TOEGEVOEGD: 707979 - Bijlage 1 - Jaarstukken 2023 gemeente Zutphen
Tekst van het document
Met verschillende grote evenementen en een boeiende tentoonstelling in het stedelijk museum, heeft Zutphen haar positie als Hanzestad opnieuw versterkt. We hebben erfgoed gekoppeld aan culturele evenementen, zoals met onze innovaties: de Mobiele Archeohotspot, waar publiek deel kan nemen aan archeologie, en de Mobiele Erfgoed Tentoonstelling, voor interactieve exposities over de geschiedenis van Zutphen. De publiekstentoonstellingen en Archeohotspot betrekken het publiek actief. De positieve reacties van inwoners en instellingen motiveren ons om door te gaan en deze hulpmiddelen te verbeteren. In 2023 is het project Hi-story succesvol afgerond. In 2024 zal een soortgelijke aanpak worden ontwikkeld om erfgoedverhalen te vertellen via betrokkenheid van het publiek. We onderhouden regelmatig contact met opleidingen in Zutphen om samenwerking te bevorderen en te zoeken naar boeiende (meestal kleine en kortlopende) projecten. Binnen de gemeente Zutphen doen we projecten met het Eligant Lyceum. Leerlingen kregen een ontwerpopdracht van het Erfgoedcentrum om een plan te maken voor herbestemming van het Baudartiuscollege. Vanaf 2024 gaan leerlingen een tentoonstelling in het kader van het themajaar ontwerpen. Jaarstukken 2023
•
Samenwerking met hoger onderwijs bestaat uit onderzoekstrajecten en stages: Saxion Hogeschool (onderzoeksproject Historische huizenonderzoek), Universiteit Utrecht (100 jaar restaureren), met Universiteit Groningen zijn we in gesprek over een promotieonderzoek (Conflictarcheologie) en de Radboud Universiteit denkt mee met onze onderzoeksagenda en het Gelders museum. In 2023 hadden we een stagiair op het Erfgoedcentrum vanuit de UvA. Hij maakte voor ons een lesbrief over het pamfletisme in Zutphen e.o. in de aanloop naar de Bataafse Republiek. In 2023 is de eerste aanzet gemaakt voor een uitnodigende onderzoeksagenda waarmee Zutphen als erfgoedlaboratorium een brede set aan aanknopingspunten biedt voor alle onderwijsniveaus om onderwijs- en onderzoeksprojecten te komen doen.
Monumenten en erfgoed Doelstellingen 2023 • • • • •
Het rijke monumentale erfgoed van Zutphen is goed (wettelijk) beschermd en beheerd. De monumentenlijst wordt aangevuld met nieuw beschermd monumentaal erfgoed. Monumentale panden worden verduurzaamd. De gegevens over monumenten zijn toegankelijk digitaal ontsloten. De huidige kwaliteit van onze aantrekkelijke en monumentale binnenstad is behouden en waar mogelijk versterkt.
Resultaten 2023 • •
•
•
•
39
Door het cluster erfgoed te versterken, konden we voldoen aan het wettelijk minimum en achterstanden wegwerken. Dit draagt bij aan de kwaliteit van de leefomgeving van Zutphen. Er zijn veel locatiebezoeken gebracht bij monumenteigenaren. Dit is gedaan om de naleving van vergunningsvoorwaarden te controleren en om advies te geven. Zo zijn monumenteigenaren gestimuleerd om hun monumenten te verbeteren en zijn bij enkele ingrepen kleine subsidies uitgekeerd om de instandhouding en ontwikkeling van monumenten te bevorderen. Er zijn 332 adviezen uitgebracht aan het Centrum Ruimtelijke Kwaliteit en Cultuurhistorie. Veel verbouwingen zijn voorzien van bouwhistorisch onderzoek en advies. Dit draagt niet alleen bij aan de kennis over de geschiedenis van Zutphen, maar stimuleert ook om beter voor ons erfgoed te zorgen. Negen uitgebreide bouwhistorische onderzoeken zijn beschreven in rapporten, en er is een programma voor bouwhistorisch onderzoek opgesteld voor extern onderzoek. Er zijn 25 bouwhistorische adviezen opgesteld voor planadvisering. Bij de bouwhistorische begeleiding van onderhoud aan de zijgevel van Zaadmarkt 100 is een zeldzame gotische geveltop ontdekt. We hebben ervoor gezorgd dat deze bijzondere bouwsporen, zoals gotische nissen, nu zichtbaar zijn in het straatbeeld van Zutphen. Er is een nieuwe werkwijze voor het aanwijzen van monumenten vastgesteld en toegepast.
Hierdoor is ons erfgoed in de media geweest en hebben inwoners kunnen meedenken. Er zijn specifieke aanbevelingen van inwoners voor het aanwijzen van monumenten. De monumentenlijst is geactualiseerd en aangevuld. Via het erfgoedportaal zijn zowel bestaande overheidsgegevens en documentatie als nieuw verworven kennis over Jaarstukken 2023
•
monumenten toegankelijk. Daarnaast zijn publieksversies verspreid (9 x Erfgoed van de Week; artikelen in Zutphense Pracht). Eigenaren van monumenten zijn geadviseerd over het verduurzamen en behouden van monumentale waarden. Er is geadviseerd over de nieuwe notitie "Verduurzamen in beschermde stads- en dorpsgezichten" en over de uitvoering van de taskforce zon op dak en verduurzaming monumenten.
Archeologie Doelstellingen 2023 • • • • •
Het rijke archeologische erfgoed is goed (wettelijk) beschermd en beheerd. De positie van team archeologie als archeologisch kenniscentrum van Oost Gelderland is behouden en versterkt. Archeologie is een bron van inspiratie voor ruimtelijke plannen en de identiteit van de wijk. De huisvesting van het Archeologisch depot is voor de komende 30 jaar toekomstbestendig. We betrekken het (brede) publiek bij het werk van team archeologie bij culturele evenementen.
Resultaten 2023 •
• •
•
•
•
•
40
In 2023 zijn in Zutphen diverse opgravingen en begeleidingen gedaan, waaronder het proefsleuvenonderzoek in Schouwbroek. Helaas moesten we daarbij stoppen vanwege aanhoudende regen. We hebben vijf opgravingen gemeld en alle voltooide onderzoeken zijn vastgelegd, zowel op papier als digitaal. De externe controle voor het certificaat BRL SIKB 4000 (voor graafwerkzaamheden) is succesvol afgerond zonder belangrijke opmerkingen. Spanjaardsveld is benoemd tot gemeentelijk archeologisch monument. Alle vergunningaanvragen voor beschermde terreinen zijn beoordeeld op archeologische effecten. Dit leidde vaak tot bureau- en vooronderzoeken, uitgevoerd door anderen, die ook zijn geëvalueerd en van selectiebesluiten zijn voorzien. In acht gevallen is besloten tot archeologisch graafonderzoek. De rapporten die daaruit voortkwamen zijn ook beoordeeld. De overeenkomst met de gemeente Doesburg is onveranderd gebleven. In Doesburg zijn vier opgravingen gedaan en veel adviezen gegeven. Gedurende 2023 zijn twee opdrachten voor de gemeente Utrecht uitgevoerd om twee opgravingen daar af te ronden (begin 2024). Verder is gewerkt aan het digitaliseren van het werkproces (vanwege de eisen van de provincie Gelderland) om ook opgravingen buiten Zutphen en Doesburg te kunnen uitvoeren.
In het algemeen zijn voldoende inkomsten verkregen uit zowel interne als externe opdrachten om de loonkosten van het veldwerk te dekken. Resten van de 19e-eeuwse spoorweggebouwen zijn langs het pad bij het Ettegerpark gerestaureerd. Er is tijdig ingegrepen bij een illegale sloop van de stadsmuur op Nieuwstad 69-71, waarna de schade is hersteld. Ook is een gevonden peilschaal uit 1868 aan de IJsselkade opnieuw geplaatst in de kademuur. Bij diverse RO-plannen is archeologie en cultuurhistorie gebruikt voor de vormgeving en inpassing van cultuurhistorische relicten. Er is ook bijgedragen aan de ontwikkeling van Klein Vaticaan en Baudartius, de gebiedsvisie Polsbroek, Noorderhaven, Schouwbroek, projecten van rijk/waterschappen en de Hoven Noord. In het fysieke depot zijn verschillende dozen met bodemvondsten uit diverse opgravingen geplaatst. De gemeentelijke database bevat nu meer dan 140.000 records, met een minimale Jaarstukken 2023
• •
•
achterstand. Gedurende het hele jaar hebben vier vrijwillige experts gewerkt aan het conserveren van kwetsbaar vondstmateriaal. Drie vrijwilligers hebben restauraties uitgevoerd aan objecten van keramiek en glas. Het wettelijk verplichte deponeren van onderzoek (digitale data) in het e-depot was in 2023 vrijwel up-to-date. We hebben ook gewerkt aan de verdere verbetering van kenniskaarten in het gemeentelijk geoinformatiesysteem en het erfgoedportaal. In het najaar zijn we gestart met het verkennen van de mogelijkheden voor een gezamenlijk depot. Dit zou worden gedeeld door Grondzaken & Vastgoed, Musea Zutphen en het RAZ. Het 11e-eeuwse deelzuiltje van de Martinuskerk is teruggeplaatst in de Romaanse toren, in samenwerking met de Historische Vereniging. De grote haardfries uit 1593 is gerestaureerd en weer geplaatst in de Wijnhuistoren. De grote wapensteen van de Nieuwstadspoort is momenteel in restauratie en zal worden geplaatst in de Drogenapstoren. In 2023 hebben we met beperkte inzet van de archeohotspot de behoefte aan educatie en participatie op het gebied van archeologie gepeild. Er bleek veel interesse van zowel scholen, evenementen als open dagen in Zutphen en Gelderland. We hebben veel bruiklenen geleverd voor exposities en het team archeologie was nauw betrokken bij het Hanzejaar.
De Nationale Archeologiedag trok opnieuw veel bezoekers, later dat jaar circa 50 kinderen in het kader van de jeugduniversiteit. Naast de reguliere cursussen Zutphenkunde is er wederom een cursus Zutphenkunde voor ambtenaren verzorgd. Op het congres over Het Binnenhof als middeleeuws machtscentrum heeft M. Groothedde een lezing gegeven over het Zutphense machtscentrum en er een wetenschappelijk artikel over gepubliceerd. We hebben bijdragen gepubliceerd in onder andere het Tijdschrift Zutphen, Erfgoed van de Week, Gelderse Archeologische Kroniek, Hunnepers en Zutphense Pracht.
Cultuur Doelstellingen 2023 • • • • • • • • • •
41
Zutphen is met een gevarieerd en inclusief aanbod van (nieuwe) kunst en cultuuruitingen het bruisend cultureel centrum van het oosten. Brood op de plank voor de makers, de toeleveringsbedrijven, de creatieve sector, de horeca en het toerisme. De Buitensociëteit is het podium van de stad. Ook voor amateurverenigingen moet het mogelijk zijn zonder hoge financiële drempels dat podium te pakken. Zutphen is muziekstad. Op veel plekken valt er veel te genieten voor muzikale fijnproevers. De Buitensociëteit biedt een podium aan een breed spectrum aan stijlen, van klassiek, pop tot urban. Graafschap Bibliotheken blijft gevestigd op de locaties Broederenkerk en Warnshuus. Daarnaast worden in de wijken activiteiten aangeboden gericht op het stimuleren van geletterdheid (taalvaardigheid, digitale vaardigheid) ter bevordering van kansengelijkheid. Alle inwoners voelen zich uitgenodigd en aangetrokken om cultuur te beleven en zelf te maken. Inwoners en bezoekers vinden makkelijk wat er cultureel is en kan in Zutphen. Ieder kind komt vanzelfsprekend in aanraking met cultuur. Cultuur is onderdeel van dagelijks leven: thuis, familie, kinderopvang, school en buiten school in de wijk. Zorg-, welzijnsorganisaties en zorgcoördinatoren op scholen zijn bekend met de preventieve werking van cultuur en het aanbod van culturele activiteiten in Zutphen.
Culturele organisaties hebben hun krachten gebundeld. Ze maken gebruik van elkaars expertise en faciliteiten en ondersteunen en faciliteren culturele initiatieven in de stad.
Jaarstukken 2023
Resultaten 2023 •
•
•
•
•
•
• •
•
In 2023 is een bestuursopdracht vastgesteld voor het Hanzehof-complex en de accommodatie van de bibliotheek. In datzelfde jaar is begonnen met het uitwerken van deze bestuursopdracht. In 2023 werden diverse succesvolle culturele samenwerkingen en producties gerealiseerd. De culturele basisorganisaties werkten samen met Woest Oost en Zutphen Promotie voor een geslaagd evenement '24 uur Hanze'. Daarnaast ontvingen 19 initiatieven subsidie via de culturele subsidieregeling. Ook 14 subsidieontvangers droegen bij aan cultuur, o.a. via lokale omroepen en theaterproducties waarin het verhaal van jonge vluchtelingen centraal stond. In 2023 verbond de cultuurnetwerker verschillende culturele partijen in de stad, maakte het cultuuraanbod zichtbaar via Zutphen Promotie en Muzehof, en bood advies en begeleiding aan individuele cultuuraanbieders. Hanzehof beheert een theaterkit onder het Nationaal Programma Onderwijs. Deze ondersteunt culturele makers in Zutphen bij het maken van hun eigen producties op diverse locaties. We hebben twee succesvolle aanvragen bij het Rijk ingediend voor specifieke uitkeringen om het bibliotheekwerk te versterken. Hiermee zal de bibliotheek het wijkgericht werken in Zutphen stimuleren en de vestiging in Warnsveld verder ontwikkelen. De Gemeente Zutphen neemt deel aan twee regionale samenwerkingsverbanden gericht op twee provinciale subsidies.
Hierdoor zijn in 2023 onder andere een regionale poptalentmakelaar en een amateurkunstmakelaar van start gegaan.. Door de stijgende energieprijzen ontvingen de culturele basisorganisaties een compensatie vanuit het crisisfonds dat door de gemeenteraad beschikbaar is gesteld.. De sluiting van de Meisjesvakschool bracht een huisvestingsprobleem met zich mee voor de in de school gevestigde Proeflokalen. Het gedeeltelijk vrijgekomen schoolgebouw aan de Wijnhofstraat is aangewezen als nieuw onderkomen voor de Proeflokalen. Er zijn criteria ontwikkeld voor het toewijzen van ruimten in dit gebouw. Sleutelfiguren uit de popmuziekscene in Zutphen zijn bezig met het opzetten van plannen voor een lokaal ecosysteem voor de popmuziek. Hierbij worden locaties gecreëerd voor spelen, oefenen, optreden en ontmoeten.
Groen, water en klimaatadaptatie Doelstellingen 2023 • • • •
42
We streven naar een groene, klimaatbestendige en natuurinclusieve ruimtelijke inrichting. De openbare ruimte nodigt uit voor recreatief medegebruik en draagt bij aan de leefkwaliteit van onze inwoners. We geven uitvoering aan de doelen van het Bomenbeleidsplan. Dit doen we door het uitbreiden van het bomenbestand, het verbeteren van de vitaliteit van onze bomen en te zorgen voor de juiste boom op de juiste plek. We versterken de huidige groenstructuur waarbij verbindingen tussen dorp, stad en buitengebied leidende principes zijn. Zo creëren we een groen netwerk voor mens en natuur. Hiervoor worden de perspectieven en ambities uit de Groenatlas gehanteerd. We stellen kaders voor het beperken van wateroverlast, hitte en droogte in het klimaatadaptatiebeleid. Dit is noodzakelijk voor het realiseren van een toekomstbestendige leefomgeving. Onze inwoners, werknemers, ondernemers en bezoekers moeten veilig en
Jaarstukken 2023
• • • • •
aangenaam kunnen wonen, werken, ondernemen en recreëren onder alle weersomstandigheden. We richten ons op een waterrobuust systeem waarbij de kwaliteit en kwantiteit van water in onze gemeente wordt gewaarborgd. Hiermee anticiperen we op het veranderende klimaat en geven we invulling aan de wettelijke zorgplichten uit het Watertakenplan 2021-2025. We onderzoeken in overleg met het Waterschap de mogelijkheid om op een verantwoorde wijze zichtbaar, natuurlijk water toe te voegen aan het watersysteem binnen de gemeente Zutphen. We geven richtlijnen voor het verbeteren van de leefgebieden van plant en dier in het biodiversiteitsbeleid. Hierbij wordt uitgegaan van de basisbehoeften van soorten: voedsel, veiligheid, vocht, voortplanting en verbindingen. We werken zowel voor als met de samenleving aan vergroening, klimaatadaptatie en natuur. We vergroten de bewustwording over deze thema’s en benutten de energie uit de samenleving.
Resultaten 2023 •
•
• • •
• • • •
•
•
43
De klimaatadaptatie strategie en het biodiversiteitsplan zijn opgesteld. Deze beleidsplannen bieden richtlijnen voor het klimaatbestendig en natuurvriendelijk inrichten van de openbare ruimte, tijdens gebiedsontwikkelingen en reconstructies. We inventariseren de gebieden waar de impact van klimaatverandering het grootst is door middel van actuele stresstesten en klimaatdialogen met de samenleving. Op basis hiervan wordt een uitvoeringsagenda voor klimaatadaptatie opgesteld. We onderzoeken via een kansenkaart hoe de waterverdeling tussen bebouwd gebied en land geoptimaliseerd kan worden. In samenwerking met de GGD is een lokaal hitteplan ontwikkeld. Het Bomenbeleidsplan heeft een tussentijdse evaluatie ondergaan, waaruit blijkt dat de uitvoering op schema ligt. Enkele dilemma's zijn toegelicht. In 2023 zijn er in totaal 652 bomen aangeplant, waaronder: Vervanging van laanbomen, bijvoorbeeld op de Braamkamp, Gaikhorst en Gerard Doustraat; Extra aanplant in wijken zoals het Hoornwerk, Spitaalderkamp, lunetteneiland en de Piet Heinstraat; Extra aanplant in projecten langs de Weg naar Voorst en in de Noorderhaven. Bij het vernieuwen van straten en pleinen wordt meer groen toegevoegd als slimme manier om ons aan te passen aan het veranderende klimaat. Er worden extra bomen geplant voor schaduw en de plantvakken worden dieper gemaakt.
Bijvoorbeeld, de Leeuweriklaan, die nu voornamelijk uit verharding bestaat, wordt veranderd. Van de verharding wordt 63% gebruikt voor de wegen en stoepen, terwijl 37% wordt gereserveerd voor groen. Ook de Paulus Potterstraat wordt groener gemaakt in het ontwerp. Waar eerst 82% verharding was en slechts 18% groen, zal nu 34% van het gebied groen zijn. Bij de ontwikkelingen in De Hoven-Noord en Schouwbroek hebben we duidelijke normen vastgesteld. We willen regenwater opvangen op eigen terrein en natuurvriendelijk bouwen. Ook willen we groene structuren creëren die verbindingen leggen met de omgeving. Groen speelt een belangrijke rol bij het oplossen van klimaatproblemen, zoals wateropvang, berging en koeling in de openbare ruimte. De omgevingsvisie omvat biodiversiteit, groen, klimaatadaptatie en water als integrale onderdelen.
Jaarstukken 2023
•
•
•
•
•
•
Samen met inwoners zijn verschillende initiatieven opgestart, begeleid en uitgevoerd. Het Linie van Hooff-initiatief (Genestetplein) en de Hamersplaats zijn momenteel in volle gang. Daarnaast zijn er veel initiatieven voorbereid in samenwerking met bewoners, zoals het vergroenen van een pleintje en speeltuin bij de Buitensingel, het Berkel in de Stad (BIDS)project, de herinrichting van het Spiker, de Moesweide, de Wilhelminalaan. We zijn begonnen met de oprichting van het Groenpunt. Samen met de Werkmakers werken we aan een website waar inwoners inspiratie en informatie kunnen vinden over groene initiatieven in de openbare ruimte. Daarnaast is er een groenverbinder aangesteld om inwoners te ondersteunen bij hun groene initiatieven. We hebben een provinciale subsidie ontvangen voor het vergroenen van bedrijventerrein De Mars. Samen met enkele ondernemers zullen we maatregelen nemen om hittestress te verminderen en de biodiversiteit te verbeteren, zowel in openbare ruimtes als op particuliere terreinen. We hebben met Stichting Landschapsbeheer Gelderland een nieuwe oproep gedaan voor het subsidieproject Vogelbosjes. Slechts enkele mensen hebben gereageerd. We gaan 250m2 aan vogelbosjes aanplanten in het buitengebied. We werken samen met Stichting Emerpark aan een uitvoeringsparagraaf van de Visie Emerpark.
Dit helpt om het park meer eenheid te geven en de toegankelijkheid en herkenbaarheid te verbeteren. We zijn begonnen met verkennende gesprekken met lokale natuur- en milieuorganisaties om natuur- en milieueducatie op te zetten.
Grondstoffen Doelstellingen 2023 • • • •
Afval zetten we zo veel mogelijk om in nieuwe grondstoffen. We stimuleren hergebruik van materiaalstromen en blijven scheiden aan de bron. Terugbrengen van restafval naar 70 kilogram per persoon in 2025. Reststromen en de koppeling van bedrijfsprocessen: met zo min mogelijk vervoersbewegingen zorgen we voor het inzamelen en verwerken van grondstoffen.
Resultaten 2023 •
• • • •
Samen met Circulus hebben we gezorgd voor de inzameling en verwerking van grondstoffen uit huishoudens. Samen werkten we aan een transparant en uitvoerbaar afval- en grondstoffenbeleid. Het restafval per persoon is verminderd van 132,9 kg in 2022 naar 120,6 kg in het afgelopen jaar. Met hulp van inwoners is het scheidingspercentage van al het afval gestegen van 64% in 2022 naar 68% in 2023, waardoor we op weg zijn naar minder afval en meer hergebruik. In samenwerking met Circulus doen schonere voertuigen de inzameling, verwerking en controle van afval en grondstoffen uit huishoudens. Door de verkoop van schone grondstoffen hebben we hogere inkomsten ontvangen dan verwacht.
Riolering Doelstellingen 2023 44
Jaarstukken 2023
• • •
•
We voeren de drie wettelijke zorgplichten uit op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. We beheren de afvalwaterketen, houden ons riool op orde en vervangen dit waar nodig, in het kader van de volksgezondheid en ter bescherming van het milieu. We anticiperen op extreme buien, droge perioden en hogere temperaturen als gevolg van de klimaatverandering door maatregelen te treffen zowel in het watersysteem als in de ruimtelijke inrichting. We zetten in op een integrale aanpak van aanpassingen in de openbare ruimte waardoor we overlast voorkomen en efficiënt te werk gaan.
Resultaten 2023 • •
• • •
• •
We voeren ons Watertakenplan 2021-2025 uit, met een jaarlijks uitvoeringsprogramma. In 2023 zijn we begonnen met de voorbereiding van de rioolvervanging in Waterkwartier Zuid, waarbij we samen met Woonbedrijf Ieder1 informatiebijeenkomsten hebben georganiseerd voor de bewoners. We stimuleren inwoners om gebruik te maken van de afkoppelsubsidie om hemelwater op eigen terrein af te voeren. We hebben deelgenomen aan de actie "Tegel eruit, plantje erin", georganiseerd door "Groei en Bloei", samen met het Waterschap, Welkoop en ZutphenEnergie. Ongeveer 200 woningen (alleen aan de voorkant) in Warnsveld zijn afgekoppeld van het riool. Het hemelwater stroomt nu naar de straat, waar het via een infiltratieriool naar de bodem en het grondwater gaat in plaats van naar de zuivering. Een aantal grote rioolgemalen zijn gerenoveerd. Op verschillende locaties zijn rioolbuizen voorzien van een nieuwe binnenbuis, waardoor het betreffende riool weer 60 jaar mee kan.
Milieu Doelstellingen 2023 • • •
We houden de bodemkwaliteit op orde en verbeteren deze voor het gebruik, en we handhaven waar nodig. De luchtkwaliteit in de gemeente voldoet aan de regelgeving. De geluidsnormering van de verschillende gebieden houden we actueel.
Resultaten 2023 Bodem • We hebben een actuele kaart voor bodemkwaliteit en -beheer. Bij werkzaamheden, reconstructies en bouw, pakken we vervuiling aan. Veel bodemwerk kan leiden tot saneringen vanwege afwijkende achtergrondwaarden. • Op locatie 5 (Contrescarpe 10) in Noorderhaven is PAK-bodemsanering gedaan. Voor verdere ontwikkeling wordt meer onderzoek gedaan. • Bij de rivierdijkversterking nabij kade Zuid in Noorderhaven was een bodemsanering nodig. Verontreiniging met metalen en PAK is verplaatst en verwerkt in de dijk, afgedekt met zand en klei.
45
Jaarstukken 2023
•
•
In de binnenstad en op De Mars worden vaak kabels en leidingen verplaatst wat leidt tot grondverontreiniging. Via een verkort saneringsplan en melding bij de Provincie wordt de grond gesaneerd, met handhaving door de omgevingsdienst. De vergunning voor het verondiepen van de Marswaard had eind 2023 klaar moeten zijn. Door landelijke PFAS-problemen zijn werkzaamheden vertraagd. Grondbereik meldde dat werkzaamheden stilstonden door onduidelijkheid over het PFAS-gehalte in grond. Rijkswaterstaat erkent dit als overmacht. Ze stemden in met verlenging van de meldingsdatum tot 1 oktober 2024. Gemeente ontvangt aanvraag voor verlenging omgevingsvergunning.
Luchtkwaliteit • De Omgevingsdienst Achterhoek controleert luchtkwaliteit en handhaaft bij overtredingen. Er zijn geen opvallende overtredingen gemeld. • Naast regels kunnen we acties ondernemen om lucht te verbeteren. In 2024 doen we mee aan het Schone Lucht Akkoord. Eind 2023 begonnen we met het in kaart brengen van luchtkwaliteit in Zutphen, met hulp van een adviesbureau. Gebiedsgerichte geluidsnormering • Bij de beoordeling van milieuaanvragen voor bedrijven, gebruiken we geluidsnota's als leidraad. De Omgevingsdienst Achterhoek controleert dit voor ons. We hoefden niet van het geluidsbeleid af te wijken. Dit betekent dat het geluidsbeleid goed werkt. • De Omgevingsdienst Achterhoek heeft binnen de begroting gewerkt in 2023. Bij de eindafrekening was er een positief saldo van € 2400.
Gedenkparken Doelstellingen 2023 • •
Onze drie gedenkparken zijn een plek waar nabestaanden in een rustige, parkachtige omgeving hun dierbaren kunnen gedenken. De gedenkparken zijn een onderdeel van de gemeentelijke groenstructuur en fungeren eveneens als park.
Resultaten 2023 • • •
We behaalden 95% SROI voor onderhoud. We werken aan duurzaamheid in gedenkparken. De Aula Warnsveld is gasvrij. Het onderhoudsmaterieel is elektrisch, behalve tractoren. Er zijn 10% meer begrafenissen vergeleken met 2022.
Energietransitie Doelstellingen 2023 •
• 46
Ons programma energietransitie is gericht op de uitvoering van het Klimaatakkoord namelijk energieneutraliteit uiterlijk in 2050 en 55% minder uitstoot van broeikasgassen in 2030. We werken in samenhang aan de onderdelen van de energietransitie: energie besparen, energie opwekken, warmtetransitie en duurzame mobiliteit. In de komende jaren ontvangen we naar verwachting middelen van het Rijk voor de uitvoering van het Klimaatakkoord. We zetten deze middelen in om met gelijke tred de energietransitie vorm te geven. We bereiken inwoners met informatie over energiebesparing digitaal en via het energieloket. Er zijn 700 energiecoach- gesprekken en 300 installaties van kleine maatregelen. We Jaarstukken 2023
• •
organiseren samen met het regionaal energieloket webinars over energiebesparing in het algemeen en specifieke maatregelen in het bijzonder. We ondersteunen bewoners die zelf niet kunnen investeren bij energiebesparende maatregelen en de warmtetransitie. We bereiden integraal beleid voor om grootschalige zonneparken en windmolens een meerwaarde aan de omgeving te laten leveren.
Resultaten 2023 Samenwerken aan energietransitie • We hebben afspraken gemaakt met ZutphenEnergie en subsidie verleend voor 360 energiecoachgesprekken. • De website is vernieuwd met focus op de inwoner. • De voorbereidingen voor een burgerberaad over energietransitie zijn gestart. • Met Zwolle, Deventer en Apeldoorn leerden we over energiemaatregelen voor privéwoningen. Lokale aanbesteding ontzorgt woningeigenaren. Samenwerking in Transform is gestopt, kennisdeling blijft. Energie besparen en warmtetransitie • In 2023 is een onderzoek uitgevoerd naar de haalbaarheid van een warmtenet in Noordveen. In 2024 volgen andere buurten. • Bewoners in Noordveen willen bijdragen aan de warmtetransitie. Ze hebben een profiel opgesteld voor een procesbegeleider om het bewonersoverleg te faciliteren met subsidie van de provincie Gelderland. • We zijn begonnen met het opstellen van een wijkuitvoeringsplan voor Helbergen in 2023. Dit wordt in 2024 samen met een besluit over het warmtenet aan de raad voorgelegd. We hebben in 2023 met bewoners gesproken over energiebesparing, het warmtenet en de herinrichting van de openbare ruimte. Energietransitie voor iedere bewoner • De warmtetransitie moet voor iedereen mogelijk zijn. Vanaf 2023 hebben we het Zutphens Energiefonds geïntroduceerd, waardoor onze Toekomstbestendig Wonen Lening nu ook beschikbaar is voor VvE's.
In 2022-2023 zijn er 185 leningen verstrekt aan particuliere woningeigenaren en 2 leningen aan VvE's, totaal 2,6 miljoen euro (50/50 provincie/gemeente). • Sinds 2023 helpen we samen met ZutphenEnergie woningeigenaren met een laag inkomen bij isolatie tot € 2.500. Tot nu toe doen al 221 bewoners mee. Het college heeft besloten om vanaf 2024 642 slecht geïsoleerde woningen met lage WOZ-waarde te isoleren in het kader van het Nationaal Isolatie Programma. • Om woningverduurzaming te bevorderen, blijven we het regionaal energieloket gebruiken. Vanaf 2023 kunnen inwoners en VvE's gebruik maken van ons online regionaal energieloket en het fysieke en telefonische energieloket van ZutphenEnergie. Opwekken van groene elektriciteit • In 2021 hebben we een Regionale Energie Strategie (RES) opgesteld. Hierin staat dat de regio in 2030 1,07 TWh duurzame energie opwekt via zonnepanelen, windenergie en zonneparken. Zoekgebieden voor grootschalige windmolens zijn ook vastgesteld. In 2023 is het voortgangsdocument opgeleverd. 47
Jaarstukken 2023
• •
•
• •
•
In 2023 is het afwegingskader Zon op Land vastgesteld, met criteria voor landschappelijke inpassing, participatie van omwonenden en financiële participatie van inwoners. Buurtgerichte energietransitie (BES): samen met bewoners werken we aan integrale gebiedsontwikkeling. In 2023 is de opdracht geschreven voor onderzoek naar de energiebalans op bedrijventerrein De Revelhorst, dat in 2024 wordt uitgevoerd. We blijven de taskforce zon op dak inzetten, stimuleren de aanleg van zonnepanelen op parkeer- en bedrijventerreinen en monitoren de ontwikkeling van zonne-energie op daken. We informeren inwoners over de mogelijkheden voor zonne-energie op hun daken. In 2023 hebben we zowel de theoretische mogelijkheden voor zonnepanelen op daken als de reeds geïnstalleerde zonnepanelen in kaart gebracht. Het verduurzamen van onze monumenten en binnenstad is een grote uitdaging. We zijn gestart met het opstellen van een beleidsnotitie over het verduurzamen van beschermd stads- en dorpsgezicht. We gaan door met het project SmartEnergyHub De Mars. Op en rond industrieterrein De Mars werken we aan een toekomstbestendig terrein met duurzame energie en slim gebruik van het elektriciteitsnetwerk (smart grid). In 2023 is het schetsontwerp voor de Smart Energy Hub voltooid.
Ruimtelijke ontwikkeling Doelstellingen 2023 • •
•
• •
De nieuwe Omgevingsvisie geeft het kader voor de ontwikkelrichting tot 2040. We actualiseren de binnenstadsvisie. Hiermee brengen we het (ruimtelijk) beleid up-to-date vanuit samenhang in de verschillende opgaven. De actualisatie Binnenstadsvisie geeft kaders voor ontwikkelingen en beschrijft nieuwe (ontwikkel-)kansen. Vanuit Ruimtelijke ontwikkeling ligt de focus in 2023 op een aantal prioritaire locaties, te weten het transformatiegebied Noorderhaven-noord, de uitleggebieden Leesten Schouwbroek en Noordrand De Hoven en het gebied Polsbroek/Boompjeswal als poort van de stad. We houden de kwaliteit en leefbaarheid van onze omgeving op orde. De ruimtelijke ontwikkelingen dragen hieraan bij. Per 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet in werking. De wet eist van de gemeente de tijdige afhandeling van vergunningaanvragen en de aansluiting op de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet.
Resultaten 2023 •
• •
48
In 2023 hebben we verder gewerkt aan de nieuwe Omgevingsvisie Zutphen 2040. Na analyse en scenarioverkenning is eind 2023 een conceptvisie opgesteld voor verdere participatie. Besluitvorming wordt tweede helft 2024 verwacht. Het actualiseren van de Binnenstadsvisie is uitgesteld, omdat eerst de ontwikkelrichting van de hele stad en specifiek de binnenstad wordt verkend in de omgevingsvisie. In 2023 zijn we gestart met prioritaire projecten zoals Noorderhaven Noord, De Hoven Noord, Leesten Schouwbroek en Polsbroek/Boompjeswal. Voor deze projecten zijn stedenbouwkundige verkenningen uitgevoerd en participatie met belanghebbenden heeft plaatsgevonden. De financiële verkenning is gaande. De eerste plannen worden naar verwachting in 2024 vastgesteld. Jaarstukken 2023
•
•
•
•
Bij verschillende plannen is veel aandacht besteed aan ruimtelijke kwaliteit en wat omwonenden ervan vinden. We hebben nauw samengewerkt met mensen uit de buurt bij projecten zoals Klein Vaticaan en Breegraven. Het plan voor de Prins Bernhardlaan is eind 2023 ter besluitvorming voorgelegd na overleg met de buurt, de initiatiefnemer en de gemeente. Het wordt steeds lastiger om aan alle eisen te voldoen bij het aanvragen van bouwvergunningen, wat leidt tot meer gespecialiseerd advies en langere procedures. We dringen bij initiatiefnemers aan op het betrekken van omwonenden. Voorbeelden zijn de betrokkenheid van omwonenden bij de plannen voor de Rietbergstraat en bij de plannen voor de Adriaan van de Ende school. Door de betrokkenheid van omwonenden is het plan aangepast en de buitenruimte anders ingericht. De Omgevingswet is per 1 januari 2024 in werking getreden, met volledige aansluiting van de vergunningverlening op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De productieomgeving van het DSO (nieuwe omgevingsplannen) volgt begin 2024. binnenstadsvisie 2025 Voorbereidingen op de Omgevingswet zijn getroffen, met gedetailleerde uitwerking van het proces van ruimtelijke initiatieven in stappen, rollen en overlegstructuren. Een uitgebreide procesbeschrijving is vastgelegd.
Integrale advisering bij de intake en omgevingstafel is gestart na een kick-off met meer dan 100 interne deelnemers. Dit verhoogt de dienstverlening en verduidelijkt de beoordelingswijze voor initiatiefnemers. In 2023 zijn 88 initiatieven op de intaketafel beoordeeld en 59 verder behandeld op de omgevingstafel. We zijn begonnen met een pilot voor de rol van Procesregisseur om grip te krijgen op lastige en/of politiek gevoelige ruimtelijke initiatieven. Dit heeft al positieve resultaten opgeleverd, zoals verbeterde voortgang van processen en procedures, goede interne en externe afstemming, en zorgvuldige dossiervorming.
Wonen Doelstellingen 2023 •
•
•
•
•
49
We voeren onze woonvisie 2019 – 2024 uit conform het daarin vastgelegde woonbeleid en beginnen in 2023 met het voorbereiden van de benodigde actualisatie, aansluitend op de omgevingsvisie. In de actualisatie van de woonvisie wordt gelijktijdig ook een visie op wonen en zorg verwerkt en wordt het beleid met betrekking tot woonwagenstandplaatsen en ligplaatsen voor woonboten geactualiseerd. Voorafgaand aan de actualisatie van onze woonvisie werken wij, mede naar aanleiding van het raadsbesluit betaalbaar wonen, een praktisch en doeltreffend instrumentarium uit om de betaalbaarheid en beschikbaarheid van woningen op de lokale woningmarkt te borgen. We werken aan een strategisch woningbouwprogramma om onze positie als centrumgemeente verder te versterken en de aantrekkelijkheid van Zutphen te borgen. We werken daarbij constructief verder aan de woningbouwafspraken die we met de regio hebben gemaakt. Als centrumgemeente zetten we in op groei en werken we verder aan de balans in onze woningvoorraad, bevolkingsopbouw, inkomenspositie van inwoners, mogelijkheden voor doorstroming en (flexibele) woonoplossingen om de wooncrisis het hoofd te kunnen bieden. We zijn ambitieus in de energietransitie voor de woonbebouwing: investeren in duurzaamheid betekent een goed grip op onder meer de energielasten.
Jaarstukken 2023
•
•
Tegelijkertijd werken we hard aan het sociaaleconomisch evenwicht in de wijken. We voeren onze doelen voor wonen gebiedsgericht en waar mogelijk samen met onze partners (ontwikkelaars, grond- en pandeigenaren en corporaties) en bewoners uit. We werken samen met corporaties, eigenaren en bewoners aan de gevarieerdheid en leefbaarheid van en sociale balans in de wijken en haken aan bij de leefbaarheidsplannen van de corporaties.
Resultaten 2023 •
•
•
•
•
•
•
• •
We werken samen met de regio Stedendriehoek en de provincie aan onze woningbouwopgave als centrumgemeente. In maart 2023 zijn we de Woondeal (2022-2030) aangegaan met het Rijk. In 2023 zijn sleutelprojecten benoemd voor de uitvoering van de Woondeal. Ook hebben we in 2023 de mogelijkheden onderzocht voor een gemengd stedelijk milieu in de stationsomgeving en het gebied Noorderhaven - Bufferzone De Mars. In 2023 hebben we netto 211 woningen aan onze woningvoorraad toegevoegd. Daarnaast is de jaarlijkse woningbouwplanningslijst geactualiseerd en is per 1 januari 2023 een update gemaakt van de beschikbare plancapaciteit in onze gemeente. Om doorstroming met de corporaties te bevorderen, hebben we een gezamenlijke verhuiscoach ingezet om ouderen te stimuleren naar een sociale huurwoning te verhuizen die beter past bij hun levensfase. We hebben afspraken gemaakt met Woonbedrijf ieder1 en Woningstichting Ons Huis voor de hele gemeente voor 2023-2024. Deze gaan over nieuwe woningen, renovaties, buurtleven en huisvesting van speciale groepen. Betaalbaarheid voor diverse doelgroepen, waaronder jonge huishoudens, staat centraal in de afspraken over nieuw te bouwen woningen. In 2023 begonnen we met het verkennen van financieringsmogelijkheden voor betaalbare koopwoningen, waarbij we samenwerken met de regio Stedendriehoek.
We richten ons meer op betaalbare huurwoningen, vooral voor huishoudens met een middeninkomen. Dit zijn mensen die niet in aanmerking komen voor sociale huur of geen huis kunnen kopen. Met de woningcorporaties hebben we afspraken gemaakt voor het toevoegen van huurwoningen in het middensegment, tot ongeveer 1.130 euro per maand, als onderdeel van de Woondeal. Om de woonvisie na 2024 te herijken, voerden we een woonbehoefteonderzoek uit. De resultaten hiervan vormen de basis voor het woningbouwkader dat momenteel wordt ontwikkeld. Er is een onderzoek gedaan naar de behoefte aan woonwagenstandplaatsen. We werken samen met corporaties en een lokale energiecoöperatie om huurschulden en hoge energierekeningen te voorkomen: Ongeveer 500 geplande renovaties van woningen door de corporaties. We letten op energie-armoede in complexen met lage inkomens, waar nog geen renovatie is gepland. Met de energie-fixer zoeken we maatwerkoplossingen. Met vroegsignalering voorkomen we succesvol problematische huurachterstanden. Het resultaat: het laagste niveau huurschulden bij de corporaties in jaren.
Woningbouwlocaties 50
Jaarstukken 2023
•
• • • • • • •
•
• •
In Helbergen worden 34 woningen gebouwd. Tot nu toe zijn 32 percelen overgedragen aan de eigenaren, is de bouw van een aantal woningen begonnen en is de eerste woning al bewoond. In 2023 hebben we verder gewerkt aan plannen voor Klein Vaticaan en de Baudartiuslocatie in samenwerking met de initiatiefnemers. Hierbij zijn de volgende stappen genomen: Voor de twee monumenten en nieuwbouw zijn de hoofdlijnen uitgewerkt. Het bouwplan voor het parochieel centrum op het kerkplein is klaar. We werken samen met de eigenaren en ontwikkelaar van Polsbroek aan het uitwerken van de plannen binnen vastgestelde richtlijnen. We hebben drie bewonersavonden gehouden. Leesten Het Lint: Volgens planning afgerond in 2023. Leesten-Schouwbroek: In 2023 zijn verschillende ontwerpen uitgewerkt op basis van participatie-uitkomsten. In 2023 begonnen we met het participatieproces voor het opstellen van het Masterplan voor De Hoven Noord. Een woonbehoefteonderzoek is uitgevoerd als input voor het Masterplan. Het Masterplan, klaar tegen het eind van 2023, vormt de basis voor het stedenbouwkundig plan. Noorderhaven/Kleine Linie. Eengezinswoningen (Puur 21) en appartementen, huur en koop (Kade Zuid) zijn opgeleverd. Het terrein van veld 21B is klaargemaakt voor bewoning. Voor het gereedmaken van veld 2/3 en het Waterplein zijn voorbereidingen getroffen.
Voor Kleine Linie en veld 18 is WBI-subsidie toegekend om een deel van de kosten te dekken. Deze projecten bieden veel ruimte voor sociale en betaalbare woningen. Verschillende inloopbijeenkomsten hebben geleid tot aanpassingen in het schetsontwerp van Breegraven.
Grondzaken Doelstellingen 2023 Zie paragraaf grondbeleid.
Resultaten 2023 Zie paragraaf grondbeleid.
51
Jaarstukken 2023
Financiën Bedragen x € 1.000
Rekening 2022
Raming Raming na primitief wijziging 2023 2023
Rekening
Saldo
V/N
2023
Lasten
47.570
49.464
60.317
54.994
5.323
V
Baten
-32.953
-31.730
-34.162
-34.624
462
V
Saldo exclusief mutaties reserves
14.617
17.734
26.155
20.370
5.785
V
Toevoeging reserves
5.061
1.273
1.273
3.258
-1.985
N
Onttrekking reserves
-5.076
-1.619
-9.385
-5.702
-3.683
N
-15
-345
-8.112
-2.444
-5.668
N
14.602
17.389
18.044
17.926
118
V
Raming Raming na primitief wijziging 2023 2023
Rekening
Saldo
V/N
Mutaties reserves
Totaal mutaties reserves
Eindtotaal Bedragen x € 1.000 Lasten
Rekening 2022
2023
210
Wegen
5.210
6.277
7.742
6.089
1.653
V
211
Mobiliteit
1.044
1.267
1.382
1.129
253
V
560
3.282
3.573
3.720
3.495
225
V
222
Openbaar Groen en (openlucht) recreatie Havens en kaden
254
205
1.539
1.530
9
V
310
Gemeentelijke panden en gronden
3.587
3.185
4.136
4.540
-404
N
550
Kunst en Cultuur
4.756
4.708
5.487
5.652
-165
N
543
Regionaal archief en erfgoedcentrum
904
925
954
1.019
-65
N
544
Monumenten en erfgoed
813
1.274
1.301
1.195
106
V
545
Archeologie
126
208
224
151
73
V
721
Grondstoffen
5.758
5.546
5.549
5.478
71
V
722
Riolering
3.460
5.402
5.403
4.375
1.028
V
723
Milieu
1.137
1.377
2.115
1.289
826
V
724
Gedenkparken
586
568
581
602
-21
N
810
Ruimtelijke ontwikkeling
1.063
1.127
2.805
2.945
-140
N
821
Wonen
2.165
2.275
3.064
5.653
-2.589
N
830
Grondzaken
12.906
8.433
9.216
8.651
565
V
725
Energietransitie
519
3.114
5.102
1.201
3.901
V
Saldo exclusief mutaties reserves
47.570
49.464
60.320
54.994
5.326
V
Raming Raming na primitief wijziging 2023 2023
Rekening
Saldo
V/N
Bedragen x € 1.000 Baten
Rekening 2022
2023
210
Wegen
-297
-256
-406
-517
111
V
211
Mobiliteit
-2.685
-2.726
-2.726
-3.003
277
V
52
Jaarstukken 2023
560
-33
-12
-12
-40
28
V
222
Openbaar Groen en (openlucht) recreatie Havens en kaden
-14
-12
-12
-17
5
V
310
Gemeentelijke panden en gronden
-4.030
-2.775
-2.775
-2.776
1
V
550
Kunst en Cultuur
-33
0
-595
-567
-28
N
543
Regionaal archief en erfgoedcentrum
-172
-176
-176
-189
13
V
544
Monumenten en erfgoed
-65
-1
-26
-61
35
V
545
Archeologie
-205
-222
-222
-129
-93
N
721
Grondstoffen
-6.593
-6.579
-6.579
-6.342
-237
N
722
Riolering
-3.870
-5.925
-5.925
-4.923
-1.002
N
723
Milieu
-60
-108
-394
-153
-241
N
724
Gedenkparken
-341
-370
-370
-349
-21
N
810
Ruimtelijke ontwikkeling
-91
-52
-130
-116
-14
N
821
Wonen
-1.889
-1.834
-2.324
-5.015
2.691
V
830
Grondzaken
-12.313
-8.407
-8.118
-9.812
1.694
V
725
Energietransitie
-263
-2.274
-3.372
-617
-2.755
N
-32.954
-31.729
-34.162
-34.626
464
V
Saldo exclusief mutaties reserves
Toelichting product Wegen Product 210 Wegen - lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van € 1.653.000 op de lasten zijn: • € 851.000 Incidenteel voordeel. De werkzaamheden voor de fietsroute N348 DeventerZutphen waarvoor de gemeente Zutphen een bijdrage doet zijn vertraagd en worden in 2024 uitgevoerd. Tegenover dit voordeel ontstaat een nadeel op product 810 ruimtelijke ontwikkeling doordat er nu geen onttrekking heeft plaatsgevonden uit de reserve. • € 301.000 voordeel op afschrijvingen wegen. Een deel van de investeringen aan wegen zijn nog niet geheel afgerond in 2023. Deze investeringen zijn doorgeschoven naar 2024 waardoor dit tot gevolg heeft dat de afschrijvingskosten zijn uitgesteld naar toekomstige jaren. Tegenover dit voordeel staat een nadeel door een lagere onttrekking aan de reserve mobiliteit. • € 118.000 voordeel op de rentelasten wegen. Dit komt doordat de werkelijke uitgaven op de investeringen eind 2022 minder hoog waren dan voorafgaand bij het opmaken van de begroting 2023 was voorzien. • € 152.000 voordeel op de afschrijving openbare verlichting. De investeringsprogramma’s openbare verlichting 2021 en 2023 worden niet zoals bij de begroting verwacht opgeleverd in 2023. Deze investeringen zijn doorgeschoven naar 2024 waardoor dit tot gevolg heeft dat de afschrijvingskosten zijn uitgesteld naar toekomstige jaren.
Dit geldt ook voor het project revisie verlichting onderdoorgangen. Dit laatste zorgt tevens voor een lagere onttrekking uit de reserve mobiliteit. • € 125.000 incidenteel voordeel. Het beheer en onderhoud aan de IJsselkade fase 2 en de Kanonsdijk is later opgestart dan verwacht bij het opstellen van de begroting. • € 97.000 incidenteel voordeel op wegenonderhoud. Het aanhoudende slechte weer vanaf oktober 2023 heeft ervoor gezorgd dat er achterstanden zijn in het groot onderhoud wegen. Een aantal werken zijn hierdoor in 2023 niet afgerond en één werk is zelfs door het slechte weer compleet geannuleerd. De werkzaamheden zullen alsnog in 2024 uitgevoerd dienen te 53
Jaarstukken 2023
• • •
worden. Om dit te realiseren naast de nieuwe werkzaamheden voor 2024 wordt voorgesteld om deze middelen over te hevelen. € 78.000 incidenteel nadeel op bruggen. Dit nadeel komt door onverwachte onderhoudswerkzaamheden aan de bruggen (brug Kapperallee, brug ijsbaan en brug rondeel) en vandalisme op de oude IJsselbrug waardoor er extra kosten zijn gemaakt. € 66.000 incidenteel voordeel. Het project waarbij een ontwerp gemaakt zal worden van de openbare ruimte Helbergen is later opgestart. Bij de resultaatbestemming van de jaarstukken 2023 zullen wij voorstellen om deze middelen over te hevelen naar 2024. € 50.000 incidenteel voordeel op het openbaar toilet. De werkzaamheden worden in 2024 uitgevoerd. Tegenover dit voordeel staat een lagere onttrekking uit de reserve openbaar toilet.
Product 210 Wegen - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 111.000 op de baten zijn: • € 46.000 voordeel op vergunningen en sleuven nutsbedrijven. Dit bedrag betreft leges opbrengsten voor instemmingsbesluiten en overige inkomsten die we krijgen doordat nutsbedrijven willen graven in de openbare ruimte. • € 31.000 voordeel op de ontvangsten uit waarborgfonds inzake lichtmastschade. Tegenover deze inkomsten staan ook extra uitgaven om de schades te herstellen.
Product 210 Wegen – mutaties reserves • •
€ 364.000 minder onttrokken uit de reserve mobiliteit doordat meerdere investeringen niet zijn afgerond in 2023 maar zijn doorgeschoven naar 2024. Dit heeft tot gevolg dat de onttrekking uit de reserve voor de kapitaallasten ook is uitgesteld naar toekomstige jaren. € 50.000 incidenteel nadeel doordat er geen onttrekking heeft plaats gevonden aan de reserve openbaar toilet omdat de uitvoering van de werkzaamheden in 2024 zal plaatsvinden i.p.v. 2023.
Toelichting product Mobiliteit Product 211 Mobiliteit - lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van € 253.000 op de lasten zijn: • • •
€ 104.000 voordeel op de kosten van de rijwielstalling van het station. De exploitatiebijdrage rijwielstalling is met terugwerkende kracht vanaf 2015 aangepast dit in verband met een gewijzigd indexcijfer. Dit leidt tot een voordeel van € 104.000 over de jaren 2015 t/m 2023. € 66.000 structureel voordeel op parkeervoorzieningen. Door de eerste lijnstoringen van de parkeermeters zelf op te lossen zijn de lasten lager dan begroot. € 60.000 incidenteel voordeel op uitvoeringsprogramma mobiliteit. Er zijn geen uitgave gedaan omdat eerst de omgevingsvisie moet worden vastgesteld. Hier tegenover staat een lagere onttrekking aan de reserve mobiliteit.
Product 211 Mobiliteit - baten De belangrijkste verklaring voor het voordeel van € 277.000 op de baten is: •
54
€ 270.000 voordeel op parkeergelden. Dit voordeel komt omdat er meer parkeergelden zijn opgehaald in onder andere de binnenstad en Noorderhaven en er meer parkeerboetes zijn opgelegd dan was begroot.
Jaarstukken 2023
Product 211 Mobiliteit – mutaties reserves •
€ 60.000 incidenteel nadeel vanwege een lagere onttrekking aan de reserve mobiliteit. Voor het uitvoeringsprogramma mobiliteit zijn nog geen uitgaven gedaan omdat eerst de omgevingsvisie moet worden vastgesteld.
Toelichting product Havens en kaden Product 222 Havens en kaden - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de lasten.
Product 211 havens en kaden - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Gemeentelijke panden en gronden Product 310 Gemeentelijke panden en gronden - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 405.000 op de lasten zijn: • • • • • •
€ 365.000 structureel nadeel door exploitatievergoeding aan het Zutphens sportbedrijf. € 650.000 incidenteel voordeel door het nog niet volledig uitvoeren van achterstallig onderhoud aan de Hanzehof. € 205.000 incidenteel nadeel door extra uitgaven ten behoeve van de verkoop van snippergroen. € 163.000 incidenteel nadeel door hogere uitgaven energiekosten door verhoging energieprijzen. € 48.000 incidenteel voordeel door het niet volledig benutten van het werkbudget wijziging bestemming grond. € 372.000 incidenteel nadeel door de afwaardering van veld 5 Noorderhaven.
Product 310 Gemeentelijke panden en gronden - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 1.000 op de lasten zijn: • • •
Structureel voordeel € 100.000 door toepassing van de indexering (is bekend per 1 juli) op de erfpachtprijzen. € 290.000 incidenteel nadeel. In 2023 hebben geen verkopen van panden plaatsgevonden. In de reserve opbrengst verkoopportefeuille is hier rekening mee gehouden. € 170.000 incidenteel voordeel door meer verkopen van snippergroen en gronden.
Product 310 Gemeentelijke panden en gronden – mutaties reserves lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 93.000 op de lasten zijn: • •
€ 63.000 incidenteel nadeel voor een bijdrage bovenwijkse voorziening project Revelhorst. € 30.000 incidenteel nadeel door een storting in de reserve strategische aankopen door het verkopen van grond.
Product 310 Gemeentelijke panden en gronden – mutaties reserves baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 326.000 op de baten zijn: • •
55
€ 650.000 incidenteel nadeel door het nog niet volledig inzetten van de reserve Hanzehof voor achterstallig onderhoud € 48.000 incidenteel nadeel door het niet benutten van het werkbudget wijziging bestemming grond. Jaarstukken 2023
• •
€ 290.000 incidenteel voordeel door een onttrekking aan de reserve opbrengst verkoopportefeuille voor de dekking van de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen. € 65.000 incidenteel voordeel door een onttrekking aan de egalisatiereserve snippergroen. Dit ontstaat door hogere lasten ten opzichte van de verkopen.
Toelichting product Regionaal archief en erfgoedcentrum Product 543 Regionaal archief en erfgoedcentrum - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 65.000 op de lasten zijn: • € 71.000 nadeel door hogere loonkosten. In 2023 is een nieuwe CAO afgesloten die een hogere stijging van de salarissen met zich meebracht dan waar in de begroting 2023 rekening mee is gehouden. Daarnaast is er in 2023 tijdelijk personeel aangetrokken en ingehuurd. Tegenover deze hogere lasten staan deels ook (hogere) inkomsten.
Product 543 Regionaal archief en erfgoedcentrum - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
Toelichting product Monumenten en erfgoed Product 544 Monumenten en erfgoed - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 106.000 op de lasten zijn: • € 36.000 incidenteel voordeel door het nog niet volledig benutten van het budget van het Hanzejaar. Het Hanzejaar krijgt een vervolg in 2024. • € 58.000 incidenteel voordeel doordat het erfgoedcentrum veel tijd heeft ingezet voor het Hanzejaar. De activiteiten zijn betaald uit het Hanzebudget. Hierdoor is er minder tijd geweest voor activiteiten die ten laste van het budget van het erfgoedcentrum moeten komen.
Product 544 Monumenten en erfgoed - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
Toelichting product Archeologie Product 545 Archeologie - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
Product 545 Archeologie - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
Toelichting product Cultuur Product 550 Cultuur - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 165.000 op de lasten zijn: • € 250.000 incidenteel nadeel door de tegemoetkoming van de energiekosten 2023 aan de basisinstellingen. • € 42.000 incidenteel voordeel doordat het uitvoeringsbudget voor de cultuuragenda nog niet volledig is aangesproken. • € 46.000 incidenteel voordeel doordat het regioplan nog niet volledig is benut. Het project loopt tot 31 december 2024 en in 2024 volgt nog een laatste betaling van de provincie Gelderland.
56
Jaarstukken 2023
Product 550 Cultuur - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 44.000 op de baten zijn: • € 46.000 incidenteel nadeel doordat het regioplan nog niet volledig is benut.
Product 550 Kunst en cultuur -mutaties reserves baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 176.000 op de baten zijn: • € 42.000 incidenteel nadeel door het niet volledig benutten van het uitvoeringsbudget cultuuragenda. • € 250.000 incidenteel voordeel door de tegemoetkoming van de energiekosten 2023 aan de basisinstellingen.
Toelichting product Groen, water en klimaatadaptatie Product 560 Groen, water en klimaatadaptatie - lasten De belangrijkste verklaringen voor het voordeel van € 225.000 op de lasten zijn: • € 127.000 incidenteel voordeel op het budget voor biodiversiteitsplan. De oorzaak is dat de afronding van het biodiversiteitsplan langer is blijven liggen door een beperkte personele capaciteit. Hierdoor kan de uitvoering pas in 2024 starten. Daarnaast zijn de werkzaamheden aan onder andere de Linie van Hooff in tegenstelling tot eerdere verwachtingen pas in december 2023 van start gegaan. • € 75.000 incidenteel voordeel. De opdracht voor de aanleg van watertappunten is in 2023 verstrekt. De uitvoer van de werkzaamheden zal in 2024 plaatsvinden. Tegenover dit voordeel staat een lagere onttrekking uit de reserve coronaeffecten die op product 922 algemene baten en lasten is verantwoord. • € 60.000 voordeel. In 2023 zijn niet alle speeltoestellen vervangen die op de planning stonden door vertraging in de uitvoering. • € 76.000 nadeel op salariskosten. Dit nadeel wordt veroorzaakt doordat de werkelijke CAOverhoging hoger was dan in de begroting van 2023 rekening mee is gehouden.
Product 560 Groen, water en klimaatadaptatie - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen bij de baten.
Toelichting product Grondstoffen Product 721 Grondstoffen - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 71.000 op de lasten zijn: • € 625.000 incidenteel voordeel doordat het budget van het grondstoffenplan in 2023 nog niet volledig is benut. • € 149.000 incidenteel voordeel door de voorlopige afrekening verwerkingskosten DVO 2023. • € 685.000 nadeel door een hogere storting in de voorziening afval. Dit ontstaat door lagere lasten ten opzichte van de afvalstoffenheffing.
Product 721 Grondstoffen - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 237.500 op de baten zijn: • € 214.000 incidenteel voordeel door extra ontvangsten voor verpakkingsafval van schone grondstoffen pmd, glas en papier. • € 480.000 nadeel door minder inkomsten afvalstoffenheffing door minder ledigingen.
Toelichting product Riolering Product 722 Riolering - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 1.027.500 op de lasten zijn: 57
Jaarstukken 2023
•
• •
€ 1.089.000 incidenteel voordeel op nog niet afgeronde investeringen. In het watertakenplan is opgenomen om de investeringen in één jaar af te schrijven en te dekken uit de spaarvoorziening riolering. De opgenomen investeringen (nog niet opgeleverd) blijken een looptijd van meerdere jaren te hebben en hierdoor schuiven de kapitaallasten door. Bij de baten ontstaat hierdoor een nadeel. € 33.700 incidenteel nadeel door een hogere storting in de voorziening riolering. Dit ontstaat door lagere lasten ten opzichte van de rioolheffing. € 35.000 incidenteel nadeel. In 2023 zijn meer rioolreparaties noodzakelijk geweest.
Product 722 Riolering - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 1.001.700 op de baten zijn: • € 1.089.000 incidenteel nadeel doordat de investeringen nog niet zijn opgeleverd en ten laste van de voorziening zijn gebracht. • € 78.300 voordeel door hogere opbrengsten rioolheffing. Dit voordeel is ontstaan omdat er meer adressen aangeslagen zijn (areaaluitbreiding).
Toelichting product Milieu Product 723 Milieu - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 826.000 op de lasten zijn: • € 42.000 voordeel door het niet opleggen van bestuursdwang. In de begroting is een bedrag opgenomen voor bestuursdwang. Als dit zich voordoet dan is er budget om uitgaven te betalen. Hier tegenover staat een bate. De uitgaven worden altijd doorberekend aan degene aan wie de bestuursdwang wordt opgelegd. In 2023 is er geen bestuursdwang opgelegd. • € 160.000 incidenteel voordeel door het niet volledig benutten van de subsidie voor sanering voor verkeerslawaai. De subsidie (voor de voorbereiding en uitvoering), die is ontvangen van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor de gevelmaatregelen tegen geluid van het verkeer heeft een looptijd van meerdere jaren. Is afhankelijk van de woononderzoeken en particulieren die mee willen doen aan de geluidsanering. Hierdoor ontstaat bij de lasten een voordeel. • € 298.000 incidenteel voordeel doordat de implementatie van de omgevingswet nog niet volledig is uitgevoerd. In 2024 wordt een vervolg gegeven aan de invoering van procesregie van de omgevingswet. Hier tegenover staat een lagere onttrekking uit de reserve (nadeel). • € 400.000 voordeel doordat de loonkosten zijn verantwoord bij product 725 energietransitie, taakveld 7.4 milieubeheer.
• € 99.000 incidenteel nadeel door de afrekening 2022 van de Omgevingsdienst Achterhoek. • € 22.000 voordeel doordat er minder last is geweest van eikenprocessierupsen. Hierdoor minder bestrijding van nesten.
Product 723 Milieu - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 240.000 op de baten zijn: • € 160.000 incidenteel nadeel door lagere inkomsten aan het project sanering verkeerslawaai. • € 42.000 nadeel door het niet opleggen van bestuursdwang. • € 66.000 nadeel doordat de extra inkomsten voor de omgevingswet zijn opgenomen in de algemene uitkering van het gemeentefonds (product 921). • € 28.000 voordeel door subsidie verstrekt door de provincie voor toezicht energiebesparing bij bedrijven en voor aanpassing bodemtaken onder de omgevingswet.
Product 723 Milieu – baten mutaties reserves De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 298.000 op de baten zijn:
58
Jaarstukken 2023
•
€ 298.000 incidenteel nadeel door het nog niet volledig benutten van de middelen van de omgevingswet.
Toelichting product Gedenkparken Product 724 Gedenkparken - lasten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
Product 724 Gedenkparken - baten Er zijn op dit product geen grote financiële afwijkingen.
Toelichting product Energietransitie Product 725 Energietransitie - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het voordeel van € 3.901.000 op de lasten zijn: • € 2.000.000 incidenteel voordeel door lagere uitgaven van het project warmtenet Helbergen. Dit project heeft een looptijd van meerdere jaren. • € 188.000 incidenteel voordeel doordat gebruik is gemaakt van landelijke subsidieregelingen (energiearmoedemaatregelen, NIP en energiefixers) die pasten in ons beleid. Hierdoor hebben we onze eigen middelen niet ingezet. • € 70.000 incidenteel voordeel doordat het project burgerberaad niet in 2023 is opgepakt. Dit is doorgeschoven naar 2024. • € 50.000 incidenteel voordeel doordat de kwartiermaker energiehub De Mars nog niet is gestart. In 2024 wordt een start gemaakt met energiehub De Mars. • € 676.000 incidenteel voordeel doordat de NIP isolatie pas start in 2024. • € 145.000 incidenteel voordeel doordat in 2023 nog niet alles uitgevoerd. In 2024 zijn nog aanvullende onderzoeken nodig in het kader van de haalbaarheid van de warmtetransitie. • € 800.200 incidenteel voordeel doordat de uitvoering van het klimaat- en energiebeleid opgestart is in 2023, maar een verder vervolg krijgt in 2024.
Product 725 Energietransitie - baten De belangrijkste verklaring(en) voor het voor/nadeel van € 2.830.000 op de baten zijn: • € 2.000.000 incidenteel nadeel door lagere inkomsten aan het project warmtenet Helbergen waarvoor een provinciale subsidie is ontvangen. • € 813.000 incidenteel nadeel door lagere inkomsten aan het project klimaat- en energiebeleid waarvoor een subsidie is ontvangen van het Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Product 725 Energietransitie – mutaties reserves baten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 680.000 op de baten zijn: • € 676.000 incidenteel nadeel door het niet benutten van het budget uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. • € 145.000 incidenteel nadeel vanwege een lagere onttrekking aan de reserve transitievisie duurzaamheid. • 102.000 incidenteel nadeel doordat er nog niet onttrokken is aan de reserve energie neutrale maatregelen voor het Routeplan 20230.
Toelichting product Ruimtelijke ontwikkeling Product 810 Ruimtelijke ontwikkeling - lasten De belangrijkste verklaring(en) voor het nadeel van € 140.000 op de lasten zijn:
59
Jaarstukken 2023
• • •
€ 150.000 incidenteel voordeel doordat het bestemmingsplan/omgevingsplan niet eerder dan in 2024 kan worden opgesteld. € 93.000 incidenteel nadeel. Voor de omgevingsvisie is extra inzet voor participatie in gang gezet, inclusief de al gedane uitgaven ontstaat hier een nadeel van € 93.000. € 200.000 incidenteel nadeel door er extra is ingehuurd voor een procesregisseur ruimtelijke initiatieven, RO adviseurs en een beleidsadviseur wonen.