapluplan ‘Paraplubestemmingsplan Wonen’, dat is vastgesteld op 14 oktober 2021 door de gemeenteraad van Zwartewaterland. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief aangegeven met de rode omlijning.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

Afbeelding 1.2

Uitsnede van de plankaart van vigerende planologische regime (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

Hierna volgt een korte beschrijving van de geldende bestemmingen en de strijdigheden. Bestemmingsplan ‘Buitengebied Zwartewaterland’ Het plangebied is bestemd tot ‘Open-Agrarisch gebied’, ‘Water’ en ‘Recreatieve doeleinden’. ‘Open-Agrarisch gebied’ Gronden met deze bestemming zijn onder meer bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf met een in hoofdzaak grondgebonden agrarische bedrijfsvoering, alsmede voor het gebruik als zijnde agrarische cultuurgronden. ‘Recreatieve voorzieningen’ Gronden met deze bestemming zijn bestemd voor sport- en speelvoorzieningen, alsook groenvoorzieningen zoals parkachtige elementen en volkstuinen, met de daarbijbehorende voorzieningen, gebouwen en andere bouwwerken en ontsluitingsvoorzieningen. Strijdigheid Het voornemen gaat uit van de ontwikkeling van het plangebied naar een woongebied met ruimte voor in totaal 243 woningen (165 reguliere woningen alsmede een woon-zorginitiatief met 78 woningen), dit met bijbehorende groen- en speelvoorzieningen, verkeer-, ontsluitings- en parkeervoorzieningen en waterhuishoudkundige voorzieningen, waaronder waterberging/infiltratiemogelijkheden. Deze ontwikkeling is niet mogelijk binnen de vigerende bestemmingen, zoals opgenomen in het geldende bestemmingsplan. Hiertoe ontbreken de gewenste bouw- en gebruiksregels.

Ter plaatse van het plangebied zal de bestemming moeten worden herzien teneinde de ontwikkeling van het woongebied ‘Binnenveld’ mogelijk te maken. De gronden zullen worden voorzien van meerdere passende bestemmingen: een ‘Maatschappelijke’ bestemming voor het woon-zorginitiatief, een ‘Woongebied’ bestemming voor de reguliere woningbouw, een ‘Gemengde’ bestemming voor een deel van de gestapelde bouw in het kader van flexibiliteit (om binnen de gestapelde bouw ook zorg-wonen toe te kunnen staan), alsook een ‘Groen’- en ‘Verkeer-Verblijfsgebied’ bestemming voor de overige gronden, bedoeld voor openbaar groen en soortgelijke functies zoals speelvoorzieningen alsook de ontsluitings- en parkeervoorzieningen. Dit bestemmingsplan voorziet in het gewenste juridische planologisch kader op basis waarvan de voorgenomen ontwikkelingen mogelijk kunnen worden gemaakt. Aangetoond zal worden dat dit bestemmingsplan in overeenstemming is met een ‘goede ruimtelijke ordening’.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld Parapluplan ‘Paraplubestemmingsplan Wonen’ De gemeente Zwartewaterland heeft geconstateerd dat er op veel plekken arbeidsmigranten worden gehuisvest in reguliere woonhuizen. Meerdere geldende bestemmingsplannen laten dit onbedoeld toe binnen de bestemming ‘Wonen’. Recente uitspraken van de Raad van State (201600954/1/A1, 201202349/1/A1) geven daarnaast aan dat in beginsel een ruime interpretatie moet worden gegeven aan het begrip ‘wonen’. De gemeenteraad van Zwartewaterland heeft bewoning van reguliere woningen door arbeidsmigranten als onwenselijk beoordeeld. Via het voorbereidingsbesluit is een stop gezet op een verdere toename van het aantal woningen dat wordt ingericht voor de huisvesting van arbeidsmigranten. In het voorbereidingsbesluit is aangegeven dat er een nieuw bestemmingsplan in werking diende te treden om dit juridisch planologisch vast te leggen. Het parapluplan voorziet in het vastleggen van deze kaders. Het realiseren van de voorgenomen ontwikkeling beoogt niet het mogelijk maken van de huisvesting van arbeidsmigranten. Nadere toetsing aan voorgenoemd parapluplan is daarmee niet noodzakelijk. De regels van dit parapluplan zullen worden overgenomen in de regels van voorliggend bestemmingsplan.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 betreft de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Zwartewaterland beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue en in hoofdstuk 6 de wateraspecten. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 9 gaat in op de inspraak en het vooroverleg.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 2

HUIDIGE SITUATIE

In dit hoofdstuk wordt de huidige situatie ter plaatse van het plangebied beschreven.

2.1

Huidige situatie ter plaatse van het plangebied

Het plangebied bevindt zich (aansluitend) ten zuiden van de kern van Genemuiden en ten westen van het bedrijventerrein Zevenhont. De belangrijkste structuurdragers in de wijdere omgeving zijn de provinciale weg N759 aan de oostzijde, de Randweg aan de zuidzijde, de provinciale weg N760 aan de westzijde en het open agrarisch landschap in het algemeen. Globaal wordt de uitbreidingslocatie begrensd door enkele karakteristieke (landschaps)elementen: het (open)water van de Nieuwe Wetering aan de westzijde, een sportcomplex (tennisbaan, voetbalvelden en zwembad) aan de noordwestelijke zijde, aan de zuidzijde de volkstuinen van Genemuiden met ten zuiden daarvan de Randweg, de Krommesteeg aan de oostzijde, het woon-zorgcomplex ‘Muiderheim’ aan de noordoostzijde en tenslotte een woonwijk aan de noordzijde van het plangebied. Het plangebied is volledig onbebouwd en nagenoeg volledig in gebruik als agrarische grond en grasland in het bijzonder. Daarnaast zijn nabij het plangebied enkele watergangen aanwezig en in beperkte mate opgaand groen als ook enkele (on)verharde wegen. Van intensief agrarisch gebruik is in de toekomst geen sprake meer, het gebied is daarom geschikt voor herontwikkeling. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto opgenomen waarop het plangebied is weergegeven (rode omlijning).

In afbeelding 2.2 zijn genummerde straatbeelden opgenomen, welke corresponderen met de opgenomen nummers in afbeelding 2.1.

Afbeelding 2.1

Luchtfoto huidige situatie plangebied (Bron: Maps Google)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

Afbeelding 2.2

Luchtfoto huidige situatie plangebied (Bron: Maps Google)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

In hoofdstuk 2 is ingegaan op de ruimtelijke karakteristiek van het plangebied en de wijdere omgeving van Genemuiden en de huidige situatie in het plangebied. In dit hoofdstuk 3 wordt op de ontwikkeling ‘Binnenveld’ zelf ingegaan.

3.1

Gewenste ontwikkeling

Gemeente Zwartewaterland is eigenaar van de betreffende gronden in het plangebied en is voornemens deze gronden te herontwikkelen tot een woonwijk (in de volksmond beter bekend als ‘Binnenveld’), als uitbreiding op de bestaande woonwijken aan de zuidzijde van Genemuiden. Onderhavig bestemmingsplan ziet op de transformatie van het gebied ‘Binnenveld’ tot een woonwijk van in totaal 243 woningen (165 reguliere woningen alsmede een woon-zorginitiatief met 78 woningen), dit met bijbehorende groen- en speelvoorzieningen (25.482 m²), verkeer-, ontsluitings- en parkeervoorzieningen (12.236 m²) en water- (3.078 m²) en waterhuishoudkundige voorzieningen, waaronder waterberging/infiltratiemogelijkheden. Er is sprake van een gedifferentieerd woningbouwprogramma, bedoeld voor uiteenlopende doelgroepen, waaronder begeleid (sociaal)wonen/bijzondere woonvorm voor hulpbehoevenden en regulier wonen voor (door)starters, alleenstaanden, gezinnen en senioren. Voor wat betreft de reguliere woningtypen gaat het om 18 vrijstaande woningen (middenduur en duur), 27 hofjeswoningen (middelduur), 16 rug-aan-rugwoningen (middelduur) en 104 appartementen/gestapelde woningen voor zowel alleenstaanden, (alleenstaande) senioren als (alleenstaande) starters (zowel middenduur als duur), alles bij elkaar opgeteld 165 woningen.

Het woon-zorginitiatief betreft een woon-zorgvoorziening met daarbij dagbestedingsmogelijkheden, waarbij ruimte is voor een aantal (ondersteunende)voorzieningen. Het voornemen betreft 78 zorgwoningen/woonzorgeenheden, welke worden gerealiseerd voor de sociale (huur)sector. In totaal is ruim 32% van deze woningen sociaal en betaalbaar, dit betreft dus de 78 woon-zorg appartementen. De overige woningen worden gebouwd voor de vrije koop sector (zowel middenduur als duur). In het stedenbouwkundige ontwerp voor het plangebied is nadrukkelijk rekening gehouden met de landschappelijke aspecten in en rondom het plangebied. Door gebruik te maken van de bestaande gebiedskenmerken zal er minder grondverzet nodig zijn om het gebied geschikt te maken voor deze nieuwe functies. Er zal gebruik worden gemaakt van en aangetakt worden op de bestaande infrastructuur aan de oostelijke zijde van het plangebied (Krommesteeg), om te voorkomen dat er onnodig infrastructuur en verharding aangelegd hoeft te worden in de groene omgeving aan de rand van Genemuiden. Ook de bestaande groenstructuren zullen zo veel mogelijk in het plangebied worden ingepast en nieuwe groene ontmoetingsplekken zullen in het plangebied worden gerealiseerd. Het ontwerp gaat daarom uit van wonen binnen een landschappelijk raamwerk van groen- en ontsluitingsstructuren.

De verbeelding is zodanig vormgegeven dat de hoofduitgangspunten van voorgenomen ontwikkeling, de contouren van de woonvelden, verankerd zijn in het bestemmingsplan. Het juridisch bindende gedeelte van het nieuwe planologische regime (met name de bestemmingsregels) is wel flexibel van opzet en schept hiermee de mogelijkheid om bij nadere planuitwerking de exacte invulling nader vorm te kunnen geven.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

Afbeelding 3.1

3.2

Gewenste onderverdeling van het plangebied (Bron: Gemeente Zwartewaterland)

Stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing

In bovenstaande afbeelding 3.1 is de stedenbouwkundige visie van de beoogde (programmatische) invulling gegeven. Opgemerkt wordt dat dit gaat om eerste impressies. De definitieve invulling is nog niet exact bekend en zal de komende jaren verder worden uitgewerkt, tot aan de aanvraag omgevingsvergunning voor bouwen door de toekomstige bewoners van ‘Binnenveld’. Voor het totale plangebied is een stedenbouwkundige visie opgesteld, welke is opgenomen als bijlage 1 van deze toelichting, welke als doel heeft een samenhangende, ruimtelijke en kwalitatief hoogwaardige inrichting van de nieuwe woonwijk te regisseren. Het biedt een pakket van concrete aanbevelingen, ook voor de inrichting en vormgeving van de openbare ruimte, de terreinen en huiskavels. In de verdere uitwerking zal de landschappelijke inpassing verder worden uitgewerkt. Het beeldkwaliteitplan en de inrichtingsplan openbare ruimte zullen hier verder vorm aan geven. Het uitgangspunt is een verzachte overgang van polder naar woonwijk (met name de hoek Krommesteeg/Randweg). In het plan is veel openbaar groen verwerkt, waardoor de overgang van de bebouwde kom van Genemuiden naar het plangebied verzacht wordt. De groene ader die door de wijk heen is verweven brengt het ‘groene’ gevoel tot diep in het plangebied. Dit is van belang om een toekomstbestendige woonwijk te realiseren.

Het is immers toekomstbestendig om middels de aanleg van voldoende ‘groen’ en ‘water’ in te spelen op de veranderende klimatologische omstandigheden, om zo hittestress tegen te gaan of te worden verrast door de toename aan neerslag(overlast). Dit wordt bereikt door een stedenbouwkundige inrichting met veel groen. Hierbij is expliciet ook gekozen voor gestapelde bouw in het planvoornemen, zodat de verharding en bebouwing minder grondbeslag kent. In het plangebied is 25.264 m² bedoeld voor groen (35%), 3.215 m² voor water (5%), 14.422 m² voor verharding en wegen (20%) en 28.176 m² voor uitgeefbare gronden ten behoeve van woningbouw/maatschappelijke woonzorg-initiatief). Voor de uitwerking van duurzame hemelwaterafvoer wordt er nog nader onderzoek gedaan naar de infiltratiecapaciteit van het gebied. Daarnaast wordt ook de BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld wijze van bouwrijp maken nog nader onderzocht. Afhankelijk van dit onderzoek kunnen ook de andere groene gronden gebruikt worden voor duurzame oplossingen voor het afkoppelen van hemelwater. Deze grote oppervlakte aan groen- en waterstructuren (28.479 m²) binnen het plan is mogelijk door een eenvoudige, maar efficiënte manier van ontsluiting. Door het realiseren van een U/O-vormige hoofdontsluiting in de vorm van een rondweg worden alle woonerven eenvoudig ontsloten. Het parkeren vindt hoofdzakelijk plaats op eigen perceel of middels algemene grotere parkeerkoffers nabij de woonbebouwing, waardoor de auto zoveel mogelijk uit het zicht wordt onttrokken. Het bezoekersparkeren wordt hoofdzakelijk georganiseerd door middel van éénzijdig langsparkeren langs de wegen.

3.3

Verkeer en parkeren

Bij het opstellen van bestemmingsplannen moet in beginsel rekening worden gehouden met de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Parkeren Als uitgangspunten voor het bepalen van de parkeerbehoefte geldt het vigerende parkeerbeleid van gemeente Zwartewaterland 2023-2030”. Conform dit beleid gelden voor alle functies de gemiddelde parkeernorm zoals beschreven in de publicatie ‘Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)’ van het CROW. De CROW parkeernormen zijn op basis van CBS-cijfers berekend voor de stedelijkheidsgraad 'Weinig Stedelijk' en stedelijkheidszone ‘rest bebouwde kom’. Conform het parkeerbeleidsplan van de gemeente Zwartewaterland wordt bij gebruik van meerdere functies binnen een plan, dubbelgebruik toegepast van parkeervoorzieningen. Voor verschillende functies zijn dan ook logischer wijs verschillende aanwezigheidspercentages van toepassing. Bij afzonderlijke functies is de (piek)belasting veelal niet gelijktijdig. Uit de berekening van de parkeervraag komt een behoefte van 323 parkeerplaatsen voor het gehele plangebied. Hiervan moeten 47 parkeerplaatsen gerealiseerd worden op eigen terrein van het zorginitiatief. In de ruimtelijke onderlegger, zie afbeelding 3.1, zijn 276 parkeerplaatsen getekend in de rest van het woongebied.

Hierin is ook rekening gehouden met voldoende openbaar toegankelijke bezoekersparkeerplaatsen. Gebaseerd op de parkeerbehoefte in het plangebied kan gesteld worden dat op basis van de aanwezigheidspercentages van het CROW de werkdagavond het maatgevende (drukste) moment is. Op dit moment zijn 90% van de bewoners aanwezig, 80% van de bezoekers van de woningen en 100% aanwezigheid van de functie zorgwoningen. De totale parkeervraag is 323 parkeerplaatsen tijdens het maatgevende moment. In de tekening, zie afbeelding 3.1, staan deze 323 parkeerplaatsen ingetekend. Op basis van voorgaande uitgangspunten wordt de totale parkeerbehoefte voor de beoogde ontwikkeling ‘Binnenveld’ als volgt opgelost in het plangebied: - Voor de 62 ‘appartementen voor senioren’, beoogd in 3 woongebouwen (linkerzijde plangebied) worden er parkeerplaatsen gerealiseerd in parkeergarages onder de woongebouwen en worden er parkeerplaatsen in de buitenruimte aangelegd (zie afbeelding 3.1). - Voor de 42 appartementen voor starters, beoogd in het woongebouw in het noordoostelijke als ook zuidoostelijke gedeelte van het plangebied, zie afbeelding 3.1, worden parkeerplaatsen in de openbare buitenruimte aangelegd. - Voor de 27 hofjeswoningen en 16 rug-aan-rugwoningen, bedoeld voor zowel starters als senioren, zullen de parkeerplaatsen in de openbare ruimtes worden aangelegd.

- Voor de vrije kavels, de vrijstaande woningen, geldt dat deze kavels van voldoende omvang zijn om per kavel twee parkeerplaatsen op eigen terrein aan te leggen. De benodigde parkeerplaatsen worden dan ook op de kavels opgelost, eventuele bezoekers kunnen dan ook op de eigen kavels parkeren of in geval van meer parkeerbehoefte in de openbare ruimte. - Bij het woon-zorginitiatief is daarbij het uitgangspunt dat de bewoners een dermate beperking hebben dat ze normaliter/of in hoofdzaak niet over een auto beschikken en dat de parkeerplaatsen met name bedoeld zijn voor bezoekers en personeel. De parkeerbehoefte kan dan ook volledig in het plangebied nabij het woon-zorginitiatief (maatschappelijke bestemming en verkeersbestemming)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

-

worden geborgd en is worst-case berekend, zodat het in de praktijk niet tot belemmeringen zal leiden. Verder worden in het plangebied eveneens een aantal deelauto’s geplaatst (op de openbare parkeerplaatsen), een zogenaamd mobiliteitsconcept. Op deze manier kunnen voldoende parkeerplaatsen op deze locatie worden gerealiseerd. Bovenal geldt dat het plangebied nabij het centrumgebied van Genemuiden is gelegen. Veelal bezoeken de toekomstige bewoners de kern of de nabij gelegen functies in Genemuiden ook lopend (de nabijgelegen woonbuurten middels de wandelpaden) of per fiets. Ook worden er voldoende fietsenstallingen bij de gestapelde woningen alsook bij de woon-zorgfunctie geplaatst, om diverse soorten van mobiliteit te stimuleren alsook te stimuleren dat het plangebied veelal per fiets bezocht kan worden.

Teneinde de aanleg en instandhouding van voldoende parkeerplaatsen juridisch te verankeren is in de regels van dit bestemmingsplan een parkeerbepaling opgenomen.

Verkeer Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verschillende functies met bijbehorende verkeersgeneratie en parkeercijfers zoals in de CROW-uitgave is benoemd. Functie

Aantal

Verkeersgeneratie (per woning)

Koop, vrijstaand

18

Koop, tussen/hoek (de hofjes- & rug-aanrugwoningen) Levensloopbestendige woningen/(senioren of starters) appartementen Woon-zorginitiatief

43

8,2 verkeersbewegingen per woning 7,4 verkeersbewegingen per woning 7,4 verkeersbewegingen per woning 7,4 verkeersbewegingen per woning

104 78

De totale verkeersgeneratie voor de beoogde ontwikkeling ‘Binnenveld’ komt neer op: - 18 x 8,2 = 147,6 - 43 x 7,4 = 318,2 - 104 x 7,4 = 769,6 - 78 x 7,4 = 577,2 Bovenstaande verkeersgeneratie bij elkaar opgeteld betreft afgerond 1.813 verkeersbewegingen per weekdag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat eveneens 578 verkeersbewegingen zijn gemodelleerd voor het woonzorg-initiatief. Hiermee is een uitermate worst-case scenario geschetst, immers beschikken deze bewoners veelal niet over een auto en zullen deze veelal middels taxi(busjes) gaan en komen bij de zorgwoningen. Hierbij wordt eveneens gesteld dat de dagopvang hoofdzakelijk in de woon-zorgvoorziening plaatsvindt, en dat (indien sprake is van dagactiviteiten elders) er gereden zal worden met busjes voor 8 of 9 personen, om een zo efficiënt mogelijke wijze van vervoer te creëren. De verkeersbewegingen voor het woonzorginitiatief zullen dan ook met name bestaan uit zorgverleners en of bezoekers, waarbij het niet aannemelijk is dat dit dagelijks 578 bewegingen zal betreffen. De praktijk zal eerder ongeveer de helft betreffen (gemiddeld 250 verkeersbewegingen, gebaseerd op gemeentelijke ervaringscijfers gebaseerd op ervaringen van woonzorgvoorzieningen in de gemeente Zwartewaterland). De verkeersgeneratie bij elkaar opgeteld komt in dat geval afgerond op (1.813-328) 1485 verkeersbewegingen per weekdag.

De te realiseren ontsluitingsweg door het plangebied heen alsmede de aantakking op de Krommesteeg zal zo ontworpen worden om de voorgenoemde verkeersbewegingen eenvoudig en veilig af te kunnen wikkelen. De omliggende infrastructuur is in voldoende mate ingericht om de extra verkeersbewegingen eenvoudig en veilig af te wikkelen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Dit is nodig om de opgenomen doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.

Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.

Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld 4.1.1.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de NOVI wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In de NOVI wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling.

De exacte geografische plaatsbepaling van de geldende reserveringszones is opgenomen in het Rarro. 4.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'.

In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2

Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke ontwikkelingen. Wel is wonen één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie (prioriteit 3) wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio's) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen nu en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot. De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. Daarbij past het voornemen ook goed in de doelstellingen omtrent klimaatadaptatie (prioriteit 1), er is immers in het planvoornemen voldoende aandacht voor klimaatadaptatie en er wordt met een integrale blik naar de nieuwe woonwijk gekeken. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Dit bestemmingsplan raakt geen reserveringszones, zoals opgenomen in het Rarro. Het bestemmingsplan is ook niet gelegen in een radarverstoringsgebied. Het radarverstoringsgebied vormt dan ook geen belemmering. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna 'Ladder') is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 sub c in samenhang met artikel 2.12 lid 1 onder a sub 3 van de Wabo.

Hierna wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan de van belangzijnde onderdelen. Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Er is geen ondergrens bepaald voor wat een 'stedelijke ontwikkeling' is. Op basis van jurisprudentie blijkt dat de vraag of sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Voor wonen geldt, dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. a.

11 woningen geen nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921) b. 12 woningen wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953). Het voorliggende bestemmingsplan gaat uit van het toevoegen van een gedifferentieerd woningbouwprogramma, bedoeld voor uiteenlopende doelgroepen, waaronder begeleid (sociaal)wonen/bijzondere woonvorm voor hulpbehoevenden en regulier wonen voor (door)starters, gezinnen en senioren. Voor wat betreft de reguliere woningtypen gaat het om vrijstaande woningen, hofjeswoningen en rug-aan-rugwoningen en gestapelde woningen, bij elkaar opgeteld in totaal 165 woningen. Het zorginitiatief betreft een woonzorgvoorziening met daarbij dagbestedingsmogelijkheden, waarbij ruimte is voor een aantal (ondersteunende)voorzieningen. Het voornemen betreft 78 zorgwoningen/woon-zorgeenheden, welke worden gerealiseerd voor de sociale (huur)sector. Er is dan ook planologisch gezien sprake is van een netto toevoeging van (78+165) 243 woningen. Er is dus sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Artikel 3.1.6 lid 2 van de Bro geeft aan dat de toelichting van een ruimtelijk plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, moet voldoen aan een aantal voorwaarden: • •

er wordt beschreven dat de voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte; indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien.

Hierna wordt nader op de ladder ingegaan. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan de woningen die mogelijk worden gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld De woningen in het ‘Binnenveld’ zullen met name bedoeld zijn voor de lokale behoefte. Er is een forse woningbehoefte in de regio en in de gemeente Zwartewaterland en er is behoefte aan het beoogde dorpse woonmilieu. Met de realisatie van het planvoornemen wordt een bijdrage geleverd om in deze behoefte te voorzien. De kwalitatieve vertaalslag met voorliggend plan naar het type woningen, prijsklassen, doelgroepen etc. is op lokaal gemeentelijk niveau gemaakt en ook de realisatie is zowel een gemeentelijke als private activiteit. Feitelijk is er dus sprake van een lokaal woningbouwprogramma. Het ruimtelijk verzorgingsgebied kan gezien vorenstaande worden bepaald op de gemeente Zwartewaterland en specifiek het dorp Genemuiden, maar kan vanwege het redelijk unieke woongebied (dorpswonen) ook woningzoekenden uit de regio aantrekken. Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de uitbreiding van het aantal woningen aansluitend aan de kern Genemuiden. Voor het bepalen van de omvang van mogelijke nieuwe woningbouwlocaties voor Genemuiden wordt het uitgangspunt van autonome groei aangehouden. Onderstaand wordt achtereenvolgens op de kwantitatieve als de kwalitatieve behoefte ingegaan.

Kwantitatieve behoefte Voor het bepalen van de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan de beoogde ontwikkeling zijn provinciale prognoses en regionale afspraken leidend. De druk op de woningmarkt is sinds 2015 fors toegenomen. Dat blijkt ook uit de actuele provinciale woningbehoefteraming, woningmarktverkenningen en de actualisering van de regionale woonvisie. Op basis van de prognoses van de provincie Overijssel kan de kwantitatieve woningbehoefte worden bepaald. Deze prognoses vormen de onderlegger voor woningbouwafspraken in de provincie Overijssel. Uitgangspunt is dat iedere gemeente ontwikkelt voor de eigen behoefte, de provincie borgt dit. In het RWP Twente/West-Overijssel zijn afspraken vastgelegd waaraan gemeenten in Twente/WestOverijssel zich moeten houden. De woningvraag en -aanbod voor deze regio's zijn in kaart gebracht op basis van dezelfde uitgangspunten en er zijn afspraken gemaakt over programmering en afstemming van woonplannen. Over het plan dient regionale afstemming plaats te vinden, wanneer een plan bestaat voor een woningbouw van meer dan 25 woningen. Voorliggend bestemmingsplan maakt maximaal 243 woningen mogelijk. Een regionale afstemming heeft daarom plaatsgevonden. Er is in de gemeente Zwartewaterland echter nog voldoende ruimte in de verhouding tussen de netto woningvraag en het planologische aanbod.

De nieuwe woningen / appartementen binnen het plangebied zullen een deel van deze beschikbare ruimte benutten. Geacht wordt hiermee dat voorliggend plan in overeenstemming is met de woonafspraken. Hiermee is de gewenste ontwikkeling passend binnen het woningbouwprogramma en wordt er voorzien in een kwantitatieve behoefte. Kwalitatieve behoefte In 2017 heeft de gemeente Zwartewaterland een woonvisie vastgesteld. Voorafgaand aan deze woonvisie is in de gemeente Zwartewaterland een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd. Hierna wordt op de verschillende van belang zijnde onderdelen ingegaan: Veel gezinnen, weinig jonge eenpersoonshuishoudens Zwartewaterland is niet de gemiddelde gemeente in Nederland. Er wonen relatief veel gezinnen en maar weinig jonge eenpersoonshuishoudens. Zwartewaterland kent dan ook relatief veel koopeengezinswoningen. Het hoge aandeel gezinnen zorgt in de gemeente Zwartewaterland voor veel aanwas van jonge kinderen. Het geboorteoverschot (verschil tussen het aantal geboortes en het aantal sterfgevallen) ligt bijna 5 keer hoger dan het landelijk gemiddelde. Daar staat tegenover dat de gemeente Zwartewaterland de laatste jaren inwoners verliest door verhuizingen. Tevens is er ook veel zorg voor de doelgroepen die extra hulp nodig hebben bij het (zelfstandig) wonen, er zijn allerhande zorgorganisaties en deze doelgroep is ook zeker vertegenwoordigd in de gemeente.

Sterke groei huishoudens tot 2025 De huishoudensgroei zet in de komende jaren nog stevig door in gemeente Zwartewaterland. In de periode tot 2025 komen er in totaal nog zo'n 500 huishoudens bij. Vanaf 2025 wordt een afvlakking van de toename verwacht. Naast deze trendraming is ook een raming gemaakt van de situatie waarbij er geen sprake is van een negatief migratiesaldo (‘migratiesaldo = 0’, oftewel natuurlijke bevolkingsgroei). In deze variant komt de huishoudensgroei een stuk hoger uit (2.070 extra huishoudens tot 2040). Deze twee varianten van de BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld huishoudensprognose bieden een bandbreedte waarbinnen het aantal huishoudens in Zwartewaterland zich kan gaan ontwikkelen. Recent is ook de referentieraming van Primos 2016 voor de gemeente Zwartewaterland verschenen. Deze voorspelt de komende 10 jaar tot 2040 een lagere huishoudensgroei dan de referentieraming van Primos 2015 (770 extra huishoudens versus 980 extra huishoudens). Voor de woonvisie en onderliggend woningbehoefteonderzoek is verder uitgegaan van Primos 2015. Behoorlijke toename gezinnen en vergrijzing in Zwartewaterland In de afgelopen tien jaar was er in de gemeente Zwartewaterland reeds sprake van enige ‘vergrijzing’. Met name het aantal ‘emptynesters’ (een- en tweepersoonshuishoudens van 55 tot 75 jaar) nam toe. Het aantal gezinnen nam iets af, maar bleef relatief hoog ten opzichte van het landelijke beeld. Ook in de toekomst is er sprake van een sterke vergrijzing, met name van het aantal huishoudens van 75 jaar en ouder. De verwachting is dat dit aantal tot 2040 meer dan verdubbelt tot circa 1.900 huishoudens. Naar de toekomst toe worden de verschillen tussen de kernen van Zwartewaterland kleiner en wordt de grootste toename van het aantal oudere huishoudens in zowel Hasselt als ook in Genemuiden zelf verwacht.

Ook heeft Zwartewaterland te maken met ontgroening: het aantal jonge een- en tweepersoonshuishoudens zal naar verwachting op termijn dalen. Maar in tegenstelling tot veel andere dorpse en landelijke gemeenten wordt in Zwartewaterland wel een toename van het aantal gezinnen met kinderen verwacht tot 2040 met een kleine 300 huishoudens. Conclusie Met de realisatie van voorliggend plan kan er voorzien worden in een aanwezige woonbehoefte binnen de gemeente Zwartewaterland. De vrijstaande woningen zijn geschikt voor gezinnen en de hofjeswoningen of rug-aan-rugwoningen voor zowel starters als kleine gezinnen. De diverse soorten appartementen in het plangebied zijn geschikt voor zowel starters als senioren/ouderen die een- en tweepersoonshuishoudens hebben. Daarnaast worden de woningen/appartementen duurzaam gebouwd, waardoor deze het milieu niet zullen belasten. Verder wordt geacht dat de appartementen, maar ook de grondgebonden woningen, geschikt zijn om daar voor een langere tijd te wonen. Dit omdat de woningen redelijk groot zijn, en zo voldoende ruimte bieden voor eventueel toekomstige gezinsuitbreidingen van de huishoudens en omdat zowel de appartementen als de woningen in alle hedendaagse wensen zullen voorzien. Tenslotte is er sterke vraag naar zorgwoningen in de gemeente, dit gebaseerd op de aanvragen die er zijn ingediend bij de gemeente door diverse zorginstanties.

Deze doelgroepen zijn sterk vertegenwoordigd, en het ontbreekt momenteel aan voldoende woon-zorg-functies in de gemeente. Resumerend kan worden geconcludeerd dat voorliggend plan een meerwaarde heeft voor de gemeente Zwartewaterland. Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de ontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied dan wordt voldaan aan de Ladder. In een uitspraak1 van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, waarbij sprake was van een ontwikkeling ter plaatse van een agrarische bestemming die de ontwikkeling van stedelijke functies niet toestond, werd geoordeeld dat er geen sprake was van bestaand bebouwd gebied. Gelet op de huidige bestemming van de uitbreidingslocatie dient ook in dit specifieke geval (bij de toetsing aan de ladder) redelijkerwijs te worden uitgegaan van een ontwikkeling buiten bestaand bebouwd gebied, waarbij wel wordt opgemerkt dat het plangebied in de toekomst, na realisatie, volledig zal gaan behoren tot bestaand bebouwd gebied. Afweging alternatieve locaties Voorafgaand aan de in dit bestemmingsplan beschreven ontwikkelingen is door de gemeente Zwartewaterland een locatiestudie uitgevoerd, waarbij is gekeken welke gronden de gemeente reeds in eigendom heeft.

Als startpunt van deze locatiestudie zijn in eerste instantie alle potentiële locaties met eigen gronden in beeld gebracht, waarbij is gekeken naar zowel inbreiding- als ook uitbreidingslocaties. De meeste inbreidingslocaties

1 ABRvS 29 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1340).

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld (al dan niet eigen of juist private gronden) bevinden zich versnipperd door het dorp Genemuiden en bieden ruimte aan één of enkele woningen. Deze locaties zijn niet geschikt (te maken) voor het plan zoals beoogd, qua aantallen in combinatie met het segment. Daarbij wordt opgemerkt dat juist in Genemuiden sprake is van een forse woningbehoefte. Het realiseren van woningen in andere kernen binnen de gemeente zal niet voorzien in deze behoefte, danwel ongewenste verhuisbewegingen tot gevolg hebben. Binnen het bestaande stedelijk gebied van Genemuiden zijn daarom geen geschikte locaties meer aanwezig om de woningaantallen zoals vervat in voorliggend plan te kunnen opvangen. Ook zijn er geen gronden in de kern meer beschikbaar die door herstructurering of transformatie als zodanig geschikt te maken zijn. Alle gronden binnen en nabij de kern worden in de huidige situatie benut ten behoeve van een bepaalde functie en het is niet te verwachten dat op korte termijn een functie wordt beëindigd waardoor voldoende ruimte beschikbaar komt voor de gewenste woningbouw. Daarnaast is meervoudig ruimtegebruik, gezien de functie, geen optie. Voldoende aannemelijk is gemaakt dat binnen het bestaand stedelijk gebied redelijkerwijs geen locaties aanwezig zijn of geschikt te maken zijn voor de ontwikkeling van 243 woningen.

Het uitbreiden van de bestaande kern Genemuiden is dan ook noodzakelijk, teneinde te kunnen voorzien in de lokale behoefte. Geconcludeerd wordt dat de behoefte en dus ook het plan niet binnen het bestaand stedelijk gebied van Genemuiden in de gemeente Zwartewaterland gerealiseerd kan worden en dat het uitbreiden van de kern Genemuiden ter plaatse van het plangebied de enige logische en realistische mogelijkheid betreft. Daarbij is gebleken dat deze locatie de meest wenselijke locatie is voor deze ontwikkeling aangezien deze locatie is gelegen aansluitend aan de bebouwde kom, in het noorden is omgeven door voornamelijk woongebied en is gelegen op relatieve korte afstand van centrumvoorzieningen. Het vormt hierdoor een logische uitbreidingslocatie. Conclusie toetsing aan de ladder Gebaseerd op het bovenstaande, de prognoses en het woningbouwprogramma kan worden gesteld dat er sprake is van een kwantitatieve en een kwalitatieve behoefte aan onderhavig plan. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met de Ladder voor duurzame verstedelijking.

4.2

Provinciaal beleid

In deze paragraaf wordt het voor deze ontwikkeling relevante provinciale beleid behandeld. Op 12 april 2017 hebben Provinciale Staten van Overijssel de nieuwe Omgevingsvisie Overijssel 2017 'Beken Kleur' en bijbehorende Omgevingsverordening Overijssel 2017 vastgesteld. Op 1 mei 2017 zijn de nieuwe Omgevingsvisie en Omgevingsverordening in werking getreden. Nadien zijn de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening meermaals geactualiseerd en (gedeeltelijk) herzien. 4.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie is het centrale provinciale beleidsplan voor het fysieke leefmilieu in Overijssel. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Enkele centrale ambities van de provincie: • •

• •

goed en plezierig wonen, nu en in de toekomst door een passend en flexibel aanbod van woonmilieus (typen woningen en woonomgeving) die voorzien in de vraag (kwantitatief en kwalitatief); versterken complementariteit van bruisende steden en vitaal platteland als ruimtelijke, cultureel, sociaal en economisch samenhangend geheel. Dit door behoud en versterking van leefbaarheid en diversiteit van het landelijk gebied, stedelijke netwerken versterken, behoud en versterken van cultureel erfgoed als drager van identiteit; veilig, gezond en schoon kunnen wonen, werken, recreëren en reizen door te zorgen voor waterveiligheid, externe veiligheid en verkeersveiligheid; investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

“Bestemmingsplan Genemuiden, Binnenveld” Status: Vastgesteld 4.2.2

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 4.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. Of - generieke beleidskeuzes; 2. Waar - ontwikkelingsperspectieven; 3. Hoe - gebiedskenmerken. Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.

4.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vormgegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn. Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen.