954789 - Bijlage 3 - Raadsmemo motie Kijk op de wijk + bijlagen

OPENBAAR

Memo (Forum / raad) Invulinstructie Aan

: De gemeenteraad

Van

: Het college van burgemeester en wethouders

Datum

: 11 juni 2024

Doel:

: Afdoening toezegging raad

Onderwerp

: Antwoord op motie 'Kijk op de wijk'

Inlichtingen bij

: Laura van der Poel, team P3, tel. 06-22507718

Nummer toezegging: 2023-M0036

Kennisnemen van De manier waarop het college werkt aan (de motie) Sterke wijken in Zutphen. En de rol van de gemeenteraad in het proces naar het ontwikkelen van verdere kaders hiervoor.

Inleiding In uw motie van 6 november 2023 met als onderwerp ‘Kijk op de wijk’ verzoekt u ons: 1. Om een heldere wijkindeling voor de gemeente Zutphen te maken op basis van de huidige en voor zover mogelijk toekomstige identiteit en demografie; 2. Voor de verschillende wijken vervolgens de organisatiekracht en middelen goed en zichtbaar ter beschikking te stellen, zodat inwoners beter tot initiatieven kunnen komen; 3. Hierin een goede afweging te maken voor een eventuele verhoging van de gemiddelde wijkbudgetten; 4. Het plan hiervoor voorafgaand aan de Voorjaarsnota 2024 aan de raad voor te leggen. Met dit memo beschrijven we hoe het college en de organisatie de motie hebben opgepakt en wat de vervolgstappen zijn op uitvoering van de motie.

Inhoud Een krachtige buurt en wijk: een alliantie van betrokkenheid De plek waar je wieg staat, de school waar je naartoe gaat, het huis waar je woont, het werk van je ouders, de veiligheid op straat – het is allesbepalend voor je leven, net als de zekerheid van bestaan of de stress van armoede die je gevangen houdt. Met die betrokken en scherpe bril moeten we naar onze buurten en wijken kijken om ervoor te zorgen dat een ieder een zelfde kans op een kansrijk leven heeft.

Waar een kind opgroeit, een puber op ontdekkingstocht gaat, een jongvolwassene een thuis ontwikkelt en een ouder bijdraagt moet een veilige en stimulerende omgeving zijn. Omkijken en elkaar ondersteunen vanuit sociale verbondenheid en gemeenschapszin zijn daarin bepalend. Want het zijn onder meer de toegewijde juf en voetbaltrainer, de oplettende buurman, winkeleigenaar en wijkagent, en de betrokken wijkcoach en jongerenwerker die als een ouder voor de wijk zijn. Deze alliantie van betrokkenheid is waar we naar streven – samen met inwoners en maatschappelijke en professionele organisaties in de wijken. Onze aanpak en wijze van werken sluit daarom aan bij wat in een buurt of wijk nodig is. Eén van: ongelijke monniken en ongelijke kappen, want elke buurt en elke wijk kent z’n eigen problemen, kansen en kracht. Van ons als eerste overheid vraagt het een grote collectieve verantwoordelijkheid maar telkens in een rol die passend, bijdraagt en aansluit bij wat er nodig is in een wijk. Dus: niet overal hetzelfde doen, maar doen wat nodig is vanuit de kansen en ideeën van de inwoners. Meer dan ooit vraagt het bovenal dat we samen de handen ineenslaan en met elkaar de mouwen opstropen om te zorgen voor een kansrijk perspectief. Aanpak Sterke wijken U geeft in de motie aan dat u het belangrijk vindt dat inwoners met elkaar verbonden zijn en zo een veerkrachtige gemeenschap vormen.

‘Inwoners hebben zelf vaak waardevolle ideeën over hun directe leefomgeving. We zouden als gemeente moeten investeren in deze sociale netwerken en initiatieven moet ondersteunen.’ Wij delen deze opvattingen met u. De bestuursopdracht ‘Sterke wijken’ waarover we u begin dit jaar hebben geïnformeerd, gaat daar op in. We bereiden nu de verdere kaderstelling voor een programma voor, zodat de raad naast de in gang gezette ontwikkelingen richting kan geven aan de toekomst van wijkgericht werken en sterke wijken. In het programma gaan we verder bouwen aan sterke wijken in Zutphen, met sociale netwerken als stevige basis. De vragen die u in de motie stelt zijn zeer relevant en komen hierin terug. De ene wijk is de andere niet en ook binnen wijken zijn grote verschillen. We werken toe naar een gebiedsgerichte aanpak die aansluit bij de wensen, uitdagingen en kansen van een buurt of wijk. En die aansluit op wat er nodig is, in specifiek die buurt of wijk. Zowel de rol van de gemeente als de investeringen in tijd en geld zien er dus in iedere wijk of buurt anders uit. De effecten die we met het programma Sterke wijken nastreven: 1. We willen een Zutphense samenleving met een sterke sociale basis in vitale wijken en buurten, en een bijpassende sociale infrastructuur waar een ontmoetingsplek of buurthuis onderdeel van kan uitmaken. 2.

We willen als gemeente door laagdrempelig nabij te zijn in de wijken door onszelf en alle partners, ervoor zorgen dat onze inwoners de juiste zorg/hulp/steun krijgen. Dit sluit aan bij het 15 minuten stad principe. We willen dat inwoners hierdoor merken dat de overheid er voor hen is en zo bijdragen aan vertrouwen in de lokale democratie. 3. We willen dat inwoners gemakkelijk buurtinitiatieven kunnen starten en ondersteuning kunnen krijgen via het Zutphenfonds/Mede in Zutphen. Beeld van de wijken In bijlage 1 ‘Beeld van de wijken’ schetsen we een uitgebreid beeld van de wijken in Zutphen. We gebruiken de wijkindeling van CBS omdat de beschikbare landelijke gegevensverzameling hier op is gebaseerd. Daarmee kunnen we informatie presenteren op basis van landelijke bronnen o.a. via zichtopwijken.nl en waarstaatjegemeente.nl. Deze informatie is lokaal aangevuld zie zutphen.incijfers.nl.

2

We beseffen dat er grote verschillen zijn binnen de wijken. Soms zelfs op buurt- en straatniveau. We beseffen ook dat het niet een volledig beeld is. De werkelijkheid laat zich niet volledig vangen in objectieve data. Data geven feiten en dat komt niet altijd overeen met de betekenis. We beschikken ook nog niet over alle relevante informatie. De verdere uitbouw van de monitoring en dataverzameling is onderdeel van het programma Sterke wijken. We weten veel, maar (nog) niet alles. We hebben de beschikbare data aangevuld met informatie uit het professionele netwerk. Dit is de basis voor de verdere ontwikkeling. Wat we nu al doen Naast het bouwen aan Sterke wijken in de toekomst, lopen er ook nu al allerlei activiteiten en interventies. Deze dragen op korte termijn bij aan leefbaarheid en de sociale infrastructuur, onder andere: • Het versterken van de rol van Mede in Zutphen (ondersteuning inwonerinitiatieven) • Meerjarenafspraken met Perspectief over ondersteuning in de wijken en borgen van de opbrengsten • Versterken positie buurthuizen, onder andere door meerjarige subsidieafspraken en borging van Warme Maaltijden • De ontwikkeling van de warmtetransitie (dit pakken we buurtgericht op met inwoners) • Het (samen)werken in de wijk van de gemeentelijke professionals met andere maatschappelijke organisaties en inwoners

Vervolg Kaderstelling Direct na het zomerreces werken we de kaders voor gebiedsgericht werken verder uit met uw gemeenteraad. Op deze manier kunnen we als college en raad samen bouwen aan sterke wijken in Zutphen. Voorgaand aan een beeldvormend forum over deze memo en wanneer u wenst de memo voortgang amendement Sterke Wijken, organiseren we hiervoor een inspirerend werkbezoek samen met de maatschappelijke partners uit onze gemeente. Op 27 mei jl. hebt u dit ook zo afgesproken in het Presidium. Programmaplan Na de kaderstelling werken we het programma Sterke wijken uit in een programmaplan. Onderwerpen die daar in elk geval in terugkomen: • Systematisch data verzamelen opzetten en monitoren - Aansluiten bij brede welvaart - Aansluiten bij sociale basis - 2-jaarlijks onderzoek inclusief interviews vertaald in narratief • Uitvoering via inhoudelijke en/of gebiedsgerichte projecten, subsidies, pilots etc. • Structureel opzetten en uitvoeren van wijk- en buurtanalyses In de uitwerking komen ook de punten die u in de motie noemt terug: 1. Om een heldere wijkindeling voor de gemeente Zutphen te maken op basis van de huidige en voor zover mogelijk toekomstige identiteit en demografie 2. Voor de verschillende wijken vervolgens de organisatiekracht en middelen goed en zichtbaar ter beschikking te stellen, zodat inwoners beter tot initiatieven kunnen komen 3.

Hierin een goede afweging te maken voor een eventuele verhoging van de gemiddelde wijkbudgetten

3

Bijlagen 1. Beeld van de wijken 2. Wijken in cijfers 3. Bestuursopdracht Sterke Wijken 4. Beantwoording vragen over de Bestuursopdracht Sterke wijken en Wijkgericht werken

4

Bijlage 1 – Memo antwoord op motie Sterke wijken

Beeld van de wijken Wijkindeling gemeente Zutphen Zutphen is op dit moment ingedeeld in 6 wijken en een dorp: • Centrum • De Hoven • Noorderhaven • Waterkwartier • Zuidwijken • Noordveen • Warnsveld • Leesten Per wijk schetsen we een beeld van de huidige situatie. Veel informatie over voorzieningen en aanwezig professioneel netwerk is te vinden op: www.zutphen.nl/wijk-en-dorp In onze huidige werkwijze en het overzicht in de volgende paragraaf hebben we de kengetallen van de CBS-wijk Centrum/De Hoven waar mogelijk uitgesplitst naar de subwijken Centrum, De Hoven en Noorderhaven. Wijkbudgetten De Zutphense wijken kennen een wijkbudget. In het verleden was er €1 per inwoner beschikbaar. Op dit moment is er geen strikte verdeelsleutel voor de wijkbudgetten. Er wordt met de wijkbudgetten geen rekening gehouden met nieuwe woonwijken zoals Noorderhaven, Helbergen, toekomstig Leesten Schouwbroek en toekomstig noordrand De Hoven. Het beheer van de wijkbudgetten worden grotendeels belegd in de wijk zelf, bij inwoners dus. De budgetten worden elk jaar geïndexeerd. Wijkregisseurs Elke wijk heeft een wijkregisseur in dienst van de gemeente Zutphen. Wijkregisseurs verbinden de gemeente met de gemeenschap. Ze zorgen voor verbindingen tussen bewoners, organisaties en ondernemers ín wijk en dorp. En ze verbinden ambtelijke collega’s in het stadhuis.

Gemeente Zutphen heeft een team van 5 wijkregisseurs. Sociaal makelaars Naast de capaciteit bij het gemeentelijk team wijkregie is er ook inzet vanuit Stichting Perspectief in de vorm van sociaal makelaars per wijk/dorp. Zij ondersteunen en verbinden inwoners bij allerlei initiatieven. Sociale wijkteams De sociaal werkers van Stichting Perspectief ondersteunen inwoners op allerlei terreinen. Bijvoorbeeld bij financiën, schulden, opvoeding, spanningen thuis, psychische of verslavingsproblemen, gezondheid, mantelzorg en huisvesting. Ook ondersteunen ze bij het leggen van contacten, meedoen aan activiteiten en vrijwilligerswerk. Hierin werkt het sociale wijkteam nauw samen met medewerkers van de gemeente (o.a. Wmo, inkomen, schulden), politie en het woonbedrijf.

1

Voorzieningen De informatie over voorzieningen in een wijk gaat over de feitelijke aanwezigheid ervan. Het zegt nog niets over de beleving en betekenis ervan voor de sociale infrastructuur. We onderzoeken dit in het programma Sterke wijken.

2

Wijk: Centrum-De Hoven-Noorderhaven Drie subwijken: • Centrum • De Hoven • Noorderhaven

Subwijk: Centrum Algemeen beeld In het centrum is de combinatie van wonen, werken, winkelen en horeca kenmerkend. Leefbaarheid en sociale verbindingen zijn op straatniveau verschillend. Wat valt op • Balans leefbaarheid en levendigheid is een continu aandachtspunt • Balans tussen kwetsbaar en veerkrachtig • Polsbroek (anonimiteit) en Laarstraat is lager kwaliteit leefbaarheid (zie leefbaarheid) • Er zijn relatief veel eenpersoonshuishoudens (37,7% t.ov. 18,8% in Zutphen). • Er zijn relatief veel ondersteuning trajecten (maatschappelijk werk) • Er zijn relatief veel geregistreerde misdrijven (1402 per 10.000 inwoners t.o.v. 538 in Zutphen). Kansen • De (potentieel) sterke balans tussen leefbaarheid en levendigheid. De levendigheid van stedelijke dynamiek bepaalt de woonkwaliteit van inwoners. • Passanten en bezoekers ervaren de menselijke maat en de geborgenheid in de publieke ruimte van de binnenstad Voorzieningen en netwerken Voorzieningen • Specifieke voorziening voor ontmoeting: Geweldig van Stichting Lokaal in st. Elisabeth • Bovenwijkse horeca-, cultuur- en onderwijsvoorzieningen kunnen als nevenfunctie een rol spelen voor ontmoeting • Sociaal/maatschappelijke infrastructuur • Sociaal maatschappelijk infrastructuur in de binnenstad is afgeleid van de publieke functie van de binnenstad voor het stedelijk gebied en programma binnenstad als kader.

• Buurtkader van bewoners is niet georganiseerd in een wijkplatform. Afhankelijk van concrete aanleidingen zijn er initiatieven op straat en buurtniveau • Ondernemers zijn onder binnenstadmanagement als collectief georganiseerd • Odensehuis is een ontmoetingsplek voor mensen met geheugenproblematiek of beginnende dementie, hun naasten en buurtbewoners • Het Praktijkhuis van Ixta Noa is er voor inwoners die last ondervinden van een psychische en/of sociaal-emotionele kwetsbaarheid, of iemand in de omgeving hebben die hiermee worstelt • Stichting “de Zutphense H.A.N.D.” (Hulp Aan Noodlijdende Derden) is een kringloopwinkel met veel vrijwilligers. Met de opbrengsten ondersteunt zij mensen en organisaties in Zutphen. • In de buurthuiskamer van het Leger des Heils komen mensen voor een kop koffie, een maaltijd, tweedehands kleding, een goed gesprek en zingevingsvragen.

Subwijk: De Hoven Algemeen beeld De Hoven is een wijk met een dorpskarakter aan de westzijde van de IJssel. De inwoners voelen zich sterk verbonden met de wijk. En is bron van actief burgerschap. Wat valt op • Verborgen armoede 3

• •

Verschil in mate van actieve betrokkenheid tussen oorspronkelijk bewoners van De Hoven en mensen die er later zijn komen wonen. Nieuwe bewoners en oorspronkelijke bewoners hebben verschillende doelen en netwerken. Onderlinge sociale verbinding is onderwerp. Kwetsbaar draagvlak en draagkracht voor voorzieningen

Kansen • Investeringen in de wijk geven vertrouwen • Ontwikkelingen bij Wijkplatform en Stichting buurthuis Voorzieningen en netwerken Voorzieningen • Basisschool • Kerk • Gezondheidscentrum • Door Stichting buurthuis wordt aan de realisatie van een buurthuis aan de Molenweg gewerkt. Dit buurthuis zou een vliegwielfunctie moeten vervullen voor het netwerk van voorzieningen en accommodaties in de Hoven. • In de aanloop naar een buurthuis, vervullen het Dienstencentrum Mulderkamp en de voetbalkantine van ZVV samen een ontmoetingsfunctie • Museumboerderij Kip zoekt een toekomstbestendig profiel dat het meest kansrijk lijkt in een functie vanuit- en voor de Heufse gemeenschap (erfgoed als factor voor gemeenschapsontwikkeling) • Draagvlak/draagkracht voor voorzieningen in de Hoven is kwetsbaar en aandachtpunt (Basisschool zit onder de norm en buurtsuper moest na half jaar weer dicht) Sociaal/maatschappelijke infrastructuur • In 2022 is de bestaande Wijkraad veranderd in een Wijkplatform. Het Wijkplatform is beheerder en toedeler van het wijkbudget en ontwikkelt netwerkrelaties met verenigingen en initiatieven in het gebied https://wpdehoven.nl/ • Stichting buurthuis vervult een (potentieel) belangrijke functie naast het wijkplatform m.b.t.

samenhang in de sociaal/maatschappelijke infrastructuur • Er is een buurtvereniging • Heufs Volksfeest is een zelfvoorzienende traditie die gedragen wordt door de (met name oorspronkelijke) gemeenschap

Subwijk: Noorderhaven Algemeen beeld Noorderhaven is een gebied in ontwikkeling. Dit brengt zowel kansen als uitdagingen met zich mee. Er is nog weinig bekend over leefbaarheid en sociale infrastructuren op straatniveau. Wat valt op • Eenzaamheid en sociaal contact zijn onderwerp voor inwoners die van buitenaf komen • Er is behoefte aan meer voorzieningen • Er is een hoge gemiddelde leeftijd • Er is een sterke maatschappelijke infrastructuur waarin betrokkenheid bewoners is georganiseerd. • Er zijn relatief veel eenpersoonshuishoudens (27,6% t.ov. 18,8% in Zutphen). • Er zijn relatief veel ondersteuning trajecten (maatschappelijk werk) • Er zijn relatief veel geregistreerde misdrijven (1547 per 10.000 inwoners t.o.v. 538 in Zutphen). Kansen • Noorderhaven kent overwegend inwoners die zijn toegerust op zelfregie en zelfwerkzaamheid. De sociale infrastructuur van wijkteam, stichting jachthaven en woonvormen als Ubuntu en Hof van Zutphen, maakt vergaand zelfbeheer mogelijk. • Daarnaast is een kans om het bewonerspotentieel van Noorderhaven als vrijwilligers te verbinden met maatschappelijk initiatieven in de aandachtwijken. 4

Voorzieningen en netwerken Voorzieningen • Er is geen specifiek buurt- of dorpshuis • Er zijn verschillende accommodaties die als nevenfunctie van betekenis kunnen zijn voor de wijk, te weten; ontmoetingsruimte Ubuntu, Het Koelhuis (niet laagdrempelig), het Brugschip (Historische Haven), Kompaancollege, Pakhuis (Innovatiegilde), Broodfabriek • Er is behoefte aan een supermarkt waarin volgens het bestemmingsplan niet is voorzien • Kompaan college (middelbare school) Sociaal/maatschappelijke infrastructuur • Er is een Wijkteam https://wijkteamnoorderhaven.nl/ • Er zijn veel VVE’s die onderling verbonden zijn en die ook verbinding hebben met het Wijkteam • Er zijn twee collectieve woonvormen, te weten Ubuntu en Hof van Zutphen • https://jachthavennoorderhaven.nl/ vervult naast een bovenwijkse- ook een wijkfunctie in het sociale netwerk van de wijk. Er zijn samenwerkingsafspraken met het wijkteam Financieel (hele wijk) In de Hoven beheert het Wijkplatform het budget. In centrum en Noorderhaven beheert de wijkregisseur het budget. Het budget wordt o.a. besteed aan Burendag, Buurtbarbecue, gereedschap voor adoptielocatie, flyers en huur van een ruimte. De huidige wijkbudgetten Centrum/Noorderhaven De Hoven

Begroting 2024 € 4.500 € 4.500

Aantal inwoners 2023 7.007 2.368

Wijkregisseur 0,89 fte

Sociaal makelaars 0,9 fte

Beroepskrachten Centrum/Noorderhaven/Hoven

5

Wijk: Waterkwartier Algemeen beeld Een bruisende wijk met veel verschillende culturen en veerkrachtige mensen. Veel praktisch geschoolden, veel mensen voor wie het leven niet vanzelf gaat. Harde werkers, betrokken bewoners, uitvallers en zoekers. Er is een groot verschil tussen buurten. We zien in het Waterkwartier veel sterke mensen, straten en buurten die trots zijn op waar ze wonen. Wat valt op • Er is een groot gemis aan plekken voor de jeugd om te ‘zijn’; ze kunnen nergens hangen, dingen doen en worden overal weggestuurd. En dan hebben we het nog niet eens over de diversiteit binnen deze groep. • En er is overlast door drugscriminaliteit. Ook op het schoolplein van de basisschool worden kinderen geronseld als drugskoerier. • Buurten die veel aandacht krijgen en nodig hebben zijn de Componistenbuurt en de Zeeheldenbuurt; de eerste door de energietransitie maar ook door de overlast die druggerelateerd is, de tweede omdat de flats herbouwd worden en er een hele nieuwe buurt gaat ontstaan. • Aandachtspunt is de manier waarop de woningcorporatie en de gemeente woningen toewijzen en mensen clusteren die aandacht nodig hebben of al hebben (in de vorm van ggz ondersteuning, verslavingszorg, woonbegeleiding etc.).

• Daarnaast noemen bewoners een stigmatiseren ook als het gaat om hoe (snel) dingen in de openbare ruimte worden aangepakt; mensen hebben vaak het gevoel dat als bepaalde dingen in een ‘rijkere/chiquere’ buurt zouden plaatsvinden er meteen iets aan gedaan zou worden (denk aan hekken die achtergelaten worden na verbouwingen, dingen die niet mooi worden afgewerkt etc) • Afval is een terugkerend onderwerp en dan met name de overlast. Aanname is dat mensen met niet veel geld te besteden het lastig vinden om hun afval kwijt te raken zonder dat dit geld kost. Aanname is ook dat er meer omloop in meubels is, omdat deze met weinig geld worden aangeschaft. We zien veel afval/ huisraad op straat. Ook buren die nieuwkomers zijn in Nederland zijn niet altijd voldoende op de hoogte van de regels m.b.t afval en zijn wellicht anders gewend. Buren geven herhaaldelijk aan hier last van te hebben. • Op sommige plekken wordt erg hard gereden en ontstaan onveilige verkeerssituaties. Op verschillende plekken staan bewoners op om dit aan de kaak te stellen. • Verschillende inwoners ervaren het contact met het woonbedrijf moeizaam of frustrerend. Ze voelen zich in de steek gelaten door hen. • Er is een relatief hoog aantal bewoners met niet-westerse migratieachtergrond (19,8% t.ov. 9,6% in Zutphen) • Er zijn relatief veel eenpersoonshuishoudens (24,7% t.ov. 18,8% in Zutphen).

• Er zijn relatief veel inwoners met huishoudelijke hulp • Er zijn relatief veel inwoners met dagbesteding en begeleiding • Er zijn relatief veel huishoudens die gebruik maken van een gemeentelijke voorziening (Wmo, Jeugdzorg, Participatiewet) (32% t.o.v. 23% in Zutphen). Ook relatief veel huishoudens met meerdere voorzieningen. • Er zijn relatief veel kinderen tot 18 jaar in gezin met een uitkering (15% t.o.v. 6% in Zutphen). • Er zijn relatief veel sociale huurwoningen (51% t.o.v. 30% in Zutphen). • Er zijn relatief veel huishoudens met geregistreerde problematische schulden (13,2% t.o.v. 8,6% in Zutphen). • Er is relatief veel overlast van verwarde personen (296 per 10.000 inwoners t.o.v. 150 in Zutphen). Kansen • Er is de behoefte om de buurten meer te definiëren en samen met bewoners te onderzoeken wat zij als hun buurt zien en hoe ze deze noemen. • Grote betrokkenheid van bewoners bij hun buurt.

6

Voorzieningen en netwerken Voorzieningen • Wijkcentrum Waterkracht wordt gerund door Stichting Lokaal en is doordeweeks geopend tussen 9:00 en 17:00 uur. Plek voor lunch of een kopje koffie. Daarnaast kunnen buurtbewoners er terecht voor o.a. een formuliereninloop, een jongereninloop, huiswerkbegeleiding en opleidingen van mbo Aventus. Het wijkcentrum biedt wijkbewoners de mogelijkheid met eigen initiatieven te komen en actief te zijn als vrijwilliger. Hier is twee wekelijk het BKO en wekelijks wijkloket (gemeente, politie, Boa’s, woonbedrijf Perspectief) waar bewoners kunnen inlopen met vragen. • Stichting Cornerstone in wijkcentrum Lighthouse activiteiten voor buurtbewoners (veelal anderen dan de bewoners die naar Waterkracht gaan). Er zijn inloopmomenten, hulp bij reintegratie, kledingruil, warme maaltijden, lunch en hulp bij formulieren. • Het Ketelhuis bevindt zich aan de Mozartstraat. Het pand wordt gehuurd door Stichting Perspectief oa voor Buurtservice; Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen hier werkervaring op doen en worden begeleid richting betaald werk. • Stichting Anoual – Marokkaanse Moskee. Organiseert activiteiten voor mensen met een migratie achtergrond en in het gebouw is een gebedsruimte aanwezig. • De Emmanuëlkerk is de ontmoetingsplaats voor de Evangelische Gemeente Zutphen (EGZ).

In de kelder is een inloop met koffie, een eetgelegenheid en een kringloopwinkel genaamd Twinkeltje. Daarnaast worden er taalcursussen georganiseerd, voedselpakketten uitgedeeld en kunnen mensen met een verslaving er terecht. • Het Dagelijks Bestaan woonplek voor jongeren die uitvallen op school/ de maatschappij. Met begeleiding van de ‘buren’ die op het terrein wonen wordt een vangnet gerealiseerd. Serveren wekelijks soep voor bewoners van de wijk. • De Kaardebol is het duurzaamheidscentrum van Zutphen. Er een restaurant, evenals diverse initiatieven rondom duurzaamheid en natuur. Verder is er een BSO+ en educatieve initiatieven gericht op duurzaamheid en een voorziening voor dagbesteding. • De Buurt en Speeltuin Vereniging B.S.P. is een speeltuin met een eigen bestuur en gebouw. Hier worden knutselmiddagen en kinderbingo’s georganiseerd. • Het Bornhof van Sutfene is een wooncomplex voor mensen op leeftijd. Er is een gemeenschappelijke ruimte aanwezig die toegankelijk is voor de bewoners en mensen uit de buurt. Er zijn activiteiten zoals kaarten, koffie inloop, gezamenlijke maaltijden en gymnastiek. • De Peppel Plek van de Werkmakers (onderdeel Mede in Zutphen). Er worden cursussen gegeven en computers gerepareerd. De Werkmakers ondersteunen bewonersinitiatieven ook voor projecten van de gemeente. • HOP woning Concept van Perspectief om dichter bij bewoners te zijn.

Er wordt gekookt, gegeten, geknutseld en geluisterd. Er zijn twee hopwoningen in de wijk. • Kinderboerderij de Schouw; groene plek in de wijk met dagbesteding voor een vaste groep die onderhoudt en schoonmaakt. Ook zijn groepen en scholen welkom voor educatieve activiteiten. Sociaal/maatschappelijke infrastructuur • Stichting Waterkwartier; creëert verbinding en samenwerking tussen bewoners en professionals. Organiseert tweewekelijk wijkoverleg Waterkwartier (WOW) Organiseert het Zomerfestival. Begeleid bewoners bij het aanvragen van subsidies, helpt bij het organiseren van buurtfeesten. • WGDGO (Wie goed doet, goed ontmoet); Stichting die dmv facebookgroep inwoners bereikt en een gemeenschap heeft gecreëerd. Organiseert twee keer per jaar een kledingbeurs, heeft een kookgroep, kind en ouder activiteiten, bingo, pubquiz, verjaardagspakketten, vakantie voor kinderen. • Vrienden van de Componistenbuurt; organiseert activiteiten voor de buurt zoals voorjaarsfeest, Halloween ed. • De Moeders (Moeders helpen moeders); multiculturele groep die elkaar steunt en samen kookt. Wekelijk is in het Ketelhuis. • Naaiatelier de Gouden Draad (initiatief de Werkmakers); elke dinsdag in het Ketelhuis alleen voor vrouwen. Zij leren omgaan met de naaimachine, maken producten om te verkopen en een ingang tot de arbeidsmarkt te krijgen.

• De Bovenkamer (in de Kaardebol), waar mensen met beginnende dementie en hun naasten kunnen inlopen voor activiteiten en een kopje koffie. Dagelijks open 7

• • •

Be Quick – voetbalvereniging die zich sterk maakt voor jongeren. Het project: de Kleine Kantine is in opstart. Een plek waar huiswerk gemaakt kan worden en ruimte is voor ontmoeting. Feestverlichting Albert Cuypstraat – in november wordt met jong en oud een paar straten verlicht.. Er is in de wijk intensieve samenwerking (wekelijks) met sociaal makelaar, woonbedrijf en wijkregisseur. Met goedbezocht spreekuur.

Financieel Stichting Waterkwartier beheert de wijkbudgetten. Van het budget worden verschillende bewonersinitiatieven ondersteund, zoals koken in de wijk, feestverlichting, project tegen eenzaamheid en Halloweenactiviteiten. De huidige wijkbudgetten Waterkwartier

Begroting 2024 € 12.300

Aantal inwoners 2023 9.950

Wijkregisseur 0,61 fte

Sociaal makelaars 1,7 fte + 0,9 fte mbo-er/pilot. Totaal 2,6 fte

Beroepskrachten Waterkwartier

8

Wijk: Zuidwijken Algemeen beeld De Zuidwijken is een groene, ruim opgezette wijk ontstaan in de jaren ’70 en ’80 van de vorige eeuw. De wijk ligt vlakbij de voorzieningen van de stad, en grenst aan de IJssel en recreatiegebied de Bronsbergen. Het wordt ook wel een ‘bloemkoolwijk’ genoemd, door de hoofdstructuur met afzonderlijke buurtjes in het groen. De wijk bestaat overwegend uit laagbouw, met iets meer dan de helft koopwoningen. In sociaal economisch opzicht zijn er grote verschillen tussen buurten, wat je niet terugziet in de gemiddelden. Gemeenschapszin is hier vaak gericht op eigen omgeving en in mindere mate buurt- en wijkgericht. Wat valt op • De wijk is nu ongeveer 50 jaar oud, oogt qua woningen en woonomgeving in een aantal buurten versleten en de sociale problematiek neemt toe • In de buurten met relatief goedkope sociale huurwoningen speelt bovengemiddeld schuldenproblematiek, gebruik van sociale voorzieningen, woonoverlast, psychiatrische problematiek, verrommeling van particuliere en openbare ruimte. • Er zijn relatief veel ouderen, onder hen bestaat vaak de wens om kleiner te wonen in de buurt • Er is relatief weinig overlast van verwarde personen (49 per 10.000 inwoners t.o.v. 150 in Zutphen).

Kansen • De geplande renovatie van basisschool de Achtsprong biedt kansen voor gebiedsontwikkeling: om centrumgebied De Brink te transformeren tot een verbindend hart van de wijk met aanleidingen voor ontmoeting zowel binnen als buiten. • Er zijn diverse bewonersinitiatieven zoals sociaal eetcafé, dierenweide, bijentuin, buurtbongerd, Zuidwijken schoon. Toenemende samenwerking tussen bewoners en initiatieven leidt tot nieuwe initiatieven en meer mensen die meedoen in de wijk • Veel wijkbewoners willen graag hun talenten inzetten, maar weten niet goed hoe. Ondersteunen en bij elkaar brengen van diverse talenten biedt kansen. • Goede toewijzing/ spreiding van inwoners met een zorgvraag zorgt voor meer evenwicht in de wijk • In de meest kwetsbare buurten: werkzaamheden in de fysieke omgeving benutten om de betrokkenheid van bewoners bij de wijk te vergroten en onderlinge contacten te versterken. • Meer mogelijkheden voor spelen, bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte creëren.

Deze ontmoetingen dragen in belangrijke mate bij aan sociale samenhang in de buurten • Samen met het buurtnetwerk meer talenten in kwetsbare buurten aanboren • Sleutelfiguren extra faciliteren bij initiatieven in hun straat of buurt • Ondersteunen van activiteiten als wijkfeest zorgt voor verbinding op wijkniveau • Diverse ondernemers van bedrijventerrein de Stoven sponsoren initiatieven van inwoners uit de wijk. Hier liggen aanvullende kansen Voorzieningen en netwerken Voorzieningen Winkelcentrum de Brink biedt voldoende voor de dagelijkse boodschappen en onder andere een fietsenzaak en apotheek. Een aantal middenstanders is zeer betrokken bij de wijk en initiatieven van inwoners. • In de wijk bevinden zich momenteel nog 3 basisscholen en vrije school voor voortgezet onderwijs. • Buurthuis De Uitwijk heeft een belangrijke ontmoetingsfunctie in de wijk, met activiteiten voor en door inwoners van diverse leeftijden en achtergronden. Kansen voor meer ontmoeting en activering liggen ook bij Brink Zuid, ontmoetingsruimte IJsselflat (woonserviceflat voor ouderen), rond centrumgebied de Brink. Voor jongeren zijn er nauwelijks voorzieningen. • Op het Zwanevlot bevindt zich ook een voorzieningencluster met onder andere fysiotherapie, een dansschool en koninkrijkszaal • Er zijn enkele zorgcentra zoals van stichting Zozijn (dagbesteding) en Philadelphia (woonzorg)

9

Sociaal/maatschappelijke infrastructuur • Buurtnetwerk (nieuwe naam voor het (bewoners)wijkteam). Zij werken als vrijwilligers voor de hele Zuidwijken. Het Buurtnetwerk is nog in ontwikkeling qua bereik • Beroepskrachtenoverleg individuele casuïstiek met wijkagent, woonbedrijf en sociaal werk • Wijkoverleg leefbaarheid met bovenstaande partijen, sociaal makelaar, wijkregisseur, beheer & onderhoud, toezicht & handhaving en buurtnetwerk • Jaarlijkse netwerkbijeenkomst met bovenstaanden en beroepskrachten werkzaam in zorg, welzijn en onderwijs Financieel In de wijk is een actief buurtnetwerk wat initiatieven en verbinding stimuleert. Zij beheren het wijkbudget. Wijkbudget wordt o.a. besteed aan: bijdrage wijkfeest, jubileum sociaal eetcafé, promotiemateriaal voor initiatieven in de openbare ruimte (zoals bijentuin) en kleinschalige culturele activiteiten, zoals concertje voor en door de buurt. De huidige wijkbudgetten Zuidwijken

Begroting 2024 € 8.000

Aantal inwoners 2023 7.005

Wijkregisseur 0,61 fte

Sociaal makelaars 0,9 fte

Beroepskrachten Zuidwijken

10

Wijk: Noordveen Algemeen beeld Noordveen is een gemêleerde wijk. De wijk bestaat uit 4 buurten met ieder een eigen gezicht. Statige herenhuizen, rustige woonbuurten, een multiculturele buurt en een buurt met supermarkt en enkele winkels. In de wijk is ook een Asielzoekerscentrum gevestigd. Wat valt op • Aandacht voor Berkelpark. Contact met de bewoners daar nog niet optimaal. • Voorsterallee / Polbeek is een wat stillere wijk. Valt op dat mensen daar in actie komen als hen echt iets geboden wordt, zoals nu ontwikkelingen rondom nieuwe speeltuin. • In het kader van de Energietransitie zijn op straatniveau inwoners aan de slag en brengen ze groepjes bewoners samen • Armoede en bijstand door paar flats in de wijk • Er is een relatief hoog aantal bewoners met niet-westerse migratieachtergrond (14,7% t.ov. 9,6% in Zutphen). Dit wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van een azc in de wijk. • Er zijn relatief veel inwoners met begeleiding. Kansen • Invloed AZC wordt al gemeten, dit laat ook zien dat het in die buurt goed gaat en dat het monitoren ook bijdraagt aan de leefbaarheid. • Is er veel potentieel aanwezig in de wijk die ingezet kan worden voor het welzijn en leefbaarheid in de wijk • Kansen zijn er in Vitaal Hanzepark samen met de buurt via Actief Zutphen • Er zijn kansen tot het uitleggen van routes door de wijk van/voor sport, spel en bewegen voor jong en oud.

• Potentiële broedplaats in oude Kompaangebouw kan impuls geven en plek zijn om samen te komen. Voorzieningen en netwerken Voorzieningen • Accommodatie DWK gebouw (zalen/ verenigingen) voor verhuur. Is geen wijkcentrum • Sportverenigingen (bijvoorbeeld voetbal, atletiek), actief • Vitaal Hanzepark, samen met Actief Zutphen heeft potentie • Basisscholen en middelbare school, Internationale Schakel Klas. Sociaal/maatschappelijke infrastructuur • Omwonendenoverleg asielzoekerscentrum • wijkteam Noordveen (allang actief >25 jaar), buurtpreventieteams, • Beroepskrachten overleg leefbaarheid (wijkagent, Ieder1, huisarts, boa, sociaal makelaar) • Energiek Noordveen (energietransitie) helpen verbreden naar wijk • Hopwoning Perspectief op de Weg naar Laren Financieel Het Wijkteam Noordveen beheert het wijkbudget. Het budget is o.a. besteed aan buurtactiviteiten als straat/buurtbijeenkomsten, Week van de wijk, het vormgeven en publiceren van het Wijkbulletin, faciliteren van buurtpreventieteams met zaklampen en hesjes. De huidige wijkbudgetten Noordveen

Begroting 2024 € 5.800

Aantal inwoners 2023 4.855

Wijkregisseur 0,56 fte

Sociaal makelaars 0,7 fte

Beroepskrachten Noordveen

11

Dorp: Warnsveld Algemeen beeld Warnsveld is een mooi groen dorp met een oude dorpskern en verschillende buurten daaromheen. Warnsveld kent vele verenigingen en dorpse activiteiten. Het winkelcentrum heeft een goed aanbod aan winkels. In het buitengebied vind je nog het echte noaberschap. Wat valt op • De gemiddelde leeftijd in Warnsveld is hoog. Vooral in het oude dorp zijn veel ouderen die lang zelfstandig thuis wonen. Eenzaamheid is een potentieel risico. • Door de hoge huizenprijzen komen nieuwe (jongere) bewoners van buiten Warnsveld. De binding met het dorpse, de structuur van verenigingen en dorpse activiteiten is hierdoor lager aan het worden. • Warnsveld kent van oudsher relatief veel (buurt)verenigingen, clubjes en jaarlijks terugkerende activiteiten. Veel van die groepen zien hun ledenaantal teruglopen. De onderlinge samenhang/samenwerking tussen deze groepen is laag. • Op en rond het winkelcentrum Dreiumme is met golfbewegingen veel jeugdoverlast. Het aanbod aan activiteiten voor de jeugd (12+) is laag. • Er is een relatief laag aantal bewoners met niet-westerse migratieachtergrond (3,9% t.ov. 9,6% in Zutphen) • Er zijn relatief weinig eenpersoonshuishoudens (12,7% t.ov. 18,8% in Zutphen). • Er zijn relatief weinig inwoners met dagbesteding en begeleiding.

• Er zijn relatief weinig huishoudens die gebruik maken van een voorziening Participatiewet (34 op de 100 huishoudens t.o.v. gemiddeld 54 in Zutphen). • Er zijn relatief weinig kinderen tot 18 jaar in gezin met een uitkering (3% t.o.v. 6% in Zutphen). Kansen • Door zichtbaar te maken wat er allemaal aan voorzieningen, activiteiten en verenigingen zijn in Warnsveld krijg je meer bewoners actief. • Aandacht voor de behoefte van ouderen en daar activiteiten en initiatieven in buurt of buurthuis op aanpassen. • De dorpsraad inzetten om de samenwerking tussen (buurt)verenigingen, clubjes en jaarlijks terugkerende activiteiten te bevorderen en de zichtbaarheid te vergroten. • Meer aanbod creëren voor de Warnsvelds jeugd om verveling tegen te gaan. Voorzieningen en netwerken Voorzieningen • ’t Nut staat in het oude dorp en wordt beheerd door Perspectief. Er worden activiteiten georganiseerd en ruimten verhuurd aan clubjes en organisaties. Komende half jaar wordt ’t Nut verbouwd waardoor er vanaf 2025 nog meer mogelijkheden voor activiteiten voor en door de buurt ontstaan. • De Martinus kerk kent een actieve geloofsgemeenschap die omkijken naar elkaar en naar de buurt. Er wordt actief deelgenomen aan activiteiten in de buurt en dorp. • Er zijn een aantal groene (speel)plekken waar bovengemiddeld ontmoeting plaatsvindt tussen jong en oud.

Het Trefpark en ’t Spiker zijn hier voorbeelden van. • De Eekschuur als voormalig onderdeel van de kerk wordt straks weer een plek voor ontmoeting en activiteiten. • Het Warnshuus is het officiële cultuurhuus van Warnsveld. Hier is de bibliotheek gevestigd, zijn ruimten te huur en worden activiteiten georganiseerd. • Warnsveld kent van oudsher veel culturele- en sportverenigingen. Ontmoeting en verbinding staan hier centraal. .Winkelcentrum Dreiumme heeft een uitgebreid winkelaanbod waar ook veel mensen van buiten het dorp hun boodschappen doen. De winkeliersvereniging organiseert met enige regelmaat winkel gerelateerde activiteiten. • In de wijk zijn 5 scholen, 4 basisscholen en 1 middelbare school. Scholen staan open voor gebruik buurtactiviteiten. • Bij woon- zorgcentrum Den Bouw zijn bewoners van Den Bouw maar ook van daarbuiten welkom voor een maaltijd en activiteiten. • Warnsveld kent 3 dierenweides die door vrijwilligers worden beheerd. De dierenweides zijn een ontmoetingsplek voor jong en oud en worden zeer gewaardeerd. 12

Sociaal/maatschappelijke infrastructuur • Middenkader overleg: zorgpartijen, dementie netwerk, wijkverpleegkundige, ouderadviseurs huisarts, sociaal makelaar, wijkregisseur: Gericht op ouderzorg • Beroepskrachten overleg leefbaarheid en casuïstiek • Jaarlijkse netwerkborrel voor professionals zorg en welzijn • Spreekuur wijkagent • Dorpsraad Warnsveld • Diverse actieve buurtverenigingen Financieel Het wijkbudget is in de vorm van subsidie in beheer van de dorpsraad. Het wordt o.a. besteed aan een bijdrage voor pop-up Warnsveldwinkel, om in gesprek te raken met inwoners over de toekomst van het dorp en hun bijdrage daaraan, bijdrage wandelkring en buurtpreventie. De huidige wijkbudgetten Warnsveld

Begroting 2024 € 15.700 (subsidie)

Aantal inwoners 2023 8.360

Wijkregisseur 0,61 fte (voor Leesten+Warnsveld)

Sociaal makelaars 0,8 fte

Beroepskrachten Warnsveld

13

Wijk: Leesten Algemeen beeld Leesten is een VINEX wijk die gestart is met de bouw van Ooyerhoek in de jaren ’90 en doorloopt tot in de toekomst. Het laatste deel ‘Leesten Schouwbroek’ moet nog gebouwd worden. De wijk is langgerekt waarbij het winkelcentrum, als de wijk helemaal klaar is, redelijk in het midden ligt. Leesten ligt tegen de rondweg en het groene buitengebied aan, wat de wijk ideaal maakt voor forensen en recreatie. De wijk bestaat overwegend uit laagbouw, met iets meer dan 80% koopwoningen. In sociaal economisch opzicht zijn er geen grote verschillen tussen buurten. Wel zie je wat meer sociale problematiek bij de huurwoningen. Gemeenschapszin is hier vaak gericht op eigen omgeving (straat) en in mindere mate buurt- en wijkgericht Wat valt op • Gemiddeld genomen zijn bewoners van Leesten, overdag aan het werk en ’s avonds druk met het gezin of sport. Door de weeks is het daarom vaak rustig in de wijk. Leesten is zoals ze dat noemen een forensenwijk. • Sociale contacten vinden vaak plaats op straatniveau of bij de (sport)vereniging. Er is weinig binding met de buurt/wijk als geheel. • Het voorzieningenniveau in de wijk is laag, er is bijvoorbeeld geen buurthuis en het winkelcentrum kent vaak leegstand. Leesten kent gevoelsmatig geen “hart” van de wijk.

• Klachten van bewoners gaan in de meeste gevallen over parkeren, te hard rijden en hondenpoep (schoon, heel en veilig). • Er zijn signalen dat er overlast wordt ervaren van bepaalde jongerengroepen. • De bereikbaarheid van Leesten wordt als onvoldoende ervaren. Met de auto heb je geen doorgang naar Warnsveld maar ook binnen Leesten zijn de buurten van elkaar afgesloten voor de auto. De busverbindingen en haltes binnen Leesten zijn beperkt. • Het valt op dat inwoners over het algemeen zeer zelfredzaam zijn • Er is een relatief laag aantal bewoners met niet-westerse migratieachtergrond (5,1% t.ov. 9,6% in Zutphen) • Er zijn relatief weinig eenpersoonshuishoudens (8,8% t.ov. 18,8% in Zutphen). • Er zijn relatief weinig inwoners met dagbesteding en begeleiding. • Er zijn relatief weinig huishoudens die gebruik maken van een gemeentelijke voorziening (Wmo, Jeugdzorg, Participatiewet) (32% t.o.v. 23,30 in Zutphen) • Er zijn relatief veel huishoudens die gebruik maken van een voorziening Jeugdwet (52 op de 100 huishoudens t.o.v. gemiddeld 35 in Zutphen). • Er zijn relatief weinig huishoudens die gebruik maken van een voorziening Participatiewet (29 op de 100 huishoudens t.o.v. gemiddeld 54 in Zutphen). • Er zijn relatief weinig huishoudens die gebruik maken van een voorziening Wmo (66 op de 100 huishoudens t.o.v. gemiddeld 118 in Zutphen).

• Er zijn relatief weinig kinderen tot 18 jaar in gezin met een uitkering (1% t.o.v. 6% in Zutphen). • Er zijn relatief weinig sociale huurwoningen (14% t.o.v. 30% in Zutphen). • Er zijn relatief weinig geregistreerde misdrijven (191 per 10.000 inwoners t.o.v. 538 in Zutphen). Kansen • Meer activiteiten voor de oudere jeugd (12+) en een plek in de wijk om samen te kunnen komen. • Ontmoeting bevorderen tussen bewoners ter bevordering van sociale cohesie. Daarin samenwerken met oa het bewonerswijkteam, de sportverenigingen en ondernemers in de wijk. • Bewoners in hun kracht zetten door als gemeente te faciliteren. Er zit veel kennis en kunde in de wijk die nu niet benut wordt. • Het oprichten van een wijkcentrum met vaste openingstijden en horeca, vaste professionele (sociaal)werkers en activiteiten die aansluiten bij de behoefte. • De bereikbaarheid van de wijk verbeteren. Meer bushaltes in de wijk. • Bewoners betrekken bij het groenonderhoud.

14

Voorzieningen en netwerken Voorzieningen • Winkelcentrum Leesten-Oost biedt voldoende voor de dagelijkse boodschappen, al blijft leegstand een probleem. Vooral de Jumbo is betrokken bij sponsering van activiteiten in de wijk. De winkeliersvereniging heeft een activiteitenbureau uit Apeldoorn ingeschakeld voor het organiseren van winkelgerichte activiteiten. • In de wijk zijn 2 scholen, de openbare basisschool Lea Dasberg en de vrije basisschool Auryn. Scholen staan open voor gebruik wijkactiviteiten. • Leesten kent geen officieel buurthuis. Wel mag het bewonerswijkteam van Leesten voor 2 jaar lang het gebouwtje tegenover de skatebaan als buurthuis gebruiken om activiteiten te organiseren. • De milieuvriendelijke woningen De Groene Marke hebben een centraal gemeenschapshuis het Middenhuis in hun bezit. Hier worden activiteiten voor de eigenaren en activiteiten voor de buurt georganiseerd. • Er zijn enkele (woon)zorgcentra zoals stichting Zozijn, Philadelphia en De Seizoenen. • Leesten kent een redelijk aantal speelplekken waaronder de skatebaan De Canyon voor de oudere jeugd maar ook natuurspeelplekken. • Voetbalvereniging FC-Zutphen is de enige sportvereniging in Leesten. Vanuit FC Zutphen worden ook wijk sport activiteiten georganiseerd. • Leesten heeft een huisartsenpraktijk en het ziekenhuis.

Sociaal/maatschappelijke infrastructuur Onder andere: • Beroepskrachtenoverleg individuele casuïstiek met wijkagent, woonbedrijf, handhaving, buurtbemiddeling en sociaal werk. • Wijkoverleg leefbaarheid met, sociaal makelaar, wijkregisseur en woonbedrijf. • Jaarlijkse netwerkbijeenkomst met bovenstaanden en beroepskrachten werkzaam in zorg, welzijn en onderwijs Financieel In de wijk is een bewonerswijkteam actief dat activiteiten organiseert en initiatieven en verbinding stimuleert. De wijkregisseur beheert het wijkbudget, maar bewonerswijkteam bepaalt de uitgaven. Het budget wordt gebruikt o.a. voor het ondersteunen van activiteiten op skatepark, buurt/ kinderactiviteiten de groene Wig en bijdrage voor tijdelijk inlooppunt voor de wijk. De huidige wijkbudgetten Leesten

Begroting 2024 € 7.500

Aantal inwoners 2023 8.965

Wijkregisseur 0,61 fte (voor Leesten+Warnsveld)

Sociaal makelaars 0,7 fte

Beroepskrachten Leesten

15

Bijlage 2 – Memo antwoord op motie Sterke wijken

Wijken in cijfers Kerncijfers voor sociale wijkanalyse Zutphen mei 2024

Indicator

jaar

Stedendriehoeok

Zutphen

Centrum - De Hoven

deelwijk Centrum

deelwijk Noorderhaven

deelwijk De Hoven

Waterkwartier

Noordveen

Zuidwijken

Leesten

Warnsveld

Centrum = buurten Stadskern + Laarstraat eo Noorderhaven = buurten Marswegkwartier + Nieuwstad en Coehoornsingel De Hoven = buurt De Hoven

Nederland

bron: Zutphen in Cijfers (uitgangspunt: Kerncijfers), RIVM, Waarstaatjegemeente scores voor deelwijken Centrum en Noorderhaven obv eigen berekening (in grijs) sommige aandeelscores zijn zelf berekend (met *)

Bevolking aantal inwoners gemiddelde leeftijd niet-westerse migratieachtergrond % niet-westerse migratieachtergrond* aantal huishoudens aantal eenpersoonshuishoudens % eenpersoonshuishoudens*

2023 2023 2022 2022 2023 2023 2023

17811291 42,8 2529492 14,2% 8270244 3266042 18,3%

648061 45,0 54291 8,4% 286067 99708 15,4%

48510 45,0 4635 9,6% 22877 9138 18,8%

9375 49,3 565 6,0% 5195 2720 29,0%

4180 49,7 250 6,0% 2640 1575 37,7%

2825 52,8 200 7,1% 1480 780 27,6%

2370 44,4 115 4,9% 1075 365 15,4%

9950 43,3 1970 19,8% 5130 2455 24,7%

4855 43,0 715 14,7% 2130 850 17,5%

7005 45,5 600 8,6% 3300 1260 18,0%

8965 40,5 460 5,1% 3515 790 8,8%

8360 48,0 325 3,9% 3610 1065 12,7%

Wonen aantal woningen % eengezinswoningen % koopwoningen % sociale huur gemiddelde WOZ-waarde in € aantal woningtransacties

2023 2023 2023 2023 2023 2023

8125229 64% 57% 28% 368000 182301

286534 74% 62% 26% 380000 6930

23381 66% 56% 30% 311000 585

5491 41% 45% 24% 322000 .

2678 35% 20%

1729 41% 36%

1084 88% 66%

308758 .

349725 .

312000 .

5146 56% 37% 51% 245000 .

2344 68% 57% 26% 288000 .

3149 70% 59% 33% 268000 .

3514 91% 82% 14% 370000 .

3737 89% 68% 23% 384000 .

Economie aantal banen % toename aantal banen tov vorig jaar aantal banen per 1.000 inwoners van 15-64 jr. Aantal bedrijfsvestigingen Aantal bedrijfsvestigingen per 1.000 inwoners* % 15-75 jarigen met laag opleidingsniveau % 15-75 jarigen met midden opleidingsniveau % 15-75 jarigen met hoog opleidingsniveau gemiddeld besteedbaar huishoudinkomen in € % huishoudens onder of rond sociaal minimum

2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022 2022

9369760 2,9% 825 2275240 128 26% 42% 32% 50900 8,0%

340500 3,5% 848 77860 120 27% 43% 29% 51900 6,6%

21500 2,2% 714 5780 119 29% 40% 31% 46800 8,6%

10340 1,1% 1812 2125 227 24% 38% 38% . .

4330 2,7% . 1060 254

5620 -0,7% . 825 292

390 3,2% . 250 105

. .

. .

. .

2320 2,7% 362 785 79 39% 41% 21% . .

850 4,3% 278 475 98 27% 38% 35% . .

1300 2,5% 316 630 90 28% 42% 30% . .

3650 3,4% 601 930 104 28% 40% 32% . .

3040 3,6% 639 825 99 24% 42% 35% . .

Sociale zekerheid (P-wet) % huishoudens met een voorziening social domein Aantal huishoudens met bijstandsuitkering

2023 2023

20,0% 388810

nb 10650

23,3% 1210

20,1% .

. .

. .

. .

32,0% .

24,5% .

24,6% .

15,9% .

21,4% .

% huishoudens met bijstandsuitkering* % huishoudens met problematische schulden/schuldhulp % personen met bijstand vanaf 15 jaar Zorg (jeugdzorg en Wmo) Aantal clienten Wmo totaal % cliënten Wmo tov totale bevolking* Aantal clienten jeugdzorg totaal % jongeren met jeugdzorg tov totale bevolking* Stapeling P-wet, Wmo, Jeugdzorg % clienten met Wmo Unieke clienten per Wmo-categorie (per 1000 inwoners) - Ondersteuning thuis - hulp bij het huishouden - Hulpmiddelen en diensten Aantal clienten met hulp huishouden per leeftijdsgroep (per 1000 inw.) - <30 jaar - 30-44 jaar - 45-59 jaar - 60-74 jaar - 75+ jaar Aantal clienten met dagbesteding van 18 tot 65 jaar (per 1000 inw.) Aantal clienten met begeleiding van 18 tot 65 jaar (per 1000 inw.) Jongeren met Jeugdzorgtraject - Jeugdhulp met verblijf in % van aantal jongeren tot 18 jaar - Jeugdhulp zonder verblijf in % van aantal jongeren tot 18 jaar - Jeugdbescherming % Huishoudens zonder een voorziening % Huishoudens met een voorziening Aantal huishoudens met stapeling van aantal voorzieningen (per 1000 huishoudens) - 1 voorziening - 2 voorzieningen - 3 voorzieningen - 4 voorzieningen - 5 voorzieningen - 6 of meer voorzieningen Aantal huishoudens met stapeling voorzieingen per wet (per 1000 huishoudens) - alleen Jeugd - alleen P-wet - alleen Wmo - Jeugd en P-wet - Jeugd en Wmo - Jeugd, P-wet en Wmo - P-wet en Wmo % kinderen tot 18 jaar

in uitkeringsgezin Ondersteuningstrajecten Perspectief (maatschappelijk werk) % ondersteuningstrajecten / inwoneraantal % inwoners wijk / inwoners Zutphen

2023 H1 2023 2022

4,7% 8,8% 3%

3,7% 7,7% 2%

5,3% 8,6% 3%

. 8,7% 3%

.

.

.

. 13,2% 7%

. 8,5% 3%

. 8,5% 3%

. 5,6% 1%

. 5,1% 1%

2022 H1 2022 2023 2023 2022 H1 2023 2023 2023 2023 2023

418120 2,3% 393785 2,2% . 7% 65 12 28 41

16260 2,5% 14310 2,2% . 7% 68 17 31 39

1470 3,0% 1230 2,5% 3845 8% 76 19 35 46

850 9,1% 195 2,1% 200 9% 87 20 33 55

. . . . .

. . . . .

. . . . .

1025 10,3% 305 3,1% 315 10% 98 32 50 55

410 8,4% 155 3,2% 160 8% 80 23 33 46

570 8,1% 225 3,2% 240 8% 81 18 45 47

275 3,1% 285 3,2% 300 3% 33 8 14 20

605 7,2% 230 2,8% 250 7% 68 10 33 45

2023 2023 2023 2023 2023 2022 2022 2023 2023 2023 2023 2023 H1 2023 H1

0 6 14 40 184 1,9 8,9

1 8 15 41 188 1,9 11,7

1% 11% 1% 80,0% 20,0%

1% 11% 1% 79,7% 20,3%

1 10 18 50 181 3,4 16,2 11% 2% 14% 1% 76,7% 23,3%

7 7 11 7 0 4,3 17,1 9% 1% 12% 1% 79,9% 20,1%

17 13 17 10 0 6,0 29,1 10% 1% 13% 1% 68,0% 32,0%

5 3 5 5 0 3,1 21,6 10% 2% 13% 1% 75,5% 24,5%

7 7 12 18 0 2,9 12,8 11% 1% 14% 1% 75,4% 24,6%

4 2 4 3 0 1,1 4,5 8% 1% 11%

5 5 11 9 0 1,8 7,8 10% 1% 13%

84,1% 15,9%

78,6% 21,4%

2023 H1 2023 H1 2023 H1 2023 H1 2023 H1 2023 H1

103 53 24 11 5 6

107 50 24 12 6 7

114 57 31 15 7 9

102 53 25 12 5 4

131 84 49 26 15 16

118 62 37 15 4 10

111 63 34 18 6 13

99 29 15 9 4 4

120 47 25 11 5 6

2023 H1 2023 H1 2023 H1 2023 H1 2023 H1 2023 H1 2023 H1 2022 2023

33 47 108 3 4 2 19 6% nvt

35 37 114 2 4 1 15 4% nvt

35 54 118 4 4 1 17 6% 887 1,8 100

20 44 115 2 2

30 106 137 9 3 3 32 15% 321 3,2 20,5

37 52 127 6

40 42 136 4 4

52 29 66 3 4

39 34 128 3 4

21 4% 85 1,8 10

16 6% 188 2,7 14,4

5 1% 72 0,8 18,5

6 3% 91 1,1 17,2

17 4% 126 1,3 19,3

29 1,2 4,9

Wmo voorzieningen op peildatum 01-05-2024 - aantal voorzieningen begeleiding - aantal voorzieningen hulp bij het huishouden - aantal rolstoelvoorzieningen - aantal vervoersvoorzieningen - aantal woonvoorzieningen

2024-5 2024-5 2024-5 2024-5 2024-5

950 1536 863 3132 1104

213 278 172 674 183

Onderwijs en kinderopvang aantal locaties kinderopvang aantal kindplaatsen kinderopvang aantal leerlingen basisonderwijs aantal leerlingen voortgezet onderwijs aantal leerlingen VO en MBO aantal voortijdig schoolverlaters VO en MBO % voortijdig schoolverlaters VO en MBO

2023 2023 21/22 21/22 21/22 21/22 21/22

35918 753810 1370816 934138 1303892 24385 1,9%

1534 25983 50993 36271 24385 954 3,9%

90 1983 35330 5306 4019 93 2,3%

19 421 632 1597 . . .

Openbare orde en veiligheid aantal geregistreerde misdrijven geregistreerde misdrijven per 10.000 inwoners* aantal incidenten overlast incidenten overlast per 10.000 inwoners* aantal overlast verward persoon overlast verward persoon per 10.000 inwoners*

2023 2023 2023 2023 2023 2023

803229 451 444177 249 141724 80

23590 364 15908 245 5838 90

2608 538 1785 368 728 150

1087 1159 513 547 183 195

Overige gevraagde indicatoren Actieve participatie om buurt te verbeteren Voelt zich medeverantwoordelijk voor de buurt Doet vrijwilligerswerk Rapportcijfer leefbaarheid buurt Rapportcijfer voorzieningen Rapportcijfer veiligheid Gezondheid Ervaren gezondheid goed - zeer goed Heeft 1 of meer langdurige aandoeningen Heeft 1 of meer lichamelijke beperkingen Heeft overgewicht Doet minstens één keer per week aan sport Geeft mantelzorg min. 8 u/wk en/of langer dan 3 mnd Roken Overmatig alcoholgebruik

9 222 .

5 118

. . .

. 1597 . . .

586 1402 241 577 95 227

437 1547 217 768 65 230

0

333 461 177 897 343 2211

112 134 69 294 76 685

141 292 137 510 222 1302

63 119 95 279 102 658

87 252 208 469 173 1189

17 458 716 265

14 302 605 429

13 205 437 1257 . . .

7 135 354 0

20 462 786 1758 . . .

171 191 177 197 88 98

350 419 190 227 64 77

75,7 32 10,6 52,8 58,2 15,1 15,4 7,4

72,6 36,1 14,4 52,9 53,4 16,3 14,2 7,3

5 81 81 0 . . .

. . .

64 270 55 232 23 97

. . .

560 563 580 583 295 296

224 461 150 309 57 117

229 327 163 233 34 49

. . .

Geen actuele data beschikbaar Dit soort data moet gemeente zelf verzamelen mbv enqueteonderzoek (bij CBS alleen beschikbaar voor 75.000+ gemeenten). Het laatste L&V-onderzoek is van 2018 . Er wordt voorstel voorbereid om enqueteonderzoek structureel te gaan uitvoeren, gemeentebreed en bij voorkeur op buurtniveau, oa voor wijkaanpak, wonen, leefbaarheid en veiligheid, brede welvaart.

2022 2022 2020 2022 2022 2022 2022 2022

69,0% 33,4% 15,2% 51,6% 51,5% 13,5% 18,0% 7,2%

69,3% 37,1% 15,9% 54,1% 51,3% 15,0% 18,0% 7,3%

69,3 37,8 15,4 52 52,3 14,6 18,2 7,9

61,3 41 21,3 57,1 43,9 14,1 23,7 6,9

70,2 35,9 15,3 53,2 51,9 14,6 17,1 7

68,3 38,8 16,8 56,5 49,6 15,1 17,7 7

Bestuursopdracht Sterke wijken en wijkgericht werken 9 januari 2024 Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtnemer:

Eva Boswinkel, wethouder Rob Lub, directeur sociaal domein PM

1. Aanleiding

Er zijn verschillende trends en ontwikkelingen in de samenleving die aanleiding zijn voor deze bestuursopdracht sterke wijken en wijkgericht werken: - De samenleving is in verandering: gevolgen van ontzuiling, veranderende rolpatronen, (de)globalisering, individualisering en vergrijzing. - Door individualisering zijn steeds meer mensen alleen komen te staan als individu in de samenleving, in plaats van als groep. - De rol van de overheid is in verandering: van nachtwakersstaat, via verzorgingsstaat, naar een participerende overheid. - Er zijn steeds meer initiatieven van inwoners en inwoners willen zelf betekenis geven aan hun eigen leefomgeving. - Er zijn grote onderlinge verschillen in de samenleving: Hoe het met mensen gaat is afhankelijk van de verschillende hulpbronnen die ze hebben (economisch, sociaal, cultureel en persoonlijk kapitaal). Er is sprake van structurele ongelijkheid tussen groepen, die hardnekkig is en waar de overheid moeilijk grip op krijgt. - Voor mensen met weinig hulpbronnen is het moeilijk om mee te komen in de samenleving en om het hoofd boven water te houden. Mensen die te maken hebben met een stapeling van problemen en die daarnaast weinig economische en persoonlijke hulpbronnen hebben, staan vaker ‘aan de zijlijn’: ze voelen zich bijvoorbeeld vaker eenzaam en zijn minder tevreden met hun leven.

- Uit onze eigen ervaringen en ervaringen elders zien we dat in sterke wijken bewoners elkaar helpen, er ruimte is voor initiatieven van onze inwoners en de lokale overheid en maatschappelijke organisaties zijn dichtbij. - Zorg wordt steeds meer georganiseerd in de wijken. - Het is moeilijk om het voorzieningenaanbod overeind te houden, met als gevolg dat er een verschraling is van voorzieningen. In het coalitieakkoord is het onderwerp wijkgericht werken op verschillende plekken verwerkt. Zo staat er: ‘Wij streven naar sterke wijken met een stevige sociale cohesie en een eigen identiteit die grotendeels door wijkbewoners zelf bepaald, beheerd en verrijkt wordt. We willen dat goede ideeën uit de gemeenschap beter en sneller op de plek terecht komen waar ze gerealiseerd kunnen worden, en dat iedere inwoner het initiatief kan nemen om iets te doen voor de eigen buurt. Voor een leefbare en vitale gemeente is het daarnaast belangrijk om voorzieningen in de wijk te behouden. We willen dat zo veel mogelijk mensen met een hulpvraag de weg naar de lokale overheid weten te vinden, zonder dat ze hiervoor hun vertrouwde wijk hoeven te verlaten. Deze vorm van wijkgericht werken vergt een andere manier van denken en handelen van het gemeentehuis en bij het werken in de wijk. Wij stimuleren de wijken om een wijkorganisatie te kiezen die bij hen past.

De wijkregisseurs zijn hierin de procesregisseurs.’ En: “Een wijkcentrum of ontmoetingsplek helpt om bestaande informele of formele netwerken samen te brengen, te vergroten en te combineren. Een wijkcentrum is wat ons betreft dé plek waar inwoners terecht kunnen voor vragen en advies, voor ondersteuning van een goed idee voor de buurt, waar statushouders begeleiding kunnen krijgen, waar wijkgenoten terecht kunnen voor een kop koffie en een praatje, waar men de hulp kan vinden die nodig is. Laagdrempeligheid, inclusiviteit en voor iedereen bereikbaar vormt het uitgangspunt. Alle culturele -en sociale partners kunnen daaraan hun bijdrage leveren.” 1

De aanleiding voor voorliggende bestuursopdracht is om de ambities en ideeën te vertalen naar een opdrachtomschrijving voor 2023 en 2024 met een duidelijke visie en aanpak met meetbare indicatoren.

2. Beoogd effect; waar willen we heen?

Het beoogd effect bestaat uit een drietal doelen: 1. We willen een Zutphense samenleving met een sterke sociale basis in vitale wijken en buurten, en een bijpassende sociale infrastructuur waar een ontmoetingsplek of buurthuis onderdeel van kan uitmaken. 2. We willen als gemeente door laagdrempelig nabij te zijn in de wijken door onszelf en alle partners, ervoor zorgen dat onze inwoners de juiste zorg/hulp/steun krijgen. Dit sluit aan bij het 15 minuten stad principe. We willen dat inwoners hierdoor merken dat de overheid er voor hen is en zo bijdragen aan vertrouwen in de lokale democratie. 3. We willen dat inwoners gemakkelijk buurtinitiatieven kunnen starten en ondersteuning kunnen krijgen via het Zutphenfonds/Mede in Zutphen.

3. Opdracht

De opdracht bestaat uit de volgende 7 onderdelen: a. Samen met het netwerk (zie b.) een lange termijn visie op sterke buurten en wijken formuleren, op basis van data en sociale wijkanalyses (inclusief nulmeting) en Buurtkijker. Het DNA van wijken en buurten moet helder worden. Onderwerpen hierin zijn o.a. onze aanwezigheid in de buurten en wijken, en ontmoetingsplekken en buurthuizen. b. Het werken in een netwerk van professionals, inwoners(initiatieven), ondernemers en organisaties aan sterke wijken. c. Het evalueren van het Zutphenfonds/Mede in Zutphen en kijken wat er nodig is om aan te sluiten bij onze (aangepaste) doelstellingen om laagdrempelige buurtinitiatieven te ondersteunen. d. Middelen vrijmaken voor cofinanciering van projecten voor sterkere sociale cohesie in de wijken. Op die wijze kunnen meer nationale fondsen en provinciale gelden worden aangetrokken voor projecten. e. Met Stichting Perspectief (zie amendement 7 november 2022 / 2022-A0014 gewijzigd) zorgen voor structurele inzet in de wijken met de uitbreiding van de sociaal makelaars, het opzetten van een vrijwilligerscentrale en versterken van sociale cohesie door collectieve trajecten. f.

In de doorontwikkeling van de organisatie werken aan de integrale interne samenwerking door verbindingen te leggen tussen programma’s, strategische visies en uitvoeringstaken (waaronder ook accountmanagement voor ondernemers, culturele instellingen en maatschappelijke organisaties). g. Wijkgericht werken als werkwijze uitwerken (in relatie tot de visie op dienstverlening), gebaseerd op de geleerde lessen en inspirerende voorbeelden van binnen en buiten Zutphen. En dat verankeren in een programma ‘Wijkgericht werken’ met bijbehorend programmaplan.

4. Plan van aanpak

Onze aanpak is een stapsgewijs proces dat naast de lopende projecten en activiteiten waarin we al wijkgericht werken loopt. We werken onder andere in de energietransitie (sociale perspectief meenemen in communicatie naar en ondersteuning van inwoners over warmtenet), programma Waterkwartier (versterken leefbaarheid door integrale aanpak), de Omgevingsvisie (ruimtelijke kwaliteit verbinden met sociale kwaliteit) en de Buurtkijker (verdieping van Zutphen in cijfers op buurtniveau) wijkgericht en aan sterke wijken. Ook onze wijkregisseurs en consulenten zijn actief in de wijken. En we werken samen met diverse organisaties, waaronder Stichting Perspectief, in de wijken. Meer hierover in bijlage 1. 2

De uitvoering van de opdracht zoals beschreven bij 3 moet uiteindelijk vertaald worden in een programmaplan. De lessen die we leren uit lopende projecten en activiteiten nemen we hierin mee. Ook willen we geïnspireerd raken door een aantal voorbeelden in andere Nederlandse steden. We volgen een aantal stappen: Stap 1: Inspiratie over sterke wijken en wijkgericht werken – Q1 2024 We willen de geleerde lessen en inspirerende voorbeelden van buiten de gemeente Zutphen ophalen door met (een afvaardiging van) de gemeenteraad, het college en ambtelijke organisatie een drietal plaatsen in Nederland te bezoeken waar zichtbaar en tastbaar is hoe wijkgericht werken kan uitpakken. Het bezoeken van deze steden organiseren we in het eerste kwartaal van 2024. Stap 2: Kaderstelling – Q2 2024 Op basis van de inspiratie gaan we kaders benoemen voor hoe we in de gemeente Zutphen (meer) wijkgericht willen gaan werken. Dit is een stap die we zowel intern als extern willen doen. Hier gaan we dan ook partners en organisaties uit de Zutphense samenleving bij betrekken. Het eindproduct is een kaderstellende notitie met visie en meetbare indicatoren (kwalitatief en kwantitatief) die door college en raad is vastgesteld.