198125RH 2022_BW_00118
Tekst van het document
College van burgemeester en wethouders Besluit
2022_BW_00118
GOEDGEKEURD Vergadering van 15 maart 2022 Team Archief
Regionaal themajaar 'Leve de Hanze 2023' Besluitvormend
Zaaknummer: 198125 Portefeuillehouder: Eva Boswinkel Openbaar Ja Embargo Nee
Samenstelling Aanwezig: mevrouw Annemieke Vermeulen, Burgemeester; mevrouw Eva Boswinkel, Wethouder; de heer Mathijs ten Broeke, Wethouder; mevrouw Laura Werger, Wethouder; mevrouw Monique Stouten, Gemeentesecretaris; mevrouw Anja de Rouw, Adjunct-secretaris
Besluit Besluitpunt 1 Het college besluit de intentie uit te spreken om deelnemer te zijn aan het regionaal themajaar 'Leve de Hanze 2023'. Besluitpunt 2 Het college besluit Stichting Zutphen Promotie en Stichting Marketing Oost (Hanzestedenmarketing) de opdracht te verlenen om de viering van het Hanzejaar 2023 voor de gemeente Zutphen voor te bereiden, onder voorbehoud dat de raad de financiële middelen hiervoor beschikbaar stelt. Besluitpunt 3 Het college besluit de raad voor te stellen € 50.000 beschikbaar te stellen voor de voorbereiding van het themajaar ‘Leve de Hanze’ en dit te dekken uit de extra middelen naar aanleiding van het amendement 2020- A0008 ‘parkeertarieven en andere bezuinigingsmaatregelen’. Besluitpunt 4 Het college besluit de raad voor te stellen de begroting 2022 dienovereenkomstig te wijzigen (202214).
Motivering Inleiding Degemeente Zutphen werkt samen met acht andere Hanzesteden (Elburg, Zwolle, Hattem, Harderwijk, Deventer, Doesburg, Hasselt en Kampen) om ons gezamenlijk te positioneren als een duurzame erfgoedbestemming. Nu de coronapandemie bijna voorbij is, is het belangrijk om de
1/40
gekozen strategie in het belang van de economie van de binnenstad weer te bestendigen. In het perspectief Hanzesteden 2020-2025 hebben de negen Hanzesteden al gezamenlijke ambities en een programma opgesteld. Dit programma voorziet onder andere in het regionaal themajaar 'Leve de Hanze 2023'. Met dit 'Hanzejaar 2023' beogen wij gezamenlijk de Hanzesteden nog beter en blijvend op de kaart te zetten als toeristische bestemming. Met het Hanzejaar willen we de verbinding tussen stad, dorp en achterland versterken door het koppelen van het aanbod in Oost Nederland. Zo moet het Hanzejaar 2023 zorgen voor blijvende impact op het gebied van additioneel bezoek aan de Hanzesteden. De voorbereiding van het Hanzejaar in de vorm van een bidbook is uitgevoerd door Hanzestedenmarketing begeleid door het Nationaal Bureau voor Toerisme (NBTC). Het Hanzejaar zal namelijk niet alleen vanuit de regio maar ook vanuit het NBTC worden vermarkt. De opdracht voor de uitvoering van het Hanzejaar leggen we op regionaal niveau neer bij Hanzestedenmarketing en op plaatselijk niveau bij Stichting Zutphen Promotie (SZP). Onder leiding van één van de grote steden van het samenwerkingsverband wordt hiervoor de opdracht gegeven. Hanzestedenmarketing en SZP hebben nu commitment en middelen nodig om de voorbereiding ter hand te nemen.
Beoogd effect Tijdens het Hanzejaar 2023 wordt Zutphen beter en blijvend op de kaart gezet als duurzame en kwalitatieve toeristische bestemming. Met het Hanzejaar willen wij de verbinding tussen regio, stad en ommeland versterken door het koppelen van het aanbod in Oost Nederland. Daarnaast moet de Hanze branding van de regio, de stad en het aanbod van lokale producten en diensten positief worden beïnvloed. Argumenten
1.1
Wij tonen zo onze inzet en bevorderen daarmee de samenwerking.
Het organiseren van een gezamenlijk themajaar met negen Hanzesteden vraagt om extra coördinatie en middelen in een lastige tijd. Juist nu de coronapandemie de ontwikkeling van het duurzaam Hanzetoerisme zo moeilijk heeft gemaakt is eenduidig en gezamenlijk optreden met de andere Hanzesteden belangrijk. Een duidelijke gezamenlijke intentie zorgt ervoor dat er meer partijen sneller en krachtiger aanhaken.
2.1
Hanzestedenmarketing is de regionale trekker.
Hanzestedenmarketing verzorgt als onderdeel van Stichting Marketing Oost succesvol de marketing van de Hanzesteden aan de IJssel. Daarvoor heeft de gemeente Zutphen al een overeenkomst met deze organisatie. Daarnaast is de Hanze een landelijke verhaallijn geworden van het Nationaal bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). Om het themajaar 'Leve de Hanze 2023' mogelijk te maken is voor de overkoepelende programmering en projectmanagement een extra investering nodig. Daarvoor is een extra bijdrage nodig vanuit de gemeenten voor de periode 2022-2023. De hoogte van de bijdrage is op draagkracht (hoeveelheid inwoners) per Hanzestad uitgewerkt.
2.2
Stichting Zutphen Promotie (SZP) is de plaatselijke trekker.
SZP is als plaatselijke promotie organisatie het beste in staat om evenementen, aanbod en organisaties te koppelen aan het initiatief van het themajaar. SZP krijgt de opdracht om een projectplan op te stellen waarin zo veel mogelijk partijen in Zutphen kunnen worden verbonden aan het programma. Daarnaast zal SZP de bestaande evenementen en projecten koppelen aan het themajaar waardoor al snel een samenhangend programma kan ontstaan. Daarbij wordt uiteraard samengewerkt met Stichting Binnenstadsmanagement Zutphen. Om deze werkzaamheden naast de bestaande prestatieverplichtingen uit te kunnen voeren, stelt SZP een coördinator aan die aan het programma aan de hand van het plan van aanpak verder uitvoering geeft. Daarnaast is de coördinator verantwoordelijk voor het aanboren van meer en andere externe middelen voor de verdere uitrol.
2/40
3.1
Een themajaar ontwikkelen heeft tijd en aandacht nodig.
Het collectief van Hanzesteden wordt geleid door Hanzestedenmarketing. Zij worden weer gesteund door het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). In het bijgevoegde bidbook 'Leve de Hanze' is te lezen dat de organisatie de ambitie heeft om voor het themajaar bij plaatselijke en provinciale overheden in totaal € 1.450.000,- op te halen. De gemeente Zutphen heeft daarin dus een klein aandeel. Het themajaar biedt veel kansen om een kwalitatief programma en verbindingen op het gebied van onder andere cultuur en erfgoed, toerisme, sport, jeugd en inclusieve samenleving tot stand te brengen. Na jaren coronabeperkingen kan dit van groot belang zijn voor de binnenstad en iedereen die de binnenstad een warm hart toedraagt. De bal voor het organiseren en programmeren ligt bij de stad en SZP gaat daarin als coördinator optreden. Kanttekeningen
2.1
Is de inzet zo niet te versnipperd.
Er is een duidelijke scheiding in rollen en taken die vergelijkbaar is met de gangbare afstemming tussen de regionale en lokale marketingorganisaties. Hierin ligt nu juist de sterkte van de Hanzesteden.
2.2 Er is verbetering mogelijk in de samenhang en verbinding tussen betrokken partijen. Citymarketing is in Zutphen sterk verbonden met de binnenstad ondernemers, binnenstad instellingen en organisaties. De nadruk ligt hierbij op marketing voor de economische ontwikkeling van Zutphen en de binnenstad in het bijzonder. Dit themajaar biedt kansen om SZP breder te koppelen aan bedrijven en instellingen in onze gemeente en de regio. Dat zien we als onderdeel van de ontwikkeling van SZP en als een kans om het netwerk duurzaam te ontwikkelen. De gemeente faciliteert dit proces met het inbrengen van het netwerk van de verschillende gemeentelijke beleidsmedewerkers betrokken vanuit een breed spectrum van beleidsvelden. 3.1 Wat als er onvoldoende financiële inzet komt van andere overheden. Het gaat om eigen verantwoordelijkheid van alle deelnemers. De gemeente Zutphen is gevraagd om de inzet te tonen en daarom bereiden wij ons voor en maken we onze plannen gereed. Uitgaande van dit principe doen de andere steden en de provincies dit ook en zal het programma van het Hanzejaar 2023 rond de zomer van 2022 in de steigers staan. Als blijkt dat er veel minder middelen beschikbaar komen, moeten wij de plaatselijke ambities aanpassen. Communicatie SZP gaat als onderdeel van het projectplan een communicatieplan voor het Hanzejaar opstellen. Hierin gaat de gemeente als sparring partner optreden.
Middels het plan worden inwoners, bedrijven en instellingen op alle mogelijke manieren bekend gemaakt met het themajaar en uitgedaagd mee te denken en werken. Vervolgens gaan geïnteresseerde partijen met elkaar aan de slag om initiatieven van elkaar te versterken te verbinden en om te vormen tot een duidelijk programma met inzet en begroting. Tegen de zomer legt SZP een eerste gezamenlijk programmavoorstel voor aan de gemeente. Vervolgtraject De opdracht voor Stichting Zutphen Promotie is aanvullend op de prestatieafspraken met SZP 2022 tot en met 2025. SZP stelt een tijdelijke coördinator aan. Daarnaast start SZP een stuurgroep met afvaardiging van het bestuur van Zutphen alsmede ambassadeurs op het gebied van onder andere: ondernemen, cultuur en erfgoed, sport en sociaal. In mei start SZP met de promotie van het programma en de uitnodigingen en bijeenkomsten om het programma van het Hanzejaar te gaan vullen. In het najaar is dit uitgewerkt en wordt dit gepresenteerd in een forum. Als er meer budget nodig is voor de uitvoering van het Hanzejaar 2023 wordt hiervoor bij de behandeling van de voorjaarsnota 2022 ruimte gevraagd. Evaluatie In het najaar 2022 kan in een forum het programma voor het regionaal Hanzejaar worden gepresenteerd.
3/40
Financiën De uitvoering van de projecten en activiteiten van het themajaar 'Leve de Hanze 2023' is de taak van plaatselijke partijen en organisatoren. De gemeente faciliteert en stimuleert het proces en de marketingorganisaties. Stichting Zutphen Promotie heeft de coördinerende taak en ondernemers, instellingen en andere organisatoren voeren de projecten en activiteiten uit. De primaire financiering van activiteiten ligt dus niet bij de gemeente maar bij de organisatoren van de projecten en activiteiten. Zowel de gemeente als de binnenstad ondernemers koppelen wel de bestaande subsidiestromen voor bijvoorbeeld evenementen aan het themajaar.
Voorbereidingskosten De bijdrage van Zutphen aan de landelijke en regionale programmering én marketing via Hanzesteden marketing kost eenmalig € 20.600,-. Het projectplan, de plaatselijke coördinatie en de marketing door Stichting Zutphen Promotie kost eenmalig € 29.400,-. Het totaalbedrag voor de voorbereidingskosten bedraagt € 50.000,-
Dekking Bij de begroting 2021 is het amendement 2020-A0008 ‘Parkeertarieven en andere bezuinigingsmaatregelen’ aangenomen. In dit amendement wordt voorgesteld de parkeertarieven te verhogen en de extra opbrengsten te gebruiken voor diverse doelen waarvan de versterking van de economische positie van de binnenstad er een is. In de begroting 2022 is er een bedrag van € 130.000 voor deze doelen beschikbaar. Het voorstel is om hiervan € 50.000 in te zetten voor het themajaar ‘leve de Hanze’. Het bedrag kan in mindering gebracht worden op het budget met kostenplaats 6922101 waar het extra budget is neergezet wat voortvloeit uit het aangenomen amendement en toegevoegd worden aan het budget van Erfgoed, kostenplaats 6544116. Risico’s 1. Risico ambitieniveau Het risico bestaat dat Hanzestedenmarketing er niet in slaagt om de beoogde middelen bij de lokale en provinciale overheden los te krijgen. Daarmee loopt het totaal van het Hanzejaar het risico om in middelmatigheid te eindigen. Het feit of het totaal programma van voldoende kwaliteit is, is medio 2022 duidelijk. Alleen dan gaan we landelijk verder. Het risico dat daar de inzet eindigt is aanwezig maar er is veel vertrouwen vanwege de goede resultaten van de prijswinnende organisatie Hanzestedenmarketing. 2.
Risico onvoldoende belangstelling Het risico is eveneens aanwezig dat vanuit de stad onvoldoende inzet en reacties komen op het themajaar. Maar na de beperkingen van de coronaperiode is de verwachting dat dit niet zo zal zijn. Er is meer dan ooit de behoefte aan verbinding en samenwerking. Daarnaast is de noodzaak hiertoe ook groter. Zo zien we al veel culturele partijen de samenwerking zoeken, de verwachting is dat dit ook voor dit themajaar het geval zal zijn. Personele consequenties geen Programmadoelen Programma 5. Aantrekkelijke stad, met een sterke economie Toelichting programmadoelen De inspanningen voor het Hanzejaar 2023 dragen bij aan het speerpunt binnenstad. In het bijzonder gaat het daarbij om de programmalijnen ‘gastvrijheid’ en ‘historische en duurzame Hanzestad’. Ook draag het bij aan ons doel 'Stimuleren van een goed ondernemersklimaat'.
Bijlagen 1. 2.
Ontwerp Raadsvoorstel regionaal Themajaar Leve de Hanze 2023.pdf Bidbook Hanzejaar 2023.pdf
4/40
3. 4. 5.
Oplegmemo Memo Bidbook Hanzejaar 2023.pdf Begrotingswijziging 2022-14 Regionaal themajaar Leve de Hanze 2023.pdf 2020-A0008 gewijzigd.pdf
5/40
VOORBLAD
ONTWERP Invulinstructie RAADSVOORSTEL
Griffienummer:
Onderwerp Programma
Regionaal themajaar 'Leve de Hanze 2023' 5. Aantrekkelijke stad, met een sterke economie --
Forum Portefeuillehouder Inlichtingen bij
technisch blok (hamerstuk) Eva Boswinkel Hendrik Haafkens 0653638845 h.haafkens@zutphen.nl
Soort bevoegdheid Beleidsvrijheid Programmabegrotingswijziging
kaderstellend geen ja
controlerend beperkt 2022-14
budgetrecht ruim nee
overig
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor: 1. Een budget van € 50.000 beschikbaar te stellen voor de voorbereiding van het themajaar ‘Leve de Hanze’ en dit te dekken uit de extra middelen naar aanleiding van het amendement 2020- A0008 ‘parkeertarieven en andere bezuinigingsmaatregelen’. 2. De begroting 2022 dienovereenkomstig te wijzigen (2022-14).
6/40
1 van 5
TOELICHTING
Inleiding De gemeente Zutphen werkt samen met acht andere Hanzesteden (Elburg, Zwolle, Hattem, Harderwijk, Deventer, Doesburg, Hasselt en Kampen) om ons gezamenlijk te positioneren als een duurzame erfgoedbestemming. Nu de coronapandemie bijna voorbij is, is het belangrijk om de gekozen strategie in het belang van de economie van de binnenstad weer te bestendigen. In het perspectief Hanzesteden 2020-2025 hebben de negen Hanzesteden al gezamenlijke ambities en een programma opgesteld. Dit programma voorziet in het regionaal themajaar 'Leve de Hanze 2023'. Met dit Hanzejaar 2023 beogen wij gezamenlijk de Hanzesteden nog beter en blijvend op de kaart te zetten als toeristische bestemming. Met het Hanzejaar willen we de verbinding tussen stad, dorp en achterland versterken door het koppelen van het aanbod in Oost Nederland. Zo moet het Hanzejaar 2023 zorgen voor blijvende impact op het gebied van additioneel bezoek aan de Hanzesteden. De voorbereiding van het Hanzejaar in de vorm van een bidbook is uitgevoerd door Hanzestedenmarketing begeleid door het Nationaal Bureau voor Toerisme (NBTC). Het Hanzejaar zal namelijk niet alleen vanuit de regio maar ook landelijk vanuit het NBTC worden vermarkt. De opdracht voor de uitvoering van het Hanzejaar leggen we op regionaal niveau neer bij Hanzestedenmarketing en op plaatselijk niveau bij Stichting Zutphen Promotie (SZP).
Onder leiding van een van de grote steden van het samenwerkingsverband wordt hiertoe de opdracht gegeven. Hanzestedenmarketing en SZP hebben nu commitment en middelen nodig om de voorbereiding ter hand te nemen.
Beoogd effect Tijdens het Hanzejaar 2023 wordt Zutphen beter en blijvend op de kaart gezet als duurzame en kwalitatieve toeristische bestemming. Met het Hanzejaar willen wij de verbinding tussen regio, stad en ommeland versterken door het koppelen van het aanbod in Oost Nederland. Daarnaast moet de Hanze branding van de regio, de stad en het aanbod van lokale producten en diensten positief worden beïnvloed.
Argumenten 1.1 Het regionaal project is een impuls voor de binnenstad De coronapandemie heeft de ontwikkeling van het duurzaam kwaliteitstoerisme voor de Hanzestad Zutphen bemoeilijkt. Maar de voorbereidingen voor extra inzet in de vorm van een themajaar zijn in volle gang. Zowel landelijk, provinciaal als plaatselijk staat de marketing voor de verhaallijn ‘Hanze’ klaar. Het jaar 2023 benoemen we als themajaar ‘Leve de Hanze 2023’. Als samenwerkende steden helpen we ondernemers, instellingen en initiatiefnemers zo aan een sterk marketing platform, coördinatie en programmering die onze stad en regio op de kaart zet. 1.2 Een themajaar ontwikkelen heeft tijd en aandacht nodig. Voor de overkoepelende programmering en projectmanagement is vanuit Hanzestedenmarketing een extra investering gevraagd aan de gemeente Zutphen. Het collectief van steden wordt geleid door Hanzestedenmarketing gesteund door het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC). In het bijgevoegde bidbook is te lezen dat het collectief de ambitie heeft om in totaal bij plaatselijke en provinciale overheden € 1.450.000,- op te halen. De gemeente Zutphen heeft daarin dus een klein aandeel. Voor SZP is een investering voor het ontwikkelen van een projectplan en het aanstellen van een projectcoördinator gepland.
Het benodigde bedrag voor de uitvoering in 2023 zal bij de behandeling van de voorjaarsnota 2022 meegenomen worden.
7/40
2 van 5
2 Dit is een bevoegdheid van de raad De raad heeft op grond van artikel 186 en volgende van de Gemeentewet budgetrecht.
Kanttekeningen 1.1 Er is onvoldoende samenhang en verbinding tussen betrokken partijen. Citymarketing is in Zutphen sterk verbonden met de binnenstad ondernemers, binnenstad instellingen en organisaties. De nadruk ligt hierbij op marketing voor de economische ontwikkeling van Zutphen en de binnenstad in het bijzonder. Dit themajaar biedt kansen om SZP breder te koppelen aan bedrijven en instellingen in onze gemeente en de regio. Dat zien we als onderdeel van de ontwikkeling van SZP en als een kans om het netwerk duurzaam te ontwikkelen. De gemeente faciliteert dit proces met het inbrengen van het netwerk van de verschillende gemeentelijke beleidsmedewerkers betrokken vanuit een breed spectrum van beleidsvelden. De coronapandemie beperkt ondernemers hopelijk in 2023 niet meer. Door samen te werken kan het themajaar een sterk sociaal en economisch opbouwjaar worden. 2.1 Wat als er onvoldoende financiële inzet komt van andere overheden. Het gaat om eigen verantwoordelijkheid van alle deelnemers. De gemeente Zutphen is gevraagd om de inzet te tonen en daarom bereiden wij ons voor en maken we onze plannen gereed. Uitgaande van dit principe doen de andere steden en de provincies dit ook en zal het programma van het Hanzejaar 2023 rond de zomer van 2022 in de steigers staan. Als blijkt dat er veel minder middelen beschikbaar komen, moeten wij de plaatselijke ambities aanpassen.
Financiën De uitvoering van de projecten en activiteiten van het themajaar 'Leve de Hanze 2023' is de taak van plaatselijke partijen en organisatoren. De gemeente faciliteert en stimuleert het proces en de marketingorganisaties. Stichting Zutphen Promotie heeft de coördinerende taak en ondernemers, instellingen en andere organisatoren voeren de projecten en activiteiten uit. De primaire financiering van activiteiten ligt dus niet bij de gemeente maar bij de organisatoren van de projecten en activiteiten. Zowel de gemeente als de binnenstad ondernemers koppelen wel de bestaande subsidiestromen voor bijvoorbeeld evenementen aan het themajaar. Voorbereidingskosten De bijdrage van Zutphen aan de landelijke en regionale programmering én marketing via Hanzesteden marketing kost eenmalig € 20.600,-. Het projectplan, de plaatselijke coördinatie en de marketing door Stichting Zutphen Promotie kost eenmalig € 29.400,-. Het totaalbedrag voor de voorbereidingskosten bedraagt € 50.000,Dekking Bij de begroting 2021 is het amendement 2020-A0008 ‘Parkeertarieven en andere bezuinigingsmaatregelen’ aangenomen. In dit amendement wordt voorgesteld de parkeertarieven te verhogen en de extra opbrengsten te gebruiken voor diverse doelen waarvan de versterking van de economische positie van de binnenstad er een is. In de begroting 2022 is er een bedrag van € 130.000 voor deze doelen beschikbaar.
Het voorstel is om hiervan € 50.000 in te zetten voor het themajaar ‘leve de Hanze’. Het bedrag kan in mindering gebracht worden op het budget met kostenplaats 6922101 waar het extra budget is neergezet wat voortvloeit uit het aangenomen amendement en toegevoegd worden aan het budget van Erfgoed, kostenplaats 6544116. Communicatie SZP gaat als onderdeel van het projectplan een communicatieplan voor het Hanzejaar opstellen. Hierin gaat de gemeente als sparring partner optreden. Middels het plan worden inwoners, bedrijven en instellingen op 8/40
3 van 5
alle mogelijke manieren bekend gemaakt met het themajaar en uitgedaagd mee te denken en werken. Vervolgens gaan geïnteresseerde partijen met elkaar aan de slag om initiatieven van elkaar te versterken te verbinden en om te vormen tot een duidelijk programma met inzet en begroting. Tegen de zomer legt SZP een eerste gezamenlijk programmavoorstel voor aan de gemeente.
Uitvoering De opdracht voor Stichting Zutphen Promotie is aanvullend op de prestatieafspraken met SZP 2022 tot en met 2025. SZP stelt een tijdelijke coördinator aan. Daarnaast start SZP een stuurgroep met afvaardiging van het bestuur van Zutphen alsmede ambassadeurs op het gebied van onder andere: ondernemen, cultuur en erfgoed, sport en sociaal. In april start SZP met de promotie van het programma en de uitnodigingen en bijeenkomsten om het programma van het Hanzejaar te gaan vullen. In het najaar is dit uitgewerkt en wordt dit gepresenteerd in een forum. Als er meer budget nodig is voor de uitvoering van het Hanzejaar 2023 wordt hiervoor in de behandeling van de voorjaarsnota 2022 ruimte gevraagd.
Evaluatie In het najaar 2022 kan in een forum het programma voor het regionaal Hanzejaar worden gepresenteerd.
Bijlagen 1. Bidbook Regionaal themajaar ‘Leve de Hanze 2023’ 2. Oplegmemo Bidbook Regionaal themajaar ‘Leve de Hanze 2023’ Meerjarenprogramma Perspectief Hanzesteden https://www.visithanzesteden.nl/hanzetip/3788/perspectief-hanzesteden-2020-2025/
Stukken die ter inzage liggen Geen
9/40
4 van 5
ONTWERP BESLUIT Griffienummer:
De raad van de gemeente Zutphen, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van invullen met nummer invullen;
besluit: 1. Deel te nemen aan het regionaal themajaar ‘Leve de Hanze 2023’. 2. Een budget van € 50.000 beschikbaar te stellen voor de voorbereiding van het themajaar ‘Leve de Hanze’ en te dekken uit de extra middelen naar aanleiding van het amendement 2020- A0008 ‘parkeertarieven en andere bezuinigingsmaatregelen’. 3. De begroting 2022 dienovereenkomstig te wijzigen (2022-14). Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Zutphen, gehouden op: invullen
De voorzitter,
de griffier,
10/40
5 van 5
Bidbook Hanzejaar 2023
Ontmoet de wereld van vandaag en morgen in een historisch decor 11/40
Bidbook Hanzejaar 2023
Hanzejaar 2023
ONTMOET DE WERELD VAN VANDAAG EN MORGEN IN EEN HISTORISCH DECOR Gisteren, vandaag en de toekomst. Ze ontmoeten elkaar in de Hanzesteden. Negen parels in het oosten. Al meer dan 800 jaar verbonden door water en historie, uitblinkend in bedrijvigheid en gastvrijheid. Van straattheater tot buitenkunst, van middeleeuws stadshart tot hedendaagse hotspot. Toen én nu vol beweging en vermaak, vol geschiedenis en toekomst. Voel de Hanze-vibe, beleef de Hanzesteden.
12/40
2
Bidbook Hanzejaar 2023
INHOUDSOPGAVE
13/40
Inleiding
4
Aanleiding
5
Ambitie en doelen
6
Terugkijkend op het Hanzejaar
8
Doelgroepen
10
Strategie en aanpak
11
Centraal thema
12
Programmering
14
Marketing communicatie
16
Organisatie
17
Planning
19
Begroting
20
Bijlage: lijst van jaarlijkse events Hanzesteden
21
3
Bidbook Hanzejaar 2023
inleiding In 2023 wordt het Hanzejaar georganiseerd. Een jaar waarin we extra betekenis geven aan 800 jaar Hanze gedachtengoed. Gisteren, vandaag en de toekomst ontmoeten elkaar in de Hanzesteden. Vanuit de rijke historie worden nieuwe oplossingen bedacht voor vandaag en morgen. En daarbij wordt ambitie en lef getoond, zoals de Hanzesteden en hun bewoners dat al meer dan 800 jaar doen. Met het Hanzejaar willen we samen met onze ondernemers en inwoners in 2023 een momentum en dynamiek creëren. Daarbij gaan we onze gezamenlijke historie nog meer als inspiratiebron gebruiken, als basis voor een stevige toekomst. Verbinding en samenwerking hebben ons groot gemaakt en zijn ook de basis voor de toekomst. We willen ervoor zorgen dat we als makers/ ondernemers en inwoners van de Hanzesteden trots zijn. Trots op onze historie en trots op wat die historie ons gebracht heeft: onze 9 Nederlandse Hanzesteden. Het Hanzejaar in 2023 zetten we tevens in als opmaat voor nieuwe mijlpalen zoals de terugkeer van de IJsselkogge in 2024, de Hanzedagen in 2030 en 2031 in Zwolle en Harderwijk en wellicht Culturele Hoofdstad 2033.
Gisteren, vandaag en de toekomst: Ze ontmoeten elkaar in de Hanzesteden
Om tot een succesvol jaar te komen, is een goede voorbereiding van belang. In dit bidbook schetsen we de basis voor het themajaar. En geven we aan welke ambities er zijn voor het programma, de marketing en de organisatie vanuit de bestaande samenwerking Hanzesteden. Om het jaar tot een succes te kunnen maken hebben we de input en de inzet nodig van de steden, lokale en regionale marketingorganisaties. Maar vooral ook de inzet van evenementenorganisatoren, cultureleen maatschappelijke organisaties die invulling willen geven aan een mooi programma in 2023. Dit bidbook vormt de basis voor de verdere uitwerking en invulling van het Hanzejaar. Het helpt ons om focus aan te brengen, focus te houden en geeft inspiratie voor invulling van het Hanzejaar. Het bidbook is tot stand gekomen samen met onze partners: citymarketingorganisaties Hanzesteden, regiomarketingorganisaties, gemeenten, provincies Gelderland en Overijssel en het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen.
14/40
4
Bidbook Hanzejaar 2023
aanleiding De 9 Nederlandse Hanzesteden Deventer, Doesburg, Elburg, Harderwijk, Hasselt, Hattem, Kampen, Zutphen en Zwolle zijn stuk voor stuk bijzondere historische steden. Ze zijn volop bezig met het creëren van fijne levendige steden met een brede welvaart voor inwoners en uiteraard ook bezoekers. Het samenwerkingsverband Hanzesteden is erop gericht om de kansen die de vrijetijdseconomie biedt nog beter te kunnen verzilveren en te zorgen dat iedereen ervan gaat meeprofiteren. Deze lange termijn ambitie is vormgegeven in “Perspectief Hanzesteden 2020-2025”. In de actie- en investeringsagenda van Perspectief Hanzesteden is aangegeven dat het organiseren van een Hanzejaar bijdraagt aan de verdere ontwikkeling van de Hanzesteden tot een duurzame jaarrond cultuur erfgoed bestemming waar we trots op zijn. En trots mogen we zijn! Zonder de Hanze waren onze steden nooit uitgegroeid tot wat ze nu zijn. Het was de samenwerking van de Hanze die de basis heeft gelegd voor de handel. Die handel bracht rijkdom, waardoor de plaatsen zich konden ontwikkelen tot machtige steden. Een groot deel van die welvaart is nog steeds in de Hanzesteden terug te zien in de machtige koopmanshuizen, torens en de vestingwerken van de steden. Naast de welvaart op economisch vlak zorgde het er ook voor dat cultuur, religie en de samenleving zich verder ontwikkelde.
Door in 2023 gezamenlijk vorm te geven aan een bijzonder programma willen we laten zien dat dit 800-jarige gedachtengoed nog steeds inspiratie biedt, voor vandaag en voor de toekomst.
Deze inspiratie is wat we post-corona goed kunnen gebruiken om de steden een impuls te geven. We willen vanuit het Hanzejaar perspectief bieden voor de toekomst. Een stevige impuls voor de economie en de samenleving in de komende post-coronajaren is essentieel. De energie die nu al ruim een jaar niet echt gebruikt kan worden om de steden te laten bruisen, moet weer gaan stromen. Laten we dat net als 800 jaar geleden inzetten voor De Hanze; een verbond, gebaseerd op elkaar vasthouden, versterken en samen beter worden. Tijdens het Hanzejaar laten de Hanzesteden zien dat ze elkaar na corona blijven vinden, vasthouden en versterken en de deuren voor inwoners, ondernemers en bezoekers waardevol openen.
15/40
Zonder de Hanze waren onze steden nooit uitgegroeid tot wat ze nu zijn. Het was de samenwerking van de Hanze die de basis heeft gelegd voor de handel.
5
Bidbook Hanzejaar 2023
AMBITIE EN DOELEN Ambitie Hanzejaar Tijdens het Hanzejaar wordt het Hanze-gedachtegoed zichtbaar en beleefbaar. Het wordt integraal ingezet als aanjager en impuls voor een duurzaam economisch herstel, brede welvaart en voor groei van trots bij bewoners. In een samenwerking zoals die van de Hanzesteden zijn er ijkpunten en grotere momenten nodig waar je samen naartoe werkt. Punten en momenten die bovendien zichtbaar en voelbaar zijn voor het publiek. Met het Hanzejaar 2023 willen we zo’n momentum realiseren; het kan werken als vliegwiel voor de ambities op de langere termijn. Het jaar moet toeristisch-recreatief en cultureel interessant zijn. Het moet bezoekers en bewoners trekken en vooral de basis leggen voor een maatschappelijk relevante samenwerking in de toekomst.
Tijdens het Hanzejaar wordt het Hanze gedachtengoed zichtbaar, beleefbaar en integraal ingezet als aanjager en impuls voor economische ontwikkeling, een vitale leefomgeving en voor groei van trots bij bewoners
De doelen en blijvende impact van het Hanzejaar: Versterken van duurzame ontwikkeling en brede welvaart in en om de Hanzesteden in Oost Nederland richting de stad van de toekomst. Het Hanzejaar zorgt voor een groei aan bestedingen en investeringen in de Hanzesteden(regio). Het gaat over investeringen in aanbod, partnerships/ samenwerkingen, verbindingen (o.a. sociaal) die een duurzaam karakter hebben. Dus ook na het Hanzejaar blijven de investeringen in stand en zorgen daarmee voor versterking van de Hanzesteden(regio). Op het gebied van duurzame economie, werkgelegenheid, brede welvaart en verbondenheid. Aantrekken van additioneel bezoek aan de Hanzesteden(regio). Door het Hanzejaar worden de steden, de regio en de Hanzejaar-activiteiten extra in de etalage gezet en zichtbaar gemaakt in de media, met als doel extra bezoekers aan te trekken in 2023. Een extra impuls voor de vrijetijdseconomie van 1,5 miljoen bezoekers die zorgen voor een addionele besteding van 90 miljoen. Verbinding tussen stad en ommeland versterken. Zoals in de Middeleeuwen stad en ommeland al met elkaar verbonden waren voor het aanleveren van o.a. goederen, zo zijn stad en ommeland nog steeds met elkaar verbonden. Met het Hanzejaar willen we deze verbinding verder versterken door het verknopen van het aanbod van Oost Nederland. Daarmee zorgt
16/40
het Hanzejaar ook voor economische ontwikkeling en brede welvaart in Oost Nederland. Betekenis geven aan en zichtbaar maken van het verhaal van de Hanzesteden vanuit het verleden, heden en de toekomst. Dit om de positieve beeldvorming en imago van de Hanzesteden te versterken. Het Hanzejaar is hét moment om te laten zien en te bewijzen waar de Hanzesteden(regio) al meer dan 800 jaar voor staan. Een jaar om terug te blikken, stil te staan én vooruit te kijken. Het Hanzejaar zorgt voor een gezamenlijke ambitie om aantrekkelijk aanbod te gaan en blijven ontwikkelen. Het versterken van Hanze-trots, verbinding en betrokkenheid bij de bewoners van de Hanzesteden. Het Hanzejaar maken en vieren we samen. De invulling komt tot stand door eigen initiatieven en laat bewoners op een inclusieve wijze meedenken en -doen. Het Hanzejaar zorgt voor een sterkere verbondenheid en voor meer bewustzijn van het Hanzeverleden. Opmaat voor toekomstige mijlpalen. Het Hanzejaar legt een basis en vormt een goede opmaat voor toekomstige mijlpalen zoals de terugkeer van de IJsselkogge in 2024, de Hanzedagen in Zwolle in 2030 en Harderwijk in 2031 en mogelijk Culturele Hoofdstad van Europa in 2033.
6
Bidbook Hanzejaar 2023
Met eenmalige en unieke activiteiten gaan we urgentie en zichtbaarheid creëren. Voor de komende drie jaar, dus in aanloop naar en tijdens het Hanzejaar, is het aantrekken van bezoekers voor de activiteiten een belangrijke focus. Met eenmalige en unieke activiteiten gaan we urgentie en zichtbaarheid creëren. De rode draad die door het programma loopt, is die van de ambitie om een goede toeristisch recreatieve basis-infrastructuur en bloeiende vrijetijdseconomie in en tussen de Hanzesteden vorm te geven.
De legacy van het themajaar is blijvend productaanbod dat betekenis geeft aan: • •
•
17/40
het Hanze gedachtegoed; blijvende integrale samenwerking (op het gebied van cultuur, openbare ruimte, onderwijs en (vrijetijds) economie); een blijvende verbondenheid.
7
Bidbook Hanzejaar 2023
Het Hanzejaar was een groot thema tijdens mijn opleiding aan de Cibap. We hebben er diverse projecten aan gewijd. Ik heb daarin veel geleerd over design en kunst in de stad en hoe je historie en toekomst kunt verbinden.
TERUGKIJKEND OP HET HANZEJAAR
Student Ieder zal de viering van meer dan 800 jaar trots op de Hanze op zijn of haar eigen manier beleven. Hoe iemand het ook meemaakt en beleeft, op welke manier iemand ook betrokken zal zijn: terugkijkend op het Hanzejaar 2023 zal ieder z’n eigen gedachten of verhaal hebben.
Ik was onder de indruk van de samenwerking tijdens het Hanzejaar. Inspirerend! We hebben zoveel positieve reacties gehad van bewoners en bezoekers. Naast extra omzet gaf dat een extra vibe. We zijn alweer bezig met allerlei nieuwe initiatieven.
De stad was echt bijzonder versierd in het Hanzejaar en ik mocht bijdragen aan een unieke theatervoorstelling. Ook hebben we samen in de wijk een mini-festival georganiseerd waarbij ik veel nieuwe mensen heb ontmoet. Ik was al trots op mijn stad maar door het Hanzejaar ben ik nu nog trotser. Bewoner stad
Centrum ondernemer
18/40
8
Bidbook Hanzejaar 2023
Voor het Hanzejaar werden we uitgedaagd om uit onze comfortzone te gaan en vanuit ons huidige event iets nieuws te ontwikkelen voor meerdere steden. We hebben in het Hanzejaar de bestaande productie uitgebreid en gekoppeld aan nieuwe activiteiten. Een mooie impuls! Producent
Ik vind het een mooie en bijzondere prestatie dat we erin geslaagd zijn om mooie verbindingen te leggen tussen historische, hedendaagse en toekomstige ontwikkelingen van de steden maar ook in de regio. Niet alleen in het Hanzejaar zelf maar ook naar de toekomst toe.
Het Hanzejaar was een baanbrekend project. Niet alleen qua omvang, maar vooral door de intensieve samenwerkingen in de stad, tussen de steden en in de regio. We hebben met elkaar de Hanzesteden(regio) goed in de etalage gezet.
Bestuurder
Projectmanager Hanzejaar
19/40
9
Bidbook Hanzejaar 2023
doelgroepen Met een kwalitatief hoogwaardig programma draagt het Hanzejaar direct bij aan de promotie van de Hanzesteden (regio) en het aantrekken van (inter)nationale bezoekers. Het Hanzejaar is er daarnaast op gericht om inwoners, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties te verbinden en trotser te maken op de Hanzesteden.
Passend bij de ambitie en doelen van het Hanzejaar zetten we in het algemeen in op onderstaande doelgroepen: • Bezoekers Nationaal en internationaal (focus België en Duitsland) • Inwoners Incl. aandacht voor kinderen, scholieren en studenten • Ondernemers Bedrijven groot en midden- en kleinbedrijf
We richten ons in het Hanzejaar op een doelgroep die op zoek is naar inspirerende activiteiten. Een doelgroep die nieuwe dingen wil opsteken en echte ervaringen op wil doen, in de natuur en met culturele activiteiten. Ontmoetingen tussen mensen en de stad en de omgeving. De doelgroep heeft uiteenlopende interesses en staat open voor verschillende culturen. Bij de ontwikkeling van het programma en de uitwerking van de marketingcommunicatie-aanpak zal er een verdere specificatie plaatsvinden van deze doelgroep(en). Ook lokaal kunnen er accentwijzigingen zijn in met name de prioritering van de uiteindelijke doelgroepen.
20/40
10
Bidbook Hanzejaar 2023
STRATEGIE EN AANPAK Het Hanzejaar is het moment om te laten zien dat de Hanze leeft. Het jaar is geen doel op zich maar een bijdrage aan de grotere ambitie vanuit ‘Perspectief Hanzesteden 2020-2025’ om de Hanzesteden verder te ontwikkelen tot een duurzame jaarrond cultuurerfgoed bestemming waar we trots op zijn. Het Hanzejaar wordt als integraal onderdeel van dit Perspectief uitgevoerd. Dat betekent dat er ook expliciet koppelingen worden gemaakt met de andere acties in het Perspectief Hanzesteden, op het gebied van branding, aanbod- en vraagontwikkeling. Zo worden bijvoorbeeld de investeringen die in het Perspectief Hanzesteden zijn opgenomen voor nationale en internationale marketingcommunicatie ingezet voor het Hanzejaar. Ook worden ambities op het gebied van productontwikkeling gerealiseerd door middel van het Hanzejaar (bijvoorbeeld opwaardering van bestaande evenementen en toevoegingen aan bestaande fiets- en wandelroutes).
Lokale invulling
Hoe gaan we dat doen?
Pragmatisch, zoals de Hanze is, wordt het Hanzejaar ook zoveel mogelijk aangepakt vanuit de reeds bestaande organisatiestructuren binnen het samenwerkingsverband Hanzesteden (uitvoeringsteam bestaande uit MarketingOost, Toerisme VAN en NBTC). Vanuit de bestaande samenwerking zal de overkoepelende projectorganisatie voor het themajaar ook worden gevormd. Indien nodig met aanvullende expertise en inzet.
Om de ambitie en doelen te realiseren en een effectieve en efficiënte organisatie tot stand te brengen, zetten we in op de volgende strategische uitgangspunten: • • • • •
De invulling van het programma op lokaal niveau wordt lokaal georganiseerd; We versterken en upgraden bestaande events en elke stad kan aanvullende programmering organiseren; We voegen een overkoepelend programma toe, verbindend over alle Hanzesteden; We zetten stevig in op marketing, gezamenlijke en elke stad afzonderlijk; Het Hanzejaar wordt zoveel mogelijk aangepakt vanuit reeds bestaande organisatiestructuren binnen het samenwerkingsverband Hanzesteden.
De invulling van het programma en de organisatie op lokaal niveau in de steden wordt lokaal opgepakt door gemeenten, marketingorganisaties, evenementenorganisatoren, culturele instellingen en ondernemers. We doen hierbij een beroep op gemeenten om samen met de lokale partijen vorm te geven aan de lokale ambitie Hanzejaar 2023. Zowel organisatorisch als financieel.
Focus op versterken en upgraden Het Hanzejaar zorgt voor nieuwe impulsen vanuit nieuwe initiatieven. Ook wordt een duidelijke focus gelegd op het versterken en upgraden van bestaande activiteiten en events. Focus op ideeën en plannen die lef tonen en vooruitgang bieden vanuit historisch besef.
Vanuit bestaande structuren
Deze projectorganisatie zal vooral de coördinatie van het themajaar voor haar rekening nemen. Dit betekent: • verder uitwerken van het overkoepelende programma samen met de partners; • bij elkaar brengen van partijen, het aanjagen van kansen; • helpen met zoeken naar financiële mogelijkheden voor bijzondere programmaonderdelen en vooral de nationale en internationale marketing van het themajaar. • De projectorganisatie zal echter niet optreden als uitvoerend producent van het programma. 21/40
We maken gebruik van een ambassadeursnetwerk voor het Hanzejaar om ook op bestuurlijk niveau extra aandacht te vragen voor het Hanzejaar. We nodigen hiervoor de bestuurders van de Hanzesteden en provincies uit. Tijdens het Hanzejaar laten we zien dat de Hanze verbindt. Gedreven vanuit de inhoud en vormgegeven vanuit de samenleving. Met elkaar, coöperatief en daadkrachtig, zoals dat al meer dan 800 jaar gebeurt.
11
Bidbook Hanzejaar 2023
centraal thema Het centrale thema vormt de kern van de boodschap die we met het Hanzejaar 2023 willen verspreiden. De basis hiervoor is het merkverhaal, zoals dat in het kader hieronder is opgenomen. De historische kernwaarden, mentaliteit en bijzondere samenwerkingsverbanden van vroeger zijn de inspiratiebronnen voor nu en de toekomst.
Het merkverhaal van de Hanzesteden
DE HANZESTEDEN ONTMOET DE WERELD VAN VANDAAG IN EEN HISTORISCH DECOR Trots. Het zit diep in ’t Hanze-DNA. Net als samenwerken. Al meer dan 800 jaar weten de Hanzesteden en hun bewoners elkaar goed te vinden – verbonden door water, ondernemerschap én ambities. Vandaag de dag is die verbinding minstens zo sterk. Doesburg, Zutphen, Deventer, Zwolle, Hattem, Hasselt, Kampen, Elburg en Harderwijk. Negen parels in het oosten. Elk met een eigen gezicht, samen de Hanzesteden. Met elkaar én op zichzelf volop in beweging. De Hanzesteden blinken uit in historie, bedrijvigheid en gast vrijheid. Dat voel je, dat beleef je. Deze steden, met hun middeleeuwse harten en tijdloze schoonheid, vallen op. Ook door de bewoners, met hun ondernemende, nuchtere en gezellige aard. Hoe gaat het? Goedendag! Het is hier heel gewoon. Daarom komen bezoekers hier zo graag. Voor dat typische Hanzegevoel. Voor het middeleeuwse decor dat je overal omringd.
22/40
12
Bidbook Hanzejaar 2023 Je komt hier om te wandelen door historische straatjes en langs oude gevels. Om een hippe koffie te drinken in een hedendaags koffietentje. Om te varen op een oude botter of Kogge. En om gezellig te shoppen in verrassende winkels en unieke shops. Het centrale thema is ontwikkeld als start en leidraad voor het programma, de programmaonderdelen en de marketingcommunicatie. Het thema sluit aan bij de doelen van het Hanzejaar, maatschappelijke relevantie en de uitgangspunten die verwoord zijn in de Merkgids Hanzesteden.
Vergaap je aan wereldse kunst in een museum met een wolk erop. Verwonder je over een hypermodern stadhuis midden in een eeuwenoude omgeving. Laat je meevoeren door theater, kunst en muziek op festivals en door de smaken van foodevents. Laat je omarmen door vestingmuren en rivierdijken, door de oevers van de IJssel en het rijke groen, overal.
Het centrale thema voor het Hanzejaar 2023 is: Gisteren, vandaag en de toekomst. Ze ontmoeten elkaar in de Hanzesteden. Dankzij historisch besef én de kunst om vooruit te kijken, alle Hanzebewoners hebben en delen het. Vanuit de rijke historie worden nieuwe oplossingen bedacht voor vandaag en morgen. En daarbij wordt lef getoond, zoals de Hanzesteden en hun bewoners dat al 800 jaar doen.
Ontmoet de wereld van vandaag en morgen in een historisch decor Vanuit dit centrale thema levert het Hanzejaar 2023 een bijdrage aan de gedeelde regionale maatschappelijke opgave van een inclusieve samen leving van de toekomst:
Negen Hanzesteden, negen parels in Nederland. Historisch, hedendaags en vol beleving.
We gaan voor een samenleving waarin iedereen kan meedoen aan het maatschappelijke leven, ongeacht zijn achtergrond of situatie. Dat sluit aan bij het eeuwenoude perspectief van de Hanze, waarin het ging (of: gaat) om samen sterker staan, elkaar iets gunnen en naar elkaar omzien – omdat dit uiteindelijk in ons aller belang is. ‘Wij’ vermenigvuldigt de kracht van ‘ik’1
Statement van de Hanzemuurschildering die in 2020 is gerealiseerd in
1
Deventer in opdracht van de Canon van Nederland.
Meer weten over de Hanze?
of scan de QR-code 23/40
13
Bidbook Hanzejaar 2023
PROGRAMMERING Om het Hanzejaar beleefbaar te maken is een sterke programmering van belang. Die programmering wordt opgebouwd uit een groot geheel van evenementen en activiteiten, van kleine lokale en bestaande initiatieven tot grote eenmalige events. Om een coherent en herkenbare programmering te realiseren in de negen steden zijn gezamenlijke uitgangspunten van belang, met als basis het centrale thema zoals hierboven beschreven. De programmering zou wat ons betreft moeten voldoen aan de volgende criteria: • • • • •
• • • •
Sluit aan op het concept voor het Hanzejaar. Sluit aan bij de uitgangspunten van het merk Hanzesteden. Creëert verbinding, betrokkenheid en trots bij bezoekers en inwoners. Heeft een regionale, nationale en internationale aantrekkingskracht (je wilt er speciaal voor op stap gaan). Is duurzaam (Een deel van de activiteiten kan na het jaar permanent of terugkerend worden uitgevoerd of ingezet. Deze kunnen een opmaat zijn voor toekomstige events). Zorgt voor spreiding in tijd (jaarrond) en ruimte (verdeeld over de Hanzesteden en verbinding met omgeving). Is gericht op een gezamenlijke programmering (geldend voor alle steden) en een individuele programmering (per stad). Is geschikt en biedt haakjes om het jaar in een internationale/Europese context te plaatsen. Sluit aan bij de wenselijke beleving van doelgroep van de Hanzesteden.
Ambitieniveau Onze ambitie is om drie tot vier gezamenlijke activiteiten te realiseren waarvan minimaal één of twee met internationale aantrekkingskracht. Dit betreft activiteiten die plaatsvinden in alle steden of in een of enkele steden, maar met betrokkenheid van alle steden. Ook met betrokkenheid van internationale Hanzesteden om het jaar ook in een Europese context te plaatsen. Verder per stad minimaal één individuele activiteit met nationale aantrekkingskracht aangevuld met activiteiten met regionale/ lokale aantrekkingskracht.
Willen we grotere gezamenlijke activiteiten waarvan een paar met (inter)nationale aantrekkingskracht realiseren, dan is additionele funding voor programmering en coördinatie noodzakelijk. Afhankelijk van de beschikbare (additionele) funding wordt het ambitieniveau wel of niet aangepast. De aanvraag van deze additionele funding wordt afgestemd met de samenwerkingspartners. Wat we binnen de bestaande middelen en plannen kunnen uitvoeren vanuit Perspectief Hanzesteden 2020-2025, is een basisprogramma bestaande uit de programmering zoals die normaal gesproken plaatsvindt in de verschillende steden met een thematisering
24/40
Activiteiten kunnen zijn: • events (tentoonstellingen, voorstellingen, manifestaties, festivals, congressen etc.); • lanceringen van nieuwe producten en initiatieven; • educatieve en sociale activiteiten gericht op of georganiseerd door bewoners. Activiteiten kunnen nieuw zijn maar ook bestaande activiteiten die in het Hanzejaar een extra impuls krijgen. Kwaliteit gaat boven kwantiteit.
naar de Hanze in 2023. Daarbij is er vanuit de project organisatie coördinatie voor marketingcommunicatie en marketingbudget beschikbaar. Tevens is er basis capaciteit beschikbaar voor coördinatie voor het aanjagen van het themajaar. Om echter het ambitieniveau met drie tot vier gezamenlijke activiteiten waarvan één of twee internationale aantrekkingskrach te realiseren, is extra (financiële) inzet noodzakelijk. Voor het realiseren van het inhoudelijke programma doen we een beroep op de steden met haar organisaties en bedrijven. Naast deze inzet is extra inzet en funding nodig op projectcoördinatie en gezamenlijke programmering.
14
Ideeën programmering Eerste ideeën gezamenlijke activiteiten2: •
Internationale uitwisseling met themaprogramma (op het gebied van kunst, food, etc.) van steden met andere Europese Hanzesteden – mogelijk met een challenge of de koppeling van iedere Nederlandse Hanzestad aan een internationale Hanzestad.
•
Het Dak van de Hanze: event op grote hoogte. Bekijk de stad vanuit een ander oogpunt: door stellages te bouwen rondom grote middeleeuwse kerken in de verschillende Hanzesteden kun je vanaf de daken van de kerken de Hanzestad bewonderen. Op de looproute langs de daken is de plattegrond van de stad weergegeven en zijn bijzondere gebouwen uit de Hanzetijd extra uitgelicht via QR-codes. Met de QR-codes wordt meer informatie gegeven en verhalen verteld over de Hanzehistorie van de stad. Dit event kan als verbindend event werken met andere activiteiten, zoals een lichtshow of theaterfestival dat vanaf de daken vanuit een heel ander perspectief bekeken kan worden. (voorbeeldfoto: Alkmaar: Klim naar de hemel)
•
Hanzetentoonstellingen in stedelijke musea, manifestaties in grote kerken (incl. tentoonstelling/exposities, lezingen).
•
In museum de Fundatie is in 2023 een grote expositie gepland van Gerard Ter Borch (schilder uit de Hanzetijd).
•
Reizend (straat)theaterfestival langs de steden.
•
Kunstobjecten in openbare ruimte (i.s.m. studenten/bewoners/architectuurbiënnale).
•
Internationale kunstroute op en langs het water.
•
Lichtprojectie Hanzeverhaal op gebouwen en andere plekken.
•
Hanze muurschilderingen route.
Daarnaast zal het programma bestaan uit: 2
•
•
De bestaande evenementen in de negen Hanzesteden, waarbij zoveel mogelijk de thematiek van Leve de Hanze als concept zal worden toegepast. Een lijst met mogelijke evenementen is als bijlage toegevoegd. De toeristisch recreatieve producten die al gemaakt zijn of waaraan gewerkt wordt zoals: • de Internationale Hanzesteden fietsroute; • bestaande en nieuwe kortere Wandel- en fiets routes en de ontsluiting daarvan; • Hanze murals route; • realiseren en promoten van lokale streek producten en merchandise.
25/40
Deze ideeën zijn tot stand gekomen tijdens een
brainstormsessie met stakeholders en betrokkenen van de Hanzesteden
Bidbook Hanzejaar 2023
MARKETING EN COMMUNICATIE Naast een goede programmering is het etaleren en vermarkten van het Hanzejaar essentieel. Een marketing- en communicatieplan wordt nog uitgewerkt. De volgende stappen worden de komende periode al gezet:
Aandachtspunten: •
Alle overkoepelende communicatie, inclusief woordvoering, wordt via de projectorganisatie gecoördineerd. Dit zorgt voor een uniforme uitstraling en bewaking van de gewenste boodschappen.
•
Bestaande marketingmiddelen worden zoveel mogelijk benut van de te voeren campagnes. Zowel overkoepelend als lokaal.
1. Awareness creëren richting steden, organisaties en bedrijven over het Hanzejaar. Dit met als doel het Hanzejaar aan te jagen en de Hanzesteden te positioneren.
2. Creatieve vertaalslag positionering naar uitwerking huisstijl met Hanzejaar logo, eventueel met pay-off en campagnebeelden en -website.
3. Steden, organisaties en bedrijven oproepen om te participeren in het Hanzejaar (organisatie actviteiten/events, financieel, in-kind). Inclusief productie communicatiemiddelen t.b.v. fondsenwerving en partnerships (toolkit).
4. Partners, sponsoren en organisatoren voorzien van een toolkit van promotiemiddelen om uit te dragen dat zij partner zijn of onderdeel uitmaken van het Hanzejaar.
5. Ontwikkelen en uitvoeren van een awarenesscampagne (focus Pers/PR, trade en inwoners) in 2022 om te informeren over het programma en de ontwikkeling van een bezoekerscampagne (focus Pers/PR, inwoners en (inter)nationale bezoekers) voor 2023 (start eind 2022). De campagnes worden ontwikkeld passend bij het uiteindelijke ambitieniveau (afhankelijk van onder meer definitieve programmering).
26/40
•
Bewonerscommunicatie verdient extra aandacht rondom ontwikkeling en uitvoering evenementen/activiteiten. Hierin ligt een lokale verantwoordelijkheid maar een gezamenlijke betrokkenheid. (Bestaande regelingen op het gebied van bewonersinitiatieven kunnen ook verbonden worden met het thema Hanze).
16
Bidbook Hanzejaar 2023
ORGANISATIE Samen de schouders eronder zetten om het Hanzejaar tot een succes te maken. Daarvoor is commitment, betrokkenheid en enthousiasme nodig. Een kracht van de Hanze én al meer dan 25 jaar de kracht van het samenwerkingsverband Hanzesteden*. Om de doelen te realiseren en de doelgroepen te bereiken, is een integrale samenwerking met bedrijfsleven, overheid, cultuurerfgoed partners en onderwijs van belang. We willen dat zo optimaal en pragmatisch mogelijk doen door voort te bouwen op de bestaande structuren van samenwerkingsverband Hanzesteden.
*samenwerking tussen de Hanzesteden Deventer, Doesburg, Elburg, Harderwijk, Hasselt, Hattem, Kampen, Zutphen, Zwolle en hun marketingorganisaties, de provincies Gelderland en Overijssel, MarketingOost, Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen, Achterhoek Toerisme, Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen en ondernemers.
27/40
17
Bidbook Hanzejaar 2023
Aan de bestaande structuur voegen we toe (rode tekst in het schema): • •
•
Organisatiestructuur Samenwerkingsverband Hanzesteden
• •
Bestuurlijk overleg samenwerkingsverband Hanzesteden
Programmateam Perspectief Hanzesteden
Ambtelijk overleg samenwerkingsverband Hanzesteden
Uitvoeringsteam Perspectief Hanzesteden Projectcoördinator Hanzejaar 2023
Hanze café
•
Raad van Advies / werkgroep Programmering Hanzejaar samenwerkingsverband Hanzesteden
Het al bestaande Programmateam Perspectief Hanzesteden neemt beslissingen ten aanzien van marketingstrategie en –plannen, contentstrategie, data en onderzoek, overall programmering/aanbodontwikkeling, uitvoering project. En sluit de voorstellen kort met de Raad van Advies en het Bestuurlijk overleg samenwerkingsverband Hanzesteden dat wordt voorbereid door het ambtelijk overleg.
Werkgroep Programmering Hanzejaar Hanzejaar 2023
Event
Event
Het Hanzejaar 2023 als project. Projectcoördinator Hanzejaar 2023: de projectcoördinator is specifiek aangesteld voor het Hanzejaar en richt zich op het aanjagen en de organisatie van het Hanzejaar. Hij/zij initieert nieuwe projectideeën, brengt initiatieven samen, zorgt samen met de events voor extra funding, is contactpersoon naar de evenementenorganisatoren, zorgt voor afstemming met marketingcommunicatie van samenwerkingsverband Hanzesteden binnen het uitvoeringsteam, rapporteert strategische keuzes aan het Programmateam. Werkgroep programmering Hanzejaar: In deze werkgroep hebben de aanspreekpunten per stad voor programmering zitting, samen met de projectcoördinator Hanzejaar 2023. Zij stemmen de programmering af per stad en daarnaast ook de overkoepelende programmering. Daarnaast zijn zij ook verantwoordelijk voor de afstemming in marketingcommunicatie campagnes. De verschillende events/eventorganisaties/individuele Hanzesteden die zelf verantwoordelijk zijn voor de organisatie en funding van hun events. Het Ambassadeursnetwerk Hanzejaar wordt ingezet om op bestuurlijk niveau extra aandacht voor het Hanzejaar te vragen, draagvlak te creëren en koppelmomenten te benutten om initiatieven aan elkaar te verknopen. Voor het ambassadeursnetwerk Hanzejaar worden de burgemeesters van de steden uitgenodigd om deel te nemen.
Wanneer nodig kan dit netwerk verder worden aangevuld op bestuurlijk niveau. Het Hanzecafé /koffiemoment organiseren we als informeel bijpraatmoment over de actualiteiten van het Hanzejaar en kan ook worden ingezet als contactmoment met evenementenorganisatoren.
Ambassadeursnetwerk Hanzejaar
Deze structuur wordt vanaf het najaar van 2021 ingezet en loopt tot begin 2024.
Etc.
28/40
18
Bidbook Hanzejaar 2023
planning Dit is de basis planning voor het themajaar (overkoepelend). Deze planning wordt nog verder uitgewerkt. Lokaal wordt er een eigen planning gemaakt, kijkend naar de lokale ambities.
Februari 2021-mei 2022 Ontwikkeling en uitwerking programmering en marketingcommunicatieplan (campagnes) Vanaf maart 2022 Start uitvoering marketing- en communicatieactiviteiten Januari-december 2023 Hanzejaar 2023 Januari -maart 2024 Afwikkeling en verantwoording (inhoudelijk en financieel).
29/40
19
Bidbook Hanzejaar 2023
BEGROTING Dit bidbook vormt de basis om de ambities voor het Hanzejaar 2023 waar te maken. Hieronder geven we een inschatting van de kosten die horen bij deze ambities en bij hoe we de mogelijke dekking voor ons zien. Zoals we eerder in dit bidbook beschreven, kunnen we een deel van de kosten dekken vanuit de bestaande financiering van Perspectief Hanzesteden. De kosten en dekking binnen Perspectief Hanzesteden hebben we voor de duidelijkheid gearceerd in de begroting hiernaast. Om de in dit bidbook genoemde ambitie met z’n allen waar te maken, willen we samen op zoek naar extra funding. Dit bidbook is daar een hulpmiddel bij. Zoals we onder het hoofdstuk Strategie en aanpak al hebben aangegeven, gaan we allereerst uit van de basis van de bestaande events per stad. Daarnaast zetten we erop in dat iedere Hanzestad zelf inzet op eigen extra Hanzeprogrammering en daar de kosten voor draagt. Om de verbinding tussen de Hanzesteden extra kracht bij te zetten, is onze ambitie om ook overkoepelende Hanzeprogrammering in te zetten en daarvoor funding te zoeken.
Investering
2021
Marketingcommunicatie budget vanuit Perspectief Hanzesteden incl. uren
2022
2023
€ 490.250, -
€ 429.500,-
Projectmanagement Hanzejaar vanuit Perspectief Hanzesteden
€ 45.000,-
€ 30.000,-
€ 30.000,-
Projectmanagement Hanzejaar additioneel
€ 15.000,-
€ 60.000,-
€ 60.000,-
Reguliere programmering Hanzesteden
€ 3.500.000,-
Additionele programmering Hanzejaar overkoepelend/verbindend/internationaal
€1.225.000,-
Additionele programmering Hanzejaar in de individuele Hanzesteden/nationaal
€€ 20.000,-
€ 80.000,-
30/40
20
Bidbook Hanzejaar 2023
bijlage
Overzicht bestaande events in 2023 Zwolle
Expositie Gerard ter Borch- Fundatie
Jan-maart Zwolle
IJsbeelden Festival
April Deventer
Goede Vrijdagmarkt
Mei Zwolle Elburg
Augustus Deventer Boekenmarkt Kampen Kamper Stripspektakel Doesburg Fotografica Doesburg Hasselt Euifeest Zutphen Internationale Cellofestival IJsselbiënnale
September Bevrijdingsfestival Vestingval
Juni Zwolle Zwolle Unlimited Harderwijk Aaltjesdagen Doesburg Doesburgse Hanzefeesten Hattem Langste dag Hasselt OBN Dweildag Hasselt Bedevaart (2e zondag na Pinksteren) Zutphen IJssel Festival IJsselbiënnale
Juli Zutphen Fotozomer Harderwijk Podiumspektakel Kampen Kamper Ui(t)dagen Elburg Vestingdagen Deventer Deventer op Stelten Doesburg Doesburg Binnenste Buiten Harderwijk Harderwijk Live Hasselt Hassailt Kampen Sail Kampen IJsselbiënnale
Zwolle Elburg Alle Doesburg Zutphen Hattem
Stadsfestival Botterdagen Open Monumentendag Doesburgse Kadedagen Chocolade festival Dikke Tinne Festival
Oktober Zutphen Hattem
Nationale Bokbierdag Chocoladefestival
November Harderwijk
Harderwijk op ijs
December Doesburg Zutphen Elburg Deventer Hasselt Kampen Zwolle Harderwijk Zwolle
Kerstmarkt Doesburg Sprookjesstad Winter in de Vesting Dickens Festijn Deventer W.G. van de Hulst Kerst in Oud Kampen Winters Zwolle Harderwijk op ijs IJsbeelden Festival 31/40
21
32/40
Memo Hanzejaar 2023, 3 juni 2021 (oplegger Bidbook Hanzejaar 2023) Waarom organiseren we het Hanzejaar: -
Bijdragen aan de ambitie vanuit Perspectief Hanzesteden om de Hanzesteden te ontwikkelen tot duurzame jaarrond cultuurerfgoed bestemming waar we trots op zijn. In het kader van herstel na corona willen we met het Hanzejaar perspectief voor de toekomst bieden door een stevige impuls aan de economie en samenleving te geven. Hanzejaar wordt ingezet als aanjager en impuls voor duurzaam economisch herstel, brede welvaart en groei van trots bij bewoners/ondernemers. Tijdens het Hanzejaar laten de Hanzesteden zien dat ze elkaar na corona blijven vinden, vasthouden en versterken.
Doel en blijvende impact Hanzejaar:
Versterken van duurzame ontwikkeling en brede welvaart in en om de Hanzesteden in Oost Nederland, richting de stad van de toekomst. Het Hanzejaar zorgt voor een groei aan bestedingen en investeringen in de Hanzesteden(regio). Het gaat over investeringen in aanbod, partnerships/samenwerkingen, inclusieve verbindingen (o.a. sociaal) die een duurzaam karakter hebben. Dus ook na het Hanzejaar blijven de investeringen in stand en zorgen daarmee voor versterking van de Hanzesteden(regio) op het gebied van duurzame economie, werkgelegenheid, brede welvaart en verbondenheid.
Aantrekken van additioneel bezoek aan de Hanzesteden. Door het Hanzejaar worden de steden, de regio oost Nederland en de Hanzejaar-activiteiten extra in de etalage gezet en zichtbaar gemaakt in de media, met als doel extra bezoekers aan te trekken in 2023. Een extra impuls voor de vrijetijdseconomie van 1,5 miljoen bezoekers die zorgen voor een additionele besteding van 90 miljoen euro.
Verbinding tussen stad en ommeland versterken. Zoals in de Middeleeuwen stad en ommeland al met elkaar verbonden waren voor het aanleveren van o.a. goederen, zo zijn stad en ommeland nog steeds met elkaar verbonden. Met het Hanzejaar willen we deze verbinding verder versterken door het verknopen van het aanbod van Oost Nederland. Daarmee zorgt het Hanzejaar ook voor economische ontwikkeling en brede welvaart in Oost Nederland.
Betekenis geven aan en zichtbaar maken van het verhaal van de Hanzesteden vanuit het verleden, heden en de toekomst. Dit om de positieve beeldvorming en imago van de Hanzesteden als cultuur erfgoed bestemming te versterken. Het Hanzejaar is hét moment om te laten zien en te bewijzen waar de Hanzesteden(regio) al meer dan 800 jaar voor staan. Een jaar om terug te 1 33/40
blikken, stil te staan én vooruit te kijken. Het Hanzejaar zorgt voor een gezamenlijke ambitie om aantrekkelijk aanbod te gaan en blijven ontwikkelen.