a. TOE BP Zevenhont Zuid, Genemuiden vastgesteld
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Zevenhont Zuid
November 2022
Status: Vastgesteld
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid
Plannaam: IMRO-nummer: Plantype: Status: Datum:
Zevenhont Zuid NL.IMRO.1896.BP0073-VS01 Bestemmingsplan Vastgesteld November 2022
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
TOELICHTING
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
AANLEIDING ............................................................................................................................................... 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 7 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 7 HUIDIG PLANOLOGISCHE REGIEM .................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 9
HOOFDSTUK 2 2.1 2.2
HUIDIGE BEDRIJFSSITUATIE CONDOR GROUP ................................................................................................... 10 HUIDIGE SITUATIE TER PLAATSE VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................... 10
HOOFDSTUK 3 3.1 3.2
HUIDIGE SITUATIE ........................................................................ 10
PLANBESCHRIJVING..................................................................... 12
TOPWERKLOCATIE TAPIJTCLUSTER GENEMUIDEN-HASSELT................................................................................. 12 GEWENSTE ONTWIKKELING .......................................................................................................................... 12
HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 19 4.1 4.2 4.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 19 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 24 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 35
HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN ................................................... 40 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10
GELUID .................................................................................................................................................... 40 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 41 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 42 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 43 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 44 GEUR ...................................................................................................................................................... 46 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 47 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 50 NIET-GESPRONGEN EXPLOSIEVEN ..................................................................................................................
51 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .............................................................................................................. 51
HOOFDSTUK 6 WATERASPECTEN........................................................................ 53 6.1 6.2
WATERPARAGRAAF .................................................................................................................................... 53 WATERTOETS ............................................................................................................................................ 54
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 56 7.1 7.2 7.3
INLEIDING................................................................................................................................................. 56 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 56 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 57
HOOFDSTUK 8 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 60 HOOFDSTUK 9 VOOROVERLEG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ....................................... 61 9.1 9.2 9.3
VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 61 INSPRAAK ................................................................................................................................................. 61 ZIENSWIJZEN............................................................................................................................................. 61
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 62 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11 BIJLAGE 12 BIJLAGE 13 BIJLAGE 14 BIJLAGE 15 BIJLAGE 16 BIJLAGE 17 BIJLAGE 18
PLAN-MER ...................................................................................................................................... 63 AANVULLING PLAN-PROJECT-MER ....................................................................................................... 64 LANDSCHAPSVISIE ZEVENHONT ZUID...................................................................................................... 65 NOTITIE DUURZAAMHEID..................................................................................................................... 66 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI ...................................................................................... 67 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 68 AANVULLEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 69 ONDERZOEK EXTERNE VEILIGHEID .......................................................................................................... 70 NOTITIE MILIEUZONERING.................................................................................................................... 71 VOORTOETS WET NATUURBESCHERMING ...............................................................................................
72 AERIUS-BEREKENING AANLEGFASE ....................................................................................................... 73 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA............................................................................................................... 74 NADER ONDERZOEK ECOLOGIE .............................................................................................................. 75 NADER ONDERZOEK WEIDEVOGELS ........................................................................................................ 76 AANVULLING WEIDEVOGELCOMPENSATIE ............................................................................................... 77 WATERPARAGRAAF ............................................................................................................................ 78 INSPRAAKNOTA ................................................................................................................................. 79 ZIENSWIJZENNOTA ............................................................................................................................. 80
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
HOOFDSTUK 1 1.1
INLEIDING
Aanleiding
De gemeente Zwartewaterland is voornemens om het bedrijventerrein Zevenhont te Genemuiden uit te breiden met: •
•
Zevenhont-Oost: voor in hoofdzaak bedrijvigheid horend bij / dienstverlenend aan het Topwerklocatie - Tapijtcluster, als uitbreiding van het bestaande Zevenhont. Deze locatie is opgenomen in de vastgestelde ‘Structuurvisie tevens woonvisie – 2013 Zwartewaterland’ en de in ontwerp zijnde ‘Omgevingsvisie Zwartewaterland’; Zevenhont-Zuid: circa 15 hectare netto terrein voor Condor Group (hierna CG), één van de grootste tapijtfabrikanten van Genemuiden en Europa. Hierover is een principe-raadsbesluit genomen op 4 juli 2019.
Voorliggend bestemmingsplan omvat de planologische kaders voor de uitbreidingslocatie Zevenhont-Zuid. CG is sinds de start in 1992 actief in de productie van een groot aantal toepassingen op het gebied van vloerbedekking (woningen, kantoren, auto’s, tuinen en sportvelden). CG betreft een sterk lokaal geworteld bedrijf in de gemeente Zwartewaterland, specifiek in de kernen Hasselt en Genemuiden. Een onderdeel van CG betreft het gestage continue groeiende bedrijf VEBE Floorcoverings (hierna: VEBE). Op dit moment heeft VEBE vijftien locaties in gebruik, waarvan negen in Genemuiden en het overige aantal in Zwolle, Dedemsvaart, Hasselt en Harderwijk. De gestage en continue groei maakt onder meer dat de bestaande huisvesting op de verscheidende locaties qua omvang niet meer voldoet. Met de gewenste uitbreiding van het bedrijventerrein met Zevenhont-Zuid kan worden voorzien in een omvang passend bij de groei en kunnen de sterk versnipperde bedrijfsactiviteiten van VEBE worden gecentraliseerd in Genemuiden. Vorenstaande ontwikkeling leidt, naast dat kan worden voorzien in de noodzakelijke omvang, eveneens tot synergievoordelen, onder meer op gebied van tussentransport (centralisatie van 15 locaties binnen en buiten Genemuiden), productdoorontwikkeling van de tapijtproductie automotive divisie en overheadkosten.
Hiermee worden de operationele kosten beperkt en kan het bedrijf blijven concurreren ten opzichte van andere partijen in de tapijtindustrie. Op deze uitbreidingslocatie wordt een nieuwe bedrijfskavel gerealiseerd voor VEBE. De plannen behelzen op hoofdlijnen: • • • •
realisatie nieuwe expeditie voorziening; verplaatsing naar en uitbreiding van de bestaande productieprocessen; verplaatsing naar en uitbreiding van een halffabricatenmagazijn; en realisatie nieuw hoofdkantoor.
Naast de realisatie van de bedrijfskavel voorziet het plan tevens in een robuuste landschappelijke inpassing, waarmee sprake is van een afronding van het bedrijventerrein naar de Mastenbroekerpolder. In deze landschappelijke inpassing is de verplichte waterbergingsopgave geïntegreerd. Tot slot wordt er een nieuwe infrastructuur aangelegd, bestaande uit een nieuwe ontsluiting met een rotonde ter plaatse van de aansluiting met de Nieuwe Weg (N759), het doortrekken van De Blokmat en het aanleggen van een fietspad. Geconstateerd is dat de voorgenomen ontwikkeling niet in overeenstemming is met de geldende bestemmingsplannen, waardoor een bestemmingsplanherziening is vereist. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Hierbij zal worden aangetoond dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met ‘een goede ruimtelijke ordening’. Tot slot wordt vermeld dat het reeds vergunde zonneweide, aangrenzend aan Zevenhont-Zuid, eveneens is meegenomen in voorliggende bestemmingsplanherziening. Het gaat om een tijdelijke zonneweide voor de periode van maximaal 25 jaar, waarbij sprake is van dubbelgebruik (i.c.m. waterberging/begrazing). De zonneweide is onder voorwaarden vergund, waarbij één van de voorwaarde is dat de landschappelijke inpassing in het bestemmingsplan Zevenhont-Zuid wordt geborgd. Met voorliggend bestemmingsplan wordt hier invulling aangegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt aan de Nieuwe Weg (N759) te Genemuiden, ten zuiden van het bedrijventerrein Zevenhont. Het plangebied bestaat uit de beoogde bedrijfslocatie voor VEBE, de zonneweide en bijbehorende gronden ten behoeve van nieuwe infrastructuur en landschappelijke inpassing. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied (rode omlijning) ten opzichte van de kern Genemuiden en de omgeving weergegeven. Het deel ten zuiden van de stippellijn betreft de zonneweide. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding behorend bij dit bestemmingsplan.
Afbeelding 1.1
1.3
Ligging van het plangebied ten opzichte van de kern Genemuiden en de directe omgeving (Bron: PDOK)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Zevenhont Zuid” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1896.BP0073-VS01) en een renvooi; regels met bijbehorende bijlagen.
Op de verbeelding zijn de (dubbel)bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten, maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.4
Huidig planologische regiem
Het plangebied valt binnen de begrenzing van twee bestemmingsplannen, te weten: 1. Bestemmingsplan ‘Buitengebied Zwartewaterland’ (vastgesteld op 10 oktober 2013); 2. Bestemmingsplan ‘Bedrijventerreinen Zwartewaterland’ (vastgesteld op 21 mei 2015). In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeeldingen van de geldende bestemmingsplannen opgenomen. Het plangebied is indicatief aangegeven met de rode omlijning. Het deel ten zuiden van de stippellijn betreft de zonneweide.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
Afbeelding 1.2
Uitsnede geldende bestemmingsplannen (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Hierna volgt per bestemmingsplan een korte beschrijving van de geldende bestemmingen en de strijdigheden.
Bestemmingsplan ‘Buitengebied Zwartewaterland’ Het overgrote deel van het plangebied waar dit bestemmingsplan van kracht is, is bestemd tot ‘Agrarisch met waarden – Landschap’, ‘Verkeer’ en ‘Water’. Tevens is een deel voorzien van de aanduiding ‘geluidzone – 1 Genemuiden’. Agrarisch met waarden – Landschap Gronden met deze bestemming zijn onder meer bestemd voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf met een in hoofdzaak grondgebonden agrarische bedrijfsvoering. Verkeer De voor 'Verkeer' aangewezen gronden zijn bestemd voor gebiedsontsluitingswegen, voetpaden, fietspaden en fiets/bromfietspaden met een inrichting hoofdzakelijk gericht op de afwikkeling van het doorgaande verkeer, een en ander met bijbehorende voorzieningen. Water Gronden met deze bestemming zijn onder meer bestemd voor water, waterhuishoudkundige en waterstaatkundige voorzieningen, oeverstroken en onderhoudspaden, verkeer te water en steigers. Geluidzone – 1 Genemuiden Ter plaatse van de aanduiding 'geluidzone 1' zijn de gronden, behalve voor de daar voorkomende bestemmingen, mede aangewezen voor het tegengaan van een te hoge geluidsbelasting van geluidsgevoelige gebouwen vanwege het industrieterrein Genemuiden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld Strijdigheid Het realiseren van de voorgenomen ontwikkeling ter plaatse is niet in overeenstemming met de gebruiks- en bouwregels. De geldende bestemmingen laten het gebruik van gronden voor reguliere (niet-agrarische) bedrijvigheid en het realiseren van bebouwing en bijbehorende voorzieningen ten behoeve van deze functie niet toe. Ook het aanleggen van nieuwe infrastructuur (ontsluiting, doortrekken De Blokmat en een rotonde) en waterberging is binnen de agrarische bestemming niet toegestaan, met uitzondering van de fietspad welke planologisch wel toegestaan is. Het aanleggen van een zonneweide is binnen de agrarische bestemming eveneens niet toegestaan. Voor deze voorziening is een tijdelijke omgevingsvergunning verleend waarmee is afgeweken van het geldende bestemmingsplan. De zonneweide wordt meegenomen in voorliggend bestemmingsplan en voorzien van een passend planologisch kader, waarbij de locatie (middels aanduiding) en tijdelijkheid is vastgelegd en de verplichte landschappelijke inpassing juridisch is geborgd in een voorwaardelijke verplichting. Opgemerkt wordt dat het gebied onder de zonneweide tevens kan worden gebruikt als waterberging in geval van nood.
Bestemmingsplan ‘Bedrijventerreinen Zwartewaterland’ Een beperkt deel van het plangebied, namelijk daar waar de beoogde ontsluitingsweg aansluit op de wegenstructuur van het bedrijventerrein Zevenhont, geldt het bestemmingsplan ‘Bedrijventerreinen Zwartewaterland’. Dit deel beschikt over de bestemming ‘Groen’. Groen De voor ‘Groen’ aangewezen gronden zijn onder meer bestemd voor groenvoorzieningen, openbare nutsvoorzieningen, verkeer- en verblijfsvoorzieningen en fiets- en voetpaden. Er mogen uitsluitend gebouwen worden gebouwd ten behoeve van openbaar nut of verkeer en verblijf. Daarnaast zijn bouwwerken, geen gebouwen zijnde toegestaan. Een en ander met inachtneming van de aangegeven maximale hoogte.
Strijdigheid Het aanleggen van een ontsluitingsweg is toegestaan binnen de groenbestemming. Het is echter wenselijk om de nieuwe ontsluitingsweg te voorzien van een passende verkeersbestemming.
Herziening van de geldende bestemmingsplannen Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridische planologisch kader op basis waarvan de voorgenomen ontwikkeling mogelijk kan worden gemaakt. Aangetoond zal worden dat dit bestemmingsplan in overeenstemming is met een ‘goede ruimtelijke ordening’. De zonneweide is overeenkomstig de verleende vergunning bestemd, waarbij gestelde voorwaarden waar nodig zijn doorvertaald in voorwaardelijke verplichtingen (landschappelijke inpassing).
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 betreft de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, de provincie Overijssel en de gemeente Zwartewaterland beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue en in hoofdstuk 6 de wateraspecten. In de hoofdstukken 7 en 8 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 9 gaat in op de inspraak en het vooroverleg.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
HOOFDSTUK 2
HUIDIGE SITUATIE
In dit hoofdstuk wordt de huidige bedrijfssituatie en de huidige situatie ter plaatse van het plangebied beschreven.
2.1
Huidige bedrijfssituatie Condor Group
Condor Group (hierna CG) is sinds de start in 1992 actief in de productie van een groot aantal toepassingen op het gebied van vloerbedekking (woningen, kantoren, auto’s, tuinen en sportvelden). Jaarlijks verlaat meer dan 130 miljoen m2 tapijt de productielocaties in Hasselt en Genemuiden. Het bedrijf levert aan groothandels, winkelketens, industrieën, professionals en specialisten over de hele wereld. De primaire focus van het bedrijf ligt echter op de Europese markt. In totaal zijn er bij CG zo’n 950 medewerkers in dienst. Daarnaast wordt indirect aan zo’n 600 mensen werkgelegenheid geboden (loonwerkers, transport en logistiek enz.). CG betreft een sterk lokaal in de gemeente Zwartewaterland geworteld bedrijf. Dit houdt vooral verband met de historische groei van de tapijtindustrie in de kernen Hasselt en Genemuiden, het feit dat een groot deel van de werknemers in de gemeente woont en het bedrijf een grote toegevoegde waarde heeft voor de sociaaleconomische structuur van Zwartewaterland. In beide genoemde kernen heeft het bedrijf meerdere bedrijfslocaties in gebruik. Naast de hiervoor genoemde kernen heeft het bedrijf ook buiten de gemeente Zwartewaterland een drietal locaties, te weten in Dedemsvaart, Zwolle en Harderwijk. CG bestaat in totaal uit een viertal productieonderdelen; • • • •
Condor Carpets/Condor Grass; VEBE Floorcoverings/Condor Cartex; Timzo; Edel.
De productielocaties van VEBE Floorcoverings/Condor Cartex, Timzo en Edel zijn hoofdzakelijk in Genemuiden gelegen. Condor Carpets/Condor Grass is hoofdzakelijk gevestigd in Hasselt.
2.2
Huidige situatie ter plaatse van het plangebied
Het plangebied bevindt zich aan het zuiden van het bedrijventerrein Zevenhont en is gelegen in de randzone (bedrijventerrein Zevenhont-Mastenbroekerpolder). De belangrijkste structuurdragers in het gebied zijn de provinciale weg (N759) aan de westzijde, de dijk van Cellemuiden aan de oostzijde en het open agrarisch landschap. Het gebied is, vanwege de specifieke landschapswaarden, aangemerkt als ‘Nationaal Landschap IJsseldelta’. Globaal wordt de uitbreidingslocatie begrensd door agrarische cultuurgronden aan de noord- en oostzijde, de Roebollige Kreek aan de zuidzijde en de Nieuwe Weg (N759) aan de westzijde. Het plangebied is volledig onbebouwd en nagenoeg volledig in gebruik als agrarische grond en grasland in het bijzonder. Daarnaast zijn binnen het plangebied enkele watergangen aanwezig. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto opgenomen waarop de huidige situatie is weergegeven (rode omlijning). Het deel ten zuiden van de stippellijn betreft de locatie van de zonneweide.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
Afbeelding 2.1
Luchtfoto huidige situatie plangebied (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
PLANBESCHRIJVING
In hoofdstuk 2 is een beschrijving van het plangebied gegeven. In dit hoofdstuk wordt op de ontwikkeling zelf ingegaan.
3.1
Topwerklocatie Tapijtcluster Genemuiden-Hasselt
De gemeente Zwartewaterland is een ondernemende gemeente. De bouwsector en industrie zijn hierbij, ten opzichte van de regio, sterk vertegenwoordigd. Uniek en kenmerkend voor Genemuiden is het cluster van bedrijven dat actief is in de tapijtsector. Vrijwel de gehele keten vanaf de productie van garens tot aan de distributie, verkoop, verwerking en recycling van tapijt en kunstgras is op één bedrijventerrein terug te vinden. Typerend daarbij is de sterke onderlinge verwevenheid en dat het vrijwel volledig uit lokaal gewortelde (familie)bedrijven bestaat. De omvang en sterke lokale binding maakt dat het tapijtcluster van grote betekenis is voor de werkgelegenheid en economie in de gemeente én de regio. Zodanig zelfs dat de provincie, die in de advisering werd bijgestaan door een onafhankelijke expertgroep, op 31 januari 2018 ertoe heeft besloten het tapijtcluster als Topwerklocatie aan te wijzen. Van de vijf topwerklocaties in West-Overijssel is het tapijtcluster de enige locatie die zo sterk lokaal geworteld is. De provincie Overijssel definieert Topwerklocaties als werklocaties met bijzondere vestigingscondities voor bedrijven die zich richten op een (inter)nationaal en bovenregionaal verzorgingsgebied en een stuwende functie hebben voor de regionale economie. De provincie heeft de Topwerklocatie Tapijtcluster GenemuidenHasselt als volgt beschreven: • • •
Het tapijtcluster is een toonaangevend internationaal cluster met een onderscheidend profiel. Het cluster draagt in belangrijke mate bij aan het verdienvermogen van de regio en heeft de potentie om zich door te ontwikkelen tot een innovatief circulair ecosysteem. Eén van de verbeterpunten is thans het ontbreken van voldoende fysieke uitbreidingsmogelijkheden om de doorontwikkeling van de Tapijtcluster mogelijk te maken.
Om ervoor te zorgen dat Overijssel ook in de toekomst aantrekkelijk blijft als vestigingslocatie voor (inter)nationale ondernemingen, heeft de provincie ervoor gekozen om in te zetten op de (door)ontwikkeling van Topwerklocaties, waaronder de Tapijtcluster Genemuiden-Hasselt. In het Tapijtcluster wordt de CG, en VEBE in het bijzonder als onderdeel van CG, als een centrale speler gezien.
3.2
Gewenste ontwikkeling
Zoals in de aanleiding is beschreven, is VEBE de afgelopen jaren gestaag en continue gegroeid en is het de verwachting dat de groei de komende jaren gestaag zal doorzetten. Dit maakt dat de bestaande huisvesting qua omvang voor hen niet meer voldoet. Met voorliggende uitbreiding beoogt CG de sterk versnipperde bedrijfsactiviteiten van VEBE daarnaast te centraliseren. Op dit moment heeft VEBE vijftien locaties in gebruik. Negen daarvan zijn in Genemuiden gelegen. De andere locaties liggen in Zwolle, Dedemsvaart, Hasselt en Harderwijk. Het grote aantal locaties brengen hoge operationele kosten wat het steeds lastiger maakt om te kunnen blijven concurreren ten opzichte van andere bedrijven. Hierna wordt ingegaan op de locatiekeuze, de gewenste inrichting van de bedrijfskavel, de landschappelijke inpassing, verkeer en parkeren en duurzaamheid. Het gebied voor het reeds vergunde tijdelijke zonneweide, aangrenzend aan de uitbreidingslocatie, is zoals beschreven in de aanleiding eveneens meegenomen in voorliggend bestemmingsplan. Dit vanwege de samenhang tussen beide ontwikkelingen en de gestelde voorwaarden ten aanzien van landschappelijke inpassing. Uitsluitend daar waar nodig wordt een nadere toelichting op de zonneweide gegeven. 3.2.1
Locatiekeuze bedrijfslocatie
In een eerder stadium is binnen de gemeente Zwartewaterland en in specifiek de kern Genemuiden onderzoek verricht naar een tweetal mogelijke locaties. Het ging - naast het plangebied - om een locatie ten westen van
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld de Nieuwe Weg (N759) en ten zuiden van de Randweg, zie afbeelding 3.1 (aangegeven vlakken met gestippelde omlijning).
Afbeelding 3.1
Mogelijke locaties (Bron: Gemeente Zwartewaterland)
Aan de hand van ruimtelijke en beleidsmatige toetsingscriteria is in opdracht van het College van B&W, voorafgaand aan het raadsbesluit tot principe-medewerking van 24 juni 2019, een quickscan uitgevoerd naar welke locatie mogelijkerwijs het meest geschikt zou zijn. Hieruit is naar voren gekomen dat de locatie Zevenhont-Zuid de voorkeur heeft boven de locatie ten zuiden van de Randweg (deel binnen plangebied). De belangrijkste redenen hiervoor zijn: • De impact van de ontwikkeling op bestaande en toekomstige woongebieden is in Zevenhont-Zuid aanzienlijk kleiner. Zowel vanuit het milieukundig oogpunt als vanuit de beperking van uitzicht. • Een directe aansluiting op de wegenstructuur van het bestaande bedrijventerrein is alleen bij de locatie Zevenhont-Zuid mogelijk. In de voorverkenning heeft de provincie Overijssel aangegeven dat het creëren van een nieuwe aansluiting op de provinciale weg ten dienste van één bedrijf niet in hun beleid past, daardoor is de locatie ten zuiden van de Randweg ongeschikt. • Stadsentree: de locatie Zevenhont-Zuid ligt in het verlengde van het huidige bedrijventerrein. De uitbreiding kan benut worden om de huidige (beperkte) landschappelijke inpassing van het bedrijventerrein robuuster vorm te geven. Ook de locatie N759/-Randweg kan voorzien worden van een landschappelijke inpassing.
Nadeel van deze locatie is echter dat hiermee, gezien vanuit Hasselt, Genemuiden geheel achter industriebebouwing komt te liggen. Dit heeft een negatieve impact op de stadsentree van Genemuiden. De locatie Zevenhont-Zuid heeft ten aanzien van dit aspect de voorkeur boven de locatie ten zuiden van de Randweg. • In de gemeentelijke Structuurvisie is vastgelegd waar in de toekomst woningen zijn gepland. Voor de kern Genemuiden betreft het de locatie Binnenveld (gebied ten noorden en ten zuiden van de Randweg). Naast de bestaande woningbouwlocatie Tag West is het plan Binnenveld de enige grootschalige woningbouwlocatie die in Genemuiden op dit moment nog is gepland en past binnen de keringen en de Randweg. De ontwikkeling van een bedrijventerrein ten behoeve van de tapijtindustrie nabij deze geplande woonwijk ligt vanuit functiescheiding en het kunnen bieden van een prettig woon- en leefklimaat niet voor de hand. De locatie Zevenhont-Zuid heeft derhalve de voorkeur boven de locatie ten zuiden van de Randweg. • In de locatie Zevenhont-Zuid is geen gemeentelijk grondeigendom, VEBE dient dan ook zelf de gronden te verwerven. Van de locatie N759/Randweg is een gedeelte in gemeentelijk eigendom, namelijk circa 4,8 hectare. Hiermee is de ruimtebehoefte van VEBE niet te realiseren op gronden die de gemeente ter plekke in eigendom heeft.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld Opgemerkt wordt dat in het kader van de MER en de aanvulling daarop, opgenomen in bijlagen 1 en 2 bij deze toelichting, tevens een alternatievenonderzoek is uitgevoerd. Op basis van deze onderzoeken is na afweging de keuze gevallen op Zevenhont Zuid. 3.2.2
Gewenste inrichting
Op dit moment is er sprake van een acuut tekort aan bedrijfs- en opslagcapaciteit, met als gevolg dat gereed zijnde grondstoffen, halffabricaten en producten over meerdere locaties in de bestaande bedrijfsgebouwen worden opgeslagen. Om de bedrijfsefficiëntie te vergroten en te anticiperen op de verwachte groei is een nieuwe indeling van het bedrijfsproces (centralisatie) en een grotere opslagcapaciteit voor gereed zijnde producten (expeditie) benodigd. Uit oogpunt van functionaliteit en efficiëntie is het gewenst de nieuwe expeditie voorziening zo dicht mogelijk bij de productiehallen te projecteren. In de optimale situatie is de expeditie voorziening direct gelegen naast de productiehallen en is er sprake van een rechtstreekse verbinding. Dit is onder meer gewenst omdat bij enige afstand tussen beide bedrijfsonderdelen (productie/expeditie) het product immers vaker 'vastgepakt’ dient te worden en extra transport noodzakelijk is (meer verkeersbewegingen etc.). Concreet voorziet het voornemen in het realiseren van een bedrijfsperceel voor VEBE van circa 15 hectare netto. Op het bedrijfsperceel wordt nieuwbouw gepleegd, waarin zowel de expeditie voorziening en productieafdeling als het halffabricatenmagazijn ondergebracht zullen worden. Hiermee wordt voldaan aan de hiervoor genoemde wens om te komen tot een efficiënt bedrijfsproces.
Op de hoek van het bedrijfsgebouw, aan de zuidzijde, is het hoofdkantoor beoogd welke een prominente rol krijgt als entree van Genemuiden. De nieuwbouw heeft gezamenlijk een oppervlakte van circa 90.000 m2, waarbij de bouwhoogte maximaal 16 meter zal bedragen. De overige gronden worden ingericht als met laad- en losvoorzieningen, parkeervoorzieningen, infrastructuur (ontsluitingsweg/rotonde/doortrekken De Blokmat en fietspad), groen en waterbergende voorzieningen. Het deel gelegen tussen het nieuwe bedrijfspand en de landschappelijke inpassing zal tijdelijk (2 jaar) in gebruik worden genomen als tijdelijk gronddepot, zodat de vrijkomende grond kan inklinken alvorens het afgevoerd zal worden. Aangrenzend aan Zevenhont-Zuid is door de gemeente Zwartewaterland een tijdelijke zonneweide vergund voor de periode van 25 jaar. De eerste fase van het park heeft een bruto omvang van 5,5 hectare en in totaal (fasen 1 en 2) gaat het om 9,5 hectare bruto waarvan 8,5 hectare aan zonnepanelen. De overige gronden betreffen trafo-/inkoopstations, tussenruimten, ruimte voor landschappelijke inpassing en onderhoudspaden. De panelen krijgen een maximale afmeting van 2 x 1 meter. Deze liggen op een gegalvaniseerde (grijs) staalconstructie met een totale constructiehoogte van maximaal 2 meter. Tot slot wordt het terrein omsloten met een hekwerk en zal er sprake zijn van dubbelgebruik (i.c.m.
waterberging en begrazing). De zonneweide is onder voorwaarden vergund, waarbij één van de voorwaarde is dat de landschappelijke inpassing in het bestemmingsplan Zevenhont Zuid wordt geborgd. Met voorliggend bestemmingsplan wordt hier invulling aangegeven. In de volgende afbeelding is de voorgenomen inrichting van het plangebied opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
Afbeelding 3.2
3.2.3
Inrichting uitbreidingslocatie (Bron: Odin Landschapsontwerpers)
Landschappelijke inpassing
Voorwaarde vanuit provincie en gemeente is dat de uitbreidingslocatie en de vergunde zonneweide op een adequate wijze landschappelijk worden ingepast. Royal HaskoningDHV heeft in samenwerking met Odin landschapsontwerpers, betrokken bij Zevenhont Zuid, een overkoepelende landschapsvisie en inpassing voor Zevenhont Oost + Zuid (incl. zonneweide) opgesteld. Hierna wordt ingegaan op de landschappelijke analyse en inpassingsvisie voor Zevenhont Zuid (inclusief zonneweide). Voor de volledige visie wordt verwezen naar bijlage 3 bij deze toelichting. Uitgangspunten en landschapsmaatregelen opgenomen in de visie zijn: • •
• • • •
Respecteren Mastenbroekerpolder (Nationaal Landschap) door inpassing westzijde met transparant bomenscherm. Zorgt voor filtering gebouw, met accent op hoofdkantoor. Stevige houtwal aan zuidzijde en oostzijde als overgang naar kreekgebied en Cellemuiden. Beide in combinatie met robuust water t.b.v. waterberging. Opbouw met stevige boomvormers opgebouwd vanuit het landschap (laag - hoog) Aan de zuidzijde is een combinatie gezocht tussen inpassing van de bedrijfskavel en inpassing en omzooming van de beoogde zonneweide; De kwaliteit zit in een stevige boomstructuur met onderbeplanting van gebiedseigen/inheemse soorten die als mantelzoom-vegetatie dient. Mattenbies heeft een link met tapijtindustrie en past bij Genemuiden en waterranden. Recreatieve meerwaarde wordt gecreëerd door realisatie van een fietspad, als onderdeel van een grotere recreatieve structuur (door derden/gemeente aangelegd). Vanaf de dijk Cellemuiden langs de kreek en de beoogde zonneweide slingert het fietspad langs het bedrijventerrein in noordelijke richting.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld •
• •
De inpassing van het bedrijventerrein in combinatie met de beoogde zonneweide draagt bij aan een duurzame, klimaatadaptieve inrichting van de zuidelijke stadsrand van Genemuiden, met respect voor de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap. Dubbelfunctie voor de zonneweide door de combinatie van waterberging en begrazing. Duurzaamheid en circulariteit staan voorop bij de ontwikkeling van het gebouw en de kavel. Zo worden op het dak zonnepanelen toegepast en wordt onderzocht of deels een groendak kan worden gerealiseerd.
Om te waarborgen dat de robuuste landschappelijke inpassing, met inbegrip van de waterbergingsopgave, wordt uitgevoerd is in de regels van dit bestemmingsplan een voorwaardelijke verplichting opgenomen. Deze verplichting richt zich zowel op het uitvoeren van de maatregelen als de instandhouding daarvan. Voor een nadere toelichting op de waterhuishouding wordt verwezen naar hoofdstuk 6 van deze toelichting. 3.2.4
Verkeer en parkeren
Bij het opstellen van bestemmingsplannen moet rekening worden gehouden met de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hierna wordt per onderdeel ingegaan op de aspecten verkeer en parkeren. Verkeer Het bedrijfsperceel zal in de toekomst worden ontsloten op de N759 via een nieuw aan te leggen rotonde. Daarnaast wordt De Blokmat en uiteindelijk ook de Sisalstraat verlengd tot aan de rotonde, waarmee het bestaande bedrijventerrein een nieuwe ontsluitingsroute krijgt naar de N759. Dit is nodig om ervoor te zorgen dat voldoende capaciteit en veiligheid op het totale bedrijventerrein (Zuid, Oost en bestaand) en de ontsluitende provinciale weg kan worden gewaarborgd. De voorgenomen ontwikkeling zal daarnaast leiden tot een verbetering van de verkeerskundige situatie, aangezien het aantal verkeersbewegingen behorende tot de ‘interne’ logistiek over de openbare weg door de centralisatie grotendeels komen te vervallen. Dit komt ten goede aan de verkeersveiligheid op het bedrijventerrein. De nieuwe rotonde en ontsluitingsweg (incl. doortrekking van De Blokmat) zijn in voorliggend bestemmingsplan meegenomen, waarbij wordt opgemerkt dat ze op een zodanige wijze worden uitgevoerd dat de toekomstige verkeersbewegingen veilig en eenvoudig afgewikkeld kunnen worden.
Parkeren In de openbare ruimte is er geen mogelijkheid voor het parkeren van auto’s, een en ander moet op eigen terrein plaatsvinden. Op het bestaande bedrijventerrein is tevens een parkeerverbod grote voertuigen van toepassing. Op enkele specifiek aangegeven parkeerstroken kan tijdelijk worden geparkeerd door vrachtwagens. Het plangebied gaat ook onderdeel uitmaken van deze parkeerverbodszone grote voertuigen. Dat betekent dat naast het parkeren van auto’s ook het parkeren van vrachtwagens, trucks met opleggers e.d. op eigen terrein dient plaats te vinden. Het aantal noodzakelijke parkeerplaatsen kan worden bepaald aan de hand van de meest recente CROWrichtlijnen. Momenteel is dat publicatie 381, “Toekomstbestendig parkeren”. De beoogde nieuwbouw bestaat gedeeltelijk uit meerdere bouwlagen en heeft een gezamenlijke brutovloeroppervlak (bvo) van 90.000 m². Voor de functie ‘arbeidsextensief/bezoekersextensief’, die het meest aansluit bij de beoogde activiteiten ter plaatse, geldt op basis van de CROW-normen een minimale parkeernorm van 0,8 parkeerplaats per 100 m² bvo. Dit zou betekenen dat in totaal 720 parkeerplaatsen aangelegd zouden moeten worden om in de parkeerbehoefte te kunnen voorzien. De gehanteerde normen betreffen echter een excessieve afwijking ten opzichte van de werkelijke parkeerbehoefte die kan worden bepaald op basis van bestaande situatie/ervaringen.
Vanwege de grote omvang van bedrijfsgebouwen in relatie tot de relatief lage werknemersdichtheid valt de daadwerkelijke parkeerbehoefte aanmerkelijk lager uit. VEBE heeft voor elk onderdeel van het bedrijf de verwachte parkeerbehoefte inzichtelijk gemaakt. Bij het bepalen van deze behoefte is uitgegaan van 90% autogebruik en BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld de parkeerbehoefte tijdens de piekmomenten (overdag, bij wisseling van dienst). Vervolgens zijn het benodigde parkeeraantallen met 20% verhoogd als extra marge, teneinde te verzekeren dat ten allen tijde voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn en er niet (lang) gezocht hoeft te worden naar een parkeerplek. Het vorenstaande brengt met zich mee dat de parkeerbehoefte op piekmomenten maximaal 242 parkeerplaatsen bedraagt. Binnen het plangebied worden 289 parkeerplaatsen (voor locaties zie afbeelding 3.3) gerealiseerd om ten alle tijden te beschikken over voldoende parkeergelegenheid. Teneinde de aanleg en instandhouding van voldoende parkeerplaatsen juridisch te verankeren is in de regels van dit bestemmingsplan een parkeerbepaling opgenomen. Ook worden er voldoende fietsenstallingen op eigen terrein geplaatst. Bij het inrichten van de wegen en voorzieningen binnen het plangebied is rekening gehouden met de routing van de vrachtwagens (manoeuvreerruimte) en de laad- en losplekken. De slagboom om het terrein van VEBE op te rijden wordt op eigen terrein geplaatst, waarbij voldoende ruimte ten opzichte van de rotonde wordt aangehouden. Hiermee wordt voorkomen dat de doorstroming wordt beperkt door wachtende (vracht)auto’s voor de slagboom. Het vorenstaande is in afbeelding 3.3 weergegeven.
Gesteld wordt dat binnen het plangebied voldoende ruimte aanwezig voor het laden en lossen en om te manoeuvreren.
Afbeelding 3.3
Parkeervoorzieningen en routing (Bron: Van den Berg Architecten)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld 3.2.5
Duurzaamheid
Provincie Overijssel en de gemeente Zwartewaterland hebben eisen gesteld aan de voorgenomen ontwikkeling, onder meer op het gebied van duurzaamheid (o.a. circulair bouwen/energieneutraal), Flora en Fauna, waterhuishouding en klimaatadaptatie. VEBE heeft aangegeven de ambitie te hebben het gebouw te laten certificeren volgens BREEAM met als doel een score van Outstanding of Excellence. De Provincie Overijssel heeft aangegeven dat de BREEAM certificering van dusdanig ambitie niveau is dat VEBE in basis voldoet aan de gestelde voorwaarden. Hierbij is echter enkel sprake van een beoordeling van het gebouw en de gebouwgebonden installaties maar geen objectieve beoordeling op de verwachte productietechnieken. Provincie Overijssel heeft daarvoor Blue Terra opdracht verleend voor het beoordelen van de plannen van VEBE Floorcoverings B.V. waarbij gekeken is naar 3 onderwerpen: 1. Review ontwerp- en keuzeproces tot nu toe; 2. Bepaling kansen voor energiebesparing en restwarmtebenutting; 3. Bepaling anticiperende maatregelen. Uit dit rapport is de volgende conclusie voortgekomen: “Samenvattend kan gesteld worden dat de onzekerheid in de ontwikkeling van energietarieven en belastingen het moeilijk maken om een keuze te maken tussen gasgestookte of elektrische ovens. Op de korte termijn zou ingezet kunnen worden op gasgestookte ovens en het streven om latex uit te faseren.
Als fall back scenario kan de oven omgebouwd worden op biomassa in gasvorm. In alle gevallen zal hoog ingezet moeten worden op zonPV om CO2-neutraliteit te bereiken en de overige processen elektrisch te voeden. Daarvoor is voldoende dakoppervlak beschikbaar, tenzij het elektriciteitsverbruik stijgt door grote uitbreidingen op elektrisch gebied (zoals extruders).” Ook worden er diverse maatregelen genomen om stikstofdepositie te verminderen en de aanwezige flora en fauna te compenseren. Voor een nadere toelichting op het bovenstaande wordt verwezen naar bijlage 4 bij deze toelichting.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. De zonneweide is reeds vergund en wordt daarom niet nader onderbouwd in voorliggend hoofdstuk.
4.1
Rijksbeleid
4.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Dit is nodig om de opgenomen doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.
Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.
Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de NOVI wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In de NOVI wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen.
Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling. De exacte geografische plaatsbepaling van de geldende reserveringszones is opgenomen in het Rarro. 4.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (voorganger NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen 'bestaand stedelijk gebied' en 'stedelijke ontwikkeling'.
In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). 4.1.2
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie. Wel draagt het bij aan de ambitie voor een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050, waarbij rekening wordt gehouden met de opgaven die er liggen op het gebied van klimaatadaptie en duurzaamheid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) / Regeling Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Rarro) Dit bestemmingsplan raakt geen reserveringszones, zoals opgenomen in het Rarro. Het bestemmingsplan is wel gelegen in een radarverstoringsgebied. Voor het plangebied geldt dat geen bouwwerken mogen worden opgericht met een hoogte groter dan 95 m +NAP. Dit bestemmingsplan staat geen bouwwerken met een dergelijke hoogte toe. De ligging van het plangebied in het radarverstoringsgebied vormt dan ook geen belemmering. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna 'Ladder') is van toepassing op bestemmingsplannen, uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 sub c in samenhang met artikel 2.12 lid 1 onder a sub 3 van de Wabo. Hierna wordt de voorgenomen ontwikkeling getoetst aan de van belangzijnde onderdelen. Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hoofdzakelijk in het uitbreiden van een bestaand bedrijventerrein met circa 15 hectare netto bedrijventerrein.
Gelet op de aard en omvang van de uitbreiding dient het plan te worden beschouwd als zijnde een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De infrastructurele aanpassingen worden gelet op de beperkte omvang niet aangemerkt als ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte die mogelijk wordt gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de nieuwe ontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. In dit geval is sprake van een ruimtelijke ontwikkeling waarin de behoefte te herleiden is naar één bedrijf. De volledige bedrijfslocatie zal in gebruik worden genomen door VEBE, een bedrijf onderdeel uitmakend van de CG. VEBE levert internationaal producten en kent dan ook een internationaal verzorgingsgebied. Het verzorgingsgebied is hiermee dusdanig groot dat het niet doenlijk is de behoefte hieraan te beschrijven (ABRvS 4 mei 2016; ECLI:NL:RVS:2016:1208). Wel moet in dergelijke gevallen de locatiekeuze gemotiveerd worden. Hiervoor wordt verwezen naar de hiernavolgende ‘afweging alternatieve locaties’.
Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling Aanleiding voor de uitbreiding van bedrijventerrein Zevenhont is de grote krapte, na de intensivering van de afgelopen jaren, en de niet aflatende groei van dit al decennialange succesvolle Tapijtcluster. De uitbreiding van het bedrijventerrein Zevenhont ter plaatse van het plangebied is volledig ingegeven vanuit ruimtegebrek en de behoefte van CG om het bedrijf VEBE te centraliseren in Genemuiden. Het bedrijf heeft de afgelopen jaren een gestage maar continue groei doorgemaakt. Dit maakt dat de bestaande huisvesting qua omvang voor hen niet meer voldoet. Met voorliggende uitbreiding beoogt CG daarnaast de sterk versnipperde bedrijfsactiviteiten van VEBE te centraliseren. Op dit moment heeft VEBE vijftien locaties in gebruik. Negen daarvan zijn in Genemuiden gelegen. De andere locaties liggen in Zwolle, Dedemsvaart, Hasselt en Harderwijk. Het vorenstaande resulteert in de behoefte aan een bedrijfskavel met een minimale omvang van 15 hectare, waarvan circa 9 hectare bebouwd. De provincie Overijssel heeft samen met de elf gemeenten in regio West Overijssel afspraken gemaakt over de programmering van bedrijventerreinen. Deze afspraken zijn vervat in het beleidsdocument ‘Afspraken Regionale Bedrijventerreinen Programmering West Overijssel 2019-2022’. Zwartewaterland heeft ruimte in programmering (17,7 ha).
De plannen Zevenhont-Oost (15,0 ha netto) en Zevenhont-Zuid (15,0 ha netto) zijn meegenomen als zachte plannen. Met het plan Zevenhont Oost in combinatie met het beschikbare aanbod (bestemd en uitgeefbaar bedrijventerrein) kan worden voorzien in de geprognosticeerde behoefte. Wanneer het plan Zevenhont Zuid hierbij wordt opgeteld wordt de geprognotiseerde behoefte overschreden. Dat de behoefte van VEBE niet is meegenomen in de geprognosticeerde behoefte komt doordat het prognosemodel niet kan voorzien in een reële inschatting waar dergelijke zeer omvangrijke bedrijven zich gaan vestigen of uitbreiden. Om deze reden passen de provincie en de regio maatwerk toe bij deze ontwikkelingen. Specifiek BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld voor het uitbreidingsplan van VEBE hebben de provincie en een externe adviseur aangegeven dat deze niet of nauwelijks meetelt in de programmeringsruimte van de gemeente. Dit betekent dat de uitbreiding geen negatief effect heeft op de geprognotiseerde behoefte en aanbod/programmering. De gemeente, regio en de provincie zijn in voorliggend geval bereid om maatwerk te leveren. Dit vanwege het feit dat; • •
•
•
•
•
Het gaat om een lokale behoefte van één bedrijf; Het gaat om een lokaal geworteld bedrijf met een cultuur die past in Genemuiden. CG is sedert 1992 gevestigd in de kern Hasselt. Het bedrijf heeft, onder meer door diverse bedrijfsovernames (waaronder VEBE), sindsdien een forse groei doorgemaakt en is een belangrijke werkgever in de gemeente Zwartewaterland geworden. Het bedrijf hecht hier grote waarde aan, evenals aan de historie/herkomst van het bedrijf, waardoor het handhaving het bedrijf binnen de kernen Genemuiden en Hasselt zeer gewenst is. Inmiddels is gebleken dat herstructurering van bestaande bedrijventerreinen niet (meer) kan voldoen aan de groei in de ruimtebehoefte van het bedrijfsleven in de gemeente Zwartewaterland in het algemeen en Genemuiden in het bijzonder. Het verder uitbreiden van de Zevenhont is dan ook noodzakelijk om in de behoefte van VEBE te kunnen voorzien. Vanwege het internationaal toonaangevende karakter en het onderscheidende profiel heeft de provincie Overijssel het tapijtcluster Genemuiden - Hasselt aangewezen als topwerklocatie. Dit cluster heeft een stuwende functie voor de regionale economie en werkgelegenheid en heeft de potentie om zich te ontwikkelen tot een innovatief circulair ecosysteem. CG, en VEBE in het bijzonder, wordt gezien als centrale speler in het Tapijtcluster.
De ontwikkeling leidt tot synergievoordelen onder meer op gebied van tussentransport (centralisatie van 15 locaties binnen en buiten Genemuiden), productketen, productdoorontwikkeling van de tapijtproductie automotive divisie en overheadkosten. Zo zullen er minder ‘interne’ transportbewegingen tussen locaties nodig zijn wat de verkeersveiligheid op het bedrijventerrein ten goede komt. Daarnaast wordt de productketen niet uit elkaar getrokken, hetgeen juist als bijzonder en onderscheidend wordt beschouwd. Tot slot kan VEBE zich niet overal vestigen. Het moet gaan om een locatie die voldoet aan een aantal eisen, waaronder een goede bereikbaarheid (i.v.m. aan-/afvoer grondstoffen en producten), een locatie van voldoende omvang (t.b.v. centralisatie en productieketen) en waar de mogelijkheid bestaat om bedrijfsactiviteiten in een hoge milieucategorie (categorie 4.1) in te passen. Het bedrijventerrein Zevenhont leent zich voor dergelijke bedrijven, waarbij CG één van de motoren van het Tapijtcluster vormt.
Geconcludeerd wordt dat er sprake is van behoefte naar de voorgenomen uitbreiding en in dit geval maatwerk kan worden geleverd. Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de ontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied dan wordt voldaan aan de Ladder. In een uitspraak1 van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, waarbij sprake was van een ontwikkeling ter plaatse van een agrarische bestemming die de ontwikkeling van stedelijke functies niet toestond, werd geoordeeld dat er geen sprake was van bestaand bebouwd gebied. Gelet op de huidige bestemming van de uitbreidingslocatie dient ook in dit geval redelijkerwijs te worden uitgegaan van een ontwikkeling buiten bestaand bebouwd gebied.
1
ABRvS 29 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1340).
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan Zevenhont Zuid Vastgesteld Afweging alternatieve locaties De gewenste uitbreiding heeft terreinoppervlakte van circa 15 hectare en een gezamenlijk bebouwd oppervlak van circa 9 hectare. VEBE stelt zich binnen elke deelmarkt zeer concurrerend op, wat heeft geleid tot een gestage groei van het bedrijf in de afgelopen jaren. Een concurrerende rol brengt echter ook met zich mee dat het prijsniveau sterk onder druk staat. Om een concurrerende prijs aan te kunnen blijven bieden, is het van belang dat wat betreft bedrijfsefficiëntie gezocht wordt naar een optimum. Concreet betekent dit voor het bedrijf dat de verschillende bedrijfsonderdelen zo kort mogelijk bij elkaar moeten liggen om zodoende het aantal transportbewegingen zoveel mogelijk te beperken. De optimale situatie betreft een directe verbinding (loopgangen) tussen de expeditie voorziening en de productiehallen. Het verspreiden van bedrijfsactiviteiten over meerdere locaties, wat nu het geval is, betreft dan ook een onwenselijk situatie ook verkeerskundig gezien. In het bestaande stedelijk gebied van de kernen Hasselt en Genemuiden zijn redelijkerwijs geen geschikte locaties aanwezig of geschikt te maken voor de ontwikkeling van een bedrijfsperceel met een dergelijke omvang.
Het realiseren van het bedrijf elders is onwenselijk, vanwege het feit dat Hasselt en Genemuiden juist aangemerkt is als een topwerklocatie voor de tapijtindustrie en het bedrijf – vanwege de historie – grote waarde hecht aan het blijven binnen de gemeente Zwartewaterland. Zoals beschreven in subparagraaf 3.2.1 is in een eerder stadium is onderzoek verricht naar een alternatieve locatie. Het ging - naast het plangebied - om een locatie ten westen van de Nieuwe Weg (N759) en ten zuiden van de Randweg, zie afbeelding 3.1 in deze subparagraaf. Aan de hand van ruimtelijke en beleidsmatige toetsingscriteria is door het College van B&W voorafgaand aan het raadsbesluit tot principe-medewerking van 24 juni 2019 een quickscan uitgevoerd naar welke locatie mogelijkerwijs het meest geschikt is. Ook heeft er in het kader van de MER (bijlage 1) een alternatievenonderzoek plaatsgevonden en is nadien nog een aanvullende notitie opgesteld (bijlage 2). Op basis van de onderzoeken is na afweging de keuze gevallen op Zevenhont Zuid. Geconcludeerd wordt dat het plangebied de enige logische locatie vormt voor de realisatie van een nieuwe bedrijfslocatie voor VEBE. Geen toename onacceptabele leegstand De Raad van State heeft meerdere uitspraken 2 gedaan waarin is uitgesproken dat het van belang is om in het kader van de ladder aandacht te besteden aan het aspect leegstand.