Programmabegroting 2024-2027

2.009.198 1.319.541 3.328.739 1.490.000

Mate van kostendekking

44,76%

(bedragen *€) Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn

Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente Overhead BTW Totale kosten Opbrengst heffingen (inclusief verminderingen) Mate van kostendekking

47.707 38.278 85.985 34.400 40,01%

Parkeren Voor het parkeren zijn er 2 soorten heffingen: 1. parkeergelden via betaald parkeren en parkeervergunningen 2. boetes In voorliggende begroting zullen de parkeergelden en parkeervergunningen met 3.1% stijgen. Voor de parkeerboetes volgen wij de landelijk vastgestelde maximale bedragen.

Kwijtscheldingsbeleid Als iemand met schulden door geldproblemen de opgelegde heffing niet kan betalen, kan hij in aanmerking komen voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing. In de begroting is daar voor 2024 het volgende bedrag voor opgenomen:  € 298.500 voor kwijtschelding van de afvalstoffenheffing Net als in voorgaande jaren kunnen we vooraf kwijtschelding verlenen op basis van de gegevens van het landelijke Inlichtingenbureau van het Ministerie van Sociale Zaken. Hierbij geeft een inwoner vooraf toestemming om zijn gegevens zoals die bij de landelijke overheid bekend zijn, te gebruiken voor de kwijtscheldingsaanvraag. Als voldaan wordt aan de kwijtscheldingsnormen wordt automatisch vooraf kwijtschelding verleend. Aanvragers die geen automatische kwijtschelding krijgen, omdat bijvoorbeeld niet alle gegevens konden worden gecheckt, kunnen achteraf een aanvraag indienen. Soms wijzen we een aanvraag af vanwege een te hoog inkomen en/of een te hoog vermogen.

93

Programmabegroting 2024 - 2027

Financieel overzicht Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) brengt jaarlijks een woonlastenmonitor uit. Het COELO is het kennisinstituut op het gebied van lokale en regionale lasten. Volgens deze woonlastenmonitor vallen de woonlasten in de gemeente Zutphen laag uit ten opzichte van de andere Tribuut gemeenten in onze regio. In de gemeente Zutphen bedragen de woonlasten per meerpersoonshuishouden € 885. Voor een eenpersoonshuishouden is dit € 837. Bij de berekening van de woonlasten gaat het COELO uit van de tarieven OZB +afvalstoffenheffing+ rioolheffing. Woonlasten per huishouden Zutphen Meerpersoons huishouden

eenpersoons huishouden

Afvalstoffenheffing OZB

302 434

254 434

rioolheffing totaal

149 885

149 837

Hieronder staat een vergelijk van de woonlasten voor een meerpersoons- en een eenpersoonshuishouden binnen het samenwerkingsverband Tribuut gebaseerd op de tarieven in 2023. Voor huishoudens met een huurwoning geldt dat daar geen OZB en rioolheffing voor geheven wordt.

94

Programmabegroting 2024 - 2027

De gemeente Zutphen verleent kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing. In 2023 werd er ook nog kwijtschelding verleend voor de hondenbelasting maar omdat vanaf 2024 de hondenbelasting niet meer geheven wordt, vervalt ook het budget voor de kwijtschelding van de hondenbelasting. De geraamde kosten van kwijtschelding zijn als volgt: Kwijtschelding (bedragen *€)

Afvalstoffenheffing Hondenbelasting

2023

2024

296.000 20.200

298.500 -

De geraamde opbrengst van lokale belastingen en heffingen in de gemeente Zutphen zijn: Opbrengsten belastingsoort

(bedragen *€)

2023

2024

OZB hondenbelasting precario

14.104.500 313.900 91.800

14.541.700 94.600

(water)toeristenbelasting afvalstoffenheffing riool- en waterzorgheffing haven- en opslaggelden marktgelden lijkbezorgingsrechten leges parkeerbelastingen forensenbelasting totaal

176.800 6.473.400 3.729.500 12.300 146.300 368.400 2.063.600 2.721.700 11.400 30.213.600

182.300 6.381.700 3.823.400 12.700 153.200 379.800 2.510.000 2.806.100 11.800 30.897.300

95

Programmabegroting 2024 - 2027

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Doelen Wij hebben een actueel risicoprofiel en een actueel overzicht van het weerstandsvermogen. Risicomanagement is integraal onderdeel van de werkzaamheden. Medewerkers zijn risicobewust en kunnen passende beheersmaatregelen nemen. Door het inzicht in de risico's kunnen de raad, het college en de organisatie op een verantwoorde wijze besluiten nemen.

Onze inzet We actualiseren in 2024 twee keer het gemeentebrede risicoprofiel. Bij werksessies om de risicoprofielen te actualiseren worden medewerkers gevraagd risico's, de gevolgen en de beheersmaatregelen te benoemen. De risico’s voeren we in softwareprogramma Naris in. Hierdoor hebben we een actueel beeld van de risico's voor de totale gemeente en het hieraan gerelateerde weerstandsvermogen.

Financieel overzicht In de volgende tabel staat de top 10 van risico's met de grootste financiële impact, gerangschikt op percentage van invloed. Nr Risico

Kans

Financieel Invloed gevolg maximaal

1

De in de meerjarenbegroting extra opgenomen bedragen voor prijscompensatie kunnen onvoldoende zijn om stijgende prijzen als gevolg van schaarste en inflatie te compenseren. Het gaat hier om prijsstijgingen en inflatie in het algemeen. Bijvoorbeeld prijzen voor bouwmaterialen, grondstoffen, energie, loonkosten etc.

70%

€ 3.000.000 24.99%

2

Sociaal Domein Jeugdzorg: Beperkte sturingsmogelijkheden op 60% budgetten. De zorgbehoefte en daaraan gerelateerde kosten kunnen hoger uitpakken door een mogelijke toename van de zorgvraag, de complexiteit daarvan en de beperkte invloed op externe verwijzers naar Jeugdzorg.

€ 700.000 12.21%

3

Een vereniging of instelling kan niet meer voldoen aan de betalingsverplichting voor rente en aflossing van de lening waarvoor de gemeente een garantie heeft afgegeven.

50%

€ 1.000.000 9.12%

4

Langdurige uitval van computersystemen door hacken en gijzelsoftware.

50%

€ 1.000.000 7.73%

5

Kosten voor uitkeringen van ex-medewerkers omdat de gemeente verplicht eigenrisicodrager is voor de Werkloosheidswet (WW).

50%

€ 250.000 2.55%

6

De leverancier stopt met een ICT-product dat in gebruik is bij de gemeente waardoor nieuwe contracten afgesloten moeten worden.

50%

€ 250.000 2.17%

96

Programmabegroting 2024 - 2027

7

Datalekken van persoonsgegevens: Extra kosten voor noodmaatregelen zoals beveiligingsmaatregelen en herstelkosten. Schadeclaims.

50%

€ 200.000 2.13%

8

Verzwakken van stammen en takken van bomen waardoor extra kosten ontstaan voor beheer en onderhoud.

50%

€ 250.000 2.00%

9

Lagere opbrengsten uit leges omgevingsvergunningen door een afname van bouwprojecten.

30%

€ 400.000 1.75%

10 Extreem weer zoals storm, hitte en droogte kan leiden tot schade aan 40% bomen en beplanting, speeltoestellen, wegen etc. waardoor extra kosten ontstaan voor herstelwerkzaamheden.

€ 250.000 1.72%

Totalen Totaal maximaal financieel gevolg top 10 risico's: € 7.300.000 Totaal maximaal financieel gevolg overige risico's: € 9.790.000 Totaal maximaal financieel gevolg alle risico's: € 17.090.000 De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de vorige risico-inventarisatie (voor de jaarrekening 2022):  Risico 1: Prijsstijgingen: Het maximaal financieel gevolg is verhoogd van € 1.000.000 naar € 3.000.000 omdat alle risico's met betrekking tot prijsstijgingen zijn samengevoegd. Naast het risico op prijsstijgingen van bouwmaterialen en energie heeft dit risico ook betrekking op stijging van loonkosten van zorgaanbieders in de Jeugdzorg en Wmo.  Bij de vorige risico-inventarisatie stond het risico in verband met achterstallig onderhoud van De Hanzehof op nummer 1. Dat risico was gekwantificeerd op 95% kans op een maximaal financieel gevolg van € 3.500.000. Dit risico is verwijderd omdat de middelen hiervoor nu in de begroting zijn opgenomen.

Beheersmaatregelen top 3 risico's 





Risico 1 Stijgende prijzen: Inflatie is een niet beïnvloedbaar risico maar uiteraard nemen wij maatregelen om de gevolgen van het risico te verkleinen. We monitoren de inflatiecijfers en bij het opstellen van de begroting kijken we voor welke uitgaven helder is dat het risico zich voordoet. Deze verwachte stijging van de prijzen wordt dan overgebracht naar de voorgestelde programmabegroting. Risico 2 Sociaal Domein Jeugdzorg: We monitoren en voeren periodiek overleg met zorgaanbieders. Er wordt ingezet op preventie en de transformatie naar lichtere vormen van zorg en ondersteuning. Er wordt gestuurd op zo kort mogelijk verblijf in de hoogspecialistische zorg en alternatieven daarvoor. Risico 3 Garanties: Aanvragen worden beoordeeld en getoetst aan de hand van criteria zoals opgenomen in beleidsregels. De risico's worden beoordeeld. Aan garantieverstrekkingen worden voorwaarden verbonden waardoor de risico's beperkt worden.

Benodigde weerstandscapaciteit Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie doen we omdat het reserveren van het maximale bedrag van € 17.090.000 ongewenst is. De risico's zullen 97

Programmabegroting 2024 - 2027

immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Het is voor 90% zeker dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 4.853.012. Dit is dan ook onze benodigde weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit is met € 1.472.148 gedaald. Bij de vorige risico-inventarisatie bedroeg de benodigde weerstandscapaciteit namelijk € 6.325.160 .

Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die we hebben om de risico's in financiële zin af te dekken. De berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit is gebaseerd op de stand per 1 januari 2024. Beschikbare weerstandscapaciteit (bedragen * € 1) Algemene reserve Raming voor onvoorzien

€ 20.465.400 € 141.000

Reserve exploitatieresultaten grondbedrijf (niet geblokkeerd deel)* Totaal beschikbare weerstandscapaciteit

€0 € 20.606.400

Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen voldoende is moet de relatie worden gelegd tussen: 1. de financiële gekwantificeerde risico's en 2. de daarbij gewenste en beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaande figuur laat de relatie zien: Risico's

Weerstandscapaciteit

Bedrijfsproces, Financieel

Algemene reserve

Letsel / Veiligheid

Raming voor onvoorzien

Materieel, Milieu

Reserve exploitatieresultaten grondbedrijf

Personeel / arbo

(niet geblokkeerd deel)

Product

↓

↓

Weerstandsvermogen

98

Programmabegroting 2024 - 2027

Ratio weerstandsvermogen Als we de benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit afzetten tegen de beschikbare weerstandscapaciteit ontstaat als uitkomst de volgende ratio:

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

€ 20.606.400 € 4.853.012

= 4,2

Onderstaande normtabel biedt een waardering van de berekende ratio. De normtabel is ontwikkeld door Naris in samenwerking met de Universiteit Twente. De formele ratio van onze gemeente valt per 1 januari 2024 in klasse A. Dit duidt op uitstekend. In het gemeentelijk beleid is vastgelegd dat de ratio weerstandsvermogen minimaal 1.5 moet zijn. Normtabel Waarderingscijfer A B C D E F

Ratio

Betekenis

>2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6

Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Verloop van de ratio Onderstaand figuur laat het verloop zien van de ratio weerstandsvermogen en de –capaciteit.

Toelichting bij de X-as (horizontale as): deze as is opgesteld op basis van de chronologische volgorde van het maken van het gemeentelijk risicoprofiel. Dus in het kalenderjaar 2020 maken we in het 99

Programmabegroting 2024 - 2027

voorjaar het risicoprofiel voor de jaarrekening 2019 (R2019) en in het najaar het risicoprofiel voor de begroting 2021 (B2021). In het voorjaar van 2021 maken we het risicoprofiel voor de jaarrekening 2020 (R2020) en in het najaar maken we het risicoprofiel voor de begroting 2022 (B2022). In chronologische volgorde wordt het dan R2019, B2021, R2020, B2022 et cetera.

Verplichte financiële kengetallen Financiële kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting/jaarrekening of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. Gemeenten zijn verplicht onderstaande financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Bij ministeriële regeling is vastgesteld hoe de kengetallen worden berekend en hoe deze in de begroting en jaarrekening moeten staan. 2022 Netto schuldquote

44%

2023 63%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit

39% 32% -2% 5% 97%

60% 31% -2% 1% 100%

2024 62%

2025 57%

2026 59%

2027 63%

59% 28%

54% 31%

56% 31%

60% 31%

-3%

-3%

-2%

0%

2% 100%

4% 100%

0% 100%

1% 100%

Signaleringswaarden verplichte financiële kengetallen Er is geen wettelijke normering voor de kengetallen. Het Ministerie van BZK heeft samen met enkele provincies, waaronder de provincie Gelderland, signaleringswaarden opgesteld waaraan de kengetallen kunnen worden getoetst. De signaleringswaarden zijn in 3 categorieën verdeeld, waarbij categorie A als minst en categorie C als meest risicovol wordt bestempeld. Omschrijving Netto schuldquote

Signaleringswaarden Categorie A <90%

Categorie B 90-130%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen <90% 90-130% Solvabiliteitsratio >50% 20-50% Grondexploitatie <20% 20-35% Structurele exploitatieruimte begr. én mjr.>0% begr. of mjr.>0% Gemeentelijke belastingcapaciteit <95% 95-105%

Categorie C >130% >130% <20% >35% begr. én mjr.<0% >105%

Op verzoek van de auditcommissie worden de relevante financiële kengetallen ook grafisch weergegeven.

100

Programmabegroting 2024 - 2027