1321256 - Bijlage 12a - Programma van Eisen Hanzehuis gebouw

Programma van Eisen

Hanzehuis Opdrachtgever: Gemeente Zutphen Versie 1.3, 27 mei 2026

Colofon Opdrachtgever: Project: Projectnummer: Auteurs: Co-auteurs(s): Versie: Datum:

Gemeente Zutphen Hanzehuis Bart Vaessen, Dirk Eekma, Lowie Looijen, Jos Buitinck Guido Yntema c.s., SRO (hoofdstuk 6 inclusief bijlagen ) 1.3 27 mei 2026

copyright © De Steenakker BV, 2026 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van De Steenakker BV, Steenakkerstraat 5, 5443NK Haps.

Programma van Eisen

Hanzehuis

Inhoud 1

Inleiding

3

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding Doel Programma van Eisen Scope Programma van Eisen Leeswijzer

3 3 3 5

2

Uitgangspunten en randvoorwaarden

6

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14

Inleiding Gemeentelijke opdracht Beleidskaders gemeente Zutphen Het Hanzehuis (werktitel) Drie samenwerkende kernpartners Activiteiten Horeca Huisvesting Duurzaamheid Klimaatinstallaties Structuurontwerp Investering BTW Organisatie

6 6 6 6 6 7 7 7 8 8 8 8 9 9

3

Functioneel-ruimtelijke eisen

10

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Visie, activiteiten en organisatie hoofdgebruikers Gebouwconcept Integrale toegankelijkheid Onderzoeksvragen functioneel en ruimtelijk Ruimteprogramma Ruimteclusters en ruimten

10 11 17 18 21 22

4

Technische eisen

37

4.1 4.2 4.3

Eisen op gebouwniveau Eisen op ruimteniveau Eisen op elementniveau

37 41 42

5

Theatertechnische eisen

64

5.1

Algemeen

64

5.2 5.3 5.4 5.5

Theaterstudio/dansstudio/repetitieruimte Muziekstudio’s Popmuziek Kleine zaal Theatercafé

64 65 65 68

6

Openbare ruimte

70

6.1 6.2 6.3

Inleiding Kavelpaspoort Schetsontwerp openbare ruimte

70 71 75

Bijlagen b1

Ruimtestaat

b2

Tabel technische eisen

b3

Principe lay-out kleine zaal

b4

Hanzehuis Zutphen - Eindrapportage tweede fase, 4advies, 13-05-2025 (exclusief bijlagen)

b5

Hanzehuis, Zutphen - Fasedocument Structuurontwerp, Mecanoo, 27-02-2025

b6

Bouwhistorische verkenning Buitensociëteit Zutphen, Huurman bouwhistorie & erfgoedadvies, 5-5-2026

b7

Tijdbeeld Buitensociëteit / Hanzehof Zutphen, ARCX

b8

Kavelpaspoort, SRO

b9

Structuurontwerp openbare ruimte, SRO

b10

Uitgangspunten kavelpaspoort en SO openbare ruimte, SRO

1

Inleiding

1.1

Aanleiding De gemeente wil met de bouw van het Hanzehuis een centrale voorziening realiseren waar cultuur, ontmoeting, educatie en creativiteit samenkomen. Het project vervangt een aantal verouderde gebouwen en past binnen de beleidsdoelstellingen op het gebied van leefbaarheid, cultuurparticipatie en duurzaamheid. De stichtingen Hanzehof, Muzehof centrum voor de kunsten en Bij de Bieb voeren belangrijke delen van het culturele programma van de gemeente Zutphen uit. De stichtingen Hanzehof en Muzehof maken gebruik van de locatie De Hanzehof. De stichting Bij de Bieb heeft haar hoofdvestiging in de Broederenkerk, maar gaat een deel van haar activiteiten -wegens ontoereikendheid van deze locatie- in het Hanzehuis uitvoeren. De locatie Hanzehof is in 2022 overgenomen door de gemeente Zutphen en wordt verhuurd aan de stichting Hanzehof. De Hanzehof verhuurt een deel van het gebouw onder aan stichting Muzehof en BIJ de Bieb. De locatie is gedateerd en aan vernieuwing toe. De Broederenkerk moet ook in de toekomst de hoofdvestiging van de bibliotheek blijven, maar heeft beperkingen voor wat betreft de uitvoering van het volledige programma van de Bibliotheek. De gemeente werkt samen met de stichtingen aan de vernieuwing van de locatie Hanzehof.

1.2

Doel Programma van Eisen Het Programma van eisen is geschreven ten behoeve van de ontwikkeling van een ontwerp door de architect en de technisch adviseurs in een traditioneel ontwikkelen bouwproces. De ontwerpende partijen werken samen in teamverband op basis van een integrale ontwerpopdracht (total engineering). Het is de bedoeling dat het team in overleg met de opdrachtgever en de toekomstige hoofdgebruikers het ontwerp uitwerkt. Het Programma van Eisen (PvE) heeft tot doel: ▪ Het vastleggen van de huisvestingsbehoefte als uitgangspunt voor het ontwerp om de bovenstaande beleidsdoelstellingen te realiseren; ▪ de selectie van het integrale ontwerpteam; ▪ toets op de bouw-, inrichtings- en stichtingskosten; ▪ te fungeren als toetsingsdocument tijdens de ontwerpfase.

1.3

Scope Programma van Eisen

1.3.1

Integrale benadering gebouw en omgeving Het vernieuwde Hanzehuis staat op een historische plek die uitnodigt om te bezoeken door een aantrekkelijke buitenruimte waarin oude structuren zijn teruggebracht. Het ontwerp van het gebouw, de gebouw gebonden buitenruimten en de omliggende openbare ruimte dient integraal te worden ontwikkeld. Hiervoor is een kavelpaspoort opgesteld waarin de belangrijkste uitgangspunten zijn vastgelegd (bijlage 7).

Programma van Eisen Hanzehuis

3

1.3.2

Gebouw en gebouw gebonden buitenruimten De scope van dit PvE betreft het nieuw te bouwen gebouwdeel van het Hanzehuis tussen de te handhaven grote theaterzaal en de Buitensociëteit op basis van het plan dat in juni 2025 door de raad is vastgesteld; inclusief: ▪ Aansluitingen nieuw-bestaand; ▪ her te gebruiken klimaatinstallaties (cf. uitgangspunt raadsbesluit juni); ▪ bouwdelen die dienen te worden verbouwd/gerenoveerd (cf. uitgangspunt raadsbesluit juni); ▪ gebouw gebonden buitenruimten terras en buitenpodium.

1.3.3

Vaste en losse gebruikersvoorzieningen De volgende vaste en losse gebruikersvoorzieningen zijn geen onderdeel van het PvE. Wel dient er in het ontwerp rekening te worden gehouden met de benodigde ruimtelijke, bouwkundige, constructieve en installatietechnische voorzieningen c.q. aansluitingen voor onder meer: ▪ Theatertechnische installaties, apparatuur en inrichting; ▪ horeca-apparatuur en -inrichting (pantry’s zijn nadrukkelijk wel onderdeel van de scope van het PvE); ▪ maatwerkmeubilair zoals bars, balies, garderobes/garderobe-elementen; ▪ inkoopmeubilair, apparatuur en overige losse inventaris.

1.3.4

Openbare ruimte De scope van dit PvE betreft de herinrichting van de openbare ruimte rondom het Hanzehuis. Het betreft onder meer: ▪ Het park op de lunet (Hanzetuin) met daarin onder andere het buitenpodium, een ligweide en voetgangersroutes vanaf onder andere het parkeerterrein achter de Hanzehal; ▪ een fietsenstalling voor bezoekers en medewerkers; ▪ de herinrichting van de Coehoornsingel met het entreegebied van het Hanzehuis, parkeervoorzieningen voor mindervaliden en een kiss & ridevoorziening; ▪ de opwaardering van het gebied aan de westzijde van de Buitensociëteit met het park Walraadshof (tussen Coehoornsingel en spoor). Een precieze beschrijving is opgenomen in het Structuurontwerp openbare ruimte.

1.3.5

Onderzoeksvragen In hoofdstuk 3 en 4 zijn specifieke paragrafen opgenomen met betrekking tot onderzoeksvragen voor de architect en de technische adviseurs. Het betreft onderwerpen die niet als (harde) eis zijn opgenomen in het PvE, maar tijdens het ontwerp expliciet dienen te worden onderzocht op praktische, technische en financiële haalbaarheid. De resultaten hiervan dienen te worden gerapporteerd aan de opdrachtgever.

Programma van Eisen Hanzehuis

4

1.4

Leeswijzer Het PvE bestaat uit de volgende onderdelen: Uitgangspunten en randvoorwaarden. Hierin staan de beleidskaders van de gemeente Zutphen beschreven, de kern van de cultureel/maatschappelijke opdracht van het Hanzehuis, alsmede de samenwerkende partners in het huis. Daarnaast worden algemene uitgangspunten en randvoorwaarden van- en voor het project en de opdracht beschreven. Functioneel-ruimtelijke eisen inclusief ruimtestaat en Structuurontwerp1) In dit hoofdstuk staat het gebouwconcept beschreven, vanuit verschillende bezoekers- en gebruikersperspectieven. Ten opzichte van het Structuurontwerp van Mecanoo zijn er in het proces van dit PvE een aantal onderzoeksvragen gerezen, die specifiek benoemd worden en kunnen leiden tot nieuwe ontwerpinzichten. Vervolgens worden de gebruikseisen per ruimte uitgebreid beschreven. Technische eisen (NL-Sfb Functionele gebouwelementen) Hierin worden de technische eisen op gebouw- ruimte- en elementniveau beschreven. Theatertechnische eisen Een deel van het gebouw staat in dienst van presentatie- en educatie van theater, dans en muziek. De theatertechnische eisen daarvoor worden hier beschreven. Openbare ruimte Dit hoofdstuk behandelt de bestaande situatie, de voorliggende opgaven, het kavelpaspoort en het schetsontwerp voor de openbare ruimte rondom het Hanzehuis.

1)

In het Structuurontwerp van Mecanoo is de inpassing van het functioneel-ruimtelijk programma in het bestaande gebouw en op het perceel onderzocht. De status hiervan is omschreven bij de uitgangspunten in paragraaf 2.11.

Programma van Eisen Hanzehuis

5

2

Uitgangspunten en randvoorwaarden

2.1

Inleiding De gemeente wil met de bouw van het Hanzehuis een centrale voorziening realiseren waar cultuur, ontmoeting, educatie en creativiteit samenkomen. Het project vervangt een aantal verouderde gebouwen en past binnen de beleidsdoelstellingen op het gebied van leefbaarheid, cultuurparticipatie en duurzaamheid.

2.2

Gemeentelijke opdracht De Bestuursopdracht Hanzehof-complex en accommodatie bibliotheek (14 februari 2023), de Kaderstellende notitie bestuursopdracht Hanzehof-complex en accommodatie bibliotheek (13 maart 2023) en het geamendeerde raadsbesluit Project Hanzehuis Zutphen (Fase 2) (23 juni 2025) zijn uitgangspunten voor de gemeentelijke opdracht.

2.3

Beleidskaders gemeente Zutphen De gemeente Zutphen heeft de volgende doelen en ambities geformuleerd en vastgesteld voor het Hanzehuis: ▪ Kunst en Cultuur bereikbaar maken voor iedereen ▪ De waarde en betekenis van cultuur beter benutten ▪ Cultuur in de schijnwerpers ▪ Versterken van het culturele samenspel ▪ Culturele voorzieningen en waarde op peil houden ▪ Lokaal én regionaal een culturele hotspot en thuisbasis ▪ Keten & kwaliteit, vestigingsklimaat en leefomgeving ▪ Divers, nabij, relevant, toegankelijk, iedereen mee laten maken

2.4

Het Hanzehuis (werktitel) Het Hanzehuis, HART van cultuurstad Zutphen! Een bruisende culturele hotspot en maatschappelijk centrum. Een krachtige samenwerking tussen Hanzehof, Bibliotheek en Muzehof.

2.5

Drie samenwerkende kernpartners

▪ ▪ ▪ ▪

De stichtingen Hanzehof, Muzehof en Bij de Bieb voeren belangrijke delen van het culturele programma van de gemeente Zutphen uit. De stichting Bij de Bieb heeft haar hoofdvestiging in de Broederenkerk en maakt gebruik van de locatie Warnshuus. De Broederenkerk moet ook in de toekomst de hoofdvestiging van de bibliotheek blijven, maar heeft beperkingen voor wat betreft de uitvoering van het volledige programma van de Bibliotheek. Hanzehuis brengt de activiteiten en diensten die de drie instellingen nu afzonderlijk hebben, zoveel mogelijk onder in functionele afdelingen, presentatie, educatie, participatie en productie, die alle vier weer verbinding

Programma van Eisen Hanzehuis

6

hebben met elkaar. Er is straks sprake van een nieuwe, integrale organisatie.

2.6

Activiteiten Bestaande activiteiten kernpartners en daarenboven: ▪ Podium en cultuurketen Popmuziek ▪ Meer klassieke en wereldmuziek ▪ Meer theater- en danseducatie ▪ Talentontwikkeling ▪ Actieve ondersteuning evenementen en festivals ▪ Podium voor festivals en ondersteuning Zutphense initiatieven ▪ Meer programmering voor kinderen en jongeren vanuit de bibliotheekfuncties ▪ Het beschikbaar stellen van het gebouw voor verenigingen en organisaties uit Zutphen en Warnsveld (amendement 2025-A0035)

2.7

Horeca Horecaconcept: ▪ Ondersteuning activiteiten Hanzehuis ▪ Zelfstandig grand café met buitenterras ▪ Gelegen aan park ▪ Te integreren met én af te scheiden van ontmoetingsruimte

2.8

Huisvesting De ruimtestaat is kader stellend naar aard, hoeveelheid en omvang: ▪ Multifunctioneel ruimtegebruik ▪ Handhaven Buitensociëteit (wel capaciteit bezoekers vergroten) en grote theaterzaal (uitbreiden met 30-40 stoelen) ▪ Nieuwbouw: o Café/foyer/ontmoetingsruimte met werk- en studieplekken o Educatieruimten o Participatieruimten o Kleine Zaal 200+ stoelen o Cafépodium o Buitenpodium o Buitenterras o Extra popeducatie- muziekstudio’s ▪ In cijfers: o Behoud: 4.910 m2 BVO2 o Nieuwbouw: 4.487 m2 BVO o Totaal: 9.397 m2 BVO

2

In fase 3 is gebleken dat de half verdiepte kelder aan de zuidzijde van de Buitensociëteit eveneens dient te worden behouden, vanwege de monumentale kwaliteiten. Het oppervlakte hiervan bedraagt circa 215 m2 BVO. Dit is niet opgenomen in het genoemde totaaloppervlakte.

Programma van Eisen Hanzehuis

7

2.9

Duurzaamheid De duurzaamheidseisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen het Bouwbesluit) zijn van toepassing. Dit betekent dat voor het nieuwbouwdeel wordt uitgegaan van de eisen voor een Bijna Energieneutraal Gebouw (BENG-eisen).

2.10

Klimaatinstallaties

▪

▪

2.11

De onlangs gerenoveerde verwarmings- en koelingsinstallatie wordt gehandhaafd en uitgebreid ten behoeve van de nieuwbouw en de grote theaterzaal. Dit hybride systeem bestaat uit een combinatie van warmtepompen en gasgestookte ketels. Voor de Buitensociëteit wordt uitgegaan van een autonoom systeem op basis van de bestaande luchtbehandelingsinstallatie met geïntegreerde warmtepompen voor zowel koeling als verwarming. Ter ondersteuning wordt uitgegaan van een nieuwe gasgestookte ketel via bestaande radiatoren. (De omschreven installaties zijn al vernieuwd en hiervoor is er een kelder aan de achterzijde geplaatst).

Structuurontwerp Onderdeel van het plan dat de gemeenteraad in juni heeft vastgesteld is het Structuurontwerp van Mecanoo. De status hiervan is als volgt: ▪ Het Structuurontwerp van architectenbureau Mecanoo is richtinggevend. ▪ De hoofdindeling van de plattegronden is daarmee indicatief. ▪ De verschijningsvorm en materialisatie (zowel binnen als buiten) zijn indicatief. ▪ Het voorliggende PvE inclusief de onderzoeksvragen in hoofdstuk 3 en 4 is een actualisatie en uitwerking van de uitgangspunten voor het voorgenoemde Structuurontwerp. Dit dient derhalve te worden aangepast.

2.12

Investering De financiële kaders zoals door de raad vastgesteld zijn taakstellend. In de eindrapportage tweede fase is de scope van de stichtingsraming opgenomen. Onder andere de volgende zaken behoren niet tot de scope van de raming voor het gebouw Hanzehuis: ▪ Herinrichting entreezone en terras Buitensociëteit. ▪ Alle aanpassingen aan de openbare ruimte, incl. (ondergrondse) infrastructuur en straatwerk. ▪ Circulaire ambities. ▪ Verduurzaming bestaande gevels grote zaal en Buitensociëteit. Aanpassingen te handhaven buitengevels Buitensociëteit. ▪ Werkzaamheden Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) Buitensociëteit en grote zaal. Uitzondering is de revitalisering van het kleedkamergebied van de grote zaal, waarvoor wel kosten zijn opgenomen in de raming. ▪ Bouwkundige, klimaattechnische en elektrotechnische werkzaamheden Buitensociëteit en grote zaal tenzij specifiek vermeld.

Programma van Eisen Hanzehuis

8

▪ ▪ 2.13

Akoestische voorzieningen Buitensoos om deze geluiddicht te maken voor popmuziek. Er is wel een post voor verbetering van de geluidwering van de voorgevel opgenomen. Kosten tijdelijke huisvesting stichting Hanzehof en stichting Muzehof.

BTW In het PvE dienen adequate uitgangspunten te worden opgenomen met betrekking tot de omzetbelasting. Streven is één regime voor het gehele gebouw, waarbij de BTW over de totale investering als voorbelasting wordt afgetrokken. Mocht uit het advies van de fiscaal adviseur blijken dat dit niet mogelijk is, dan is het doel om het gebouw zo te ontwerpen dat de BTW-aftrek maximaal is, waarbij dit het functioneren van het gebouw niet in de weg mag staan. Aanpassingen die veranderingen brengen in de exploitatie (zie ook Exploitatie) en/of daarmee de BTW-kwestie zijn niet gewenst en zullen zonder sterke argumentatie geen doorgang hebben.

2.14

Organisatie De gemeente Zutphen is en blijft eigenaar van het nieuwe vastgoed en is verantwoordelijk voor het eigenaarsbeheer.

Programma van Eisen Hanzehuis

9

3

Functioneel-ruimtelijke eisen

3.1

Visie, activiteiten en organisatie hoofdgebruikers In het nieuwe Hanzehuis werken het theater, het kunstencentrum en de bibliotheek samen vanuit een ‘ongedeelde’ visie en in een bedrijfsvoering. Kortheidshalve wordt verwezen naar de rapportage Hanzehuis Zutphen - Eindrapportage tweede fase, 4advies, 13-05-2025 die is opgenomen als bijlage 4 (kortheidshalve exclusief de bijlagen). De instellingen beschrijven de visie als volgt: Hanzehuis is een bijzondere plek in een prachtige omgeving, waar je graag naar toe gaat, voor een avond uit in het theater, een bijeenkomst, een les, een lekker hapje eten of gewoon er verblijven, omdat het zo’n unieke plek is: The place to be. Hanzehuis is een innovatieve en creatieve plek voor Zutphen en omgeving op het gebied van kunst, cultuur, leren en ontmoeten: waardenvrij en voor iedereen! In huis en daarbuiten willen we met alle van belang zijnde partners samenwerken. We bieden culturele, maatschappelijke en educatieve programma's voor een breed publiek, waaronder expertise en ondersteuning voor zowel professionele cultuurmakers, als cultuurmakers die in hun vrije tijd actief cultuur maken. Van professionele voorstellingen tot muziek, theater-, dans- en circuslessen. Van technische ondersteuning tot zaalverhuur. Van oriëntatie en samenspel tot specialisatie. Hanzehuis is een huis van verhalen; delen en inspireren.

We brengen onze bezoekers samen en bouwen aan bestaande- en nieuwe communities. We brengen actuele en maatschappelijke vraagstukken onder de aandacht. We helpen mensen verder op weg in de samenleving. We zorgen voor beleving, we vermaken, stimuleren persoonlijke- en talentontwikkeling, ontroeren en stimuleren. Hanzehuis biedt iedere inwoner van Zutphen en omgeving de mogelijkheid mee te doen met cultuur en in de samenleving. We maken mensen creatiever, slimmer en vaardiger. Als toeschouwer of als actieve deelnemer. Als aanbieder of als afnemer. Daarmee wordt het een culturele en maatschappelijke hotspot aan de rand van de binnenstad in een aantrekkelijke parkomgeving. Vanuit deze hub versterken we verbindingen met de wijken in Zutphen en de regio, waar al behoefte is of ontstaat. Voor kinderen, jongeren maar ook voor volwassenen, ouderen en speciale doelgroepen is Hanzehuis de plek om zich te oriënteren, te ontwikkelen en te scholen in culturele en maatschappelijke vaardigheden of om er gewoon van te genieten. Ieder op zijn of haar eigen niveau en in eigen tempo. De kracht van Hanzehuis ligt in de culturele levensloop. Die begint op vroege leeftijd en kent geen eindpunt. Door de overheid wordt ´leven lang ontwikkelen´ of ‘leven lang leren’ gestimuleerd. Zo nemen wij onze rol in de culturele levensloop van mensen.

Programma van Eisen Hanzehuis

10

Hanzehuis is de plek voor de verbeelding. Op de podia van Hanzehuis kun je je laten inspireren door het mooiste wat Nederland te bieden heeft op het gebied van theater, dans, literatuur en muziek. Of je maakt je dromen waar, door zelf op het podium te staan, daarin begeleid door de medewerkers of netwerkpartners van Hanzehuis. Schematisch is deze culturele levensloop (de culturele cirkel) als volgt weer te geven:

Figuur 1 Culturele levensloop

3.2

Gebouwconcept

3.2.1

Hoofdstructuur De bestaande Grote theaterzaal en de Buitensociëteit worden gehandhaafd. De rest van het gebouw wordt gesloopt en in het nieuwbouwdeel worden de volgende ruimtes (functies) gebouwd: ▪ Een nieuwe Kleine Zaal, die geschikt is voor diverse toepassingen. Deze wordt gesitueerd tussen de Grote Zaal en de Buitensociëteit met ingang op de begane grond, grenzend aan de foyer. ▪ Foyer-ontmoetingsruimte over alle verdiepingen met diverse functionaliteit en vooral ook de situering van diverse bibliotheekfuncties. ▪ Daarin is ook het Theatercafé gesitueerd, dat dienstdoet voor alle functies en tevens als zelfstandige horeca faciliteit met terras ▪ Over de twee bovenste bouwlagen zijn diverse educatieruimten gesitueerd voor het educatieve programma voor theater, dans en (pop)muziek. ▪ Achter de Grote -en de Kleine Zaal is een backstagegebied met kleedkamers gesitueerd, waarvoor een onderzoeksvraag gesteld wordt, om deze gebieden voor alle drie de zalen met elkaar te verbinden (zie paragraaf 3.4). ▪ De kantoren voor alle functies zijn geclusterd. ▪ Verspreid over het gebouw zijn diverse algemene bergingen en functie gebonden bergingen gesitueerd. ▪ Gebouw gebonden buitenruimten, zoals laad- en los zone, café terras, fietsenstalling personeel e.d. staan beschreven in de ruimtestaat.

Programma van Eisen Hanzehuis

11

Uitgangspunt is een zo open mogelijk concept, waarbij de foyer-ontmoetingsruimte de verschillende onderdelen met elkaar verbindt. Desondanks dient er rekening te worden gehouden met brandcompartimentering van het gebouw. Uitgangspunt is dat er geen sprinklerinstallatie komt. Dit moet in het ontwerp worden uitgewerkt. De relaties tussen de ruimteclusters worden hierna beschreven vanuit het perspectief van: ▪ Bezoekers van concerten, voorstellingen, educatie, activiteiten en evenementen; ▪ Verschillende soorten goederen; ▪ Artiesten en hun crew; ▪ Medewerkers. 3.2.2

Gebouwconcept vanuit perspectief bezoeker

3.2.2.1

Ruime openingstijden Er vinden diverse bezoekersstromen plaats, soms gelijktijdig, soms vooral geconcentreerd op een activiteit, zoals een voorstelling of concert. Het gebouw is 7 dagen per week geopend van de vroege ochtend tot de late avond (soms nacht i.v.m. nachtprogrammering).

3.2.2.2

Belevingswaarde en inclusiviteit Bezoekers genieten van de optimale belevingswaarde, al gelijk bij binnenkomst van het gebouw, en zeker ook in de ruimtes voor de activiteiten. Het gebouw ademt een aangename sfeer uit, of er nou publiek is van meer dan 1000 mensen tegelijkertijd, of alleen de kleinere groepen klanten voor een kleinschalige activiteit. Datzelfde geldt voor de diverse leeftijdscategorieën. Er komen bezoekers van 0-100 jaar in het Hanzehuis. Het gebouw wordt ook gebruikt als ‘verblijf en/of studiewerkplek. Het gebouw heeft verschillende, aantrekkelijke plekken die uitnodigen tot langer verblijven (third place gedachte). Inclusiviteit dient te worden geborgd; dit betekent dat iedereen volwaardig kan meedoen en meetelt, ongeacht achtergrond, beperking, gender of afkomst. Zie ook 3.3.

3.2.2.3

Hoofdentree Bezoekers maken hoofdzakelijk gebruik van de hoofdentree aan zijde Coehoornsingel. Duidelijk moet zijn waar deze zich bevindt, komende vanuit verschillende richtingen. De entree is geschikt voor het verwerken van grote bezoekersstromen bij voorstellingen in de zalen met veel publiek. De entree dient ook geschikt en aantrekkelijk te zijn voor mindervaliden. Vanuit het ontwerp van het gebouw moet dit duidelijk zijn voor voetgangers/fietsers vanuit de richting centrum (hier komen ook de bezoekers vanaf station vandaan) en voor voetgangers/fietsers vanaf de zijde Canadezenbrug (bushalte). Voor bezoekers met de auto moet de route vanaf het parkeerterrein achter de Hanzehal duidelijk zijn.

3.2.2.4

Nevenentree theatercafé Het gebouw heeft een nevenentree in het theatercafé aan zijde Coehoornsingel/park/terras. Deze kan onder meer worden gebruikt als ’s avonds het theatercafé nog open is en er geen andere activiteiten meer in het gebouw

Programma van Eisen Hanzehuis

12

plaatsvinden. Deze nevenentree hoeft niet, zoals de hoofdentree, berekend te zijn op grote bezoekersstromen. Mogelijk kan deze entree worden gecombineerd met openslaande deuren naar het terras. 3.2.2.5

Nevenentree Buitensociëteit De monumentale toegang van de Buitensociëteit (centrumzijde) wordt niet of nauwelijks gebruikt als entree. Dit is een nevenentree en vluchtweg).

3.2.2.6

Ontvangst en routing In de foyer bevindt zich een bemenste ontvangstplek. Ook is er in de foyer ruimte voor een plek voor merchandising tijdens voorstellingen en concerten. Voor speciale risicovolle events, zoals bij dance-avonden, moet fysieke zonering alsmede veiligheidscontrole mogelijk zijn door middel van aanwezig securitypersoneel. Er is een garderobe faciliteit (> 1000 jassen) die verplaatsbaar is en de mogelijkheid biedt al dan niet bewaakt te functioneren. Hiermee is ook een eventuele zonering mogelijk bij evenementen. De routing door het gebouw moet een heldere structuur hebben. Er zijn goede faciliteiten op het gebied van horeca en sanitair. Vanzelfsprekend moeten vluchtroutes en nooduitgangen helder zijn aangegeven.

3.2.3

Gebouwconcept vanuit perspectief goederen

3.2.3.1

Algemeen Algemene uitgangspunt is dat laden en lossen van goederen zoveel mogelijk wordt gescheiden van activiteiten van bezoekers. Dit vergroot de (verkeers)veiligheid en de aantrekkelijkheid van het gebouw voor bezoekers. De vormgeving en inpassing van de ingangen voor laden en lossen vergt zowel functioneel als visueel bijzondere aandacht. Ook de ‘achterzijde’ van het gebouw moet een aantrekkelijke vormgeving kennen. De kleinste netto doorgangsbreedte van alle gangen en trappen is 1.200 mm. De netto doorgangsbreedte van enkel-vleugelige deuren is 900 mm en van tweevleugelige deuren minimaal 2.200 mm. Beheer van de toegang van de goedereningangen wordt uitgevoerd door middel van een video-intercom gekoppeld met het telefoonsysteem.

3.2.3.2

Horeca-, bibliotheek-, overige goederen en afvalafvoer Hier wordt voorzien in de volgende toegangen (separaat van de laad-/losplekken voor theatertechnische goederen): ▪ Bevoorrading theatercafé en keuken en afvalafvoer via noordzijde; ▪ verwerking bibliotheekmaterialen via noordzijde; in principe gekoppeld aan backstagegebied kleine zaal; ▪ bevoorrading Buitensociëteit (horeca-berging in kelder en banquetingkeuken) via Coehoornzijde. Dit is een uitzondering op het algemene uitgangspunt. Er dient te worden voorzien in een (tijdelijke) opstelplek voor een vrachtwagencombinatie (lengte tot 16,5 m) direct bij deze toegang.

Programma van Eisen Hanzehuis

13

3.2.3.3

Theatertechnische goederen De laad- en losvoorzieningen voor de zalen zijn in het Structuurontwerp gesitueerd aan de noordzijde (bestaande voorziening grote zaal handhaven, nieuwe voorziening voor kleine zaal) en westzijde (Buitensociëteit) van het gebouw. Het is wenselijk een extra laad- en losvoorziening voor de Buitensociëteit aan de noordzijde te realiseren. Zie onderzoeksvragen met betrekking tot clustering en optimalisatie van het backstagegebied voor de drie zalen in paragraaf 3.4. De opstelplekken van de transport voertuigen zijn in de buitenruimte gesitueerd. Er dienen voorzieningen te worden aangebracht, zodat weersinvloeden zo weinig mogelijk negatief effect hebben op goederen en mensen tijdens het transport. De goederen moeten -veilig- vanuit de transportwagen in de buitenruimte gelijkvloers- naar binnen gebracht kunnen worden. Een goede verlichting op en rondom de opstelplekken is noodzakelijk, evenals stroomaansluitingen voor de transportmiddelen. De laad- en losvoorzieningen bieden tevens ruimte voor het kortstondig parkeren van goederen. De goederen moeten via goede verbindingen naar de juiste plaats worden gebracht. Het is van belang dat met name de podia en de laad- en losvoorziening zo kort mogelijke en efficiënte verbindingen hebben.

Hierdoor wordt het mogelijk de kosten voor personele inzet van de crew van artiesten en die van medewerkers van het Hanzehuis te minimaliseren. Uitgangspunt is dat zij zo weinig mogelijk hoeven te tillen. Voor alle zalen geldt dat eventuele hoogteverschillen tussen de vloer van het voertuig en het los-platform worden overbrugd met een goederenheffer die wordt geïntegreerd in het platform. Dit in verband met voertuigen (vrachtwagens en bestelbusjes) met een lagere en hogere laadvloer. Daarnaast dient er waar nodig een hellingbaan in het backstagegebied te worden gerealiseerd om hoogteverschillen tussen de verschillende podia, het backstageniveau en het basispeil begane grond te overbruggen. De dimensionering van gangen en deuren moet afgestemd worden op het transport van decors en theatertechnische installaties én het aantal personen dat door deze gangen en deuren moet vluchten. Het backstagegebied tussen de laad-/losplek en de toegangen tot de zalen heeft overal een vrije breedte van tenminste 2.500 en een vrije hoogte van 3.500 mm. Vanwege het monumentale karakter van de Buitensociëteit is het niet wenselijk toegangen van deze omvang in de gevels daarvan te maken.

3.2.3.4

Goederenliften Er wordt voorzien in een nieuwe gecombineerde goederen-/personenlift naar alle etages. Deze moet gedimensioneerd zijn om het verplaatsen van vleugels (C5). Daarnaast heeft het handhaven van de huidige lift bij de grote theaterzaal de voorkeur. Mogelijk moeten de stopplaatsen worden aangepast in verband met de verdiepingshoogten.

Programma van Eisen Hanzehuis

14

3.2.4

Gebouwconcept vanuit perspectief artiesten, crew en andere optreders Een goed cultuurgebouw kent twee soorten ‘gasten’: het publiek en de artiesten/performers/begeleiders.

3.2.4.1

Artiesten en crew (theater)zalen Artiesten e.d. hebben daarom onder andere fijne podiumfaciliteiten, goed ingerichte en aangename kleedkamers en backstage voorzieningen. Deze ruimtes zijn geen ‘restant’ ontwerp opgave. Naast de backstageruimte, kleedkamers en zalen, gebruiken de artiesten en hun medewerkers de artiestenfoyer voor en na optredens als ontmoetingsruimte. Artiesten en crew maken gebruik van een separate entree backstage of desgewenst de hoofdentree. De entree backstage geeft zonder kruising met publieksstromen, toegang tot de bovengenoemde ruimten. De kleedkamers liggen nabij het podium van de zalen. Daar waar zulks niet mogelijk is, dient een verblijfsvoorziening backstage te worden aangebracht voor artiesten tijdens een concert of voorstelling (bijvoorbeeld solisten). Vanuit de kleedkamers moeten de podia van de zalen worden bereikt zonder kruising van het publiek. Er wordt een nieuwe ingang voor artiesten en personeel gerealiseerd in het nieuw te realiseren backstagebied bij de kleine zaal. Beheer van de toegang wordt uitgevoerd door middel van een video-intercom gekoppeld met het telefoonsysteem. De huidige loopdeur bij de laad-losruimte van de grote theaterzaal wordt wel gehandhaafd ten behoeve logistiek medewerkers en technici.

3.2.4.2

Andere ‘optreders’ ‘Optredende’ bezoekers, die elders in het gebouw een activiteit begeleiden (lezing, voorleesactiviteit, etc.), worden bij de hoofdentree opgevangen en verwezen of begeleid naar de ruimte, waar zij hun activiteit presenteren.

3.2.5

Gebouwconcept vanuit perspectief medewerkers Algemeen Betaalde medewerkers en vrijwilligers doen hun werk onder goede arbeidsomstandigheden. Zij maken gebruik van de hoofdentree of de artiesten/personeelsentree. Het kantorencluster is verderop beschreven. De medewerkers maken gebruik van horeca-faciliteiten van het gebouw. Er is bewust niet voorzien in een aparte pauzeruimte, wel in een pantry waar F&B gemaakt of gehaald kan worden. Medewerkers informatie en advies Deze zijn hoofdzakelijk werkzaam in de ontmoetingsruimte, waaronder de ontvangstplek nabij de entree. Medewerkers bij producties in de theaterzalen De medewerkers bij producties bestaan uit professionals en vrijwilligers. De volgende functies/werkzaamheden worden onderscheiden: ▪ Dutymanager van dienst

Programma van Eisen Hanzehuis

15

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Technici: werkzaam in de zalen, muziekcafé, backstage Zaalwachten en publieksbegeleiders Beveiliging: werkzaam bij entree en zalen bij risicovolle activiteiten Gastvrouw/heer: werkzaam in foyer (bij kaartjesautomaat, lockers) Begeleiders bij activiteiten door het hele gebouw Schoonmaak: werkzaam in hele gebouw (is na afloop van producties, vaak de volgende ochtend)

Medewerkers Horeca Deze zijn werkzaam in het Theatercafé, in de zalen (bij pop), foyer en facilitaire ruimten. Medewerkers participatie Deze medewerkers zijn vooral bibliotheek professionals en vrijwilligers – zoals leesmedia-coaches - die voor het participatieprogramma verantwoordelijk zijn. Zij werken all-over het gebouw. Medewerkers educatie Deze medewerkers zijn met name werkzaam in de muziek- theater- en dansstudio’s, waar zij lessen verzorgen voor amateurs, schoolklassen en andere groepen (zie ook 3.2.6). Medewerkers kantoor Dit zijn medewerkers, die niet direct werkzaam zijn in publieksgebonden activiteiten, maar ondersteunend zijn aan het primaire proces, zoals directie, finance, marketing etc. 3.2.6

Gebouwconcept vanuit perspectief structurele externe gebruikers Vaste gebruikers van ruimten zoals dans-, theater-, circus- en muziekdocenten zijn wekelijks dan wel dagelijks in verschillende ruimten aan het werk. Zij komen het gebouw binnen bij de hoofdingang en ontvangen de sleutel van betreffende lesruimte van de receptionist.

3.2.7

Sociale veiligheid

3.2.7.1

Binnen Ten behoeve van het waarborgen van de sociale veiligheid in met name de publieksruimten en de voor het publiek toegankelijke verkeersruimten gelden de volgende eisen: ▪ Goede zichtlijnen, nissen en onoverzichtelijke sprongen en hoeken zoveel mogelijk vermijden; ▪ Voorkomen van doodlopende gangen; ▪ Toezicht in alle publieks- en verkeersruimten, waaronder (nood)trappenhuizen, waar nodig met camera’s, met uitzondering van kleedkamers en artiestenfoyer; ▪ Vanuit verkeersruimte moet toezicht in de educatieruimten mogelijk zijn. In of naast de deur een glasstrook opnemen.

Programma van Eisen Hanzehuis

16

▪

▪

Er moeten zodanige voorzieningen worden getroffen, dat wordt voorkomen dat het publiek ongeautoriseerd het niet-publiekstoegankelijke deel van het gebouw kan betreden. Dat heeft betrekking op zowel de kantoren, keuken, etc. als de backstage ruimten voor artiesten en hun crew; Gebouw en inrichting worden kindvriendelijk en -veilig ontwerpen. Hoofdtrappen in publiekstoegankelijke ruimten worden voorzien van leuningen op kinderhoogte. De veiligheid van kinderen, ook peuters en kleuters, dient ook zonder continu ouderlijk toezicht te worden geborgd. Dit betekent onder meer dat balustrades van vides niet ‘overklimbaar’ mogen zijn. Bars dienen afsluitbaar te zijn.

3.2.7.2

Buiten Vanuit het oogpunt van sociale veiligheid dient in het ontwerp aandacht te worden geschonken aan de mogelijkheid voor informeel toezicht door personeel, passanten en gebruikers. Waarborgen van veiligheid door: ▪ Goede binnen- en buitenverlichting, ook bij de fietsenstallingen; ▪ Duidelijke inrichting, ingangen, uitgangen, richtingen van routes, alternatieve vluchtmogelijkheden. ▪ Cameratoezicht op eigen terrein en de buitengevels van het gebouw.

3.2.7.3

Nooduitgangen Het gebouw moet zijn voorzien van de wettelijke verplichte vluchtwegen en nooduitgangen. De mogelijkheid van misbruik door het publiek moet zoveel mogelijk worden voorkomen (het binnenlaten van mensen via de nooduitgang).

3.3

Integrale toegankelijkheid Het gebouw en de omliggende buitenruimte dienen minimaal te voldoen aan het keurmerk ITS Basis 2023. “Dit wordt toegekend aan een gebouw wanneer alle ruimten en verkeersgebieden in het object, alsmede de verkeersroutes en gebieden buiten het object (op het terrein behorende tot het object) waar bezoekers zonder begeleiding van een medewerker zelfstandig kunnen en mogen verblijven, voldoen aan de IT-standaard.” Daarnaast gelden de volgende eisen: ▪ Alle publieksruimten, inclusief de Buitensociëteit en de grote theaterzaal, dienen via reguliere publieksroutes toegankelijk te zijn voor rolstoelgebruikers; ▪ de Buitensociëteit, grote en kleine theaterzaal beschikken over specifieke rolstoelplekken; dit betekent echter niet dat de gehele tribune c.q. alle balkons integraal toegankelijk moeten zijn; ▪ artiesteningang dient toegankelijk te zijn voor rolstoelgebruikers; ▪ het backstagegebied inclusief de kleedkamers en bijbehorende voorzieningen, alsmede de speelvloeren/tonelen dienen integraal toegankelijk te zijn voor artiesten/crew; ▪ ook kantoren/werkruimten medewerkers eenvoudig toegankelijk voor rolstoelgebruikers. Specifieke (theater)technische eisen zijn omschreven in desbetreffende hoofdstuk.

Programma van Eisen Hanzehuis

17

3.4

Onderzoeksvragen functioneel en ruimtelijk Het ontwerpteam dient de volgende vragen bij aanvang van het Voorlopig Ontwerp te onderzoeken, te beantwoorden en hierover te rapporteren aan de opdrachtgever. Tussentijdse besluitvorming ligt bij de opdrachtgever. Bij elke vraag is aangegeven of deze een hoge (1), gemiddelde (2) of lagere (3) prioriteit heeft.

3.4.1

Backstagevoorzieningen zalen

3.4.1.1

Theaterlogistiek (prioriteit 1) In het Structuurontwerp van Mecanoo worden drie laad- en losplekken voor theaterlogistiek getekend: 1. voor de Grote Zaal (bestaande handhaven); 2. voor de Kleine Zaal en diverse goederen (boeken e.d.); 3. voor de Buitensociëteit (handhaven huidige laad- en losfaciliteit). Het is de wens om deze zones via een nieuw backstage gebied onderling te koppelen. Belangrijkste redenen daarvoor is het vereenvoudigen van intern transport en verkeer van goederen, instrumentarium en medewerkers/artiesten in het backstage gebied tussen de verschillende zalen, waarbij hoogteverschillen met de podia en zalen worden overbrugd met hellingbanen en/of liften en/of heffers. De consequentie dat daarmee eventueel de nieuwe publieksentree aan de noordzijde vervalt is in lijn met het kavelpaspoort. De verschillende niveaus binnen en rondom het gebouw dienen nog te worden uitgewerkt. Zo ligt de in het Structuurontwerp getekende backstageruimte voor de Kleine Zaal (vermoedelijk) hoger dan het maaiveld daarachter. De wens is om aan de noordzijde één nieuwe, gecombineerde laad-/losplek voor de Kleine Zaal en de Buitensociëteit te realiseren. De huidige laad- en losfaciliteit van de Buitensociëteit is namelijk suboptimaal, vanwege het feit dat de vrachtwagens deels geparkeerd dienen te worden in de openbare verkeerszone.

Toch dient deze wel te worden gehandhaafd voor (incidenteel gebruik bij) producties waarbij grote decorstukken (bijvoorbeeld lange lichttrussen) worden gebruikt. Gebruik van de nieuwe, gecombineerde laad-/losplek is dan niet mogelijk, omdat dit te hoge eisen zal stellen aan de logistieke verbinding met (het podium van) de Buitensociëteit (zoals voldoende manoeuvreerruimte en een grote goederenheffer).

Programma van Eisen Hanzehuis

18

Figuur 2: Huidige laad- en losvoorziening Buitensociëteit met bordes (links) 3.4.1.2

Artiestenvoorzieningen Buitensociëteit (prioriteit 2) In het Structuurontwerp zijn de kleedkamers en artiestenfoyer voor de Buitensociëteit op de eerste verdieping gelegen. Doel is deze zo dicht mogelijk bij de podia te situeren, indien mogelijk alsnog op de begane grond. Ten opzichte van het Structuurontwerp is het aantal kleedkamers, toiletten en douches gereduceerd van 4 naar 2. Wens is de bestaande artiestenfoyer en kleedkamers onder het toneel van de grote zaal goed (zonder doorkruising publiek) te verbinden met het nieuwe backstagegebied, de kleine zaal en de Buitensociëteit. Bij een adequate oplossing kunnen de nieuwe artiestenfoyer en douches bij de kleedkamers van de Buitensociëteit komen te vervallen.

3.4.2

Buitensociëteit

3.4.2.1

Vergroten publiekscapaciteit (prioriteit 3) In het ontwerp dient met berekeningen te worden nagegaan of de publiekscapaciteit van de Buitensociëteit kan worden vergroot tot 1.400 bezoekers. Denk hierbij aan zaken ten aanzien van brandveiligheid, doorstroomcapaciteit van vluchtroutes, beheermaatregelen ten behoeve van ontruiming, hoogte van de balustrade van het balkon, binnenklimaat (koude en luchtkwaliteit), zichtlijnen, et cetera. De mogelijkheden en beperkingen ten aanzien van monumentale onderdelen dienen hierbij in acht te worden genomen.

3.4.2.2

Back of housefuncties zuidzijde (eis) In het Structuurontwerp van Mecanoo wordt de huidige uitbouw, die op de plek staat van de voormalige Kasteleinswoning, gesloopt en getransformeerd tot openbaar gebied (eventueel terras). In paragraaf 3.6.10 is beschreven dat deze uitbouw hetzij gehandhaafd en gerenoveerd, dan wel herbouwd dient te worden voor keukenvoorzieningen bij de Buitensociëteit. De onderliggende (half verdiepte)

Programma van Eisen Hanzehuis

19

monumentale kelder dient te worden gehandhaafd. Het plafond van de kelder is in dusdanig slechte staat, dat dit vervangen moet worden.

Figuur 3: Huidige uitbouw aan zuidzijde Buitensociëteit

Figuur 4: Voormalige Kasteleinswoning rechts op de foto; deze is bij de bouw van de huidige Hanzehof gesloopt 3.4.2.3

Luchtbehandelingsinstallatie (prioriteit 3) Aan de noordzijde van het gebouw ligt een half verdiepte buitenopstelling voor de luchtbehandelingsinstallatie van de Buitensociëteit. Deze is recent gerealiseerd,

Programma van Eisen Hanzehuis

20

inclusief de installaties. De onderzoeksvraag luidt: Is er een mogelijkheid deze kelder met installaties te handhaven? Het geheel ‘naar voren trekken’ van de nieuwbouw tot de in het kavelpaspoort aangegeven rooilijn biedt wellicht een ontwerpmogelijkheid. Dit maakt tevens de foyer (ontmoetingsruimte dieper aan de voorzijde van het gebouw, zodat de publieksvoorzieningen (ontvangst, uitgiftebars en garderobe) beter kunnen worden ingepast. Uitgangspunt bij deze onderzoeksvraag luidt: Het hanteren van het functioneelruimtelijk programma van eisen en de daarin omschreven vloeroppervlakten. 3.4.2.4

Terugbrengen raampartijen (prioriteit 3) In het Structuurontwerp is de ambitie opgenomen om de raampartijen van de Buitensociëteit terug te brengen in de oorspronkelijke staat. Voordelen hiervan zijn de daglichttoetreding in de zaal (ook in het kader van de arbeidsomstandigheden voor theatertechnici) en het vergroten van de allure van dit kenmerkende gebouwdeel. Een verslechtering van de geluidsisolatie van de gevel is, gezien het beoogde gebruik, niet acceptabel. Er dient in het ontwerp een balans te worden gevonden tussen openheid, geluidsisolatie en bouwkosten.

3.4.3

Vergroten openheid kleine zaal – ontmoetingsruimte Zie 3.6.6.1. (prioriteit 2).

3.4.4

Herplaatsen kunstwerk Tegen de gevel van het te slopen deel bevindt zich een bijzonder keramisch kunstwerk met plaquette. Dit kunstwerk is gemaakt door de fabriek de Porceleyne Fles te Delft. Kunstwerk en plaquette dienen met zorg gedemonteerde en geconserveerd te worden voor aanvang van de sloopwerkzaamheden. In het ontwerp dient onderzocht te worden of het kunstwerk met de plaquette in of op het complex kunnen worden herplaatst (prioriteit 3).

Figuur 5 Kunstwerk met plaquette

3.5

Ruimteprogramma Totaal huidige situatie ▪ In de huidige situatie bedraagt het Bruto Vloeroppervlakte van de Hanzehof en stichting Muzehof in totaal 10.232 m2 cf. de hiervoor uitgevoerde NEN 2580 meting. Te handhaven deel nieuwe situatie Hanzehuis Het ruimteprogramma van de te handhaven bouwdelen is als volgt:

Programma van Eisen Hanzehuis

21

▪ ▪ ▪ ▪

Grote theaterzaal inclusief backstagevoorzieningen, toneelbruggen en rollenzolder. Buitensociëteit inclusief de voorzieningen aan de westzijde en de zolder. Additioneel, half verdiepte kelder zuidzijde Buitensociëteit (zie ook hoofdstuk 2): 215 m2 BVO Totaal te handhaven: 5.125 m2 BVO.

Te slopen bouwdelen ▪ In het voorliggende plan voor het Hanzehuis wordt dus 5.107 m2 van de bestaande bebouwing gesloopt (10.232 m2 -/- 5.125 m2). Nieuwbouwdeel nieuwe situatie Hanzehuis ▪ Het ruimteprogramma van de nieuwbouw bedraagt (bij de gehanteerde factor BVO/NO) 4.487 m2 BVO. Dit metrage wordt als uitgangspunt gehanteerd voor de nieuwbouw. Totaal nieuwe situatie ▪ Het totale ruimteprogramma van de te handhaven ruimten (5.125 m2) en het Structuurontwerp (4.487 m2) komt daarmee op: 9.612 m2 BVO. Het ruimteprogramma is uitgewerkt in de als bijlage bijgevoegde ruimtestaat.

3.6

Ruimteclusters en ruimten

3.6.1

Grote theaterzaal De grote theaterzaal en bijbehorende backstageruimten worden gehandhaafd. Kelder (-1) Het kleedkamergebied, gesitueerd onder het podium, dient te worden gerevitaliseerd. Vraag aan de architect is om na te gaan of een deel van dit gebied geschikt is te maken voor andere onderdelen van het ruimteprogramma. In de kelder bevinden zich de volgende ruimten: ▪ kleedkamers ▪ bergingen/werkplaats techniek ▪ installatieruimte ▪ artiestenfoyer ▪ toiletten en douches ▪ berging ▪ orkestbak vaste deel Begane grond (0) Op begane grondniveau bevinden zich de volgende ruimten: ▪ toneel; indien het raam in de gevel van de theaterzaal komt te vervallen, vanwege het nieuwbouwvolume, dient dit aan de binnenzijde te worden afgewerkt. In plaats daarvan dient een nieuw raam in de gevel van de toneeltoren te worden gerealiseerd. De westgevel lijkt daarvoor een geschikte plek.

Programma van Eisen Hanzehuis

22

▪ ▪

▪ ▪

zaal; publiekstoegangen via de nieuwe ontmoetingsruimte. Mogelijk zijn aanpassingen nodig in verband met het peil van de ontmoetingsruimte op de verschillende verdiepingen. regiecabine; de wens is om de publiekscapaciteit van de zaal te vergroten. Mogelijk kan dit door de huidige regieruimte bij de zaal te betrekken en te voorzien van één of twee extra stoelrijen (wens: minimaal 600 stoelen3) ). Daarnaast zijn mogelijk aanvullende optimalisaties van het stoelenplan nodig. trappen backstage

Eerste, tweede, derde en vierde verdieping (1, 2, 3, 4) Op deze verdiepingen bevinden zich: ▪ balkon; mogelijk kan de publiekscapaciteit worden vergroot door herschikking van stoelen op het balkon. ▪ zaalbruggen Vijfde verdieping (5) Op de bovenste verdieping bevindt zich boven het toneel de rollenzolder. 3.6.2

Buitensociëteit De Buitensociëteit is een gemeentelijk monument binnen een beschermd stadsgezicht. De Buitensociëteit en bijbehorende, entree en toiletten aan de westzijde worden gehandhaafd. Upgrade van deze delen maakt geen onderdeel uit van de scope van dit PvE. De opdrachtgever zal nagaan of een upgrade bekostigd kan worden kan worden vanuit het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP). Zo ja, kan dit worden toegevoegd aan de scope. Bij producties waarbij sprake is van grote en/of wisselende gezelschappen op het toneel dient de Kleine zaal of theater/dansstudio als uitvalsbasis (kleed- en verblijfsruimte) voor artiesten te kunnen worden gebruikt. Zie daarnaast de onderzoeksvraag 3.4.1.2 met betrekking tot toegankelijkheid kleedkamers onder toneel grote zaal. Eerste bouwlaag / half verdiepte kelder (0) Op begane grondniveau ligt aan de zuidzijde een monumentaal, half verdiept bouwdeel met onder andere (bier)koelingen. Deze ruimte wordt gehandhaafd. Tweede bouwlaag (1) Op de eerste verdiepingen bevinden zich: ▪ entree westzijde; wordt gehandhaafd. ▪ toneel; wordt gehandhaafd. ▪ zaal: o De maximaal toegestane bezetting bedraagt in de huidige situatie 1.040 personen, conform de gebruiksvergunning.

3)

De stoelen zijn bij oplevering ca. 25 jaar oud. Vervanging is wenselijk, maar geen onderdeel van de scope van dit PvE.

Programma van Eisen Hanzehuis

23

Publiekstoegangen via de ontmoetingsruimte en rechtstreeks vanaf de ingang aan de westgevel. o Een upgrade van de geluidsisolatie van de totale buitenschil behoort niet tot de scope van de opgave. De uitstraling van geluid naar de omgeving via (eventueel, met het terugbrengen van ramen) aan te passen gevels dient te worden voorkomen. Het ontwerp dient minimaal te voorzien in handhaven van het huidige geluidsisolatieniveau. o Publiekstoegang via ontmoetingsruimte voorzien van sluizen in verband met wering van licht en geluid. bar met ondersteunende ruimten: o Bestaande bar achterin de zaal; bij voorkeur handhave op de huidige positie; zie Onderzoeksvragen. o voorzieningen opnemen voor twee (mobiele) barren in de zaal; nagegaan dient te worden of er een bierleiding vanaf de kelder naar deze punten kan worden gerealiseerd. achteromloop inclusief verbinding met te slopen bouwdeel; zie Onderzoeksvragen. backstageruimten en laad-losvoorziening westzijde; zie Onderzoeksvragen. toiletten; de huidige toiletgroepen worden gehandhaafd. o

▪

▪ ▪ ▪

Derde bouwlaag (2) Op de tweede verdieping bevindt zich het balkon. Er wordt een drempelloze verbinding gemaakt met de ontmoetingsruimte op de verdieping. De gewenste opening dient te worden gemaakt in een blindnis (die tot aan verdiepingsvloerniveau uitgezaagd dient te worden). De blindnissen dienen of volledig binnen het nieuwe volume te vallen of geheel buiten het volume (of een verschil met voor en achterzijde in hoogte) maar niet halverwege de nissen. Dat laatste is een aantasting van het beeld. Vierde en vijfde bouwlaag (3, 4) Op de derde verdieping bevindt zich boven de achteromloop een vloer. Op de vierde verdieping bevindt zich de zolder boven de zaal. Via deze ruimten zijn de installaties toegankelijk voor onderhoud. 3.6.3

Ontmoetingsruimte, foyer, theatercafé, participatie

3.6.3.1

Ontmoetingsruimten, foyer Dit is het hart van de accommodatie, de plek waar je als bezoeker binnenkomt. Een grote ruimte die de verschillende functies van het gebouw met elkaar verbindt. Overdag de ontmoetingsruimte met een aantrekkelijke horecavoorziening. De ontmoetingsruimte loopt door over alle verdiepingen en wordt via een trappartij en een (grote) lift verticaal verbonden. De ontvangstplek voor bezoekers is duidelijk herkenbaar, maar ongedwongen, gepositioneerd. Hier wordt een baliemeubel met twee werkplekken met computers, telefoon, pinapparaat, ticketprinter, passenprinter gesitueerd. De apparaten dienen opgeborgen te kunnen worden in het meubel. De werkplekken liggen licht verhoogd ten opzichte van het vloerniveau. De balie is passend voor zowel staande als

Programma van Eisen Hanzehuis

24

zittende bezoekers. Medewerkers hebben bescherming in de rug, waardoor ongewenst(e) benadering en meekijken van bezoekers wordt voorkomen. In de ontmoetingsruimte/foyer dienen op significatie plekken voorzieningen voor signing en led-schermen te worden aangebracht, voor bewegwijzering en informatie voorziening van de bezoekers. Bibliotheekvoorzieningen op de begane grond nabij de ontvangstplek ca. 6-8 m2 benodigd voor: ▪ Uitleenfunctie van de bibliotheek: een uitleenmeubel aanwezig nabij de ontvangstplek, met een computer met RFID-technologie, bonnenprinter en een betaalunit. ▪ Nabij het uitleenpunt staat een ‘slimme’ inleverkast. ▪ Inlever- en uitleenpunt niet te dicht bij elkaar in verband met interferentie. ▪ Er is geen boekenbus in de gevel nodig. Er zijn over de begane grond en de eerste verdieping 100 studie-, werk- en flexplekken, geschikt voor gebruik van laptops etc. Grotere leestafels en het Ontwikkelplein (incl. IDO) zijn geïntegreerd in de ontmoetingsruimte. 3.6.3.2

Theater(café) De ontmoetingsruimte ruimte doet dienst als foyer bij theatervoorstellingen, concerten en andere grote publieksevenementen. Onderdeel is een uitnodigende horecabar. Aan de parkzijde is een intiemer theatercafé gedeelte gesitueerd, dat kan worden afgesloten van de rest van de ontmoetingsruimte met een flexibele wand (in het SO langs as 18). Het buitenterras is gesitueerd bij het theatercafé. Er is – grenzend aan het theatercafé - een goed geoutilleerde keukenvoorziening met alle benodigde magazijnen en de kleedkamer van het serviceteam. Er is een vast cafépodium met een hoogte van 40 cm (dit is een standaardhoogte in verband met uitbreidbaarheid met losse podiumdelen) voor kleinschalige optredens (muziek/podiumkunsten) in een ongedwongen sfeer. Bijvoorbeeld open podiumactiviteiten en optredens door en voor communities. Het is voorzien van theatertechnische voorzieningen (licht en geluid).

3.6.3.3

Keuken en annexen Grenzend aan het theatercafé is het keukengebied gepositioneerd. Ten opzichte van het Structuurontwerp zijn de ruimtes verkleind (50 m2) ten behoeve van de banquetingkeuken in de Buitensociëteit.

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Bereidings- en spoelkeuken, nu 30 m2 Koel- en vriescellen, nu 12 m2 Drankenberging gekoeld, nu 12 m2 Magazijnen, emballage, nu 24 m2 Kleedkamer serviceteam, nu 10 m2

Programma van Eisen Hanzehuis

25

De uitruil van vloeroppervlak van de horeca keuken in het Structuurontwerp ten faveure van de banquetingkeuken in de Buitensociëteit (50m2), zal een herontwerp vergen van de horecaruimte aan de parkzijde van het gebouw. Het keukengedeelte is van buitenaf goed ontsloten in verband met efficiënte aanen afvoer van goederen. Tevens dient in het ontwerp meegenomen te worden: ▪ Het verplaatsen en verkleinen van de in het Structuurontwerp getekende bar naar de overzijde bij de keukenpartij, zodat deze logistiek met elkaar verbonden zijn. ▪ Het verplaatsen van het cafépodium, dat op deze plek in het Structuurontwerp is gepositioneerd. ▪ Drie uitgiftebars in de ontmoetingsruimte: o één tegenover de ingang van de Grote Zaal met de rug tegen de voorgevel; o één in de nabijheid van Kleine Zaal en de Buitensociëteit, eveneens met rugdekking van een wand of de gevelpartij; o één op de eerste verdieping, bij voorkeur tegenover de ingang van het balkon van de Grote zaal met de rug tegen de voorgevel. ▪ Aansluitpunt (elektra) voor een mobiele keuken in de ontmoetingsruimte op de eerste of tweede verdieping. 3.6.3.4

Garderobe De garderobe is geen vast (fysiek) deel van de foyer, maar bestaat uit losse verplaatsbare elementen: garderoberekken en uitgiftetafels (te koppelen i.v.m. veiligheid). Met de garderobe elementen kan ook een andere zonering in het gebouw worden gerealiseerd. De garderobe kan bewaakt en onbewaakt functioneren. In de ontmoetingsruimte zullen op de eerste en tweede verdieping voorts losse garderoberekken en lockers worden geplaatst voor gebruikers van de studieplekken, educatieruimten, et cetera.

3.6.3.5

Toiletten De publiekstoiletten (40) zijn direct gekoppeld aan de ontmoetingsruimte. De toiletten mogen geen overlast geven aan de programma’s in de zalen en moeten akoestisch zijn ontkoppeld. De toiletten zijn gescheiden naar man/vrouw in verband met toepassing van urinoirs. Verhouding man/vrouw is 1/3 – 2/3. Er worden minimaal 2 MIVA publiekstoiletten gerealiseerd. Eén op de begane grond en één op de eerste of tweede verdieping.

3.6.3.6

Jeugdruimte Op de eerste verdieping bevindt zich de jeugdcollectie van de bibliotheek (12-18) met een op deze doelgroep afgestemde inrichting. Er wordt geen separate fysieke ruimte voor gecreëerd. Omdat deze ruimte nabij de popoefenruimtes is gesitueerd, moet hier een voor deze doelgroep aantrekkelijke zone ontstaan, waar ook verblijf en ontmoeting (zonder directie activiteit) mogelijk is. De studie- en leesplekken zijn daar een onderdeel van. Ook hier bevindt zich uitleenapparatuur nabij de collectie.

Programma van Eisen Hanzehuis

26

3.6.3.7

Informatie Punt Digitale Overheid Het Ontwikkelplein met IDO is onderdeel van de ontmoetingsruimte op de eerste verdieping. Voldoende WCD’s ten behoeve van laptops.

3.6.3.8

Taalhuis en cursusruimte digitaal Ook de Taalhuiscollectie en drie 4-persoons cabines voor het (digi)taalhuis op de eerste verdieping zijn onderdeel van de ontmoetingsruimte. De cabines zijn losse meubels die zijn voorzien van verlichting, ventilatie en een wandcontactdoos (voorbeeld). De cursusruimte digitaal is een aparte, afsluitbare ruimte, aanvullend aan het IDO en het Taalhuis en geschikt voor diverse (schone) cursussen. Daglichttoetreding en zicht in de ruimte (voldoende glas in de scheidingswand met ontmoetingsruimte) zijn vereist.

3.6.3.9

Kindertheater Voor de jongste kinderen is er een specifiek kindertheater, gelegen op een rustige plek in de ontmoetingsruimte op de tweede verdieping. Hier wordt voorgelezen (aan bijvoorbeeld schoolgroepen) en er kunnen kleinschalige theateractiviteiten plaatsvinden. Ook fungeert het als educatieve lees-/speel-/spelletjesplek voor kinderen. Deze ruimte kan gesepareerd worden van de rest van de ontmoetingsruimte met een eenvoudige flexibele scheidingswand of gordijn. De boekencollectie voor deze doelgroep bevindt zich nabij- of geïntegreerd in deze ruimte.

3.6.3.10

De Fabriek De Fabriek is een lab/workshop-/instructieruimte. Een schone maakplek voor de ontwikkeling van 21-eeuwse vaardigheden. Bestemd voor jong en oud, maar jongeren moeten zich hier in het bijzonder thuis voelen. De activiteiten hoeven niet naar leeftijd te worden gescheiden. Er is gekozen voor schone technologie. Wel zijn activiteiten mogelijk, zoals muziek maken op de computer, knutselen met lichtjes. De fabriek is in het SO als een aparte, afgescheiden ruimte getekend, gekoppeld aan het Kindertheater. Deze koppeling is niet logisch en te heroverwegen. De ideale situatie is het Kindertheater en de Fabriek als twee ruimtes, die in elkaars nabijheid liggen. De fabriek zou idealiter ook moeten kunnen worden verbonden met de ontmoetingsruimte door bijvoorbeeld een glazen schuifwand. De berging voor materialen van lees-/mediacoaches (was één van de ruimten J14) wordt opgenomen in deze ruimte.

3.6.3.11

Bergingen en logistieke ruimtes bibliotheek Voor verwerking van binnenkomende en uitgaande boeken en andere materialen wordt voorzien in een stellingkast voor boekenkratten nabij de goedereningang van de Kleine zaal. Hiervoor is ca. 4 m2 nodig. Op de eerste verdieping dient te worden voorzien in een berging voor bibliotheekmaterialen voor het (digi)taalhuis (J14).

Programma van Eisen Hanzehuis

27

3.6.4

Kantoren c.a. De kantoorruimtes bieden werkplekken aan een gedeelte van de medewerkers van het Hanzehuis. De verschillende afdelingen werken hier aan de doelstellingen van de nieuwe organisatie. Het ruimteprogramma dat hierna wordt beschreven wijkt af van het Structuurontwerp. Algemene eisen en wensen: ▪ In de kantoren is daglicht en uitzicht vereist. ▪ De kantoorruimten met werkplekken dienen zodanig te worden ontworpen dat in de toekomst met eenvoudige bouwkundige en zonder ingrijpende installatietechnische ingrepen een andere indeling kan worden gemaakt. Bijvoorbeeld door als scheiding systeemwanden zonder elektrotechnische aansluitingen toe te passen. ▪ Vanuit de gebruikers is de wens om te werken met glazen scheidingswanden. Medewerkers moet elkaar kunnen zien. Afsluiten met gordijnen of andere oplossing moet mogelijk zijn. ▪ Er is geen aparte pauzeruimte voor medewerkers. Pauzeren kan plaatsvinden in de ontmoetingsruimte of het theatercafé. ▪ Voor het verwarmen van maaltijden wordt een voorziening getroffen in de pantry, nabij de lokalen op de tweede verdieping. ▪ Medewerkers kunnen ook gebruik maken van flexwerkplekken in de ontmoetingsruimte. ▪ Er dient te worden voorzien in een hygiënische en van binnen afsluitbare voor het kolven of het geven van borstvoeding conform art.

3.48 van het Arbobesluit; deze kan gecombineerd worden met één van de kleedkamers nabij de kantoren/educatieruimten.

3.6.4.1

Werkplekken Marketing/Programmering Voor de marketing en programmeren moet er een ruimte zijn met 8 werkplekken die uitdaagt en de mogelijkheid biedt om creatief te werken aan programma en uitvoering. Workshops, creatieve sessies en het beoordelen van video’s van voorstellingen voor marketing/programmering in de kantoorruimte mogen geen geluidsoverlast geven aan de omliggende kantoren. Medewerkers maken gebruik van de algemene multifunctional in de reproruimte.

3.6.4.2

Werkplekken Financiën/HR Voor de financiële en HR-medewerkers is een rustige kantoorruimte met 3 werkplekken benodigd. Er is een eigen printer in deze werkruimte. Ook is er een losse geldkluis voor kleingeld en mogelijk andere waardepapieren.

3.6.4.3

Werkplekken Directie Voor de directieruimte moet er een afsluitbare ruimte zijn met 3 werkplekken met ruimte een informeel zitje en een eigen printer. De ruimte moet eenvoudig en goed toegankelijk zijn voor gasten van de directie. Zicht van en naar de gang en naar andere werkruimtes moet mogelijk zijn en ook af te schermen.

Programma van Eisen Hanzehuis

28

3.6.4.4

Repro/marketing Een ruimte voor een grote kopieermachine/printer voor flyers, bladmuziek enzovoort. Deze is alleen toegankelijk voor medewerkers.

3.6.4.5

Archiefruimte Opslag archiefstukken.

3.6.4.6

Berging kantoorbenodigdheden Opslag diverse kantoorspullen.

3.6.4.7

Werkplekken Educatie/Participatie (niet in SO) Een ruimte met 6 werkplekken. Situeren nabij marketing/programmering.

3.6.4.8

Werkplekken Horeca/Service/Facilitair (niet in SO) Een ruimte met 4 werkplekken. Deze werkplekken worden bij voorkeur nabij het theatercafé gesitueerd.

3.6.4.9

Vergaderruimte Een ruimte met een vergadertafel voor 8 personen. Te situeren naast de werkplekken Directie.

3.6.4.10

Overige functies De receptiemedewerkers hebben een eigen werkplek bij de entree, hier is geen extra kantoorruimte voor nodig. Vrijwilligers hebben niet de beschikking over computers of werkplekken. De medewerkers techniek en facilitair werken flexibel en hebben geen vaste werkplek.