984062 - Bijlage 1 (motivering) - Archeologisch onderzoek

27

DE/STEEKPROEF

gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Zutphen.

28

DE/STEEKPROEF

Da0

®=:

areeslogsc onderzoks: e aaiesors

4610 0

I E

Opgroven (of begeleiden) Proefsleuven

E

Laag, geen vervolgonderzoek M Verstoord/reeds onderzocht Gestuurde boringen °

025

05

075

Figuur 14: Zutphen: Advieskaart voor e tracé. Een toelichting op de kaart staat op de voorgaande paging's.

29

N tm

DED

DE/STEEKPROEF

°

Gebruikte bronnen AHN-Viewer. www.AHN.nl. Actueel Hoogtebestand Nederland.

Rijkswaterstaat, Adviesdienst Geo-

informatie en ICT.

Brouwer.

R., B. Fermin en D. Kostelein.

2014.

Tussen Holsterbeek en Wolferenk.

rioolbegeleiding in de Van Suchtelenstraat in Zutphen.

Booronderzoek en

Zutphense Archeologische Publicaties 99.

Gemeente Zutphen. Bouwmesster, H.M.P 2000. Hertogenbosch.

Eme in de Romeinse en Frankische tijd. BAAC-rapport 98.045.

BAAC, 's-

Bouwmeester, H.M.P 2001. Archeologisch onderzoek op de Revelhorst (Zuiphen) . BAAC-rapport 01.019. BAAC, 's-Hertogenbosch

Centraal Archeologisch Archief (CAA) en Centraal Monumenten Archief (CMA) van de Rijksdienst voor het Culiureel Erfgoed (RCE) [Archis3] Deitch-van der Meulen, W. 2013. Een orcheologische begeleiding conform profocollen Proefsleuven en Opgraven op de locatie Transportsysteem Zutphen — Lochem, Gemeente Lochem. ADC-rapport 3322. ADC ArcheoProjecten, Amersfoort. Erfgoed Centrum Zutphen.

Www.erfgoedcentrumzutphen.nl

Fermin, H.A.C. 201 1. Wulflare. Archeologisch onderzoek naor prehistorische en middeleeuwse bewoningsresten aan de Voorsterollee te Zufphen. Gemeente Zutphen.

Zutphense Archeologische Publicaties 60

Fermin, H.A.C. 2017. Wulflare (2) Nederzettingsresten uit de late ijzertijd en vroeg-Romeinse tijd bij het crematorium aan de Voorsterallee in Zutphen. Gemeente Zutphen.

Zutphense Archeologische Publicaties 120.

Fermin, H.A.C. en J.W. van Dalfsen 2018. Prehistorie tussen de zwembassins Archeologisch onderzoek naar een erf uit de vroege ijzertijd op het terrein van hef voormalige Graaf Ottobad in Zuiphen.

Zutphense Archeologische Publicaties 129.

Fermin, H.A.C. en J.W. van Dalfsen 2019.

Gemeente Zutphen.

Rioolbegeleiding Van Essenstraat (gem. Zutphen)

Zuiphense Archeologische Intern Ropport . Gemeente Zuiphen Fermin, H.A.C. 2021. Door Polbeek en Wolfelerenk Archeologisch onderzoek in de Liandersleuf door de Voorsterallee, het Oostveensepad, de Van Suchtelenstraat en de Van Achtevelistraat in Zutphen {d.o.). Zutphense Archeologische Publicaties 147. Gemeente Zuiphen. Gelders Archief. www.geldersarchief.nl Groenewoudt, B.J. & J. Deeben 2001. Jagers en jachtwild, Over de eerste bewoners van de Ooyerhoek. In: Groothedde, M. et al. 2001. Sieentijdjagers en Frankische boeren in het Laaksche Veld bij Zutphen (Leesten en Eme 2), pp. 7-27 Groothedde, M. 1996. Leesten en Eme. Archeologisch en historisch onderzoek naar verdwenen buurschappen bij Zutphen. Stichting Archeologie IJssel/Vechtstreek. Groothedde, M. 2007. Archeologisch onderzoek in Zuiphen in 2006.

Zutphen MoNUmentaal,

gemeente Zuthpen. Goosens, E. 2007. MER N348 rondweg Zuiphen-Noord en Eefde-West, gemeenten Zuphen en Lochem; bureau- en inventariserend veldonderzoek. RAAP-rapport 1554. RAAP Weesp. HISGIS. veow.hisgis.nl

DED

DE/STEEKPROEF

Holl, J. 2013.

°

Plangebied Wijnhofpark, Berkelmeander, gemeente Zulphen; archeologisch

vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase). 4481. RAAP Weesp

Holl, J. en W. Deitch-van der Meulen 2014.

Op het randje van de Wolfelerenk.

RAAP-notitie

Transportsysteem

Zutphen — Lochem, deel Zutphen Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van verkennend en

karierend Booronderzoek (IVO-O) en Archeologische Begeleiding conform profocol Opgraven (AB). ADC-rapport 3045. ADC ArcheoProjecten, Amersfoort. Kastelein, D. en T. Kok 2014. Denkend aan Zutphen… Archeologische Publicaties 90. Gemeente Zutphen.

zie ik de Berkel stromen.

Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie 4.1 www.SIKB.nl. Archeologie, 2018 Louwe, E., W.H.J. Toonen, E. Eimermann en R.M.

4' aan de Lonsinkweg, gemeente Zutphen.

Zuiphense

Centraal College van Deskundigen

van Heeringen.

Vestigia rapport V610.

2009.

Bedrijventerrein ‘Revelhorst

Vestigia, Amersfoort.

Louwe, E. enA. Lutz. 201 1. Bestemmingsplan Revelhorst4 fase II, gemeente Zutphen. rapport V907. Vestigia, Amersfoort.

Vestigia

Marinelli, M.G. 1998. Uitbreidingslocatie '* Laakse Veld, gemeente Zuiphen; een archeologische kartering. RAAP-rapport 356. RAAP Amsterdom

Mostert, M. 2010. Zufphen-Eefde N348 Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. BAAC rapport A-09.0301. BAAC, 's-Hertogenbosch. Openstreepmaps.

www.openstreetmaps.org

Peeters, H. en S. Verneau 2001. Vertellingen rond een haard: een 10.000 jaar oud jagerskamp in de Ooyerhoek. In: Groothedde, M. et al. 2001. Sfeenfijdjagers en Frankische boeren in het Laaksche

Veld bij Zuiphen (Leesten en Eme 2), pp. 29-42 Prangsma, N.M. en P Hazen. 2010. ADC ArcheoProjecien, Amersfoort.

Bedrijventerrein Revelhorst 4 te Zulphen.

ADC-rapport 2166

Prangsma, N.M. en T.J. Obdam 2013. Zufphen, Revelhorst 4, Lansinkweg Een archeologische opgroving in de vorm van sleuven. ADC-ropport 3402. ADC ArcheoProjecten, Amersfoort Publieke Dienstverlening op de Kaarl. www.pdok.nl Ruimtelijke plannen.

wwwruimtelijkeplannen.nl

Scholte Lubberink, H.B.G. 2000. Oostelijke omlegging N348 Zutphen-Eefde: Polbeek Oostalternatief, gemeente Zutphen; een Aanvullende Archeologische Inventorisatie. RAAP-Rapport 508, RAAP Amsterdam.

Stroten, K. van, 2008. Begraven en verbrand verleden aan de Voorsterallee te Zuiphen. Archeologische Publicaties 45. Gemeente Zuiphen.

Zuiphense

Topofijdreis. www-topotijdreis.nl

Versfelt, H.J. 2003.

De Hoftinger-atlas van Noord- en Oost-Nederland,

1773-1794.

Groningen:

Heveskes.

Vos, P‚ M. van der Meulen, H. Weerts en J. Bozelmans 2018.

Aflas van Nederland in het Holoceen.

Landschap en bewoning vanaf de laafste ijstijd tot nu. Amsterdam, Prometheus.

DE/STEEKPROEF °

Lijst van figuren en tabellen Figuren 1

Topografische kaart

2

Beleidsaart

3

Paleogeografische reconstrucies

4

Hoogtekaart

5

Bodem- en geomorfologische kaart

6

Archeologische woordenkaart (Archis)

7

Uitsnede kaart Jacob van

8

Kaort van de straten en erven in de buurschop Eme in het kerspel Warnsveld

9

Caarte van den

10

Hottingerkaart

11

HISGIS

12

Topografische kaart 1935 en 1985

13_

Luchtfoto's RAF

14

Advieskaart

Deventer

Rivier den Berkel

koort

Tabellen

1

n2o

Administratieve gegevens Overzicht van de voorschriften orcheologische beleid Bekende archeologische waarden Speciicatie orcheologische verwachling

Appendix |: Archeologische periodes poleolihicum: paleolithicum paleolithicum paleolithicum paleolithicum paleolithicum

izertijd vroeg: midden: laat: laat A laat B:

tot 300.000

300.000 - 35.000

BP

35.000

vC

BP - 8.800

35.000 - 18.000 18.000

izertijd vroeg: ijzertijd midden: izertijd loat

BP

vC

mesolifhieum

midden:

7.100 - 6450 vC

mesolihicum

laat:

6.450 - 4900 vC

ijd romeinse romeinse romeinse romeinse romeinse romeinse romeinse romeinse romeinse

neolithicum:

neolithicum vroeg: neolithicum vroeg A: neolithicum vroeg 8:

5.300 - 4.200 vC 5.300 - 4.900 vC

midden

neolithicum

midden

A:

4.200 - 3.400 vC

neolithicum

midden

B

3.400 - 2.850 vC

neolithicum

laat:

2.850 - 2.000 vC

neolithicum

laat A:

2.850 - 2.450vC

neolithicum

laat B:

2.450 - 2.000 vC

4.200 - 2.850 vC

pleistoceen:

2.000 - 1.800vC 1.800 -

ijd ijd ijd ijd ijd ijd ijd ijd ijd

vroeg: vroeg A vroeg 8: midden: middenA: midden B: laat: laat A laat B:

middeleeuwen iddeleeuwen iddeleeuwen middeleeuwen middeleeuwen

vroeg: vroeg A: vroeg B vroeg C. vroeg D.

450 - 1.050

middeleeuwen

laat:

1.050-

1.500

nC

middeleeuwen

laat A:

1.050-

1.250

0C

middeleeuwen

laat B:

1.250-

1.500

nC

1.500 - 1.650

0C

1.650-

0C

12vC-70nC 12vC-25nC 25-70nC 70-270nC 70-

150

nC

150-270nC 270

- 450

270

-350nC

nC

350

- 450

nC

nieuwe ijd vroeg nieuwe tijd midden: nieuwe tjd laat:

1.100vC

1.100 - 800 vC

2,5 miljoen - 10.000 BP 475.000 - 410.000

BP

saolien

200.000 - 130.000

BP

weichselien

116.000

- 10.0008P

10.000

- heden

voor Christus na Christus

before present; present = 1950

525

-725nC

725

- 900

nC

900 - 1.050

nC

nieuwe t

1.800 - 1.500vC 1.500-

nC

450-525nC

1.100vC

elsterien

holoceen

12C

middeleeuwen:

bronstij: vroeg: midden: midden A: midden 8 laat:

vC

250-

4.900 - 4.200 vC

neolithicum

bronstijd bronstijd bronstijd bronstijd bronstijd

vC

- 250

romeinse ii

mesolihicum: 8.800 - 7.100vC

- 500

500

BP

BP - 8.800

mesolifhieum vroeg:

800

1.850

1.850 - heden

Algemeen Steentijd (fot 2000 vC] De steentijd is opgedeeld in het paleolithicum, mesolithicum en neolithicum. Het paleolithicum (oude steentijd) wordt vooral gekenmerkt door de ijstijden. Na het laatpaleolitfhicum verbetert het klimaat. Vindplaatsen uit het late paleolithicum zijn vooral te herkennen aan concentraties vondstmateriaal (bewerkt en/of verbrand vuursteen, houtskool) met weinig en moeilijk te herkennen grondsporen zoals kuilen, paalgaten en houtskoolconcentraties die mogelijk wijzen op haardplaatsen. Vondsten uit het mesolithicum of midden steentijd, gekenmerkt door sporen en vondsten van rondtrekkende jagers en verzamelaars, bestaan voornamelijk uit bewerkt vuursteen, verbrande hazelnootdoppen en houtskoolfragmenten. Mesolithische grondsporen zijn vooral oppervlakte-haarden en haardkuilen. In een natte omgeving kunnen ook werktuigen van gewei of hout bewaard zijn gebleven. Voorbeelden hiervan zijn geweibijlen, bogen, visfuiken, etc. In het neolithicum (nieuwe steentijd) werden dieren gehouden en in het neolithicum werd eveneens akkerbouw bedreven. Grondsporen uit deze periode kunnen bestaan uit paalgaten van bijvoorbeeld boerderijen, resten van beschoeiingen, greppels, (afval)kuilen en haardplaatsen.

Aardewerk komt in deze tijd voor, evenals bewerkt (vuur)steen en geslepen bijlen Metaalfijden (2000-12 vC) In de bronstijd en ijzertijd kwam bemesting en wisselbouw binnen de akkerbouw voor. Sporen uit de bronstijd en ijzertijd kunnen bestaan uit kuilen, paalgaten van boerderijplattegronden, bijgebouwen of spiekers, waterkuilen of -putten, erf- ofakkerafscheidingen en sporen van akkerbewerking zoals de kruiselings getrokken voren van een eergetouw. Houtskool kan duiden op de aanwezigheid van haarden voor voedselbereiding of het bakken van aardewerk. Ook kunnen er restanten gevonden worden die duiden op metaalbewerking, zoals stukken ovenwand, brons- of ijzerslakken, sintels, mallen, smeltkroezen, metaal bedoeld voor omsmelten, eic.

Vondsten kunnen verder bestaan uit bijvoorbeeld metalen voorwerpen of voorwerpen van aardewerk zoals vaatwerk, maar ook slingerkogels, rammelaars, spinklosjes en weefgewichten. Romeinse fijd (12 vC-450 nC) In de romeinse tijd vormde de Ríjn de noordelijke grens van het romeinse rijk. Langs deze grens, de /imes, werden grensposten, nederzetlingen en wegen gebouwd. In hef noorden van Nederland zijn ook romeinse vondsten gedaan, maar dit zijn voornamelijk losse vondsten als romeinse munten, mantelspelden en scherven romeins aardewerk. Middeleeuwen en nieuwe tijd (450 nC-heden) Na een afname in de bevolkingsdichtheid aan het einde van de romeinse tijd en de periode erna, steeg deze weer in hef begin van de middeleeuwen. Vondsten uit de middeleeuwen en later bestaan voornamelijk uit scherven aardewerk, waaronder imporlaardewerk, munten en metalen voorwerpen (zoals mantelspelden, spijkers), resten van aardewerkproductie, metaalbewerking, wolbewerking efc. Belangrijke gebouwen (bijvoorbeeld kerken en borgen) werden van baksteen / kloostermoppen gebouwd