Bijlage 1 - Parkeerbeleidsplan gemeente Zwartewaterland 2023-2030

Parkeerbeleidsplan 2023-2030 Gemeente Zwartewaterland

COLOFON

Project:

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

Versie:

Definitief

Datum:

12 januari 2023

Opgesteld door:

Adres:

Gemeente Zwartewaterland Telvorenstraat 2 8061 CB Hasselt

Telefoon:

14 038

E-mail:

info@zwartewaterland.nl

Website:

www.zwartewaterland.nl

INHOUD 1. Inleiding…………………………………………………………………………………………………………………………………………….5 1.1 Aanleiding ......................................................................................................................................... 5 1.2 Doelstelling ....................................................................................................................................... 5 1.3 Afbakening ....................................................................................................................................... 6 1.4 Proces & participatie ........................................................................................................................ 6 2. Beleidskaders .......................................................................................................................................... 7 2.1 Landelijk en provinciaal beleid ......................................................................................................... 7 2.2 Gemeentelijk beleid ......................................................................................................................... 8 2.2.1 Coalitieprogramma .....................................................................................................................

8 2.2.2 Omgevingsvisie ........................................................................................................................... 8 2.2.3 Gemeentelijk Verkeers-en Vervoersplan (GVVP) ....................................................................... 9 3. Omgevingsanalyse ................................................................................................................................ 10 3.1 Algemene cijfers over de gemeente............................................................................................... 10 3.2 Huidige parkeersituatie .................................................................................................................. 12 3.2.1 Parkeerregulering ..................................................................................................................... 12 3.2.2 Elektrisch laden ......................................................................................................................... 12 3.2.3 Vrachtwagen parkeren op bedrijventerreinen ......................................................................... 13 3.2.4 Fietsenstallingen .......................................................................................................................

13 3.3 Resultaten Enquête ........................................................................................................................ 14 3.4 Inventarisatie meldingen ................................................................................................................ 14 3.5 Kwantitatief onderzoek .................................................................................................................. 15 3.6 Trends ............................................................................................................................................. 17 4. Ambities parkeren ................................................................................................................................. 18 4.1 Ambities parkeerbeleid .................................................................................................................. 18 4.2 Uitgangspunten parkeerbeleid ....................................................................................................... 18 5. Uitwerking uitgangspunten .................................................................................................................. 20 5.1 Centrumgebieden ...........................................................................................................................

20 5.1.1 Parkeerbalans ........................................................................................................................... 20 5.1.2 Prioritering doelgroepen .......................................................................................................... 20 5.1.3 Beheersen parkeerdruk ............................................................................................................ 21 5.1.4 Uitbreiden parkeercapaciteit .................................................................................................... 23 5.2 Woonwijken ................................................................................................................................... 25 5.2.1 Parkeerbalans ........................................................................................................................... 25 5.2.2 Uitgangspunten bestaande woonwijken .................................................................................. 26 5.2.3 Woonwijken met een hoge parkeerdruk .................................................................................. 26

5.3 Nieuwbouwplannen & verbouwplannen ....................................................................................... 28 5.3.1 Nieuwbouw woonwijken .......................................................................................................... 28 5.3.2 Verbouwplannen of functiewijzigingen .................................................................................... 28 5.3.3 Hanteren parkeerkencijfers CROW ........................................................................................... 29 5.4 Specifieke doelgroepen .................................................................................................................. 33 5.4.1 Parkeerplaatsen mindervaliden ................................................................................................ 33 5.4.2 Vrachtwagen parkeren ............................................................................................................. 33 5.4.3 Elektrische voertuigen (oplaadpalen/-plaatsen) ...................................................................... 34 5.4.4 Fietsparkeren ............................................................................................................................ 35 5.4.5 Bedrijfsbusjes ............................................................................................................................

36 5.4.6 Caravans, campers en aanhangwagens .................................................................................... 36 5.5 Handhaving .................................................................................................................................... 37 5.6 Monitoring parkeren ...................................................................................................................... 38 6. Overzicht vervolgacties ......................................................................................................................... 39

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

1.

Inleiding

Dit ‘Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030’’ biedt voor de komende jaren ambities, uitgangspunten en kaders voor het gemeentelijke parkeerbeleid. Het parkeerbeleidsplan biedt de gemeente handvatten hoe we in de gemeente omgaan met parkeervraagstukken die nu of in de toekomst spelen.

1.1 Aanleiding Een parkeerbeleidsplan is een lang gekoesterde wens. Het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) uit 2008 spreekt er al over. Volgens dit GVVP zou een parkeerbeleidsplan de omvang van de parkeerproblemen in kaart moeten brengen en oplossingsrichtingen benoemen. Van het opstellen van een parkeerbeleidsplan is het vervolgens nooit gekomen. In het GVVP 2022- 2030, dat de gemeenteraad in 2022 vaststelde, staat dat voor de uitwerking van parkeermaatregelen een apart parkeerbeleidsplan nodig is. Na vaststelling van dit plan volgt een apart uitvoeringsprogramma. Het coalitieakkoord van 2022-2026 plaatste het parkeerbeleidsplan op de bestuurlijke agenda. Het uitvoeringsprogramma beschrijft dat we onderzoek doen naar de parkeerdruk in de kernen en aan de hand daarvan een parkeerbeleidsplan opstellen. We gaan aan de slag met het bijbehorende meerjarige uitvoeringsprogramma.

1.2 Doelstelling Parkeren is geen doel op zich. Maar gemeentelijk parkeerbeleid kan bijdragen aan een betere leefbaarheid, aantrekkelijke winkelgebieden, bereikbaarheid van de kernen, duurzaamheid en verkeersveiligheid. Het parkeerbeleid moet zorgen voor een goede balans tussen de vraag en het aanbod van parkeren, zonder dat dit ten koste gaat van de genoemde onderwerpen. In elke kern hebben we een parkeerschijfzone. Die blijkt niet altijd even effectief. Ook ontbreekt eenduidig beleid voor het aantal te realiseren parkeerplaatsen bij nieuwe ontwikkelingen. Parkeerbeleid is vooral gericht op de toekomst. Het moet rekening houden met de verwachte ruimtelijke groei binnen de gemeente Zwartewaterland en de groei van mobiliteit die daaruit volgt. Ook is het belangrijk om alvast in te spelen op nieuwe trends en ontwikkelingen zoals toenemend fietsgebruik, elektrisch vervoer, openbaar vervoer en nieuwe mobiliteitsconcepten. Het parkeerbeleid en de maatregelen de hieruit voortkomen moeten bijdragen aan een goede balans tussen leefbaarheid en bereikbaarheid en een handvat bieden hoe we in de gemeente omgaan met parkeervraagstukken en nieuwe ontwikkelingen.

Pagina | 5

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

1.3 Afbakening Het parkeerbeleidsplan van de gemeente Zwartewaterland richt zich in de eerste plaats op parkeren in de centrumgebieden en de omliggende wijken. Het plan richt zich ook op verschillende type parkeerplaatsen zoals gehandicaptenparkeerplaatsen en plaatsen voor het opladen van elektrische auto’s. Ook gaan we in op het parkeren van vrachtwagens op bedrijventerreinen. In 2022 voerden we een parkeeronderzoek uit in de winkelgebieden van de kernen en aangrenzende woonwijken.

1.4 Proces & participatie Proces Ambtelijk keken we naar de bestaande beleidskaders die relevant zijn voor het opstellen van het parkeerbeleidsplan. Via een aantal stellingen die we aan de gemeenteraad voorlegden, haalden we de politieke kaders op. Ook voerden we een omgevingsanalyse uit voor een goed beeld van de huidige parkeersituatie. Daarna beschreven we de ambities en uitgangspunten waarmee we het parkeerbeleidsplan verder uitwerkten. Onderstaande figuur vat het proces samen:

Ophalen kaders parkeerbeleidsplan Omgevingsanalyse Bepalen ambitie en uitgangspunten Formuleren concept parkeerbeleid op hooflijnen Ophalen adviezen vak diciplines Bestuurlijke afstemming Definitief parkeerbeleidsplan en vaststelling raad Figuur 1: Proces

Na vaststelling van het parkeerbeleidsplan volgt een uitvoeringsprogramma. Dit werken we samen met bewoners, ondernemers en belanghebbenden uit. Participatie In de uitwerking van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) zetten we in het begin van het proces een enquête uit. Daarin konden bewoners, bezoekers en ondernemers problemen, suggesties of ideeën rondom verkeersveiligheid, verkeerscirculatie en parkeren benoemen. We inventariseerden meldingen en klachten die de afgelopen vier jaar zijn binnengekomen en die nemen we mee in het proces. Het GVVP en het parkeerbeleidsplan zijn vooral abstract van aard. Ze bevatten weinig praktische handvatten. Daarom hebben we ervoor gekozen om de participatie vooral op uitvoeringsniveau te doen, waarbij we uiteraard de kaders van het parkeerbeleidsplan en het GVVP meenemen.

Pagina | 6

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

2.

Beleidskaders

Het parkeerbeleid heeft raakvlakken met andere beleidsvelden binnen de gemeente. De afstemming tussen deze beleidsvelden zorgt voor eenduidig beleid en voorkomt tegenstrijdigheden. We moeten het parkeerbeleid ook afstemmen op het beleid van hogere overheden. Dit hoofdstuk beschrijft het landelijk, provinciaal en gemeentelijk beleidskader voor het parkeerbeleidsplan.

2.1 Landelijk en provinciaal beleid De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, 2012) vormt het landelijk ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid. Deze visie beschrijft bijvoorbeeld het verkeer- en vervoerbeleid tot en met 2028. Ook gaat de SVIR in op ontwikkelingen en uitdagingen zoals de groei van de mobiliteitsbehoefte, de werkgelegenheid en de stijging van het aantal eenpersoonshuishoudens. Door deze zaken blijft de mobiliteit naar verwachting tot 2040 toenemen. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid is een goed samenspel tussen alle modaliteiten (weg, spoor en water) en ruimtelijke ontwikkelingen belangrijk. Voor het gemeentelijk parkeerbeleid betekent dit dat we rekening moeten houden met de toenemende behoefte aan het aantal (auto)verplaatsingen van bewoners. Ook is het belangrijk dat het mobiliteitssysteem samenhangend is en past bij de behoeftes van de gebruikers. Omdat de toekomstige mobiliteitsvraag groeit, blijft vermoedelijk ook de vraag naar parkeerplaatsen groeien. Terugdringen van de CO2-uitstoot is een belangrijk thema binnen de SVIR. De transitie naar duurzame mobiliteit speelt hierin een grote rol. Doelen voor het terugdringen van de CO2-uitstoot zien we ook terug in de klimaatwet. Deze wet moet burgers en bedrijven zekerheid geven over de klimaatdoelen. Deze doelen zijn: • •

49% minder CO2-uitsloot in 2030 ten opzichte van 1990 95% minder CO2-uitsloot in 2050 ten opzichte van 1990

In juni 2022 is het fundament voor een nieuwe omgevingsvisie Overijssel gepresenteerd. Het onderdeel mobiliteit van de omgevingsvisie focust op de transitie naar duurzamere mobiliteit volgens het STOMPprincipe. Dat geeft een voorkeursvolgorde van verplaatsingen aan: 1. 2. 3. 4. 5.

Stappen Trappen OV Mobiliteitsdiensten Personenauto

Lopen en fietsen, al dan niet in combinatie met het openbaar vervoer, wordt zoveel mogelijk gestimuleerd. Autoluwe zones en flankerend parkeerbeleid kunnen bijdragen aan de leefbaarheid van (binnen)steden. De provincie zet in op duurzamer vervoer en slimme overstapmogelijkheden op verschillende vormen van vervoer. Dit moet schonere mobiliteit stimuleren.

Pagina | 7

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

2.2 Gemeentelijk beleid 2.2.1 Coalitieprogramma Het coalitieakkoord 2022-2026 is een belangrijk kader voor het parkeerbeleidsplan. In het coalitieakkoord staat dat we een goede en veilige bereikbaarheid van onze kernen en bedrijventerreinen willen. Ook is er aandacht voor de leefbaarheid. Die staat onder druk door de toenemende parkeerdruk. We gaan parkeeroverlast in centra en woonwijken onder meer tegen door het inrichten van centrale parkeerplaatsen. Ook willen we parkeerplaatsen aan de rand van wijken realiseren. Vormen van duurzame mobiliteit stimuleren we door het toegankelijk maken van kernen en bedrijventerrein voor het OV en de fiets. Ook zorgen we voor voldoende oplaadpunten in de openbare ruimte (bij voorkeur aan de randen van wijken of geclusterd op parkeerterreinen) voor het elektrisch vervoer. 2.2.2 Omgevingsvisie In de omgevingsvisie van de gemeente Zwartewaterland staan zes ambities. Circulatie en parkeren is één van de beleidsthema’s waarop de gemeente inzet. De omgevingsvisie beschrijft ook dat steeds meer inwoners een auto bezitten, waardoor de parkeerdruk toeneemt en de leefbaarheid onder druk staat. Verder zetten we in op handhaving bij parkeeroverlast in centrumgebieden of verminderde bereikbaarheid voor hulpdiensten. In Hasselt is de wens om het centrumgebied autoluw in te richten.

Door deze ontwikkelingen verschuift de parkeerdruk steeds verder naar de randen van de centra. Daarom breiden we daar de parkeercapaciteit uit. Dit betekent dat vooral centrumbewoners verder moeten lopen tussen woning en parkeerplaats. Ook verwachten we dat er meer laadmogelijkheden van elektrische voertuigen (auto en fiets) nodig zijn. Per kern staat in de omgevingsvisie het volgende over het onderwerp parkeren: Genemuiden In het centrum van Genemuiden neemt de parkeerdruk toe. Daarom is de parkeerschijfzone uitgebreid. Langparkeerders kunnen terecht op het parkeerterrein aan de Koppel. Hasselt Minder gemotoriseerd verkeer in het centrum is een wens voor Hasselt. Fietsers en voetgangers moeten ruimte krijgen in het centrumgebied. De parkeerdruk in het centrum is groot. Met name in de avonduren en weekenden. Daarom zijn extra parkeerplaatsen aangelegd bij het Diamanten Bolwerk. Ook onderzoeken we hoe we fietsparkeren beter vorm kunnen geven. We overwegen extra fietsparkeerplaatsen. Zwartsluis In Zwartsluis neemt de parkeerdruk in het centrum toe. Net zoals voor Genemuiden en Hasselt zetten we in op parkeren aan de randen. Specifiek voor Zwartsluis is extra parkeerdruk door arbeidsmigranten. Die wonen vaak in panden in het centrumgebied. Zij maken gebruik van pendelbussen naar de werklocaties.

Ook voor deze specifieke groep wil de gemeente langparkeermogelijkheden creëren aan de randen van het centrumgebied. Daarom zijn in 2022 drie percelen aan de Havendijk aangekocht. We zien op deze plek kansen voor het uitbreiden van de parkeercapaciteit.

Pagina | 8

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

2.2.3 Gemeentelijk Verkeers-en Vervoersplan (GVVP) In het GVVP 2022-2030 staan de volgende ambities voor het onderwerp parkeren: • • • •

• • • •

Pagina | 9

We gaan de huidige parkeerregulering evalueren en passen indien nodig de huidige parkeerregulering aan. Er is extra aandacht nodig voor de toegankelijkheid voor ouderen, slechtzienden en mensen die een rolstoel of rollator gebruiken. Bij ruimtelijke ontwikkelingen maken we keuzes over de hoeveelheid en het type (fiets)parkeerplaatsen, waarbij we rekening houden met de meest actuele uitgangspunten en inzichten. De directe bereikbaarheid en de gunstige ligging van onze bedrijventerreinen zijn belangrijk voor de economie. Doorstroming en een verkeersveilige inrichting zijn essentieel. Ook onderzoeken we faciliteiten voor het parkeren van vrachtwagens. We herhalen periodiek het recent uitgevoerde parkeeronderzoek voor het monitoren van de parkeerdruk. We monitoren of meer parkeercapaciteit aan de randen van de centra nodig is. We onderzoeken een betere vorm voor fietsparkeren en voorzieningen op strategische plekken. Het (historisch) centrum van Genemuiden, Hasselt, Zwartsluis en de oude woonwijken zijn niet ontworpen op een verhoogde parkeervraag. Per situatie moeten we kijken hoe we daarmee om willen gaan.

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

3.

Omgevingsanalyse

In dit hoofdstuk brengen we de omgeving en de huidige parkeersituatie van de gemeente Zwartewaterland in kaart. Ook gaan we in op de resultaten van enquêtes, de meldingen inventarisatie en het parkeerdrukonderzoek.

3.1 Algemene cijfers over de gemeente De gemeente Zwartewaterland ligt in West-Overijssel en grenst aan de gemeenten Zwolle, Staphorst, Steenwijkerland, Noordoostpolder en Kampen. Gemeente Zwartewaterland bestaat uit drie kernen (Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis). Bevolkingsopbouw Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) telt de gemeente Zwartewaterland 23.012 inwoners in 2022. Qua bevolkingsopbouw is de gemeente Zwartewaterland een relatief jonge gemeente vergeleken met andere gemeentes in Overijssel en de rest van Nederland.

Bevolkingsopbouw 2022 30 25 20 15 10 5 0 Jonger dan 5 jaar (%)

5 tot 10 jaar (%)

10 tot 15 15 tot 20 20 tot 25 25 tot 45 45 tot 65 65 tot 80 80 jaar of jaar (%) jaar (%) jaar (%) jaar (%) jaar (%) jaar (%) ouder (%) Nederland

Overijssel (PV)

Zwartewaterland

Figuur 2: Bevolkingsopbouw

De bevolkingsdichtheid is 277 inwoners per vierkante kilometer. Met de komst van een aantal woonwijken steeg de bevolkingsgroei de afgelopen jaren sterk. Zeker vergeleken met het landelijk gemiddelde. De gemiddelde huishoudensgrootte is 2,62 personen, landelijk is dit 2,14 personen per huishouden. Autobezit Het autobezit in de gemeente Zwartewaterland nam de laatste jaren toe. In onderstaande figuur staat het aantal personenauto’s per 1000 inwoners in Nederland, Overijssel en de gemeente Zwartewaterland. De grafiek geeft een beeld van de jaren 2015 tot en met 2021. De toename van het autobezit in de gemeente Zwartewaterland is de laatste drie jaar vergelijkbaar met de landelijke trend. Opvallend is dat het autobezit in Zwartewaterland vóór 2019 lager is dan het landelijke gemiddelde. In de jaren 2015 tot en met 2019 nam het autobezit per inwoner van Zwartewaterland sterk toe, waardoor het aantal personenauto’s per 1000

Pagina | 10

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

inwoners in 2021 ongeveer vergelijkbaar is met de rest van Nederland. In de provincie Overijssel is het aantal personenauto’s per 1000 inwoners hoger dan in Zwartewaterland. In het jaar 2021 beschikken alle inwoners van de gemeente Zwartewaterland samen over 10.383 personenauto’s.

Aantal auto's per 1000 inwoners

Aantal personenauto's per 1000 inwoners 520 510 500 490 480 470 460 450 440 430 2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Jaartal Nederland

Overijssel (PV)

Zwartewaterland

Lineair (Nederland)

Figuur 3: Aantal personenauto's per 1000 inwoners

We zien dat het autobezit binnen de gemeente Zwartewaterland stijgt. In de afgelopen acht jaar nam het inwonersaantal met ongeveer 2% toe en het autobezit met ongeveer 6%. Omdat de groei van het aantal personenauto’s groter is dan het aantal inwoners, stijgt het autobezit en de parkeerdruk binnen de gemeente. Aantal personen per huishouden Het valt op dat binnen de gemeente Zwartewaterland minder 1 persoonshuishoudens zijn dan het landelijk gemiddelde. 12% van de huishoudens binnen de gemeente bestaat uit vijf of meer personen. Dit is aanzienlijk meer dan het landelijk gemiddelde van 5%.

Aantal personen per huishouden in 2022 45% 40%

39%

36%

33% 33% 33%

35% 30%

26%

25% 20%

12% 11% 13%

15%

12% 13%

16%

10%

12% 5% 6%

5% 0%

1 persoon

2 personen Nederland

Figuur 4: Aantal personen per huishouden.

Pagina | 11

3 personen Overijssel (PV)

4 personen Zwartewaterland

5 of meer personen

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

Een mogelijk gevolg is dat het autobezit per huishouden ook hoger is dan het landelijk gemiddelde. De laatste CBS-cijfers over het aantal auto’s per huishouden dateren uit januari 2020. Toen beschikten huishoudens in de gemeente Zwartewaterland gemiddeld over 1,2 personenauto. Het landelijke gemiddelde is 1,1 personenauto per huishouden. Het autobezit per huishouden ligt in Zwartewaterland dus iets hoger dan het landelijk gemiddelde.

3.2 Huidige parkeersituatie In deze paragraaf brengen we de huidige parkeersituatie in beeld. We beschrijven kort onderwerpen zoals de huidige parkeerregulering, locaties van elektrische laadpalen, vrachtwagenparkeerplaatsen en fietsenstallingen. 3.2.1 Parkeerregulering Winkelgebieden De gemeente Zwartewaterland kent op dit moment een regulering van parkeren in winkelgebieden van de kernen Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis. Daar geldt een parkeerduurbeperking in de vorm van een parkeerschijfzone. De parkeerschijfzone geldt in alle drie kernen van maandag tot en met zaterdag. De maximale parkeerduur en tijden waarop de parkeerschijfzone van kracht is, verschillen per kern: • • •

Hasselt ma t/m za van 08:00 – 18:00 uur (maximaal 1 uur); Genemuiden ma t/m za van 10:00 – 18:00 uur (maximaal 1,5 uur); Zwartsluis ma t/m za van 09:00 – 18:00 uur (maximaal 2 uur).

We geven bewoners en werknemers geen ontheffingen voor de parkeerschijfzone. In het centrum van Genemuiden zijn een aantal parkeerplaatsen toegewezen aan vergunninghouders. Verder beleid voor parkeerplaatsen voor vergunninghouders ontbreekt momenteel. Handhaving Boa’s van de gemeente Zwartewaterland nemen de handhaving van de parkeerreguleringsmaatregelen voor hun rekening. Omdat de capaciteit daarvoor beperkt is en de personele bezetting wisselt, hebben veel winkeliers en bewoners het gevoel dat er niet of weinig wordt gecontroleerd. Dit doet afbreuk aan de effectiviteit van de regulering. Uit verschillende steekproeven blijkt dat parkeerders niet altijd een parkeerschijf gebruiken of dat de tijd van de maximale parkeerduur is verstreken. Woonwijken In woonwijken gelden momenteel geen reguleringsmaatregelen. Leefbaarheid en verkeersveiligheid staan hier voorop. De bereikbaarheid van nood-en hulpdiensten moet gewaarborgd zijn, ondanks de hoge parkeerdruk die bewoners soms in de oudere woonwijken ervaren. We hebben onderzoek gedaan naar de parkeerdruk in woonwijken. Dit komt aan bod in paragraaf 3.5 van dit hoofdstuk. 3.2.2 Elektrisch laden In de gemeente Zwartewaterland zijn de afgelopen jaren diverse laadpalen voor elektrische auto’s gerealiseerd. Als gemeente volgen we bij het aanleggen van nieuwe laadpalen de vraag.

Ook plaatsen we proactief laadpalen op basis van prognoses. De afgelopen jaren neemt het aantal aanvragen verder toe. In onderstaand figuur zijn alle locaties te zien van de laadpalen in 2022. Het GVVP 2022-2030 gaat beleidsmatig verder in op het onderwerp laadpalen. Hoe we omgaan met het plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte staat beschreven in het beleidsdocument ‘Integrale laadafweging en plaatsingsbeleid’.

Pagina | 12

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

Figuur 5: Laadpunten in de openbare ruimte voor elektrische voertuigen anno 2022

3.2.3 Vrachtwagen parkeren op bedrijventerreinen Binnen de bebouwde kom van Hasselt, Genemuiden en Zwartsluis geldt een parkeerverbod voor grote voertuigen. Op de bedrijventerreinen binnen de gemeente Zwartewaterland geldt dat verbod ook. Vrachtwagens kunnen geparkeerd worden op aangewezen plekken op bedrijventerreinen, op eigen terrein of buiten de gemeente op het parkeerterrein bij bijvoorbeeld De Lichtmis. Provincie Overijssel startte in 2021 samen met verschillende stakeholders het meerjarenprogramma aanpak vrachtwagenparkeren Overijssel. Het meerjarenprogramma moet het tekort aan vrachtwagenparkeerplaatsen langs snelwegen (A28) oplossen. Ook benoemt het andere problemen zoals overlast en gebrekkige voorzieningen voor de chauffeurs. Provincie Overijssel voert de regie over het programma. Alle partners denken mee over mogelijke maatregelen. 3.2.4 Fietsenstallingen Binnen de gemeente Zwartewaterland zijn vooral bij de busstations fietsenstallingen aanwezig. In de winkelgebieden zijn de stallingsmogelijkheden beperkt. Dat levert problemen op in de winkelgebieden van Hasselt en Genemuiden en langs de haven in Genemuiden. Voetgangers en mindervaliden met rolstoelen of rollators hebben daar last van gestalde fietsen. In de afgelopen periode startte de gemeente bij toeristische bezienswaardigheden met het aanleggen van laadvoorzieningen voor elektrische fietsen.

Pagina | 13

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

3.3 Resultaten Enquête In het tweede kwartaal van 2021 zette de gemeente een online enquête uit in het kader van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan. Deze enquête is breed verspreid. Invullers konden belangrijke knelpunten op gebied van verkeer, parkeren en verkeersveiligheid aangeven. 540 mensen vulden de enquête in. De belangrijkste resultaten rond het onderwerp ‘parkeren’ zijn: • • •

Binnen de komgrenzen is er behoefte aan parkeervoorzieningen voor vrachtwagens; Bijna 2/3 van de respondenten vindt dat er in woonwijken te weinig parkeerplaatsen zijn; In de (oude) centra wordt een parkeercapaciteitstekort ervaren en is de regulering niet optimaal; Bijna 80% van de respondenten vindt dat er te weinig parkeerplaatsen in het centrum van Hasselt zijn. In Genemuiden ligt dit percentage op 40% en in Zwartsluis op ongeveer 60%; Elektrisch laden is nog geen groot thema in de gemeente. Bijna 60% van de respondenten heeft hier geen mening over. Van de respondenten die wel een mening heeft, vindt bijna 75% dat er te weinig openbare laadpunten zijn.

•

3.4 Inventarisatie meldingen Naast de enquête inventariseerden we het aantal meldingen van de afgelopen vier jaar die een relatie hebben met parkeren. Hierdoor krijgen we een goed beeld van de knelpunten en waaraan we binnen het parkeerbeleid aandacht moeten besteden. De inventarisatie van de parkeer gerelateerde meldingen geeft een overzicht van de bij de gemeente Zwartewaterland gemelde of bekende parkeeroverlast. Onderstaand een overzicht van de parkeerknelpunten. De knelpunten kunnen verschillend van aard zijn en hebben betrekking op een tekort aan parkeercapaciteit en/of overlast door fout en/of illegaal parkeren et cetera. •

• • • • • • • • •

Pagina | 14

Volgens de meldingen is er een hoge parkeerdruk gesignaleerd in de woonwijken (o.a. Achter het Singel (Zwartsluis), De Nieuwesluis (Zwartsluis), Buitenkwartier en omgeving (Zwartsluis), centrumgebied Genemuiden, Genemuiden Noordoost, Binnenlanden-West (Genemuiden) en het centrumgebied van Hasselt. In de wijken waar de parkeerdruk volgens de melders hoog is, komen ook veel meldingen binnen over foutgeparkeerde voertuigen en overlast. Klachten over geparkeerde campers, caravans en aanhangwagens. Overlast van bedrijfsbusjes (die niet vallen onder het parkeerverbod grote voertuigen APV). Te weinig stallingsmogelijkheden voor fietsers in het centrum van Hasselt en overlast van geparkeerde fietsen. Te weinig vrachtwagenparkeerplaatsen op industrieterreinen in alle kernen. Gebrek aan laad-en losmogelijkheden in winkelgebieden van Hasselt en Genemuiden. Slechte markering van parkeervakken. Te kleine parkeervakken. Ook is het opvallend dat er veel meldingen zijn over paaltjes, zowel verzoeken om nieuwe paaltjes als klachten over te veel paaltjes.

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

Onderstaande tabel maakt het aantal meldingen per categorie inzichtelijk. Dit zijn alle geregistreerde meldingen via het meldingssysteem van de gemeente. Telefonische meldingen aan de gemeente of via andere kanalen zijn niet geregistreerd en daardoor niet meegenomen in dit overzicht. Categorieën

Aantal meldingen

Foutparkeren/parkeeroverlast

133

Hoge parkeerdruk

78

Aanhanger/caravan/camper

56

Busjes

31

Fietsparkeren

21

Paaltjes

16

Laadpalen

12

Vrachtwagen parkeren

8

Laden en lossen

7

Bebording/belijning

6

Figuur 6: Meldingen 2018-2022 over parkeren per categorie.

3.5 Kwantitatief onderzoek In april 2022 voerden we een parkeerdrukonderzoek uit. Dat geeft inzicht in de parkeerdruk en de parkeercapaciteit in de drie kernen van de gemeente Zwartewaterland. We voerden het onderzoek uit in de centra en aangrenzende oude (woon)wijken. Bewust kozen we voor oude wijken omdat bij de bouw daarvan geen rekening is gehouden met het autobezit anno 2022. Sinds eind jaren tachtig is steeds vaker rekening gehouden met voldoende parkeerplaatsen op eigen terrein en in de openbare ruimte. De resultaten van de tellingen staan in bijlage 1 ‘rapportage parkeeronderzoek gemeente Zwartewaterland’. Dankzij het uitgevoerde parkeeronderzoek hebben we inzicht in de parkeerdruk van het onderzoeksgebied, de parkeercapaciteit en de bezettingsgraden. De bezettingsgraad is de verhouding tussen de parkeerbezetting (het aantal geparkeerde voertuigen) en de beschikbare parkeercapaciteit. Ook inventariseerden we de parkeerdruk per parkeerregime. Daardoor weten we per meetmoment wat de parkeerdruk binnen de parkeerschijfzone van de kernen is. De resultaten van het parkeeronderzoek per kern zijn: Genemuiden In het centrum van Genemuiden is de parkeerbezetting tijdens koopavond het hoogst (88%). Op donderdagnacht is de parkeerbezetting 79%. Binnen de parkeerschijfzone van Genemuiden is de parkeerbezetting op zaterdagmiddag 100%.

Alle beschikbare parkeerplaatsen zijn dan bezet. Op vrijdagavond (koopavond) is de bezettingsgraad 92% binnen de parkeerschijfzone. Van de 24 parkeerplaatsen zijn op dat moment nog twee parkeerplaatsen beschikbaar. In de wijk Noordoost Genemuiden (omgeving Achterstraat, Burgemeester ten Veldestraat) is de parkeerdruk ‘s nachts en op vrijdagavond boven de 100%. Dit komt omdat de parkeerbezetting (aantal geparkeerde

Pagina | 15

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

auto’s) hoger is dan de parkeercapaciteit (beschikbare parkeerruimte). Foutparkeerders (geparkeerde auto’s op plaatsen waar het niet is toegestaan) zorgen hiervoor. In de wijk Binnenlanden-West is de bezettingsgraad tijdens de nachtmeting het hoogst (73%). Het parkeerterrein aan de Koppel (Achter ’t Tag) is ook meegenomen in het onderzoek. Dit parkeerterrein is tijdens het drukste moment voor 35% bezet.

Figuur 7: Bezettingsgraden per meetmoment in Genemuiden

Hasselt De hoogste bezetting in de kern van Hasselt is gemeten op vrijdagavond en zaterdagmiddag. Op vrijdagmiddag ligt de bezettingsgraad op 95% (490 van de 514 van de parkeerplaatsen was bezet). Op zaterdagmiddag is een bezettingsgraad gemeten van 90% binnen de kern. De parkeerbezetting in de parkeerschijfzone was op dat moment 78%. Op vrijdagavond is een bezetting gemeten van 100% binnen de parkeerschijfzone. Dit betekent dat alle beschikbare parkeerplaatsen binnen de parkeerschijfzone vol zijn. We voerden het parkeeronderzoek uit voor de komst van het parkeerterrein aan het Diamanten Bolwerk. In de wijken Hasselt- Dedemsvaart en Hasselt-Dedemsvaart Zuid (de wijken ten zuiden van de Dedemsvaart) is de hoogst gemeten bezetting 50% tijdens de donderdagavond. In de wijken Nadorst en Ter Wee’s Hoek (ten noorden van de Dedemsvaart) is de hoogst gemeten bezetting rond de 55% tijdens de nacht en op zaterdagmiddag.

Figuur 8: Bezettingsgraden per meetmoment in Hasselt

Zwartsluis In het centrum van Zwartsluis is de bezetting op zaterdagmiddag het hoogst. We hebben een bezettingsgraad van 83% gemeten. Op andere meetmomenten is de parkeerbezetting in het centrum van Zwartsluis rond de 60%. In de woonwijken is de hoogste bezetting gemeten in de wijk De Nieuwesluis tijdens de nacht. 310 van de 388 parkeerplaatsen waren bezet tijdens dit meetmoment. Dit betekent een bezettingsgraad van 80%. Rondom het Buitenkwartier is de parkeerbezetting op zaterdagmiddag het hoogst met een bezettingsgraad

Pagina | 16

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

van 71%. In de wijken Achter het Singel, Prinsessenbuurt en de omgeving van de Zomerdijk is de bezettingsgraad tijdens het drukste moment ongeveer 60%.

Figuur 9: Bezettingsgraden per meetmoment in Zwartsluis

3.6 Trends Hoe zal de parkeersituatie binnen de gemeente Zwartewaterland eruitzien in 2030? We kunnen hier niet met zekerheid een uitspraak over doen. Wel weten we dat er een aantal belangrijke landelijke trends zijn. Op deze trends kunnen we met het nieuwe parkeerbeleidsplan inspelen, zodat we in de toekomst niet voor verassingen komen te staan. Belangrijke trends zijn bijvoorbeeld: Toename autobezit De landelijke trend is dat het autobezit nog altijd toeneemt. Het autopark groeit sterker dan de bevolking. De gemeente Zwartewaterland vormt daarop geen uitzondering. Daarentegen neemt landelijk het aantal deelauto’s ook toe. In 2015 telde Nederland ongeveer veertienduizend deelauto’s. Dat waren er in 2022 al meer dan honderdduizend. Elektrisch vervoer In de afgelopen jaren zien we een forse toename van het aantal elektrische auto’s. Ook de vraag naar openbare elektrische laadpunten stijgt. De dekking van het laadpalennetwerk wordt de komende tijd naar verwachting verbeterd. Hoewel de Gemeente Zwartewaterland elektrisch vervoer stimuleert, zien we ook dat het veel discussies oplevert bij omwonenden. Er worden namelijk steeds meer parkeerplaatsen gereserveerd voor het opladen van elektrische voertuigen. Fiets wordt steeds populairder Sinds het begin van de coronacrisis zijn er in verhouding meer fietsen verkocht dan in voorgaande jaren.

Ook groeit in Nederland het aandeel elektrische fietsen en speedpedelecs fors. Het grote voordeel van een elektrische fiets is dat gebruikers grotere afstanden sneller afleggen dan met een gewone fiets. Voor afstanden tussen de 10 en 20 kilometer is de elektrische fiets een goed alternatief voor de auto. Met een speedpedelec zijn ook afstanden van 20 tot 30 kilometer goed te doen met de fiets. Bezorgen van pakketjes en maaltijden Een landelijke trend is dat mensen steeds meer online kopen. Dit heeft een toevlucht genomen in de coronapandemie tijdens de lockdown van winkels en restaurants. Maar ook daarvoor nam het aantal online bestellingen al toe. Als deze trend doorzet is de verwachting dat er minder verkeer komt in de winkelgebieden, maar juist meer in de woonwijken.

Pagina | 17

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

4. Ambities parkeren In dit hoofdstuk staan de ambities voor parkeren in Zwartewaterland centraal. Het bevat de ambities en uitgangspunten van het parkeerbeleid.

4.1 Ambities parkeerbeleid De openbare ruimte is schaars. In de kernen en woonwijken is weinig ruimte voor parkeerplaatsen. We willen ook voldoende groen in onze openbare ruimte, met aandacht voor het veranderende klimaat en de leefbaarheid in de kernen. Aan de randen van wijken en kernen is vaak meer ruimte voor parkeerplaatsen. Bij een structureel hoge parkeerdruk richten we ons vooral op het realiseren van extra parkeerplaatsen aan de randen. Deze parkeerplaatsen clusteren we zoveel mogelijk. Bij nieuwbouwplannen stimuleren we duurzaam vervoer. Het is belangrijk dat we bij nieuwbouwwoningen niet alleen kijken naar de parkeernorm voor de auto, maar ook naar faciliteiten die duurzaam vervoer makkelijker maken. Denk aan fietsstallingen op eigen terrein. In het coalitieakkoord staat samengevat de volgende ambitie: ‘Faciliteren en clusteren van parkeren aan de randen van de stadskernen en de parkeerdruk in de kernen en (toekomstige)woonwijken beheersen met inzet van duurzame vormen van mobiliteit en waar nodig reguleren’. In de volgende paragraaf vertalen we deze ambitie naar algemene uitgangspunten.

4.2 Uitgangspunten parkeerbeleid De ambitie uit het coalitieakkoord leidt bij het nemen van parkeermaatregelen tot de volgende uitgangspunten: • • •

Duurzame vervoersmiddelen stimuleren, zoals elektrisch vervoer, OV en de fiets. Parkeerdruk in de openbare ruimte beheersen en waar nodig reguleren. Parkeren clusteren en parkeerplaatsen aan de randen van stadskernen realiseren.

Onderstaand lichten we de uitgangspunten verder toe in volgorde van prioriteit: 1.

Stimuleren duurzame vervoersvormen

Voor de toekomst is het belangrijk dat we duurzame vervoersvormen stimuleren. Dit kan bijvoorbeeld met voldoende fietsenstallingen in centrumgebieden en op bedrijventerreinen. Het stimuleren van deelauto’s, deelfietsen en openbaar vervoer kan ook een onderdeel zijn van duurzaam vervoer. Als bewoners en bezoekers minder afhankelijk worden van de auto, neemt het autobezit en daarmee de parkeerdruk in de openbare ruimte af. En dat versterkt de leefbaarheid.

Pagina | 18

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

2.

Parkeerdruk beheersen en waar nodig reguleren

Voor het bepalen van de parkeerdruk kijken we naar de resultaten van het meest recente parkeeronderzoek. Met name in centrumgebieden willen we de parkeerdruk beheersen waarbij de bezetting van het aantal beschikbare parkeerplaatsen en/of parkeerruimte maximaal 85% bedraagt. We zijn terughoudend met invoeren van (aanvullende)parkeerregulering. Mochten maatregelen nodig zijn, dan kijken we per situatie naar de meest geschikte oplossing. 3.

Parkeren clusteren en realiseren van parkeerplaatsen aan de randen van stadskernen

Voortbouwend op de omgevingsvisie en het huidige coalitieakkoord centraliseren we parkeren zoveel mogelijk. Langparkeerders zoals bewoners of werknemers kunnen parkeren aan de randen van de kernen. We realiseerden de afgelopen jaren parkeerterreinen op het Diamanten Bolwerk in Hasselt en De Koppel in Genemuiden. In Zwartsluis willen we de parkeercapaciteit aan de Havendijk uitbreiden.

Pagina | 19

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

5.

Uitwerking uitgangspunten

In dit hoofdstuk werken we de ambities en uitgangspunten op hoofdlijnen uit in concrete beleidsregels, maatregelen en vervolgacties voor in het uitvoeringsprogramma.

5.1 Centrumgebieden In deze paragraaf beschrijven we de uitgangspunten voor de maximale parkeerdruk en prioritering van doelgroepen in de winkelgebieden. 5.1.1 Parkeerbalans Voor een gebied met veel kortparkeerders (zoals in de winkelgebieden) geldt landelijk een maximale parkeerdruk van 85% als richtlijn. Als de parkeerdruk hoger is dan 85% zoeken automobilisten langer naar een vrije parkeerplek. Dit zoekverkeer vergroot de verkeersoverlast en dat zet de leefbaarheid in centrumgebieden onder druk. Het parkeeronderzoek toont aan dat de parkeerdruk in de kernen Genemuiden en Hasselt hoog is (85% of hoger) op één of meerdere meetmomenten. Ook binnen de parkeerschijfzone in Genemuiden en Hasselt is een maximale bezetting gemeten van 100%. Op vrijdagavond en de zaterdagmiddag is de parkeerdruk het hoogst. Bij een hogere parkeerdruk dan 85% kijken we eerst naar de oorzaak. Het uitgevoerde parkeeronderzoek van 2022 herhalen we periodiek (1x per 2 jaar) voor het monitoren van de actuele ontwikkelingen in het gebied. 5.1.2 Prioritering doelgroepen De centrumgebieden van Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis hebben vooral een lokale functie. In de vakantiemaanden bezoeken ook toeristen de centrumgebieden. In de winkelgebieden zijn er verschillende functies en daardoor ook verschillende typen parkeerders.

Bij het aanbod van parkeervoorzieningen in winkelgebieden hebben kort-parkerende bezoekers de hoogste prioriteit. Daarom stelden we in het verleden een parkeerschijfzone in zodat we langparkeerders daar weren. Ook willen we fietsverkeer in winkelgebieden stimuleren door het realiseren van voldoende en veilige fietsenstallingen. Onderstaand beschrijven we per doelgroep de uitgangspunten. Bezoekers In de winkelgebieden van Genemuiden, Hasselt en Zwartsluis geldt een parkeerschijfzone als reguleringsmaatregel. De parkeerschijfzone maakt een scheiding mogelijk tussen winkelbezoekers en werknemers en bewoners in het centrum. Kort parkerende bezoekers kunnen daardoor dichtbij de winkels parkeren, mits er voldoende parkeercapaciteit is. Uit de enquête blijkt echter dat veel respondenten vinden dat er voor bezoekers van de winkelgebieden te weinig parkeerplaatsen zijn en dat de regulering niet optimaal is. De grootste parkeerdruk wordt in het winkelgebied van Hasselt ervaren. De uitgangspunten voor bezoekers zijn: •

Als acceptabele loopafstand tussen parkeervoorzieningen en de winkelvoorzieningen houden we voor kort parkerende bezoekers maximaal 100 meter aan. Voor lang-parkerende bezoekers is dit maximaal 250 meter.

Pagina | 20

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

• •

In winkelgebieden is de maximale acceptabele parkeerdruk 85% voor kort-parkerende bezoekers. We breiden op korte termijn de parkeerschijfzone binnen de winkelgebieden niet uit, tenzij daarvoor een breed gedragen voorstel komt.

Bewoners In centrumgebieden zijn geen of nauwelijks parkeervoorzieningen voor bewoners. Dit betekent dat bewoners over het algemeen afhankelijk zijn van parkeervoorzieningen buiten de parkeerschijfzone en/of aan de randen van de centrumgebieden. Buiten de venstertijden van de parkeerschijfzone kunnen bewoners parkeren binnen de parkeerschijfzone. Omdat bewoners over het algemeen op andere tijden in het centrum zijn dan winkelbezoekers, is dubbelgebruik van deze parkeervoorzieningen mogelijk. De uitgangspunten voor bewoners zijn: • • •

Bewoners komen niet in aanmerking voor een parkeerontheffing binnen de venstertijden van de parkeerschijfzone; Bewoners kunnen buiten venstertijden wel in de parkeerschijfzone parkeren; Bewoners kunnen parkeren op acceptabele loopafstand van de woning. We vinden een afstand van 250 meter acceptabel.

Werknemers Werknemers in de centrumgebieden werken in het algemeen bij winkels of kleinschalige bedrijven. Werknemers zijn meestal op dezelfde tijden aanwezig als winkelbezoekers. Omdat werknemers langer parkeren dan bezoekers is een langere loopafstand van de parkeergelegenheid naar de bestemming acceptabel. De uitgangspunten voor werknemers zijn: •

Een loopafstand van 250-500 meter voor werknemers is acceptabel.

5.1.3 Beheersen parkeerdruk Uit het parkeeronderzoek van maart 2022 blijkt dat de parkeerdruk in de centrumgebieden van Genemuiden en Hasselt op één of meerdere momenten hoog is (90% of hoger). Aanvullend op het parkeeronderzoek controleerden we binnen de parkeerschijfzone steekproefsgewijs of parkeerders zich houden aan de regels die binnen een parkeerschijfzone van kracht zijn. Hieruit blijkt dat parkeerders binnen de parkeerschijfzone zich niet altijd houden aan de gestelde tijdsduur. Ook ligt lang niet altijd een parkeerschijf zichtbaar voor de voorruit. Meldingen van omwonenden en winkeliers bevestigen dat beeld. Het doel is een betere beheersing van de parkeerdruk in het centrum door het optimaal benutten van de beschikbare parkeercapaciteit in het centrumgebied. Deels is strikte handhaving met mogelijk kleine aanpassingen aan bestaande parkeerregulering de oplossing. Denk aan het wijzigen van de venstertijden of de maximale parkeerduur. Ook een betere verwijzing naar en informatie rond parkeerplaatsen verbeteren de situatie. Goede communicatie over de parkeersituatie in de centrumgebieden is hierbij van groot belang. Voor een beter inzicht in het huidige functioneren van het centrumgebied is aanvullend onderzoek wenselijk. Als vervolgactie voeren we in de centrumgebieden een parkeermotiefmeting uit.

Doel hiervan is inzicht te krijgen in het functioneren van de huidige parkeerschijfzone in winkelgebieden en het gebied daar direct omheen. Een parkeermotiefonderzoek maakt duidelijk welke doelgroep waar parkeert, de parkeervraag per doelgroep en hoe verschillende type parkeerders zich gedragen. Op basis van de resultaten van het onderzoek, kunnen we indien nodig aanpassingen doen aan de bestaande parkeerregulering.

Pagina | 21

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

Parkeerregulering Parkeerregulering is een middel om de parkeerdruk in een gebied te verlagen en ruimte op straat te creëren voor specifieke doelgroepen. Er zijn verschillende vormen van parkeerregulering zoals betaald-parkeren, parkeerschijfzone en vergunninghoudersparkeren. Binnen de gemeente Zwartewaterland kennen we twee vormen van parkeerregulering, namelijk een parkeerschijfzone en vergunninghoudersparkeren. Deze worden hieronder verder toegelicht. Parkeerschijfzone We evalueren het functioneren van de huidige parkeerschijfzone. We bekijken of de venstertijden van de parkeerschijfzone en de tijdsduur nog steeds aansluiten bij de huidige wensen en de nieuwste inzichten. Als blijkt dat aanpassingen nodig zijn dan werken we die samen met winkeliers en bewoners verder uit in het uitvoeringsprogramma. Vergunninghoudersparkeren Met vergunninghoudersparkeren heeft de gemeente een instrument in handen om te sturen op het gewenst gebruik van de huidige parkeercapaciteit. Sinds 2014 is een parkeerverordening van kracht waarmee het college parkeerplaatsen kan aanwijzen die bestemd zijn voor het parkeren door vergunninghouders. Deze maatregel kan zowel gelden voor groepen parkeerplaatsen (zones) als voor individuele parkeerplaatsen.

Uit onderzoek kan blijken dat in woongebieden of woonstraten in of aan de randen van de centrumgebieden veel wijkvreemde auto’s parkeren op momenten wanneer de parkeerdruk hoog is. Een vergunninghouders-zone kan dan een keuze zijn. Het instellen van een vergunninghouders-gebied is met name geschikt om ‘overloop’ tegen te gaan. Bijvoorbeeld naast centrumgebieden of andere functies die veel bezoekers aantrekken die afhankelijk zijn van openbare parkeerplaatsen. Belanghebbenden komen in het bezit van een vergunning door leges te betalen. De gemeente kan hiermee sturen op de parkeerbezetting door bijvoorbeeld maximaal één vergunning af te geven per adres. Een tweede (en/of derde, vierde) auto zal dan geparkeerd moeten worden aan de randen van de centrumgebieden. Het instellen van een vergunninghouders-zone heeft ook nadelige effecten. De kans dat de parkeerdruk verschuift naar omliggende straten bij het aanwijzen van een vergunninghouders-gebied is groot. Het aantal parkeerplaatsen moet in evenwicht zijn met het aantal woningen. In centrumgebieden zien we vaak dat er meer woningen zijn dan parkeerplaatsen. Bij het aanwijzen van een vergunninghouders-zone vinden we het belangrijk dat belanghebbenden (zonder parkeergelegenheid op eigen terrein) gelijke kansen krijgen om een vergunning aan te kunnen vragen.

Nadeel hiervan is wel dat er voor bepaalde categorieën parkeerders dan minder parkeermogelijkheden zijn. De beschikbare parkeergelegenheid wordt dan niet altijd optimaal benut. De beschikbare parkeercapaciteit kan dan niet dubbel worden gebruikt. De kans bestaat dan dat in zones waar parkeren voor vergunninghouders is ingevoerd, de parkeerplaatsen leeg staan op verschillende delen van de dag. Daarmee wordt de parkeerdruk op de algemene parkeerplaatsen groter. Om te bepalen of een vergunninghouders-zone een passende maatregel is, worden de volgende afwegingen gemaakt: • • • • •

Hoe groot is de kans dat de parkeerdruk verschuift naar aanliggende woonstraten na invoering van een vergunninghouders-zone? Is er voldoende draagvlak voor de maatregel binnen de beoogde zone (minimaal 75% draagvlak)? Is de parkeerdruk binnen de beoogde zone hoger dan 85% bezettingsgraad? Is het aantal adressen in een gebied in evenwicht met de beschikbare parkeercapaciteit (aantal parkeerplaatsen)? Is in de beoogde zone sprake van wijkvreemde parkeerders?

Pagina | 22

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

Bij het aanwijzen van een vergunninghouders-zone moet de gemeente een regeling opstellen voor incidenteel bezoek. Dit kan door groepen parkeerplaatsen aan te wijzen waar niet-vergunninghouders kunnen parkeren. Echter is dit geen oplossing voor doelgroepen die voor de deur moeten parkeren, zoals servicebedrijven of huisartsen. Een oplossing voor deze doelgroepen kan zijn om een tweede vergunning te verstrekken voor uitsluitend bezoekers zoals servicebedrijven, huisartsen of visite. De kans bestaat dan wel dat de 2e vergunning oneigenlijk gebruikt wordt. Deze administratiefrechtelijke vorm van parkeren is in het algemeen voor belanghebbenden een dure maatregel en is niet kostendekkend. We gaan daarom terughoudend om met het aanwijzen van vergunninghouders-gebieden. Daarnaast moet de handhaving voldoende capaciteit hebben om het gebied in voldoende mate te kunnen controleren. De parkeerverordening van 2014 is op verschillende onderdelen verouderd, we willen deze gaan actualiseren. Actualisatie parkeerverwijssysteem Een duidelijk parkeerverwijssysteem naar parkeervoorzieningen aan de randen van de kernen draagt bij aan minder zoekverkeer en parkeerdruk in winkelgebieden en de omliggende woonwijken. Momenteel hebben we geen eenduidig systeem voor de kernen. De borden verwijzen nu naar verschillende bestemmingen.

Bezoekers van de kernen sturen we straks via geschikte aanrijroutes naar de centrale parkeervoorzieningen. Vanaf de invalswegen wijzen we ze op een strategische locatie naar de parkeervoorziening. We clusteren bewegwijzering die verwijst naar individuele bedrijven of instanties in het centrum. Zo beperken we het aantal borden. Dat versterkt de leefbaarheid en de vindbaarheid. Op de gemeentelijke website informeren we bezoekers over parkeren in de kernen. Bij grote evenementen in de centra communiceren we waar bezoekers kunnen parkeren. Parkeerverwijssystemen verdwijnen in de toekomst vermoedelijk door de opkomst van in-car technologie. Maar deze ontwikkeling is nog niet zo ver dat deze technologie borden langs de kant van de weg gaat vervangen. De gemeente Zwartewaterland blijft de ontwikkeling van in-car technologie volgen. Voorlopig richten we ons vooral op een fysiek parkeerverwijssysteem. 5.1.4 Uitbreiden parkeercapaciteit In deze paragraaf beschrijven we per kern of de parkeercapaciteit moet worden uitgebreid. Genemuiden In het centrumgebied van Genemuiden is de parkeerbezetting op vrijdagavond vrij hoog. Op de andere momenten is de bezettingsgraad op acceptabel niveau, namelijk tussen de 70 en 80%. Het parkeerterrein De Koppel is onder andere aangelegd om de parkeerdruk in het centrum te ontlasten.

Op alle onderzoeksmomenten is dit parkeerterrein voor minder dan 50% bezet. Dit parkeerterrein ligt binnen acceptabele loopafstand voor langparkerende bezoekers en een deel van de bewoners van het centrumgebied. Voordat we in Genemuiden kijken naar capaciteitsuitbreiding, richten we ons eerst op het verwijzen van lang parkerende bezoekers naar grote parkeerterreinen zoals De Koppel en het Havenplein. Als we bezoekers beter verwijzen naar de grote parkeerterreinen in en rondom het centrum, verwachten we dat de parkeerdruk in de omliggende straten van het winkelgebied afneemt. Op marktdagen of tijdens evenementen op het Havenplein neemt de parkeerdruk in omliggende straten toe. Er ontstaat een piek met extra parkeeroverlast. Bij evenementen in de binnenstad van Genemuiden kijken we samen met organisatoren hoe we het mobiliteitsvraagstuk faciliteren. Niet bij elk evenement is

Pagina | 23

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

het parkeervraagstuk even goed op te lossen. Dan weegt het maatschappelijke belang zwaarder dan het oplossen van het (tijdelijke)parkeervraagstuk. Hasselt In het centrum van Hasselt realiseerden we voor de duur van tien jaar 73 extra parkeerplaatsen op het Diamanten Bolwerk. Deze extra parkeerplaatsen legden we aan vanwege de hoge parkeerdruk in het centrum. Langparkerende bezoekers en centrumbewoners kunnen hier parkeren. De parkeerplaats is aangelegd na het parkeerdrukonderzoek. We verwachten dat ervoor lang-parkerende bezoekers nu voldoende parkeercapaciteit is. Bewoners van het centrumgebied kunnen parkeren op het parkeerterrein Diamanten Bolwerk, Grintwal of het parkeerterrein bij het gemeentehuis. Aan de noordwestzijde van het centrumgebied (omgeving Van Nahuysweg) bekijken we of capaciteitsuitbreiding mogelijk is. Voor de noordoostzijde van Hasselt zijn momenteel nog geen plannen voor het uitbreiden van de capaciteit. De resultaten van het parkeerdrukonderzoek geven voldoende aanleiding om te kijken of de parkeercapaciteit in deze omgeving kan worden uitgebreid of dat de bestaande parkeercapaciteit beter benut kan worden. Zwartsluis In het centrum van Zwartsluis is de parkeerdruk binnen de parkeerschijfzone acceptabel. Maar de parkeerdruk direct buiten deze zone is met name in het weekeinde wel relatief hoog.

In Zwartsluis bestaat extra behoefte aan parkeerplaatsen voor langparkeerders. In en om het centrumgebied van Zwartsluis wonen arbeidsmigranten. Ook komen er in zomermaanden toeristen naar het centrum van Zwartsluis. Beide doelgroepen hebben behoefte aan langparkeerplaatsen buiten de parkeerschijfzone. In 2022 heeft de gemeente Zwartewaterland drie percelen aan de Havendijk gekocht. De projectgroep arbeidsmigranten vroeg eerder al om te verkennen of er meer parkeercapaciteit aan de Havendijk kan komen. We zien kansen voor uitbreiding van parkeercapaciteit aan de Havendijk. Voor meer nieuwe parkeerplaatsen in en rondom het centrum van Zwartsluis is weinig ruimte.

Figuur 10: Havendijk in Zwartsluis

Pagina | 24

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

Vervolgacties centrumgebieden voor in uitvoeringsprogramma: • • • • • • • • • •

Uitvoeren parkeermotiefonderzoek in de centra om in kaart te brengen welke doelgroep waar parkeert en waarom. Evaluatie functioneren huidige parkeerschijfzones en waar nodig kleine aanpassingen aan de venstertijden en/of parkeerduur. Onderzoeken mogelijkheden extra inzet handhaving in centrumgebieden. Actualiseren en clusteren van de parkeerverwijzing en het zoveel mogelijk beperken van het aantal bewegwijzeringsborden. Faciliteren bereikbaarheid centrumgebieden tijdens evenementen. Uitwerken en onderzoeken mogelijkheden uitbereiding parkeercapaciteit Havendijk in Zwartsluis. Onderzoeken mogelijkheden tot capaciteitsuitbreiding noordkant van het centrumgebied in Hasselt. Verbeteren informatie over parkeren in de centrumgebieden via website en/of een folder. Structurele monitoring (1x per 2 jaar) van de parkeerdruk in centrumgebieden. Actualiseren parkeerverordening Gemeente Zwartewaterland 2014

5.2 Woonwijken In deze paragraaf beschrijven we de uitgangspunten en oplossingsrichtingen in woonwijken. 5.2.1 Parkeerbalans In woongebieden gaan we uit van een hogere maximale parkeerdruk dan in centrumgebieden. Omdat bewoners deze gebieden kennen worden deze groepen niet direct afgeschrikt door een langere zoektijd. In woongebeden is een parkeerdruk tot 90% acceptabel. Het kan voorkomen dat incidenteel een piek voorkomt in woonwijken van boven de 90% bezettingsgraad, we acteren niet direct op incidentele situaties. Een hoge parkeerbezetting zorgt ook voor het volledig benutten van het verhard oppervlak, waardoor meer ruimte is voor groen. Uit het parkeeronderzoek van 2022 blijkt dat de parkeerdruk in de meeste woonwijken acceptabel is (minder dan 90% bezettingsgraad). Toch kan het voorkomen dat bewoners een hoge parkeerdruk ervaren. Bewoners hebben vaak verschillende belangen. Zo parkeert de een bijvoorbeeld het liefst dichtbij huis. De ander ziet liever meer groen voor de woning en vindt het geen probleem om verderop te parkeren. In dit parkeerbeleidsplan en het uitvoeringsprogramma zoeken we de juiste balans tussen leefbaarheid en bereikbaarheid zonder dat dit ten koste gaat van de verkeersveiligheid. In veel woonwijken binnen de gemeente Zwartewaterland kan geparkeerd worden op eigen terrein bij de woning.

Toch zijn veel bewoners afhankelijk van parkeerplekken in de openbare ruimte. Niet overal in de gemeente worden parkeervakken aangelegd, maar vaak is er ruimte op straat (langs de trottoirband). In oude(re) woonwijken is de parkeerdruk vaak hoger dan in nieuwe woonwijken. Bij de bouw van de oude(re) wijken waren er minder auto’s. Dus waren er minder parkeerplaatsen nodig dan nu. Bij de ontwikkeling van nieuwbouwwijken berekenen we de benodigde parkeercapaciteit aan de hand van landelijke parkeercijfers op basis van het gemiddelde autobezit per woning. In de meeste gevallen worden

Pagina | 25

Parkeerbeleidsplan Zwartewaterland 2023-2030

voldoende parkeerplaatsen aangelegd voor de bewoners op eigen terrein en houden we in de openbare ruimte rekening met parkerende bezoekers. 5.2.2 Uitgangspunten bestaande woonwijken In bestaande woonwijken gaan extra parkeervoorzieningen vaak ten koste van groen of voorzieningen zoals speeltuin, trottoir en fietsenstallingen. Veel woonwijken zijn niet ingericht op het hedendaagse autobezit waardoor de parkeerdruk hoog is. Ook komt het voor dat bewoners met parkeervoorzieningen op eigen terrein toch de parkeervoorzieningen in de openbare ruimte gebruiken. Dit zijn de beleidsregels voor parkeren in woonwijken: • • • • • •

Het uitgangspunt is dat bewoners niet altijd ‘direct voor de deur’ van de woning kunnen parkeren. Een loopafstand tot 150 meter is acceptabel. Foutparkeren gaan we tegen door handhaving. Het uitgangspunt is dat we zo min mogelijk fysieke maatregelen (zoals paaltjes, bloembakken) nemen. Parkeren voor uitwegen is wettelijk niet toegestaan. We brengen geen nieuwe kruizen of belijning aan voor in-en uitritten omdat dit geen juridische meerwaarde heeft. Het uitgangspunt is dat bewoners die parkeervoorzieningen hebben op eigen terrein, deze ook zoveel als mogelijk gebruiken voordat ze uitwijken naar openbare parkeerplaatsen; We stimuleren het parkeren van bedrijfsbusjes op eigen terrein van bedrijven. Hiermee wordt de parkeercapaciteit voor personenauto’s groter. Bij structurele parkeeroverlast in woonwijken (bezettingsgraad hoger dan 90%) verkennen we de mogelijkheden voor het uitbreiden van de parkeercapaciteit aan de randen van wijken. Ook efficienter inrichten van een situatie kan een oplossing zijn. Bijvoorbeeld het clusteren van parkeerplaatsen met voldoende compensatie voor het groen. Uitgangspunt is dat we dergelijke maatregelen combineren met grootschalige reconstructiewerkzaamheden en of rioleringswerkzaamheden.

5.2.3 Woonwijken met een hoge parkeerdruk In de woonwijken die meegenomen zijn in het parkeerdrukonderzoek is het algemene beeld dat de parkeerdruk acceptabel is. Maar we constateren ook dat in een aantal wijken de parkeerdruk tegen een hoge bezettingsgraad aan zit. Dit komt omdat oude woonwijken niet berekend zijn op het huidige autobezit. Omdat we verwachten dat de parkeerdruk verder stijgt, blijven we deze gebieden actief monitoren. Onderstaand beschrijven we hoe we toekomstige knelpunten oplossen in wijken met een hoge parkeerdruk (90% of hoger). Stap 1- Beïnvloeden gedrag Door de centrumgebieden aantrekkelijker te maken voor de fiets, stimuleren we het fietsgebruik in de woonwijken. Ook zetten we de deur open voor nieuwe ontwikkelingen en alternatief vervoer. Maatregelen die de parkeervraag beïnvloeden kunnen niet het hele parkeerprobleem oplossen, maar wel een structurele bijdrage leveren aan het verminderen van de parkeerdruk in woonwijken. Stap 2- Beter benutten van de parkeercapaciteit In veel oude(re) woonwijken wordt de parkeercapaciteit niet optimaal benut. Bijvoorbeeld omdat vakken te klein zijn of niet goed zijn ingericht. De eerste stap na de algemene maatregel ‘beïnvloeden’ is het beter benutten van de bestaande parkeercapaciteit. Daarbij hoort stimuleren van bewoners om te parkeren op