CConstaterende datZutphen
Koppel je AI →
Document · PDF

Businesscase ‘Sport- en accommodatiebedrijf Zutphen’

Raadsvergadering 29 maart 2021, gemeente ZutphenBij agendapunt: Sport- en accommodatiebedrijf Zutphen16.343 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

7.2 Werkwijze Als werkwijze voor 2021 wordt het volgende voorgesteld: Fase oprichting (3 maanden) ▪ Handhaving van de huidige kerngroep Sport- en Accommodatiebedrijf met 3wekelijkse bijeenkomsten voor afstemming en bespreking voortgang. ▪ Prioriteit leggen bij de formele oprichting en de daarvoor benodigde middelen. Dit betekent aandacht voor: a) oprichting rechtsvorm, b) zorgvuldige overgang personeel, c) start inrichting administratieve organisatie, d) communicatie en marketing. Fase van inrichting (3 maanden) ▪ De implementatie van de nieuwe organisatie als een project behandelen en een kwartiermaker aanstellen. Dit is niet de beoogde directeur; de werving is onderdeel van de implementatiefase. ▪ Personeelsvertegenwoordiging oprichten voor de nieuwe organisatie conform wettelijke kaders. ▪ Belangenbehartiging vanuit de huidige stichtingen borgen in de nieuwe organisatie. ▪ Uitwerking functieprofielen en inpassing in organisatie. ▪ Informatievoorziening nieuwe organisatie en communicatie-uitingen. ▪ Inrichting van de administratieve organisatie: ICT, financiën, P&O, verhuur etc. ▪ Opstellen huur- en exploitatieovereenkomst gemeente – Sport- en Accommodatiebedrijf. ▪ Werving algemeen directeur en Raad van Commissarissen.

Businesscase

30 / 62

Bijlage 1 Begrotingscijfers 2019 Kostenplaatsen/kostensoorten 4210003 Belastingen

Prim. Begr.

Begr. Saldo

Werkelijk

16.500,00

16.500,00

13.661,69

4380001 Overige goederen en diensten

22.700,00

22.700,00

48.520,49

4380010 Dagelijks onderhoud

214.600,00

214.600,00

73.811,58

4320001 Duurzame goederen

1.453,15-

4380011 Dataverbindingen 4380014 Energiekosten

105,88 62.600,00

62.600,00

4380020 Portokosten

44.371,96 456,80

4380021 Premie verzekeringen

22.000,00

22.000,00

16.779,37

4380023 Schoonmaakkosten

122.600,00

122.600,00

111.842,23

4380024 Service- en onderhoudscontracten

22.900,00

22.900,00

11.729,35

7.800,00

7.800,00

1.590,88

32.400,00

32.400,00

32.429,80

4380025 Telefoonkosten (vast) 4380031 Water

5.328,99

4438001 Inkomensoverdr. Instellingen/pers. 4730001 Afschrijvingen 4740001 Toegerekende rente

380,00 10.700,00

10.700,00

8.522,13

162.500,00-

162.500,00-

181.714,78-

372.300,00

372.300,00

186.363,22

4210003 Belastingen

18.100,00

18.100,00

15.073,72

4380001 Overige goederen en diensten

16.800,00

16.800,00

5.243,76

4380003 Afval

4.300,00

4.300,00

4.728,88

8360001 Huur * 6421234 Gymnastieklokalen

4380010 Dagelijks onderhoud

3.811,15

4380014 Energiekosten

49.400,00

49.400,00

41.280,71

4380021 Premie verzekeringen

17.500,00

17.500,00

2.043,64

17.300,00

17.300,00

4380023 Schoonmaakkosten 4380024 Service- en onderhoudscontracten

1.644,15

4380025 Telefoonkosten (vast)

7.490,46 390,23

4380031 Water

2.000,00

2.000,00

2.903,52

4730001 Afschrijvingen

99.700,00

99.700,00

97.525,69

4740001 Toegerekende rente

58.100,00

58.100,00

46.861,40

8360001 Huur

63.000,00-

63.000,00-

67.582,94-

8380002 Doorberekening kosten * 6421237 MFC De Mene Markolle 1 tm 7 4210003 Belastingen

52.500,00-

52.500,00-

167.700,00

167.700,00

161.414,37

9.200,00

9.200,00

13.732,13

116.200,00

116.200,00

125.521,13

4380001 Overige goederen en diensten 4380009 Cyclisch onderhoud

63.303,97

4380021 Premie verzekeringen

16.600,00

16.600,00

13.959,00

4420001 Subsidie t.b.v. loonkosten

446.300,00

714.600,00

715.868,50

8360001 Huur

231.000,00-

231.000,00-

232.592,48-

8431003 Inkomensoverdracht Rijk

1.264,00-

* 6530102 Zwembad

357.300,00

625.600,00

698.528,25

4210003 Belastingen

14.900,00

14.900,00

18.901,99

4320001 Duurzame goederen

12.400,00

12.400,00

2.019,72

4380001 Overige goederen en diensten

213.400,00

213.400,00

226.259,06

4380003 Afval

Businesscase

7.851,81

31 / 62

Kostenplaatsen/kostensoorten

Prim. Begr.

Begr. Saldo

Werkelijk

4380014 Energiekosten

48.500,00

48.500,00

53.254,77

4380021 Premie verzekeringen

20.700,00

20.700,00

10.990,50

2.500,00

2.500,00

1.387,53

4380024 Service- en onderhoudscontracten 4380025 Telefoonkosten (vast)

160,48

4380031 Water

1.100,00

1.100,00

136,70

8360001 Huur

241.600,00-

241.600,00-

224.653,82-

8380001 Overige inkomsten

9.700,00-

9.700,00-

2.326,00-

8380002 Doorberekening kosten

8.200,00-

8.200,00-

8.172,04-

54.000,00

54.000,00

85.810,70

* 6530103 Hanzehal 8360001 Huur

83.600,00

83.600,00

82.238,61

83.600,00

83.600,00

82.238,61

4210003 Belastingen

5.600,00

5.600,00

652,36

4320001 Duurzame goederen

4.400,00

4.400,00

3.424,06

4380021 Premie verzekeringen

17.600,00

17.600,00

8.165,49

4438001 Inkomensoverdr. Instellingen/pers.

96.100,00

96.100,00

115.022,26

103.600,00-

103.600,00-

110.890,43-

* 6530109 Sporthal De Kei

20.100,00

20.100,00

16.373,74

4380009 Cyclisch onderhoud

35.700,00

35.700,00

64.175,29

* 6530104 Gymlokalen (sport)

8360001 Huur

4380010 Dagelijks onderhoud

65.500,00

65.500,00

32.498,44

101.200,00

101.200,00

96.673,73

4210003 Belastingen

24.100,00

24.100,00

23.979,61

4330001 Pachten

14.200,00

14.200,00

6.641,23

4380001 Overige goederen en diensten

63.200,00

63.200,00

66.659,81

4380010 Dagelijks onderhoud

84.800,00

84.800,00

78.182,46

4380021 Premie verzekeringen

1.400,00

1.400,00

1.454,03

* 6530110 Hanzehal Fanny Blankers-Koenweg 2

4351001 Inhuur personeel van derden

36.147,86

4380022 Reis- en verblijfkosten

32,10

4380030 Vorming, training en opleiding 8360001 Huur

985,00 128.200,00-

128.200,00-

138.109,98-

59.500,00

59.500,00

75.972,12

7.000,00

5.600,00

1.660,06

7.000,00

5.600,00

1.660,06

4380009 Cyclisch onderhoud

104.900,00

104.900,00

95.264,80

4380010 Dagelijks onderhoud

3.200,00

3.200,00

10.598,87

3.600,00

3.600,00

19.839,62

111.700,00

111.700,00

126.063,04

* 6530113 Sportvelden niet btw belast 4380010 Dagelijks onderhoud * 6530115 Zwembad De IJsselslag Laan naar Eme 101

4380021 Premie verzekeringen 4380024 Service- en onderhoudscontracten * 6530116 Sporthal de Kei Bussenweide 2

359,75

4380001 Overige goederen en diensten 4420001 Subsidie t.b.v. loonkosten * 6530117 Jeugdsubsidie regeling cl. Sport

7.970,76 51.300,00

45.300,00

31.700,00

51.300,00

45.300,00

39.670,76

4380001 Overige goederen en diensten

5.000,00

4.990,46

8380001 Overige inkomsten

5.000,00-

5.000,00-

* 6530119 IJsselgames

9,54-

4380001 Overige goederen en diensten

40.600,00

8434001 Inkomensoverdracht provincie

40.600,00-

* 6530120 Sportpark Zuidveen 8431003 Inkomensoverdracht Rijk

Businesscase

395.600,00-

395.600,00-

32 / 62

198.167,06-

Kostenplaatsen/kostensoorten * 6530121 Specifieke uitkering stimulering Sport

Prim. Begr.

Begr. Saldo

395.600,00-

Werkelijk

395.600,00-

198.167,06-

4380001 Overige goederen en diensten

1.200,00

1.201,10

8380001 Overige inkomsten

1.200,00-

1.265,69-

* 6530122 Sportgala

64,59-

4713064 Reserve voor de sport

100.000,00

100.000,00

100.000,00

4713073 Reserve verv. sportaccommodaties

181.000,00

181.000,00

181.000,00

4713089 Reserve onderhoud zwembad

115.000,00

115.000,00

115.000,00

97.300,00-

97.300,00-

65.000,00-

65.000,00-

8712001 Algemene reserve 8712003 Reserve vrij besteedbare middelen

65.000,00-

8713033 Reserve verv. bedr. midd. DSW

8.700,00-

8.700,00-

5.689,24-

8713061 Reserve onderhoud gebouwen

153.200,00-

153.200,00-

142.691,87-

8713064 Reserve voor de sport

48.000,00-

48.000,00-

45.995,79-

8713073 Reserve vervanging sportaccommodat.

56.200,00-

114.100,00-

143.260,98-

8713077 Res. duurzame voorzieningen zwb

219.900,00-

219.900,00-

219.893,00-

8713089 Reserve onderhoud zwembad

116.200,00-

116.200,00-

103.736,60-

271.200,00-

426.400,00-

427.567,48-

* 6530198 Mutatie reserves sportaccommodaties 4110099 Afrek.salarissen (niet via salarissyste

100.700,00

100.700,00

98.905,84

4210099 Doorberekening belastingen

2.100,00

2.100,00

2.370,19

4320099 Doorberekening duurzame goederen

5.600,00

5.600,00

6.926,15

4351099 Doorberekening inhuur personeel

1.195,64

4380099 Doorberekening indirecte kosten

40.700,00

40.700,00

36.089,81

4730001 Afschrijvingen

490.500,00

533.000,00

534.600,47

4730099 Doorberekening kapitaallasten

29.500,00

29.500,00

26.005,04

4740001 Toegerekende rente

208.600,00

224.000,00

175.023,82

4740099 Toegerekende rente

3.400,00

3.400,00

2.209,29

8320099 Doorberekenen Verkoop duurzame goe-

2.121,33-

deren 8380099 Doorberekening overige inkomsten

220,06-

8438099 Doorberekenen inkomensoverdr.instelling * 6530199 Apparaatkosten sportaccommodaties

91,77881.100,00

939.000,00

880.893,09

4351001 Inhuur personeel van derden

2.720,00

4380001 Overige goederen en diensten

5.424,49

4380013 Drank- en voedingsmiddelen

14,25

4380030 Vorming, training en opleiding

82,64

4420001 Subsidie tbv loonkosten

198.800,00

174.800,00

164.540,00

* 6530400 Buurtsportcoaches

198.800,00

174.800,00

176.481,38

4341005 Uitkering in natura

35.000,00

35.000,00

4438001 Inkomensoverdr. Instellingen/pers.

3.700,00

4438001 Inkomensoverdr. Instellingen/pers. * 6530403 Sportsubsidies 4380001 Overige goederen en diensten

34.999,51 35.000,00

35.000,00

34.999,51

20.000,00

20.000,00

12.478,62

4380007 Communicatiekosten

5.147,00

4380013 Drank- en voedingsmiddelen

1.362,16

4380017 Kantoor benodigdheden / drukwerk * 6530405 Werkbudget sport en bewegen

145,09 20.000,00

4380001 Overige goederen en diensten * 6530407 Best.opdr. visie op sport- en sportacc. 8713011 Reserve GZ exploitatieresultaten

Businesscase

33 / 62

20.000,00

19.132,87

30.000,00

37.388,75

30.000,00

37.388,75

15.000,00-

15.000,00-

Kostenplaatsen/kostensoorten 8713064 Reserve voor de sport * 6530498 Mutatie reserves sportbevordering

Prim. Begr.

Begr. Saldo

Werkelijk

35.000,00-

50.000,00-

49.999,51-

35.000,00-

65.000,00-

64.999,51-

4110099 Afrek.salarissen (niet via salarissyste

96.900,00

96.900,00

101.767,93

* 6530499 Apparaatkosten sportbevordering

96.900,00

96.900,00

101.767,93

Businesscase

34 / 62

Bijlage 2 Exploitatie zwembad De IJsselslag 2019 Tabel 2. Benutting en bezetting Benuttingsgraad:

74,2%

Bezettingsgraad:

84,7%

Tabel 3. Exploitatie algemeen Omschrijving

Bedrag in €

Percentage

Doelgroepen

56.199,00

8,10%

Schoolzwemmen

13.173,00

1,90%

Overige opbrengsten

120.997,00

17,40%

Recreatief zwemmen

158.344,00

22,80%

Zwemlessen

252.433,00

36,30%

Verenigingen/verhuur

93.632,00

13,50%

694.778,00

100,00%

Personeelskosten

668.068,00

60,30%

Huisvestingskosten

221.318,00

20,00%

Activiteit kosten

6.155,00

0,60%

Afschrijving en materiële activa

6.463,00

0,60%

Verkoopkosten

3.412,00

0,30%

Kantoorkosten

40.715,00

3,70%

Algemene kosten

168.337,00

15,20%

-7.465,00

-0,70%

1.107.003,00

100,00%

Huisvestingskosten

232.592,00

100,00%

Totaal

232.592,00

100,00%

Inkomsten

Totaal Uitgaven

Diverse baten en lasten Totaal Huur

Bruto resultaat (excl. huur)

-412.225,00

Netto resultaat (incl. huur)

-644.817,00

Toelichting: ▪

▪

In de tabel is een bruto resultaat van € -412.225 opgenomen zonder de huurlasten van € 232.592. Dit voor een berekening van een aantal kengetallen voor een betere vergelijking met andere zwembaden. In de volgende tabellen is uitgegaan van het netto resultaat, inclusief de huurlasten, waardoor er een 100% aansluiting is tussen de exploitatie-analyse en de jaarrekening van SSAZ.

Businesscase

35 / 62

Tabel 4. Exploitatie kengetallen 1. Variabele opbrengsten

82,58%

2. Vaste opbrengsten

17,42%

3. Kosten:

Inclusief

▪ variabele kosten:

19,28%

▪ vaste kosten:

80,72%

4. Dekkingspercentage:

Inclusief

▪ dekkingspercentage:

51,86%

5. Per m2 oppervlakte:

Inclusief

▪ opbrengsten:

€ 1.148,39

▪ kosten:

€ 2.214,21

▪ resultaat:

€ -1.065,81

6. Per bezoeker:

Inclusief

▪ opbrengsten:

€ 5,95

▪ kosten:

€ 11,47

▪ resultaat:

€ -5,52

7. Per openstellingsuur:

Inclusief

▪ opbrengsten:

€ 160,83

▪ kosten:

€ 310,09

▪ resultaat:

€ -149,26

Businesscase

36 / 62

Tabel 10. Rendement per activiteit (a) Opbrengst

(b) Kosten

Kostendek. (a)/(b)

Resultaat (a)-(b)

Vrijzwemmen/recreatief

€ 98.714,79

€ 297.428,31

33,20%

€ -198.713,52

Banenzwemmen

€ 93.124,75

€ 273.786,72

34,00%

€ -180.661,97

Gezinszwemmen

€ 22.346,36

€ 48.282,74

46,30%

€ -25.936,38

€ 216.700,10

€ 623.163,83

34,80%

€ -406.463,73

AquaAerobicJam

€ 4.368,76

€ 2.748,36

159,00%

€ 1.620,40

AquaBootcamp

€ 3.226,96

€ 5.521,22

58,40%

€ -2.294,26

AquaCardio

€ 1.786,47

€ 6.466,80

27,60%

€ -4.680,33

€ 66.330,20

€ 112.888,40

58,80%

€ -46.558,20

€ 256.664,95

€ 250.014,27

102,70%

€ 6.650,68

€ 3.027,82

€ 3.406,28

88,90%

€ -378,46

€ 272.713,49

€ 275.220,33

99,10%

€ -2.506,84

Anne Flokstraschool

€ 6.558,96

€ 9.720,66

67,50%

€ -3.161,71

Praktijkschool PP12

€ 5.078,68

€ 8.188,53

62,00%

€ -3.109,84

€ 18.670,32

€ 63.678,75

29,30%

€ -45.008,43

IJsselmeeuwen - waterpolo

€ 29.867,91

€ 79.995,13

37,30%

€ -50.127,21

IJsselmeeuwen - wedstrijdzw.

€ 27.764,63

€ 73.310,12

37,90%

€ -45.545,48

IJsselmeeuwen - wedstrijden

€ 7.703,92

€ 27.900,49

27,60%

€ -20.196,57

IJsselmeeuwen - zwemlessen

€ 31.341,03

€ 40.557,13

77,30%

€ -9.216,10

IJsselmeeuwen - trimzwemmen

€ 789,29

€ 2.169,40

36,40%

€ -1.380,11

IJsselmeeuwen - recreatief jeugd

€ 2.367,81

€ 6.509,09

36,40%

€ -4.141,28

IJsselmeeuwen - Dolfijn

€ 1.649,67

€ 3.183,75

51,80%

€ -1.534,08

€ 2.354,47

€ 6.466,80

36,40%

€ -4.112,33

Totaal:

€ 120.363,90

€ 264.643,70

45,50%

€ -144.279,80

Totaal/gemiddeld:

€ 694.778,00

€ 1.339.595,00

51,90%

€ -644.817,00

Omschrijving 1. Recreatief zwemmen

… Totaal:

2. Doelgroepen

… Totaal:

3. Zwemlessen Zwemdiploma ABC Zwemles volwassenen … Totaal:

4. Schoolzwemmen

… Totaal:

5. Verenigingen/verhuur

… Albacare - duiktraining …

Businesscase

37 / 62

Bijlage 3 Stroomschema verbonden partijen

Toelichting: Aan de hand van dit stroomschema voeren we de discussie of er aanleiding is over te gaan tot deelname aan een verbonden partij. Ook helpt dit schema het kiezen van de vorm van de verbonden partij. Hierbij hebben we, in lijn met de wetgever, een voorkeur voor een publieke rechtsvorm (gemeenschappelijke regeling) boven een private rechtsvorm zoals een NV of stichting.

Businesscase

38 / 62

Het schema betreft Uitgangspunt 1, het afwegingskader als hulpmiddel bij besluitvorming over het aangaan van een relatie met een verbonden partij. Indien het schema wordt doorlopen dan: 1. Er is sprake van een publiek belang 2. Er is geen volledige gemeentelijke betrokkenheid noodzakelijk 3. De gemeente kan het publieke belang niet beter behartigen door een relatie aan te gaan met een publiekrechtelijke verbonden partij. 4. De gemeente kan het publieke belang wel beter behartigen door een relatie aan te gaan met een privaatrechtelijke verbonden partij. De hierop volgende uitgangspunten van de nota verbonden partijen worden, bij een besluit tot oprichting van een Sport- en Accommodatiebedrijf Zutphen, in de fasen van oprichting en inrichting in 2021 als randvoorwaarden gehanteerd en getoetst: Uitgangspunt 2: De manier waarop we de relatie onderhouden hangt af van de omvang van het bestuurlijk belang en de omvang van het financieel belang. Uitgangspunt 3: Op basis van een periodieke inschatting van beide belangen komen we tot drie relatiearrangementen. Uitgangspunt 4: De drie arrangementen kennen elk een eigen invulling qua ambtelijke ondersteuning en overlegvormen. Uitgangspunt 5: In de arrangementen richten we aandacht op de voorkant van processen en op de gemeenschappelijkheid in het invullen van de eigenaars- en Opdrachtgeverrol.

Uitgangspunt 6: In arrangement 3 (hoog bestuurlijk en financieel belang) vertegenwoordigen verschillende portefeuillehouders in het college van B&W de opdrachtgevers- en eigenaarsrol, waarbij we ook afzonderlijke advieslijnen hanteren. Uitgangspunt 7: Er is geen sprake van gedwongen winkelnering voor ondersteunende diensten . Uitgangspunt 8: We werken vanuit het besef dat we niet de enige opdrachtgever en eigenaar zijn en zoeken daarom gericht naar de samenwerking en afstemming in de invulling van de eigenaars- en opdrachtgeversrol. Uitgangspunt 9: We geven structureel aandacht aan ontwikkeling van kennis en ervaring rond het werken met verbonden partijen bij betrokkenen.

Businesscase

39 / 62

Bijlage 4 Risicokaarten Risicokaart monitoring en sturing Beleid – exploitatie – financiering Monitoring en sturing onvoldoende

Categorie Risico

Omschrijving risico (risico = kans op schadelijke gebeurtenis * impact van gebeurtenis) Mogelijke gebeurtenis

Onvoldoende of niet tijdige informatie over negatieve ontwikkelingen in financiële exploitatie, gebruik van accommodaties of maatschappelijke effecten. Informatievoorziening / verantwoording onvoldoende

Oorzaak

Te laat inzicht, te late bijsturing, ongewenste effecten lang onzichtbaar

Effect

Kwalificatie risico Geef aan welke kwalificatie(s) van toepassing is/zijn. ➢ ➢ ➢ ➢

politiek / bestuurlijk juridisch / wettelijk financieel / economisch maatschappelijk

Waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet ➢

mogelijk (30%)

Omschrijving risico Beschrijf hier de impact van de gebeurtenis. Beleid

➢

substantieel

Beheer

➢

matig

Exploitatie

➢

substantieel

Financieel

De financiële impact bedraagt naar verwachting: €…

Ruimte voor toelichting Ongewenste effecten van onjuiste inzet van gemeenschapsgeld kan beleidsmatige en politieke consequenties hebben

Te late signalering van negatieve effecten kan negatieve financiële effecten tot gevolg hebben Niet te kwantificeren

Risico-reactie Hoe reageren we op dit risico? ➢ ➢

vermijden (actief op sturen zodat de kans en impact wordt verminderd) verminderen (actief op sturen zodat de kans en impact wordt verminderd)

Voorgestelde (of aanwezige) beheersmaatregel Kwartaalrapportages met kengetallen efficiëntie en effectiviteit, maatschappelijk jaarverslag.

Businesscase

40 / 62

Risicokaart opdrachtgeverschap Beleid – beheer Opdrachtgeverschap gemeente onvoldoende geborgd

Categorie Risico

Omschrijving risico (risico = kans op schadelijke gebeurtenis * impact van gebeurtenis) Mogelijke gebeurtenis

Onduidelijkheid over OGON (Opdrachtgeverschap Opdrachtnemerschap) Opdrachtgeverschap / accounthouderschap op de onderdelen beleid, financiën en vastgoed zijn onvoldoende duidelijk belegd en geborgd in de gemeentelijke organisatie.

Oorzaak

Miscommunicatie, verstarde verhoudingen en onwerkbare sfeer voor samenwerking

Effect

Kwalificatie risico Geef aan welke kwalificatie(s) van toepassing is/zijn. ➢ ➢ ➢

politiek / bestuurlijk juridisch / wettelijk organisatorisch

Waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet Beschrijf hier de kans dat de gebeurtenis zich voordoet. Dit kan ook via scenario’s met verschillende uitkomsten. ➢ mogelijk (30%)

Omschrijving risico Beschrijf hier de impact van de gebeurtenis.

Ruimte voor toelichting

Beleid

➢

substantieel

Beheer

➢

substantieel

Exploitatie

➢

substantieel

Negatieve effecten als gevolg van deze onduidelijkheid treden op.

De financiële impact bedraagt naar verwachting: €…

Niet te kwantificeren, wel grote impact op motivatie, betrokkenheid

Financieel

Indien niet goed belegd heeft dit een continu negatief effect op de beleidsontwikkeling en beleidsvorming en -uitvoering Idem

Risico-reactie Hoe reageren wij op dit risico? ➢ verminderen (actief op sturen zodat de kans en impact wordt verminderd) Door het opdrachtgeverschap goed te borgen en kwalitatief goed in te vullen op de gebieden beleid, financiën en vastgoed kan dit risico goed worden beheerst.

Voorgestelde (of aanwezige) beheersmaatregel OGON-notitie / Governance-code opstellen en juridisch vastleggen.

Businesscase

41 / 62

Risicokaart maatschappelijk ondernemen Beleid – beheer – exploitatie – financiering – etc. Onduidelijkheid over maatschappelijk ondernemen/vrijheidsgraden

Categorie Risico

Omschrijving risico (risico = kans op schadelijke gebeurtenis * impact van gebeurtenis) Mogelijke gebeurtenis

Discussie gemeente en Sport- en Accommodatiebedrijf/RvC over vrijheid van maatschappelijk ondernemen Vrijheidsgraden van ondernemerschap onvoldoende duidelijk vastgelegd

Oorzaak

Discussies over tarieven, wel/niet organisatie van commerciële activiteiten, voorrang gebruikersgroepen

Effect

Kwalificatie risico Geef aan welke kwalificatie(s) van toepassing is/zijn. ➢ ➢ ➢ ➢

politiek / bestuurlijk juridisch / wettelijk financieel / economisch organisatorisch

Waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet ➢

aannemelijk (50%)

Omschrijving risico Beschrijf hier de impact van de gebeurtenis.

Ruimte voor toelichting

Beleid

➢

substantieel

Indien niet goed vastgelegd heeft dit een continu effect op de beleidsontwikkeling en beleidsvorming en –uitvoering

Beheer

➢

minimaal

De huidige vorm van beheer kan worden voortgezet.

Exploitatie

➢

substantieel

Er is onvoldoende ruimte voor het ontwikkelen van nieuwe activiteiten die een gunstige invloed hebben de exploitatie Niet te kwantificeren

Financieel

De financiële impact bedraagt naar verwachting: €…

Risico-reactie Hoe reageren wij op dit risico? ➢ ➢

vermijden (actief op sturen zodat de kans en impact wordt verminderd) verminderen (actief op sturen zodat de kans en impact wordt verminderd)

Voorgestelde (of aanwezige) beheersmaatregel Prestatieovereenkomst, vaststelling basistarieven, vaststelling volgorde ingebruikgeving, ruimte voor commerciële activiteiten contractueel vastleggen.

Businesscase

42 / 62

Risicokaart financiële exploitatie Beleid – beheer – exploitatie – financiering Niet behalen van financiële exploitatie

Categorie Risico

Omschrijving risico (risico = kans op schadelijke gebeurtenis * impact van gebeurtenis)

Mogelijke gebeurtenis

Gemeentelijke exploitatiebijdrage blijkt onvoldoende te zijn. Begroting wordt niet gehaald. Gemeente moet als aandeelhouder verliezen aanvullen.

Oorzaak

Niet realistische exploitatiebegroting. Onverwachte maatschappelijke/economische ontwikkelingen

Effect

Discussies over gemeentelijke bijdrage, begrotingstekort SAZ en gemeente.

Kwalificatie risico Geef aan welke kwalificatie(s) van toepassing is/zijn. ➢ ➢

politiek / bestuurlijk financieel / economisch

Waarschijnlijkheid dat het risico zich voordoet ➢

mogelijk (30%)

Omschrijving risico Beschrijf hier de impact van de gebeurtenis.

Ruimte voor toelichting

Beleid

➢

substantieel

Beheer

➢

minimaal

Exploitatie

➢

substantieel

Verminderde financiële mogelijkheden kan negatief effect hebben op omvang en kwaliteit activiteitenaanbod

De financiële impact bedraagt naar verwachting: €…

Financiële effecten kunnen erg groot zijn bij onverwachte ontwikkelingen als sluiting t.g.v. corona-maatregelen

Financieel

Financiële effecten kunnen er voor zorgen dat beleidsdoelen niet gehaald worden. Verminderde financiële mogelijkheden kan negatief effect hebben op omvang en kwaliteit dienstverlening

Risico-reactie Hoe reageren wij op dit risico? ➢ ➢

vermijden (actief op sturen zodat de kans en impact wordt verminderd) verminderen (actief op sturen zodat de kans en impact wordt verminderd)

Voorgestelde (of aanwezige) beheersmaatregel Realistische begroting en hoogte gemeentelijke bijdrage, geen taakstellingen combineren met externe verzelfstandiging, mogelijkheid vorming financiële buffer om fluctuaties in exploitatie op te vangen

Businesscase

43 / 62

Bijlage 5 Benchmark Sport- en Accommodatiebedrijven Er is een korte benchmark uitgevoerd onder de volgende 15 sportbedrijven in Nederland: 1. Exploitatie Sportaccommodaties Aalsmeer 2. Alkmaar Sport 3. Amstelveen Sport 4. Sportbedrijf Arnhem 5. BRES accommodaties Hoekse Waard 6. BV Sport Leeuwarden 7. Sportief Capelle 8. Sportbedrijf Deventer 9. Sportbedrijf Doetinchem 10. Sportbedrijf Rotterdam 11. Sport Gouda 12. Sportstichting Sittard-Geleen 13. Sport en Welzijn Ridderkerk 14. SRO Amersfoort 15. Voorst - De Koepel Sport, Welzijn en Cultuur

Aan hen legden we volgende vragen voor: 1. a. b. c. d.

Algemene gegevens: Jaar van verzelfstandiging Rechtsvorm en CAO Aantal medewerkers Onderdelen exploitatie

2. a. b. c.

Financiën: Omzet, gemeentelijke bijdrage, bezuinigingstaakstelling bij aanvang? Afspraken over vorming reserve/buffer? Ontwikkeling financiele exploitatie afgelopen jaren

3. Belangrijkste behaalde voordelen 4. Belangrijkste leerpunten 5. Te verwachten ontwikkelingen Hieronder vindt u de reactie van de sportbedrijven, geanonimiseerd en in willekeurige volgorde.

Businesscase

44 / 62

A. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 2010. b. Rechtsvorm en cao: bv, cao sport en sinds komst zwembad cao zwembad er naast. c. Omvang Sportbedrijf: aantal medewerkers: 45. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / sportstimulering / cultuur. (niet formeel nemen we wel mee in activiteiten voor kinderen en jongeren in vakantieprogramma’s) / welzijn (ook niet formeel) en uitbreiden op zorg). 2. Financiën: a. Omzet / totaal kosten / financiële start met / zonder bezuiniging met taakstelling inderdaad. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken nee. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd, stabiel gebleven / verslechterd alle jaren vanaf 2010 verbeterd op 2020 na. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • • • •

Combinatie hardware software. Korte lijnen, snel handelen, bewegingsvrijheid, geen ambtelijke molen. Lokale kennis, netwerk en ervaring dat maakt snel verbinden mogelijk. Intrinsieke passie voor sport en bewegen, passie voor sport als doel en als middel bij het personeel, men houdt van de corebusiness van je bedrijf. • Sport en beweegcultuur als werkcultuur. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5: • Afstemming opdrachtgever blijft lastig en vraagt continue zorg en aandacht. • Eigen vermogen moet niet te beperkt worden gehouden vanuit politiek oogpunt. • Balans vinden tussen publiek en privaat blijft ingewikkeld. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar • Uitbreiding van werkvelden zorg / cultuur / recreatie. • Zwembad na openen en sluiten en openen en sluiten en openen en sluiten van september 2020 definitief openen en open houden en ontwikkelen. • Sport en bewegen als blijvende interventie in de zorg, welzijn en preventie daarbinnen.

Businesscase

45 / 62

B. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 1989. b. Rechtsvorm en cao: stichting cao Recreatie, later Sport. c. Omvang Sportbedrijf: aantal medewerkers 60. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / sportstimulering / cultuur / welzijn (tot 2010 zonder welzijn, later met welzijn. Cultuur maakt geen onderdeel uit van …… 2. Financiën: a. Omzet / totaal kosten / financiële start met / zonder bezuiniging op …… was de omzet rond miljoen euro b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken: ja, 15% van de omzet. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd, stabiel gebleven / verslechterd. Tot aanbesteding stabiel tot licht verbeterd. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Samenwerking andere partijen. • Samenwerking sport en welzijn omgebouwd naar leefstijl. • Voordelen door sharing ondersteunende diensten. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Ervaringen met aanbesteden. • Positieve resultaten werden door de gemeente afgeroomd. • Discussie met gemeente over doelmatigheid en doeltreffendheid (lees gewenste invloed gemeente op het beleid). 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • Meer invloed op beleidsdoelen gemeente. • Bredere maatschappelijke rol accommodaties. • Kwalitatief goed personeel.

Businesscase

46 / 62

C. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 1 januari 2014. b. Rechtsvorm en cao: …NV. c. Omvang Sportbedrijf: aantal medewerkers 150. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / sportstimulering. 2. Financiën: a. Omzet / totaal kosten / financiële start met / zonder bezuiniging. 16 miljoen, start zonder bezuinigingen – was van tevoren al geboekt en een korting op onderhoudsbudget. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken. Alleen voor de arbeidsvoorwaarden is een rugzakje meegegeven. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Meer bezoek, evenementen, maatschappelijk resultaat. • Hogere klanttevredenheid. • Moderner bedrijf met innovatie en ontwikkeling. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Goed inregelen demarcatie vastgoed gemeente en kwaliteitsniveau NEN. • (Te) intensieve controle door gemeente als opdrachtgever. • Zakelijker acteren richting gemeente. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • SPUK vs btw. • Besparingen. • Meer, nadrukkelijker de zorg integreren.

Businesscase

47 / 62

D. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 1964. b. Rechtsvorm en cao: we volgen de CAR-UWO en rechtpositieregeling gemeente. c. Omvang Sportbedrijf: 40 medewerkers vast (31,7 fte) en 24 flex, m.n. oproepers zwembad en binnensport. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport. Sportstimulering dit doen we in nauwe samenwerking met stichting waar alle uitvoerende medewerkers in dienst zijn. 2. Financiën: a.

Financiële start met / zonder bezuiniging. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken, pas in 2010 gemaakt, max. 5% vorming EV van exploitatiebegroting. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: kosten gestegen, gemeente bezuinigd en exploitatiebijdrage al sinds 2011 nagenoeg op zelfde niveau. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Samenwerking regio, dus diensten verlenen aan andere gemeenten, nadeel wel gedoogd door college, maar niet vanuit bestuurlijke opdracht. Verder van belang hierover goede zakelijke afspraken te maken, m.n. als gemeente afhaakt, wie blijft met lasten zitten? • Intensivering samenwerking afd. Vastgoed gemeente. • Uitstekend sportstimuleringsprogramma opgezet v.a. 2009 i.s.m. Welzijnsstichting alwaar de combinatiefunctionarissen in dienst zijn en leerbedrijf i.s.m. onderwijs. Sportstichting is voorzitter van stuurgroep programma i.s.m. directie en gemeente ambtenaar. Programma is vastgelegd in collegeakkoord. • Ontvlechting met gemeente in 2010, er waren nog vele zaken verweven met elkaar. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Zie boven, m.b.t. samenwerking regio gemeenten. • Wij zijn een uitvoeringsorganisatie. Gemeente MOET duidelijke keuzes maken m.b.t. het te beheren in duurzaam in stand houden van sportaccommodaties. Daarop uitvoeringsorganisatie afstemmen.

Welke rol wil gemeente regie?? Wat wil ze ervoor betalen, welke rechtsvorm past daar het beste bij? 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: Gemeente heeft besloten 3 zwemvoorzieningen te sluiten in gemeente … (twee privaat en een publiek die wij beheren). Daarvoor i.p.v. 1 nieuwe schaats-zwemvoorziening te realiseren m.i.v. 2025. Wie dit gaan beheren is onduidelijk. Dit heeft uiteraard grote impact op mijn organisatie. Derhalve nu met gemeente in overleg over onze toekomst.

Businesscase

48 / 62

E. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 2021 (Zwembad BV 2006). b. Rechtsvorm en cao: op dit moment nog 5: Car/Uwo, Recron, Recreatie, Sport en Wizz. c. Omvang Sportbedrijf: 38 fte / 70 medewerkers. d. Omvang Sportbedrijf: zwembad / binnensport / sportstimulering. 2. Financiën: a. Omzet: ca. € 5.000.000. Gemeentelijke bijdrage: ca. € 2.500.000. Financiële start zonder bezuinigingstaakstelling. Ook niet aan te bevelen, financieel voordeel zal pas na 3-5 jaar optreden. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken? Ja, op basis van een risicoanalyse wordt weerstandsvermogen opgebouwd. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: n.v.t. 3. Belangrijkste 3 voordelen: • Beter bedienen van ‘de klant’ dan binnen gemeentelijke organisatie, maatschappelijke meerwaarde! • Eén loket voor alle sportvragen. • Meer continuïteit / minder kwetsbaarheid dan in meerdere kleine organisaties. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Zorg voor goed borgen van opdrachtgeverschap, gemeentelijke formatie niet (geheel) wegbezuinigen bij oprichting sportbedrijf. • Heldere keuzes vooraf maken en niet na oprichting. • Maak goede afspraken over de demarcatie van het onderhoud, dit voorkomt discussies en (financiële) tegenvallers achteraf. • Overschat de schaalvoordelen niet.

In gemeente …… is de maatschappelijke meerwaarde veel groter dan de economische. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • Meer belang van goede exploitatie om kosten in de hand te houden (btw, vervanging). • Samenwerking tussen (kleinere) sportbedrijven voor backoffice. • Grotere rol sport in samenleving, dus vitale organisatie nodig.

Businesscase

49 / 62

F. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 1 januari 2014. b. Rechtsvorm en cao: b.v. en VERMO als cao en nu inmiddels 3 b.v.’s en cao zwembaden en horeca zijn toegevoegd. c. Omvang Sportbedrijf: 20 medewerkers vast en 50 op basis van inhuur bij start. Nu 110 medewerkers vast in dienst en huren wij er circa 100 in. d. Omvang Sportbedrijf: bij start 1 openluchtzwembad en nu in totaal 3 zwembaden waarvan 2 binnenbaden / binnensport bij start 5 en nu 9 / buitensport nog niet / sportstimulering nog niet / cultuur /welzijn bij start 7 welzijn of cultuur nu zijn dit er 13. Verder hebben wij een recreatieoord van 22 hectare, doen wij onderhoud en/of beheer aan 50% van de vastgoed portefeuille van de gemeente zoals het gemeentehuis enz. In totaal hebben wij 50 accommodaties ons onze portefeuille zitten. 2. Financiën: a. Omzet/totaal kosten / financiële start met / zonder bezuiniging. Bij start 2,3 miljoen en nu afgerond 9 miljoen en komend jaar groeit verder. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken Wij moeten een eigenvermogen opbouwen om zo te zorgen dat wij een gezond weerstandvermogen hebben. Er is hier een min en max over afgesproken. c.

Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd, stabiel gebleven / verslechterd sterk verbeterd en de taakstelling bij start van € 350.000 hebben wij in jaar 2 behaald, verder geen taakstellingen. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Gezonde financiële positie met een transparante boekhouding / jaarrekening en waarin wij ons in 2020 echt hebben kunnen onderscheiden als organisatie. Netto resultaat van 50k en gezien Corona is dit echt een prestatie en gemeente heeft niet extra bijgedragen. Wel hebben wij gebruik gemaakt van de coronavergoedingen als NOW, TVL, TVS enz. • Bepaalde mate van zakelijkheid, ook aan de kant van de gemeente en dit bevordert de samenwerking. Wel op een realistisch niveau en vooral het gezamenlijke belang zien • Maatschappelijke meerwaarde gecreëerd en alle objecten zijn op conditiescore niveau 3 onderhouden. Zonder meerkosten en indexatie vanuit de gemeente. Ofwel gebruikers krijgen meer kwaliteit voor hetzelfde geld. • Vertrouwensband opgebouwd met de aandeelhouder (lees gemeente) en wij adviseren gemeente bij vraagstukken met betrekking tot hun vastgoed, exploitaties die nog niet bij ons zitten. • Meer inzicht voor de eigenaar in wat de bezettingspercentages zijn van de gebouwen. • Sneller kunnen inspelen op de trens en vraag en aanbod.

• Inmiddels behoren wij tot een aantrekkelijke werkgever in ons gebied (ofwel werkgelegenheid). • Tot op heden kloppen de prestatieafspraken en bijhorende financiën. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Schoenmaker blijf bij je leest, wij zijn goed in het exploiteren van gemeentelijk vastgoed en moeten ons niet begeven op beleid.

Businesscase

50 / 62

5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • In samenwerking met de gemeente de gehele portefeuille vastgoed overnemen en BEHEER, RECREATIE, EXPLOITATIE, SPORT (…) b.v. zijn voor deze gemeente. Concreet betekent dit een mogelijke groei van circa 40 accommodaties met bijhorende medewerkers. • Duurzaamheidsambitie op zowel de people kant als vastgoed. • Een ingang voor alle verhuur, beheer, exploitatie en onderhoud vragen. • Het beleid van onze opdrachtgever invulling geven op een efficiënte manier met meer waarde voor die euro. • Mogelijk sportstimulering toevoegen. • Mogelijk buitensport (onderhoud) toevoegen.

Businesscase

51 / 62

G. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 2017. b. Rechtsvorm en cao: b.v. – cao Vermo. c. Omvang Sportbedrijf: 147 fte / ca. 180 personen. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / sportstimulering. 2. Financiën: a. Omzet: 22 mln. Gemeentelijke bijdrage: 16,5 mln. (geen taakstelling, wel afspraak over inverdieneffecten → later als reserve terug naar SA). b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken? Ja, op basis van grofmazige risicoanalyse. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: redelijk gelijk (los van Corona). 3. Belangrijkste 3 voordelen: • Sportbedrijf kan goedkoper werken, organisatie leaner. • Sneller inspelen op ontwikkelingen in markt en behoefte van klanten. • Bevoegdheden / verantwoordelijkheden tussen gemeente en ‘sport’ zijn helderder (geen extra opdrachten zonder middelen, dus geen ‘verborgen’ kosten). 4. Belangrijkste 3 missers/leerpunten afgelopen 5 jaar: • Opdrachtgever / opdrachtnemerschap goed beleggen! (hoog genoeg plaatsen in organisatie, alignement belangrijk). • Niet teveel beleid overdragen, voldoende capaciteit handhaven aan opdrachtgeverskant.

• Vóóraf afspraken over: flexibiliteit in exploitatie (niet alles in beton gieten), wat te doen met winst?, risicodeling, demarcatie, areaal (toevoegen / afvoeren), investeringen na afloop concessie, VPB, kaders commerciële activiteiten. • Niet alles zelf willen uitvinden bij inrichten organisatie. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • Samenwerking tussen sportbedrijven intensiever. • Van ‘sport’ naar ‘bewegen en gezondheid’. • Sportdeelname: van binnen naar (flexibel) buiten → wat met (dure) binnensport?

Businesscase

52 / 62

H. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 1994. b. Rechtsvorm en cao: NV – Vermo. c. Omvang Sportbedrijf: 95 fte / 140-150 medewerkers. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / ijsbaan / squash / binnensport / sportstimulering. 2. Financiën: a. Omzet: € 10-11.000.000. Gemeentelijke bijdrage: € 4.000.000. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken: niet bekend (weerstandsvermogen is beperkt, zit in vastgoed). c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: stabiel – sinds 2009 (beperkt) positief resultaat. 3. Belangrijkste 3 voordelen: • Prestatieafspraken i.c.m. subsidie: gemeente is ontzorgd. • Besluitvorming gaat sneller, beter inspelen op markt en ontwikkelingen. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Zorg voor een goede, sterke RvC die kennis heeft van de markt en feeling met sport. • Goede afspraken over opdrachtgeverschap / opdrachtgeverschap, aan beide kanten scheiding van commercieel en maatschappelijk belang. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • • • •

Verandering behoefte klant dus uitbreiding faciliteiten. Nieuw sportbeleid gemeente … Van ‘sport’ naar ‘gezondheid’. Groot onderhoud accommodaties i.c.m. verduurzaming en veranderende vraag.

Businesscase

53 / 62

I 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 2007. b. Rechtsvorm en cao: b.v., cao zwembaden. c. Omvang Sportbedrijf: 70 medewerkers. d. Omvang Sportbedrijf: zwembad, beheer en exploitatie sporthallen, gymzalen, buitensport, Sportstimulering, verenigingsondersteuning, gymonderwijs, verbinding met Sociaal Domein. 2. Financiën: a. Omzet / totaal kosten / financiële start met / zonder bezuiniging. Omzet: EUR 10 miljoen, financiële start zonder bezuiniging. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken. Ja, via een agioreserve van € 850.000. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd, stabiel gebleven / verslechterd. Financiële positie: van 2015-2018 neerwaartse trend, vanaf 2018 telkens positief resultaat. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Flexibelere inzet waardoor sneller ingespeeld kan worden op vraag vanuit sport en bewegen. • Door geen “gemeentestempel” makkelijker verbinding kunnen leggen met andere domeinen. • Snellere besluitvorming door constructie directeur / bestuurder, RvC en gemeente als aandeelhouder. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Je blijft financieel heel erg aan het lijntje van de gemeente lopen en daarmee onderdeel ook van het politieke speelveld. • Structureel tekort op onderhoud binnen- en buitencomplexen.

• Dienstverleningsovereenkomst van telkens van 5 jaar wordt op laatste moment vastgesteld: dat betekent onzekerheid in telkens het laatste contractjaar. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • Groei van de gemeente door ontwikkeling nieuwe wijk waar sporten en bewegen centraal staat. • Meer sport en bewegen in de openbare ruimte. • Onzekerheid over lange termijn effecten Coronacrisis: met name op gebied van de sociale infrastructuur van sport en bewegen (dus niet financieel; meer vrijwilligers, blijven de leden c.q. komen ze terug, etc.).

Businesscase

54 / 62

J. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: jaar 1974. b. Rechtsvorm en cao: b.v. cao zwembaden. c. Omvang Sportbedrijf: aantal medewerkers 48. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / beperkt sportstimulering. 2. Financiën: a. Omzet 2.444k + 1.353k subsidie / totaal kosten 3.788 / financiële start met / zonder bezuiniging te lang geleden. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken of dat destijds al was, weet ik niet. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd tot 2020. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Schaalvergroting door toevoeging buitensport en maatschappelijk vastgoed. • Onderhoud buitengroen in eigen beheer genomen. • Organisatie verstevigd, klaar voor de toekomst. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Interactief maken glijbaan. • Wat is beter: horeca in eigen beheer of verpacht. • Politiek kijkt vaak te weinig naar de lange termijn. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • • • • •

Overdracht eigendom onroerend goed (vastgoed b.v.). Verantwoordelijkheid voor renovatie sportvelden. Nieuw doelgroepenbad. Verenigingen worden minder belangrijk, sporten individualiseert verder. Schoolzwemmen komt terug.

Businesscase

55 / 62

K. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: jaar oprichting stichting ……, welzijn en cultuur per 1-1-2010. b. Rechtsvorm en cao: stichting met als oprichters de 2 grootste sportverenigingen … en …, stichting … en gemeente …. Van elk 1 bestuurslid bij oprichting met de bedoeling bestuur naar 7 personen met 3 afgevaardigden uit de dorpen. Wij zijn aangesloten bij de cao Vermo. c. Omvang Sportbedrijf: aantal medewerkers heeft een manager 36 uur, 2 hoofdbeheerders beiden 36 uur, 1 medewerkster sportcafé / beheerder 28 uur. Beheerder 32 uur, beheerder 25 uur en beheerder 16 uur. Tevens jongeren op 0 uren contract voor sportcafé. Voor Corona 8 jongeren die gemiddeld 5 uur per week werken. c. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / sportstimulering / cultuur / welzijn: … is in eerste instantie de exploitant van gemeentelijke gebouwen. Wij hebben 2 sportcomplexen, 7 gymzalen en een Kulturhus en 2 neven gebouwen voor kinderopvang en welzijn. Wij hebben sinds 2 jaar ook 3 buurtsportcoaches voor … en voor aangepast sporten. Zij worden ondersteund door een aantal stagiaires. … is meer administratief verantwoordelijk, ambtenaar sport doet de dagelijkse aansturing van de BSC. 2. Financiën: a. Omzet / totaal kosten / financiële start met / zonder bezuiniging : 2019 omzet totaal 1002/m totaal kosten 954/m. Geen bezuinigingen bij start in 2010.

b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken: … is met 0 eigen vermogen begonnen qua geldstroom, activa overname roerende zaken nagenoeg allemaal afgeschreven. Gebouwen blijven bij gemeente. Wel een jaarlijkse instandhoudingsbijdrage van rond de 220/m. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd, stabiel gebleven / verslechterd De financiële situatie is vrij stabiel. Elk jaar een kleine plus wat mede een gevolg is van de instandhoudingsbijdrage. 2018 minder jaar door grotere investeringen vooruitlopend op de herziening btw constructie sport. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Korte lijnen met de verenigingen en meer duidelijkheid wie contact persoon is voor de vrijwilligers van de verenigingen. • Stabiliteit bij personeel t.a.v. gemeente periode. • Sportcafé eigen exploitatie en geen brouwerij meer met een pachtcontract. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Draagvlak bij kleinere verenigingen was slecht, Koepel opgericht door de grotere partijen. Dit heeft veel energie gekost. • Te klein om meer taken op te kunnen pakken, doorgroeien naar een bredere organisatie voor sport, welzijn en cultuur is niet gelukt. • Erg afhankelijk van de politiek. Vervanging van een te slopen gymzaal kost veel energie aangezien gemeente de leiding in het proces heeft.

Businesscase

56 / 62

5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar • A.g.v sportakkoord meer discussie over verdeling prime time zaal uren. • Vervanging 2 gymzalen door 1 sportzaal / sporthal. • Renovatie gemeentelijke gebouwen naar energie neutraal en daarbij sport aspect niet uit het oog verliezen.

Businesscase

57 / 62

L. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 1997. b. Rechtsvorm en cao: Vermo & Recreatie. c. Omvang Sportbedrijf: 388 medewerkers (245,6 fte). d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / sportstimulering / cultuur / welzijn. zie grafiek 2. Financiën: a. Omzet/totaal kosten / financiële start met/zonder bezuiniging. ca. 49 mln. omzet. start zonder bezuiniging. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken. Ja, afspraken over solvabiliteit. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: verbeterd, stabiel gebleven / verslechterd. Stabiel. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar: • Financieel resultaat, maatschappelijk rendement. • Verbeterde klanttevredenheid, behoud schaalgrootte. 4. Belangrijkste 3 missers/leerpunten afgelopen 5 jaar: • Vermogen tot innovatie, meegaan met nieuwe ontwikkelingen als duurzaamheid. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • Bezuinigingen a.g.v. Coronacrisis, bescheiden groei. • Moeilijk om goed personeel te werven.

Businesscase

58 / 62

M. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: jaar 2018. b. Rechtsvorm en cao: b.v. (met gemeente als 100% aandeelhouder); cao Vermo. c. Omvang Sportbedrijf: 346 medewerkers (316 fte). d. Omvang Sportbedrijf: 10 zwembaden / 13 sporthallen, 100 gymzalen / 51 buitensportcomplexen, 14 tennisparken / sportregie, buurtsport, schoolsport, side-events. 2. Financiën: a. Omzet / totaal: 56 mln. (waarvan 47 mln. gemeentelijke prestatievergoeding); bij verzelfstandiging geen bezuiniging toegepast. b. Was vorming van een financiële buffer onderdeel van de afspraken: Ja. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: in 2018 en 2019 verbeterd t.o.v. situatie voor verzelfstandiging; in 2020 minder slechter vanwege Corona. 3. Belangrijkste 3 behaalde voordelen afgelopen 5 jaar (vanaf 2018): • Vastleggen in overeenkomst van taken, gekwantificeerde resultaten, randvoorwaarden en budgetten. • Veel meer klant- en sportgericht werken dan voor verzelfstandiging. • Onderhoud (eigenaren en huurdersonderhoud) met de verzelfstandiging in 1 hand (Sportbedrijf), daarvoor gesplitst tussen gemeentelijke afdelingen sport en vastgoed. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: Geen echte missers, wel tips: • Begin tijdig met ICT (wensen/eisen, aanbesteding).

• Informeer tijdig alle leveranciers en overige stakeholders over veranderende situatie door verzelfstandiging. • Behoud binnen gemeente een sterk opdrachtgeverschap. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • Versterking rol Sportbedrijf bij nieuwbouw en renovatieprojecten • Extra inzet op sporten en bewegen na Corona. • Nieuwe sportconcepten (urban, e-sport, innovatieve gymzalen, etc.)

Businesscase

59 / 62

N. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: 1999. b. Rechtsvorm en cao: b.v., Vermo. c. Omvang Sportbedrijf: 100 fte, bijna 20 medewerkers. d. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / sportstimulering (buurtsportcoaches 14 fte)/ buitensport. Gemeenteomvang 120.000 inwoners. 2. Financiën: a. Omzet: 12,5 mln. Gemeentelijke bijdrage: 8,5 mln. b. Buffer: buffer 30% van de omzet (in statuten). Praktijk 10%: EV vorming is mogelijk, wel minder dan 30%. Zelf financiering huisvesting + klimhal (2 miljoen vastgoed van overschot reserve). Nu door Corona: intering reserve. Uitgangspunt: 3 maanden kosten kunnen betalen. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: binnen de begroting gebleven, met een begrootte winst van € 200.000. Geopteerd binnen btw-blijven. Belastingdienst heeft al 1,5 jaar niets laten horen op dit punt. Verwachting is wel positief (dienstverleningsovereenkomst i.p.v. subsidieovereenkomst). 3. Belangrijkste 3 voordelen: • Duurzaamheidsambitie / zwembaden gerealiseerd (grotendeels zelf gedaan). Gemeente alleen MJOP. Sportbedrijf ook vanuit bedrijfseconomische principes van terugverdientijd. • Zelf meer invloed op de exploitatie (opbrengsten en kosten). Zelf sturen exploitatieversterkende activiteiten buiten de opdracht van de gemeente.

• Ook investeren in vastgoed (toevoeging klimhal aan de sport buiten de breedtesport / huur van exploitant …). • Nieuwe glijbanen toegevoegd aan het tropische zwembad. Extra bezoekers betalen de (extra) investering. Dit had met ambtelijke organisatie en politieke besluitvorming wellicht niet gelukt. 4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Eindigheid van overgangsregelingen/ sociaal plannen is erg lastig. Grote verschillen tussen medewerkers (ORT, salaris). Effect op inplanbaarheid, cultuur, groepsvorming, financieel. • Goed gesprek aangaan met de gemeente over onderhoud: alleen dagelijks of ook groot onderhoud, wie blijft eigenaar. Kwaliteitsniveau? Voorkeur: gemeente eigenaar. Volledig onderhoud bij sportbedrijf: meest positieve effecten op de exploitatie. Voordeel: geen discussies over demarcatielijsten. • Indien scheiding huurders- en eigenaarsonderhoud, dan wel ROZ-model hanteren en geen eigen demarcatielijst. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • Exploitant / beheer → sportstimulering krijgt meer kansen. Vraag blijft wel of de overheid hier ook geld voor overheeft. • Tarieven eenduidiger / begrijpelijker definiëren. Inzicht in kosten en percentage opbrengsten / tarief (10%). Deze relatie leggen als valideren voor de tarieven. • Voorkeur: vast percentage kostendekking / tarief + gelijke tarief voor de breedtesport.

Wel verschil in kostendekking tussen zwembaden / binnensport. Verschillen blijven er wel.

Businesscase

60 / 62

• Faciliteren breedtesport met geen 100% dekking tarief. Voor andere sporten (urban sports, klimsport): extra faciliteiten toevoegen aan sportaccommodaties tegen marktconform tarief. Nodig is wel gemeentelijke steun. • Verschuiving in sportbeoefening: bewegen in openbare ruimte. • BSC meer als ambassadeurs e ontwikkelaars voor nieuwe activiteiten. • Minder vrijwilligers, taken overnemen van verenigingen door sportbedrijven.

Businesscase

61 / 62

O. 1. Algemene gegevens: a. Start extern verzelfstandigde organisatie: stichting 2001 – b.v. 1-1-2019. b. Rechtsvorm en cao: nu b.v. / cao zwembaden (meer dan 50%), ook voor sportstimulering en facilitair. b. Omvang Sportbedrijf: 82 medewerkers, 56 fte. c. Omvang Sportbedrijf: zwembaden / binnensport / buitensport / sportstimulering. Geen cultuur / welzijn (kan wel toekomst). 2. Financiën: a. Omzet: 8 mln. Gemeentelijke bijdrage: 4 mln. b. Buffer: streven 10% weerstandsvermogen van de omzet. Maar omzet gemeente aandeelhouder is kan ander besluit nemen. Elke 5 jaar contract met vaste bijdrage. c. Ontwikkeling financiële exploitatie laatste 5 jaar: sinds 2018 verbetering. In 2019 een plus t.o.v. begroting. 3. Belangrijkste 3 voordelen: • Door b.v. enerzijds meer op afstand, maar ook meer betrokken. Minder afhankelijk maar je maakt wel meer gebruik van elkaar. • Meer sprake van lange termijn visie (stichting was jaarlijks subsidieaanvraag) en meerjarenafspraken. Meer rust. • Financiële zekerheid. Meer ondernemersvrijheid. • Sport b.v. past binnen de groei van de gemeente (93 k naar 110 k inwoners).

4. Belangrijkste 3 missers / leerpunten afgelopen 5 jaar: • Van hoofdpijndossier Sportbedrijf naar … Sport. • Ziekteverzuim van 20% naar 5%. • Zaalaccommodatie voor zaalhockey te laat gestart. Nu blaashal moeten financieren. 5. Belangrijkste 3 te verwachten ontwikkelingen komende 5 jaar: • • • •

Groei van …, dus ook sportaccommodaties. Groei eigen formatie qua omvang. Nieuw zwembad, nieuwe scholen met sportvoorzieningen. Verder professionaliseren van de eigen organisatie.

Businesscase

62 / 62

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Zutphen&id=33c806ca-655e-49de-96d1-2363b19cb191