1294389 - bijlage 1 - Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026 Kwaliteit en gastvrijheid in onze Hanzestad 14 januari 2026

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

2

Inhoudsopgave 1.

Inleiding

4

2.

Opgaven

8

2.1 2.2 2.3 2.4

10 11 13 14

3.

4.

5.

6.

Wat vinden inwoners van de Zutphense horeca? Wat vinden ondernemers van de Zutphense horeca? Sterktes, zwaktes, kansen en uitdagingen Samenvatting: vijf kernopgaven

Visie

15

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

17 18 18 19 20

Kwaliteit en innovatie in de Zutphense horecasector Juiste horeca op de juiste plek Levendigheid met oog voor leefbaarheid Verblijfsaccommodaties en toerisme Inclusiviteit, doelgroepen en gezondheid

Kaders naar thema’s

21

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11

22 25 26 28 29 31 32 33 34 36 37

Horeca-categorieën Ondersteunende horeca / blurring Kwaliteitsimpuls horeca: de Zutphense standaard Terrassen Hotels en verblijfsaccommodaties Tijdelijke initiatieven Horeca & Gezondheid Horeca & Cultuur Horeca & Jongeren Horeca & Geluidsnormen Uitgaanshoreca

Kaders naar gebieden

38

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

41 54 55 56 57

Binnenstad Woonwijken Warnsveld Buitengebied Werklocaties

Uitvoering Kadernota horeca

Bijlagen Bijlage 1: opbrengsten participatie Bijlage 2: samenvatting analyse horeca gemeente Zutphen Bijlage 3: uitwerking SWOT-analyse Bijlage 4: taken en bevoegdheden horecabeleid college en raad

58 61 61 64 68 71

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

3

Kadernota horeca in één oogopslag

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

4

1. Inleiding

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

5

Waarom een Kadernota horeca? De horecasector is van groot belang voor Zutphen, Warnsveld en De Hoven. Horeca zorgt voor levendigheid, gastvrijheid en ontmoeting in de binnenstad, de wijken en het buitengebied. Het is een drijvende kracht achter het sociale en economische leven in de stad, trekt bezoekers en toeristen, en draagt bij aan het unieke karakter van onze gemeente. De horeca in Zutphen, Warnsveld en De Hoven staat er goed voor. Tegelijkertijd zijn er trends en uitdagingen die vragen om een actuele en toekomstgerichte koers. De groei van afhaal- en bezorghoreca, het vergroten van de hotelcapaciteit, toename van daghoreca (zoals koffie/lunch), de wens voor meer ontmoetingsmogelijkheden in de wijken, het versterken van het uitgaansleven voor jongeren en de druk op marges door stijgende kosten vragen om duidelijke keuzes. We willen toe naar de juiste horeca op de juiste plek: ruimte bieden aan innovatie en vernieuwing, maar ook zorgen voor een goede balans tussen reuring en rust, levendigheid en woongenot. De bestaande horecavisie (2017–2022) is verouderd en richtte zich vooral op de binnenstad. De gemeenteraad heeft de Omgevingsvisie gemeente Zutphen (26 mei 2025) vastgesteld. In de omgevingsvisie doet de raad richtinggevende uitspraken over onder andere de toekomst van horeca in de gehele gemeente.

Daarbij wordt ingezet op horeca als motor voor een aantrekkelijke, levendige en toekomstbestendige stad. Met deze Kadernota horeca geeft de gemeenteraad richting aan de verdere ontwikkeling van het horecalandschap. De kadernota biedt ondernemers, bewoners en bezoekers duidelijkheid over de mogelijkheden en spelregels per gebied. Daarnaast zet de kadernota in op een gastvrije en levendige stad waar horeca een centrale rol blijft spelen.

Omgevingsvisie richtinggevend voor Kadernota horeca De Kadernota horeca sluit aan op uitgangspunten uit de Omgevingsvisie (26 mei 2025): • Zutphen vervult een belangrijke regiofunctie en ontvangt jaarlijks veel bezoekers. Horeca speelt hierop in met ruimte voor een divers en kwalitatief aanbod dat aansluit op deze groei. • Voorzieningen zijn voor alle inwoners eenvoudig bereikbaar per fiets of te voet. Dit vraagt om enige spreiding van horeca voor wijken die verder van de binnenstad gelegen zijn. • Ontmoetingsplekken in wijkharten zijn essentieel voor sociale cohesie. Horecavoorzieningen kunnen de wijkharten versterken en voorzien in ontmoeting in de wijken. • Ruimtelijke ontwikkelingen versterken de groenblauwe structuren. Horeca kan hierop inspelen met concepten die bijdragen aan een aantrekkelijke, groene leefomgeving. • Zutphen benut haar rijke cultuur en erfgoed om bezoekers te blijven trekken. Horeca levert een bijdrage aan het toegankelijk maken van cultuur en erfgoed.

Rol van het college en de gemeenteraad De gemeenteraad besluit over deze Kadernota horeca. De hierin opgenomen kaders en die uit de omgevingsvisie worden door het college verder uitgewerkt in een omgevingsprogramma. Het college is bevoegd om dit programma vast te stellen. In het ‘Omgevingsprogramma gemeente Zutphen - Economie’ komen de uitwerking van economisch beleid en uitvoeringsaspecten samen. Zoals sociaaleconomisch, werklocaties en horeca. De gemeenteraad wordt daar intensief bij betrokken. De planologisch-juridische vertaling van de kadernota en het omgevingsprogramma vindt plaats in het omgevingsplan. De gemeenteraad is bevoegd om het omgevingsplan vast te stellen. Daarmee is de gemeenteraad volop in positie bij besluitvorming en uitvoering van onderwerpen rondom horeca. In hoofdstuk 6 van deze kadernota wordt verder ingegaan op de rollen van college en raad en de uitvoering van de kadernota en het op te stellen ‘Omgevingsprogramma gemeente Zutphen - Economie’.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

6

Doelen Kadernota horeca De Kadernota horeca streeft de volgende vijf doelen na: 1. Ruimte voor kwaliteit en innovatie in de Zutphense horecasector. We bouwen aan een horecasector die uitblinkt in kwaliteit en vernieuwing, met ruimte voor bijzondere concepten, samenwerking en gastvrijheid die passen bij het karakter van de stad. 2. Juiste horeca op de juiste plek. We kiezen voor een horecalandschap waarin elk type horeca op een passende plek bijdraagt aan een vitale, leefbare en aantrekkelijke stad. 3. Levendigheid met oog voor leefbaarheid We streven naar een stad die bruist: een binnenstad waar horeca, evenementen en terrassen zorgen voor dynamiek en reuring. Levendigheid is het uitgangspunt, met aandacht en gerichte maatregelen voor leefbaarheid en het beperken van overlast. 4. Een onderscheidend toeristisch profiel met ruim aanbod verblijfsaccommodaties. We ontwikkelen Zutphen verder als aantrekkelijke bestemming met een onderscheidend toeristisch profiel en meer kwalitatieve verblijfsaccommodaties die uitnodigen tot langer verblijf. 5. Een inclusief en divers horecalandschap. We kiezen voor een inclusieve horecasector die aansluit bij de diversiteit van Zutphen, Warnsveld en De Hoven, met een toegankelijk en gevarieerd aanbod waar iedereen zich welkom voelt.

Participatie Beleid maken lukt alleen als we goed luisteren naar mensen die er dagelijks mee te maken hebben. Bij het opstellen van deze kadernota is daarom actief opgehaald wat er speelt bij ondernemers, inwoners en gezondheidsorganisaties. In de motie ‘aandacht voor uitgaansleven jongeren’ is aandacht gevraagd om concrete doelen op te stellen die er voor zorgen dat het vrijetijdsaanbod beter aansluit op de behoeften van jongeren en jongvolwassenen. Jongeren hebben daarom specifieke aandacht gekregen in de participatie. Ondernemers • Vertegenwoordigers van horecaondernemers, de binnenstad en wijkwinkelcentra hebben in een externe klankbordgroep op drie momenten in het proces meegedacht over de Kadernota horeca. Deze ondernemers kennen hun branche goed en hebben actuele informatie. De externe klankbordgroep is feedback gevraagd op relevante thema’s. Zo kregen we scherp wat er speelt: wat werkt, wat mist en wat beter kan. • Alle horecaondernemers kregen de kans om in twee brede sessies mee te denken over de toekomst van de Zutphense horecasector. • Er ook zijn per mail en brief toegestuurde individuele reacties van ondernemers meegenomen. Ook zijn er reacties toegestuurd door BMZ en VCOZ op de 80%-versie. Deze reacties zijn meegenomen bij verwerking in het definitieve rapport.

Inwoners en bezoekers • Ruim 750 inwoners deden mee aan het inwonerpanel, waarin we hebben gevraagd naar behoeften van horeca in de gemeente Zutphen en de eigen wijk of kern. • Inwoners en bezoekers kregen op de weekmarkten in Zutphen en Warnsveld de mogelijkheid om hun mening te geven en vragen te beantwoorden over de horeca in de gemeente Zutphen. • Inwoners mochten in drie openbare sessies meepraten over welke thema’s voor hen belangrijk zijn. • Ook zijn er schriftelijke reacties toegestuurd door inwoners op de 80%-versie. Deze reacties zijn meegenomen bij verwerking in het definitieve rapport.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

7

Jongeren • Om te weten wat er speelt onder jongeren hebben we gekozen voor laagdrempelige participatie. Met behulp van Swipocratie konden jongeren door te ‘swipen’ op stellingen aangeven wat zij belangrijk vinden en wat zij missen in de Zutphense horeca en het uitgaansleven. Bijna 1.150 inwoners deden mee, waaronder 390 tot en met 25 jaar. • De jongerenraad Zutphen heeft het advies ‘Verbetering horeca voor jongeren’ geschreven. Dit advies is meegenomen bij het opstellen van de Kadernota horeca. Gezondheidsorganisaties • GGD Noord- en Oost-Gelderland en Tactus hebben een notitie aangeleverd als input voor de Kadernota horeca. Leeswijzer Hoofdstuk twee beschrijft de belangrijkste opgaven voor de Zutphense horeca. Het hoofdstuk geeft inzicht in sterke en zwakke punten, kansen en uitdagingen. Ook komen actuele trends en ontwikkelingen aan bod. Hoofdstuk drie presenteert de visie op de Zutphense horeca. Deze visie is opgebouwd rond vijf kernopgaven, die in dit hoofdstuk worden toegelicht. Hoofdstuk vier schetst de kaders per thema, zoals ondersteunende horeca en hotels. Hoofdstuk vijf zoomt in op de kaders per deelgebied. Er is onderscheid gemaakt tussen de binnenstad, woonwijken, het buitengebied en werklocaties. Hoofdstuk zes licht toe hoe de uitwerking en uitvoering van het horecabeleid als onderdeel van het ‘Omgevingsprogramma gemeente Zutphen - Economie’ wordt vormgegeven.

In de bijlagen staat een toelichting op het participatieproces. Ook bevat de bijlage analyse van de Zutphense horeca en een andere uitwerking van de SWOT-analyse.

In deze Kadernota horeca is gebruikt gemaakt van beeldmateriaal aangeleverd door InZutphen en de gemeente Zutphen.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

8

2. Opgaven

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

9

De horeca in Zutphen, Warnsveld en De Hoven is volop in beweging. In dit hoofdstuk brengen we in beeld wat inwoners en ondernemers belangrijk vinden, welke trends en ontwikkelingen spelen, en waar de kansen en uitdagingen liggen voor de komende jaren. We kijken niet alleen naar cijfers en beleid, maar vooral naar de verhalen, wensen en ervaringen uit de stad. Wat vinden inwoners van het huidige aanbod? (hoofdstuk 2.1) Waar zien ondernemers kansen en knelpunten? (hoofdstuk 2.2) Welke sterktes, zwaktes, kansen en uitdagingen spelen er? (hoofdstuk 2.3) In dit hoofdstuk komen al deze vragen aan bod. We sluiten af met vijf kernopgaven die richting geven aan de Kadernota horeca Zutphen (hoofdstuk 2.4).

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

10

2.1 Wat vinden inwoners van de Zutphense horeca?

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

11

2.2 Wat vinden ondernemers van de Zutphense horeca?

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

12

Acht trends in de horecasector Horeca op meerdere momenten op de dag Horecazaken richten zich vaker op meerdere momenten de dag: van koffie en ontbijt, via lunch en borrel, tot diner en cocktails. Dit zorgt ervoor dat gasten langer blijven en op verschillende momenten komen. De centrale rol van de bar zorgt dat gasten langer blijven hangen. Doelgroepgerichte beleving Horecaondernemers stemmen hun concept, inrichting, menukaart en sfeer meer af op een specifieke doelgroep (bijvoorbeeld gezinnen, jonge stellen, ouderen) of leefstijl. Dit gaat verder dan alleen het eten: het gaat om de totale ervaring, van terras tot interieur, van muziek tot service. Hyperpersoonlijke gastbeleving, loyaliteit en technologische innovatie Horecazaken zetten in op persoonlijke aandacht, loyaliteitsprogramma’s en een ervaring die op gasten is afgestemd. Data, technologie en AI maken dit mogelijk, bijvoorbeeld door voorkeuren en allergieën te onthouden. Van digitale reserveringssystemen, contactloos bestellen/betalen en AI-gedreven menuoptimalisatie tot data-analyse voor gepersonaliseerde gastbeleving. Digitalisering helpt processen te stroomlijnen, kosten te besparen en de gasttevredenheid te verhogen. Duurzaam, plantaardig en gezond Diverse gasten verwachten lokale, seizoensgebonden producten, minder voedselverspilling en transparantie over herkomst.

Ook groeit de vraag naar plantaardige, gezonde en transparante gerechten. Alcoholvrije dranken (mocktails) zijn in opkomst. Opkomst koffie- en lunchzaken Koffie- en lunchzaken zijn populair als laagdrempelige ontmoetingsplek, werkplek en voor gezonde lunchopties. Vooral jongeren, werkenden en actieve ouderen maken hier graag gebruik van. Maar ook (dag)toeristen bezoeken veelvuldig koffie- en lunchzaken. Kostenbeheersing Ondernemers zoeken actief naar manieren om marges te verbeteren en kosten te beheersen. Dit gebeurt door efficiënter voorraadbeheer, het verkleinen van de menukaart, het beperken van verspilling, het verhogen van de gemiddelde besteding per gast en het inzetten op arrangementen. Ook digitalisering, automatisering en AI worden ingezet om processen te stroomlijnen en personeelskosten te verlagen. Het slim omgaan met deze uitdagingen is essentieel voor het toekomstbestendig maken van de sector. Kleinschalig verblijven, ecotoerisme en wellness Kleinschalig toerisme en alternatieve verblijfsaccommodaties groeien, zoals tiny campings, B&B’s bij de boer en wellness in het buitengebied. Gasten zoeken rust, natuur, duurzaamheid en een persoonlijke beleving. Ecotoerisme en bijzondere overnachtingen (zoals tiny houses of glamping) zijn populair, vooral onder actieve recreanten, gezinnen en stellen die bewust kiezen voor kleinschaligheid en kwaliteit.

Dynamiek hotelsector De hotelsector is sterk dynamisch. Er is een groeiende vraag naar onderscheidende concepten zoals boetiek-hotels en verblijven met een unieke beleving of thematiek. Ook de combinatie van logies met horeca, wellness of cultuur wordt belangrijker. Tegelijkertijd is er sprake van concurrentie van alternatieve aanbieders zoals Airbnb, B&B’s en short stay. De zakelijke hotelmarkt is gekrompen door blijvend hybride werken en minder internationale zakenreizen. Hotels én recreatiebedrijven spelen hierin in met flexibele vergaderfaciliteiten, hybride eventmogelijkheden en sterke focus op service.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

13

2.3 Sterktes, zwaktes, kansen en uitdagingen We vatten hieronder de sterktes, zwaktes, kansen en uitdagingen (SWOT-analyse) samen op basis van de opbrengsten uit de participatie, trends en analyse. In bijlage 3 is de SWOT-analyse verder uitgewerkt.

Sterkte

Zwakte

1.

Sterk toeristisch profiel: Zutphen trekt veel bezoekers door haar historische binnenstad, monumenten, speciaalzaken, ligging aan de IJssel en nabijheid van de Veluwe en de Achterhoek.

1.

Onvoldoende aansluiting op behoeften jongeren: Jongeren voelen zich onvoldoende aangesproken door het huidige aanbod.

2.

2.

Divers horeca-aanbod: Veel variatie van restaurants, cafés, lunchzaken, terrassen en fastservice.

Versnippering uitgaansaanbod: nachthoreca en uitgaansgelegenheden zijn verspreid, waardoor er geen duidelijk uitgaanscluster is dat versterkend werkt.

3.

Sterke clustering in binnenstad: overgrote deel van de horeca bevindt zich in de binnenstad, wat zorgt voor kritische massa en levendigheid.

3.

Beperkt horeca-aanbod in wijken. Vooral laagdrempelige ontmoetingsplekken ontbreken.

4.

4.

Lokaal ondernemerschap: Zutphen kent vooral lokalehorecaondernemers en minder ketens, hierdoor is er lokale binding en zijn er onderscheidende concepten.

Oververtegenwoordiging fastservice in wijken: vooral fastfood zoals snackbars en bezorghoreca.

5.

Aantrekkelijke openbare ruimte: Sfeervolle pleinen, historische panden en terrassen versterken het horecaklimaat.

Aantrekkingskracht horeca Noorderhaven: profiteert nog te weinig van spontane bezoekersstromen vanuit de binnenstad en moet nog profiel opbouwen.

6.

Beperkte marktruimte voor uitbreiding aanbod: weinig ruimte voor groei van horeca voor eten en drinken, mits toerisme verder groeit, vooral behoefte kwalitatieve versterking en differentiatie.

5.

6.

Sterke sociale functie: Horeca is een ontmoetingsplek voor inwoners en bezoekers, draagt bij aan cohesie en stadsidentiteit.

Kans

Uitdaging

1.

Toenemend belang terrassen: terrassen steeds populairder bij alle leeftijden en zorgen voor jaarrond ‘verlengstuk’ van de horeca.

1.

Marges onder druk: stijgende kosten (inkoop, personeel, energie) en personeelstekorten zetten rendement onder druk.

2.

Beleving: groeiend belang beleving en sfeer, unieke concepten, tijdelijke horeca-initiatieven, evenementen en festivals.

2.

Veranderend uitgaansgedrag jongeren: minder ‘traditioneel’ uitgaan, meer festivals, meer terrasbezoek en borrelen, verhoging alcoholleeftijd.

3.

Wisselwerking met winkels: winkels en horeca versterken elkaar, blurring 1 biedt kansen voor nieuwe verdienmodellen.

3.

Balans levendigheid en leefbaarheid: ervaren overlast door geluid, verkeer en nachtelijk gedrag, leidt tot beperkingen horecasector.

4.

Verduurzaming en toekomstbestendigheid: investeren in duurzame bedrijfsvoering en gebouwen, aansluiten bij maatschappelijke trends.

4.

5.

Uitbreiding verblijfsaccommodaties: groeiend binnenlands en buitenlands toerisme, behoefte aan meer hotelkamers en logies.

Ongezonde voedselomgeving: veel fastfood, alcohol en ongezonde opties dragen bij aan overgewicht en gezondheidsproblemen. Een toename van punten waar alcohol versterkt wordt, kan leiden tot verdere normalisering en verleiding van alcoholgebruik.

5.

Recreanten: meer wandelaars en fietsers, mede door vergrijzing. Zorgt voor kansen buitengebied en bezoek binnenstad doordeweeks.

Versnippering en overaanbod: kans op verschraling van aanbod en omzetdruk bij teveel horeca op verspreide plekken (in binnenstad en wijken).

6.

Bezorghoreca op ongewenste plekken: overlast door bezorgscooters/fietsen, aantasting verblijfskwaliteit.

6.

1

Blurring betekent dat functies zoals horeca, detailhandel, dienstverlening, cultuur en maatschappelijke activiteiten in elkaar overlopen in één totaalconcept.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

14

2.4 Samenvatting: vijf kernopgaven Om de kansen voor de Zutphense horeca te benutten en de uitdagingen het hoofd te bieden, zijn vijf kernopgaven geformuleerd. Deze vijf kernopgaven vormen samen de basis voor de Zutphense Kadernota horeca. 1. Kwaliteit en innovatie in de Zutphense horecasector De Zutphense horeca kent een mix van hoogwaardige restaurants, lunch- en koffiezaken en fastservice-concepten. Het aanbod van cafés en nachthoreca is relatief beperkter. De behoefte aan vernieuwing, beleving en functiemenging groeit, zowel bij ondernemers als bij bewoners en bezoekers. De kernopgave is om ruimte te bieden aan innovatieve concepten, tijdelijke initiatieven en bijzondere locaties, en tegelijkertijd te investeren in kwaliteit, duurzaamheid en uitstraling. Dit vraagt om minder regels waar mogelijk, meer maatwerk en samenwerking, en ondersteuning bij verduurzaming en kennisdeling. 2. Juiste horeca op de juiste plek De horeca in de gemeente Zutphen concentreert zich sterk in de binnenstad, waar ruim 70% van de horecazaken is gevestigd. Deze clustering versterkt de levendigheid en het economisch draagvlak, maar betekent ook dat het aanbod in de wijken en het buitengebied beperkt is. De kernopgave is om de binnenstad als hoofdstructuur te behouden en te versterken, terwijl er tegelijkertijd ruimte wordt geboden voor meer laagdrempelige horeca in de wijken en het buitengebied.

Dit vraagt om scherpe keuzes: waar willen we wel en waar geen horeca, en welk type horeca willen we op welke plek? Ook het voorkomen van versnippering en het bieden van maatwerk zijn hierbij belangrijke aandachtspunten. 3. Levendigheid met oog voor leefbaarheid De binnenstad is het kloppende hart van het Zutphense horecaleven. Levendigheid en reuring zijn essentieel voor een aantrekkelijke stad. Bewoners wonen soms letterlijk naast of boven de horeca. De uitdaging is om een goede balans te vinden tussen bruisende horeca en een prettige, veilige woonomgeving. Dit vraagt in deze horecavisie om heldere kaders voor locaties van uitgaanshoreca. In aanvullend beleid vraagt dit om keuzes in openingstijden, terrassen en evenementen, maar ook om slimme handhaving en samenwerking tussen ondernemers, bewoners en gemeente. 4. Verblijfsaccommodaties en toerisme De gemeente Zutphen trekt steeds meer bezoekers, maar het aanbod aan overnachtingsplekken is relatief beperkt. Er is behoefte aan uitbreiding van (betaalbare) hotels en aan onderscheidende, kleinschalige accommodaties. De kernopgave is om het toeristisch profiel van de gemeente Zutphen te versterken door te investeren in verblijfsaccommodaties, arrangementen en samenwerking met cultuur, evenementen en promotie.

Een gelijk speelveld tussen hotels en alternatieve aanbieders (zoals B&B’s en short stay) is hierbij van belang, bijvoorbeeld op het vlak van toeristenbelasting. 5. Inclusiviteit, doelgroepen en gezondheid Het huidige horeca-aanbod richt zich vooral op volwassenen en ouderen, terwijl jongeren zich niet altijd aangesproken voelen. De uitdaging is om te zorgen voor een inclusieve horeca: voor iedereen welkom, voor elk wat wils en voor alle beurzen. Dit betekent meer variatie in aanbod, aandacht voor betaalbaarheid, ruimte voor initiatieven van en voor jongeren, en het versterken van de sociale functie van horeca in wijken en buurten. Daarnaast speelt gezondheid een rol: het stimuleren van verantwoorde voedselkeuzes door het beperken van fastfoodaanbod met overwegend ongezonde voedselopties en aandacht voor alcoholgebruik.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

15

3. Visie

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

16

De Zutphense horeca is van grote waarde voor Zutphen, Warnsveld en De Hoven: het is de plek waar inwoners elkaar ontmoeten, bezoekers zich welkom voelen en ondernemers hun creativiteit en ondernemerschap tonen. De komende jaren wil Zutphen haar horecasector verder versterken en vernieuwen, met oog voor de unieke kwaliteiten van de stad en de veranderende wensen van gasten, ondernemers en bewoners. De visie op de Zutphense horeca vatten we als volgt samen: “Zutphen onderscheidt zich door kwaliteit en innovatie, met horeca die de stad laat bruisen. We zetten in op de juiste horeca op de juiste plek, waarbij levendigheid het uitgangspunt is en leefbaarheid zorgvuldig wordt bewaakt. Inclusieve voorzieningen zorgen dat iedereen zich welkom voelt, van jongeren tot ouderen. Horeca en verblijfsaccommodaties versterken toerisme en maken Zutphen tot een vitale stad waar ontmoeting, beleving en gastvrijheid centraal staan.” Deze visie is uitgewerkt langs vijf kernopgaven (zie ook hoofdstuk 2.2). Per kernopgave geven we de gewenste ontwikkeling weer. De concrete uitwerking volgt in hoofdstuk 4 (uitwerking naar kaders) en hoofdstuk 5 (uitwerking naar gebieden).

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

17

3.1 Kwaliteit en innovatie in de Zutphense horecasector Zutphen kiest voor een horecasector die zich onderscheidt door kwaliteit, creativiteit en vernieuwingskracht. We zijn een stad waar ondernemers de ruimte krijgen om te experimenteren, waar bijzondere concepten ontstaan en waar beleving en gastvrijheid centraal staan. Kwaliteit betekent meer dan alleen goed eten en drinken: het gaat om de totale ervaring, de uitstraling van het pand en terras en de verbinding met de omgeving. Ook gaat het om het vermogen om in te spelen op de wensen van verschillende doelgroepen en dit vraagt om diversiteit in het horecaaanbod. Om kwaliteit concreet te maken en te inspireren hebben we de ‘Zutphense Standaard: 8 ingrediënten voor hoogwaardige horeca’ ontwikkeld (zie hoofdstuk 4.3). We stimuleren ondernemers om te vernieuwen, samen te werken en te investeren in duurzaamheid, uitstraling en gastvrijheid. De binnenstad en omgeving biedt kansen voor hoogwaardige restaurants en vernieuwende daghoreca, maar ook voor tijdelijke initiatieven, festivals en evenementen die aansluiten bij het DNA van de stad. De gemeente ondersteunt innovatie door maatwerk te bieden en ondernemers te faciliteren bij het realiseren van hun ideeën.

Tegelijkertijd wordt ingezet op het bewaken van kwaliteit, bijvoorbeeld door profielen per deelgebied te ontwikkelen, het stimuleren van kennisdeling en het ondersteunen van verduurzaming, bijvoorbeeld van monumentale panden. We bieden ruimte voor vernieuwing door mogelijkheden te bieden voor ondersteunende horeca in detailhandel, maatschappelijke en culturele voorzieningen. Ook komen er meer mogelijkheden voor beleving binnen horecapanden, zoals livemuziek en dj’s in restaurants. Door te kiezen voor kwaliteit en innovatie, bouwt Zutphen aan een horecalandschap dat meebeweegt met de tijd en bijdraagt aan het unieke karakter van de stad.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

18

3.2 Juiste horeca op de juiste plek Zutphen kiest voor een horecalandschap vanuit de basis: juiste horeca op de juiste plek. Dat betekent: duidelijke keuzes waar horeca wél en niet gewenst is, en welk type horeca het beste past bij de functie en het karakter van een gebied. Zo wordt versnippering en overaanbod voorkomen. Dit wordt bekeken in samenhang met wonen, mobiliteit, openbare ruimte en gezondheid. De binnenstad blijft het kloppende hart van het Zutphense horecaleven: hier is ruimte voor een breed en gevarieerd aanbod, met een sterke concentratie van koffie-/lunchzaken, restaurants, cafés, uitgaan, terrassen en bijzondere concepten. Deze clustering zorgt voor levendigheid, economische kracht en een aantrekkelijk verblijfsklimaat voor zowel inwoners als bezoekers. Tegelijkertijd willen we ruimte bieden aan laagdrempelige horeca in de wijken en het buitengebied. In de wijken ligt de nadruk op kleinschalige, buurtgerichte ontmoetingsplekken: cafés of daghoreca die bijdragen aan de sociale cohesie en het dagelijks leven van bewoners. In het buitengebied is ruimte voor onderscheidende concepten die aansluiten bij het landschap, recreatie en ecotoerisme—zoals theetuinen, B&B’s of natuurcampings. Onze werklocaties bestaan uit bedrijventerreinen en gemengde gebieden (Bufferzone en De Stoven). Bedrijventerreinen zijn primair voor werkfuncties, hier staan we geen horeca toe.

In de gemengde gebieden kan horeca mogelijk wel passend zijn en is er soms al aanwezig. Ongewenste ontwikkelingen, zoals fastfood in het buitengebied met een grote verkeersaantrekkende werking of bezorghoreca op plekken waar dit niet past, worden actief tegengegaan. Door in te zetten op de juiste horeca op de juiste plek, bouwt Zutphen aan een horecasector die aansluit bij de wensen van inwoners, ondernemers en bezoekers—en die bijdraagt aan een sterke, leefbare en toekomstbestendige stad.

3.3 Levendigheid met oog voor leefbaarheid Zutphen wil een stad zijn waar het bruist: een plek waar horeca, evenementen en terrassen zorgen voor dynamiek, ontmoeting en beleving. Levendigheid is een kwaliteit van onze binnenstad en een belangrijke factor voor aantrekkingskracht en economische vitaliteit. We willen dat inwoners en bezoekers Zutphen ervaren als een stad waar altijd iets te doen is, van gezellige cafés tot culturele activiteiten.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

19

Tegelijkertijd weten we dat levendigheid soms spanning geeft. Bewoners in de binnenstad ervaren hinder van geluid en incidenten, en dat vraagt om verantwoordelijkheid van alle partijen. De afgelopen jaren is daarom stevig ingezet op maatregelen die overlast beperken, zoals extra toezicht in de nacht, afspraken met exploitanten, betere verlichting en het tegengaan van drinken op straat. We willen de levendigheid niet afremmen, maar wel in goede banen willen leiden. We kiezen bewust voor levendigheid in aangewezen gebieden, met ruimte voor uitgaan, langere openingstijden en een levendige sfeer tot in de late uren. In gebieden met een lage horeca intensiteit blijft woongenot vooropstaan. Een bruisende stad mag soms schuren – dat hoort bij stedelijke dynamiek. Wel blijven we zoeken naar oplossingen om overlast te beperken en zetten we in op samenwerking tussen ondernemers, bewoners en gemeente. Daarnaast investeren we in een aantrekkelijke, veilige openbare ruimte die uitnodigt tot verblijf en ontmoeting. Door te kiezen voor levendigheid als uitgangspunt, blijft Zutphen een stad waar het prettig uitgaan én wonen is; een stad die bezoekers aantrekt, ondernemers kansen biedt en waar bewoners trots op zijn.

3.4 Verblijfsaccommodaties en toerisme Zutphen wil zich verder ontwikkelen als aantrekkelijke bestemming voor bezoekers uit binnen- en buitenland. De stad heeft een uniek toeristisch profiel dankzij haar historische binnenstad, speciaalzaken, monumentale gebouwen, ligging aan de IJssel en het rijke culturele aanbod. Horeca en verblijfsaccommodaties zijn onmisbare schakels in het versterken van deze aantrekkingskracht en het verlengen van het verblijf van bezoekers. Samenwerking tussen gemeente, ondernemers, cultuurinstellingen en promotiepartners is essentieel om het toeristisch profiel van Zutphen te versterken en bezoekers te verleiden tot langer verblijf. De gewenste situatie is een gemeente waar bezoekers zich welkom voelen en kunnen kiezen uit een gevarieerd, kwalitatief hoogwaardig en onderscheidend aanbod van verblijfsaccommodaties. We zetten in op uitbreiding van het aantal hotelkamers, maar ook voor B&B’s en bijzondere concepten zoals wellness-accommodaties. In het buitengebied is ruimte voor kleinschalige, duurzame en natuurgebonden verblijfsconcepten die aansluiten bij het DNA van de gemeente Zutphen. De gemeente Zutphen streeft naar een gelijk speelveld tussen hotels en andere aanbieders zoals B&B’s en short stay, met heldere regels en aandacht voor kwaliteit en veiligheid.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

20

We kiezen voor kwaliteit en beleving: overnachten in de gemeente Zutphen betekent meer dan een bed. Het is een ervaring die verbonden is met de stad, haar historie en haar omgeving. Arrangementen die horeca, cultuur, natuur en evenementen combineren, zorgen voor een aantrekkelijk en compleet aanbod voor verschillende doelgroepen—van gezinnen tot zakelijke gasten, van actieve recreanten tot cultuurliefhebbers. Door ruimte te bieden voor verblijfsaccommodaties en met partners als Zutphen Promotie en Binnenstadsmanagement samen te werken aan toerisme en verblijfseconomie, bouwt Zutphen aan een vitale lokale economie, meer bestedingen in de stad en een levendigere binnenstad. Tegelijkertijd blijft er oog voor balans met de leefbaarheid en het karakter van de stad en haar omgeving.

3.5 Inclusiviteit, doelgroepen en gezondheid We streven naar een horecalandschap dat uitnodigend is voor iedereen. We willen dat alle inwoners en bezoekers zich welkom voelen in de horeca, ongeacht leeftijd, achtergrond, inkomen of levensstijl. Inclusiviteit betekent dat het aanbod aansluit bij de diversiteit van de Zutphense samenleving en inspeelt op de uiteenlopende wensen en behoeften van verschillende doelgroepen. De gewenste situatie is een stad waar jongeren, gezinnen, ouderen, LHBTI+’ers, mensen met een beperking en andere groepen zich herkennen in het horeca-aanbod. Dat vraagt om meer variatie in concepten, betaalbaarheid, toegankelijk, sfeer en programmering. Jongeren moeten zich kunnen uitleven in eigentijdse, laagdrempelige uitgaansplekken en creatieve broedplaatsen. Gezinnen zoeken kindvriendelijke locaties, ouderen waarderen bereikbaarheid en comfort, en nieuwe Zutphenaren vinden aansluiting. Zutphen kiest voor horeca die verbindt: plekken waar ontmoeting centraal staat, waar ruimte is voor initiatieven van en voor jongeren, en waar ondernemers samenwerken met welzijn, cultuur en sport. We staan open voor pilots en evenementen gericht op doelgroepen die nu onvoldoende bediend worden. We gaan graag in gesprek met ondernemers bij het ontwikkelen van inclusieve concepten.

Betaalbaarheid vraagt om aandacht: horeca moet toegankelijk zijn voor alle beurzen, met ruimte voor eenvoudige eetplekken en daghoreca in de wijken. Waar commerciële exploitanten dit niet kunnen dragen, kijken we naar sociaal-maatschappelijke initiatieven en het faciliteren daarvan in onze wijkharten. Een voorbeeld is wijkcentrum Waterkracht, waar laagdrempelige ontmoeting en betaalbare horeca wordt gefaciliteerd. Dit vraagt ook om samenwerking met scholen, jongerenwerk, cultuurinstellingen en bewoners. Initiatieven die bijdragen aan sociale cohesie krijgen extra aandacht. Zutphen staat voor een horecalandschap dat bijdraagt aan een gezonde leefomgeving. We willen dat horeca keuzes zoveel mogelijk stimuleert die hierbij passen. Bijvoorbeeld de aanwezigheid van veel ongezonde voedselopties in een wijk of bij scholen maakt het voor mensen moeilijker om gezonde keuzes te maken. We willen daarom minder nadruk op fastfood met overwegend ongezonde voedselopties, meer ruimte voor verse en gevarieerde maaltijden en een bewuste omgang met alcohol. Door te kiezen voor een inclusieve én gezonde horeca werken we aan een stad waar iedereen zich welkom voelt, waar ontmoeting en verbinding centraal staan, en waar de horeca een afspiegeling is van de kracht en diversiteit van de samenleving.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

21

4. Kaders naar thema’s

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

22

Om de visie uit hoofdstuk 3 te vertalen naar concreet beleid, werken we in dit hoofdstuk de kaders per thema uit. Zo bieden we duidelijkheid: wat stimuleren we en waar liggen grenzen? De volgende thema’s komen aan bod: 4.1 Horeca-categorieën 4.2 Ondersteunende horeca / blurring 4.3 Kwaliteitsimpuls horeca: de Zutphense standaard 4.4 Terrassen 4.5 Hotels en verblijfsaccommodaties 4.6 Tijdelijke initiatieven 4.7 Horeca & Gezondheid 4.8 Horeca & Cultuur 4.9 Horeca & Jongeren 4.10 Horeca & Geluidsnormen In hoofdstuk 5 gaan we in op kaders in gebieden, zoals de binnenstad en de wijken.

4.1 Horeca-categorieën Doel van horeca-categorieën Horecabedrijven bestaan in vele vormen, zoals restaurants, lunchrooms, cafés en afhaalhoreca. De juiste horeca op de juiste plek is de basis van de Zutphense Kadernota horeca. Zo kan worden gestuurd op de ontwikkeling van horeca die past bij het karakter van een gebied, de behoefte van de doelgroep en de gewenste balans tussen levendigheid en leefbaarheid. Denk hierbij aan de wenselijkheid van daghoreca in winkelgebieden of juist het versterken van een straat met restaurants. Het onderscheiden van horeca-activiteiten in duidelijke horeca-categorieën maakt het mogelijk om gewenste horeca te ontwikkelen passend bij het gebied, maatwerk te bieden en overlast te beperken. Waarom van 3 naar 7 categorieën? Het vigerende bestemmingsplan 2 (als onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan) werkt nog met twee of drie brede horeca-categorieën. Deze indeling is te grofmazig en biedt onvoldoende houvast om te sturen op locatie en impact. Zo vallen in de oude indeling bijvoorbeeld hotels onder dezelfde categorie als restaurants, terwijl hotels een heel andere invloed hebben op leefbaarheid en mobiliteit. Een ander voorbeeld zijn cafés, die in de oude indeling onder dezelfde categorie vallen als lunchrooms en ijssalons, terwijl hun impact op woongenot groter is dan die van daghoreca.

Door de indeling te verfijnen kan de gemeente gerichter sturen op impact op de leefomgeving (leefbaarheid en verkeersstromen) en locaties. Ook biedt het meer transparantie aan ondernemers en bewoners over wat waar mogelijk is. Toepassing in het omgevingsplan In de horecavisie 2017-2022 is gekozen voor een nieuwe indeling van horecavormen, die beter aansluit bij het bezoekmotief van de consument en de gewenste kwaliteit en functiemix per gebied. Deze indeling is echter nog niet juridisch vertaald in het geldende omgevingsplan. Het college heeft daarom in 2024 de beleidsregel ‘Randvoorwaarden horecabedrijven bij wijziging of afwijking omgevingsplan gemeente Zutphen 2024’ vastgesteld. Door deze beleidsregel kan bij afwijking 3 van het omgevingsplan worden gestuurd op het stimuleren van gewenste en tegengaan van ongewenste horeca. Op basis van het huidige omgevingsplan kan er echter nog onvoldoende gestuurd worden op de gewenste ontwikkelrichting van horeca. De nieuwe horeca2 3

Bestemmingsplan ‘Oude stad / IJsselkade 01-07-2013’

Het gaat om activiteiten die betrekking hebben op het transformeren van een gebouw naar een horecabedrijf en/of het realiseren van een (nieuwbouw) gebouw op een perceel waar op basis van het geldende omgevingsplan geen horeca is toegestaan, of het wijzigen naar een andere dan de ter plaatse toegestane horecacategorie.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

23

categorieën worden daarom juridisch verankerd in het omgevingsplan. Dit maakt het mogelijk om per gebied vast te leggen welke categorieën zijn toegestaan, waar clustering of juist beperking gewenst is, en hoe wordt omgegaan met nieuwe ontwikkelingen. Dit wordt verder uitgewerkt in het ‘Omgevingsprogramma gemeente Zutphen - Economie’. Aanscherping van horeca categorieën De horeca categorieën uit de horecavisie 2017-2022 vormen het vertrekpunt voor de Kadernota horeca. In deze kadernota is er nadrukkelijk aandacht voor het reguleren van fastfood met overwegend ongezonde voedselopties en het specifiek inkaderen van afhaal- en bezorghoreca. Dit is nodig vanwege de groei van deze sector, de impact op leefbaarheid (overlast, verkeersbewegingen) en de wens om een gezonde voedselomgeving te stimuleren. Vanwege ontwikkelingen sinds de vorige horecavisie maken we een aantal aanscherpingen: • Strakker sturen op het aantal locaties waar fastfood met overwegend ongezonde voedselopties zijn toegestaan. • In de binnenstad is bezorg- en afhaalhoreca voortaan (bij nieuwe vestigingen) alleen toegestaan in combinatie met mogelijkheid tot consumptie op locatie. Zo versterken we de publieksaantrekkende werking. Ook draagt dit bij aan de uitstraling van de binnenstad. • Bezorghoreca zonder mogelijkheid tot afhalen en consumptie mag niet meer plaatsvinden.

We willen geen ‘dark kitchens’ 4 in onze gemeente. In tabel 1 zijn de horeca-categorieën weergegeven.

Tabel 1: Horeca categorieën gemeente Zutphen (Kadernota horeca) Categorie

Beschrijving

Voorbeelden

Bijdrage stad/ samenleving

Impact leefomgeving

A1: daghoreca

Horeca die overdag

Lunchrooms,

Versterkt levendigheid

Gedurende de dag en/of

geopend is en zich richt op

broodjeszaken,

overdag, biedt

de uitloop naar de avond

het verstrekken van eten

koffiezaken,

laagdrempelige

en daarmee weinig

en niet-alcoholische

juicebars, ijssalons

ontmoetingsplekken,

overlast veroorzakend.

A2: fastservice licht

dranken via

draagt bij aan gastvrije

counterverkoop.

binnenstad

Horeca die mede in de

Cafetaria’s,

Snelle eetopties, wat

Enige impact door late

avond, nacht of hele dag

snackbars,

gemak en

openingstijden,

geopend is en zich richt op

grillrooms

toegankelijkheid

piekdrukte,

afhaaleten (fastservice) via

vergroot voor bewoners

verkeersbewegingen en

counterverkoop, met

en bezoekers.

kans op overlast (geluid,

beperkte

zwerfafval, drukte) in de

verkeersaantrekkende

omgeving.

werking

A3: fastservice zwaar

Horecabedrijf genoemd

Fastfoodrestaurants,

Snelle eetopties, wat

Sterke impact door late

onder A2 met een

drive-in restaurant

gemak en

openingstijden,

verkoopvloeroppervlakte

toegankelijkheid

piekdrukte, veel

van meer dan 250 m²; met

vergroot voor bewoners

verkeersbewegingen en

een relatief grote

en bezoekers. Draagt bij

kans op overlast (geluid,

verkeersaantrekkende

aan een compleet

zwerfafval, drukte) in de

werking

horecalandschap, ook

omgeving.

voor reizigers.

4

Horeca waar maaltijden uitsluitend worden bereid voor bezorging, zonder fysieke eetruimte voor gasten.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

24

B: restaurant

Horeca gericht op het

Restaurants, grand-

Draagt bij aan een

Mogelijk enige hinder bij

serveren van maaltijden en

cafés, café-

aantrekkelijk culinair

piek aan gasten. Geen

(alcoholische) dranken in

restaurants

aanbod, verhoogt

activiteiten na

verblijfskwaliteit en

restauranttijden.

een restaurantsetting.

stimuleert toerisme

C1: cafés en bars

Horeca (dag en avond

Cafés, cocktailbars,

Sociale

Hinder te verwachten door

geopend) gericht op het

wijnbars

ontmoetingsplekken,

muziek en komen en gaan

verstrekken van alle typen

versterkt cohesie en

van bezoekers.

dranken.

draagt bij aan een levendige avondcultuur

C2: nachthoreca

D: hotel en pension

Horeca (avond en/of nacht

Discotheken,

Zorgt voor bruisend

Veel hinder te verwachten

geopend) gericht op

danscafé, nachtclub,

uitgaansleven, trekt

van o.a. muziek, aantallen

dranken en eten in

partycentrum,

jongeren en bezoekers,

bezoekers en

combinatie met (live)

feestzaal.

versterkt imago van

piekmomenten.

entertainment of harde

Zutphen als levendige

muziek.

stad

Horeca gericht op het

Hotel, pension, B&B,

Versterkt toerisme en

Beperkte impact;

bieden van nachtverblijf,

kampeergelegenheid

economie, biedt

doorgaans gespreide

inclusief mogelijkheid tot

gastvrijheid en draagt

toestroom van gasten,

maaltijdverstrekking en

bij aan een compleet

weinig piekmomenten,

eigen bar.

verblijfsaanbod

incidenteel hinder door laden/lossen of bar/restaurant.

Afhaalhoreca onder detailhandelsbestemming ongewenst We vinden een goede balans tussen winkels en horeca, in het bijzonder in het kernwinkelgebied van de binnenstad, van groot belang. We willen een optimale wisselwerking, waarbij de horeca profiteert van winkelend publiek en vice versa. Ook willen we de uitstraling van panden en publieksaantrekkende werking van functies in winkelstraten bewaken. We kunnen hier nu onvoldoende op sturen. Onder de huidige definitie van detailhandel (met als primaire activiteit het afhalen van producten) is afhaalhoreca namelijk mogelijk onder een detailhandelsbestemming. Feitelijk betekent dit dat elke winkel in de binnenstad mag veranderen in afhaalhoreca. Dit vinden we zeer ongewenst. We gaan daarom de definitie van detailhandel aanscherpen. Verdeling horeca-categorieën naar gebied Met deze geschetste horeca-categorieën, en door vervolgens te bepalen welke categorie op welke plek wenselijk is, kan zoals gezegd de horeca op gewenste plekken ontwikkeld worden, de eventuele mate van hinder worden gereguleerd en de leefbaarheid van een gebied intact blijven. In hoofdstuk 5 wijzen we de horeca-categorieën toe per gebied. Coffeeshops Coffeeshops zijn gereguleerd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en het Coffeeshopbeleid.

Een coffeeshop wordt gedefinieerd als een horecabedrijf waar alcoholvrije drank wordt verstrekt en waar verkoop en gebruik van softdrugs plaatsvindt op grond van een daartoe door de burgemeester verleende gedoogbeschikking. De exploitatie van coffeeshops is daarnaast vergunningsplichtig op grond van de APV en valt onder de regels voor openbare inrichtingen. Coffeeshops zijn toegestaan binnen de eisen en voorwaarden uit het Coffeeshopbeleid en onder toezicht van de burgemeester. Dit betekent dat aspecten zoals locatie, openingstijden en naleving van de landelijke gedoogcriteria (de AHOJGI-criteria) bepalend zijn.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

25

Het coffeeshopbeleid in Zutphen is strak gereguleerd en gericht op het voorkomen van overlast en het waarborgen van openbare orde. Ondermijning (Wet Bibob) De gemeente hanteert een strikte aanpak tegen ondermijning en zet Bibob in als preventief instrument bij vergunningverlening. Dit is belangrijk omdat de horecasector één van de sectoren is die kwetsbaar kan zijn voor criminele invloeden, zoals witwassen, illegale handel of het faciliteren van drugshandel. Bij alle (nieuwe) aanvragen om een exploitatievergunning horeca of Alcoholwetvergunning wordt een Bibob-onderzoek uitgevoerd. Bij een Bibob-onderzoek wordt gekeken naar de integriteit van de aanvrager(s) en of er een risico is dat de vergunning gebruikt gaat worden voor strafbare feiten. Zo voorkomen we dat we criminele activiteiten faciliteren en zorgen we voor een veilige omgeving voor bewoners, bezoekers en ondernemers.

4.2 Ondersteunende horeca / blurring Waarom faciliteren we ondersteunende horeca? Ondersteunende horeca, zoals een koffiehoek in een winkel, spellencafé in een speelgoedwinkel, lunchzaak bij een museum of een ontmoetingsplek in een buurthuis, verrijkt het aanbod in de gemeente Zutphen en draagt bij aan levendigheid en ontmoeting. Voor de detailhandel kan ondersteunende horeca van grote meerwaarde zijn: het verhoogt de beleving en service in de winkel en stimuleert langer verblijf van klanten. Dit draagt direct bij aan het in stand houden van de winkelfunctie, zeker in de binnenstad waar de concurrentie met online winkelen groot is. Daarnaast biedt ondersteunende horeca extra inkomsten voor ondernemers, maatschappelijke en culturele voorzieningen. Horecaondernemers hebben in de participatie aangegeven het gebruik van ondersteunende horeca bij winkels niet als concurrentie of bedreiging te zien. De horeca profiteert van een sterk winkellandschap. Wel dient een gezonde balans worden bewaakt. Verkennen meer ruimte voor ondersteunende horeca Momenteel geldt in de gemeente Zutphen dat maximaal 25% van het vloeroppervlak (wvo) van een detailhandelszaak gebruikt mocht worden voor ondersteunende horeca, met een maximum van 20 m².

We gaan in het ‘Omgevingsprogramma gemeente Zutphen - Economie’ verkennen of het wenselijk is om deze mogelijkheden te verruimen, door bijvoorbeeld de vierkante meter norm te verhogen. Van belang is dat de ondersteunende horeca ondergeschikt blijft aan de detailhandel en er een goede balans blijft met reguliere horecazaken. Een verruiming kan aansluiten op de behoefte op meer flexibiliteit en innovatie in het aanbod. Ook maakt het mogelijk om beter in te spelen op veranderende consumentenwensen, nieuwe concepten en de behoefte aan multifunctionele voorzieningen. Voor culturele en maatschappelijke voorzieningen zoals musea, theaters, bibliotheken en buurthuizen we ruime mogelijkheden voor ondersteunende horeca. Dit continueren we. Uitgangspunten en spelregels • Ondersteunende horeca blijft altijd ondergeschikt aan de hoofdfunctie van het pand. • De openingstijden van de ondersteunende horeca zijn gekoppeld aan de Winkeltijdenwet. Dit betekent dat de ondersteunende horeca ook na de sluitingstijd van de winkel open mag zijn tot 22:00u. Voor concepten die na 22:00u open willen zijn omdat ze specifieke activiteiten aanbieden (geen reguliere horeca) zoals een workshop of bijeenkomst, bieden we maatwerk. Voorbeelden zijn een hobbywinkel die een workshop geeft, een boekwinkel die een lezing geeft of een spellenwinkel die een spelletjesavond organiseert.

• Alcoholverstrekking bij detailhandel is niet toegestaan. Dit is verboden onder de Alcoholwet. • De uitstraling en publiekswerking van de ondersteunende horeca moeten passen bij het karakter van het gebied en mogen geen structurele overlast veroorzaken.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

26

•

Ondersteunende horeca bij bedrijven op bedrijventerreinen is niet toegestaan, alleen bij detailhandel, leisure, culturele en maatschappelijke voorzieningen. Bedrijfskantines voor werknemers zijn wel toegestaan.

Het is goed mogelijk dat er in de toekomst meer behoefte gaat ontstaan voor gemengde functies waarbij naast een andere functie ook horeca (niet ondergeschikt) wordt aangeboden. Daarbij is een gelijk speelveld van belang. In deze gevallen kan een omgevingsvergunning worden aangevraagd.

4.3 Kwaliteitsimpuls horeca: de Zutphense standaard Waarom is een kwaliteitsimpuls belangrijk voor horeca in de gemeente Zutphen? Kwalitatief hoogwaardige horeca zorgt voor een onderscheidend en gastvrij stadsbeeld, trekt bezoekers van binnen en buiten de regio, en stimuleert langer verblijf en hogere bestedingen. Het draagt bij aan een levendige en aantrekkelijke binnenstad waar mensen graag komen om te ontmoeten, eten, drinken en beleven. Een hoogwaardig en divers horecalandschap versterkt bovendien de positie van gemeente Zutphen als toeristische bestemming en als plek waar inwoners trots op zijn. Om de kwaliteitsimpuls nader te definiëren hebben we de ‘Zutphense Standaard: 8 ingrediënten voor hoogwaardige horeca’ ontwikkeld. Dit vormt een inspiratie en leidraad voor hoogwaardige horeca in de gemeente Zutphen.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

27

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

28

Wat is er nodig om dit te realiseren? De basis voor kwaliteit ligt bij de ondernemers zelf. Zij zijn verantwoordelijk voor investeringen in hun zaak, het ontwikkelen van onderscheidende concepten, het bieden van gastvrijheid en het inspelen op trends en wensen van gasten. Ondernemers bepalen de uitstraling, sfeer en het serviceniveau van hun bedrijf en daarmee van de stad als geheel. Hoe kan de gemeente faciliteren en ondersteunen? De gemeente kan een kwaliteitsimpuls stimuleren door: • Het bieden van ruimte voor innovatie, experiment en bijzondere concepten (bijvoorbeeld via maatwerk in vergunningen). • Het stellen van heldere kaders voor uitstraling en inrichting van terrassen gericht op de kwaliteit van het pand en de omgeving. • Het ruimte bieden aan horeca op onderscheidende locaties, zoals een historische locatie, een kerk of op een dak (rooftop-bar). • Het zorgen voor een hoogwaardige openbare ruimte met hoge verblijfskwaliteit. • Het samenwerken met lokale partners, zoals Binnenstadsmanagement, bijvoorbeeld bij het opstellen van een pitch-book voor horeca-concepten. • Het ondersteunen van ondernemers bij verduurzaming, kennisdeling, vergroten toegankelijkheid en samenwerking (bijvoorbeeld via adviesloketten of netwerkbijeenkomsten). • Het actief betrekken van horecaondernemers bij gebiedsontwikkeling.

Samenwerking met stakeholders Om een kwaliteitsimpuls te realiseren is inzet van en samenwerking met partners als Binnenstadsmanagement Zutphen en Zutphen Promotie van groot belang. Ze spelen een belangrijke aanjagende en verbindende rol, organiseren acties en campagnes en zetten zich in voor het versterken van de kwaliteit en beleving in de binnenstad. Denk ook aan het signaleren van kansen, delen van kennis en het ondersteunen van collectieve initiatieven die bijdragen aan een hogere kwaliteit van het horecalandschap.

4.4 Terrassen Het belang van terrassen Terrassen zijn onmisbaar voor het Zutphense horecalandschap. Ze zorgen voor levendigheid op straat en dragen bij aan een aantrekkelijke, gastvrije binnenstad. Voor ondernemers zijn terrassen essentieel voor een gezonde exploitatie: ze vergroten de capaciteit, spelen in op seizoensdrukte (zoals zonnige dagen) en bieden ruimte voor ontmoeting en beleving. Voor bezoekers en inwoners maken terrassen het verblijf in de binnenstad aangenamer en uitnodigender. Kwaliteit en samenhang De kwaliteit van het terras en de samenhang met andere terrassen zijn bepalend voor het totaalbeeld van de stad. Een goed ingericht terras versterkt de uitstraling van het pand, het plein of de straat en draagt bij aan het imago van Zutphen als sfeervolle, historische stad. We willen de komende jaren met ondernemers en Binnenstadsmanagement Zutphen samenwerken rondom kwaliteit van terrassen, zoals het stimuleren van hoogwaardige inrichting en het bevorderen van samenhang en uitstraling in de openbare ruimte. Vanuit het programma binnenstad wordt gewerkt aan de thema’s ‘verblijfsvriendelijke binnenstad’ en ‘samen voor kwaliteit in het historisch hart’. Daarin is aandacht voor het verhogen van de verblijfskwaliteit door herinrichting van locaties in de binnenstad.

Bij herinrichting van straten of pleinen kijken we gebiedsgericht hoe we terrassen goed kunnen inpassen en hoogwaardige kwaliteit kunnen nastreven. Het gaat dan bijvoorbeeld om de uitstraling, materiaalgebruik, comfort, toegankelijkheid en de samenhang met de openbare ruimte.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

29

Hoofdlijnen huidig terrassenbeleid Het huidige terrassenbeleid kent enkele hoofdlijnen: • Een terras moet direct aan de gevel van het horecabedrijf grenzen en mag niet breder zijn dan de gevel, zodat binding en toezicht gewaarborgd zijn. • Toiletvoorzieningen zijn verplicht voor terrasbezoekers. • Terrassen mogen het verkeer niet hinderen: op trottoirs moet minimaal 1,5 meter vrij blijven, in voetgangersgebieden minimaal vier meter voor hulpdiensten. • Overterrassen (aan de overzijde van de straat) zijn alleen toegestaan bij autovrije situaties en met toestemming van de eigenaar/gebruiker van het betreffende pand. • Uitbreiding van terrassen voor woningen op de begane grond, op binnenplaatsen of achtererven is niet toegestaan. • Openingstijden van terrassen in de binnenstad zijn in het terrasseizoen (1 april t/m 31 oktober) op vrijdag- en zaterdagnacht tot 01.00 uur. • De omvang en ligging van het terras worden vastgelegd in een tekening bij de vergunning; de grenzen worden fysiek gemarkeerd. • Terrasmeubilair moet voldoen aan kwaliteitseisen en na sluitingstijd goed worden opgeborgen. • Tijdens marktdagen en evenementen gelden aanvullende regels voor het gebruik en opruimen van terrassen.

Terrassen bij ondergeschikte horeca Voor ondersteunende horeca gelden aparte, striktere regels voor terrassen: • Een terras is alleen toegestaan direct voor de gevel van het gebouw waarin de detailhandel is gevestigd • Overterrassen zijn niet toegestaan. • Het terras beslaat maximaal de breedte van de gevel van het gebouw • De diepte van het terras is maximaal 1,20 meter, gemeten vanuit de gevel van het gebouw. • Er zijn maximaal drie tafels en maximaal zes stoelen toegestaan. • Een terras bij ondersteunende horeca is niet toegestaan in een binnenplaats en/ of achtererf.

4.5 Hotels en verblijfsaccommodaties Het belang van hotels en verblijfsaccommodaties voor de gemeente Zutphen Hotels en andere verblijfsaccommodaties dragen direct bij aan de aantrekkingskracht van de stad voor toeristen, zakelijke bezoekers en recreanten. Een goed en gevarieerd aanbod van overnachtingsmogelijkheden zorgt ervoor dat bezoekers langer in Zutphen blijven, meer besteden in de lokale economie en bijdragen aan de levendigheid van de binnenstad. Dit versterkt het imago van Zutphen als gastvrije, historische en bruisende stad aan de IJssel. We kiezen voor een Zutphense aanpak die ruimte biedt aan initiatieven die passen bij ons DNA. Huidige situatie en uitdagingen In de gemeente Zutphen zijn een beperkt aantal hotels, B&B’s en andere logiesvormen. Er is vooral behoefte aan uitbreiding van hotelcapaciteit. Er is daarnaast behoefte aan onderscheidende accommodaties, zoals verblijven met een connectie met natuur, cultuur of wellness. Ook de zakelijke markt vraagt om flexibele en kwalitatief hoogwaardige verblijfsopties. Hier zijn ook concepten in het buitengebied denkbaar, zoals vergader- en workshopruimtes in combinatie met natuur en recreatie. Uitbreiding van het hotelaanbod We willen de hotelcapaciteit uitbreiden. We onderscheiden de volgende typologieën en geven per type aan waar de voorkeurslocatie ligt:

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

30

1.

2.

3.

Boetiekhotel (kleinschalig, karakteristiek/monument): 10-60 kamers; sterke link met erfgoed, kwaliteit en storytelling. Voorkeurslocatie: binnenstad (historische panden), IJsselkade (water). Stads-/businesshotel (middelgroot): 60-120 kamers; goede bereikbaarheid, meeting- & werkfaciliteiten. Voorkeurslocatie: stationsomgeving, Noorderhaven, bufferzone, mits goede inpassing. Logies in combinatie met natuur/leisure: kleinschalig lodge-concept, bij de boer, wellnessfaciliteiten. Voorkeurslocatie: buitengebied (landschap en routes), Bronsbergen (wellness).

We werken in beginsel mee als het initiatief voldoet aan alle onderstaande criteria: • Ruimtelijke en programmatische inpassing. Schaal en typologie passend bij de locatie (zie typologieën) • Kwaliteit en concept. Duidelijk, onderscheidend concept met meerwaarde voor de buurt en stad (publiekstoegankelijk, cultuur/culinair), lokale signatuur (Zutphense historie, IJssel, ambacht) • Duurzaamheid. Verifieerbare duurzaamheidsambitie (energieprestatie, circulariteit) • Beheer en leefbaarheid. Aantoonbaar geen onevenredige druk op woonfunctie en openbare ruimte, beheersplan (voorkomen overlast, laden/lossen, nachtelijk gedrag gasten) • Parkeren en bereikbaarheid. Voldoen aan parkeernormen, bij voorkeur autoluw (OV, fiets) Het college kan maatwerk bieden en vragen. We zijn terughoudend bij het toestaan van grootschalige hotels (>120-150 kamers), in het bijzonder op plekken met een primaire woonfunctie. Bij het beoordelen van uitbreidingsverzoeken voor verblijfsrecreatie is de Omgevingsvisie richtinggevend. We houden daarnaast oog voor betaalbare vormen van verblijf. Oog voor leefbaarheid en behouden woonfunctie bij overnachtingen van B&B’s en via platforms De afgelopen jaren is het verhuren van woningen aan toeristen via platforms (zoals Airbnb) sterk toegenomen in veel steden.

Dit heeft geleid tot meer bezoekers, maar ook tot zorgen over de leefbaarheid, beschikbaarheid van woningen en overlast in woonstraten. We willen voorkomen dat vakantieverhuur meer druk zet op de schaarse woonruimte, de rust in woongebouwen en het karakter van onze historische stad. Het uitgangspunt is dat woningen zijn bedoeld om in te wonen, niet om structureel te verhuren aan toeristen. Dit past bij de aanpak in andere historische steden, waar regels gelden om de balans tussen wonen en toerisme te behouden. Welke specifieke nadere uitgangspunten hierbij worden gehanteerd (zoals het beperken van het aantal overnachtingen per jaar per woning), worden nader uitgewerkt in het ‘Omgevingsprogramma gemeente Zutphen - Economie’. B&B’s in de binnenstad, wijken en het buitengebied In Zutphen zijn Bed & Breakfasts (B&B’s) in de binnenstad en op andere locaties toegestaan, waar we vakantieverhuur via platforms als Airbnb willen beperken. B&B’s zijn kleinschalige logiesvormen waarbij de eigenaar zelf in het pand woont en gasten ontvangt. Hierdoor is er altijd direct toezicht op het gebruik en de leefomgeving. B&B’s bieden bezoekers een unieke kans om te overnachten op bijzondere plekken, vaak boven winkels of in monumentale panden. Tegelijkertijd blijft de woonfunctie centraal staan: B&B’s mogen niet leiden tot woningonttrekking of overlast voor omwonenden.

Voor B&B’s gelden specifieke kaders. Zo moeten ze kleinschalig blijven, mag de eigenaar niet meer dan een beperkt aantal kamers verhuren en gelden er eisen voor brandveiligheid. Op deze manier blijft er ruimte voor gastvrijheid en ondernemerschap, zonder dat de leefbaarheid en het karakter van de binnenstad onder druk komen te staan.

Kadernota horeca gemeente Zutphen 2026

31

Ook in de wijken en in buitengebied zijn B&B’s welkom, mits ze passen bij de schaal van de omgeving en het landschap. Vernieuwing van vakantie-, kampeer- en camperterreinen Vakantie-, kampeer- en camperterreinen bieden ruimte aan recreanten, gezinnen en toeristen die graag in de natuur verblijven en de gemeente Zutphen en omgeving willen ontdekken. De wensen van gasten veranderen: steeds meer mensen zoeken naar bijzondere, duurzame en comfortabele verblijfsvormen, zoals tiny houses, glamping, wellness of kleinschalige logies met een persoonlijke beleving. Om aantrekkelijk te blijven voor bezoekers en in te spelen op deze trends, faciliteert we vernieuwing van vakantie-, kampeer- en camperterreinen. Dit betekent dat we graag meewerken aan plannen voor kwaliteitsverbetering, verduurzaming, herinrichting of het toevoegen van nieuwe, onderscheidende concepten. Denk aan het moderniseren van voorzieningen, het vergroenen van het terrein, het aanbieden van bijzondere overnachtingen of het verbeteren van de gastvrijheid en service. Bij vernieuwing blijft het belangrijk dat de terreinen passen bij het landschap, de schaal van het buitengebied en de wensen van omwonenden. Permanente bewoning of grootschalige recreatieparken zijn niet gewenst. We willen vooral ruimte bieden aan initiatieven die bijdragen aan het recreatieve en toeristische profiel van de gemeente Zutphen.

Gelijk speelveld toeristenbelasting Toeristenbelasting zorgt ervoor dat bezoekers meebetalen aan voorzieningen en de aantrekkelijkheid in onze stad. Het is belangrijk dat álle aanbieders van overnachtingen—dus hotels, B&B’s én particuliere verhuur—op dezelfde manier bijdragen. Alleen zo ontstaat een eerlijk speelveld voor ondernemers en wordt oneerlijke concurrentie voorkomen. Voor hotels is het invullen van het nachtregister en het afdragen van toeristenbelasting goed geregeld. Bij B&B’s en particuliere verhuur (zoals kamers of woningen via platforms) is dit weerbarstiger. Niet iedereen houdt het nachtregister volledig bij, waardoor er ongelijkheid ontstaat. Daarom kijken we in regioverband naar betere controle en handhaving.