a. Bijlage 1 - Toelichting bestemmingsplan Kamperzeedijk 131a

TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN

KAMPERZEEDIJK 131A, GENEMUIDEN

COLOFON TOELICHTING

Opgesteld door Datum IMRO-code

Bureau voor Planvorming & Advies | Zwolle T. Melenhorst juni 2022 NL.IMRO.1896.BP0082-VS01

IBAN: NL84 RABO 0308 1446 51 Btw-nr.: NL001665107B28 KvK nr. : 65329732 P/A Korenbloemstraat 30 8012 XS Zwolle

Inhoud 1. Inleiding ................................................................ 4 1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 4 1.2 Systematiek ................................................................................................................................... 4 1.3 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 4 2. Situatie plangebied ................................................ 5 2.1 Ligging plangebied ......................................................................................................................... 5 2.2 Beschrijving bestaande situatie binnen en rondom het plangebied ............................................ 5 2.3 Geldende planologische situatie ................................................................................................... 7 2.4 Strijdigheid met het bestemmingsplan ......................................................................................... 9 3. Beschrijving van het initiatief ............................... 10 3.1 Aanleiding en uitgangspunten.....................................................................................................

10 3.2 Locatie bebouwing ...................................................................................................................... 10 3.3 Architectonische vertaling........................................................................................................... 12 3.4 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing .................................................................................. 13 3.5 Conclusie ..................................................................................................................................... 14 4. Beleidskader........................................................ 15 4.1 Algemeen..................................................................................................................................... 15 4.2 Rijksbeleid ................................................................................................................................... 15 4.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte .............................................................................. 15 4.2.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) ....................................................... 15 4.2.3 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ........................................................................................

15 4.2.4 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) ........................................................................................ 16 4.3 Provinciaal beleid ........................................................................................................................ 17 4.3.1 Omgevingsvisie Overijssel Beken Kleur ................................................................................ 17 4.3.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel....................................................................... 19 4.3.3 Omgevingsverordening ........................................................................................................ 24 4.4 Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 25 4.4.1 Omgevingsvisie Zwartewaterland (ontwerp) ....................................................................... 25 4.4.2 Woonvisie Zwartewaterland 2017 ....................................................................................... 26 4.4.3 Landschapontwikkelingsplan................................................................................................ 28 4.4.4 Beleidsregel KGO Zwartewaterland .....................................................................................

28 4.5 Conclusie ..................................................................................................................................... 30 2

5. Toets aan ruimtelijke en milieukundige aspecten . 31 5.1 Algemeen..................................................................................................................................... 31 5.2 Mer-beoordeling ......................................................................................................................... 31 5.3 Archeologie en monumentenzorg............................................................................................... 32 5.4 Flora en fauna.............................................................................................................................. 33 5.5 Bodem ......................................................................................................................................... 35 5.6 Geluid .......................................................................................................................................... 37 5.7 Water ........................................................................................................................................... 38 5.8 Bedrijven en milieuzonering........................................................................................................ 39 5.9 Externe veiligheid ........................................................................................................................

41 5.11 Luchtkwaliteit ............................................................................................................................ 41 5.12 Verkeer en parkeren.................................................................................................................. 42 5.13 Conclusie ................................................................................................................................... 42 6. Maatschappelijke en economische uitvoerbaarheid44 6.1 Algemeen..................................................................................................................................... 44 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................................................. 44 6.3

Ter inzage bestemmingsplan................................................................................................. 44

6.4 Economische uitvoerbaarheid..................................................................................................... 44 7. Toelichting op de regels ....................................... 45 7.1 Inleiding ....................................................................................................................................... 45 7.2 Opzet regels................................................................................................................................. 45 7.2.1 Inleidende regels .................................................................................................................. 45 7.2.2 Bestemmingsregels .............................................................................................................. 45 7.2.3 Algemene regels ................................................................................................................... 46 7.2.4 Overgangs- en slotregels ...................................................................................................... 46 7.3 Nadere toelichting op de regels .................................................................................................. 46 Bijlagen ................................................................... 48 Bijlage 1.

Presentatie beeldkwaliteit en inrichting............................................................................ 48 Bijlage 2. Ecologische quickscan ........................................................................................................ 48 Bijlage 3. AERIUS-berekening ............................................................................................................ 48 Bijlage 4. Verkennend en nader bodemonderzoek ........................................................................... 48 Bijlage 5. Onderzoek wegverkeerslawaai .......................................................................................... 48 Bijlage 6. Digitale watertoets ............................................................................................................ 48

3

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Aan de Kamperzeedijk 131a in Genemuiden was van oorsprong een agrarisch bedrijf gevestigd. De agrarische activiteiten zijn geruime tijd geleden beëindigd en de locatie kent een woonbestemming. De voormalige agrarische opstallen bevinden zich nog steeds op de locatie. De bouwkundige en daarmee functionele staat van de bebouwing is zeer slecht. Dit doet afbreuk aan de ruimtelijke kwaliteit van de locatie. Om verdere verslechtering van de locatie tegen te gaan en de locatie ruimtelijke en functioneel op te waarderen, zijn door de initiatiefnemer plannen ontwikkeld. Het plan voorziet in de sloop van alle opstallen en de realisatie van een ruime woning op basis van een goede landschappelijke inpassing op basis van het KGO-beleid van de provincie Overijssel. De nieuwbouw beslaat in totaal minder oppervlakte en minder inhoud dan de huidige bebouwing. De situering en maatvoering van de voorziene bebouwing past niet volledig binnen de regels van het geldende bestemmingsplan. Om het plan mogelijk te maken dient afgeweken te worden van het bestemmingsplan.

1.2 Systematiek In artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening staat dat gemeenten ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening bestemmingsplannen vast kunnen stellen. De gemeente mag op basis van de Wet ruimtelijke ordening alleen meewerken aan planontwikkelingen die haalbaar en uitvoerbaar zijn. Ingevolge artikel 3.1.6 Bro dient de toelichting van een bestemmingsplan inzichten te bevatten over de uitvoerbaarheid van een plan dat niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Onderliggende toelichting, als onderdeel van het nieuwe bestemmingsplan, biedt dit inzicht. Naast deze toelichting bestaat het bestemmingsplan uit regels en een verbeelding.

1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt ingezoomd op het plangebied. Hierbij wordt ingegaan op de huidige ruimtelijke en functionele kenmerken van het plangebied. Tevens wordt de geldende planologische situatie in beeld gebracht en wordt aangegeven op welke onderdelen wordt afgeweken van het geldende bestemmingsplan. In hoofdstuk 3 wordt een beschrijving van het plan gegeven. Hoofdstuk 4 vormt een overzicht van het relevante beleidskader. De ruimtelijke en milieukundige aspecten die ten grondslag liggen aan het plan worden in hoofdstuk 5 toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt de maatschappelijke en economische haalbaarheid van het plan toegelicht. Een toelichting op de regels van dit bestemmingsplan is in hoofdstuk 7 gegeven.

4

2. Situatie plangebied 2.1 Ligging plangebied Voorliggend plan vindt plaats aan de Kamperzeedijk 131a in Genemuiden. De Kamperzeedijk verbindt IJsselmuiden met Genemuiden. Het plangebied ligt in Kamperveen – West. Op het perceel bevinden zich een woning enkele schuren. Het betreft een voormalig agrarisch perceel. Het plangebied grenst aan de zuidzijde aan agrarische gronden. Aan de westzijde bevindt zich een kolk. Hier is geen bebouwing aanwezig. Ten noorden van het plangebied, aan de overzijde van de Kamperzeedijk, bevindt zich een agrarisch bedrijf. Aan de oostzijde van het plangebied grenst het perceel aan de voorzijde aan woningen. Achter deze woningen, op ruime afstand van het plangebied, bevindt zich bedrijvigheid. Het plangebied ligt ruimtelijk gezien op de overgang van de bebouwde kom en het buitengebied. Op onderstaande afbeeldingen is de locatie weergegeven.

Kamperzeedijk

Globale afbakening bestemmingsplangebied . Bron Google Maps

2.2 Beschrijving bestaande situatie binnen en rondom het plangebied De bebouwing op het perceel bestaat uit een voormalige bedrijfswoning en diverse (voormalige) agrarische opstallen. De opstallen werden gebruikt ten behoeve van een veehandel. De bestaande woning bevindt zich aan de zijde van de weg (Kamperzeedijk). Het is een kleine woning met daarnaast een klein bijgebouw. Rondom de woning bevindt zich een tuin. Het perceel wordt op de Kamperzeedijk ontsloten. 5

Op ruimere afstand van de weg bevinden zich diverse voormalige agrarische schuren. Deze schuren, gedeeltelijk voorzien van asbestdaken, hebben hun functie verloren en bevinden zich in een slechte bouwkundige staat. Hierdoor zijn ze onveilig. De rest van het perceel wordt gekenmerkt door groen en gras, grenzend aan de kolk. Op de volgende afbeeldingen zijn een indeling van het perceel en impressies van de bestaande situatie binnen het plangebied weergegeven.

Overzicht van bestaand e bebouwing binnen het plangebied.

Zicht op de entree van het perceel vanaf de Kamperzeedijk.

6

Zicht op het plangebied vanaf de Kamperzeedijk over de kolk waaraan het plangebied grenst.

Zicht op de voormalige agrarische bebouwing die in slechte staat verkeert.

De woning en de opstallen staan leeg. Leegstand zorgt er voor dat de ruimtelijke kwaliteit wordt aangetast. Met voorliggend plan wordt deze negatieve ontwikkeling doorbroken.

2.3 Geldende planologische situatie Ter plaatse van het plangebied zijn de volgende bestemmingsplannen van toepassing: -

‘Bestemmingsplan Buitengebied Zwartewaterland’ (2013) Voorbereidingsbesluit Wonen (2020) Paraplubestemmingsplan Wonen (2021)

Op de volgende afbeelding is een uitsnede uit het bestemmingsplan Buitengebied Zwartewaterland weergegeven.

7

Uitsnede verbeelding bestemmingsplan. Bron: ruimtelijkeplannen.nl.

Binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied Zwartewaterland’ kent het plangebied de volgende (dubbel) bestemmingen. Wonen De voor 'Wonen' aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor eengezinshuizen, al dan niet in combinatie met ruimte voor beroep aan huis aan huis. Ter plaatse van de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch - veehandel', zoals hier het geval, zijn de gronden tevens te gebruiken voor de uitoefening van een agrarisch bedrijf in de vorm van een veehandel. De inhoud van een woning mag niet meer dan 600 m3 bedragen, tenzij de inhoud op het moment van ter inzage leggen van het geldende bestemmingsplan groter was. Tevens dient een woning binnen het bouwvlak gerealiseerd te worden en zijn de maximale bouw- en goothoogte vastgelegd. Naast een hoofdgebouw biedt het bestemmingsplan de mogelijkheid om bijgebouwen te realiseren. Tuin De voor 'Tuin' aangewezen gronden zijn bestemd voor tuinen behorende bij de op de aangrenzende gronden gelegen hoofdgebouwen, met daaraan ondergeschikt opritten, parkeervoorzieningen en paden, met de daarbij behorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde met uitzondering van carports. Agrarisch met waarden – Landschap De voor 'Agrarisch met waarden - Landschap' aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor a. de uitoefening van een agrarisch bedrijf met een in hoofdzaak grondgebonden agrarische bedrijfsvoering; b.

het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de landschapswaarden van de gronden, zoals deze tot uitdrukking komen in de kernwaarden van het Nationaal Landschap IJsseldelta: 1. de grote mate van openheid; 8

2. de historische, rationele, geometrische verkaveling van de polder Mastenbroek; 3. het reliëf in de vorm van huisterpen en kreekruggen; 4. de kleinschaligheid en openheid van het rivierenlandschap; gebouwen ten behoeve van de onder a genoemde bedrijven en bedrijfswoningen. Dubbelbestemming Waarde – Archeologie De voor 'Waarde - Archeologie' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van de archeologische monumenten die ter plaatse aanwezig zijn en het behoud van de archeologische monumenten, waarvan de aanwezigheid redelijkerwijs vermoed wordt. Indien door de bouw de bodem op een grotere diepte dan 0,5 meter zal kunnen worden verstoord, tenzij de oppervlakte van de verstoring kleiner is dan 100 m², dient de aanvrager van een omgevingsvergunning in het belang van de archeologische monumentenzorg een rapport over te leggen waarin de archeologische waarden van het terrein dat blijkens de aanvraag zal worden verstoord naar het oordeel van het bevoegd gezag in voldoende mate zijn vastgesteld.

2.4 Strijdigheid met het bestemmingsplan Op basis van het geldende bestemmingsplan kent de locatie een woonbestemming. Ook voorliggend plan voorziet ook in een woonfunctie. De woning wordt groter (meer inhoud) dan op basis van het bestemmingsplan is toegestaan. Daarnaast wordt ten behoeve van een goede ruimtelijke en functionele inpassing, de locatie van de woning gewijzigd. Dat betekent dat er een wijziging van het bouwvlak optreedt. Dit bouwvlak wordt groter en is op een andere plek gesitueerd dan nu het geval is. In navolgende hoofdstukken wordt het plan nader toegelicht en wordt beschreven dat de voorziene afwijking van het bestemmingsplan niet leidt tot een aantasting van de ruimtelijke en functionaliteit van het plangebied en dat het plan leidt tot een verbetering van het woon- en leefklimaat. Hierin wordt bijgedragen door: -

sloop van landschap ontsierende bebouwing het terug bouwen van minder bebouwing dan nu het geval is asbestsanering een goede ruimtelijke en landschappelijke inpassing (situering en beplanting) het weg-bestemmen van de mogelijkheid tot het vestigen van een veehandel.

9

3. Beschrijving van het initiatief 3.1 Aanleiding en uitgangspunten Zoals in het vorige hoofdstuk beschreven kent de locatie een woonbestemming met een aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – veehandel’. De opstallen van het (voormalige) agrarisch gebruik zijn op de locatie nog aanwezig. De bouwkundige staat van de bebouwing is slecht en een deel van de daken van de bebouwing bestaat uit asbest. De situatie vraagt om een kwaliteitsimpuls om een verdere ruimtelijke teloorgang te voorkomen en de locatie weer een ruimtelijke en duurzame meerwaarde te geven. Het opknappen van de bestaande bebouwing stuit op ruimtelijke en economische bezwaren. De bouwkundige staat is dusdanig slecht, dat het opknappen van gebouwen financieel maar ook bouwkundig niet haalbaar is. Tevens zijn de bestaande opstallen ooit ontstaan ten behoeve van een veehandel. Van dat gebruik is geen sprake meer. Daarom wordt er voor gekozen om alle bestaande bebouwing te slopen en op basis van een goede ruimtelijke inpassing een kwaliteitsslag te maken. Belangrijke uitgangspunten bij het plan zijn: -

sloop van bestaande landschap-ontsierende bebouwing het terugdringen van de hoeveelheid bebouwing het realiseren van een ruime woning, waarbij de situering van de woning wordt afgestemd op de bestaande landschappelijke kwaliteiten en omgevingsfactoren het opwaarderen van de ruimtelijke kwaliteit rondom de woning, waarbij aansluiting wordt gevonden bij de waarden van het Nationaal Landschap Ijsseldelta, Het weg-bestemmen van de mogelijkheid om ter plaatse van het plangebied een veehandel te vestigen.

Met voorliggend plan wordt de hoeveelheid bebouwing flink teruggebracht: 657 m² minder bebouwd oppervlak, 474 m² minder bruto vloeroppervlak en 1.929 m³ minder bruto inhoud. Daarvoor in de plaats wordt een woongebouw gerealiseerd met een footprint van 180 m² en een inhoud van ruim 1.000 kuub. De kwaliteitsimpuls van voorliggend plan, afgestemd op de ligging van het plangebied, rechtvaardigen een dergelijk bouwvolume. In de volgende paragraaf wordt onderbouwd op welke wijze het plangebied op basis van voorgaande uitgangspunten een invulling krijgt.

3.2 Locatie bebouwing In de bestaande situatie is sprake van een inrichting van het terrein op basis van agrarisch gebruik. De bestaande woning ligt dicht aan de weg en de behoorlijke hoeveelheid agrarische opstallen verder achter op het perceel. Op basis van het voormalige gebruik van het perceel is dat een logische invulling. In de nieuwe situatie is van agrarische activiteiten geen sprake meer, maar staat de ruimtelijke en functionele indeling van het perceel volledig in dienst van de woonfunctie. De mogelijkheid om agrarische activiteiten uit te voeren verdwijnt volledig en het perceel wordt in zijn geheel gebruikt om te wonen. Dat vraagt om een passende invulling van het perceel. Uitgangspunt van deze invulling zijn de situering ten opzichte van de weg, de situering ten opzichte van de achterliggende/naastgelegen bebouwing en de ligging ten opzichte van de kolk. Ten aanzien van de situering ten opzichte van naastgelegen woningen aan de Kamperzeedijk geldt dat geen sprake 10

is van samenhang tussen het perceel en de overige dijkbebouwing. De locatie is later toegevoegd en maakt geen onderdeel uit van het oorspronkelijke lint aan de Kamperzeedijk. Daarom is het realiseren van de woning dicht aan de weg niet noodzakelijk en gezien de invloed van wegverkeerslawaai en omliggende bedrijven ook niet wenselijk. Dat leidt er toe dat de woning verder achter op het perceel wordt gesitueerd. Door de situering verder van de weg, ontstaat privacy en vormt wegverkeerslawaai geen hinder. De woning wordt zodanig gesitueerd dat er verbinding ontstaat met en zich op de naastgelegen kolk en zicht op het zuidelijk gelegen agrarische land. De woning wordt met de rug naar de oostzijde gesitueerd. Op de volgende afbeelding is de nieuwe situering van de woning op het perceel weergegeven.

Nieuwe invulling perceel. Bron: Tim Versteegh, architect.

Met deze situering wordt aangesloten op en wordt op onderdelen bijgedragen aan de kwaliteiten van het Nationaal Landschap Ijsseldelta, zoals in het bestemmingsplan verwoord. Het gaat daarbij om de volgende kwaliteiten: 1. de grote mate van openheid; Het plan voorziet in minder bebouwing op het perceel dan in de huidige situatie. Ook is de bebouwing geconcentreerd. Hierdoor draagt het plan bij aan de openheid van het landschap. 2. de historische, rationele, geometrische verkaveling van de polder Mastenbroek; Het plan wordt gerealiseerd op een locatie waar nu al bebouwing bestaat. Er is in feite sprake van een erf-transformatie. Gezien de impact heeft het plan geen betekenende impact op de historische, rationele, geometrische verkaveling van de polder Mastenbroek 11

3. het reliëf in de vorm van huisterpen en kreekruggen; Het plan wordt op hoogte gerealiseerd. Daardoor is min of meer sprake van een huisterp, kenmerkend voor het landschap. 4. de kleinschaligheid en openheid van het rivierenlandschap; Ten opzichte van de bestaande situatie wordt minder bebouwing op de locatie teruggebouwd. Het gaat om één woning met een aanpandig bijgebouw. Het betreft een kleinschalige ontwikkeling, passend in relatie tot de openheid van het rivierenlandschap.

3.3 Architectonische vertaling Het woongedeelte en de schuur van de woning zijn met elkaar verbonden waardoor er een L-vorm ontstaat. Het woongedeelte is gesitueerd richting de kolk. De hoofdvormen van de bebouwing zijn eenvoudig en daarmee passend in de omgeving. Beide bouwdelen hebben een zadelkap en eenzelfde goothoogte. Het dak van het bijgebouw is lager dan van het hoofdgebouw. Dit komt door de te overspannen oppervlakte. Dit is gewenst omdat het bijgebouw door de lagere nokhoogte ondergeschikt is aan de woning en er zo een logische hiërarchie tussen de volumes ontstaat. De kleurstelling van de bebouwing is licht. Door het gebruik van gebiedseigen beplanting rondom het gebouw wordt een relatie gelegd met de kolk. Onderdeel van het plan is dat een deel van de stenen zichtbaar blijft. Ten behoeve van de aanvraag omgevingsvergunning wordt het plan verder uitgewerkt. De uitwerking wordt gebaseerd op beeldkwaliteit criteria die zijn opgesteld in overleg tussen de architect, de gemeente en Het Oversticht. Deze criteria benoemd in bijlage 1 van deze toelichting, ‘Presentatie beeldkwaliteit en inrichting’. De uitgangspunten zijn geen blauwdruk, maar richtinggevend. Op de volgende afbeelding is een impressie van de voorziene bebouwing gegeven. Aan de getoonde afbeelding kan geen rechten worden ontleend en dient slechts als impressie.

Zicht op achterzijde van de woning vanaf de kolk. Bron: Tim Versteegh, architect.

12

Als bijlage 1 is een document opgenomen met meer impressies van het voorziene bouwplan.

3.4 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing Gezien de ligging in het Nationaal Landschap Ijsseldelta is een goede landschappelijke inpassing van belang. Daarom is in samenwerking met Geert Bierema een landschapsplan opgesteld met als uitgangspunt een ‘ingetogen landschappelijk agrarisch karakter’. Uitgangspunt daarbij is dat zo min mogelijk/geen strakke tuin wordt aangelegd en dat wordt aangesloten bij de naastgelegen kolk. Het inrichtingsplan is als onderdeel van bijlage 1 opgenomen. Hieronder is het inrichtingsplan schetsmatig weergegeven.

Inrichtingsplan Kamperzeedijk 131. Voor een verdere verdieping zie bijlage 1.

De voorzijde van het plangebied wordt voorzien van ‘bermbegroeiing’. Halverwege het perceel worden essen geplant. In het plan trekt de bebouwing zich daardoor als het ware terug achter de twee bestaande groenstroken en wordt het complex verankerd aan het slagenpatroon van de polder en de plek aan de kolk. Rondom de woning wordt gras aangelegd in d vorm van een gazon. Aan de kolk bevindt zich riet. Aan de oostgrens wordt de bestaande opgaande beplanting voortgezet.

13

3.5 Conclusie In dit hoofdstuk is beschreven op welke wijze een ruimtelijk en functioneel ongewenste situatie wordt gewijzigd in een passende nieuwe situatie. Bestaande landschap ontsierende bebouwing wordt gesloopt en vervangen door een eigentijdse, onder architectuur ontworpen woning. De hoeveelheid bebouwing neemt af en de nieuwe woning wordt landschappelijk ingepast. Hiermee krijgt het plangebied een ruimtelijke en functionele opwaardering. In het volgende hoofdstuk wordt het plan op hoofdlijnen getoetst aan relevant ruimtelijk beleid.

14

4. Beleidskader 4.1 Algemeen In het kader van een goede ruimtelijke ordening worden ruimtelijke ingrepen of initiatieven in meer of mindere mate getoetst aan rijks-, provinciaal en/of gemeentelijk beleid. In dit hoofdstuk vindt deze toetsing plaats.

4.2 Rijksbeleid 4.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 vastgesteld en geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. In de SVIR heeft het Rijk drie rijksdoelen geformuleerd om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): -

Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland; Het verbeteren, instandhouden en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.

4.2.2 Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) De juridische borging van de nationale belangen uit de SVIR vindt plaats in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 22 augustus 2011 vastgesteld (en aangevuld op 28 augustus 2012) en heeft als doel om vanuit een concreet nationaal belang een goede ruimtelijke ordening te bevorderen. De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Relatie met initiatief Het plangebied ligt in Nationaal Landschap IJsseldelta. Het Nationaal Landschap IJsseldelta is één van de twintig nationale landschappen. Binnen dit Nationaal Landschap staat ‘behoud door ontwikkeling’ centraal. Dat betekent dat ontwikkelingen niet onmogelijk zijn, maar dat de ontwikkelingen geen afbreuk moeten doen aan de kwaliteiten en kenmerken van het nationale landschap. Bij de planvorming wordt rekening gehouden en aansluiting gezocht met de ruimtelijke en landschappelijke kernkwaliteiten van het nationaal landschap.

4.2.3 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Met de NOVI geeft het kabinet richting aan de grote opgaven die de inrichting van ons land de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van ongeveer 1 miljoen nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving.

15

De NOVI stuurt op de ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland; een goed bereikbaar netwerk van steden en regio’s met een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Niet alleen gericht op de Randstad, maar op het potentieel van heel Nederland. Uitgaande van de ambities en mogelijkheden van onze steden en regio’s. De locaties worden zoveel mogelijk ontwikkeld binnen bestaand verstedelijkt gebied. Maar ook het landelijk gebied krijgt aandacht in de NOVI. De klimaat- en de stikstofproblematiek maken duidelijk dat onze natuur, het landschap en de ontwikkeling van de landbouw onder druk staan. De NOVI geeft richting aan een toekomstige ontwikkeling van een landelijk gebied waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Relatie met voorliggend project Om verschillende urgente opgaven voor gebieden integraal op te pakken zijn acht voorlopige NOVIgebieden aangewezen. Dit zijn gebieden waar verschillende grote, complexe opgaven spelen. Voorliggend projectgebied ligt niet binnen één van deze gebieden. Wel wordt met voorliggend project invulling gegeven aan de doelstelling van de NOVI. Het project draagt bij aan het toevoegen van woningen in Nederland en het plan draagt bij aan een prettig woon- en leefklimaat, afgestemd op de landschappelijke waarden van het omliggende gebied.

4.2.4 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), zoals die geldt vanaf 1 juli 2017, bevat de verplichting om in de toelichting bij een bestemmingsplan (of ruimtelijke onderbouwing van een omgevingsvergunning) dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te geven van de behoefte aan die ontwikkeling. Daarnaast, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, dient een motivering te worden gegeven waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. In artikel 1.1.1 van het Bro is omschreven wat verstaan moet worden onder een stedelijke ontwikkeling. Namelijk een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Volgens de Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) vallen onder het begrip 'andere stedelijke voorzieningen' onder meer accommodaties voor onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Bovendien zijn er inmiddels meerdere uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, waarin het begrip stedelijke ontwikkeling verder is verduidelijkt.

Of bij een bovengenoemde voorziening sprake is van een stedelijke ontwikkeling, hangt af van de omvang en de gebruiksmogelijkheden. In de uitspraak van 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953 is bepaald dat woningbouwplannen met een omvang vanaf 12 woningen als stedelijke ontwikkeling kunnen worden gezien, terwijl in de uitspraak van de Afdeling van 16 september 2015 (ECLI:NBL:RVS:2015:2921) een plan van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling werd gezien vanwege de beperkte omvang. Dit betekent dat er voor wat betreft voorliggend plan in de vorm van 1 woning, geen sprake is van een woningbouwlocatie, welke aan te merken is als een stedelijke ontwikkeling. Derhalve is de ladder van duurzame verstedelijking niet van toepassing.

16

4.3 Provinciaal beleid 4.3.1 Omgevingsvisie Overijssel Beken Kleur Op 12 april 2017 heeft Overijssel haar nieuwe Omgevingsvisie vastgesteld. De Omgevingsvisie wordt jaarlijks geactualiseerd. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Duurzaamheid De provincie hanteert de volgende definitie van duurzaamheid: ‘duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.’ De provincie heeft 4 duurzame kwaliteitsambities geformuleerd: 1. Een klimaatbestendig Overijssel Dit betekent dat de provincie er voor wil zorgen dat we – nu en in de toekomst – beschermd zijn tegen overstromingen, droge voeten houden en, ook in perioden van droogte, over voldoende en schoon (drink)water beschikken voor bewoners, natuur en (landbouw)bedrijven. En de provincie wil er voor zorgen dat de stad, zelfs bij extreem heet weer, een fijne en gezonde plek blijft om te wonen. Met andere woorden: dat bijvoorbeeld ook hittestress in de steden wordt beperkt. Toets aan initiatief Onderliggend plangebied ligt in potentieel overstroombaar gebied.

In het kader van het bestemmingsplan wordt het waterschap op basis van de digitale watertoets benaderd om te adviseren over het plan. Met dit advies wordt in de verdere planuitwerking rekening gehouden om tot een klimaatbestendig plan te komen. Van hittestress is in dit plan geen sprake. De hoeveelheid bebouwing en verhard oppervlakte neemt af en daarmee de kans op hittestress ook. 2. Een duurzame energiehuishouding Overijssel ambieert een duurzame energiehuishouding: hernieuwbare energie voor iedereen beschikbaar en betaalbaar. We zetten in op het vergroten van het aandeel energie uit bronnen als zon, wind, biomassa en ondergrond. Toets aan initiatief Het transformeren van de locatie is op zichzelf al een duurzame opgave, maar hier wordt voor zover mogelijk ook praktisch invulling aan gegeven door duurzame materialen toe te passen. 3. Kringlopen sluiten, ofwel: toegroeien naar een circulaire economie De provincie streeft naar een economie die spaarzaam omgaat met grondstoffen, waar winning, gebruik en hergebruik dicht bij elkaar plaatsvinden en waarin reststoffen maximaal worden hergebruikt. Het sluiten van kringlopen staat hierbij centraal. Dit draagt ook bij aan het borgen van een gezonde leefomgeving door het beperken van schadelijke emissies.

17

Toets aan initiatief Waar mogelijk wordt bij het bouwplan gebruik gemaakt van bestaande grondstoffen en materialen. 4. Beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur De provincie heeft de ambitie om bestaande ruimte, bebouwing en infrastructuur beter en slimmer te benutten. Denk aan multifunctioneel en complementair ruimtegebruik (zowel boven- als ondergronds), hergebruik en herbestemming van vrijkomend vastgoed (in stedelijk en landelijk gebied) en het concentreren van ontwikkelingen rond bestaande infrastructuurknooppunten. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief sluit daar op aan. Bestaande bebouwing wordt gesloopt en vervangen door een toekomstbestendige, duurzame woning. Tevens is de fysieke uitwerking van de plannen duurzaam van aard, zoals hiervoor beschreven en wordt aangesloten op landschappelijke kwaliteiten. Ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit wordt door de provincie vooral gezien als functioneel, mooi en toekomstbestendig. Dit is een optelsom van: -

gebruikswaarde: functionaliteit, bereikbaarheid, toegankelijkheid, nut en noodzaak van een initiatief dat ontwikkeld wordt belevingswaarde: beeldkwaliteit, het ‘mooie’, de identiteit van een gebied, het gevoel van (toekomstige) gebruikers en bewoners toekomstwaarde: het vermogen om ruimtelijke gevolgen van veranderende omstandigheden op te vangen (flexibiliteit, beheerbaarheid)

Toets aan initiatief Onderliggend initiatief sluit aan op voorgaande waarden. Het plan voorziet in een duurzame transformatie van een bestaande locatie. De bedrijfsmatige activiteiten die het bestemmingsplan mogelijk maakt worden opgeheven en er wordt een duurzame woning gerealiseerd. Hierdoor krijgt de locatie weer toekomstwaarde. Het plan doet geen afbreuk aan de landschappelijke waarden maar wordt op de landschappelijke waarden afgestemd. Sociale kwaliteit Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of ‘goed voelen’ van de mens. Daarbij spelen zaken als gezondheid en vitaliteit een belangrijke rol, maar ook arbeidsparticipatie (mede in relatie tot onderwijs), sociale uitsluiting en armoede. Sociale kwaliteit gaat ook over leefbaarheid in bredere zin, over binding met de buurt en betrokkenheid bij de eigen leefomgeving. Toets aan initiatief Het initiatief draagt bij aan de opwaardering van de leefomgeving. Door transformatie van de locatie wordt voorkomen dat door de huidige leegstand een kwalitatieve achteruitgang van de leefomgeving ontstaat. Conclusie Onderliggend initiatief sluit aan op de ambities in de Omgevingsvisie. Het plangebied wordt getransformeerd naar een toekomstbestendige en duurzame bestemming op basis van functionaliteit en ruimtelijke kwaliteit, passend in de omgeving.

18

4.3.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel 2017 geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Onderliggend initiatief doet zich voor in de groene omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: -

generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase de zogenaamde 'SER-ladder' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Ecologische Hoofdstructuur en verbindingszones enzovoorts. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend. Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving.

Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent door vertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.

19

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel. Bron: Provincie Overijssel.

Toets aan uitvoeringsmodel Generieke beleidskeuzes Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes. In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

integraliteit toekomstbestendigheid concentratiebeleid (boven)regionale afstemming zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik

Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. 1. Integraliteit De eis van integraliteit houdt in dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Met deze wettelijke eis uit het Besluit ruimtelijke ordening wordt verzekerd dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Toets aan initiatief Ten aanzien van onderliggend initiatief is een integrale afweging gemaakt ten aanzien van beleid, ruimtelijke kwaliteit, omgeving en behoefte. Dit vertaalt zich in voorliggend bestemmingsplan. Toekomstbestendigheid De eis dat gekozen oplossingen voor maatschappelijke opgaven toekomstbestendig moeten zijn, houdt in dat een initiatief de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te kunnen voorzien niet in gevaar mag brengen. Initiatieven moeten bijdragen aan een duurzame benadering van ontwikkelingen die voorzien in de behoefte van de huidige generatie, maar die opties openhoudt om 20

ook te voorzien in behoeften van toekomstige generaties. Het gaat dan om een evenwichtige benadering van het welzijn van mensen, economische welvaart en van het beheer van natuurlijke voorraden. Bij toekomstbestendigheid gaat het ook om de effecten van ingrepen op verschillende schaalniveaus (van directe buren tot ver over de grens) en over de vraag of het project over 20 of 30 jaar nog steeds toegevoegde waarde heeft. Toets aan initiatief De duurzame wijze waarop bestaande bebouwing wordt gesloopt en op de locatie een woning wordt gerealiseerd voorziet in een toekomstbestendigheid van de locatie. 2. Concentratiebeleid Het concentratiebeleid van de provincie Overijssel houdt in dat stedelijke ontwikkelingen (wonen, werken en voorzieningen) zoveel mogelijk geconcentreerd worden in de stedelijke netwerken Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Cleantech regio Deventer. Daar mag gebouwd worden voor de (boven)regionale behoefte. De kernen Hardenberg en Steenwijk kunnen bouwen voor de regionale behoefte mits dit past binnen de regionale programmering. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief ligt in het concentratiegebied Zwolle-Kampen en geeft daarmee invulling aan de provinciale doelstelling. Gezien de omvang is er feitelijk geen sprake van een stedelijke ontwikkeling. 3.

Bovenregionale afstemming De verplichting tot (boven)regionale afstemming is erop gericht om gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de regionale programmering van woningbouw, werklocaties en stedelijke voorzieningen. Ook wanneer een gemeente alleen voorziet in haar eigen (lokale) behoefte is onderlinge afstemming gewenst, omdat het aanbod in een gemeente aan woningen, werklocaties en voorzieningen onderdeel uitmaakt van een regionale markt. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief betreft de transformatie van een perceel met één woning waar reeds een woning is toegestaan. Hierover heeft gezien de beperkte omvang van de ontwikkeling, geen regionale afstemming plaatsgevonden. 4. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik is erop gericht om onnodig nieuw ruimtebeslag – zowel ondergronds als bovengronds – te voorkomen. De provincie wil het onderscheid tussen het bestaande bebouwde gebied en de onbebouwde groene omgeving scherp houden. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief voorziet in de afname van bebouwing, waarmee zuinig en zorgvuldig met reeds benutte ruimte wordt omgegaan. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving.

In onderliggend initiatief zijn de ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving van toepassing. 21

Ontwikkelingsperspectief Groene omgeving Het plangebied ligt in het gebied dat is geduid als ‘Ontwikkelingsperspectief Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’. Van de ruimtelijke kwaliteitsambities staat in dit ontwikkelingsperspectief de ambitie Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen voorop. Daarnaast gelden – net als voor alle andere ontwikkelingsperspectieven – de ruimtelijke kwaliteitsambities: -

zichtbaar en beleefbaar mooi landschap sterke ruimtelijke identiteiten als merken voor Overijssel continu en beleefbaar watersysteem

Het ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief geeft geen invulling aan alle hiervoor beschreven ambitie. Er is geen sprake van een agrariër die zich verder wil ontwikkelen. De locatie wordt, zoals deze nu ook al bestemd is, beter geschikt gemaakt voor de functie wonen. Dat wordt gedaan op basis van de drie beschreven ruimtelijke kwaliteitsambities door de nieuwe woning landschappelijk in te passen en landschap ontsierende bebouwing te slopen. Ook de aanduiding ‘veehandel’ wordt uit het bestemmingsplan gehaald waardoor geen bedrijfsmatige activiteiten meer mogelijk zijn. Gebiedskenmerken De provincie wil nieuwe ruimtelijke opgaven verbinden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie onderscheidt de gebiedskenmerken in vier lagen: 1. 2. 3. 4.

de natuurlijke laag de stedelijke laag de laag van de beleving de laag van het agrarisch cultuurlandschap

Voor onderliggend initiatief zijn alle lagen van toepassing. 1. Natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Zo zorgden ijs-, wind- en waterstromen in Overijssel voor het ontstaan van een afwisselend landschap van stuwwallen, dekzandgronden, beekdalen en natte laagtes en bepaalden de stroomsnelheden van IJssel, Vecht, Regge of Dinkel waar het fijne (komgronden) en waar het grovere sediment (oeverwallen) werd afgezet. En ontwikkelde veen zich daar, waar het water maar moeilijk weg kon. Toets aan het initiatief Het plangebied ligt binnen de natuurlijke laag in de ‘laagveengebieden’. De ambitie voor de laagveengebieden is de Wieden en Weerribben als grootste laagveenmoeras van Europa, aan elkaar 22

verbinden via een brede overgangszone en ontwikkelen als een groot aaneengesloten (half) natuurlijk vaar- en recreatielandschap, met hoge biodiversiteit, met aanliggende kernen als poorten naar de natuur. Ook in de overige veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen. Voorliggend plan draagt hier gezien de ligging en omvang niet direct aan bij. 2. Stedelijke laag De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden. Toets aan het initiatief Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken van ‘het informele trage netwerk’ en de ‘verspreide bebouwing’. De ambitie ten aanzien van de ‘verspreide bebouwing’ is ‘Levende erven!’. Opnieuw verbonden met het landschap, gaan de erven een serieus te verkennen alternatief woon/werkmilieu vormen. Onderliggend initiatief geeft hier vorm aan middels het realiseren van een woning en ruimtelijke afstemming op het omliggende landschap.

Het informele trage netwerk is het ‘langzame’ netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie, dat delen van het agrarisch cultuurlandschap en het natuurlijke laag toegankelijk en ervaarbaar maakt. Het plangebied ligt aan dit netwerk. De Kamperzeedijk wordt gekenmerkt door recreatief medegebruik. 3. Laag van de beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. Toets aan het initiatief In het plan worden wonen en landschap met elkaar verweven. Hierdoor komen de kenmerken van de andere lagen bij elkaar. 4.

Laag van het agrarische cultuurlandschap De laag van het agrarische cultuurlandschap is het resultaat van de wisselwerking tussen verschillen in de natuurlijke ondergrond en de manier waarop gebieden in cultuur werden – en worden – gebracht. Door de eeuwen heen is een geschakeerd patroon van akkers, weiden, hooiland en bebouwing (hoeven, kernen en dorpen) gegroeid. Vanouds kennen de nederzettingen een sterke ruimtelijke en functionele relatie met het omliggende landschap.

De ruimtelijke kwaliteitsambitie in de laag van het agrarisch cultuurlandschap is: 23

‘Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen; het palet van agrarische cultuurlandschappen versterken en contrasten tussen de landschappen behouden en ontwikkelen’. Binnen de natuurlijke laag heeft de locatie de gebiedskenmerken van de ‘Laag van het agrarische cultuurlandschap, laagveenontginningen’. De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. Toets aan het initiatief Onderliggend initiatief draagt er aan bij de landschappelijke kwaliteiten te behouden en te versterken door de situering van de bebouwing af te stemmen op de gebiedskenmerken en de omgeving. Bij het opstellen van het inrichtingsplan wordt hier rekening mee gehouden.

4.3.3 Omgevingsverordening De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie er aan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. In artikel 2.1.6 van de verordening is de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO) opgenomen. Daarin staat dat bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – kunnen voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene Omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Aan de geboden ontwikkelruimte worden dus voorwaarden verbonden om ruimtelijke kwaliteit te handhaven danwel in voorkomende gevallen de gewenste ruimtelijke kwaliteit te kunnen realiseren. Het gaat hierbij in alle gevallen in ieder geval om een goede ruimtelijke inpassing van de ontwikkeling. Een en ander moet nader worden onderbouwd in een bij het ruimtelijk plan behorende toelichting. Verder moet het plan landschappelijk ingepast worden en landschap ontsierende bebouwing verwijderd worden.

Hiervoor dient een erfinrichtingsplan opgesteld te worden als basis voor ruimtelijke inpassing. Onder het toepassingsbereik van de kwaliteitsimpuls vallen ook die gevallen van hergebruik van vrijkomende agrarische bouwpercelen waarbij de nieuwe functie vraagt om aanpassing van de bestaande bebouwing en de bestaande erfinrichting. In die gevallen is de inpassing van de functie op basis van de gebiedskenmerken onvoldoende en wordt een extra investering verwacht in de ruimtelijke kwaliteit van het erf en de omgeving. Onderliggend initiatief betreft de transformatie van een perceel waar in het verleden een agrarisch bedrijf was gevestigd, naar een woonperceel. Het gaat om een totale herinrichting van het perceel. Er is geen sprake van een grootschalige uitbreiding van een bestaande (woon)functie. Dit gebeurt op basis van een goede landschappelijke inpassing door sloop van voormalige landschap ontsierende agrarische bebouwing. Per saldo is er sprake van een forse afname van bebouwd oppervlak. Op basis van het eerder besproken inrichtingsplan (zie paragraaf 3.4) is sprake van een goede landschappelijke inpassing. Hiermee is onderbouwd dat de nieuwe ontwikkeling die het bestemmingsplan mogelijk 24

maakt, bijdraagt aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Het inrichtingsplan is als voorwaardelijke verplichting aan de regels van het bestemmingsplan gekoppeld waardoor er sprake is van rechtszekerheid.

4.4 Gemeentelijk beleid 4.4.1 Omgevingsvisie Zwartewaterland (ontwerp) In de omgevingsvisie kunnen inwoners, ondernemers en andere partners van Zwartewaterland lezen waar de gemeente voor staat. Het biedt helderheid over welke kant/richting Zwartewaterland op wil ontwikkelen. De omgevingsvisie stuurt op de hoofdopgaven van de gemeente. De gemeente kijkt of initiatieven uit de samenleving passen binnen de kaders in de omgevingsvisie. Daarmee draagt de omgevingsvisie bij aan snellere en eenduidige besluitvorming. De gemeente heeft de Omgevingsvisie opgesteld aan de hand van de volgende ambities: -

samenwerkend Zwartewaterland bereikt meer een uitnodigende leefomgeving om te bewegen, ontmoeten en verblijven nieuwe energie en klimaatadaptatie krijgen de ruimte een toekomstbestendige en bereikbare woon- en werkomgeving beleef mix van cultuur en ondernemen in Zwartewaterland ons buitengebied is klaar voor de toekomst

Deze doelstellingen zijn uitgewerkt in verschillende thema’s, zoals cultuur, landschap en natuur, gezondheid, energie en wonen. Voor dit plan zijn met name de thema’s ‘wonen’ en ‘landschap en natuur’ relevant. Wonen Zwartewaterland is niet vergelijkbaar met een gemiddelde gemeente in Nederland. De woningmarkt binnen de kernen van Zwartewaterland is gesloten. Inwoners verhuizen niet vaak van de ene naar de andere kern. De inwoners van Zwartewaterland verhuizen met name binnen de eigen kern of naar een andere gemeente. Er is wel vrij veel instroom van buitenaf, met name Zwolle. Het toekomstbeeld voor onze gemeente is een gemeente met unieke en vitale kernen. In de kernen is een goed woon- en leefklimaat. Iedereen met ‘roots’ in onze gemeente kan (blijven) wonen als dat de woonwens is. In de kern Kamperzeedijk is de school een verbindende factor. Om een school in stand te kunnen houden moeten er voldoende leerlingen zijn. Daarom is het belangrijk dat jonge gezinnen zich kunnen vestigen in de kleine kernen en in het buitengebied. Landschap en natuur De gemeente Zwartewaterland ligt te midden van veel natuurschoon en agrarische landschappen, op circa 15 kilometer van de steden Zwolle en Kampen. De kernen en buurtschappen hebben een eigen identiteit en delen het kenmerk van een sterke sociale cohesie. De kwaliteit van het Nationaal Landschap IJsseldelta is uniek.

De afzetting van veen, klei en zand heeft het landschap en het gebruik daarvan bepaald. We zien oude rivierarmen, keileembulten en hooggelegen stuwwallen en oorspronkelijke buurtschappen die de historische structuren vormen.

25

Het gemeentelijk uitgangspunt is dat zorgvuldig met de waardevolle landschapskwaliteiten om wordt gaan en dat deze behouden en verder ontwikkeld worden. Vanuit dit uitgangspunt is er ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en wil de gemeente invulling geven aan de ruimtebehoefte van haar inwoners en ondernemers. Het principe van inbreiding vóór uitbreiding. Woningbouwopgaven worden zoveel mogelijk binnen en aan de randen van het bestaand bebouwd gebied gerealiseerd. Een te forse groei van nieuwe inwoners van zowel binnen als buiten de regio is, gezien de hiervoor beschreven kwaliteiten van ons landschap en de sterke sociale cohesie, niet wenselijk. Vertaling naar dit plan Voorliggend plan voorziet in de sloop van voormalige agrarische opstallen die in de staat waarin ze verkeren kwalitatief en functioneel niet wenselijk zijn. Ze doen afbreuk aan de kwaliteit van de (leef) omgeving. Met voorliggend plan wordt op basis van een goede ruimtelijke en functionele inpassing gezorgd voor een toekomstbestendige situatie in de vorm van een woning. Het betreft een woning voor een eigen inwoner van de gemeente die wil blijven wonen. Het betreft een jong gezin wat bijdraagt aan de leefbaarheid van de kern. Dit is in lijn met het gemeentelijk beleid zoals beschreven in de Omgevingsvisie.

De wijze waarop het plan wordt vormgegeven geeft invulling sluit aan op de ambities uit de Omgevingsvisie, waarin is opgenomen dat wordt gestreefd naar een toekomstbestendige woon- en werkomgeving. In de Omgevingsvisie is specifiek opgenomen dat het buitengebied groen blijft en dat bij voorkeur wordt gebouwd aan de randen van kernen, zoals in dit plan het geval is. Opgemerkt wordt dat er feitelijk geen sprake is van uitbreiding van het aantal woningen, maar het vervangen van een woning op basis van goede ruimtelijke inpassing. De gemeente wil op een verantwoordelijke manier omgaan met de ruimte en zorgt daarbij voor een goede ruimtelijke kwaliteit en voldoende groen. Bouwen buiten bestaand gebied kan daarbij niet altijd worden voorkomen. In die gevallen zorgt de gemeente voor een zorgvuldige inpassing in groen en landschap volgens de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving en het landschapsontwikkelingsplan. In voorliggend plan wordt hier invulling aan gegeven.

4.4.2 Woonvisie Zwartewaterland 2017 De ‘Woonvisie Zwartewaterland 2017’ geeft inzicht in de woningbouwopgave voor de gemeente. In de visie zijn diverse doelstellingen geformuleerd. Aan de hand van deze doelstellingen wil de gemeente samen met haar partners werken aan een aantrekkelijke en goedwerkende woningmarkt en een goed woonklimaat in de gemeente Zwartewaterland. Aan de hand van de volgende pijlers uit de woonvisie worden deze doelstellingen toegelicht. 1. Sterke positionering in de regio In de gemeente Zwartewaterland vertrekken er jaarlijks gemiddeld 100 personen meer dan zich in de gemeente vestigen. Gemeente Zwartewaterland wil graag iedereen met ‘roots’ voor de gemeente en die hier willen blijven wonen, een thuis bieden. Een thuis in een van de vitale kernen waar een goed woon- en leefklimaat heerst. 2. Voldoende betaalbare huurwoningen beschikbaar In aantallen zijn er voldoende betaalbare huurwoningen beschikbaar in de gemeente Zwartewaterland. Voldoende betaalbare huurwoningen is vooral een kwalitatief vraagstuk: meer

26

kleinere woningen/appartementen, minder eengezinswoningen, meer aandacht voor het toegankelijk maken en het verduurzamen van woningen. 3. Duurzame woningvoorraad en leefomgeving Er zijn flinke slagen mogelijk op het gebied van energiebesparing, duurzame opwekking van energie en milieukwaliteit binnen de gemeente. Nieuwe initiatieven van inwoners en marktpartijen die bijdragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeente zijn welkom. De gemeente Zwartewaterland gaat samen met inwoners en marktpartijen aan de slag met wijkontwikkelingsplannen om de kansen en acties voor wijken vast te stellen om de leefomgeving te verbeteren. Voor de nieuwbouw wil de gemeente Zwartewaterland de koers aangeven voor het realiseren van een toekomstbestendige woningvoorraad gelet op duurzaamheid en toegankelijkheid. 4. Wonen, services en zorg Volgens de gemeente Zwartewaterland hebben ontwikkelingen als vergrijzing, extramuralisering, deconcentratie en uitstroom uit zorgstellingen, veel invloed op het wonen en de woonomgeving. De gemeente constateert dat er te weinig woningen zijn die aan de vraag van deze doelgroepen voldoen. Dit geldt zowel voor de bestaande woningen als voor de nieuwbouw. De gemeente Zwartewaterland wil inspelen op de ontwikkeling dat steeds meer mensen langer thuis willen wonen, ook als ze ouder worden of meer zorgbehoefte krijgen.