615082 - bijlage 1 - Schetsontwerp Leesten Schouwbroek d.d. 25 maart 2024

De Leestensche Schouw Gebiedsvisie Leesten Schouwbroek te Zutphen - Schetsontwerp broeklandgoed de Leestensche Schouw

Luchtfoto Leesten Schouwbroek Zutphen | Foto: Arjan Gotink

‘Een prettige leefomgeving voor mens, plant en dier’

P R O J E C T DATA

Projectnaam

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek Schetsontwerp broeklandgoed de Leestensche Schouw

Locatie

Warnsveld, gemeente Zutphen

Opdrachtgever

Gemeente Zutphen

Opgesteld door

BoschSlabbers landschapsarchitecten Wijnand Bouw Anne de Jong Maria - Chrysoula Akrivou Chaitrali Salvi

Datum

25 Maart 2024

Projectnummer

BS22-036

‘Een duurzame nieuwe woonwijk’

4

- BoschSlabbers

I N H O U D S O P G AV E 1. Introductie . ................................................................... 6 2. Context Leesten Schouwbroek ........................ 10 3. Randvoorwaarden ...................................................... 18 3.1 Omgevingsplan Landelijk gebied ................ 21 3.2 Hoogspanningsmast . ...................................... 22 3.3 Gasleiding............................................................. 22 3.4 Geluid .................................................................... 22 3.5 Parkeernormen .................................................. 22 3.6 Quickscan Waterhuishouding...................... 23 3.7 Archeologie ......................................................... 23 3.8 Energieneutraal in 2030 ................................ 23 3.9 Kaders woningbouwprogramma . .............. 24 3.10 Masterplan Groot Graffel............................. 26 3.11 Biodiversiteit ...................................................... 27 3.12 Klimaat . ............................................................... 28 4. Proces & participatie .............................................. 30 4.1 Online vragenlijst .............................................. 32 4.2 Inloopavond ........................................................ 34 4.3 Poll........................................................................... 36

5. Uitgangspunten ...........................................................38 5.1 Volgens het drieluik ......................................... 40 5.2 Uitgangspunten voor de nieuwe wijk. ...... 42 6. Visie & Concept ...........................................................46 6.1 Broeklandgoed Leestensche Schouw........ 48 6.2 Ontwerpprincipes............................................. 50 7. Uitwerking schetsontwerp .....................................52 7.1 Klimaatrobuust..................................................... 54 7.2 Groen-blauw raamwerk................................... 56 7.5 Natuur & biodiversiteit..................................... 62 7.5 Doelsoorten.......................................................... 64 7.3 Duurzaamheid. .................................................... 74 7.4 Verkeer & ontsluiting ....................................... 75 7.5 Woonprogramma. .............................................. 76 8. Variantenstudie........................................................... 84 8.1 Ruimtelijke studie............................................... 86 8.2 Variant 1 - Grondgebonden............................ 88 8.3 Variant 2 - Appartementen ........................... 90 8.4 Vergelijking varianten...................................... 92

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek

- 5

6

- BoschSlabbers

1. Introductie

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek

- 7

Hoogspanningsmasten lopen door het gebied

8

- BoschSlabbers

Beschermde historische houtwal

Leesten-Oost in aanbouw

Berghelaan

Kruising Vordenseweg- Kerkhofweg

Natuurspeeltuin Leesten

1. Introductie

De gebiedsvisie Leesten Schouwbroek is een onderzoek naar de mogelijkheden om de nieuwe woonwijk Leesten Schouwbroek in Zutphen te ontwikkelen. In 1999 is Schouwbroek, als onderdeel van LeestenOost, door de gemeenteraad aangewezen als nieuwe woonwijk. De ontwikkeling van Leesten-Oost is inmiddels bijna klaar. Met de regio is afgesproken dat Zutphen tot 2030 ongeveer 2700 woningen bijbouwt. Leesten Schouwbroek is daar een onderdeel van. Het college van burgemeester en wethouders heeft daarom in december 2021 de plannen en de bijbehorende kaders voor de ontwikkeling van het project Schouwbroek vastgesteld. De wijk moet een mooie overgang vormen tussen het buitengebied en Leesten. Het wordt ook een duurzame en groene wijk. Het is daarnaast belangrijk dat er voldoende betaalbare huizen komen. Leesten Schouwbroek is straks een wijk die veilig en fijn is voor zowel mens als dier!

In dit document wordt het stedenbouwkundige raamwerk van de wijk verder toegelicht. Verschillende onderdelen komen hierbij aan bod, namelijk: • context van Leesten Schouwbroek: hierin wordt een kenschets/analyse gegeven van het plangebied; • randvoorwaarden & uitgangspunten: hoogspanningsmasten, geluid, gas en bestaand beleid bieden randvoorwaarden en uitgangspunten waar het plan aan moet voldoen. Deze worden kort toegelicht; • proces & participatie: toelichting op de resultaten van het participatietraject; • ontwerpprincipes: toelichting op de ontwerpprincipes voor het raamwerk van de nieuwe wijk; • concept & visie: toelichting op het concept en de visie voor de nieuwe woonwijk; • uitwerking: thematische uitwerking van het raamwerk; • variantenstudie woonprogramma: een vergelijkende studie met afwijkende percentages uitgeefbaar gebied.

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek

- 9

10 - BoschSlabbers

2. Context Leesten Schouwbroek

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek

- 11

Berkel

CENTRU

M ZUTP

HEN

N314

IJSSEL

Luchtfoto Zutphen met duiding plangebied (PDOK, Qgis)

12 - BoschSlabbers

2. Context Leesten Schouwbroek Schouwbroek - it’s in the name - is van oorsprong een nat en lager gelegen broekland. In dit hoofdstuk wordt een kenschets/analyse gegeven van het plangebied;

Ten zuiden van het gebied lagen flinke bospartijen in een vochtige grondslag (Leestense Broek). Een deel van deze bossen zijn door de tijd heen verdwenen. Meer ten zuidoosten van de locatie lagen meerdere heerlijkheden in het landschap, sommige als rijk boerenerf en sommige als een echt buiten, een buitenplaats. Hoekendaal is hier een mooi voorbeeld van. Hier is een cluster van bos en lanen ontstaan. Hier stroomt van oudsher de diverse laken door het gebied. Het plangebied van Leesten Schouwbroek was 100 jaar geleden een kleinschalig landschap dat gekenmerkt werd door houtwallen, bosschages en weilandjes.

De huidige situatie is tamelijk open van karakter en wordt begrensd door de mooie houtwal in de westen. Aan de noordwest kant ligt de Kerkhofweg die rijk beplant in het landschap ligt. Aan de noordoost kant ligt de Vordenseweg die plaatselijk open ligt in het landschap. Aan de oostkant ligt de provinciale weg N314, herkenbaar ingeplant met beuken en met een groot ‘venster’ ter plaatse van de hoogspanningsleiding. Deze weg kent een inpassing van waterpartijen aan de zijde van de locatie. Mede door de beplanting die langs deze waterpartijen staat, geeft dit een half open beeld. Het gebied zelf is in gebruik als landbouwgrond, deels weidegrond en deels akkergrond.

Vo rd

eg

GGNet

w of kh Ke r

k Laa nse ste Lee

Leesten Oost

Leesten Schouwbroek bevindt zich in de ‘buitenschil’ van Zutphen. Het gebied wordt ingesloten tussen de N314 aan de westzijde, en de Vordenseweg en Kerkhofweg aan de Noordzijde. Aan de oostzijde grenst het plangebied aan een houtwal die het gebied scheidt van de wijk Leesten Oost. Grenzend aan het plangebied ligt landgoed Het Groot Graffel, een woonzorgpark waar GGNet onder andere behandeling, huisvesting en dagbesteding biedt voor mensen met psychische problemen. Het terrein ontstond op de hogere open dekzandruggen. Aan het westen grenst het landgoed aan de open en lager gelegen beek. Langs de westzijde kenmerkt het terrein zich door een gesloten bosrand die de Kerkhofweg begrenst.

ew

eg

Groot Graffel

ens

Houtwal

Zutphen een prachtige Hanzestad aan de IJssel die een stevige vestingstructuur rondom de stad had en heeft. Vroeger was ze gericht op de rivier en had een vesting rondom om zich te verdedigen tegen ongewenste indringers. Anno 2022 heeft de stad zich geopende en zoekt meer en meer de relatie met het ommeland. Rondom Zutphen ligt een reeks aan beken en hogere dekzandruggen met daarop escomplexen. Leesten oost is op zo’n hoger gelegen escomplex gebouwd. Aan de oostelijke rand van de es lag een houtwal, welke nog steeds aanwezig is, Het water rondom de wijk beschrijft het lager gelegen deel (beekdal). Het gedeelte met de naam Schouwbroek lag achter de dekzandrug en had daardoor last van stagnerende waterafvoer. Dit veroorzaakte een natter gebied, ook wel een broek genoemd (Schouwbroek, what’s in the name….).

N

1920

31

8

2020 100 jaar

Situatie 1920 en 2020 (Bron: Topotijdreis, Qgis)

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 13

Den Dam Huize de Voorst

Landgoed ‘T Velde

Lochemseweg

Jagthuis

Gessink Het Groot graffel

Vo rd

Blek

Invloedssferen van verschillende landschappen Het plangebied valt binnen de invloedssfeer van verschillende type landschappen: 1. de essen, kampen en erven (Leesten Oost =es); 2. de broeklanden; 3. landgoederen en bossen. De landschappen hebben elk hun eigen verschijningsvorm en kenmerkende elementen. De kampen en essen zijn te vinden op rivierduinen en meanderruggen. Dit kleinschalige landschap heeft een zeer onregelmatige verkaveling met kronkelende wegen, en open essen die vaak zijn omzoomd met groen. Houtwallen, bosjes, erfbeplanting (hagen, moestuin), en wegbeplanting zijn kenmerkende landschappelijke elementen in dit landschap. De wijk Leesten Oost is gebouwd op een voormalige open es met de houtwal als groene zoom. De houtwal is daarmee een belangrijk element om de voormalige es in de huidige stedelijke context te duiden. De broeklanden - waar het plangebied van origine onderdeel van is - zijn te vinden in de lagere terrasvlaktes. Het zijn veelal natte gebieden die pas later werden ontgonnen. Het broeklandschap kenmerkt zich door: • een rechte wegen- en kavelstructuur met veel sloten en greppels. Dit draagt onder andere bij aan de waterhuishouding in het gebied. • afwisseling van beboste percelen, weiden en akkers met een kleinschalig karakter; • relatief weinig boerderijen en zeer verspreid in het landschap, met een groene omzoming.

14 - BoschSlabbers

• •

doorwaadbaarheid van het landschap: toegankelijkheid middels enkele wandelpaden. laanbeplanting langs verhoogde hoofdwegen.

Landgoederen vinden we strategisch op de grens met beekdalen (Berkel), veelal op hogere (dekzand)gronden. Uitzondering hierop is het voormalige landgoed de Blek in de lagere vlaktes (broeklanden). De landgoederen kenmerken zich door statige lanen (assen), parkachtige omgevingen en de aanwezigheid van grote waterpartijen. De landhuizen zijn een herkenbaar landmark in het landschap, veelal met geënsceneerde routes naar de huizen toe. Het kenmerkende broeklandschap is nog duidelijk herkenbaar op de kaart van 1900. Uit eerste bevindingen van het archeologisch onderzoek blijkt dat het gebied vermoedelijk in de 16e of 17e eeuw is ontgonnen en verkaveld. De verkaveling wijzigde ook nog wel eens (er zijn oudere en jongere systemen van sloten en erfgrenzen). Mogelijk stonden er ook gebouwen en is er sprake van een perceel met een hopveld (vereist nadere uitwerking). Er zijn resten van oude wegen gevonden (bundels karresporen). Na de ruilverkaveling en de aanleg van de N314 is het gebied onherkenbaar opnieuw ingericht en zijn oudere verkavelingen opgedoekt. De N314 vormt daarnaast een fysieke barrière. Vraag is zodoende: aan welke identiteit gaat de nieuwe woonwijk zich binden?

en

sew

eg

Leestensche Broek

Historische kaart Zutphen 1900 met indicatie van de verschillende kenmerkende landschappen (Bron: topotijdreis)

Den Dam Huize de Voorst

Landgoed ‘T Velde

Lochemseweg

Jagthuis Lochemseweg

Het Groot graffel

Kampen en Essen

Vo rd

N314

Leestensche Broek

Historische kaart Zutphen 2020 met indicatie van de verschillende kenmerkende landschappen (Bron: topotijdreis)

en

sew

eg

Den Dam Huize de Voorst

Landgoed ‘T Velde

Jagthuis

Het Groot graffel

Blek

Blek

Leestensche Broek

Invloedsferen van de verschillende landschappen. Het plangebied kent zijn oorsprong in het broeklandschap.

1. Boerenerf, google street view 2. Leestensche broekpad https://wandelbeeld.nl/wandelroute-leestensche-broekpad-zutphen/ 3. Huize te voorne Bron: https://www.ambulare.nl/landgoedwandeling-vijfkastelenpad-wandelen-over-vijf-landgoederen-bij-zutphen/

1. E S S E N , K A M P E N & E R V E N

2. BROEKLANDEN

3. L A N D G O E D E R E N & B O S S E N

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 15

TWENTEKANAAL

B O D E M & WAT E R Kijken we naar de hoogtekaart dan zien we duidelijk dat het gebied veel lager ligt ten opzichte van de omgeving en naastgelegen es. Het gebied kenmerkt zich ook als tamelijk nat. Dit vereist aandacht voor de omgang met bodem en water in de nieuwe wijk.

AF

GGNET

De bovengrond bestaat uit zandige klei. De doorlatendheid van de bovengrond is matig tot slecht, waardoor de bodemopbouw zich niet goed leent voor infiltratie van hemelwater naar de ondergrond. Regenwater op onverhard kan dan ook leiden tot een langdurig verzadigde bovengrond dat langzaam uitzakt naar het grondwater. De hoogste grondwaterstanden schommelen naar verwachting op een hoogte van 7,5m+NAP.

16 - BoschSlabbers

ID

IN

GS

KA

BERKEL

NA

AL

BERKEL

ON

IJS SEL

Het plangebied grenst aan de Leestense Laak. Water wordt vanuit de Berkel ingelaten, en loopt ten zuiden van het plangebied verder stroomafwaarts richting de IJssel. Middels een stuw wordt de Leestense laak op peil gehouden (7,20 tot 7,40m NAP). Water van het woongebied Looer Enk Oost en Looer Woud Zuid wordt ten zuidoosten van het plangebied afgevoert op de Leestense bergingsvijver die via een duiker 300 mm (vertraagd) afvoert op de Leestense laak.

LE

LEESTENSE LAAK

+8.40

ES +10.60

+7.95

+9.15

LOOER ENK OOST LOOER WOUD ZUID

VIERAKKERSCHE LAAK

LAGERE BROEKLANDEN

Hoogtekaart met hoogtes in m NAP (AHN viewer)

Watersysteem - Het water van de berkel stroomt verdeeld door het stedelijk gebied van Zutphen

DE

RL A

AT S S

CH

EL

AA

K

Zn23: Vlakvaaggronden; lemig fijn zand

bEZ23: Hoge bruine enkeerdgronden; lemig fijn zand zEZ21: Hoge zwarte enkeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand Hn21: Veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand pZg23: Beekeerdgronden; lemig fijn zand

Rn62C: Kalkloze poldervaaggronden; zavel en lichte klei

Bodemkaart Zutphen (PDOK, qGIS)

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 17

18 - BoschSlabbers

3. Randvoorwaarden

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 19

Kaarten uit ‘Visie landelijk gebied Zutphen - Wonen & Ondernemen in een gevarieerd landschap’ met locatie plangebied (oranje).

20 - BoschSlabbers

3. Randvoorwaarden In dit hoofdstuk worden de belangrijkste randvoorwaarden besproken die voortkomen uit vigerend beleid en verrichte onderzoeken. Groene stadszone Verbinding landgoederenzone

Verbinding agrarische zone Stadsentree

N314 Verbinding agrarische zone

Er is een scan gemaakt van onderstaande vigerende beleidsstukken (omgevingsloket): Gemeente Zutphen: • Omgevingsplan Gemeente Zutphen • Omgevingsplan Landelijk gebied (bestemmingsplan) • Thematische herziening Standplaatsen Terrassen Evenementen en Parkeren • Buitengebied Zuid en West (bestemmingsplan) • Regionale Structuurvisie De Voorlanden Stedendriehoek 2030 Provincie: • Omgevingsverordening provincie Gelderland • Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Waterschap: • Waterschapsverordening Rijn en IJssel De belangrijkste randvoorwaarden uit het beleid alsmede de verrichte onderzoeken op het terrein zullen worden toegelicht.

3.1 O M G E V I N G S P L A N L A N D E L I J K G E B I E D Huidig vigerend beleid is het omgevingsplan landelijk gebied. De basis voor dit plan is de (omgevings) visie Landelijk gebied, vastgesteld in 2015. Het plangebied wordt in de visie omschreven als onderdeel van de ‘groene stadszone’, een gebied ingebed in groen, met een lommerrijk en afwisselend landschap om in te recreëren. De kruising tussen de Vordenseweg en de N314 wordt daarnaast als landschappelijke stadsentree geduid. Bij het onderdeel ‘landschapstypen’ wordt het plangebied gezien als onderdeel van bos en landgoederen en niet, zoals verwacht, als onderdeel van de broeklanden. De aanwezigheid van de N314 lijkt het gebied zodoende ook aan de landgoederenzone (GGNET) te verankeren. De voor Bos- en landgoederen aangewezen gronden zijn mede bestemd voor de bescherming en verdere ontwikkeling van onderstaande waarden: • sterk contrast tussen open weilanden en bossen; • binnen bossen sterke variatie in dichtheid en inheemse beplantingssoorten; • ecologisch waardevol door verscheidenheid binnen de bosgebieden en landgoederen; • langs doorgaande wegen karakteristieke landgoederen en formele landhuizen.

Kaarten uit ‘Visie landelijk gebied Zutphen - Wonen & Ondernemen in een gevarieerd landschap’ met locatie plangebied

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 21

PARKEERNORMEN - REST BEBOUWDE KOM Koop vrijstaand 1.8 Koop 2 onder 1 kap 1.7 Koop tussen/hoek 1.5 Huur sociaal 1.2

Verbinding agrarische zone

105m 110m

3.2 H O O G S PA N N I N G S M A S T & R O B U U S T E G R O E N E ZO N E Bovenstaande kaart geeft de totale kavel en plangrens weer. Het te ontwikkelen gebied wordt beperkt door de aanwezigheid van een hoogspanningslijn tussen Doetinchem en Hengelo. De specifieke magneetveldzones op 1 meter boven maaiveld van de 380kV-hoogspanningslijn hebben tussen masten 42 en 44, aan beide zijdes van de hoogspanningslijn, een breedte variërend tussen 105 en 110 meter ten opzichte van het hart van de hoogspanningslijn (WSP, 2022). Binnen de magneetveldzones zijn woningbouw en andere langdurige verblijfsfuncties niet mogelijk in verband met het risico op gezondheidseffecten. Hierdoor ontstaat een robuuste groene zone die bij kan dragen als verbinding naar de agrarische zone.

Verbinding agrarische zone

Plangebied met indicatieve zone hoogspanningsmast

Vo rd

en

Ke r

kh

of

we g

sew eg

54

49

-5 3

dB -5 8 > 5 dB 9d B 54 -5 8 dB 49 -5 3 dB

N314

In verband met het type mast, de hoge kosten, en strenge vereisten voor het ondergronds leggen van de hoogspanningslijn wordt uitgegaan van behoud van de bovengrondse masten.

3.3 G A S L E I D I N G Ten zuiden van het plangebied ligt in het verlengde van de Berghelaan een hoge druk gasleiding die afbuigt onder de N314. De gasleiding vereist een beschermingszone van 12,5m uit het hart van de leiding. Binnen deze zone is woningbouw niet mogelijk. De toepassing van opgaand groen in deze zone dient nader te worden afgestemd. 3.4 G E LU I D Geluidsplan Zutphen 2015-2025 is van toepassing. Een indicatie van de geluidscontouren is geprojecteerd op het plangebied. Zones vanaf 49dB of hoger vereisen aanvullende geluidsmaatregelen. In het noordelijke deel van het plangebied zijn zodoende aanvullende maatregelen nodig langs de N314 en Kerkhofweg. Denk hierbij aan de toepassing van dove gevels, het oriënteren van (portiek) ontsluiting aan de geluidbelaste zijde, of de toepassing van een coco wal (een geluidswerende wal in groen) langs de N314 en Kerkhofweg. Daarnaast kan ook meer afstand worden gehouden van de geluidsbron. De geluidsrestricties komen grotendeels overeen met de magneetveldzone van de hoogspanningsmasten. 3.5 PA R K E E R N O R M E N Voor de parkeernormen wordt de categorie rest bebouwde kom aangehouden. De daaraan gekoppelde normen zijn weergegeven in het schema. De normen zijn inclusief bezoekers.

Projectie met indicatie geluidscontouren op plangebied (Bron: Geluidsplan 2015-2025 - geluidskaart Zutphen ten behoeve van Geluidsbeleid, 2015)

22 - BoschSlabbers

Archeologische verwachting in het plangebied (Omgevingsloket)

3.6 Q U I C KS CA N WAT E R H U I S H O U D I N G Op basis van een quickscan waterhuishouding zijn door Arcadis aanbevelingen gedaan voor de ontwikkeling van de nieuwe wijk (Daeter, 2022, p.14). De hoge grondwaterstand in combinatie met de slechte doorlatendheid van de bodem vereisen ophoging van het terrein voor bouw om aan de ontwateringsnormen te voldoen. Op basis van de hoogste grondwaterstand van 7,5 m +NAP dient zodoende rekening te worden gehouden met een ophoging tot minimaal 8,30 m +NAP (rijbaan) tot 8,50 m + NAP (kavels).

3.7 A R C H E O LO G I E In een eerste archeologische verkenning zijn her en der resten uit WOII gevonden maar geen pintacte projectielen. De kans op niet gesprongen explosieven is zeer gering. Resten van oude vennetjes zijn nog niet aangetroffen, maar worden vooral in het zuidelijk deel verwacht. 3.8 E N E R G I E N E U T R A A L I N 2030 De gemeente Zutphen heeft de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn. Deze ambitie zal worden doorvertaald naar het gebied.

Om een klimaatrobuust, onderhoudsvriendelijk en veilig waterhuishoudkundig systeem te ontwerpen, is het advies om ruimte te reserveren, verspreidt over het plangebied, voor groenblauwe zones. In de groenblauwe zones kan hemelwater bovengronds worden opgevangen en geborgen. Door drainage zijn de groene velden tijdig weer beschikbaar voor recreatiedoeleinden. Overloopvoorzieningen op de drainage zorgen voor veiligheid (geen overstroming) bij extreme neerslagsituaties. Het op voorhand inzetten op een versnelde afvoer uit het plangebied naar een bergingsvijver in het zuiden tegen de Leestense Laak wordt afgeraden. Dit draagt niet bij aan de zichtbaarheid en bewustwording van een klimaatadaptieve woonwijk. Daarbij zorgen transportriolen voor een bepaalde mate van onzekerheid qua functioneren bij hevige neerslag, met een hoger risico op wateroverlast.

Westerveld, B., Westerik, P. - WSP. (21-12-2022). Magneetveldzones nabij Zutphen - 380 KV-hoogspanningslijn Doetichem -Hengelo. Documentnummer: GE220600-R01. V1.0 concept Daeter, L. (15-06-2022). Quickscan waterhuishouding Woonontwikkeling Schouwbroek Leesten. Projectnummer: 30136449. Referentie Arcadis: FRSHH23U4TY7-1432810174-54:1

Overzichtskaart plangebied met milieubeperkingen

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 23

‘Meer betaalbare woningen in Zutphen’

3.9 K A D E R S WO N I N G B O U W P R O G R A M M A Het verdeelvraagstuk van woningen staat centraal. Met betrekking tot de ontwikkeling van de woningbouwlocaties in de gemeente Zutphen dient rekening te worden gehouden met kaders op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Enkele uitgangspunten van dit beleid zijn hiernaast kort opgesomd.

Landelijk woonbeleid Het rijk stuurt aan op het versnellen van de woningbouw van ca. 100.000 woningen per jaar, waarvan 2/3 betaalbaar op regionale schaal. De huisvestingsmogelijkheden voor enkele aandachtsgroepen in de Lagere en middeninkomens vragen hierbij extra aandacht, o.a. mensen met een sociale of medische urgentie en woonwagenbewoners. Regionaal woonbeleid Het restant netto toe te voegen woningen in Zutphen vanaf 01-01-2024 tot 2030 zo’n 1400 woningen. Dit is gemiddeld ongeveer 200 woningen per jaar. Lokaal woonbeleid De gemeentelijke woonvisie ‘Zutphen, daar wil ik wonen’ stuurt op drie woonambities: 1. positie als centrumgemeente verder versterken, en daarmee voorzien in voldoende en kwalitatief hoogwaardig woningaanbod dat voldoet aan de woningvraag van zowel huidige als toekomstige inwoners. 2. ambitieus in de energietransitie om woonlasten betaalbaar te houden en waar mogelijk te verlagen 3. voortdurend werken aan wijken die sociaaleconomisch in evenwicht zijn. Bouwen op doorstroom staat centraal, met name woningen die een aanvulling zijn op woningaanbod wat, verhoudingsgewijs, niet of beperkt aanwezig is in de gemeente.

24 - BoschSlabbers

‘Bouwen op doorstroom’

Input woningbouwprogramma De input van het woningbouwprogramma komt uit het in 2023 uitgevoerde woningbehoefteonderzoek. Dit onderzoek is uitgevoerd om te bepalen aan welke woningen kwalitatief de meeste behoefte is. Daarnaast heeft de raad via het raadsbesluit voor meer betaalbare woningen uitgesproken in te willen zetten op meer betaalbare woningen. Naast bouwen voor doorstroom staat het toevoegen van betaalbare woningen voor de lage en middeninkomens hoog op de agenda. Meer betaalbare woningen in Zutphen Vanuit het raadsbesluit (13-12-2022) is het college opgedragen meer betaalbare woningen te realiseren. Voor de resterende nog te bouwen woningen tot 2023, waarvoor nog geen vastgesteld bestemmingsplan is vastgesteld, dient derhalve een aandeel van 50% gerealiseerd te worden in het betaalbare segment. In het besluit worden onder het betaalbare segment specifiek koopwoningen bedoeld die betaalbaar moeten zijn voor een huishouden met een inkomen net boven de sociale huurgrens (40.000 tot 50.000 euro), waarbij ter indicatie geldt: • sociale koop alleenstaande starter: tot €150.000,• sociale koop meerpersoonshuishouden starters: tot €150.000,• middelduur alleenstaande starter: van €150.000,tot €200.000,• middelduur meerpersoonshuishouden starter: van €150.000,- tot €225.000,-

• een huurwoning, waarvan de huurquote (het percentage van het netto besteedbaar inkomen dat aan huur wordt besteed) onder de 30% blijft. Actuele woningvraagontwikkeling binnen de gemeente Kanttekening bij dit besluit is dat in opdracht van de gemeente voorafgaand aan het raadsbesluit een onderzoek is gedaan naar de actuele lokale woningvraagontwikkeling (Companen augustus 2021). Op basis daarvan wordt als mogelijke beleidsrichting en de doorstroming met name gedacht aan het bijbouwen van met name de volgende woningen: • grondgebonden koopwoningen € 200.000-250.000 ten behoeve van koopstarters en doorstroming uit sociale huur. • grondgebonden koopwoningen €250.000-355.000 ten behoeve van jonge huishoudens en gezinnen. • beperkt koop grondgebonden woningen >€ 355.000 ten behoeve van doorstroom binnen koop en bovenregionale instroom. • circa 150 koopappartementen tot € 250.000 ten behoeve van kleine huishoudens. • circa 150 grondgebonden sociale huurwoningen ten behoeve van gezinnen • circa 350 sociale huurappartementen/levensloopgeschikt voor ouderen en starters. • circa 200 mix grondgebonden vrije huursector (€850-1050/mnd.) woningen/appartementen ten behoeve van middeninkomens en de flexibele woon-vraag.

Doelgroepen De gemeente Zutphen heeft enkele uitspraken gedaan over de gewenste doelgroepen. ‘‘Het gaat om huishoudens die elders in Leesten west of oost wonen en die als doorstromer een volgende of een vernieuwende stap in hun wooncarrière willen maken, maar het kan ook gaan om doorstromers uit de rest van de gemeente of toekomstige inwoners van elders die gericht zijn op het woonmilieu groen stedelijk wonen. • met name gezinnen met kinderen (gemiddeld 120m2) • daarnaast een kleiner aandeel 2 persoon huishoudens die nog een gezin willen starten (120m2) • daarnaast een kleiner aandeel 1 of 2 persoonhuishoudens die basic willen wonen (80 - 90m2) • daarnaast een kleiner aandeel 1 of 2 persoonhuishoudens die kleiner willen wonen. Deze appartementen vallen onder het geclusterd wonen.

Aandacht voor Op basis van de voorgenoemde kaders en de doelgroepen die met de woningbouw bediend moeten worden wordt erop aangedrongen om in LeestenSchouwbroek ruimte te bieden aan/rekening te houden met de realisatie van: • ongeveer 4 tot 6 woonwagenstandplaatsen; • ‘vernieuwende woonvormen’: * 1 pilot met Tinyhouses * 1 of 2 Collectief Particulier woonprojecten (CPO) * • duurzame woningbouw aansluitend op de ambitie om Zutphen klimaatneutraal te maken; • aandacht voor circulair en klimaat adaptief bouwen; • toekomstbestendige eengezinswoningen waarin het indien nodig technisch mogelijk is om een traplift te plaatsen om de slaapkamers en een inloopdouche op de verdieping te bereiken; • toekomstbestendige seniorenwoningen: evt. geclusterde woningen met slaapmogelijkheid en wc en natte cel op begane grond.

Gemeente Zutphen. (2019). Zutphen: daar wil ik wonen - Woonvisie gemeente Zutphen 2019-2024. Geraadpleegt december 2023, van: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://vcozutphen.nl/wp-content/uploads/2023/02/woonvisie-gemeente-zutphen-2019-2024.pdf

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 25

3.1 0 M A S T E R P L A N G R O OT G R A F F E L Masterplan Het Groot Graffel - Het ruimtelijke ontwikkelplan terrein 2021 (IAA Architecten, 2021) schept enkele kaders voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen aangrenzend aan het plangebied.

Masterplan Het groot Graffel - verharde paden (IAA Architecten, 2021, p.45)

Enkele aandachtspunten zijn: • De secundaire entree van GGNet ter hoogte van de rotonde van de Kerkhofweg, en de uitgang van het milieuplein (logistieke) via de noordelijke uitgang. De noordelijke entree dient enkel voor logistiek verkeer. • Langzame verkeersverbinding ter hoogte realiseren ter hoogte van de bestaande rotonde Kerkhofweg (secundaire entree). • De bosrand langs de Kerkhofweg behoudt een besloten karakter door hoge dichtheid aan bomen die een aaneengesloten geheel vormen.

IAA Architecten. (oktober 2021). MASTERPLAN HET GROOT GRAFFEL - ruimtelijk ontwikkelplan terrein 2021. GGNet Warnsveld. 2019109L

26 - BoschSlabbers

Masterplan Het groot Graffel (IAA Architecten, 2021, p.40)

Masterplan Het groot Graffel - infrastructuur en parkeren (IAA Architecten, 2021, p.41)

3.1 1 B I O D I V E R S I T E I T Uit een kort gespreksverslag met Stichting Das en Boom kwamen enkele uitgangspunten voor het ontwerp naar voren die bij kunnen dragen aan het behoud van de Das: 1 - Aanhouden van een bufferzone langs de houtwal variërend in breedte. Dit heeft als doel om te fungeren als verbindingszone tussen de broeklanden ten zuiden van het plangebied (o.a. Hackfort) en landgoederenzone en agrarisch gebied ten noorden van het plangebied (o.a. GGNet/Poppink). Daarnaast is er een wens om de bufferzone aan de oostkant van de bestaande houtwal te beëindigen met houtwal om toegang van bewoners/honden en lichtvervuiling te voorkomen. 2- Zorgen voor faunapassages ter hoogte van wegen en straten. Dit geldt zowel voor provinciale wegen als nieuwe wegen in de wijk. Voor de provinciale weg dient te worden onderzocht of de duiker jaarrond voldoende drooglegging heeft. Daarnaast is een passage ter hoogte van de Kerkhofweg wenselijk. 3- Zorgen voor geleiding van de das Dit kan door middel van de toepassing van lijnvormige houtstructuren (o.a. houtsingels, en hagen).

Bron: Kort gespreksverslag Marc Moonen - Stichting Das & boom - 11 juli 2023

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 27

3.1 2 K L I M A AT Een toekomstbestendige woonwijk zet in op een klimaatrobuust systeem. Klimaatatlas Zutphen geeft inzicht in de klimaatopgaves die spelen in de nieuwe woonwijk!

Hittekaart gevoelstemperatuur

Grondwaterstanden 2050

(Klimaatatlas Zutphen. Geraadpleegd juni 2022, van: https://storymaps.arcgis.com/stories/80c04010f1954d1686654ffc83121386

(Klimaatatlas Zutphen. Geraadpleegd juni 2022, van: https://storymaps.arcgis.com/stories/80c04010f1954d1686654ffc83121386)

Waterdieptes bij piekbuien - Bui 70mm/1uur (kans 1x per 100 jaar)

Waterdieptes bij piekbuien - Bui 160mm/2uur (kans 1x per 1000 jaar)

Waterdieptes bij piekbuien De nieuwe woonwijk is gevoelig voor wateroverlast bij piekbuien. Dit kan mogelijk wateroverlast veroorzaken. Voor de ontwikkeling van de nieuwe wijk is er zodoende behoefte aan een robuuste waterstructuur voor piekberging. Droogte De huidige trend van droogte zet mogelijk door wat leidt tot lagere grondwaterstanden van met name hoger gelegen gebieden. Dit stelt meer vereisten aan een robuust watersysteem waarin het principe van vasthouden- bergen en afvoeren een belangrijke rol speelt. Hittestress De gevoelstemperatuur in het gebied op warme dagen is relatief laag door de aanwezigheid van water en groen, alsmede de ligging aan de rand van de stad in een semi open landschap. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen kunnen de gevoelstemperatuur mogelijk verhogen. Belangrijk voor de nieuwe wijk is zodoende het behoud van groene ruimtes als klimaatbuffer, om daarmee hittestress te voorkomen!

28 - BoschSlabbers

(Klimaatatlas Zutphen. Geraadpleegd juni 2022, van: https://storymaps.arcgis.com/stories/80c04010f1954d1686654ffc83121386)

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 29

30 - BoschSlabbers

4. Proces & particpatie

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 31

Diversiteit in doelgroep, duurzaamheid, de diversiteit van woningtypen worden beschouwd als belangrijke onderwerpen.

Factsheet: meest opvallende resultaten van de online vragenlijst Leesten Schouwbroek

32 - BoschSlabbers

Ruime meerderheid heeft voorkeur voor parkeren dichtbij huis.

4. Proces & participatie Het participatietraject voor de ontwikkeling van de wijk loopt parallel aan de ontwikkeling van het stedenbouwkundig plan. In dit hoofdstuk worden de hoofdconclusies besproken, volgend uit de online vragenlijst, de inloopavond en de poll. De resultaten zijn meegenomen in het ontwerpproces van het stedenbouwkundige raamwerk.

Participatie speelt een belangrijk onderdeel in de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk. Middels een inloopavond, een online vragenlijst en een poll is getracht informatie te winnen en te delen van/met diverse geïnteresseerde en belanghebbende partijen. De belangrijkste conclusies worden in dit hoofdstuk besproken, en zijn meegenomen in het ontwerpproces van het stedenbouwkundige raamwerk.

4 .1 O N L I N E V R AG E N L I J S T In februari 2023 is middels een online vragenlijst gevraagd naar de mening van omwonenden en geïnteresseerden. Centraal hierin stonden de wensen voor de toekomstige wijk. Denk hierbij aan de gewenste sfeer, de mix van woningen, bouwhoogte, parkeren, en functies die in het gebied kunnen landen. De meest opvallende resultaten zijn uitgewerkt in een ‘factsheet’. Ruim 300 mensen hebben de online vragenlijst ingevuld. De grootste groep die vertegenwoordigd is bij het invullen van deze vragenlijst is 30-69 jaar, slechts 14 respondenten wonen niet in Zutphen. De meeste respondenten zijn algemeen geïnteresseerd in het project en/of omwonend. Wat opvalt is dat meer dan 1/3e van de respondenten ook daadwerkelijk op zoek is naar een (andere) woning. Dorp Warnsveld, Leesten en het Centrum/Noorderhaven staan in de top 3 van de respondenten als mooiste gebieden/wijken van Zutphen. Het gaat hier met name om de diversiteit aan doelgroepen en woningen in een rustige en groene omgeving met een karakteristiek en gezellig centrum. Diversiteit in doelgroep en woningtypen Diversiteit speelt een belangrijke rol, zowel in doelgroep als in woningtypen. De respondenten willen graag een mix in het aanbod voor starters, ouderen en gezinnen en ook ook verschillende woningtypen worden gewaardeerd. Duurzaamheid staat op nummer 2 als belangrijk onderwerp voor de ontwikke-

ling van deze nieuwe wijk. Onder andere betaalbaarheid en aansluiting bij omgeving en sfeer worden ook genoemd als onderwerpen die van belang zijn bij de ontwikkeling van deze wijk, net als bereikbaarheid, groen, ruimte en rust. Parkeerplaats dicht bij huis Voor wat betreft parkeervoorzieningen kiest een ruime meerderheid een parkeerplaats dichtbij de voordeur. Van de 330 antwoorden op deze vraag, hebben 181 mensen 0-50 meter als acceptabele afstand aangegeven. Hoe verder de parkeerplaats, hoe minder acceptabel het wordt voor deze respondenten. Een eigen tuin! Meer dan de helft van de respondenten vindt het geen aantrekkelijk idee om een collectieve groene ruimte te kunnen gebruiken in plaats van een eigen achtertuin. 92 respondenten staan wel positief tegenover dit idee en bijna 1/5 weet niet wat hij of zij er van moet denken.

Wijk gemengd op niveau van een woningblok 45% van de 333 respondenten zien het liefst dat de verschillende doelgroepen worden gemengd op het niveau van een woningblok. 91 respondenten zien het gemengde aanbod liever op het niveau van een straat en 88 respondenten prefereren een miz op niveau van een buurtje. Dorpse & natuurlijke uitstraling Qua sfeer voelen 176 respondenten het meeste voor ‘dorps wonen’. Ook ‘natuurlijk wonen/woon inclusieve natuur’ wordt gewaardeerd door 158 respondenten. De andere woonsferen spreken minder aan. Bouwhoogte Bijna 60% van de 331 respondenten vindt 3 lagen een acceptabele hoogte voor de gestapelde bouw. Een kwart vindt 4 lagen ok, 10% vindt 5 lagen het maximum en slechts 6,6% kan zich vinden met een hoogte van 8 lagen.

Robuuste groene zone: Natuur met stip op een Voor wat betreft de invulling van het robuuste groene gebied staat natuur staat met stip op nummer één (257 respondenten) . Ook bloemenweides, speelmogelijkheden en hondenuitlaatplaatsen worden hoog genoemd. Waterberging en voedselbossen zijn ook goede opties volgens de respondenten. Kunst wordt het minst genoemd, ook de volkstuinen en sport worden niet vaak genoemd voor deze locatie.

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 33

4.2 I N LO O PAVO N D De inloopavond 16 februari 2022 bood bewoners en andere geïnteresseerden de mogelijkheid om langs te komen. Het was een grote opkomst waarin veel waardevolle informatie is uitgewisseld. Aan de hand van verschillende thema’s konden geïnteresseerden langs de tafels lopen en zorgen en opmerkingen delen. Daarnaast konden mensen een formulier invullen met aanvullende opmerkingen en tips. Enkele aandachtspunten die uit de inloopavond naar voren kwamen: • voorkeur voor een ontsluiting variant die los is gekoppeld van de bestaande wijk Leesten-Oost. Mensen maken zich zorgen over een hogere verkeersdruk in de bestaande wijk. • een wijk voor iedereen! Mensen uitten onder andere hun zorgen over de betaalbaarheid van de woningen en de diversiteit van het woningaanbod. Daarbij kwamen levensloopbestendige woningen, en starterswoningen meerdere malen ter sprake. • het rustige landelijke/ natuurlijke karakter van het gebied werd gewaardeerd. Een stedelijker woonsfeer, en toepassing van hogere bebouwing, werd niet als wenselijk beschouwd. • aandacht voor natuur en groen in de wijk!

Enkele opmerkingen en tips van aanwezigen

Impressie inloopavond

34 - BoschSlabbers

Paneel verkeer en ontsluiting: Er was een sterke voorkeur voor de ontsluitingsvariant ‘Losgekoppeld van Leesten-Oost’.

Paneel parkeren: Parkeerhubs werden niet als ideale parkeeroplossing gezien.

Paneel sfeer en woonvormen: Stedelijke beelden werden niet als ‘passend’beschouwd voor het gebied.

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 35

4.3 P O L L : W E L K E S C H E T S S P R E E K T U A A N ? Er zijn drie eerste schetsvarianten gemaakt voor de nieuwe woonwijk Leesten Schouwbroek, namelijk: 1. Wonen op het landgoed; 2. Wonen in de broeklanden; 3. Wonen op ‘t erf. Middels een online poll is gevraagd welke variant mensen het meest aanspreekt op basis van drie vragen per variant. De vragen gingen over de woonsfeer, parkeeroplossing en inpassing van groen & natuur. Middels een schuifknop konden mensen antwoord geven op een schaal van 1 tot 5. 1 is ‘slecht’ en 5 is ‘uitstekend’. Tevens is gevraagd naar een rapportcijfer per variant. Mensen konden daarnaast een reactie geven op de varianten of een persoonlijke voorkeur uitspreken. De cijfers en opmerkingen geven een beeld van de gewenste sfeer en oplossingen.De resultaten staan in het overzicht hiernaast weergegeven. De resultaten van de vragenlijst zijn meegenomen in het advies aan de gemeenteraad. Betaalbare woningen maken, tempo in het project vasthouden, en zorg voor dieren i.r.t verkeer werden daarbij door de gemeenteraad nog als aandachtspunten aangekaart.

Opvallende uitkomsten Kijken we naar de resultaten van de poll, dan heeft variant ‘wonen op het landgoed’ gemiddeld het hoogste rapportcijfer, gevolgd door variant broeklanden en variant wonen op het erf. Wonen op het erf heeft gemiddeld de laagste beoordeling. Dit komt met name door een grotere verdeeldheid in scores op de subonderdelen. Op het onderdeel woonsfeer komt variant Landgoed gemiddeld het beste uit de verf. Dit lijkt onder andere te verklaren door de verzorgde uitstraling en type woningen die in de variant zijn toegepast. Het parkeer voorstel voor ‘wonen in de broeklanden’ wordt gemiddeld beoordeeld. De meerderheid van de respondenten vindt de parkeersituatie van de schets ‘wonen op het landgoed’ het beste (meeste 4 en 5 punten). Er lijkt voorkeur te zijn voor parkeren op eigen erf of dichtbij de woning. Dit is ook te herleiden uit opmerkingen. Op het onderdeel groen gaan broeklanden en landgoed redelijk gelijk op, met gemiddeld de hoogste beoordeling voor variant broeklanden. Er is meer verdeeldheid over variant Erf. De volledige uitslag is te raadplegen via de website van de gemeente Zutphen.

36 - BoschSlabbers

Combinatie van onderdelen Uit de poll kwam meermaals de vraag naar voren of varianten kunnen worden gecombineerd op basis van verschillende onderdelen (woonsfeer, groen, parkeren). Mixen we de hoogst gewaardeerde onderdelen dan zien we kansen voor een groen-blauw raamwerk met veel ruimte voor water en natuur gebaseerd op variant ‘wonen in de broeklanden’ gecombineerd met de uitstraling en oriëntatie (bezonning) van woningen in ‘wonen op het Landgoed’. Voor parkeren lijkt een combinatie van oplossingen wenselijk te zijn, parkeren op het eigen erf en parkeerkoffers dicht bij de woningen in parkeerhoven.

Overzicht resultaten van de online poll over de voorkeur voor de schetsvarianten

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 37

38 - BoschSlabbers

5. Uitgangspunten

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 39

‘BSLA Ontwikkelen vanuit het drieluik’

40 - BoschSlabbers

HET DRIELUIK Als bureau geloven we in een aanpak volgens het drieluik: 1- systeem denken, 2- verweven, 3- lokaal=globaal. Het landschap zien we als de basis voor nieuwe ontwikkelingen. Bodem en water zijn sturend voor de ontwikkeling van een volhoudbare nieuwe wijk. Zeker in het lager gelegen Leesten Schouwbroek is de omgang met water van essentieel belang! Een fijne leefomgeving voor mens en dier staat hierbij centraal! In ontwerpen streven we zodoende naar een nieuw evenwicht tussen mens en natuur. Meerwaarde schuilt vaak in de gecombineerde aanpak van opgaven (wateropgave, ecologie, spelen en recreatie) waar zowel mens als dier van kunnen profiteren. Op lokaal niveau dragen we daarmee bij aan globale uitdagingen.

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 41

‘Hopelijk wordt het een wijk met grote diversteit qua bewoners.’ 5.1 U I TG A N G S P U N T E N VO O R D E W I J K De combinatie van de de analyse, randvoorwaarden, en de input van het participatietraject heeft geleid tot enkele thematische uitgangspunten voor de nieuwe wijk. De uitgangspunten worden kort toegelicht.

Uitgangspunten per thema>

Bodem & water • Bouwen vanuit de bodem vormt het uitgangspunt. Het broeklandschap vormt de basis voor de omgang met bodem en water, en is derhalve de drager voor een nieuw robuust groen-blauw raamwerk. • Voor een klimaatrobuust waterhuishouding systeem worden verspreid over het plangebied groen-blauwe zones gereserveerd voor de bovengrondse opvang en berging van hemelwater. • Ophoging tot minimaal 8,30 m +NAP (rijbaan) tot 8,50 m + NAP (kavels).

Groen & natuur • Door hoogspanningsmasten is al een duidelijke zonering voor een robuuste groenzone. Deze groenzone kan worden geprogrammeerd met verschillende wijkfuncties en worden gecombineerd met natuurontwikkeling. • Er is behoefte aan een zonering voor activiteiten: rustig wonen langs de houtwal, en een actieve(re) programmering van de robuuste groenzone ter hoogte van de hoogspanningsmasten. • Door oost-west georiënteerde groen-blauwe structuren ontstaan ecologische verbindingen tussen de houtwal en de Leestense Laak.

Opmerkingen uit poll >

‘Denk na over watercirculariteit: rioolloos bouwen, benut hemelwater voor wc s en tuin sproeien, grijswater systeem gelijk bij de bouw.’

‘Autoluwe straten en speelplekken en weides door de hele wijk.’

Aanvullend zijn enkele opmerkingen uit de poll geselecteerd die ook betrekking hebben op de thema’s.

‘Als de bodem in dat stuk idd zo nat is, dan moet je mijn inziens daar met de inrichting zeker rekening houden. Dus rietkragen en slootjes ed.’

‘Laten we in dit gebied de (eigen) auto afwaarderen en minimaliseren. Ten gunste van NATUURLIJKE RUIMTE, die gezonde speel- en leefomgeving.’ ‘hoe meer menselijke activiteit in een gebied, hoe slechter voor de natuur.’ ‘Natuur door de hele wijk en niet gecentraliseerd op één plek.’

42 - BoschSlabbers

Woonprogramma & sfeer • De nieuwe wijk biedt ruimte aan een grote verscheidenheid aan bewoners, jong en oud, alleenstaand of met kinderen. Dit uit zich in een gemengd woonprogramma met verschillende woontypologieën (betaalbaar, sociaal en koop, maar ook alternatieve woonvormen). • Het woonprogramma wordt gemengd op het niveau van een woningblok. • Maximaal 3-4 laags (kap) bouwen. Hoger bouwen is niet passend voor de plek.

Ontsluiting • De toegang voor de auto wordt los georganiseerd van Leesten Oost/ de Berghelaan, of in hoofdzaak vanuit het noorden ( bv. 90% via Noord - 10% Zuid). • Autoverbinding Berghelaan lijkt niet wenselijk i.v.m. verstoring van de das. De verbinding kan wel worden ingericht als een langzame verkeersverbinding (voet-fietsgangers) en als alternatieve route voor calamiteiten. • Er wordt een fiets- en wandelverbinding naar het agrarische gebied gemaakt die aantakt op de wijk en GGNET. Daarmee krijgt het gebied meer status als landschappelijke stadsentree.

Parkeren • Voorkeur gaat uit naar een combinatie van parkeeroplossingen. Dit kan worden gelinkt aan verschillende woontypologieën. Denk hierbij aan parkeren op het eigen erf (vrijstaand en twee onder een kap), of in hoven (bij rijwoningen en appartementen ed.) • Parkeerplaatsen liggen zo dicht mogelijk bij de woning, bij voorkeur binnen 0-50m, zodat ook mindervaliden en ouderen makkelijk hun woning kunnen bereiken. • Er worden oplaadplaatsen voor elektrische auto’s opgenomen in de openbare ruimte.

Geluid & milieu • De parkzone functioneert als bufferzone voor het geluid. Beplanting kan (beperkt) worden ingezet op geluid te dempen. • Minimale afstand nieuwbouw tot Kerkhofweg aanhouden i.v.m. geluid. • Oriëntatie van de bebouwing in Zuid- Oostelijke hoek inzetten als geluidswerend element.

‘Hopelijk wordt het een wijk met grote variété qua bewoners.

‘Meer aandacht voor toegang(s) wegen voor de auto naar de wijk.’

‘Parkeerplaatsen voor de woningen is fijner. ‘

‘Verkeersroute wonen op het erf jammer. Bomen aan oostkant: fijn. Geluidswal als Leesten-west.’

‘Ik zie best veel plaatjes van grote woningen, denken jullie ook aan de alleenstaande ( ouderen) en kleine huishoudens, zonder kinderen.’ ‘Komen er ook levensloopbestendige of seniorenwoningen?’ ‘Woningen bij 1 het mooiste qua stijl. (=Landgoed)’

‘Berghegelaan ontzien als toegangsweg voor deze nieuw te bouwen wijk!’

‘Ik denk dat met name het parkeren op eigen erf een grote wens zal zijn met name bij belangstellenden waarvan de mobiliteit niet zal toenemen.’

‘Mijn voorkeur gaat uit naar een variant waarbij de ontsluiting van de wijk nadrukkelijk NIET via de Berghegelaan gestalte krijgt.’

‘Geen eigen parkeerplek naast het huis, ontneemt de mogelijkheid voor een eigen laadpaal. Niet toekomstgericht.’

‘Vanuit Leesten-Oost extra toegangsweg? Dan moeten de oversteken van het fietspad langs de Looer Enkweg herzien worden. Nu al veel ongelukken.’

‘Wonen op het erf spreekt mij qua beeld het meest aan, maar wel met parkeren direct voor, achter of naast je eigen huis (zoals bij Landgoed).’

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 43

‘Hoe moet de nieuwe wijk gaan heten?’

44 - BoschSlabbers

LEESTENSCHE SCHOUW LEESTEN + SCHOUW

Er zijn veel leuke en creatieve suggesties ontvangen met betrekking tot de naam van deze nieuwe wijk. Denk hierbij aan de Groene Rand, Groenrijk en Nieuw Leesten. Combinaties van de termen Leesten, Schouw-, en broek komen vaak terug in de lijst!

Groenrijk

Laatste kans wijk

Noordwest

Bosveld

Leesten - De punt

Oostveen of Ecodorp of Groenwijk

De buitenrand

leesten 3/III

Schoondorp

de Dassenburcht

Leesten buiten

Schouwbroeck

De Groene Rand

leesten de beukenhaag

Schouwbroek

De oosthoek

Leesten de Schouw

Schouwbroek

De Schouw

Leesten dorp

Schouweland

De uitwijk

Leesten groen

Steenbroek

De Vierakker

Leesten in ‘t Veld

t Oosten

Ende

Leesten noord Oost;)

‘t Warkensche Veld / Warkensche Laak / Warkensche Zijde

(Het) Schouwbroek

Leesten Oost

Graffelbuurt

Leesten Oost Schouwbroek

Grenzhof, GroenAdem, Oase, Paradijs,

Leesten Rand

Groen(e) Leesten

Leesten-buiten

Groenveld, Warnsgroen

Leesten-Buiten of Leestense broek

Het Broek of Broek

Leesten-Oever of Leestense Poort

Het groene veld

Leestensche Schouw

Het Hout

Leesten-Schouwbroek

Het nieuwe leesten

Leesten-Stadspoort

Hofpark

leester broek

Hollands Hoop

Looër Graffel

Leesten Schouwbroek

Nieuw leesten

Klein Graffel

Nieuw Warnsveld

Kroonbroek

Nieuw Zutphen

Trendstone Valere Vogelvlucht Volspanning Vreugdebos Weide Woonwijs WOONWIJS Zonne Leesten Zuidkwartier Zutphania Zutphen Buiten Zutphen Groen ZutphenDorp

Namen voor de nieuwe wijk die zijn opgegeven tijdens de online vragenlijst.

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 45

46 - BoschSlabbers

6. Visie & Concept

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 47

6.1 Visie & Concept

BROEKLANDGOED DE LEESTENSCHE SCHOUW De Leestensche Schouw is een versmelting van het groen- blauwe raamwerk van de broeklanden, met de uitstraling, oriëntatie van woningen en sfeer van variant ‘wonen op het landgoed’. De kern zit in de overlap van karakteristieke elementen die in beide landschappen te vinden zijn. Denk hierbij aan de toepassing van lineaire structuren zoals (eiken) lanen en houtsingels die verbindende elementen vormen. Daarnaast zijn in het gebied al enkele grote waterpartijen aanwezig die het karakter van het landgoed sterken. Bodem en water zijn sturend voor een duurzame ontwikkeling van de wijk! Het broeklandschap vormt dan ook de basis voor het raamwerk. Water en groenstructuren, gebaseerd op het voormalige slotenpatroon, vormen het raamwerk van de wijk en maken het voormalige broeklandschap weer leesbaar in stroken. Op de hoger gelegen stroken kan worden gewoond. In de lagere stroken kan tijdens natte periodes water worden opgevangen. De stroken worden dorps ingericht en zorgen voor kleinere buurtjes in de wijk. E E N W I J K VO O R I E D E R E E N ! Op de hoger gelegen stroken kan worden gewoond. In de lagere stroken kan tijdens natte periodes water worden opgevangen. De stroken worden dorps ingericht en zorgen voor kleinere buurtjes in de wijk.

48 - BoschSlabbers

+

GROEN- BLAUW RAAMWERK ‘WONEN IN DE BROEKLANDEN’

UITSTRALING & ORIENTATIE VAN WONINGEN ‘WONEN OP HET LANDGOED’

=

BROEKLANDGOED DE LEESTENSCHE SCHOUW

D

H

ET

BO

ERENERF

NO

ORDELIJKE

GR

O

E

ST

AT

IGE ALLE

E

E N

E

SC HE

G H E T L A A K PA R K

K

E

O GR

ENE

SCHEG

ID

EL

IJ

GEN

ZU

E VERBINDIN G R O E N - B L AU W

N 0

10

20

50m

Schetsontwerp Broeklandgoed de Leestensche Schouw Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 49

6.2 Ontwerpprincipes

De volgende ontwerpprincipes zijn sturend voor de ontwikkeling van de nieuwe wijk: 1. behouden en versterken van bestaande groenstructuren 2. een robuust groen-blauw raamwerk: broeklandschap als basis 3. landgoed als verbindende laag 4. robuuste groene parkzone: ‘Het Laakpark’ 5. zonering van activiteiten: rustig - actief De principes worden kort toegelicht. 1. Behouden & versterken van bestaande groenstructuren Behoud en versterken van van bestaande groenstructuren is essentieel voor behoud van kern soorten. Denk hierbij aan de das of de uil die zich huisvesten in de bestaande houtwal en het uilenbosje. De houtwal is een duidelijke begrenzing tussen de voormalige ‘open’ es en het broeklandschap, en draagt derhalve ook bij een de herkenbaarheid van es. Ter hoogte van de bestaande boerderij markeren bestaande groene opstanden een richtingverandering in de verkaveling. Het behoud en versterken van bestaande groenstructen draagt bij aan de doelstelling ‘natuurinclusief bouwen’, en klimaatadaptieve doelen zoals waterberging.

50 - BoschSlabbers

2. Robuust groen-blauw raamwerk: Het broeklandschap als basis Bodem en water zijn sturend voor de ontwikkeling van een robuuste nieuwe wijk. Het broeklandschap vormt derhalve de basis voor het groen-blauwe raamwerk, met lineaire beplanting- en waterstructuren (greppels). Binnen dit raamwerk wordt de bebouwing geordend op hoger gelegen stroken. In de lager gelegen stroken wordt hemelwater bovengrond opgevangen en geborgen, waarna het vertraagd kan worden afgevoerd.

4. Robuuste groene parkzone: ‘Het Laakpark’ Het gebied langs de provinciale weg en onder de hoogspanningsleiding wordt op voorhand niet bebouwd. Hier ontstaat een robuuste groene parkzone die als stadsentree functioneert, ‘Het Laakpark’. Het park vormt een schakel naar het omliggende agrarische landschap en ondersteund de langzame verkeersstromen die aantakken op bestaande routes in Leesten- Oost. Het Laakpark krijgt dan ook een landelijke/natuurlijke uitstraling! Daarmee is het gebied een overgangszone naar de agrarische ommelanden!

3. Landgoed als verbindende laag Landgoederen voegen een extra ‘estate’ -ische laag toe aan het al bestaande landschap. Denk hierbij aan statige lanen (fietsverbindingen) en gebruik van zichtlijnen. In de ‘knikken’ ontstaan groene scheggen met een convergerende richting. Deze groene scheggen uiten zich als een parkachtige zone en vormen een verbinding tussen de bestaande wijk en het nieuwe park. Hier kunnen speciale woonvormen een plek krijgen, ingebed in een groene omgeving. Denk hierbij aan een zorgboerderij en een blikvanger langs de N314. De structuren bevorderen de doorwaadbaarheid van het landschap.

5. Zonering activiteiten Zonering van het woonprogramma en activiteiten kan bijdragen aan het beperken van verstoring (licht, geluid, activiteit) van soorten zoals de das en uil! Van rustig wonen langs de houtwal, naar een actiever geprogrammeerd ‘Laakpark’. Het woonprogramma wordt op deze zonering afgestemd. Vrijstaande woningen en twee onder een kap woningen (met een lage dichtheid) worden langs de Houtwal georganiseerd. Rijwoningen en appartementen (met een hogere dichtheid) vinden een plek dichter bij het park.

Actief Rustig 1. B E H O U D E N & V E R S T E R K E N VA N B E S TA A N D E G R O E N S T R U C T U R E N

2. R O B U U S T G R O E N - B L AU W R A A M W E R K: B R O E K L A N D S C H A P A L S BA S I S

3. LANDGOED ALS VERBINDENDE L A AG

4. R O B U U S T E G R O E N E PA R K ZO N E , ‘ H E T L A A K PA R K’

5. ZO N E R I N G AC T I V I T E I T E N

Ontwerpprincipes Broeklandgoed de Leestensche Schouw

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 51

52 - BoschSlabbers

7. Uitwerking • Klimaatrobuust • Groen-blauw raamwerk • Natuur & biodiversiteit • Doelsoorten • Duurzaamheid • Verkeer & ontsluiting • Woonprogramma

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 53

7.1 Klimaatrobuust

7.11 N O O DZ A A K VO O R E E N R O B U U S T G R O E N - B L AU W R A A M W E R K Door de lage ligging is het gebied gevoelig voor wateroverlast bij piekbuien. In de nieuwe wijk dient zodoende rekening te worden gehouden met het bodem- en watersysteem om verzakkingen, wateroverlast of het uitzakken van waterpeilen e.d. te voorkomen. Bodem en water zijn in die zin sturend voor de ontwikkeling van de nieuwe wijk. De hoge grondwaterstand in combinatie met de slechte doorlatendheid van de bodem vereisen ophoging van het terrein voor bouw om aan de ontwateringsnormen te voldoen. Er dient rekening te worden gehouden met een ophoging tot minimaal 8,30 m +NAP (rijbaan) tot 8,50 m + NAP (kavels). Daarnaast dienen er geen ondergrondse infiltratievoorzieningen te worden toegepast (Arcadis, 2022). Peilhoogtes zijn nu gebaseerd op de quickscan waterhuishouding. In de volgende fase wordt nader onderzocht of deze peilen toereikend zijn. Voor een klimaatrobuust waterhuishoudkundig systeem zijn verspreid over het het plangebied groen-blauwe zones gereserveerd om hemelwater op te vangen en te bergen in een robuust raamwerk. Er wordt hierbij uitgegaan van het 3 trap principe: vasthouden - bergen - afvoeren. De nieuwe ontwikkeling conformeert waar mogelijk aan bestaande/ voormalige sloten structuren. De toepassing van wadi’s zijn niet wenselijk i.v.m. de beperkte infiltratie van water.

Het raamwerk biedt daarnaast een scala aan meekoppelkansen die de kwaliteit van de wijk ten goede komen. 54 - BoschSlabbers

Hoogste grondwaterstand

8,50m+

8,30m+

7,50m+

25M

O P H O G E N M A A I V E L D T E R VO O R KO M I N G VA N WAT E R OV E R L A S T WO N I N G B O U W

7,50m+ hoogste grondwaterstand min. 8,30+ NAP (Rijbaan) tot 8,50m+NAP (Kavels)

O N T W I K K E L I N G VA N R O B U U S T E G R O E N B L AU W E ZO N E S M E T VO L D O E N D E M A AT, WA A R WAT E R K A N WO R D E N O P G E VA N G E N EN GEBORGEN. geen wadi i.v.m. beperkte infiltratie

P R O G R A M M E R I N G G R O E N - B L AU W E ZO N E S VO O R V E R S C H I L L E N D E F U N C T I E S E N O M M E TJ E S

7.1 2 V U I S T R E G E L T E G E N H I T T E S T R E S S ( E N VO O R W E L B E V I N D E N ) Het huidige terrein is semi-open en daarmee tamelijk koel. Door de inpassing van woningen is echter meer aandacht vereist voor voldoende koele plekken in de openbare ruimte. Robuuste groenstructuren met opgaand groen en met voldoende maat (minimaal 25 meter) kunnen hier een bijdrage aan leveren. Daarbij wordt de volgende vuistregel tegen hittestress gehanteerd: • minimaal 30% groen in de wijk; • minimaal 40% schaduw op fiets- en voetpaden; • maximaal 300 m afstand tot de dichtstbijzijnde openbare groene verblijfsplek/koelte.

0 30

30% G R O E N I N D E W I J K

4 0% S C H A D U W O P F I E T S/ VO E T PA D E N

m

M AX I M A A L 300 M A F S TA N D TOT D E D I C H T S B I J Z I J N D E O P E N BA R E G R O E N E V E R B L I J F S P L E K / KO E LT E

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 55

7.2 Groen - blauw raamwerk

Natuur vriendelijke oevers

Water

Klimaat

opvang

adaptatie

Koele plekken

Das

Behoud

Biodiversiteit

houtwal

Leefbaarheid

Groen-blauw raamwerk

Ontmoeting & verblijf

Programma Overgang stad & land

7.2 1 G R O E N - B L AU W R A A M W E R K Het groen-blauwe raamwerk wordt gevormd door bestaande en nieuwe structuren en biedt meekoppelkansen voor andere gerelateerde thema’s. Bestaande groenstructuren zoals de houtwal en houtsingels worden zoveel mogelijk behouden en versterkt. Nieuwe Oost-West georiënteerde bomenlanen en waterstructuren ondersteunen verbindingen tussen de houtwal en Leestense Laak en bieden de benodigde schaduw voor de langzame verkeersstromen. De wandel- en fietsverbindingen takken aan op de buurten waardoor er een fijnmazig netwerk ontstaat. De structuren vangen in natte periodes water op uit de wijk. Zo ontstaat een robuust watersysteem. Daarnaast bieden de structuren plekken voor bewoners om te kunnen zitten of spelen. In de knikken ontstaan groene scheggen met een gesloten (noord) en half-open karakter (zuid). Deze scheggen bieden ruimte voor verkoeling binnen 300m. Het Laakpark vormt de afsluiting van de wijk en biedt ruimte voor natuurontwikkeling en activiteiten.

+

Spelen

Ommetjes lopen

+

+

Het totale groen-blauwe raamwerk biedt ruimte voor buurtbewoners om elkaar te kunnen ontmoeten. Denk hierbij aan zitplekken langs de wandel- en fietsverbindingen en (water)speelplekken. Houtwal + Laak + Bos

BESTAAND

56 - BoschSlabbers

Oost-West verbindingen

Groene scheggen

NIEUW

Robuuste parkzone Het Laakpark

GGNet

hegg

en

ne z

uus erbind Wandel/fietsvw ijk de et m

groe

Ro b Es

one

n sc

te

Groe

ing

Aansluiting van de groen-blauwe structuur in de context

Gebiedsvisie uitbreiding Leesten Schouwbroek - 57

vo or ur mal ke i rk / fie ge g ho ts ve r o e n f rb i n s tr u di ng ctu

logisitieke verbindin g GGNet

S

Bomenlaan als fietsverbinding

Dubbele bomenlaan als fietsverbinding Kenmerkend voor de landgoederen (maar ook in de broeklanden) zijn de stevige bomen lanen. In het gebied wordt een dubbele bomenlaan, ook wel een allee genoemd, toegepast als ondersteuning van fietsen wandelverbindingen. Daarmee dragen de lanen bij om 40% schaduw langs verbindingen te faciliteren. Verdiepte groenstroken langs de lanen dragen bij aan de tijdelijke opvang van hemelwater.

S

S

doorgaande fietsv

erbinding

S

S Natuurspeeltuin Leesten (bestaand)

S (speel) voorzieningen gekoppeld aan groen

Groen-blauwe zones - 25m breed

Bomenlaan als fietsverbinding

58 - BoschSlabbers

Hoogste 8,30m+

8,50m+

grondwaterstand 7,50m+

NOORD

25M

ZUID

NOORD

ZUID

Optie 1 : verdiepte groenstrook

Groen-blauwe zones Wadi’s lijken vanwege de beperkte infiltratie mogelijkheid in de bodem niet wenselijk. Dit vereist extra ruimte voor de opvang van water in de stedelijke omgeving. Groen-blauwe waterzones worden derhalve ingezet om water op te vangen en bergen en vertraagt naar de Leestense Laak af te voeren. Dit kan in de vorm van (droogvallende) greppels. Twee opties staan hiernaast weergegeven. De zones vereisen een minimale breedte van 25m. De groen-blauwe zones liggen georiënteerd op de voormalige sloten verkaveling en ondersteunen de recreatieve verbindingen (wandel) naar de parkzone.